Books / Amarakośa_679-1891-95

1. Amarakośa_679-1891-95

Page 1

679 of 1891-95

17

अमरकोश

अमरसिंह

foll. 79

5

60

Bengali शब्दকোষ

Page 3

अमरकोश

अमरसिंह

Page 6

1

अमरकोश (Amarkosh)

अमरसिंह

Sanskrit Lexicon/Verse

Page 7

1

उदयकाविननी गोभी कनाइह्रावतिशखौ । भरतवनी कथनी सर्ववाणि! शास्त्र्रीमजिता । ॥ अणोणार्स्ती रणलुमिनी उत्तमोम मिको ॥ अपस्तेकमस्तु रेते

2

नन्देरगजावनी । काित्रेसोयहसोउं भजजनीसङ्डवर । अणोणार्तिबन्ध

3

शयाउद्धः गातावहर समावं कौशगाकणः । इन्द्रकण्डाने महसवण्डाजाअणा

4

सिक्खात्तु । सूचयाणोहस्तर्जीवागानी उपरराहौ । बास्तोष्काटं सुवर्णणौ

5

नन्कुरायागोबीशशौ । आत्नदेः सहसफ्रु, शलकात्यागणया । ॥

6

अणोणार्स्ती रणलुमिनी उत्तमोम मिको ॥ अपस्तेकमस्तु रेते

7

नजा फुक्रं स्नेवनीदीनी मुत्तशौ ॥ । बास्तेनेहस्करदिये भगाएछ हियाबाहन्तौ । ध

8

कुशास्रौ । बुधथवर सूनोनीर्धकक्नां वकबरौ । विन्नेयेथर्र्माभजननात्

9

अणोणार्स्ती भचिनार्तौ । जतमामीशवहयौ सर्वासिनि मुचत्छनौ । ॥

10

शनोयजाभच्छिक्ानी नगवा लेमाजा रती । रएडलेछ् भमीसूतो चातेने नर्का का । ॥ शशासाममेलिकज

Page 9

Amarkosh

Page 11

अमर कोश

Page 12

अमरकोश (Amarkosh)

अमरसिंह हृ

Sanskrit Lexicon

Page 13

अमरकोश (Amarkosh)

अमरसिंह (Amarasimha)

Sanskrit Lexicon

Page 14

1

1

Amarkosh

Amarasimha

5

Sanskrit Lexicon

Page 17

Amarkosh

Amarimha

Page 18

1

Amarkosh

Amarasimha

4

Sanskrit Lexicon

Page 19

1

Amarkosh

Amarasimha

5

Sanskrit Lexicon

Page 20

Amarkosh

Manuscript text

Page 21

অন্যাদৃক্তমমস্যমদ্মুজঃ। যদাং কিতি সমাশ্চ সুভ্যাংং নর্্তস্তাদৃ। প্রদ্যত্তে দ্রিষ্কসমমৃশ্চুবন্তৈষণা। ১। রঘবস্যত্যা বকাবর্মযৌকাতত্যনাদ্যশ। অবর্দ্ধৈষপনিবিবাদ পরীষাপরব।। । শপাগোশোপ্রগুণৈশ্চ চরসান্তিকা গর্ণে। । পাশ্চায়তবাদাদ্দ্যত্যাদিনং বণ। গীতি। । মংগলাহৃণানুতং সৃতস্যাৎ পরিতাষং। । তদ্যোকা বণাময সানাংকো ঘো্যে ভুষ্প খৃংতি। ন। । শামাভঙ্গংণাণংৎললাৈ নর্র্থং চষৎ। । অহণাণ সুহৃত্যাসা বণাণং পাবশৈ। । গাণ্ডং বায়চঞ্চং ব্যাভৈদাস্তিস্তভুতবে। । দুষতি বাগাক্রনী সার কন্যুদ্ং। গংগথ জীনাবক্ষৈ। গর্বপ্রবপাহুতৈ। । নদ্যবৃষণংত্যং নিবস্তংাবধিত। । অদ্যমুষ্ঠং শৈষেষববহষা সস্যমহৃৎ অথমিতিমিভিডৎ কৃৎ অৎস্যবৎ। (বিকন্দে) ॥। দমশক্ষভ মদাৎ নাদাহিত্তুং ম্মুষর্থকং। (বিকন্দে) ॥

Page 22

1

Amarkosh

Amarasimha

Sanskrit Lexicon

Page 24

अमरकोश

अमरसिंह

उदे सार्हर्वर्णोबीर्द्धं काण्या क्रणगीतुगा । स्णाणमितुकणस्यागर्लोशभो यथोंहसत्र । शशसोहसस्य कुबीजस्ते विशष्ट् प्रभद्यं धये । वियये्रेन्तेमसिः

। तयेर्र् आन्तयं बोध्यसृहमनीस्तेभ्यः चत्वर्शन्ननर्नागसोटीजसीजाथसत्थयम् । दाकणो तीसयोर्भीमे । रासोमानलोतावेनुताबोष्पबलोक्रौ७ ।

Manuscript text

अमरकोश

अमरसिंह

पावत्रवर पातावरस्रनिखिया । बीचारमाननावक्षा अवहत मस्तगुण । मयथक् 'शशिन उलोभवाणोत्तेद्यान । बेरं विधोध विधोधमयुलोकोस्त्रया मयथाला

नाबीजे नक्शागा गणानागष्टौ । फल्ति स्तिककार विशाट प्रसन्नवद्ययस्थः । अभाकीनी नतुताणम विपतीजाबर्हण । कोणोफोधा मानलोभ आद्याकी भ्रये ॥ ध्रुत्तेर्द्धि

Manuscript text

अमरकोश

अमरसिंह

नत्स्याामितवजमः । एयोना भयताहस्ते श्येमेस्रेच्छथलोहद् । इहस्तो राजकाष्टुष्टट बाष्मनाभयलोबर् । सात् तनासत्मानन्नासाधयो उपानीधर्छत्ता

Manuscript text

Page 26

शक्रणो स सवस्तु निसगाशौथवेणपतु । कस्तेर्हस्थ फणौ हिसो रस्ते अवडर रब ।

बिर्भे विन्ने । चतुर्हि रेणथौ बोई बुद्धेस्थौ वणाष्ार्शौ । गढिष्ठौ अव धन्तो सवक्षे

सफी ख्रींगे बतशस तवय । विथ्रुस स तमस्या गाह काशयेयौमीशव रब । जे भजे

हृतो ॥ अनगलोजन भ्याव समो बालनदुष्टौ । मानुधाला माथुनाहइ

विथ्रुव सफीणिडाङ सविस्रणर । कुत्नीर्ष्टुणणाछ फुश अवाश काकोनवश रूनौ । मरवीकसी सीरगस्तो मणकृकोभेनेशयत् । डगगाड पवद्याोगी जिहसगऽ अवलासनुन्तग । ति

॥ अग्मश व ॥

॥ अधास्तुरणपाते बानसशर्वसातन् । वामनो क्रौश शर्वै श्रुवर्

आर्ब बिष् । ॥ अक्रकारोर् भ्रद्या भार्तो तमर्ध तजत् ॥ शाशाचेन्द्रभृम

सेतितो बानाकास्तु सणराजेतिव गोव्रे । तिनसगश स्या उजगवे अपपुराहहइ

नियमोभुकारुक । सणेड़ उदासु बुयोहि इशमे । आमी विसो

Page 27

1

Amarkosh

Amarasimha

Sanskrit Lexicon

Page 30

1

Amarkosh

Page 31

1

Amarkosh (Amarकोश)

Manuscript text

Page 33

1

Amarkosh

Page 37

1

Amarkosh

Page 38

२५४

Page 39

अमर्कोश (Amarkosh)

अमरसिंहसिंह

Sanskrit Lexicon

Page 40

Amarkosh

Page 45

८२

Page 46

Amarkosh (Amarकोश)

Page 47

अमरकोश

अमरसिंह

Page 48

81

81

Amarkosh

6

Sanskrit Manuscript

Page 50

1

२४२

Amarkosh

Amarasimha

कोटी कासनाभ्युमगानी । अनवाचत्रैलेन्य सुगग्ध शवबाङ्कु । बाहुरणणणण्या सुढा तुकातुष्टक । वां जीवर बाहिष्मीण् देशामुनानाच । राणिसार त्रिशाम्भणका शितनावान्दत् । लोनेरः अणगीष्ट संगेभृष्टी मूबा । ग्रन्वी गजजभष्टे जबशसवबतीजा । याशपात्र्रीकी कन्बी रूढनीठ । आघज्ञानासूत्फे ति भाती धात्पुष्का । वृशीकान्तनाविबछी वहनाथासा । सूघना ं । शार्श्वनी सेवणपुछार कोनथविप्रताव । माथनाअटानी मिसी कोथ बाक्षसी । चत्ताधकरवीफेम वक्तसगशशेराव । स्वायुधं शश्रुनथं स्वबत्या कावक । स्वाबकिणमता कणतोदाच्छनची मसी । स्वमघुन रेमीछपुइउबि

Page 51

1

Page 55

Amarकोश (Amarkosh)

Page 60

Amarkosh

Page 62

Amarkosh

Amarasimha

Sanskrit lexicon

Page 65

18

18

Amarkosh

Amarimha

5

Sanskrit Lexicon

Page 67

1

Amarkosh

Amarasimha

Sanskrit Lexicon

Page 68

Amarkosh

Amarasimha

लिनी। १ अृद्धो कशा याष्टः गुं सागुष्टा अन्दानी । मघनानामकाणः राज्योचोत्ता गमा । तृणवब कबरशानाथ श्रीथबोध स्ए । आशातानगोस्ती सुर्णादि

Sanskrit Manuscript

Page 69

1

Page 71

1

अमरकोश

अमरसिंह

Sanskrit Lexicon

Page 74

Amarकोश (Amarkosh)

अमरसिंह (Amarasimha)

Page 76

78

Page 77

1

अमरकोश (Amarkosh)

अमरसिंह (Amarasimha)

5

Sanskrit Lexicon

Page 79

अमरकोश (Amarkosh)

अमरसिंह (Amarimha)

Sanskrit Lexicon/Thesaurus

Page 80

अमरकोश

अमरसिंह

Sanskrit Lexicon

Page 82

२७

नक्षं देवकोशं जीवनश । विषयजत्तबोवाजाणामस्तिव तणर्वर् । विशाणणणतत्वर् तणार्णहल्ुकृष्टं । द्व्वाजनणमकोहितोतोवह सस्याभानो । विणोवेर सण्ठोरे

नक्षं देवकोशं जीवनश...

तणार्णहल्ुकृष्टं । यथैवण्डिठ्ठानार रणगणो । उ सथायहहौ । सध्ये सणणणसीम स्थासरजा लोहिवेवौ ।

तणार्णहल्ुकृष्टं...

णर्वर् । अतपडाटीणाराबाटी प्रणावीणवणक्िनै । ब रयज्ञणप्रस्रेखश सवयाअथाम ।

णर्वर् । अतपडाटी...

सु वष्टटाणगि गणसृष्टपुखर् सार्तंग औौत जिह । सम्सर सवबीणोटाबाकोले । विणोणणङ्गि लोहिवेकौ ।

सु वष्टटाणगि...

सतिगुणाटड जमो । निणकबोखोरबचनोखबदुष्ठ नेथे" । निहाटाफखव '

सतिगुणाटड जमो...

लोशमौव गार्डाई गणर्हइणण । सवयामाणसुपन्नकोशोणर्दुर्बनाविण । बाजाणानिपुष्टट्टएए सोवापाण ।णणण । सणर्वीतयशेयान मासर्दिसमाभवरः

लोशमौव गार्डाई...

Page 86

Amarkosh

Page 88

250

अमरकोश (Amarkosh)

अमरसिंह

5

Sanskrit Lexicon

Page 89

अमर्कोश (Amarkosh)

अमरसिंह (Amarasimha)

Sanskrit Lexicon

Page 90

1

Amarkosh

Amarasimha

Sanskrit Lexicon

Page 91

85

अमरकोश (Amarkosh)

अमरसिंह (Amar Singh)

4

Sanskrit Lexicon

Page 92

1

Page 94

1

Amarkosh

Amarimha

Sanskrit Lexicon

2

3

4

5

6

7

8

9

Page 95

1

Amarकोश

अमरसिंह

Manuscript

Page 96

अमरकोश

अमरसिंह

Page 99

41

Amarkosh

Amarimha

5

Sanskrit Verse

Page 100

शाक्तौम। सुनादतेनगोचार भेशुं 'शारदशशये' । धृते धृधीधोजुरे धृगीगां संबुरनवात् । उभाके धरीणके धुरवेक धनावहै । सतसरव धरीणगोभेशव धरावहर । शाकीयोलो

ब वरीणो केशनातातोमुनी । अर्जु यंग बोहनी । 'शम मोगुपछोनी' । उष्टा

नबरक्या सतकाऊ सुरमटारी साकनी । कांताउसजे नाथ वेहमरीणघपालीनी ' ब

कै । इबसूतबिफयनी ' लैं शावबसूतको । सुभतं सुखसञ्ञानोनो श्रीनीवर

यतो जधस्ते लीव मणीनीं समोनाबरकीनको' । नप्तसिमसारसञानं अघु बजुकु माननी' । बेभाते

मक्मकान मन्नानो मक्मकभदे ' । ष लो सन्त वधकातो मनीगामरीमे

दिशमास संचा सृबबननी धनादयच । विशानी धर्याण बेरुजा लेख रानी' व

| कायेणसप्रियोजननाछोरी 'बानगर्नी' । शमचट्टी सुकरीबरहर सूतठ गवेखु

जुनी' । प्रण कीरा लोघधारी मेरुखाबरकफस्ता । सममासमीना श्याबणतर्सथमु

Page 102

1

अमर कोश (Amarkosh)

अमरसिंह

1

Sanskrit Lexicon

2

3

4

5

6

7

8

9

10

Page 104

২৩৪

গুরবংঃ শষ্ঠা ১

গুরবংঃ শষ্ঠা ১

বংশথায়ান লিগো 'গৌসং্ভীশ শমাৎ । রবীন্দ্রৌদাককৈং তৈ জন্তুর ' নাগসত্ব বৈৈ । নাগ প্রাণিসকে পংগে রশিনা আপূণল্যাৈং । শাদুকু

২৩৩ সুহতে বাসোনহৈ যশুবন মগণ । মেষম্যদুক্ল্যাং মাগৌৎ তং শগলো

'ঐ নাগাজান্তিকৈ । লণীানী কুশৈ গৌনাযবাফৌবায়জৈ । মাগোথরাজ

নিষংগৈ শভমাবচ্ মোটে সুংমৈখুর্ । আক্তিং নিণচনীমূং ঠঠৌনাহৈ

তাত র্নাদৈর্ৈ ॥ ॐ ॥ ॥ ভেষবচ্চৈ ॥ ॐ ॥ ॥ শূদাশং বংতিশৃনাথ জভবানাজৈ । আংপ্রানাছু সকীয়া তৈষরবণাগৈ । শূদাভলোস্ত কবগাৈ সসেশী বেণ্যাডহজ

Page 105

1

Amarkosh

Amarasimha

5

Sanskrit Lexicon in Bengali/Devanagari script influence

Page 106

1

Amarkosh

Amarimha

Sanskrit Lexicon

Page 107

1

अमरकोश

वर्धनम्

6

Sanskrit Lexicography

Page 109

1

Amarकोश

अमरसिंह

Sanskrit Lexicon

Page 110

प न २२

श्रीमामाषेणर्ष यश्चोपर्गुणम् । गुणदकायाभाकाक्था सुसुप्तिम् ।

सुष्णीणो वान धृतोमहार सक्तवशभयं । शमयान्तो सुष्मणोमाश् शाशे नशक्षमत् ।

इत्था विषा नितातो सार्थात् । नेक्यानवन् वृ वृष्् यतीक्षमाननहेण । उद्ध्छवधीहः

इ सभिअर्कं सभियानमानशं । गफकुनी एगाशुक पारिखुन्त्राक प । । । सुवर्णाणो ।

अविशुकं शकानले वरुमन्दू समर्कै । उस्मामाणो विकुसीं न अमनाफतुतुवसैं ।

गुर्मीना विमनाति अन्त्राणा स्वार ररुत्यना । । गकने सबनोशियाभुरुणीमाहछक्

विशकातो बफतोत् । गुण्डे अतीजेस्तुवात् नफणीहते नफणो । । इय वाचो धन् शमीलीक्ष्वर् ३ पत्तीबीन्ता । । आवशेनीमको लेतो ।

Page 112

1

Amarकोश

अमरसिंह

Sanskrit Poetry

Page 113

16

Page 114

1

অমরকোশ

অমরसिंह

1

Sanskrit Lexicon

Page 116

1

अमरकोश

अमरसिंह

Sanskrit Lexicon

Page 117

अमरको

अमरसिंह

Sanskrit Lexicon

Page 118

1

Page 120

अमरसिंह

Page 121

1

2

3

4

5

6

Page 122

राज २

पुण्यवराजत गणितखाण्ड तप्तात् । अशशतावेजपयसङ्गङ्गनिगुले । फणदहे मोदष पेषबारण्व स्वाभाव्ये विहस्ती। ॥ विष्णकुण्डतितिल्लै गुगुणीबर बहृद्धक

वृद्ध्यानपस्वर्ग वा ॥ ॐ वा ॥००० वा बहृत्क रामन बुचा बरनो तस्माये वा ॥

सार्था । सासपुण्ड दावस्ते प्रेष्ट गण्व दायथ्यकाक्ष्यो । वाचयायात

प्रकातः अथयाथहो सकीत्रनतिभुवये । कर्माकायातर सतातगलो रगवयासभििनव नूत रशित कार्माणणो ॥

यद्धकारस्यो भताजुहसु सुगुणवस्चा वा ॥ यदाराायणण

विद्वुं न कुम्बुण्ड 'काम्यान अवारणोऽ आपो नमायधघृत् जीविलो 'बेमनानी' । सभु

समहरुकगामूड भतिितीति स्ङ्ग महोमर्द ॥ । अणगो

विष्णुवं 'तर्ग' ऽणनानन' ॥ गधापष्टच्छाच पावताणो उत्तवाराणमगसि । लोवत्ना जीवने स्वीता विबर? श्तेन तिमा ॥ १

कोवेमालि शिवार २

Page 123

२७ ८

अमरकोश

अमरसिंह

अमरकोश

अमरसिंह

२७ ९

अमरकोश

अमरसिंह

अमरकोश

अमरसिंह

अमरकोश

अमरसिंह

अमरकोश

अमरसिंह

अमरकोश

अमरसिंह

अमरकोश

अमरसिंह

अमरकोश

अमरसिंह

अमरकोश

अमरसिंह

अमरकोश

अमरसिंह

Page 124

अमरकोश

Page 127

Amarkosh (Amarकोश)

Page 131

अमरकोश

अमरसिंह ह

Manuscript leaf fragment

4

Sanskrit Lexicon

Page 132

1

Amarkosh

Page 134

1

अमरकोश (Amarkosh)

अमरसिसिंह (Amarasimha)

Sanskrit Lexicon/Verse

Page 135

1

Amarkosh

Amarhasa

Sanskrit Lexicon

Page 138

1

Amarkosh

Amarasimha

Hindi Lexicon

Page 139

Amarkosh

Amarasimha

Sanskrit Lexicon

Page 140

Amarkosh (Amarकोश)

Page 141

अमर कोश (Amarkosh)

शकुलिङ्गः :

मानदि तकमलतेयोरुनुसाममियेतबदात्तनगहरपसः ॥

गण्ड

गण्ड्रा उभेणोः गण्डं श्यालो गुर्तेनहितेनकीशोणगर्वैः । नैर्णिजाचाय सम्युतेसीसकायथ वाक्रौ ॥ एदुः ॥ अत्तर्वसंदेधेगकौनीशसमायते । कुर्नी चन्तेयपार्थ्ये "खिलि"

उजीशोो भितोप सार्थवानलो" ॥ कुत्तो "स्त्र्रीवकी तानो "भंशैभ्रात्जननोचलो" । शाकेत्र

जणवृत्तके ॥ पुर्वीयानमहिं प्रागोहः प्रर्भजेषणपुर्र्जनै ॥ रात्रु ॥ ॥ शत्तो यच्छत

मण्डरी काति "विष्णुं अणगोविचः । स्वात्याप्री दन्दातेऽ उर्जे सामर्भे कन्दातेऽ स्थया" ।

श्यानश रवले क्लीव असुत "कर्रे प्रमार" । स्वर्लेणो नोतेर्दुसार्थौभौचन्ं ॥ १०°

गुणणाद्रैः ॥ चानत्र गणो पुर्वेलो निगमो नागलोवानक", लगमेसो लो भनीरामोनी ।

संजोसी बाति, साथौ विदेशेक्षेेतर्व भत्ते ॥ ॥ ततत्तु ॥ ॥ तणायनपुर्वेणार्ततगणो

व गर् क्षिततो जिभ । शक्राणपुसो सोदेर नहगामिं कात्रोऽ भक्रयैं । उन्नीदकस्तुम्यैनोवीख गार्हं सुसुक्रीष्णयो" । फृडेखाणो मोपूते भ्रें भोजस्ते जेतु । जित्स्वामिह

शर्मार्थिनिन्तलभिमि १३

देर्मीः कुटमनाय सत्तर्चारभूममशा: १२

शूके ॥ फकाारायस क्रियोयो: २

किमल्लुन १

देविरल्लये ।

शशारागन्दिरासमिरमदतु ॥ ७

Page 143

1

Amarkosh

Amar Simha

Sanskrit Lexicon

Page 144

1

Amarkosh

Amarasimha

Sanskrit Lexicon

Page 145

1

अमरकोश (Amarkosh)

अमरसिंह

Hindi Lexicon

Page 147

Amarkosh

Amarasimha

Sanskrit Lex

Page 149

1

98

Amarkosh

Amarasimha

Sanskrit Lexicon

Page 153

1

अमरकोश

अमरसिंह

येष अमर्कोशस्यनासितिः । गुणमायो विकर्णैर्यौ अकालदेशजर्गुणणै ॥। सुलोहसप्त नमोणोकं बाणस्तेणमुक्तिः । इतेै रषेयोगागै वन्ते तके नैतिशये । तुक्कोमिहै न्री लोषं किहला

याञर्गुणणै ॥ नामैकाार्थि संजायो लोणगर्वैर्कर सते । उत्तैहसप गणायतु

गण्डित रकेणायशौ बाच । उभे नृगौ रतेमौतौ ममधौ ।

सृष्टद नसधयौ ३। सार तव्रेतिचिबोतीतिव कृष्टगानि्रेणवौ ॥। भुचि जवतोय ।

देराशत्रौवकाब्रजिन्ना सोभिलयथौक्ते । समीणिययते लोष साकारगणीतिमथौक्ते

पद्मुगुतिः ॥ उशह्युक तक्हास्तेव शाबते ॥। वा ॐ वा नानानाथर्गः वा ॥ ॐ वा ॥ चबराय चबरायगणर्बु स्यागा निबार्थका ॥। सुहृ गुणणद रक्षोतिसून मसवार सवा ३ ॥

२ मीशया ॥ ग १२ २ १२ महत्रियः ॥

Page 154

1

244

अमरकोश (Amarkosh)

अमरसिंह

5

Sanskrit Lexicon

Page 156

अमरको

Page 157

एत्यार्णिलम्बालच । सकुन्दवीछट्री नावी खेद, नब्जाणोशमन् । तहाणवहणणगर्णप्राय्क्षमस्यवव ॥ ॥ । व ॥ श्रीमसिर्यहृत् वा ॥ व ॥ पस्तेमस्तेमचवाणणायते स्वच्छदात् । अयाधाकाकं

देशाकागणशबाबयत् । कवगौष्णमोर्धितकप्रेमसंखतुना । । तर्शाशार्तिमेमण्ड

देशा राजतात् आगस्थिकाकार । वीणग्धाशानर्पीणा अजबंता अवागता । फशेजत

बस्तादाहयोपुकबामकात् । कफशयमभोणायहमतामीअथः । नथन्सगणोणा

भागोष्प्राच बाणकायात् । नामन्तभावेच य्गर्ञ्याचात् । वृ वृत्तीयामक्खा

रकोघो । कवाआदतोयचत् । हस्या क्ष रजबाल्लक्ष । रजवान समाशस्ते । का

त्रिकत् । पूंढ्यायुधधर सामुख्र विटणष्ट् वटाचवटा । कोटिबपटे हस्तास्त्र निडङ्गाणाणछवत् । गर्हीत् रभेणमगुणी वबस्ताकाणो गुण । दार्त्नीयतहबातोमेशोर

तुर् सु्रेन्दगयाए एकाए दूरकोशण । वस्तेमकात् वल्लकात्