Books / Amrtabindu Upanishad

1. Amrtabindu Upanishad

Page 1

ॐ भद्रं कर्णेभिः श्रृणुयाम देवाः । भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः ।

स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवांसस्तनूभिरव्यशेम देवहितं यदायुः ।

स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः । स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः ।

स्वस्ति नस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः । स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु ।

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः । हरिः ॐ ॥

मनो हि द्विविधं प्रोक्तं शुद्धं चाशुद्धमेव च ।

अशुद्धं कामसंकल्पं शुद्धं कामविवर्जितम् ॥

मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः ।

बन्धाय पिश्यासक्तं मुक्तये निर्विषयं स्मृतम् ॥

यतो निर्विषयस्यास्य मनसो मुक्तिरिष्यते ।

अतो निर्विषयं नित्यं मनः कार्यमुमुक्षुणा ॥

निरस्तनिष्पयासङ्ं सन्निरुद्धं मनो हृदि ।

यदाढ़यायात्यात्मनो भावं तदा तत्परमं पदम् ॥

तावदेव निरोधव्यं यावदृधृतिगतं क्षयम् ।

एतज्ज्ञानं च ध्यानं च शेषो न्यास्य विस्तरः ॥

नैव चिन्त्यं न चाचिन्त्यं न चिन्त्यं चिन्त्यमेव च ।

पक्षपातविनिर्मुक्तं ब्रह्म संपद्यते तदा ॥

स्वरेṇ संध्येययोगमस्वरं भावयेत्परम् ।

अस्वरेṇानुभावेन नाभावो भाव इष्यते ॥

तदेव निष्कलं ब्रह्म निर्विकल्पं निरञ्जनम् ।

तद्ब्रह्मामिति ज्ञात्वा ब्रह्म संपद्यते ध्रुवम् ॥

निर्विकल्पमनन्तं च हेतुदृष्टान्तवर्जितम् ।

अप्रमेयमनादिं च यज्ञात्वा मुच्यते बुधः ॥

न निरोधो न चोत्पत्तिर्न बद्धो न च साधकः ।

न मुमुक्षुर्न वै मुक्त इत्येषा परमार्थता ॥

Page 2

१०

न मुमुक्षुर्न वै मुक्त इत्येषा परमार्थता ॥ १० ॥

११

एक एवाडऽत्मा मन्थव्यो जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तिषु । स्थानत्रयवयतितस्य पुनर्जन्म न विद्यते ॥ ११ ॥

१२

एक एव हि भूतात्मा भूते भूते व्यवस्थितः । एकधा बहुधा चैव दृश्यते जलचन्द्रवत् ॥ १२ ॥

१३

घटसंवृतमाकाशं नीयमानो घटे यथा । घटो नीयेत नाडकाशः तद्वज्जीवो नभोपमः ॥ १३ ॥

१४

घटवद्विविधाकारं भिद्यमानं पुनः पुनः । तद्वेदे न च जानाति स जानाति च नित्यशः ॥ १४ ॥

१५

शब्दमायावतो नैव तमसा याति पुष्करे । भिन्नो तमसि चैकत्वमेकानुपश्यति ॥ १५ ॥

१६

शब्दाक्षरं परं ब्रह्म तस्मिन्नक्षीणे यदक्षरम् । तद्विद्धानक्षरं ध्यायेदीच्छेच्छान्तिमात्मनः ॥ १६ ॥

१७

द्वे विदे वेदितव्ये तु शब्दब्रह्म परं च यत् । शब्दब्रह्मणि निष्णातः परं ब्रह्माधिगच्छति ॥ १७ ॥

१८

ग्रन्थमभ्यस्य मेधावी ज्ञानविज्ञानतत्परः । पलालमिव धान्यार्थी त्यजेदग्रन्थमशेषतः ॥ १८ ॥

१९

गवामनेकवर्णानां क्षीरस्याप्येकवर्णता । क्षीरवत्पश्यते ज्ञानं लिङ्गिनस्तु गवां यथा ॥ १९ ॥

२०

धृतमिव पयसि निगढं भूते भूते च वसति विज्ञानम् । सततं मनसि मन्थयित्वा मनु मन्थानभूतेन ॥ २० ॥

२१

ज्ञाननेत्रं समाधाय चोद्वरेद्रहिगवत्परम् । निष्कलं निष्पलं शान्तं तद्ब्रह्माहमिति स्मृतम् ॥ २१ ॥

२२

सर्वभूताधिवासं यदूतेषु च वसत्यपि । सर्वानुग्रहकत्वेन तदस्म्ययहं वासुदेवः ॥ २२ ॥

ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवाः भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः ।

Page 3

स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवांसस्तनूभिरव्यशेम देवहितं यदायुः । स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवा: स्वस्ति न: पूषा विश्ववेदा: । स्वस्ति नस्ताक्ष्योऽरिष्टनेमि: स्वस्ति नो बृहस्पतिर्‌द्धातु । ऊँ शान्ति: शान्ति: शान्ति: । हरि: ऊँ ॥ ॥ अथर्ववेदीयमृतबिन्दूपनिषत्समाप्ता ॥