1. Aṣṭādhyāyī of Pāṇini

1.1.1

वृद्धिर् आद्-ऐच्

vṛddhir ād-aic

---

1.1.2

अदेङ् गुणः

adeṅ guṇaḥ

---

1.1.3

इको गुण-वृद्धी

iko guṇa-vṛddhī

---

1.1.4

न धातु-लोप आर्धधातुके

na dhātu-lopa ārdhadhātuke

---

1.1.5

क्ङिति च

kṅiti ca

---

1.1.6

दीधी-वेवी-इटाम्

dīdhī-vevī-iṭām

---

1.1.7

हलो ऽनन्तराः संयोगः

halo 'nantarāḥ saṃyogaḥ

---

1.1.8

मुख-नासिका-वचनो ऽनुनासिकः

mukha-nāsikā-vacano 'nunāsikaḥ

---

1.1.9

तुल्य-आस्य-प्रयर्नं सवर्णम्

tulya-āsya-prayarnaṃ savarṇam

---

1.1.10

न अज्-झलौ

na aj-jhalau

---

1.1.11

ईद्-ऊद्-एद्-द्विवचनं प्रगृह्यम्

īd-ūd-ed-dvivacanaṃ pragṛhyam

---

1.1.12

अदसो मात्

adaso māt

---

1.1.14

निपात एक-अज्-अन्-आङ्

nipāta eka-aj-an-āṅ

---

1.1.16

सम्बुद्धौ शाकल्यस्य-इताव् अनार्षे

sambuddhau śākalyasya-itāv anārṣe

---

1.1.17

उञः

uñaḥ

---

1.1.19

ईद्-ऊतौ च सप्तम्य्-अर्थे

īd-ūtau ca saptamy-arthe

---

1.1.20

दा-धा घ्व्-अदाप्

dā-dhā ghv-adāp

---

1.1.21

आद्यन्तवद् एकस्मिन्

ādyantavad ekasmin

---

1.1.22

तरप्-तमपौ घः

tarap-tamapau ghaḥ

---

1.1.23

बहु-गण-वतु-डति सङ्ख्या

bahu-gaṇa-vatu-ḍati saṅkhyā

---

1.1.24

ष्ण-अन्ता षट्

ṣṇa-antā ṣaṭ

---

1.1.25

डति च

ḍati ca

---

1.1.26

क्त-क्तवतू निष्ठा

kta-ktavatū niṣṭhā

---

1.1.27

सर्व-आदीनि सर्वनामानि

sarva-ādīni sarvanāmāni

---

1.1.28

विभाषा दिक्षमासे बहुव्रीहौ

vibhāṣā dikṣamāse bahuvrīhau

---

1.1.29

न बहुव्रीहौ

na bahuvrīhau

---

1.1.30

तृतीया-समासे

tṛtīyā-samāse

---

1.1.31

द्वन्द्वे च

dvandve ca

---

1.1.32

विभाषा जसि

vibhāṣā jasi

---

1.1.33

प्रथम-चरम-तय-अल्प-अर्ध-कतिपय-नेमाश् च

prathama-carama-taya-alpa-ardha-katipaya-nemāś ca

---

1.1.34

पूर्व-पर-अवरदक्षिण-उत्तर-अपर-अधराणि व्यवस्थायाम् असञ्ज्ञायाम्

pūrva-para-avaradakṣiṇa-uttara-apara-adharāṇi vyavasthāyām asañjñāyām

---

1.1.35

स्वम् अज्ञाति-धन-आख्यायाम्

svam ajñāti-dhana-ākhyāyām

---

1.1.36

अन्तरं बहिर्योग-उपसंव्यानयोः

antaraṃ bahiryoga-upasaṃvyānayoḥ

---

1.1.37

स्वरादि-निपातम् अव्ययम्

svarādi-nipātam avyayam

---

1.1.38

तद्धितश् च असर्व-विभक्तिः

taddhitaś ca asarva-vibhaktiḥ

---

1.1.39

कृन्-म्-एज्-अन्तः

kṛn-m-ej-antaḥ

---

1.1.40

क्त्वा-तोसुन्-कसुनः

ktvā-tosun-kasunaḥ

---

1.1.41

अव्ययी-भावश् च

avyayī-bhāvaś ca

---

1.1.42

शि सर्वनाम-स्थानम्

śi sarvanāma-sthānam

---

1.1.43

सुड् अनपुंसकस्य

suḍ anapuṃsakasya

---

1.1.44

न वा-इति विभाषा

na vā-iti vibhāṣā

---

1.1.45

इग्-यणः सम्प्रसारणम्

ig-yaṇaḥ samprasāraṇam

---

1.2.1

गाङ्-कुटादिभ्यो ऽञ्णिन्ङित्

gāṅ-kuṭādibhyo 'ñṇinṅit

---

1.2.2

विज इट्

vija iṭ

---

1.2.3

विभाषा-ऊर्णोः

vibhāṣā-ūrṇoḥ

---

1.2.4

सार्वधातुकम् अपित्

sārvadhātukam apit

---

1.2.5

असंयोगाल् लिट् कित्

asaṃyogāl liṭ kit

---

1.2.6

इन्धि-भवतिभ्यां च

indhi-bhavatibhyāṃ ca

---

1.2.7

मृड्-अमृद-गुध-कुष-क्लिश-वद-वसः क्त्वा

mṛḍ-amṛda-gudha-kuṣa-kliśa-vada-vasaḥ ktvā

---

1.2.8

रुद-विद-मुष-ग्रहि-स्वपि-प्रच्छः संश् च

ruda-vida-muṣa-grahi-svapi-pracchaḥ saṃś ca

---

1.2.9

इको झल्

iko jhal

---

1.2.10

हलन्ताच् च

halantāc ca

---

1.2.11

लिङ्-सिचौ आत्मनेपदेषु

liṅ-sicau ātmanepadeṣu

---

1.2.12

उश् च

uś ca

---

1.2.13

वा गमः

vā gamaḥ

---

1.2.14

हनः सिच्

hanaḥ sic

---

1.2.15

यमो गन्धने

yamo gandhane

---

1.2.16

विभाषा-उपयमने

vibhāṣā-upayamane

---

1.2.17

स्थाघ्वोर् इच्च

sthāghvor icca

---

1.2.18

न क्त्वा स-इट्

na ktvā sa-iṭ

---

1.2.19

निष्ठा शीङ्-स्विदि-मिदि-क्ष्विदि-धृषः

niṣṭhā śīṅ-svidi-midi-kṣvidi-dhṛṣaḥ

---

1.2.20

मृषस् तितिक्षायाम्

mṛṣas titikṣāyām

---

1.2.21

उदुपधाद् भाव-आदिकर्मणोर् अन्यतरस्याम्

udupadhād bhāva-ādikarmaṇor anyatarasyām

---

1.2.22

पूङः क्त्वा च

pūṅaḥ ktvā ca

---

1.2.23

न-उपधात् थ-फ-अन्ताद् वा

na-upadhāt tha-pha-antād vā

---

1.2.24

वञ्चि-लुञ्च्य्-ऋतश् च

vañci-luñcy-ṛtaś ca

---

1.2.25

तृषि-मृषि-कृशेः काश्यपस्य

tṛṣi-mṛṣi-kṛśeḥ kāśyapasya

---

1.2.26

रलो व्-य्-उपधद्-धल्-आदेः संश् च

ralo v-y-upadhad-dhal-ādeḥ saṃś ca

---

1.2.27

ऊकालो ऽज्-झ्रस्व-दीर्घ-प्लुतः

ūkālo 'j-jhrasva-dīrgha-plutaḥ

---

1.2.28

अचश् च

acaś ca

---

1.2.29

उच्चैर् उदात्तः

uccair udāttaḥ

---

1.2.30

नीचैर् अनुदात्तः

nīcair anudāttaḥ

---

1.2.31

समाहारः स्वरितः

samāhāraḥ svaritaḥ

---

1.2.32

तस्य-आदित उदात्तम् अर्ध-ह्रस्वम्

tasya-ādita udāttam ardha-hrasvam

---

1.2.33

एक-श्रुति दूरात् सम्बुद्धौ

eka-śruti dūrāt sambuddhau

---

1.2.34

यज्ञ-कर्मण्य्-अजप-न्यूङ्ख-सामसु

yajña-karmaṇy-ajapa-nyūṅkha-sāmasu

---

1.2.35

उच्चैस्तरां वा वषट्कारः

uccaistarāṃ vā vaṣaṭkāraḥ

---

1.2.36

विभाषा छन्दसि

vibhāṣā chandasi

---

1.2.37

न सुब्रह्मण्यायां स्वरितस्य तु उदात्तः

na subrahmaṇyāyāṃ svaritasya tu udāttaḥ

---

1.2.38

देव-ब्रह्मणोर् अनुदात्तः

deva-brahmaṇor anudāttaḥ

---

1.2.39

स्वरितात् संहितायाम् अनुदात्तानाम्

svaritāt saṃhitāyām anudāttānām

---

1.2.40

उदात्त-स्वरित-परस्य सन्नतरः

udātta-svarita-parasya sannataraḥ

---

1.2.41

अपृक्त एक-अल् प्रत्ययः

apṛkta eka-al pratyayaḥ

---

1.2.42

तत्पुरुषः समान-अधिकरणः कर्मधारयः

tatpuruṣaḥ samāna-adhikaraṇaḥ karmadhārayaḥ

---

1.2.43

प्रथमा-निर्दिष्टं समास उपसर्जनम्

prathamā-nirdiṣṭaṃ samāsa upasarjanam

---

1.2.44

एक-विभाक्ति च अपूर्व-निपाते

eka-vibhākti ca apūrva-nipāte

---

1.2.45

अर्थवद् अधातुर् अप्रत्ययः प्रातिपदिकम्

arthavad adhātur apratyayaḥ prātipadikam

---

1.2.46

कृत्-तद्धित-समासाश् च

kṛt-taddhita-samāsāś ca

---

1.2.47

ह्रस्वो नपुंसके प्रातिपदिकस्य

hrasvo napuṃsake prātipadikasya

---

1.2.48

गोस्त्रियोर् उपसर्जनस्य

gostriyor upasarjanasya

---

1.2.49

लुक् तद्धित-लुकि

luk taddhita-luki

---

1.2.50

इद्-गोण्याः

id-goṇyāḥ

---

1.2.51

लुपि युक्तवद्-व्यक्तिवचने

lupi yuktavad-vyaktivacane

---

1.2.52

विशेषणानां च अजातेः

viśeṣaṇānāṃ ca ajāteḥ

---

1.2.53

तद् अशिष्यं सञ्ज्ञा-प्रमाणत्वात्

tad aśiṣyaṃ sañjñā-pramāṇatvāt

---

1.2.54

लुब् योग-अप्रख्यानात्

lub yoga-aprakhyānāt

---

1.2.55

योग-प्रमाणे च तद्-अभावे ऽदर्शनम् स्यात्

yoga-pramāṇe ca tad-abhāve 'darśanam syāt

---

1.2.56

प्रधान-प्रत्यय-अर्थवचनम् अर्थस्य अन्य-प्रमाणात्वात्

pradhāna-pratyaya-arthavacanam arthasya anya-pramāṇātvāt

---

1.2.57

काल-उपसर्जने च तुल्यम्

kāla-upasarjane ca tulyam

---

1.2.58

जात्य्-आख्यायम् एकस्मिन् बहुवचनम् अन्यतरस्याम्

jāty-ākhyāyam ekasmin bahuvacanam anyatarasyām

---

1.2.59

अस्मदो द्वयोश् च

asmado dvayoś ca

---

1.2.60

फल्गुनी-प्रोष्ठपदानां च नक्षत्रे

phalgunī-proṣṭhapadānāṃ ca nakṣatre

---

1.2.61

छन्दसि पुनर्वस्वोरेकवचनम्

chandasi punarvasvorekavacanam

---

1.2.62

विशाखयोश् च

viśākhayoś ca

---

1.2.63

तिष्य-पुनर्वस्वोर् नक्षत्र-द्वन्द्वे बहुवचनस्य द्विवचनं नित्यम्

tiṣya-punarvasvor nakṣatra-dvandve bahuvacanasya dvivacanaṃ nityam

---

1.2.64

ससूपाणाम् एकशेष एक-विभक्तौ

sasūpāṇām ekaśeṣa eka-vibhaktau

---

1.2.65

वृद्धो यूना तल्-लक्षणश् चेद्-एव विशेषः

vṛddho yūnā tal-lakṣaṇaś ced-eva viśeṣaḥ

---

1.2.66

स्त्री पुंवच्-च

strī puṃvac-ca

---

1.2.67

पुमान् स्त्रिया

pumān striyā

---

1.2.68

भ्रातृ-पुत्रौ स्वसृ-दुहितृभ्याम्

bhrātṛ-putrau svasṛ-duhitṛbhyām

---

1.2.69

नपुंसकम् अनपुंसकेन-एकवच्-च-अस्य-अन्यतरस्याम्

napuṃsakam anapuṃsakena-ekavac-ca-asya-anyatarasyām

---

1.2.70

पिता मात्रा

pitā mātrā

---

1.2.71

श्वशुरः श्वस्रवा

śvaśuraḥ śvasravā

---

1.2.72

त्यद्-आदीनि सर्वैर् नित्यम्

tyad-ādīni sarvair nityam

---

1.2.73

ग्राम्य-पशु-सङ्घेष्व् अतरुणेशु स्त्री

grāmya-paśu-saṅgheṣv ataruṇeśu strī

---

1.3.1

भूवादयो धातवः

bhūvādayo dhātavaḥ

---

1.3.2

उपदेशे ऽज्-अनुनासिक इत्

upadeśe 'j-anunāsika it

---

1.3.3

हल्-अन्त्यम्

hal-antyam

---

1.3.4

न विभक्तौ तुस्माः

na vibhaktau tusmāḥ

---

1.3.5

आदिर् ञि-टु-डवः

ādir ñi-ṭu-ḍavaḥ

---

1.3.6

षः प्रत्ययसय

ṣaḥ pratyayasaya

---

1.3.7

दुटू

duṭū

---

1.3.8

ल-श-क्व् अतद्धिते

la-śa-kv ataddhite

---

1.3.9

तस्य लोपः

tasya lopaḥ

---

1.3.10

यथा-सङ्ख्यम् अनुदेशः समानाम्

yathā-saṅkhyam anudeśaḥ samānām

---

1.3.11

स्वरितेन अधिकारः

svaritena adhikāraḥ

---

1.3.12

अनुदात्तङित आत्मनेपदम्

anudāttaṅita ātmanepadam

---

1.3.13

भाव-कर्मणोः

bhāva-karmaṇoḥ

---

1.3.14

कर्तरि कर्म-व्यतिहारे

kartari karma-vyatihāre

---

1.3.15

न गति-हिंसा-अर्थेभ्यः

na gati-hiṃsā-arthebhyaḥ

---

1.3.16

इतरेतर-अन्योन्य-उपपदाच् च

itaretara-anyonya-upapadāc ca

---

1.3.17

नेर् विशः

ner viśaḥ

---

1.3.18

परिव्य्-अवेभ्यः क्रियः

parivy-avebhyaḥ kriyaḥ

---

1.3.19

विपराभ्यां जेः

viparābhyāṃ jeḥ

---

1.3.20

अङो दो ऽनास्य-विहरणे

aṅo do 'nāsya-viharaṇe

---

1.3.21

क्रीडो ऽनु-सं-परिभ्यश् च

krīḍo 'nu-saṃ-paribhyaś ca

---

1.3.22

समवप्रविभ्यः स्थः

samavapravibhyaḥ sthaḥ

---

1.3.23

प्रकाशन-स्थेय-आख्यहोश् च

prakāśana-stheya-ākhyahoś ca

---

1.3.24

उदो ऽनूर्ध्व-कर्मणि

udo 'nūrdhva-karmaṇi

---

1.3.25

उपान् मन्त्र-करणे

upān mantra-karaṇe

---

1.3.26

अकर्मकाच् च

akarmakāc ca

---

1.3.27

उद्-विभ्यां तपः

ud-vibhyāṃ tapaḥ

---

1.3.28

आङो यम-हनः

āṅo yama-hanaḥ

---

1.3.29

समो गम्य्-ऋच्छि-प्रच्छि-स्वरत्य् अर्ति-श्रु-विदिघ्यः

samo gamy-ṛcchi-pracchi-svaraty arti-śru-vidighyaḥ

---

1.3.30

नि-सम्-उप-विभ्यो ह्वः

ni-sam-upa-vibhyo hvaḥ

---

1.3.31

स्पर्धायाम् आङः

spardhāyām āṅaḥ

---

1.3.32

गन्धन-अवक्षेपण-सेवन-साहसिक्य-प्रतिथत्न-प्रकथन-उपयोगेषु कृञः

gandhana-avakṣepaṇa-sevana-sāhasikya-pratithatna-prakathana-upayogeṣu kṛñaḥ

---

1.3.33

अधेः प्रसहने

adheḥ prasahane

---

1.3.34

वेः शब्द-कर्मणः

veḥ śabda-karmaṇaḥ

---

1.3.35

अकर्मकाच् च

akarmakāc ca

---

1.3.36

सम्मानन-उत्सञ्जन-आचार्यकरण-ज्ञान-भृति-विगणन-व्ययेषु नियः

sammānana-utsañjana-ācāryakaraṇa-jñāna-bhṛti-vigaṇana-vyayeṣu niyaḥ

---

1.3.37

कर्तृस्थे च शरीरे कर्मणि

kartṛsthe ca śarīre karmaṇi

---

1.3.38

वृत्ति-सर्ग-तायनेषु क्रमः

vṛtti-sarga-tāyaneṣu kramaḥ

---

1.3.39

उप-पराभ्याम्

upa-parābhyām

---

1.3.40

आङ उद्गमने

āṅa udgamane

---

1.3.41

वेः पाद-विहरणे

veḥ pāda-viharaṇe

---

1.3.42

प्र-उपाभ्यां समर्थाभ्याम्

pra-upābhyāṃ samarthābhyām

---

1.3.43

अनुपसर्गाद् वा

anupasargād vā

---

1.3.44

अपह्नवे ज्ञः

apahnave jñaḥ

---

1.3.45

अकर्मकाच् च

akarmakāc ca

---

1.3.46

सं-प्रतिभ्याम् अनाध्याने

saṃ-pratibhyām anādhyāne

---

1.3.47

भासन-उपसम्भाषा-ज्ञान-यत्न-विमत्य्-उपमन्त्रणेषु वदः

bhāsana-upasambhāṣā-jñāna-yatna-vimaty-upamantraṇeṣu vadaḥ

---

1.3.48

व्यक्तवाचां समुच्चारणे

vyaktavācāṃ samuccāraṇe

---

1.3.49

अनोर् अकर्मकात्

anor akarmakāt

---

1.3.50

विभाषा विप्रलापे

vibhāṣā vipralāpe

---

1.3.51

अवाद् ग्रः

avād graḥ

---

1.3.52

समः प्रतिज्ञाने

samaḥ pratijñāne

---

1.3.53

उदश् चरः सकर्मकात्

udaś caraḥ sakarmakāt

---

1.3.54

संस् तृतीया-युक्तात्

saṃs tṛtīyā-yuktāt

---

1.3.55

दाणश् च सा चेच् चतुर्थ्य्-अर्थे

dāṇaś ca sā cec caturthy-arthe

---

1.3.56

उपाद् यमः स्वकरने

upād yamaḥ svakarane

---

1.3.57

ज्ञा-श्रु-स्मृ-दृशां सनः

jñā-śru-smṛ-dṛśāṃ sanaḥ

---

1.3.58

न अनोर् ज्ञः

na anor jñaḥ

---

1.3.59

प्रत्य्-आङ्भ्यां श्रुवः

praty-āṅbhyāṃ śruvaḥ

---

1.3.60

शदेः शितः

śadeḥ śitaḥ

---

1.3.61

म्रियतेर् लुङ्-लिङोश् च

mriyater luṅ-liṅoś ca

---

1.3.62

पूर्ववत् सनः

pūrvavat sanaḥ

---

1.3.63

आम्-प्रत्ययवत् कृञो ऽनुप्रयोगस्य

ām-pratyayavat kṛño 'nuprayogasya

---

1.3.64

प्र-उपाभ्यां युजेर् अयज्ञ-पात्रेषु

pra-upābhyāṃ yujer ayajña-pātreṣu

---

1.3.65

समः क्ष्णुवः

samaḥ kṣṇuvaḥ

---

1.3.66

भुजो ऽनवने

bhujo 'navane

---

1.3.67

णे रणौ यत् कर्म णौ चेत् स कर्ता ऽनाध्याने

ṇe raṇau yat karma ṇau cet sa kartā 'nādhyāne

---

1.3.68

भी-स्म्योर् हेतुभये

bhī-smyor hetubhaye

---

1.3.69

गृधि-वञ्च्योः प्रलम्भने

gṛdhi-vañcyoḥ pralambhane

---

1.3.70

लियः संमानन-शालीनीकरणयोश् च

liyaḥ saṃmānana-śālīnīkaraṇayoś ca

---

1.3.71

मिथ्योपपदात् कृञो ऽभ्यासे

mithyopapadāt kṛño 'bhyāse

---

1.3.72

स्वरित-ञितः कर्त्र्-अभिप्राये क्रियाफले

svarita-ñitaḥ kartr-abhiprāye kriyāphale

---

1.3.73

अपाद् वदः

apād vadaḥ

---

1.3.74

णिचश् च

ṇicaś ca

---

1.3.75

सम्-उद्-आङ्भ्यो यमो ऽग्रन्थे

sam-ud-āṅbhyo yamo 'granthe

---

1.3.76

अनुपसर्गाज् ज्ञः

anupasargāj jñaḥ

---

1.3.77

विभाषा-उपपदेन प्रतीयमाने

vibhāṣā-upapadena pratīyamāne

---

1.3.78

शेषात् कर्तरि परस्मैपदम्

śeṣāt kartari parasmaipadam

---

1.3.79

अनु-पराभ्यां कृञः

anu-parābhyāṃ kṛñaḥ

---

1.3.80

अभि-प्रत्य्-अतिभ्यः क्षिपः

abhi-praty-atibhyaḥ kṣipaḥ

---

1.3.81

प्राद्वहः

prādvahaḥ

---

1.3.82

परेर् मृषः

parer mṛṣaḥ

---

1.3.83

व्य्-आङ्-परिभ्यो रमः

vy-āṅ-paribhyo ramaḥ

---

1.3.84

उपाच् च

upāc ca

---

1.3.85

विभाशा ऽकर्मकात्

vibhāśā 'karmakāt

---

1.3.86

बुध-युध-नश-जन-इङ्-प्रु-द्रु-स्रुभ्यो णेः

budha-yudha-naśa-jana-iṅ-pru-dru-srubhyo ṇeḥ

---

1.3.87

निगरण-चलन-अर्थेभ्यश् च

nigaraṇa-calana-arthebhyaś ca

---

1.3.88

अणाव् अकर्मकाच् चित्तवत्-कर्तृकात्

aṇāv akarmakāc cittavat-kartṛkāt

---

1.3.89

न पादम्य्-आङ्यम-आङ्यस-परिमुह-रुचि-नृति-वद-वसः

na pādamy-āṅyama-āṅyasa-parimuha-ruci-nṛti-vada-vasaḥ

---

1.3.90

वा क्यषः

vā kyaṣaḥ

---

1.3.91

ध्य्द्भ्यो लुङि

dhydbhyo luṅi

---

1.3.92

वृद्भ्यः स्यसनोः

vṛdbhyaḥ syasanoḥ

---

1.3.93

लुटि च क्लुपः

luṭi ca klupaḥ

---

1.4.1

आ कडारादेका सञ्ज्ञा

ā kaḍārādekā sañjñā

---

1.4.2

विप्रतिषेधे परं कार्यम्

vipratiṣedhe paraṃ kāryam

---

1.4.3

यू स्त्र्य्-आख्यौ नदी

yū stry-ākhyau nadī

---

1.4.4

न-इयङ्-उवङ्-स्थानाव् अस्त्री

na-iyaṅ-uvaṅ-sthānāv astrī

---

1.4.5

व+आमि

va+āmi

---

1.4.6

ङिति ह्रस्वश् च

ṅiti hrasvaś ca

---

1.4.7

शेषो घ्यसखि

śeṣo ghyasakhi

---

1.4.8

पतिः समास एव

patiḥ samāsa eva

---

1.4.9

षष्ठी-युक्तश् छन्दसि वा

ṣaṣṭhī-yuktaś chandasi vā

---

1.4.10

ह्रस्वं लघु

hrasvaṃ laghu

---

1.4.11

संयोगे गुरु

saṃyoge guru

---

1.4.12

दीर्घं च

dīrghaṃ ca

---

1.4.13

यस्मात् प्रत्यय-विधिस् तद्-आदि प्रत्यये ऽङ्गम्

yasmāt pratyaya-vidhis tad-ādi pratyaye 'ṅgam

---

1.4.14

सुप्-तिङ्-अन्तं पदम्

sup-tiṅ-antaṃ padam

---

1.4.15

नः क्ये

naḥ kye

---

1.4.16

सिति च

siti ca

---

1.4.17

स्वादिष्व् अ-सर्वनमस्थाने

svādiṣv a-sarvanamasthāne

---

1.4.18

यचि भम्

yaci bham

---

1.4.19

तसौ मत्व्-अर्थे

tasau matv-arthe

---

1.4.20

अयस्मय-आदीनि छन्दसि

ayasmaya-ādīni chandasi

---

1.4.21

बहुषु बहुवचनम्

bahuṣu bahuvacanam

---

1.4.22

द्व्य्-एकयोर् द्विबचनअ-एकवचने

dvy-ekayor dvibacanaa-ekavacane

---

1.4.23

कारके

kārake

---

1.4.24

ध्रुवमपाये ऽपादानम्

dhruvamapāye 'pādānam

---

1.4.25

भी-त्रा-अर्थानां भय-हेतुः

bhī-trā-arthānāṃ bhaya-hetuḥ

---

1.4.26

परा-जेर् असोढः

parā-jer asoḍhaḥ

---

1.4.27

वारण-अर्थानाम् ईप्सितः

vāraṇa-arthānām īpsitaḥ

---

1.4.28

अन्तर्धौ येन अदर्शनम् इच्छति

antardhau yena adarśanam icchati

---

1.4.29

आख्याता-उपयोगे

ākhyātā-upayoge

---

1.4.30

जनि-कर्तुः प्रकृतिः

jani-kartuḥ prakṛtiḥ

---

1.4.31

भुवः प्रभवः

bhuvaḥ prabhavaḥ

---

1.4.32

कर्मणा यम् अभिप्रैति स सम्प्रदानम्

karmaṇā yam abhipraiti sa sampradānam

---

1.4.33

रुच्य्-अर्थानाम् प्रीयमाणः

rucy-arthānām prīyamāṇaḥ

---

1.4.34

श्लाघ-ह्नुङ्-स्था-शपां ज्ञीप्स्यमानः

ślāgha-hnuṅ-sthā-śapāṃ jñīpsyamānaḥ

---

1.4.35

धारेर् उत्तमर्णः

dhārer uttamarṇaḥ

---

1.4.36

स्पृहेर् ईप्सितः

spṛher īpsitaḥ

---

1.4.37

क्रुध-द्रुह-ईर्ष्य-असूय-अर्थानां यं प्रति कोपः

krudha-druha-īrṣya-asūya-arthānāṃ yaṃ prati kopaḥ

---

1.4.38

क्रुध-द्रुहोर् उपसृष्ठयोः कर्म

krudha-druhor upasṛṣṭhayoḥ karma

---

1.4.39

रादः-ईक्ष्योर् यस्य विप्रश्नः

rādḥ-īkṣyor yasya vipraśnaḥ

---

1.4.40

प्रत्य्-आङ्भ्यां श्रुवः पूर्वस्य कर्ता

praty-āṅbhyāṃ śruvaḥ pūrvasya kartā

---

1.4.41

अनु-प्रति-गृणश् च

anu-prati-gṛṇaś ca

---

1.4.42

साधकतमं करणम्

sādhakatamaṃ karaṇam

---

1.4.43

दिवः कर्म च

divaḥ karma ca

---

1.4.44

परिक्रयणे सम्प्रदानम् अन्यतरस्याम्

parikrayaṇe sampradānam anyatarasyām

---

1.4.45

आधारो ऽधिकरणम्

ādhāro 'dhikaraṇam

---

1.4.46

अधि-शीङ्-स्था-आसां कर्म

adhi-śīṅ-sthā-āsāṃ karma

---

1.4.47

अभिनिविशश् च

abhiniviśaś ca

---

1.4.48

उप-अन्व्-अध्य्-आङ्-वसः

upa-anv-adhy-āṅ-vasaḥ

---

1.4.49

कर्त्रुर् ईप्सिततमं कर्म

kartrur īpsitatamaṃ karma

---

1.4.50

तथा-युक्तं च अनीप्सितम्

tathā-yuktaṃ ca anīpsitam

---

1.4.51

अकथितं च

akathitaṃ ca

---

1.4.52

गुति-बुद्धि-प्रत्यवसान-अर्थ-शब्द-कर्म-अकर्मकाणाम् अणि कर्ता स णौ

guti-buddhi-pratyavasāna-artha-śabda-karma-akarmakāṇām aṇi kartā sa ṇau

---

1.4.53

हृ-क्रोर् अन्यतरस्याम्

hṛ-kror anyatarasyām

---

1.4.54

स्वतन्त्रः कर्ता

svatantraḥ kartā

---

1.4.55

तत्-प्रयोजको हेतुश् च

tat-prayojako hetuś ca

---

1.4.56

प्राग्-रीश्वरान् निपाताः

prāg-rīśvarān nipātāḥ

---

1.4.57

च-आदयो ऽसत्त्वे

ca-ādayo 'sattve

---

1.4.58

प्र-आदयः

pra-ādayaḥ

---

1.4.59

उपसर्गाः क्रिया-योगे

upasargāḥ kriyā-yoge

---

1.4.60

गतिश् च

gatiś ca

---

1.4.61

ऊर्य्-आदि-च्वि-डाचश् च

ūry-ādi-cvi-ḍācaś ca

---

1.4.62

अनुकरणं च अनिति-परम्

anukaraṇaṃ ca aniti-param

---

1.4.63

आदर-अनादरयोः सद्-असती

ādara-anādarayoḥ sad-asatī

---

1.4.64

भूषने ऽलम्

bhūṣane 'lam

---

1.4.65

अन्तर् अपरिग्रहे

antar aparigrahe

---

1.4.66

कणे-मनसी श्रद्धा-प्रतीघाते

kaṇe-manasī śraddhā-pratīghāte

---

1.4.67

पुरो ऽव्ययम्

puro 'vyayam

---

1.4.68

अस्तं च

astaṃ ca

---

1.4.69

अच्छ गत्य्-अर्थ-वदेषु

accha gaty-artha-vadeṣu

---

1.4.70

अदो ऽनुपदेशे

ado 'nupadeśe

---

1.4.71

तरो ऽन्तर्धौ

taro 'ntardhau

---

1.4.72

विभाषा कृञि

vibhāṣā kṛñi

---

1.4.73

उपाजे ऽन्वाजे

upāje 'nvāje

---

1.4.74

साक्षात्-प्रभृतीनि च

sākṣāt-prabhṛtīni ca

---

1.4.75

अनत्याधान उरसि-मनसी

anatyādhāna urasi-manasī

---

1.4.76

मध्ये पदे निवचने च

madhye pade nivacane ca

---

1.4.77

नित्यं हस्ते पानाव्-उपयमने

nityaṃ haste pānāv-upayamane

---

1.4.78

प्राध्वं वन्धने

prādhvaṃ vandhane

---

1.4.79

जीविआ-उपनिषदाव् औपम्ये

jīviā-upaniṣadāv aupamye

---

1.4.80

ते प्राग् धातोः

te prāg dhātoḥ

---

1.4.81

छन्दसि परे ऽपि

chandasi pare 'pi

---

1.4.82

व्यवहिताश् च

vyavahitāś ca

---

1.4.83

कर्मप्रवचनीयाः

karmapravacanīyāḥ

---

1.4.84

अनुर् लक्षणे

anur lakṣaṇe

---

1.4.85

तृतीया-अर्थे

tṛtīyā-arthe

---

1.4.86

हीने

hīne

---

1.4.87

उपो ऽधिके च

upo 'dhike ca

---

1.4.88

अप-परी वर्जने

apa-parī varjane

---

1.4.89

आङ् मर्यादा-वचने

āṅ maryādā-vacane

---

1.4.90

लक्षन-इत्थं-भूत-आख्यान-भाग-वीप्सासु प्रति-पर्य्-अनवः

lakṣana-itthaṃ-bhūta-ākhyāna-bhāga-vīpsāsu prati-pary-anavaḥ

---

1.4.91

अभिर् अभागे

abhir abhāge

---

1.4.92

प्रतिः प्रतिनिधि-प्रतिदानयोः

pratiḥ pratinidhi-pratidānayoḥ

---

1.4.93

अधिपरी अनर्थकौ

adhiparī anarthakau

---

1.4.94

सुः पूजायाम्

suḥ pūjāyām

---

1.4.95

अतिर् अतिक्रमणे च

atir atikramaṇe ca

---

1.4.96

अपिः पदार्थ-सम्भावन-अन्ववसर्ग-गर्हा-समुच्चयेषु

apiḥ padārtha-sambhāvana-anvavasarga-garhā-samuccayeṣu

---

1.4.97

अधिर् ईश्वरे

adhir īśvare

---

1.4.98

विभाषा कृञि

vibhāṣā kṛñi

---

1.4.99

लः परस्मैपदम्

laḥ parasmaipadam

---

1.4.100

तङ्-आनाव् आत्मनेपदम्

taṅ-ānāv ātmanepadam

---

1.4.101

तिङस् त्रीणि त्रीणि प्रथम-मध्यम-उत्तमाः

tiṅas trīṇi trīṇi prathama-madhyama-uttamāḥ

---

1.4.102

तान्य् एकवचनाद् विवचनबहुवचनान्य् एकशः

tāny ekavacanād vivacanabahuvacanāny ekaśaḥ

---

1.4.103

सुपः

supaḥ

---

1.4.104

विभक्तिश् च

vibhaktiś ca

---

1.4.105

युष्मद्य्-उपपदे समान-अधिकरणे स्थानिन्य् अपि मध्यमः

yuṣmady-upapade samāna-adhikaraṇe sthāniny api madhyamaḥ

---

1.4.106

प्रहासे च मन्य-उपपदे मन्यतेर् उत्तम एकवच् च

prahāse ca manya-upapade manyater uttama ekavac ca

---

1.4.107

अस्मद्य् उत्तमः

asmady uttamaḥ

---

1.4.108

शेषे प्रथमः

śeṣe prathamaḥ

---

1.4.109

परः संनिकर्षः संहिता

paraḥ saṃnikarṣaḥ saṃhitā

---

1.4.110

विरामो ऽवसानम्

virāmo 'vasānam

2.1.1

समर्थः पदविधिः

samarthaḥ padavidhiḥ

---

2.1.2

सुब् आमन्त्रिते पर-अङ्गवत् स्वरे

sub āmantrite para-aṅgavat svare

---

2.1.3

प्राक् कडारात् समासः

prāk kaḍārāt samāsaḥ

---

2.1.4

सह सुपा

saha supā

---

2.1.5

अव्ययीभवः

avyayībhavaḥ

---

2.1.6

अव्ययं विभक्ति-समीप-समृद्धि-व्यृद्ध्य्-अर्थाभाव-अत्यय-असम्प्रति-शब्दप्रादुर्भाव-पश्चाद्-यथा-आनुपूर्व्य-यौगपद्य-सादृश्य-सम्पत्ति-साकल्य-अन्तव्चनेषु

avyayaṃ vibhakti-samīpa-samṛddhi-vyṛddhy-arthābhāva-atyaya-asamprati-śabdaprādurbhāva-paścād-yathā-ānupūrvya-yaugapadya-sādṛśya-sampatti-sākalya-antavcaneṣu

---

2.1.7

यथा ऽसादृश्ये

yathā 'sādṛśye

---

2.1.8

यावद् अवधारणे

yāvad avadhāraṇe

---

2.1.9

सुप् प्रैत्ना मात्रा-अर्थे

sup praitnā mātrā-arthe

---

2.1.10

अक्ष-शलाका-सङ्ख्याः परिणा

akṣa-śalākā-saṅkhyāḥ pariṇā

---

2.1.11

विभाषा

vibhāṣā

---

2.1.12

अप-परि-बहिर् अञ्चवः पञ्चम्या

apa-pari-bahir añcavaḥ pañcamyā

---

2.1.13

आङ् मर्यादा-अभिविध्योः

āṅ maryādā-abhividhyoḥ

---

2.1.14

लक्षणेन अभिप्रती आभिमुख्ये

lakṣaṇena abhipratī ābhimukhye

---

2.1.15

अनुर् यत्-समया

anur yat-samayā

---

2.1.16

यस्य च आयामः

yasya ca āyāmaḥ

---

2.1.17

तिष्ठद्गु-प्रभृतीनि च

tiṣṭhadgu-prabhṛtīni ca

---

2.1.18

पारे मध्ये षष्ठ्या वा

pāre madhye ṣaṣṭhyā vā

---

2.1.19

सङ्ख्या वंश्येन

saṅkhyā vaṃśyena

---

2.1.20

नदीभिश् च

nadībhiś ca

---

2.1.21

अन्यपदर्थे च सञ्ज्ञायाम्

anyapadarthe ca sañjñāyām

---

2.1.22

तत्पुरुषः

tatpuruṣaḥ

---

2.1.23

द्विगुश् च

dviguś ca

---

2.1.24

द्विदीया श्रित-अतीत-पतित-गत-अत्यस्त-प्राप्त-आपनैः

dvidīyā śrita-atīta-patita-gata-atyasta-prāpta-āpanaiḥ

---

2.1.25

स्वयं क्तेन

svayaṃ ktena

---

2.1.26

खट्वा क्षेपे

khaṭvā kṣepe

---

2.1.27

सामि

sāmi

---

2.1.28

कालाः

kālāḥ

---

2.1.29

अत्यन्तसंयोगे च

atyantasaṃyoge ca

---

2.1.30

तृतीया तत्कृत-अर्थेन गुणवचनेन

tṛtīyā tatkṛta-arthena guṇavacanena

---

2.1.31

पूर्व-सदृश-सम-ऊनार्थ-कलह-निपुण-मिश्र-श्लक्ष्णैः

pūrva-sadṛśa-sama-ūnārtha-kalaha-nipuṇa-miśra-ślakṣṇaiḥ

---

2.1.32

कर्तृकर्णे दृता बहुलम्

kartṛkarṇe dṛtā bahulam

---

2.1.33

कृत्यैर् अधिक-आर्थ-वचने

kṛtyair adhika-ārtha-vacane

---

2.1.34

अन्नेन व्यञ्जनम्

annena vyañjanam

---

2.1.35

भक्ष्येण मिश्रीकरनम्

bhakṣyeṇa miśrīkaranam

---

2.1.36

चतुर्थी तदर्थ-अर्थ-बलि-हित-सुख-रक्षितैः

caturthī tadartha-artha-bali-hita-sukha-rakṣitaiḥ

---

2.1.37

पञ्चमी भयेन

pañcamī bhayena

---

2.1.38

अपेत-अपोढ-मुक्त-पतित-अपत्रस्तैर् अल्पशः

apeta-apoḍha-mukta-patita-apatrastair alpaśaḥ

---

2.1.39

स्तोक-अन्तिक-दूर-अर्थ-कृच्छ्राणि क्तेन

stoka-antika-dūra-artha-kṛcchrāṇi ktena

---

2.1.40

सप्तमी शौण्डैः

saptamī śauṇḍaiḥ

---

2.1.41

सिद्ध-शुष्क-पक्व-बन्धैश् च

siddha-śuṣka-pakva-bandhaiś ca

---

2.1.42

ध्वाङ्क्षेन क्षेपे

dhvāṅkṣena kṣepe

---

2.1.43

क्र्त्यैर् ऋणे

krtyair ṛṇe

---

2.1.44

सञ्ज्ञायाम्

sañjñāyām

---

2.1.45

क्तेन अहो-रात्र-अवयवाः

ktena aho-rātra-avayavāḥ

---

2.1.46

तत्र

tatra

---

2.1.47

क्षेपे

kṣepe

---

2.1.48

पात्रेसमित-आदयश् च

pātresamita-ādayaś ca

---

2.1.49

पूर्वकाल-एक-सर्व-जरत्-पुराणा-नव-केवलाः समानाधिकरणेन

pūrvakāla-eka-sarva-jarat-purāṇā-nava-kevalāḥ samānādhikaraṇena

---

2.1.50

दिक्-सङ्ख्ये सञ्ज्ञायाम्

dik-saṅkhye sañjñāyām

---

2.1.51

तद्धितर्थ-उत्तरपद-समाहारे च

taddhitartha-uttarapada-samāhāre ca

---

2.1.52

सङ्ख्या-पूर्वो द्विगुः

saṅkhyā-pūrvo dviguḥ

---

2.1.53

कुत्सितानि कुत्सनैः

kutsitāni kutsanaiḥ

---

2.1.54

पापाणके कुत्सितैः

pāpāṇake kutsitaiḥ

---

2.1.55

उपमानानि सामान्य-वचनैः

upamānāni sāmānya-vacanaiḥ

---

2.1.56

उपमितं व्याघ्र-आदिभिः सामान्य-अप्रयोगे

upamitaṃ vyāghra-ādibhiḥ sāmānya-aprayoge

---

2.1.57

विशेसनं विशेष्येण बहुलम्

viśesanaṃ viśeṣyeṇa bahulam

---

2.1.58

पूर्व-अपर-प्रथम-चरम-जघन्य-समान-मध्य-मध्यम-वीराश् च

pūrva-apara-prathama-carama-jaghanya-samāna-madhya-madhyama-vīrāś ca

---

2.1.59

श्रेण्य्-आदयः कृत-आदिभिः

śreṇy-ādayaḥ kṛta-ādibhiḥ

---

2.1.60

क्तेन नञ्-विशिष्टेन अनञ्

ktena nañ-viśiṣṭena anañ

---

2.1.61

सन्-महत्-परम-उत्तम-उत्कृष्टाः पूज्यमानैः

san-mahat-parama-uttama-utkṛṣṭāḥ pūjyamānaiḥ

---

2.1.62

वृन्दरक-नाग-कुञ्जरैः पूज्यमानम्

vṛndaraka-nāga-kuñjaraiḥ pūjyamānam

---

2.1.63

कतर-कतमौ जातिपरिप्रश्ने

katara-katamau jātiparipraśne

---

2.1.64

किं क्षेपे

kiṃ kṣepe

---

2.1.65

पोटा-युवति-स्तोक-कतिपय-गृष्टि-धेनु-वशा-वेहद्-बष्कयणी-प्रवक्तृ-श्रोत्रिय-अध्यापक-धूर्तैर् जातिः

poṭā-yuvati-stoka-katipaya-gṛṣṭi-dhenu-vaśā-vehad-baṣkayaṇī-pravaktṛ-śrotriya-adhyāpaka-dhūrtair jātiḥ

---

2.1.66

प्रशंसा-वचनैश् च

praśaṃsā-vacanaiś ca

---

2.1.67

युवा खलति-पालित-वलिन-जरतीभिः

yuvā khalati-pālita-valina-jaratībhiḥ

---

2.1.68

कृत्य-तुल्य-आख्या अजात्या

kṛtya-tulya-ākhyā ajātyā

---

2.1.69

वर्णो वर्णेन

varṇo varṇena

---

2.1.70

कुमारः श्रमणा-आदिभिः

kumāraḥ śramaṇā-ādibhiḥ

---

2.1.71

चतुष्पादो गर्भिण्या

catuṣpādo garbhiṇyā

---

2.1.72

मयूर-व्यंसक-आदयश् च

mayūra-vyaṃsaka-ādayaś ca

---

2.2.1

पूर्व-अपर-अधर-उत्तरम् एकदेशिना-एकाधिकरणे

pūrva-apara-adhara-uttaram ekadeśinā-ekādhikaraṇe

---

2.2.2

अर्धं नपुंसकम्

ardhaṃ napuṃsakam

---

2.2.3

द्वितिय-तृतीय-चतुर्थ-तुर्याण्य् अन्य्तरस्याम्

dvitiya-tṛtīya-caturtha-turyāṇy anytarasyām

---

2.2.4

प्राप्तापन्ने च द्वितीयया

prāptāpanne ca dvitīyayā

---

2.2.5

कालाः परिमाणिना

kālāḥ parimāṇinā

---

2.2.7

ईषदकृता

īṣadakṛtā

---

2.2.8

षष्ठी

ṣaṣṭhī

---

2.2.9

याजक-आदिभिश् च

yājaka-ādibhiś ca

---

2.2.10

न निर्धारणे

na nirdhāraṇe

---

2.2.11

पूरण-गुण-सुहितार्थ-सद्-अव्यय-तव्य-समानाधिकरनेन

pūraṇa-guṇa-suhitārtha-sad-avyaya-tavya-samānādhikaranena

---

2.2.12

क्तेन् अ च पूजायाम्

kten a ca pūjāyām

---

2.2.13

अधिकरण-वाचिना च

adhikaraṇa-vācinā ca

---

2.2.14

कर्मणि च

karmaṇi ca

---

2.2.15

तृज्-अकाभ्यां कर्तरि

tṛj-akābhyāṃ kartari

---

2.2.16

कर्तरि च

kartari ca

---

2.2.17

नित्यं क्रीडा-जीविकयोः

nityaṃ krīḍā-jīvikayoḥ

---

2.2.18

कु-गति-प्र-आदयः

ku-gati-pra-ādayaḥ

---

2.2.19

उपपदम् अतिङ्

upapadam atiṅ

---

2.2.20

अमा-एव अव्ययेन

amā-eva avyayena

---

2.2.21

तृतीया-प्रभृतीन्यतरस्यम्

tṛtīyā-prabhṛtīnyatarasyam

---

2.2.22

क्त्वा च

ktvā ca

---

2.2.23

शेषो बहुव्रीहिः

śeṣo bahuvrīhiḥ

---

2.2.24

अनेकम् अन्यपदार्थे

anekam anyapadārthe

---

2.2.25

सङ्ख्यया ऽव्यय-आसन्न-अदूर-अधिक-सङ्ख्याः सङ्ख्येये

saṅkhyayā 'vyaya-āsanna-adūra-adhika-saṅkhyāḥ saṅkhyeye

---

2.2.26

दिङ्नामान्य् अन्तराले

diṅnāmāny antarāle

---

2.2.27

तत्र तेन+इदम् इति सरूपे

tatra tena+idam iti sarūpe

---

2.2.28

तेन सह+इति तुल्ययोगे

tena saha+iti tulyayoge

---

2.2.29

च-अर्थे द्वन्द्वः

ca-arthe dvandvaḥ

---

2.2.30

उपसर्जनं पूर्वम्

upasarjanaṃ pūrvam

---

2.2.31

राजदन्त-आदिषु परम्

rājadanta-ādiṣu param

---

2.2.32

द्वन्द्वे घि

dvandve ghi

---

2.2.33

अज्-आद्य्-अद्-अन्तम्

aj-ādy-ad-antam

---

2.2.34

अल्प-अच्-तरम्

alpa-ac-taram

---

2.2.35

सप्तमी-विशेषने बहुव्रीहौ

saptamī-viśeṣane bahuvrīhau

---

2.2.36

निष्ठा

niṣṭhā

---

2.2.37

वा+आहित-अग्न्य्-आदिषु

vā+āhita-agny-ādiṣu

---

2.2.38

कडाराः कर्मधारये

kaḍārāḥ karmadhāraye

---

2.3.1

अनभिहिते

anabhihite

---

2.3.2

कर्मणि द्वितीया

karmaṇi dvitīyā

---

2.3.3

तृतीया च होश् छन्दसि

tṛtīyā ca hoś chandasi

---

2.3.4

अन्तरा ऽन्तरेण युक्ते

antarā 'ntareṇa yukte

---

2.3.5

काल-अध्वनोर् अत्यन्त-संयोगे

kāla-adhvanor atyanta-saṃyoge

---

2.3.6

अपवर्गे तृतीया

apavarge tṛtīyā

---

2.3.7

सप्तमी-पञ्चम्यौ कारक-मध्ये

saptamī-pañcamyau kāraka-madhye

---

2.3.8

कर्मप्रवचनीय-युक्ते द्वितीया

karmapravacanīya-yukte dvitīyā

---

2.3.9

यस्माद् अधिकं यस्य च+ईश्वर-वचनं तत्र सप्तमी

yasmād adhikaṃ yasya ca+īśvara-vacanaṃ tatra saptamī

---

2.3.10

पञ्चम्य्-अप-आङ्-परिभिः

pañcamy-apa-āṅ-paribhiḥ

---

2.3.11

प्रतिनिधि-प्रतिदाने च यस्मात्

pratinidhi-pratidāne ca yasmāt

---

2.3.12

गत्यर्थ-कर्मणि द्वितीया-चतुर्थ्यौ चेष्टायाम् अनध्वनि

gatyartha-karmaṇi dvitīyā-caturthyau ceṣṭāyām anadhvani

---

2.3.13

चतुर्थी सम्प्रदाने

caturthī sampradāne

---

2.3.14

क्रिय-अर्थ-उपपदस्य च कर्मणि स्थानिनः

kriya-artha-upapadasya ca karmaṇi sthāninaḥ

---

2.3.15

तुमर्थाच् च भाव-वचनात्

tumarthāc ca bhāva-vacanāt

---

2.3.16

नमः-स्वस्ति-स्वाहा-स्वधा ऽलं-वषड्-योगाच् च

namaḥ-svasti-svāhā-svadhā 'laṃ-vaṣaḍ-yogāc ca

---

2.3.17

मन्य-कर्मण्य्-अनादरे विभाषा ऽप्राणिषु

manya-karmaṇy-anādare vibhāṣā 'prāṇiṣu

---

2.3.18

कर्तृ-करणयोस् तृतीया

kartṛ-karaṇayos tṛtīyā

---

2.3.19

सहयुक्ते ऽप्रधाने

sahayukte 'pradhāne

---

2.3.20

येन अङ्ग-विकारः

yena aṅga-vikāraḥ

---

2.3.21

इत्थम्-भूत-लक्षणे

ittham-bhūta-lakṣaṇe

---

2.3.22

सञ्ज्ञो ऽन्यतरस्यां कर्मणि

sañjño 'nyatarasyāṃ karmaṇi

---

2.3.23

हेतौ

hetau

---

2.3.24

अकर्तर्य्-ऋणे पञ्चमी

akartary-ṛṇe pañcamī

---

2.3.25

विभाषा गुणे ऽस्त्रीयाम्

vibhāṣā guṇe 'strīyām

---

2.3.26

षष्ठी हेतु-प्रयोगे

ṣaṣṭhī hetu-prayoge

---

2.3.27

सर्वनाम्नस् तृतीया च

sarvanāmnas tṛtīyā ca

---

2.3.28

अपादाने पञ्चमी

apādāne pañcamī

---

2.3.29

अन्य-आराद्-इतर-र्ते-दिक्-शब्द-अञ्चु-उत्तरपद-अज्-आहि-युक्ते

anya-ārād-itara-rte-dik-śabda-añcu-uttarapada-aj-āhi-yukte

---

2.3.30

षष्ठ्य्-अतसर्थ-प्रत्ययेन

ṣaṣṭhy-atasartha-pratyayena

---

2.3.31

एनपा द्वितीया

enapā dvitīyā

---

2.3.32

पृथग्-विना-नानाभिस् तृतीया ऽन्यतरस्याम्

pṛthag-vinā-nānābhis tṛtīyā 'nyatarasyām

---

2.3.33

करेण च स्तोक-अल्प-कृच्छ्र-कतिपयस्य असत्त्व-वचनस्य

kareṇa ca stoka-alpa-kṛcchra-katipayasya asattva-vacanasya

---

2.3.34

दूर-अन्तिक-अर्थैः षष्ठ्य्-अन्यतरस्याम्

dūra-antika-arthaiḥ ṣaṣṭhy-anyatarasyām

---

2.3.35

दूर-अन्तिक-अर्थेभ्यो द्वितीया च

dūra-antika-arthebhyo dvitīyā ca

---

2.3.36

सप्तम्य्-अधिकरने च

saptamy-adhikarane ca

---

2.3.37

यस्य च भावेन भाव-लक्षणम्

yasya ca bhāvena bhāva-lakṣaṇam

---

2.3.38

षष्ठी च अनादरे

ṣaṣṭhī ca anādare

---

2.3.39

स्वामि-ईश्वर्-आधिपति-दायाद-साक्षि-प्रतिभू-प्रसुतैश् च

svāmi-īśvar-ādhipati-dāyāda-sākṣi-pratibhū-prasutaiś ca

---

2.3.40

आयुक्त-कुशलाभ्यां च आसेवायाम्

āyukta-kuśalābhyāṃ ca āsevāyām

---

2.3.41

यतश् च निर्धारनम्

yataś ca nirdhāranam

---

2.3.42

पञ्चमी विभक्ते

pañcamī vibhakte

---

2.3.43

साधु-निपुणाभ्याम् अर्चायां सप्तम्य् अप्रतेः

sādhu-nipuṇābhyām arcāyāṃ saptamy aprateḥ

---

2.3.44

प्रसित-उत्सुकाभ्यां तृतीया च

prasita-utsukābhyāṃ tṛtīyā ca

---

2.3.45

नक्षत्रे च लुपि

nakṣatre ca lupi

---

2.3.46

प्रातिपदिकार्थ-लिङ्ग-परिमाणवचन-मात्रे प्रथमा

prātipadikārtha-liṅga-parimāṇavacana-mātre prathamā

---

2.3.47

सम्बोधने च

sambodhane ca

---

2.3.48

सा+आमन्त्रितम्

sā+āmantritam

---

2.3.49

एकवचनं सम्बुद्धिः

ekavacanaṃ sambuddhiḥ

---

2.3.50

षष्ठी शेषे

ṣaṣṭhī śeṣe

---

2.3.51

ज्ञो ऽविद्-अर्थस्य करणे

jño 'vid-arthasya karaṇe

---

2.3.52

अधि-इग्-अर्थ-दय-ईशाम् कर्मणि

adhi-ig-artha-daya-īśām karmaṇi

---

2.3.53

कृञः प्रतियत्ने

kṛñaḥ pratiyatne

---

2.3.54

रुजा-अर्थानां भाव-वचनानाम् अज्वरेः

rujā-arthānāṃ bhāva-vacanānām ajvareḥ

---

2.3.55

आशिषि नाथः

āśiṣi nāthaḥ

---

2.3.56

जासि-निप्रहण-नाट-क्राथ-पिषां हिंसायाम्

jāsi-niprahaṇa-nāṭa-krātha-piṣāṃ hiṃsāyām

---

2.3.57

व्यवहृ-पणोः समर्थयोः

vyavahṛ-paṇoḥ samarthayoḥ

---

2.3.58

दिवस् तद्-अर्थस्य

divas tad-arthasya

---

2.3.59

विभाष-उपसर्गे

vibhāṣa-upasarge

---

2.3.60

द्वितीया ब्राह्मणे

dvitīyā brāhmaṇe

---

2.3.61

प्रेष्य-ब्रुवोर् हविषो देवता-सम्प्रदाने

preṣya-bruvor haviṣo devatā-sampradāne

---

2.3.62

चतुर्थ्य्-अर्थे बहुलं छन्दसि

caturthy-arthe bahulaṃ chandasi

---

2.3.63

यजेश् च करणे

yajeś ca karaṇe

---

2.3.64

कृत्वो ऽर्थप्रयोगे काले ऽधिकरणे

kṛtvo 'rthaprayoge kāle 'dhikaraṇe

---

2.3.65

कर्तृ-कर्मणोः कृति

kartṛ-karmaṇoḥ kṛti

---

2.3.66

उभय-प्राप्तौ कर्मणि

ubhaya-prāptau karmaṇi

---

2.3.67

क्तस्य च वर्तमाने

ktasya ca vartamāne

---

2.3.68

अधिकरण-वाचिनश् च

adhikaraṇa-vācinaś ca

---

2.3.69

न ल-उ-उक-अव्यय-निष्ठा-खलर्थ-तृनाम्

na la-u-uka-avyaya-niṣṭhā-khalartha-tṛnām

---

2.3.70

अक-इनोर् भविष्यद्-आधमर्ण्ययोः

aka-inor bhaviṣyad-ādhamarṇyayoḥ

---

2.3.71

कृत्यानां कर्तरि वा

kṛtyānāṃ kartari vā

---

2.3.72

तुल्य-अर्थैर् अतुला-उपमाभ्यां तृतीया ऽन्यतरस्याम्

tulya-arthair atulā-upamābhyāṃ tṛtīyā 'nyatarasyām

---

2.3.73

चतुर्थी च आशिष्य् आयुष्य-मद्र-भद्र-कुशल-सुख-अर्थ-हितैः

caturthī ca āśiṣy āyuṣya-madra-bhadra-kuśala-sukha-artha-hitaiḥ

---

2.4.1

द्विगुर् एकवचनम्

dvigur ekavacanam

---

2.4.2

द्वन्द्वश् च प्राणि-तूर्य-सेना-अङ्गानाम्

dvandvaś ca prāṇi-tūrya-senā-aṅgānām

---

2.4.3

अनुवादे चरणानाम्

anuvāde caraṇānām

---

2.4.4

अध्वर्यु-क्रतुर् अनपुंसकम्

adhvaryu-kratur anapuṃsakam

---

2.4.5

अध्ययनतो ऽविप्रकृष्ट-आख्यानाम्

adhyayanato 'viprakṛṣṭa-ākhyānām

---

2.4.6

जातिर् अप्राणिनाम्

jātir aprāṇinām

---

2.4.7

विशिष्ट-लिङ्गो नदी देशो ऽग्रामाः

viśiṣṭa-liṅgo nadī deśo 'grāmāḥ

---

2.4.8

क्षुद्र-जन्तवः

kṣudra-jantavaḥ

---

2.4.9

येषां च विरोधः शाश्वतिकः

yeṣāṃ ca virodhaḥ śāśvatikaḥ

---

2.4.10

शूद्राणाम् अनिरवसितानाम्

śūdrāṇām aniravasitānām

---

2.4.11

गवाश्व-प्रभृतीनि च

gavāśva-prabhṛtīni ca

---

2.4.12

विभाषा वृक्ष-मृग-तृण-धान्य-व्यञ्जन-पशु-शकुन्य्-अश्ववडव-पूर्वापर-अधरोत्तराणाम्

vibhāṣā vṛkṣa-mṛga-tṛṇa-dhānya-vyañjana-paśu-śakuny-aśvavaḍava-pūrvāpara-adharottarāṇām

---

2.4.13

विप्रतिषिद्धं च अनधिकरण-वाचि

vipratiṣiddhaṃ ca anadhikaraṇa-vāci

---

2.4.14

न दधिपय-आदीनि

na dadhipaya-ādīni

---

2.4.15

अधिकरन-एतावत्त्वे च

adhikarana-etāvattve ca

---

2.4.16

विभाषा समीपे

vibhāṣā samīpe

---

2.4.17

स नपुंसकम्

sa napuṃsakam

---

2.4.18

अव्ययीभावश् च

avyayībhāvaś ca

---

2.4.19

तत्पुरुषो ऽनञ्-कर्मधारयः

tatpuruṣo 'nañ-karmadhārayaḥ

---

2.4.20

सञ्ज्ञायां कन्ता-उशीनरेषु

sañjñāyāṃ kantā-uśīnareṣu

---

2.4.21

उपज्ञा-उपक्रमम् तद्-आद्य्-आचिख्यासायाम्

upajñā-upakramam tad-ādy-ācikhyāsāyām

---

2.4.22

छाया बाहुल्ये

chāyā bāhulye

---

2.4.23

सभा राजा ऽमनुस्य-पूर्वा

sabhā rājā 'manusya-pūrvā

---

2.4.24

अशाला च

aśālā ca

---

2.4.25

विभाषा सेना-सुरा-च्छाया-शाला-निशानाम्

vibhāṣā senā-surā-cchāyā-śālā-niśānām

---

2.4.26

परवल्-लिङ्गं द्वन्द्व-तत्पुरुषयोः

paraval-liṅgaṃ dvandva-tatpuruṣayoḥ

---

2.4.27

पूर्ववद्-अश्वव-डवौ

pūrvavad-aśvava-ḍavau

---

2.4.28

हेमन्त-शिशिराव् अहो-रात्रे च छन्दसि

hemanta-śiśirāv aho-rātre ca chandasi

---

2.4.29

रात्र-अह्न-अहाः पुंसि

rātra-ahna-ahāḥ puṃsi

---

2.4.30

अपथं नपुंसकम्

apathaṃ napuṃsakam

---

2.4.31

अर्धर्चाः पुंसि च

ardharcāḥ puṃsi ca

---

2.4.32

इदमो ऽन्वादेशे ऽश् अनुदात्तस् तृतीया-आदौ

idamo 'nvādeśe 'ś anudāttas tṛtīyā-ādau

---

2.4.33

एतदस् त्र-तसोस् त्र-तसौ च अनुदातौ

etadas tra-tasos tra-tasau ca anudātau

---

2.4.34

द्वितीया-टा-ओस्स्व् एनः

dvitīyā-ṭā-ossv enaḥ

---

2.4.35

आर्धधातुके

ārdhadhātuke

---

2.4.36

अदो जग्धिर् ल्यप् ति किति

ado jagdhir lyap ti kiti

---

2.4.37

लुङ्-सनोर् घस्ल्̥

luṅ-sanor ghasl̥

---

2.4.38

घञ्-अपोश् च

ghañ-apoś ca

---

2.4.39

बहुलं छन्दसि

bahulaṃ chandasi

---

2.4.40

लिट्य् अन्तरस्याम्

liṭy antarasyām

---

2.4.41

वेञो वयिः

veño vayiḥ

---

2.4.42

हनो वध लिङि

hano vadha liṅi

---

2.4.43

लुङि च

luṅi ca

---

2.4.44

आत्मनेपदेष्व् अन्यतरस्याम्

ātmanepadeṣv anyatarasyām

---

2.4.45

इणो गा लुङि

iṇo gā luṅi

---

2.4.46

णौ गमिर् अबोधने

ṇau gamir abodhane

---

2.4.47

सनि च

sani ca

---

2.4.48

इङश् च

iṅaś ca

---

2.4.49

गाङ् लिटि

gāṅ liṭi

---

2.4.50

विभाषा लुङ्ल्̥ङोः

vibhāṣā luṅl̥ṅoḥ

---

2.4.51

णौ च संश्-चङोः

ṇau ca saṃś-caṅoḥ

---

2.4.52

अस्तेर् भूः

aster bhūḥ

---

2.4.53

ब्रुवो बचिः

bruvo baciḥ

---

2.4.54

चक्षिङः ख्याञ्

cakṣiṅaḥ khyāñ

---

2.4.55

वा लिटि

vā liṭi

---

2.4.56

अजेर् व्य् अघञ्-अपोः

ajer vy aghañ-apoḥ

---

2.4.57

वा यौ

vā yau

---

2.4.58

ण्य-क्षत्रिय-आर्ष-ञितो यूनि लुग् अण्-इञोः

ṇya-kṣatriya-ārṣa-ñito yūni lug aṇ-iñoḥ

---

2.4.59

पैल-आदिब्यश् च

paila-ādibyaś ca

---

2.4.60

इञः प्राचाम्

iñaḥ prācām

---

2.4.61

न तौल्वलिभ्यः

na taulvalibhyaḥ

---

2.4.62

तद्राजस्य बहुषु तेन+एव अस्त्रियाम्

tadrājasya bahuṣu tena+eva astriyām

---

2.4.63

यस्क-आदिभ्यो गोत्रे

yaska-ādibhyo gotre

---

2.4.64

यञ्-अञोश् च

yañ-añoś ca

---

2.4.65

अत्रि-भृगु-कुत्स-वसिष्ठ-गोतम-अङ्गिरोभ्यश् च

atri-bhṛgu-kutsa-vasiṣṭha-gotama-aṅgirobhyaś ca

---

2.4.66

बह्वच् इञः प्राच्य-भ्रतेषु

bahvac iñaḥ prācya-bhrateṣu

---

2.4.67

न गोपवन-आदिभ्यः

na gopavana-ādibhyaḥ

---

2.4.68

तिक-कितव-आदिभ्यो द्वन्द्वे

tika-kitava-ādibhyo dvandve

---

2.4.69

उपक-आदिभ्यो ऽन्यतरस्याम् अद्वन्द्वे

upaka-ādibhyo 'nyatarasyām advandve

---

2.4.70

आगस्त्य-कौण्डिन्ययोर् अगस्ति-कुण्डिनच्

āgastya-kauṇḍinyayor agasti-kuṇḍinac

---

2.4.71

सुपो धातु-प्रातिपदिकयोः

supo dhātu-prātipadikayoḥ

---

2.4.72

अदिप्रभृतिभ्यः शपः

adiprabhṛtibhyaḥ śapaḥ

---

2.4.73

बहुलं छन्दसि

bahulaṃ chandasi

---

2.4.74

यङो ऽचि च

yaṅo 'ci ca

---

2.4.75

जुहोत्य्-आदिभ्यः श्लुः

juhoty-ādibhyaḥ śluḥ

---

2.4.76

बहुलं छन्दसि

bahulaṃ chandasi

---

2.4.77

गाति-स्था-घु-पा-भूभ्यः सिचः परस्मैपदेषु

gāti-sthā-ghu-pā-bhūbhyaḥ sicaḥ parasmaipadeṣu

---

2.4.78

विभाषा घ्रा-धेट्-शाच्-छा-सः

vibhāṣā ghrā-dheṭ-śāc-chā-saḥ

---

2.4.79

तन्-आदिभ्यस् त-थासोः

tan-ādibhyas ta-thāsoḥ

---

2.4.80

मन्त्रे घस-ह्वर-नश-वृ-दह-आद्-वृच्-कृ-गमि-जनिभ्यो लेः

mantre ghasa-hvara-naśa-vṛ-daha-ād-vṛc-kṛ-gami-janibhyo leḥ

---

2.4.81

आमः

āmaḥ

---

2.4.82

अव्ययाद् आप्-सुपः

avyayād āp-supaḥ

---

2.4.83

न अव्ययीभावाद् अतो ऽम् त्व् अपञ्चम्याः

na avyayībhāvād ato 'm tv apañcamyāḥ

---

2.4.84

तृतीया-सप्तम्योर् बहुलम्

tṛtīyā-saptamyor bahulam

---

2.4.85

लुटः प्रथमस्य डारौरसः

luṭaḥ prathamasya ḍāraurasaḥ

3.1.1

प्रत्ययः

pratyayaḥ

---

3.1.2

परश् च

paraś ca

---

3.1.3

आद्य्-उदात्तश् च

ādy-udāttaś ca

---

3.1.4

अनुदात्तौ सुप्-पितौ

anudāttau sup-pitau

---

3.1.5

गुप्-तिज्-किद्भ्यः सन्

gup-tij-kidbhyaḥ san

---

3.1.6

मान्-बध-दान्-शान्भ्यो दीर्घश् च अभ्यासस्य

mān-badha-dān-śānbhyo dīrghaś ca abhyāsasya

---

3.1.7

धातोः कर्मणः समान-कर्तृकाद् इच्छायां वा

dhātoḥ karmaṇaḥ samāna-kartṛkād icchāyāṃ vā

---

3.1.8

सुप आत्मनः क्यच्

supa ātmanaḥ kyac

---

3.1.9

काम्यच् च

kāmyac ca

---

3.1.10

उपमानाद् आचारे

upamānād ācāre

---

3.1.11

कर्तुः क्यङ् सलोपश् च

kartuḥ kyaṅ salopaś ca

---

3.1.12

भृशादिभ्यो भुव्य्-अच्वेर् लोपश् च हलः

bhṛśādibhyo bhuvy-acver lopaś ca halaḥ

---

3.1.13

लोहितादि-डाज्भ्यः क्यष्

lohitādi-ḍājbhyaḥ kyaṣ

---

3.1.14

कष्टाय क्रमणे

kaṣṭāya kramaṇe

---

3.1.15

कर्मणो रोमन्थ-तपोभ्यां वर्ति-चरोः

karmaṇo romantha-tapobhyāṃ varti-caroḥ

---

3.1.16

बाष्प-ऊष्मभ्याम् उद्वमने

bāṣpa-ūṣmabhyām udvamane

---

3.1.17

शब्द-वैर-कलह-अभ्र-कण्व-मेघेभ्यः करणे

śabda-vaira-kalaha-abhra-kaṇva-meghebhyaḥ karaṇe

---

3.1.18

सुखादिभ्यः कर्तृ-वेदनायाम्

sukhādibhyaḥ kartṛ-vedanāyām

---

3.1.19

नमो-वरिवश्-चित्रङः क्यच्

namo-varivaś-citraṅaḥ kyac

---

3.1.20

पुच्छ-भान्ड-चीवराण् णिङ्

puccha-bhānḍa-cīvarāṇ ṇiṅ

---

3.1.21

मुण्ड-मिश्र-श्लक्ष्ण-लवण-व्रत-वस्त्र-हल-कल-कृत-तूस्तेभ्यो णिच्

muṇḍa-miśra-ślakṣṇa-lavaṇa-vrata-vastra-hala-kala-kṛta-tūstebhyo ṇic

---

3.1.22

धातोर् एक-अचो हल-आदेः क्रियासमभिहारे यङ्

dhātor eka-aco hala-ādeḥ kriyāsamabhihāre yaṅ

---

3.1.23

नित्यं कौटिल्ये गतौ

nityaṃ kauṭilye gatau

---

3.1.24

लुप-सद-चर-जप-जभ-दह-दश-गॄभ्यो भाव-गर्हायाम्

lupa-sada-cara-japa-jabha-daha-daśa-gṝbhyo bhāva-garhāyām

---

3.1.25

सत्याप-पाश-रूप-वीणा-तूल-श्लोक-सेना-लोम-त्वच-वर्म-वर्ण-चूर्ण-चुरादिभ्यो णिच्

satyāpa-pāśa-rūpa-vīṇā-tūla-śloka-senā-loma-tvaca-varma-varṇa-cūrṇa-curādibhyo ṇic

---

3.1.26

हेतुमति च

hetumati ca

---

3.1.27

कण्ड्व्-आदिभ्यो यक्

kaṇḍv-ādibhyo yak

---

3.1.28

गुपू-धूप-विच्छि-पणि-पनिभ्य आयः

gupū-dhūpa-vicchi-paṇi-panibhya āyaḥ

---

3.1.29

ऋतेर् ईयङ्

ṛter īyaṅ

---

3.1.30

कमेर् णिङ्

kamer ṇiṅ

---

3.1.31

आयादय आर्धधातुके वा

āyādaya ārdhadhātuke vā

---

3.1.32

सन्-आद्यन्ता धातवः

san-ādyantā dhātavaḥ

---

3.1.33

स्यतासी ल्̥लुटोः

syatāsī l̥luṭoḥ

---

3.1.34

सिब्-बहुलं लेति

sib-bahulaṃ leti

---

3.1.35

कास्-प्रत्ययाद् आम् अमन्त्रे लिटि

kās-pratyayād ām amantre liṭi

---

3.1.36

इज्-आदेश् च गुरुमतो ऽनृच्छः

ij-ādeś ca gurumato 'nṛcchaḥ

---

3.1.37

दय-अय-आसश् च

daya-aya-āsaś ca

---

3.1.38

उष-विद-जागृभ्यो ऽन्यतरस्याम्

uṣa-vida-jāgṛbhyo 'nyatarasyām

---

3.1.39

भी-ह्री-भृ-हुवां श्लुवच् च

bhī-hrī-bhṛ-huvāṃ śluvac ca

---

3.1.40

कृञ् च अनुप्रयुज्यते लिटि

kṛñ ca anuprayujyate liṭi

---

3.1.41

विदाङ्-कुर्वन्त्व् इत्य् अन्यतरस्याम्

vidāṅ-kurvantv ity anyatarasyām

---

3.1.42

अभ्युत्सादयां-प्रजनयाम्-चिकयां-रमयाम्-अकः पावयाम्-क्रियाद् विदाम्-अक्रन्न् इति च्छन्दसि

abhyutsādayāṃ-prajanayām-cikayāṃ-ramayām-akaḥ pāvayām-kriyād vidām-akrann iti cchandasi

---

3.1.43

च्लि लुडि

cli luḍi

---

3.1.44

च्लेः सिच्

cleḥ sic

---

3.1.45

शल इग्-उपधाद् अनिटः क्षः

śala ig-upadhād aniṭaḥ kṣaḥ

---

3.1.46

श्लिष आलिङ्गने

śliṣa āliṅgane

---

3.1.47

न दृशः

na dṛśaḥ

---

3.1.48

णि-श्रि-द्रु-स्रुभ्यः कर्तरि चङ्

ṇi-śri-dru-srubhyaḥ kartari caṅ

---

3.1.49

विभाषा धेट्-श्व्योः

vibhāṣā dheṭ-śvyoḥ

---

3.1.50

गुपेश् छन्दसि

gupeś chandasi

---

3.1.51

न-उनयति-ध्वनयत्य्-एलयत्य्-अर्दयतिभ्यः

na-unayati-dhvanayaty-elayaty-ardayatibhyaḥ

---

3.1.52

अस्यति-वक्ति-ख्यातिभ्यो ऽङ्

asyati-vakti-khyātibhyo 'ṅ

---

3.1.53

लिपि-सिचि-ह्वश् च

lipi-sici-hvaś ca

---

3.1.54

आत्मनेपदेष्व् अन्यतरस्याम्

ātmanepadeṣv anyatarasyām

---

3.1.55

पुषादि-द्युताद्य्-ल्̥दितः प्रस्मैपदेषु

puṣādi-dyutādy-l̥ditaḥ prasmaipadeṣu

---

3.1.56

सर्ति-शास्त्य्-अर्तिभ्यश् च

sarti-śāsty-artibhyaś ca

---

3.1.57

इरितो वा

irito vā

---

3.1.58

जॄ-स्तम्भु-म्रुचु-म्लुचु-ग्रुचु-ग्लुचु-ग्लुञ्चु-श्विभ्यश् च

jṝ-stambhu-mrucu-mlucu-grucu-glucu-gluñcu-śvibhyaś ca

---

3.1.59

कृ-मृ-दृ-रुहिभ्यश् छन्दसि

kṛ-mṛ-dṛ-ruhibhyaś chandasi

---

3.1.60

चिण् ते पदः

ciṇ te padaḥ

---

3.1.61

दीप-जन-बुध-पूरि-तायि-प्यायिभ्यो ऽन्यतरस्याम्

dīpa-jana-budha-pūri-tāyi-pyāyibhyo 'nyatarasyām

---

3.1.62

अचः कर्मकर्तरि

acaḥ karmakartari

---

3.1.63

दुहश् च

duhaś ca

---

3.1.64

न रुधः

na rudhaḥ

---

3.1.65

तपो ऽनुतापे च

tapo 'nutāpe ca

---

3.1.66

चिण् भावकर्मणोः

ciṇ bhāvakarmaṇoḥ

---

3.1.67

सार्वधातुके यक्

sārvadhātuke yak

---

3.1.68

कर्तरि शप्

kartari śap

---

3.1.69

दिव्-आदिभ्यः श्यन्

div-ādibhyaḥ śyan

---

3.1.70

वा भ्राश-भ्लाश-भ्रमु-क्रमु-क्लमु-त्रसि-त्रुति-लषः

vā bhrāśa-bhlāśa-bhramu-kramu-klamu-trasi-truti-laṣaḥ

---

3.1.71

यसो ऽनुपसर्गात्

yaso 'nupasargāt

---

3.1.72

संयसश् च

saṃyasaś ca

---

3.1.73

स्व्-आदिभ्यः श्नुः

sv-ādibhyaḥ śnuḥ

---

3.1.74

श्रुवः शृ च

śruvaḥ śṛ ca

---

3.1.75

अक्षो ऽन्यतरस्याम्

akṣo 'nyatarasyām

---

3.1.76

तनू-करणे तक्षः

tanū-karaṇe takṣaḥ

---

3.1.77

तुद्-आदिभ्यः शः

tud-ādibhyaḥ śaḥ

---

3.1.78

रुदः-आदिभ्यः श्नम्

rudḥ-ādibhyaḥ śnam

---

3.1.79

तन्-आदि-कृञ्भ्यः उः

tan-ādi-kṛñbhyaḥ uḥ

---

3.1.80

धिन्वि-कृण्व्योर् अ च

dhinvi-kṛṇvyor a ca

---

3.1.81

क्र्य्-आदिभ्यः श्ना

kry-ādibhyaḥ śnā

---

3.1.82

स्तम्भु-स्तुम्भु-स्कम्भु-स्कुम्भु-स्कुञ्भ्यः श्नुश् च

stambhu-stumbhu-skambhu-skumbhu-skuñbhyaḥ śnuś ca

---

3.1.83

हलः श्नः शानज्ज्ञौ

halaḥ śnaḥ śānajjñau

---

3.1.84

छन्दसि शायज् अपि

chandasi śāyaj api

---

3.1.85

व्यत्ययो बहुलम्

vyatyayo bahulam

---

3.1.86

लिङ्य् आशिष्य् अङ्

liṅy āśiṣy aṅ

---

3.1.87

कर्मवत् कर्मणा तुल्यक्रियः

karmavat karmaṇā tulyakriyaḥ

---

3.1.88

तपस् तपः-कर्मकस्य+एव

tapas tapaḥ-karmakasya+eva

---

3.1.89

न दुह-स्नु-नमां यक्-चिणौ

na duha-snu-namāṃ yak-ciṇau

---

3.1.90

कुषि-रजोः प्राचां श्यन् परस्मैपदं च

kuṣi-rajoḥ prācāṃ śyan parasmaipadaṃ ca

---

3.1.91

धातोः

dhātoḥ

---

3.1.92

तत्र+उपपदं सप्तमीस्थम्

tatra+upapadaṃ saptamīstham

---

3.1.93

कृद् अतिङ्

kṛd atiṅ

---

3.1.94

वा ऽसरूपो ऽस्त्रियाम्

vā 'sarūpo 'striyām

---

3.1.95

कृत्याः प्रग्ण् वुलः

kṛtyāḥ pragṇ vulaḥ

---

3.1.96

तव्यत्-तव्य-अनीयरः

tavyat-tavya-anīyaraḥ

---

3.1.97

अचो यत्

aco yat

---

3.1.98

पोर् अद्-उपधात्

por ad-upadhāt

---

3.1.99

शकि-सहोश् च

śaki-sahoś ca

---

3.1.100

गद-मद-चर-यमश् च अनुपसर्गे

gada-mada-cara-yamaś ca anupasarge

---

3.1.101

अवद्य-पण्य-वर्या गर्ह्य-पणितव्य-अनिरोधेषु

avadya-paṇya-varyā garhya-paṇitavya-anirodheṣu

---

3.1.102

वह्यं करणम्

vahyaṃ karaṇam

---

3.1.103

अर्यः स्वमि-वैश्ययोः

aryaḥ svami-vaiśyayoḥ

---

3.1.104

उपसर्या काल्या प्रजने

upasaryā kālyā prajane

---

3.1.105

अजर्यं सङ्गतम्

ajaryaṃ saṅgatam

---

3.1.106

वदः सुपि क्यप् च

vadaḥ supi kyap ca

---

3.1.107

भुवो भावे

bhuvo bhāve

---

3.1.108

हनस् त च

hanas ta ca

---

3.1.109

एति-स्तु-शास्-वृ-दृ-जुषः क्यप्

eti-stu-śās-vṛ-dṛ-juṣaḥ kyap

---

3.1.110

ऋद् उपधाच् च अक्ल्̥पि-चृतेः

ṛd upadhāc ca akl̥pi-cṛteḥ

---

3.1.111

ई च खनः

ī ca khanaḥ

---

3.1.112

भृञो ऽसञ्ज्ञायाम्

bhṛño 'sañjñāyām

---

3.1.113

मृजेर् विभाषा

mṛjer vibhāṣā

---

3.1.114

राजसूय-सूर्य-मृषोद्य-रुच्य-कुप्य-कृष्टपच्य-अव्यथ्याः

rājasūya-sūrya-mṛṣodya-rucya-kupya-kṛṣṭapacya-avyathyāḥ

---

3.1.115

भिद्य-उद्ध्यौ नदे

bhidya-uddhyau nade

---

3.1.116

पुष्य-सिद्ध्यौ नक्षत्रे

puṣya-siddhyau nakṣatre

---

3.1.117

विपूय-विनीय-जित्या मुङ्ज-कल्क-हलिषु

vipūya-vinīya-jityā muṅja-kalka-haliṣu

---

3.1.118

प्रत्य्-अपिभ्यां ग्रहेश् छन्दसि

praty-apibhyāṃ graheś chandasi

---

3.1.119

पद-अस्वैरि-बाह्या-पक्ष्येषु च

pada-asvairi-bāhyā-pakṣyeṣu ca

---

3.1.120

विभाषा कृ-वृषोः

vibhāṣā kṛ-vṛṣoḥ

---

3.1.121

युग्यं च पत्रे

yugyaṃ ca patre

---

3.1.122

अमावस्यद्-अन्यतरस्याम्

amāvasyad-anyatarasyām

---

3.1.123

छन्दसि निष्टर्क्य-देवहूय-प्रणीय-उन्नीय-उच्छिष्य-मर्य-स्तर्य-ध्वर्य-खन्य-खान्य-देवयज्या-आपृच्छ्य-प्रतिषीव्य-ब्रह्मवाद्य-भाव्य-स्ताव्य-उपचाय्यपृडानि

chandasi niṣṭarkya-devahūya-praṇīya-unnīya-ucchiṣya-marya-starya-dhvarya-khanya-khānya-devayajyā-āpṛcchya-pratiṣīvya-brahmavādya-bhāvya-stāvya-upacāyyapṛḍāni

---

3.1.124

ऋ-हलोर् ण्यत्

ṛ-halor ṇyat

---

3.1.125

ओर् आवश्यके

or āvaśyake

---

3.1.126

आसु-यु-वपि-रपि-लपि-त्रपि-चमश् च

āsu-yu-vapi-rapi-lapi-trapi-camaś ca

---

3.1.127

आनाय्यो ऽनित्ये

ānāyyo 'nitye

---

3.1.128

प्रणाय्यो ऽसम्मतौ

praṇāyyo 'sammatau

---

3.1.129

पाय्य-सान्-नाय्य-निकाय्य-धाय्या मान-हविर्-निवास-सामिधेनीषु

pāyya-sān-nāyya-nikāyya-dhāyyā māna-havir-nivāsa-sāmidhenīṣu

---

3.1.130

क्रतौ कुण्डपाय्य-सञ्चाय्यौ

kratau kuṇḍapāyya-sañcāyyau

---

3.1.131

अग्नौ परिचाय्य-उपचाय्य-समूह्याः

agnau paricāyya-upacāyya-samūhyāḥ

---

3.1.132

चित्य-अग्निचित्ये च

citya-agnicitye ca

---

3.1.133

ण्वुल्-तृचौ

ṇvul-tṛcau

---

3.1.134

नन्दि-ग्रहि-पचादिभ्यो ल्यु-णिन्य्-अचः

nandi-grahi-pacādibhyo lyu-ṇiny-acaḥ

---

3.1.135

इगुपध-ज्ञा-प्री-किरः कः

igupadha-jñā-prī-kiraḥ kaḥ

---

3.1.136

आतश् च+उपसर्गे

ātaś ca+upasarge

---

3.1.137

पा-घ्रा-ध्मा-धेट्-दृशः शः

pā-ghrā-dhmā-dheṭ-dṛśaḥ śaḥ

---

3.1.138

अनुपसर्गाल् लिम्प-विन्द-धारि-पारि-वेद्य्-उदेजि-चेति-साति-साहिभ्यश् च

anupasargāl limpa-vinda-dhāri-pāri-vedy-udeji-ceti-sāti-sāhibhyaś ca

---

3.1.139

ददाति-दधात्योर् विभाषा

dadāti-dadhātyor vibhāṣā

---

3.1.140

ज्वलिति-कसन्तेभ्यो णः

jvaliti-kasantebhyo ṇaḥ

---

3.1.141

श्या-आद्-व्यध-आस्रु-संस्र्व्-अतीण्-अवसा-अवहृ-लिह-श्लिष-श्वसश् च

śyā-ād-vyadha-āsru-saṃsrv-atīṇ-avasā-avahṛ-liha-śliṣa-śvasaś ca

---

3.1.142

दु-न्योर् अनुपसर्गे

du-nyor anupasarge

---

3.1.143

विभाशा ग्रहः

vibhāśā grahaḥ

---

3.1.144

गेहे कः

gehe kaḥ

---

3.1.145

शिल्पिनि ष्वुन्

śilpini ṣvun

---

3.1.146

गस्थकन्

gasthakan

---

3.1.147

ण्युट् च

ṇyuṭ ca

---

3.1.148

हश् च व्रीहि-कालयोः

haś ca vrīhi-kālayoḥ

---

3.1.149

प्रु-सृ-ल्वः समभिहारे वुन्

pru-sṛ-lvaḥ samabhihāre vun

---

3.1.150

आशिषि च

āśiṣi ca

---

3.2.1

कर्मण्य् अण्

karmaṇy aṇ

---

3.2.2

ह्वा-वा-अमश् च

hvā-vā-amaś ca

---

3.2.3

आतो ऽनुपसर्गे कः

āto 'nupasarge kaḥ

---

3.2.4

सुपि स्थः

supi sthaḥ

---

3.2.5

तुन्द-शोकयोः परिमृज-अपनुदोः

tunda-śokayoḥ parimṛja-apanudoḥ

---

3.2.6

प्रे दा-ज्ञः

pre dā-jñaḥ

---

3.2.7

समि ख्यः

sami khyaḥ

---

3.2.8

गा-पोष् टक्

gā-poṣ ṭak

---

3.2.9

हरतेर् अनुद्यमने ऽच्

harater anudyamane 'c

---

3.2.10

वयसि च

vayasi ca

---

3.2.11

आङि ताच्छील्ये

āṅi tācchīlye

---

3.2.12

अर्हः

arhaḥ

---

3.2.13

स्तम्ब-कर्णयो रमि-जपोः

stamba-karṇayo rami-japoḥ

---

3.2.14

शमि धातोः सञ्ज्ञायाम्

śami dhātoḥ sañjñāyām

---

3.2.15

अधिकरणे शेतेः

adhikaraṇe śeteḥ

---

3.2.16

चरेष् टः

careṣ ṭaḥ

---

3.2.17

भिक्षा-सेना-आदायेषु च

bhikṣā-senā-ādāyeṣu ca

---

3.2.18

पुरो ऽग्रतो ऽग्रेषु सर्तेः

puro 'grato 'greṣu sarteḥ

---

3.2.19

पूर्वे कर्तरि

pūrve kartari

---

3.2.20

कृञो हेतु-ताच्छील्य-आनुलोम्येषु

kṛño hetu-tācchīlya-ānulomyeṣu

---

3.2.21

दिवा-विभा-निशा-प्रभा-भास्-कार-अन्त-अनन्त-आदि-बहु-नान्दी-किं-लिपि-लिबि-बलि-भक्ति-कर्तृ-चित्र-क्षेत्र-सङ्ख्या-जङ्घा-बाह्व्-अहर्-यत्-तद्-धनुर्-अरुष्षु

divā-vibhā-niśā-prabhā-bhās-kāra-anta-ananta-ādi-bahu-nāndī-kiṃ-lipi-libi-bali-bhakti-kartṛ-citra-kṣetra-saṅkhyā-jaṅghā-bāhv-ahar-yat-tad-dhanur-aruṣṣu

---

3.2.22

कर्मणि भृतौ

karmaṇi bhṛtau

---

3.2.23

न शब्द-श्लोक-कलह-गाथा-वैर-चाटु-सूत्र-मन्त्र-पदेषु

na śabda-śloka-kalaha-gāthā-vaira-cāṭu-sūtra-mantra-padeṣu

---

3.2.24

स्तम्ब-शकृतोर् इन्

stamba-śakṛtor in

---

3.2.25

हरतेर् दृति-नाथयोः पशौ

harater dṛti-nāthayoḥ paśau

---

3.2.26

फलेग्रहिर्-आत्मम्भरिश् च

phalegrahir-ātmambhariś ca

---

3.2.27

छन्दसि वन-सन-रक्षि-मथाम्

chandasi vana-sana-rakṣi-mathām

---

3.2.28

एजेः खश्

ejeḥ khaś

---

3.2.29

नासिका-स्तनयोर् ध्मा-धेटोः

nāsikā-stanayor dhmā-dheṭoḥ

---

3.2.30

नाडी-मुष्ट्योश् च

nāḍī-muṣṭyoś ca

---

3.2.31

उदि कूले रुजि-वहोः

udi kūle ruji-vahoḥ

---

3.2.32

वह-अभ्रे लिहः

vaha-abhre lihaḥ

---

3.2.33

परिमाणे पचः

parimāṇe pacaḥ

---

3.2.34

मित-नखे च

mita-nakhe ca

---

3.2.35

विध्व्-अरुषोस् तुदः

vidhv-aruṣos tudaḥ

---

3.2.36

असूर्य-ललाटयोर् दृशि-तपोः

asūrya-lalāṭayor dṛśi-tapoḥ

---

3.2.37

उग्रम्पश्य-इरम्मद-पाणिन्धमाश् च

ugrampaśya-irammada-pāṇindhamāś ca

---

3.2.38

प्रियवशे वदः खच्

priyavaśe vadaḥ khac

---

3.2.39

द्विषत्-परयोस् तापेः

dviṣat-parayos tāpeḥ

---

3.2.40

वाचि यमो व्रते

vāci yamo vrate

---

3.2.41

पूः-सर्वयोर् दारि-सहोः

pūḥ-sarvayor dāri-sahoḥ

---

3.2.42

सर्व-कूल-अभ्र-करीषेषु कषः

sarva-kūla-abhra-karīṣeṣu kaṣaḥ

---

3.2.43

मेघ-र्ति-भयेषु कृञः

megha-rti-bhayeṣu kṛñaḥ

---

3.2.44

क्षेम-प्रिय-मद्रे ऽण् च

kṣema-priya-madre 'ṇ ca

---

3.2.45

आशिते भुवः करण-भावयोः

āśite bhuvaḥ karaṇa-bhāvayoḥ

---

3.2.46

सञ्ज्ञायां भृ-तॄ-वृ-जि-धारि-सहि-तपि-दमः

sañjñāyāṃ bhṛ-tṝ-vṛ-ji-dhāri-sahi-tapi-damaḥ

---

3.2.47

गमश् च

gamaś ca

---

3.2.48

अन्त-अत्यन्त-अध्व-दूर-पार-सर्व-अनन्तेषु डः

anta-atyanta-adhva-dūra-pāra-sarva-ananteṣu ḍaḥ

---

3.2.49

आशिषि हनः

āśiṣi hanaḥ

---

3.2.50

अपे क्लेश-तमसोः

ape kleśa-tamasoḥ

---

3.2.51

कुमार-शीर्षयोर् णिनिः

kumāra-śīrṣayor ṇiniḥ

---

3.2.52

लक्षणे जाया-पत्योष् टक्

lakṣaṇe jāyā-patyoṣ ṭak

---

3.2.53

अमनुष्यकर्तृके च

amanuṣyakartṛke ca

---

3.2.54

शक्तौ हस्ति कपाटयोः

śaktau hasti kapāṭayoḥ

---

3.2.55

पाणिघ-ताडघौ शिल्पिनि

pāṇigha-tāḍaghau śilpini

---

3.2.56

आढ्य-सुभग-स्थूल-पलित-नग्न-अन्ध-प्रियेषु च्व्य्-अर्थेष्व् अच्वौ कृञः करणे ख्युन्

āḍhya-subhaga-sthūla-palita-nagna-andha-priyeṣu cvy-artheṣv acvau kṛñaḥ karaṇe khyun

---

3.2.57

कर्तरि भुवः खिष्णुच्-खुकञौ

kartari bhuvaḥ khiṣṇuc-khukañau

---

3.2.58

स्पृशो ऽनुदके क्विन्

spṛśo 'nudake kvin

---

3.2.59

ऋत्विग्-दधृक्-स्रग्-दिग्-उष्णिग्-अञ्चु-युजि-क्रुञ्चां च

ṛtvig-dadhṛk-srag-dig-uṣṇig-añcu-yuji-kruñcāṃ ca

---

3.2.60

त्यदादिषु दृशो ऽनालोचने कञ् च

tyadādiṣu dṛśo 'nālocane kañ ca

---

3.2.61

सत्-सू-द्विष-द्रुह-दुह-युज-विद-भिदच्-छिद-जि-नी-राजाम् उअसर्गे ऽपि क्विप्

sat-sū-dviṣa-druha-duha-yuja-vida-bhidac-chida-ji-nī-rājām uasarge 'pi kvip

---

3.2.62

भजो ण्विः

bhajo ṇviḥ

---

3.2.63

छन्दसि सहः

chandasi sahaḥ

---

3.2.64

वहश् च

vahaś ca

---

3.2.65

कव्य-पुरीष-पुरीष्येषु ञ्युट्

kavya-purīṣa-purīṣyeṣu ñyuṭ

---

3.2.66

हव्ये ऽनन्तःपादाम्

havye 'nantaḥpādām

---

3.2.67

जन-सन-खन-क्रम-गमो विट्

jana-sana-khana-krama-gamo viṭ

---

3.2.68

अदो ऽनन्ने

ado 'nanne

---

3.2.69

क्रव्ये च

kravye ca

---

3.2.70

दुहः कब् घश् च

duhaḥ kab ghaś ca

---

3.2.71

मन्त्रे श्वेत-वह-उक्थशस्-पुरोडाशो ण्विन्

mantre śveta-vaha-ukthaśas-puroḍāśo ṇvin

---

3.2.72

अवे यजः

ave yajaḥ

---

3.2.73

विज् उपे छन्दसि

vij upe chandasi

---

3.2.74

आतो मनिन्-क्वनिब्-वनिपश् च

āto manin-kvanib-vanipaś ca

---

3.2.75

अन्येभ्यो ऽपि दृश्यन्ते

anyebhyo 'pi dṛśyante

---

3.2.76

क्विप् च

kvip ca

---

3.2.77

स्थः क च

sthaḥ ka ca

---

3.2.78

सुप्य् अजातौ णिनिस् ताच्छील्ये

supy ajātau ṇinis tācchīlye

---

3.2.79

कर्तर्य् उपमामे

kartary upamāme

---

3.2.80

व्रते

vrate

---

3.2.81

बहुलम् आभीक्ष्ण्ये

bahulam ābhīkṣṇye

---

3.2.82

मनः

manaḥ

---

3.2.83

आत्ममाने खश् च

ātmamāne khaś ca

---

3.2.84

भूते

bhūte

---

3.2.85

करणे यजः

karaṇe yajaḥ

---

3.2.86

करमणि हनः

karamaṇi hanaḥ

---

3.2.87

ब्रह्म-भ्रूण-वृत्रेषु क्विप्

brahma-bhrūṇa-vṛtreṣu kvip

---

3.2.88

बहुलं छन्दसि

bahulaṃ chandasi

---

3.2.89

सु-कर्म-पाप-मन्त्र-पुण्येषु कृञः

su-karma-pāpa-mantra-puṇyeṣu kṛñaḥ

---

3.2.90

सोमे सुञः

some suñaḥ

---

3.2.91

अग्नौ चेः

agnau ceḥ

---

3.2.92

कर्मण्य्-अग्न्य्-आख्यायाम्

karmaṇy-agny-ākhyāyām

---

3.2.93

कर्मणि इनिर् विक्रियः

karmaṇi inir vikriyaḥ

---

3.2.94

दृशेः क्वनिप्

dṛśeḥ kvanip

---

3.2.95

राजनि युधिकृञः

rājani yudhikṛñaḥ

---

3.2.96

सहे च

sahe ca

---

3.2.97

सप्तम्यां जनेर् डः

saptamyāṃ janer ḍaḥ

---

3.2.98

पञ्चम्याम् अजातौ

pañcamyām ajātau

---

3.2.99

उपसर्गे च सञ्ज्ञायाम्

upasarge ca sañjñāyām

---

3.2.100

अनौ कर्मणि

anau karmaṇi

---

3.2.101

अन्येष्व् अपि दृश्यते

anyeṣv api dṛśyate

---

3.2.102

निष्ठा

niṣṭhā

---

3.2.103

सु-यजोर् ङ्वनिप्

su-yajor ṅvanip

---

3.2.104

जीर्यतेर् अतृन्

jīryater atṛn

---

3.2.105

छन्दसि लिट्

chandasi liṭ

---

3.2.106

लिटः कानज् वा

liṭaḥ kānaj vā

---

3.2.107

क्वसुश् च

kvasuś ca

---

3.2.108

भाषायां सद-वस-श्रुवः

bhāṣāyāṃ sada-vasa-śruvaḥ

---

3.2.109

उपेयिवान् अनाश्वान् अनूचानश् च

upeyivān anāśvān anūcānaś ca

---

3.2.111

अनद्यतने लङ्

anadyatane laṅ

---

3.2.112

अभिज्ञा-वचने लृट्

abhijñā-vacane lṛṭ

---

3.2.113

न यदि

na yadi

---

3.2.114

विभाषा साकाङ्क्षे

vibhāṣā sākāṅkṣe

---

3.2.115

परोक्षे लिट्

parokṣe liṭ

---

3.2.116

ह-शश्वतोर् लङ् च

ha-śaśvator laṅ ca

---

3.2.117

प्रश्ने च आसन्न-कले

praśne ca āsanna-kale

---

3.2.118

लट् स्मे

laṭ sme

---

3.2.119

अपरोक्षे च

aparokṣe ca

---

3.2.120

ननौ पृष्ट-प्रति-वचने

nanau pṛṣṭa-prati-vacane

---

3.2.121

न-न्वोर् विभाषा

na-nvor vibhāṣā

---

3.2.122

पुरि लुङ् च अस्मे

puri luṅ ca asme

---

3.2.123

वर्तमाने लट्

vartamāne laṭ

---

3.2.124

लटः शतृ-शानचाव् अप्रथमा-समानाधिकरणे

laṭaḥ śatṛ-śānacāv aprathamā-samānādhikaraṇe

---

3.2.125

सम्बोधने च

sambodhane ca

---

3.2.126

लक्षण-हेत्वोः क्रियायाः

lakṣaṇa-hetvoḥ kriyāyāḥ

---

3.2.127

तौ सत्

tau sat

---

3.2.128

पूङ् यजोः शानन्

pūṅ yajoḥ śānan

---

3.2.129

ताच्छीय-वयोवचन-शक्तिषु चानश्

tācchīya-vayovacana-śaktiṣu cānaś

---

3.2.130

इङ्-धार्योः शत्र-कृच्छ्रिणि

iṅ-dhāryoḥ śatra-kṛcchriṇi

---

3.2.131

द्विषो ऽमित्रे

dviṣo 'mitre

---

3.2.132

सुञो यज्ञसंयोगे

suño yajñasaṃyoge

---

3.2.133

अर्हः प्रशंसायाम्

arhaḥ praśaṃsāyām

---

3.2.134

आ क्वेः तच्छील-तद्धर्म-तत्साधुकारिषु

ā kveḥ tacchīla-taddharma-tatsādhukāriṣu

---

3.2.136

अलङ्-कृञ्-निराकृञ्-प्रजन-उत्पच-उत्पत-उन्मद-रुच्य्-अपत्रप-वृतु-वृधु-सह-चर इष्णुच्

alaṅ-kṛñ-nirākṛñ-prajana-utpaca-utpata-unmada-rucy-apatrapa-vṛtu-vṛdhu-saha-cara iṣṇuc

---

3.2.137

णेश् छन्दसि

ṇeś chandasi

---

3.2.138

भुवश् च

bhuvaś ca

---

3.2.139

ग्ला-जि-स्थश् च क्ष्नुः

glā-ji-sthaś ca kṣnuḥ

---

3.2.140

त्रसि-गृधि-धृषि-क्षिपेः क्नुः

trasi-gṛdhi-dhṛṣi-kṣipeḥ knuḥ

---

3.2.141

शम्-इत्य् अष्टाभ्यो घिनुण्

śam-ity aṣṭābhyo ghinuṇ

---

3.2.142

संपृच-अनुरुध-आङ्यम-आङ्यस-परिसृ-संसृज-परिदेवि-संज्वर-परिक्षिप-परिरट-परिवद-परिदह-परिमुह-दुष-द्विष-द्रुह-दुह-युज-आक्रीड-विविच-त्यज-रज-भज-अतिचर-अपचर-आमुष-अभ्याहनश् च

saṃpṛca-anurudha-āṅyama-āṅyasa-parisṛ-saṃsṛja-paridevi-saṃjvara-parikṣipa-pariraṭa-parivada-paridaha-parimuha-duṣa-dviṣa-druha-duha-yuja-ākrīḍa-vivica-tyaja-raja-bhaja-aticara-apacara-āmuṣa-abhyāhanaś ca

---

3.2.143

वौ कष-लस-कत्थ-स्रम्भः

vau kaṣa-lasa-kattha-srambhaḥ

---

3.2.144

अपे च लषः

ape ca laṣaḥ

---

3.2.145

प्रे लप-सृ-द्रु-मथ-वद-वसः

pre lapa-sṛ-dru-matha-vada-vasaḥ

---

3.2.146

निन्द-हिंस-क्लिश-खाद-विनाश-परिक्षिप-परिरट-परिवादि-व्याभाष-असूयो वुञ्

ninda-hiṃsa-kliśa-khāda-vināśa-parikṣipa-pariraṭa-parivādi-vyābhāṣa-asūyo vuñ

---

3.2.147

देवि-क्रशोश् च+उपसर्गे

devi-kraśoś ca+upasarge

---

3.2.148

चलन-शब्दार्थाद् अकर्मकाद् युच्

calana-śabdārthād akarmakād yuc

---

3.2.149

अनुदात्त-इतश् च हलादेः

anudātta-itaś ca halādeḥ

---

3.2.150

जु-चङ्क्रम्य-दन्द्रम्य-सृ-गृधि-ज्वल-शुच-लष-पत-पदः

ju-caṅkramya-dandramya-sṛ-gṛdhi-jvala-śuca-laṣa-pata-padaḥ

---

3.2.151

क्रुध-मण्ड-अर्थेभ्यश् च

krudha-maṇḍa-arthebhyaś ca

---

3.2.152

न यः

na yaḥ

---

3.2.153

सूद-दीप-दीक्षश् च

sūda-dīpa-dīkṣaś ca

---

3.2.154

लष-पत-पद-स्था-भू-वृष-हन-कम-गम-शॄभ्य उकञ्

laṣa-pata-pada-sthā-bhū-vṛṣa-hana-kama-gama-śṝbhya ukañ

---

3.2.155

जल्प-भिक्ष-कुट्ट-लुण्ट-वृङः षाकन्

jalpa-bhikṣa-kuṭṭa-luṇṭa-vṛṅaḥ ṣākan

---

3.2.156

प्रजोर् इनिः

prajor iniḥ

---

3.2.157

जि-दृ-क्षि-विश्रि-इण्-वम-अव्यथ-अभ्यम-परिभू-प्रसूभ्यश् च

ji-dṛ-kṣi-viśri-iṇ-vama-avyatha-abhyama-paribhū-prasūbhyaś ca

---

3.2.158

स्पृहि-गृहि-पति-दयि-निद्रा-दन्द्रा-श्रद्धाभ्य आलुच्

spṛhi-gṛhi-pati-dayi-nidrā-dandrā-śraddhābhya āluc

---

3.2.159

दा-धेट्-सि-शद-सदो रुः

dā-dheṭ-si-śada-sado ruḥ

---

3.2.160

सृ-घस्य्-अदः क्मरच्

sṛ-ghasy-adaḥ kmarac

---

3.2.161

भञ्ज-भास-मिदो घुरच्

bhañja-bhāsa-mido ghurac

---

3.2.162

विदि-भिदि-च्छिदेः कुरच्

vidi-bhidi-cchideḥ kurac

---

3.2.163

इण्-नश्-जि-सर्तिभ्यः क्वरप्

iṇ-naś-ji-sartibhyaḥ kvarap

---

3.2.164

गत्वरश् च

gatvaraś ca

---

3.2.165

जागुर् ऊकः

jāgur ūkaḥ

---

3.2.166

यज-जप-दशां यङः

yaja-japa-daśāṃ yaṅaḥ

---

3.2.167

नमि-कम्पि-स्म्य्-अजस-कम-हिंस-दीपो रः

nami-kampi-smy-ajasa-kama-hiṃsa-dīpo raḥ

---

3.2.168

सन्-आशंस-भिक्ष उः

san-āśaṃsa-bhikṣa uḥ

---

3.2.169

विन्दुर् इच्छुः

vindur icchuḥ

---

3.2.170

क्याच् छन्दसि

kyāc chandasi

---

3.2.171

आद्-ऋ-गम-हन-जनः कि-किनौ लिट् च

ād-ṛ-gama-hana-janaḥ ki-kinau liṭ ca

---

3.2.172

स्वपितृषोर्नजिङ्

svapitṛṣornajiṅ

---

3.2.173

शॄ-वन्द्योर् आरुः

śṝ-vandyor āruḥ

---

3.2.174

भियः क्रु-क्लुकनौ

bhiyaḥ kru-klukanau

---

3.2.175

स्था-ईश-भास-पिस-कसो वरच्

sthā-īśa-bhāsa-pisa-kaso varac

---

3.2.176

यश् च यङः

yaś ca yaṅaḥ

---

3.2.177

भ्राज-भास-धुर्वि-द्युत-उर्जि-पॄ-जुग्रावस्तुवः क्विप्

bhrāja-bhāsa-dhurvi-dyuta-urji-pṝ-jugrāvastuvaḥ kvip

---

3.2.178

अन्येभ्यो ऽपि दृश्यते

anyebhyo 'pi dṛśyate

---

3.2.179

भुवः सञ्ज्ञा-अन्तरयोः

bhuvaḥ sañjñā-antarayoḥ

---

3.2.180

वि-प्र-सम्भ्यो ड्व्-असञ्ज्ञायाम्

vi-pra-sambhyo ḍv-asañjñāyām

---

3.2.181

धः करम्णि ष्ट्रन्

dhaḥ karamṇi ṣṭran

---

3.2.182

दाम्-नी-शस-यु-युज-स्तु-तुद-सि-सिच-मिह-पत-दश-नहः करणे

dām-nī-śasa-yu-yuja-stu-tuda-si-sica-miha-pata-daśa-nahaḥ karaṇe

---

3.2.183

हल-सूकरयोः पुवः

hala-sūkarayoḥ puvaḥ

---

3.2.184

अर्ति-लू-धू-सू-खन-सह-चर इत्रः

arti-lū-dhū-sū-khana-saha-cara itraḥ

---

3.2.185

पुवः सञ्ज्ञायाम्

puvaḥ sañjñāyām

---

3.2.186

कर्तरि चर्षिदेवतयोः

kartari carṣidevatayoḥ

---

3.2.187

ञीतः क्तः

ñītaḥ ktaḥ

---

3.2.188

मति-बुद्धि-पूजा-अर्थेभ्यश् च

mati-buddhi-pūjā-arthebhyaś ca

---

3.3.1

उणादयो बहुलम्

uṇādayo bahulam

---

3.3.2

भूते ऽपि दृश्यन्ते

bhūte 'pi dṛśyante

---

3.3.3

भविष्यति गम्यादयः

bhaviṣyati gamyādayaḥ

---

3.3.4

यावत्-पुरा-निपातयोर् लट्

yāvat-purā-nipātayor laṭ

---

3.3.5

विभाषा कदा-कर्ह्योः

vibhāṣā kadā-karhyoḥ

---

3.3.6

किंवृत्ते लिप्सायाम्

kiṃvṛtte lipsāyām

---

3.3.7

लिप्स्यमान-सिद्धौ च

lipsyamāna-siddhau ca

---

3.3.8

लोड्-अर्थलक्षने च

loḍ-arthalakṣane ca

---

3.3.9

लिङ् च+ऊर्ध्व-मौहूर्तिके

liṅ ca+ūrdhva-mauhūrtike

---

3.3.10

तुमुन्-ण्वुलौ क्रियायां क्रिय-अर्थायाम्

tumun-ṇvulau kriyāyāṃ kriya-arthāyām

---

3.3.11

भाव-वचनाश् च

bhāva-vacanāś ca

---

3.3.12

अण् कर्मणि च

aṇ karmaṇi ca

---

3.3.13

लृट् शेषे च

lṛṭ śeṣe ca

---

3.3.14

लृटः सद्वा

lṛṭaḥ sadvā

---

3.3.15

अनद्यतने लुट्

anadyatane luṭ

---

3.3.16

पद-रुज-विश-स्पृशो घञ्

pada-ruja-viśa-spṛśo ghañ

---

3.3.17

सृ स्थिरे

sṛ sthire

---

3.3.18

भावे

bhāve

---

3.3.19

अकर्तरि च कारके सञ्ज्ञायाम्

akartari ca kārake sañjñāyām

---

3.3.20

परिमाण-आख्यायां सर्वेभ्यः

parimāṇa-ākhyāyāṃ sarvebhyaḥ

---

3.3.21

इङश् च

iṅaś ca

---

3.3.22

उपसर्गे रुवः

upasarge ruvaḥ

---

3.3.23

समि यु-द्रु-दुवः

sami yu-dru-duvaḥ

---

3.3.24

श्रि-णी-भुवो ऽनुपसर्गे

śri-ṇī-bhuvo 'nupasarge

---

3.3.25

वौ क्षु-श्रुवः

vau kṣu-śruvaḥ

---

3.3.26

अव-उदोर् नियः

ava-udor niyaḥ

---

3.3.27

प्रे द्रु-स्तु-स्रुवः

pre dru-stu-sruvaḥ

---

3.3.28

निर्-अभ्योः पू-ल्वोः

nir-abhyoḥ pū-lvoḥ

---

3.3.29

उन्-न्योर् ग्रः

un-nyor graḥ

---

3.3.30

कॄ धान्ये

kṝ dhānye

---

3.3.31

यज्ञे समि स्तुवः

yajñe sami stuvaḥ

---

3.3.32

प्रे स्त्रो ऽयज्ञे

pre stro 'yajñe

---

3.3.33

प्रथने वाव् अशब्दे

prathane vāv aśabde

---

3.3.34

छन्दोनाम्नि च

chandonāmni ca

---

3.3.35

उदि ग्रहः

udi grahaḥ

---

3.3.36

समि मुष्टौ

sami muṣṭau

---

3.3.37

परि-न्योर् नी-णोर् द्यूत-अभ्रेषयोः

pari-nyor nī-ṇor dyūta-abhreṣayoḥ

---

3.3.38

पराव् अनुपात्यय इणः

parāv anupātyaya iṇaḥ

---

3.3.39

व्य्-उपयोः शेतेः पर्याये

vy-upayoḥ śeteḥ paryāye

---

3.3.40

हस्त-अदाने चेर् अस्तेये

hasta-adāne cer asteye

---

3.3.41

निवास-चिति-शरीर-उपसमाधानेष्व् आदेश् च कः

nivāsa-citi-śarīra-upasamādhāneṣv ādeś ca kaḥ

---

3.3.42

सङ्घे च अनौत्तराधर्ये

saṅghe ca anauttarādharye

---

3.3.43

कर्म-व्यतिहारे णच् स्त्रियाम्

karma-vyatihāre ṇac striyām

---

3.3.44

अभिविधौ भावे इनुण्

abhividhau bhāve inuṇ

---

3.3.45

आक्रोशे ऽवन्योर् ग्रहः

ākrośe 'vanyor grahaḥ

---

3.3.46

प्रे लिप्सायाम्

pre lipsāyām

---

3.3.47

परौ यज्ञे

parau yajñe

---

3.3.48

नौ वृ धान्ये

nau vṛ dhānye

---

3.3.49

उदि श्रयति-यौति-पू-द्रुवः

udi śrayati-yauti-pū-druvaḥ

---

3.3.50

विभाषा+आङि रु-प्लुवोः

vibhāṣā+āṅi ru-pluvoḥ

---

3.3.51

अवे ग्रहो वर्ष-प्रतिबन्धे

ave graho varṣa-pratibandhe

---

3.3.52

प्रे वणिजाम्

pre vaṇijām

---

3.3.53

रश्मौ च

raśmau ca

---

3.3.54

वृणोतेर् आच्छादने

vṛṇoter ācchādane

---

3.3.55

प्रौ भुवो ऽवज्ञाने

prau bhuvo 'vajñāne

---

3.3.56

एर् अच्

er ac

---

3.3.57

ॠदोर् अप्

ṝdor ap

---

3.3.58

ग्रह-वृ-दृ-निश्चिगमश् च

graha-vṛ-dṛ-niścigamaś ca

---

3.3.59

उपसर्गे ऽदः

upasarge 'daḥ

---

3.3.60

नौ ण च

nau ṇa ca

---

3.3.61

व्यध-जपोर् अनुपसर्गे

vyadha-japor anupasarge

---

3.3.62

स्वन-हसोर् वा

svana-hasor vā

---

3.3.63

यमः सम्-उप-नि-विषु च

yamaḥ sam-upa-ni-viṣu ca

---

3.3.64

नौ गद-नद-पठ-स्वनः

nau gada-nada-paṭha-svanaḥ

---

3.3.65

क्वणो वीणायां च

kvaṇo vīṇāyāṃ ca

---

3.3.66

नित्यं पणः परिमाणे

nityaṃ paṇaḥ parimāṇe

---

3.3.67

मदो ऽनुपसर्गे

mado 'nupasarge

---

3.3.68

प्रमद-सम्मदौ हर्षे

pramada-sammadau harṣe

---

3.3.69

सम्-उदोर् अजः पशुषु

sam-udor ajaḥ paśuṣu

---

3.3.70

अक्षेषु ग्लहः

akṣeṣu glahaḥ

---

3.3.71

प्रजने सर्तेः

prajane sarteḥ

---

3.3.72

ह्वः सम्प्रसारणं च न्य्-अभ्य्-उप-विषु

hvaḥ samprasāraṇaṃ ca ny-abhy-upa-viṣu

---

3.3.73

आङि युद्धे

āṅi yuddhe

---

3.3.74

निपानम् आहावः

nipānam āhāvaḥ

---

3.3.75

भावे ऽनुपसर्गस्य

bhāve 'nupasargasya

---

3.3.76

हनश् च वधः

hanaś ca vadhaḥ

---

3.3.77

मूर्तौ घनः

mūrtau ghanaḥ

---

3.3.78

अन्तर्घनो देशे

antarghano deśe

---

3.3.79

अगार-एकदेशे प्रघणः प्रघाणाश् च

agāra-ekadeśe praghaṇaḥ praghāṇāś ca

---

3.3.80

उद्घनो ऽत्याधानम्

udghano 'tyādhānam

---

3.3.81

अपघनो ऽङ्गम्

apaghano 'ṅgam

---

3.3.82

करणे ऽयो-विद्रुषु

karaṇe 'yo-vidruṣu

---

3.3.83

स्तम्बे क च

stambe ka ca

---

3.3.84

परौ घः

parau ghaḥ

---

3.3.85

उपघ्न आश्रये

upaghna āśraye

---

3.3.86

सङ्घ-उद्घौ गण-प्रशंसयोः

saṅgha-udghau gaṇa-praśaṃsayoḥ

---

3.3.87

निघो निमितम्

nigho nimitam

---

3.3.88

ड्वितः क्त्रिः

ḍvitaḥ ktriḥ

---

3.3.89

ट्वितो ऽथुच्

ṭvito 'thuc

---

3.3.90

यज-याच-यत-विच्छ-प्रच्छ-रक्षो नङ्

yaja-yāca-yata-viccha-praccha-rakṣo naṅ

---

3.3.91

स्वपो नन्

svapo nan

---

3.3.92

उपसर्गे घोः किः

upasarge ghoḥ kiḥ

---

3.3.93

कर्मण्य् अधिकरणे च

karmaṇy adhikaraṇe ca

---

3.3.94

स्त्रियां क्तिन्

striyāṃ ktin

---

3.3.95

स्था-गा-पापचो भावे

sthā-gā-pāpaco bhāve

---

3.3.96

मन्त्रे वृष-इष-पच-मन-विद-भू-वी-रा उदात्तः

mantre vṛṣa-iṣa-paca-mana-vida-bhū-vī-rā udāttaḥ

---

3.3.97

ऊति-यूति-जूति-साति-हेति-कीर्तयश् च

ūti-yūti-jūti-sāti-heti-kīrtayaś ca

---

3.3.98

व्रज-यजोर् भावे क्यप्

vraja-yajor bhāve kyap

---

3.3.99

सञ्ज्ञायां सम्-अज-निषद-निपत-मन-विद-षुञ्-शीङ्-भृञ्-इणः

sañjñāyāṃ sam-aja-niṣada-nipata-mana-vida-ṣuñ-śīṅ-bhṛñ-iṇaḥ

---

3.3.100

कृञः श च

kṛñaḥ śa ca

---

3.3.101

इच्च्या

iccyā

---

3.3.102

अ प्रत्ययात्

a pratyayāt

---

3.3.103

गुरोश् च हलः

guroś ca halaḥ

---

3.3.104

षिद्-भिदादिभ्यो ऽङ्

ṣid-bhidādibhyo 'ṅ

---

3.3.105

चिन्ति-पूजि-कथि-कुम्बि-चर्चश् च

cinti-pūji-kathi-kumbi-carcaś ca

---

3.3.106

आतश् च+उपसर्गे

ātaś ca+upasarge

---

3.3.107

ण्य्-आस-श्रन्थो युच्

ṇy-āsa-śrantho yuc

---

3.3.108

रोग-आख्यायं ण्वुल् बहुलम्

roga-ākhyāyaṃ ṇvul bahulam

---

3.3.109

सञ्ज्ञायाम्

sañjñāyām

---

3.3.110

विभा-आषख्यान-परिप्रश्नयोर् इञ् च

vibhā-āṣakhyāna-paripraśnayor iñ ca

---

3.3.111

पर्याय-अर्ह-र्ण-उत्पत्तिषु ण्वुच्

paryāya-arha-rṇa-utpattiṣu ṇvuc

---

3.3.112

आक्रोशे नञ्य् अतिः

ākrośe nañy atiḥ

---

3.3.113

कृत्य-ल्युटो बहुलम्

kṛtya-lyuṭo bahulam

---

3.3.114

नपुंसके भावे क्तः

napuṃsake bhāve ktaḥ

---

3.3.115

ल्युट् च

lyuṭ ca

---

3.3.116

कर्मणि च येन संस्पर्शात् कर्तुः शरीर-सुखम्

karmaṇi ca yena saṃsparśāt kartuḥ śarīra-sukham

---

3.3.117

करण-अधिकरणयोश् च

karaṇa-adhikaraṇayoś ca

---

3.3.118

पुंसि सञ्ज्ञायां घः प्रायेण

puṃsi sañjñāyāṃ ghaḥ prāyeṇa

---

3.3.119

गोचर-सञ्चर-वह-व्रज-व्यज-आपण-निगमाश् च

gocara-sañcara-vaha-vraja-vyaja-āpaṇa-nigamāś ca

---

3.3.120

अवे तॄ-स्त्रोर् घञ्

ave tṝ-stror ghañ

---

3.3.121

हलश् च

halaś ca

---

3.3.122

अध्याय-न्याय-उद्याव-संहार-आधार-आवायाश् च

adhyāya-nyāya-udyāva-saṃhāra-ādhāra-āvāyāś ca

---

3.3.123

उदङ्को ऽनुदके

udaṅko 'nudake

---

3.3.124

जालम् आनायः

jālam ānāyaḥ

---

3.3.125

खनो घ च

khano gha ca

---

3.3.126

ईषद्-दुः-सुषु कृच्छ्र-अकृच्च्र-अर्थेषु खल्

īṣad-duḥ-suṣu kṛcchra-akṛccra-artheṣu khal

---

3.3.127

कर्तृ-कर्मणोश् च भू-क्र्ञोः

kartṛ-karmaṇoś ca bhū-krñoḥ

---

3.3.128

आतो युच्

āto yuc

---

3.3.129

छन्दसि गत्य्-अर्थेभ्यः

chandasi gaty-arthebhyaḥ

---

3.3.130

अन्येभ्यो ऽपि दृश्यते

anyebhyo 'pi dṛśyate

---

3.3.131

वर्तमान-सामीप्ये वर्तमानवद् वा

vartamāna-sāmīpye vartamānavad vā

---

3.3.132

आशंसायां भूतवच् च

āśaṃsāyāṃ bhūtavac ca

---

3.3.133

क्षिप्र-वचने लृट्

kṣipra-vacane lṛṭ

---

3.3.134

आशंसा-वचने लिङ्

āśaṃsā-vacane liṅ

---

3.3.135

न अनद्यतनवत् क्रियाप्रबन्ध-सामीप्ययोः

na anadyatanavat kriyāprabandha-sāmīpyayoḥ

---

3.3.136

भविष्यति मर्यादा-वचने ऽवरस्मिन्

bhaviṣyati maryādā-vacane 'varasmin

---

3.3.137

काल-विह्भागे च अनहोरात्राणाम्

kāla-vihbhāge ca anahorātrāṇām

---

3.3.138

परस्मिन् विभाषा

parasmin vibhāṣā

---

3.3.139

लिङ्-निमित्ते लृङ् क्रिया-अतिपत्तौ

liṅ-nimitte lṛṅ kriyā-atipattau

---

3.3.140

भूते च

bhūte ca

---

3.3.141

वा-ऊ-उत-अप्योः

vā-ū-uta-apyoḥ

---

3.3.142

गर्हायां लड्-अपि-जात्वोः

garhāyāṃ laḍ-api-jātvoḥ

---

3.3.143

विभाष कथमि लिङ् च

vibhāṣa kathami liṅ ca

---

3.3.144

किंवृत्ते लिङ्-लृटौ

kiṃvṛtte liṅ-lṛṭau

---

3.3.145

अनवक्लृप्त्य्-अमर्षयोर् अकिंवृत्ते ऽपि

anavaklṛpty-amarṣayor akiṃvṛtte 'pi

---

3.3.146

किंकिल-अस्त्य्-अर्थेषु लृट्

kiṃkila-asty-artheṣu lṛṭ

---

3.3.147

जातु-यदोर् लिङ्

jātu-yador liṅ

---

3.3.148

यच्चयत्रयोः

yaccayatrayoḥ

---

3.3.149

गर्हायां च

garhāyāṃ ca

---

3.3.150

चित्रीकरणे च

citrīkaraṇe ca

---

3.3.151

शेषे लृड्-अयदौ

śeṣe lṛḍ-ayadau

---

3.3.152

उत-अप्योः समर्थयोर् लिङ्

uta-apyoḥ samarthayor liṅ

---

3.3.153

काम-प्रवेदने ऽकच्चिति

kāma-pravedane 'kacciti

---

3.3.154

सम्भावने ऽलम् इति चेत् सिद्ध-अप्रयोगे

sambhāvane 'lam iti cet siddha-aprayoge

---

3.3.155

विभाषा धातौ सम्भावन-वचने ऽयदि

vibhāṣā dhātau sambhāvana-vacane 'yadi

---

3.3.156

हेतु-हेतुमतोर् लिङ्

hetu-hetumator liṅ

---

3.3.157

इच्छा-अर्थेषु लिङ्-लोटौ

icchā-artheṣu liṅ-loṭau

---

3.3.158

समान-कर्तृकेषु तुमुन्

samāna-kartṛkeṣu tumun

---

3.3.159

लिङ् च

liṅ ca

---

3.3.160

इच्छार्थेभ्यो विभाषा वर्तमाने

icchārthebhyo vibhāṣā vartamāne

---

3.3.161

विधि-निमन्त्रण-आमन्त्रण-अधीष्ट-संप्रश्न-प्रार्थनेषु लिङ्

vidhi-nimantraṇa-āmantraṇa-adhīṣṭa-saṃpraśna-prārthaneṣu liṅ

---

3.3.162

लोट् च

loṭ ca

---

3.3.163

प्रैष-अतिसर्ग-प्राप्तकालेषु कऋत्याश् च

praiṣa-atisarga-prāptakāleṣu kaṛtyāś ca

---

3.3.164

लिङ् च+ऊर्ध्व-मौहूर्तिके

liṅ ca+ūrdhva-mauhūrtike

---

3.3.165

स्मे लोट्

sme loṭ

---

3.3.166

अधीष्टे च

adhīṣṭe ca

---

3.3.167

काल-समय-वेलासु तुमुन्

kāla-samaya-velāsu tumun

---

3.3.168

लिङ् यदि

liṅ yadi

---

3.3.169

अर्हे कृत्य-तृचश् च

arhe kṛtya-tṛcaś ca

---

3.3.170

आवश्यक-आधमर्ण्ययोर् णिनिः

āvaśyaka-ādhamarṇyayor ṇiniḥ

---

3.3.171

कृत्याश् च

kṛtyāś ca

---

3.3.172

शकि लिङ् च

śaki liṅ ca

---

3.3.173

आशिषि लिङ् लोटौ

āśiṣi liṅ loṭau

---

3.3.174

क्तिच्-क्तौ च सञ्ज्ञायाम्

ktic-ktau ca sañjñāyām

---

3.3.175

माङि लुङ्

māṅi luṅ

---

3.3.176

स्म-उत्तरे लङ् च

sma-uttare laṅ ca

---

3.4.1

धातु-सम्बन्धे प्रत्ययाः

dhātu-sambandhe pratyayāḥ

---

3.4.2

क्रियासम्-अभिहारे लोट् लोटो हि-स्वौ वा च त-ध्वमोः

kriyāsam-abhihāre loṭ loṭo hi-svau vā ca ta-dhvamoḥ

---

3.4.3

सयुच्चये ऽन्यतरस्याम्

sayuccaye 'nyatarasyām

---

3.4.4

यथाविध्य्-अनुप्रयोगः पूर्वस्मिन्

yathāvidhy-anuprayogaḥ pūrvasmin

---

3.4.5

समुच्चये सामान्य-वचनस्य

samuccaye sāmānya-vacanasya

---

3.4.6

छन्दसि लुङ्-लङ्-लिटः

chandasi luṅ-laṅ-liṭaḥ

---

3.4.7

लिङ्-अर्थे लेट्

liṅ-arthe leṭ

---

3.4.8

उपसंवाद-आशङ्कयोश् च

upasaṃvāda-āśaṅkayoś ca

---

3.4.9

तुमर्थे से-सेन्-असे-असेन्-क्षे-कसेन्-अध्यै-अध्यैन्-कध्यै-कध्यैन्-शध्यै-शध्यैन्-तवै-तवेङ्-तवेनः

tumarthe se-sen-ase-asen-kṣe-kasen-adhyai-adhyain-kadhyai-kadhyain-śadhyai-śadhyain-tavai-taveṅ-tavenaḥ

---

3.4.10

प्रयै रोहिष्यै अव्यथिष्यै

prayai rohiṣyai avyathiṣyai

---

3.4.11

दृशे विख्ये च

dṛśe vikhye ca

---

3.4.12

शकि णमुल्कमुलौ

śaki ṇamulkamulau

---

3.4.13

ईश्वरे तोसुन्-कसुनौ

īśvare tosun-kasunau

---

3.4.14

कृत्य-अर्थे तवै-केन्-केन्य-त्वनः

kṛtya-arthe tavai-ken-kenya-tvanaḥ

---

3.4.15

अवचक्षे च

avacakṣe ca

---

3.4.16

भावल्-अक्षने स्था-इण्-कृञ्-वदि-चरि-हु-तमि-जनिभ्यस् तोसुन्

bhāval-akṣane sthā-iṇ-kṛñ-vadi-cari-hu-tami-janibhyas tosun

---

3.4.17

सृपि-तृदोः कसुन्

sṛpi-tṛdoḥ kasun

---

3.4.18

अलं-खल्वोः प्रतिषेधयोः प्राचां क्त्वा

alaṃ-khalvoḥ pratiṣedhayoḥ prācāṃ ktvā

---

3.4.19

उदीचां माङो व्यतीहारे

udīcāṃ māṅo vyatīhāre

---

3.4.20

पर-अवर-योगे च

para-avara-yoge ca

---

3.4.21

समान-कर्तुऋकयोः पूर्वकाले

samāna-kartuṛkayoḥ pūrvakāle

---

3.4.22

आभीक्ष्ण्ये णमुल् च

ābhīkṣṇye ṇamul ca

---

3.4.23

न यद्य् अनाकाङ्क्षे

na yady anākāṅkṣe

---

3.4.24

विभाषा ऽग्रे प्रथम-पूर्वेषु

vibhāṣā 'gre prathama-pūrveṣu

---

3.4.25

कर्मण्य् आक्रोशे कृञः खमुञ्

karmaṇy ākrośe kṛñaḥ khamuñ

---

3.4.26

स्वादुमि णमुल्

svādumi ṇamul

---

3.4.27

अन्यथा-एवं-कथम्-इत्थंसु सिद्ध-अप्रयोगश्-चेत्

anyathā-evaṃ-katham-itthaṃsu siddha-aprayogaś-cet

---

3.4.28

यथा-तथयोर् असूया-प्रतिवचने

yathā-tathayor asūyā-prativacane

---

3.4.29

कर्मणि दृशि-विदोः साकल्ये

karmaṇi dṛśi-vidoḥ sākalye

---

3.4.30

यावति विन्द-जीवोः

yāvati vinda-jīvoḥ

---

3.4.31

चर्म-उदरयोः पूरेः

carma-udarayoḥ pūreḥ

---

3.4.32

वर्ष-प्रमाण ऊलोपश् च अस्य अन्यत्रस्याम्

varṣa-pramāṇa ūlopaś ca asya anyatrasyām

---

3.4.33

चेले क्नोपेः

cele knopeḥ

---

3.4.34

निमूल-समूलयोः कषः

nimūla-samūlayoḥ kaṣaḥ

---

3.4.35

शुष्क-चूर्ण-रूक्षेषु पिषः

śuṣka-cūrṇa-rūkṣeṣu piṣaḥ

---

3.4.36

समूल-अकृत-जीवेषु हन्-कृञ्-ग्रहः

samūla-akṛta-jīveṣu han-kṛñ-grahaḥ

---

3.4.37

करणे हनः

karaṇe hanaḥ

---

3.4.38

स्नेहने पिषः

snehane piṣaḥ

---

3.4.39

हस्ते वर्ति-ग्रहोः

haste varti-grahoḥ

---

3.4.40

स्वे पुषः

sve puṣaḥ

---

3.4.41

अधिकरणे वन्धः

adhikaraṇe vandhaḥ

---

3.4.42

सञ्ज्ञायाम्

sañjñāyām

---

3.4.43

कर्तोर् जीव-पुरुषयोर् नशि-वहोः

kartor jīva-puruṣayor naśi-vahoḥ

---

3.4.44

ऊर्ध्वे शुषि-पूरोः

ūrdhve śuṣi-pūroḥ

---

3.4.45

उपमाने कर्मणि च

upamāne karmaṇi ca

---

3.4.46

कषादिषु यथाविध्य्-अनुप्रयोगः

kaṣādiṣu yathāvidhy-anuprayogaḥ

---

3.4.47

उपदंशस् तृतीयायाम्

upadaṃśas tṛtīyāyām

---

3.4.48

हिंसा-अर्थानां च समानकर्मकाणाम्

hiṃsā-arthānāṃ ca samānakarmakāṇām

---

3.4.49

सप्तम्यां च+उपपीड-रुध-कर्षः

saptamyāṃ ca+upapīḍa-rudha-karṣaḥ

---

3.4.50

समासत्तौ

samāsattau

---

3.4.51

प्रमाणे च

pramāṇe ca

---

3.4.52

अपादाने परीप्सायाम्

apādāne parīpsāyām

---

3.4.53

द्वितियायां च

dvitiyāyāṃ ca

---

3.4.54

स्वाङ्गे ऽध्रुवे

svāṅge 'dhruve

---

3.4.55

परिक्लश्यमाने च

pariklaśyamāne ca

---

3.4.56

विशि-पति-पदि-स्कन्दाम् व्याप्यमान-आसेव्यमानयोः

viśi-pati-padi-skandām vyāpyamāna-āsevyamānayoḥ

---

3.4.57

अस्यति-तृषोः क्रियान्तरे कालेषु

asyati-tṛṣoḥ kriyāntare kāleṣu

---

3.4.58

नाम्न्य्-आदिशि-ग्रहोः

nāmny-ādiśi-grahoḥ

---

3.4.59

अव्यये ऽयथाभिप्रेत-आख्याने कृञः क्त्वा-णमुलौ

avyaye 'yathābhipreta-ākhyāne kṛñaḥ ktvā-ṇamulau

---

3.4.60

तिर्यच्य् अपवर्गे

tiryacy apavarge

---

3.4.61

स्वाङ्गे तस्-प्रत्यये कृभ्वोः

svāṅge tas-pratyaye kṛbhvoḥ

---

3.4.62

ना-धा-अर्थप्रत्यये च्व्य्-अर्थे

nā-dhā-arthapratyaye cvy-arthe

---

3.4.63

तूष्णीमि भुवः

tūṣṇīmi bhuvaḥ

---

3.4.64

अन्वच्य् आनुलोम्ये

anvacy ānulomye

3.4.65

शक-धृष-ज्ञा-ग्ला-घट-रभ-लभ-क्रम-सह-अर्ह-अस्त्य्-अर्थेषु तुमुन्

śaka-dhṛṣa-jñā-glā-ghaṭa-rabha-labha-krama-saha-arha-asty-artheṣu tumun

---

3.4.66

पर्याप्ति-वचनेष्व् अलम्-अर्थेषु

paryāpti-vacaneṣv alam-artheṣu

---

3.4.67

कर्तरि कृत्

kartari kṛt

---

3.4.68

भव्य-गेय-प्रवचनीय-उपस्थानीय-जन्य-आप्लाव्य-आपात्या वा

bhavya-geya-pravacanīya-upasthānīya-janya-āplāvya-āpātyā vā

---

3.4.69

लः कर्मणि च भावे च अक्रमकेभ्यः

laḥ karmaṇi ca bhāve ca akramakebhyaḥ

---

3.4.70

तयोर् एव कृत्य-क्त-खल्-अर्थाः

tayor eva kṛtya-kta-khal-arthāḥ

---

3.4.71

आदिकर्मणि क्तः कर्तरि च

ādikarmaṇi ktaḥ kartari ca

---

3.4.72

गत्य्-अर्थ-अक्रमक-श्लिष-शीङ्-स्था-आस-वस-जन-रुह-जीर्यतिभ्यश् च

gaty-artha-akramaka-śliṣa-śīṅ-sthā-āsa-vasa-jana-ruha-jīryatibhyaś ca

---

3.4.73

दाश-गोघ्नौ सम्प्रदाने

dāśa-goghnau sampradāne

---

3.4.74

भीम-आदयो ऽपादाने

bhīma-ādayo 'pādāne

---

3.4.75

ताभ्याम् अन्यत्र-उणादयः

tābhyām anyatra-uṇādayaḥ

---

3.4.76

क्तो ऽधिकरणे च ध्रौव्य-गति-प्रत्यवसान-अर्थेभ्यः

kto 'dhikaraṇe ca dhrauvya-gati-pratyavasāna-arthebhyaḥ

---

3.4.77

लस्य

lasya

---

3.4.78

तिप्-तस्-झि-सिप्-थस्-थ-मिब्-वस्-मस्-त-आतां-झ-थास्-आथाम्-ध्वम्-इड्-वहि-महिङ्

tip-tas-jhi-sip-thas-tha-mib-vas-mas-ta-ātāṃ-jha-thās-āthām-dhvam-iḍ-vahi-mahiṅ

---

3.4.79

टित आत्मनेपदानां टेरे

ṭita ātmanepadānāṃ ṭere

---

3.4.80

थासः से

thāsaḥ se

---

3.4.81

लिटस् त-झयोर् एश्-इरेच्

liṭas ta-jhayor eś-irec

---

3.4.82

प्रस्मैपदानां णल्-अतुस्-उस्-थल्-थुस्-अणल्-व-माः

prasmaipadānāṃ ṇal-atus-us-thal-thus-aṇal-va-māḥ

---

3.4.83

विदो लटो वा

vido laṭo vā

---

3.4.84

ब्रुवः पञ्चानाम् आदित आहो ब्रुवः

bruvaḥ pañcānām ādita āho bruvaḥ

---

3.4.85

लोटो लङ्वत्

loṭo laṅvat

---

3.4.86

एर् उः

er uḥ

---

3.4.87

सेर् ह्य् अपिच् च

ser hy apic ca

---

3.4.88

वा छन्दसि

vā chandasi

---

3.4.89

मेर् निः

mer niḥ

---

3.4.90

आम् एतः

ām etaḥ

---

3.4.91

स-वाभ्याम् वामौ

sa-vābhyām vāmau

---

3.4.92

आड् उत्तमस्य पिच् च

āḍ uttamasya pic ca

---

3.4.93

एत ऐ

eta ai

---

3.4.94

लेटो ऽड्-आटौ

leṭo 'ḍ-āṭau

---

3.4.95

आत ऐ

āta ai

---

3.4.96

वा-एतो ऽन्यत्र

vā-eto 'nyatra

---

3.4.97

इतश् च लोपः परस्मैपदेसु

itaś ca lopaḥ parasmaipadesu

---

3.4.98

स उत्तमस्य

sa uttamasya

---

3.4.99

नित्यं डितः

nityaṃ ḍitaḥ

---

3.4.100

इतश् च

itaś ca

---

3.4.101

तस्-थस्-थ-मिपाम् तां-तं-त-अमः

tas-thas-tha-mipām tāṃ-taṃ-ta-amaḥ

---

3.4.102

लिङः सीयुट्

liṅaḥ sīyuṭ

---

3.4.103

यासुट् परस्मैपदेसु उदात्तो ङिच् च

yāsuṭ parasmaipadesu udātto ṅic ca

---

3.4.104

किद् आशिसि

kid āśisi

---

3.4.105

झस्य रन्

jhasya ran

---

3.4.106

इटो ऽत्

iṭo 't

---

3.4.107

सुट् तिथोः

suṭ tithoḥ

---

3.4.108

झेर् जुसू

jher jusū

---

3.4.109

सिज्-अभ्यस्त-विदिभ्यश् च

sij-abhyasta-vidibhyaś ca

---

3.4.110

आतः

ātaḥ

---

3.4.111

लङः शाकटायनस्य+एव

laṅaḥ śākaṭāyanasya+eva

---

3.4.112

द्विषश् च

dviṣaś ca

---

3.4.113

तिङ्-शित्-सार्वधातुकम्

tiṅ-śit-sārvadhātukam

---

3.4.114

आर्धधातुकं शेषः

ārdhadhātukaṃ śeṣaḥ

---

3.4.115

लिट् च

liṭ ca

---

3.4.116

लिङ् आशिषि

liṅ āśiṣi

---

3.4.117

छन्दस्य् उभयथा

chandasy ubhayathā

4.1.1

ङ्य्-आप्-प्रातिपदिकात्

ṅy-āp-prātipadikāt

---

4.1.2

स्व्-औ-जस्-अम्-औट्-छष्-टा-भ्यां-भिस्-ङेभ्याम्-भ्यस्-ङसि-भ्यां-भ्यस्-ङस्-ओस्-आम्-ङ्य्-ओस्-सुप्

sv-au-jas-am-auṭ-chaṣ-ṭā-bhyāṃ-bhis-ṅebhyām-bhyas-ṅasi-bhyāṃ-bhyas-ṅas-os-ām-ṅy-os-sup

---

4.1.3

स्त्रियाम्

striyām

---

4.1.4

अजाद्य्-अतष् टाप्

ajādy-ataṣ ṭāp

---

4.1.5

ऋन्-नेभ्यो ङीप्

ṛn-nebhyo ṅīp

---

4.1.6

उगितश् च

ugitaś ca

---

4.1.7

वनो र च

vano ra ca

---

4.1.8

पादो ऽन्यतरस्याम्

pādo 'nyatarasyām

---

4.1.9

टाब् ऋचि

ṭāb ṛci

---

4.1.10

न षट्स्वस्रादिभ्यः

na ṣaṭsvasrādibhyaḥ

---

4.1.11

मनः

manaḥ

---

4.1.12

अनो बहुव्रीहेः

ano bahuvrīheḥ

---

4.1.13

डाब् उभाभ्याम् अन्यतरस्याम्

ḍāb ubhābhyām anyatarasyām

---

4.1.14

अनुपसर्जनात्

anupasarjanāt

---

4.1.15

टिड्-ढ-अण्-अञ्-द्वयसज्-दघ्नञ्-मात्रच्-तयप्-ठक्-ठञ्-कञ्-क्वरप्ख्युनाम्

ṭiḍ-ḍha-aṇ-añ-dvayasaj-daghnañ-mātrac-tayap-ṭhak-ṭhañ-kañ-kvarapkhyunām

---

4.1.16

यञश् च

yañaś ca

---

4.1.17

प्राचां ष्फ तद्धितः

prācāṃ ṣpha taddhitaḥ

---

4.1.18

सर्वत्र लोहितादि-कतन्तेभ्यः

sarvatra lohitādi-katantebhyaḥ

---

4.1.19

कौरव्य-माण्डूकाभ्यां च

kauravya-māṇḍūkābhyāṃ ca

---

4.1.20

वयसि प्रथमे

vayasi prathame

---

4.1.21

द्विगोः

dvigoḥ

---

4.1.22

अपरिमाण-बिस्त-आचित-कम्बल्येभ्यो न तद्धितलुकि

aparimāṇa-bista-ācita-kambalyebhyo na taddhitaluki

---

4.1.23

काण्ड-अन्तात् क्षेत्रे

kāṇḍa-antāt kṣetre

---

4.1.24

पुरुषात् प्रमाणे ऽन्यतरस्याम्

puruṣāt pramāṇe 'nyatarasyām

---

4.1.25

बहुव्रीहेर् ऊधसो ङीष्

bahuvrīher ūdhaso ṅīṣ

---

4.1.26

सङ्ख्याव्ययादेर्ङीप्

saṅkhyāvyayāderṅīp

---

4.1.27

दाम-हायन-अनाच् च

dāma-hāyana-anāc ca

---

4.1.28

अन उपधालोपिनो ऽन्यतरस्याम्

ana upadhālopino 'nyatarasyām

---

4.1.29

नित्यं सञ्ज्ञा-छन्दसोः

nityaṃ sañjñā-chandasoḥ

---

4.1.30

केवल-मामक-भागधेय-पाप-अपर-समान-आर्यकृत-सुमङ्गल-भेषजाच् च

kevala-māmaka-bhāgadheya-pāpa-apara-samāna-āryakṛta-sumaṅgala-bheṣajāc ca

---

4.1.31

रात्रेश् च अजसौ

rātreś ca ajasau

---

4.1.32

अन्तर्वत्-पतिवतोर् नुक्

antarvat-pativator nuk

---

4.1.33

पत्युर् नो यज्ञसंयोगे

patyur no yajñasaṃyoge

---

4.1.34

विभाषा सपूर्वस्य

vibhāṣā sapūrvasya

---

4.1.35

नित्यं सपत्न्यादिषु

nityaṃ sapatnyādiṣu

---

4.1.36

पूतक्रतोर् ऐ च

pūtakrator ai ca

---

4.1.37

वृषाकप्य्-अग्नि-कुसित-कुसिदानाम् उदात्तः

vṛṣākapy-agni-kusita-kusidānām udāttaḥ

---

4.1.38

मनोर् औ वा

manor au vā

---

4.1.39

वर्णाद् अनुदात्तात् तोपधात्तो नः

varṇād anudāttāt topadhātto naḥ

---

4.1.40

अन्यतो ङीष्

anyato ṅīṣ

---

4.1.41

षिद्-गौरादिभ्यश् च

ṣid-gaurādibhyaś ca

---

4.1.42

जानपद-कुण्ड-गोण-स्थल-भाज-नाग-काल-नील-कुश-कामुक-कबराद् वृत्त्य्-अमत्र-आवपन-अकृत्रिमा-श्राणा-स्थौल्य-वर्ण-अनाच्छादन-अयोविकार-मैथुनेच्छा-केशवेशेषु

jānapada-kuṇḍa-goṇa-sthala-bhāja-nāga-kāla-nīla-kuśa-kāmuka-kabarād vṛtty-amatra-āvapana-akṛtrimā-śrāṇā-sthaulya-varṇa-anācchādana-ayovikāra-maithunecchā-keśaveśeṣu

---

4.1.43

शोणात् प्राचाम्

śoṇāt prācām

---

4.1.44

वा+उतो गुणवचनात्

vā+uto guṇavacanāt

---

4.1.45

बह्व-आदिभ्यश् च

bahva-ādibhyaś ca

---

4.1.46

नित्यं छन्दसि

nityaṃ chandasi

---

4.1.47

भुवश् च

bhuvaś ca

---

4.1.48

पुंयोगाद् आख्यायाम्

puṃyogād ākhyāyām

---

4.1.49

इन्द्र-वरुण-भव-शर्व-रुद्र-मृड-हिम-अरण्य-यव-यवन-मातुल-आचार्याणामानुक्

indra-varuṇa-bhava-śarva-rudra-mṛḍa-hima-araṇya-yava-yavana-mātula-ācāryāṇāmānuk

---

4.1.50

क्रीतात् करण-पूर्वात्

krītāt karaṇa-pūrvāt

---

4.1.51

क्ताद् अल्पाअख्यायाम्

ktād alpāakhyāyām

---

4.1.52

बहुव्रीहेश् च अन्तोदत्तात्

bahuvrīheś ca antodattāt

---

4.1.53

अस्वाङ्ग-पूर्वपदाद् वा

asvāṅga-pūrvapadād vā

---

4.1.54

स्वाङ्गाच् च+उपसर्जनाद् असंयोग-उपधात्

svāṅgāc ca+upasarjanād asaṃyoga-upadhāt

---

4.1.55

नासिका-उदर-ओष्ठ-जङ्घा-दन्त-कर्ण-शृङ्गाच् च

nāsikā-udara-oṣṭha-jaṅghā-danta-karṇa-śṛṅgāc ca

---

4.1.56

न क्रोडादि-बह्वचः

na kroḍādi-bahvacaḥ

---

4.1.57

सह-नञ्-विद्यमान-पूर्वाच् च

saha-nañ-vidyamāna-pūrvāc ca

---

4.1.58

नख-मुखात् सञ्ज्ञायाम्

nakha-mukhāt sañjñāyām

---

4.1.59

दीर्घजिह्वी च च्छन्दसि

dīrghajihvī ca cchandasi

---

4.1.60

दिक्-पूर्वपदान् ङीप्

dik-pūrvapadān ṅīp

---

4.1.61

वाहः

vāhaḥ

---

4.1.62

सख्य् अशिष्वी इति भाषायाम्

sakhy aśiṣvī iti bhāṣāyām

---

4.1.63

जातेर् अस्त्रीविषयाद् अय-उपधात्

jāter astrīviṣayād aya-upadhāt

---

4.1.64

पाक-कर्ण-पर्ण-पुष्प-फल-मूल-वाल-उत्तरपदाच् च

pāka-karṇa-parṇa-puṣpa-phala-mūla-vāla-uttarapadāc ca

---

4.1.65

इतो मनुस्य-जातेः

ito manusya-jāteḥ

---

4.1.66

ऊङ् उतः

ūṅ utaḥ

---

4.1.67

बाह्वन्तात् सञ्ज्ञायाम्

bāhvantāt sañjñāyām

---

4.1.68

पङ्गोश् च

paṅgoś ca

---

4.1.69

ऊरु-उत्तरपदाद् औपम्ये

ūru-uttarapadād aupamye

---

4.1.70

संहित-शफ-लक्षण-वाम-आदेश् च

saṃhita-śapha-lakṣaṇa-vāma-ādeś ca

---

4.1.71

कद्रु-कमण्डल्वोश् छन्दसि

kadru-kamaṇḍalvoś chandasi

---

4.1.72

सञ्ज्ञायाम्

sañjñāyām

---

4.1.73

शार्ङ्गरव-आद्य्-अञो ङीन्

śārṅgarava-ādy-año ṅīn

---

4.1.74

यङश् चाप्

yaṅaś cāp

---

4.1.75

आवङ्याच् च

āvaṅyāc ca

---

4.1.76

तद्धिताः

taddhitāḥ

---

4.1.77

यूनस् तिः

yūnas tiḥ

---

4.1.78

अण्-इञोर् अनार्षयोर् गुरु-उपोत्तमयोः ष्यङ् गोत्रे

aṇ-iñor anārṣayor guru-upottamayoḥ ṣyaṅ gotre

---

4.1.79

गोर-अवयवात्

gora-avayavāt

---

4.1.80

क्रौड्य्-आदिभ्यश् च

krauḍy-ādibhyaś ca

---

4.1.81

दैवयज्ञि-शौचिवृक्षि-सात्यमुग्रि-काण्ठेविद्धिभ्यो ऽन्यतरस्याम्

daivayajñi-śaucivṛkṣi-sātyamugri-kāṇṭheviddhibhyo 'nyatarasyām

---

4.1.82

समर्थानां प्रथमाद् वा

samarthānāṃ prathamād vā

---

4.1.83

प्राग् दीव्यतो ऽण्

prāg dīvyato 'ṇ

---

4.1.84

अश्वपत्यादिभ्यश् च

aśvapatyādibhyaś ca

---

4.1.85

दित्य्-अदित्य्-आदित्य-पत्य्-उत्तरपदाण् ण्यः

dity-adity-āditya-paty-uttarapadāṇ ṇyaḥ

---

4.1.86

उत्स-आदिभ्यो ऽञ्

utsa-ādibhyo 'ñ

---

4.1.87

स्त्री-पुंसाभ्यां नञ्-स्नञौ भवनात्

strī-puṃsābhyāṃ nañ-snañau bhavanāt

---

4.1.88

द्विगोर् लुग्-अनपत्ये

dvigor lug-anapatye

---

4.1.89

गोत्रे ऽलुग्-अचि

gotre 'lug-aci

---

4.1.90

यूनि लुक्

yūni luk

---

4.1.91

फक्-फिञोर् अन्यतरस्याम्

phak-phiñor anyatarasyām

---

4.1.92

तस्य अपत्यम्

tasya apatyam

---

4.1.93

एको गोत्रे

eko gotre

---

4.1.94

गोत्राद् यून्य् अस्त्रियां

gotrād yūny astriyāṃ

---

4.1.95

अत इञ्

ata iñ

---

4.1.96

बाह्व्-आदिभ्यश् च

bāhv-ādibhyaś ca

---

4.1.97

सुधातुर् अकङ् च

sudhātur akaṅ ca

---

4.1.98

गोत्रे कुञ्ज-आदिभ्यश् च्फञ्

gotre kuñja-ādibhyaś cphañ

---

4.1.99

नडादिभ्यः फक्

naḍādibhyaḥ phak

---

4.1.100

हरित-आदिभ्यो ऽञः

harita-ādibhyo 'ñaḥ

---

4.1.101

यञ्-इञोश् च

yañ-iñoś ca

---

4.1.102

शरद्वच्-छुनक-दर्भाद् भृगु-वत्स-आग्रायणेषु

śaradvac-chunaka-darbhād bhṛgu-vatsa-āgrāyaṇeṣu

---

4.1.103

द्रोण-पर्वत-जीवन्ताद् अन्यतरस्याम्

droṇa-parvata-jīvantād anyatarasyām

---

4.1.104

अनृष्य्-आनन्तर्ये बिद-आदिभ्यो ऽञ्

anṛṣy-ānantarye bida-ādibhyo 'ñ

---

4.1.105

गर्ग-आदिभ्यो यञ्

garga-ādibhyo yañ

---

4.1.106

मधु-बभ्व्रोर् ब्राह्मण-कौशिकयोः

madhu-babhvror brāhmaṇa-kauśikayoḥ

---

4.1.107

कपि-बोधाद् आङ्गिरसे

kapi-bodhād āṅgirase

---

4.1.108

वतण्डाच् च

vataṇḍāc ca

---

4.1.109

लुक् स्त्रियाम्

luk striyām

---

4.1.110

अश्वादिभ्यः फञ्

aśvādibhyaḥ phañ

---

4.1.111

भर्गात् त्रैगर्ते

bhargāt traigarte

---

4.1.112

शिव-आदिभ्यो ऽण्

śiva-ādibhyo 'ṇ

---

4.1.113

अवृद्धाभ्यो नदी-मानुषीभ्यस् तन्नामिकाभ्यः

avṛddhābhyo nadī-mānuṣībhyas tannāmikābhyaḥ

---

4.1.114

ऋष्य्-अन्धक-वृष्णि-कुरुभ्यश् च

ṛṣy-andhaka-vṛṣṇi-kurubhyaś ca

---

4.1.115

मातुर् उत् सङ्ख्या-सं-भद्र-पूर्वायाः

mātur ut saṅkhyā-saṃ-bhadra-pūrvāyāḥ

---

4.1.116

कन्यायाः कनीन च

kanyāyāḥ kanīna ca

---

4.1.117

विकर्ण-शुङ्ग-छङ्गलाद् वत्स-भरद्वाज-अत्रिषु

vikarṇa-śuṅga-chaṅgalād vatsa-bharadvāja-atriṣu

---

4.1.118

पीलाया वा

pīlāyā vā

---

4.1.119

ठक् च मण्डूकात्

ṭhak ca maṇḍūkāt

---

4.1.120

स्त्रीभ्यो ढक्

strībhyo ḍhak

---

4.1.121

द्व्यचः

dvyacaḥ

---

4.1.122

इतश्-च-अनिञः

itaś-ca-aniñaḥ

---

4.1.123

शुभ्र-आदिभ्यश् च

śubhra-ādibhyaś ca

---

4.1.124

विकर्ण-कुषीतकात् काष्यपे

vikarṇa-kuṣītakāt kāṣyape

---

4.1.125

भ्रवो वुक् च

bhravo vuk ca

---

4.1.126

कल्याण्यादीनाम् इनङ्

kalyāṇyādīnām inaṅ

---

4.1.127

कुलटाया

kulaṭāyā

---

4.1.128

चटकाया ऐरक्

caṭakāyā airak

---

4.1.129

गोधाया ढ्रक्

godhāyā ḍhrak

---

4.1.130

आरग् उदीचाम्

ārag udīcām

---

4.1.131

क्षुद्राभ्यो वा

kṣudrābhyo vā

---

4.1.132

पितृष्वसुश् छण्

pitṛṣvasuś chaṇ

---

4.1.133

ठकि लोपः

ṭhaki lopaḥ

---

4.1.134

मातृ-ष्वसुश् च

mātṛ-ṣvasuś ca

---

4.1.135

चतुष्पाद्भ्यो ढञ्

catuṣpādbhyo ḍhañ

---

4.1.136

गृष्ट्य्-आदिभ्यश् च

gṛṣṭy-ādibhyaś ca

---

4.1.137

राज-श्वशुराद् यत्

rāja-śvaśurād yat

---

4.1.138

क्षत्राद् घः

kṣatrād ghaḥ

---

4.1.139

कुलात् खः

kulāt khaḥ

---

4.1.140

अपूर्वपदाद् अन्यत्रस्यां यङ्-ढकञौ

apūrvapadād anyatrasyāṃ yaṅ-ḍhakañau

---

4.1.141

महाकुलाद् अञ्-खञौ

mahākulād añ-khañau

---

4.1.142

दुष्कुलाड् ढक्

duṣkulāḍ ḍhak

---

4.1.143

स्वसुश् छः

svasuś chaḥ

---

4.1.144

भ्रातुर् व्यच् च

bhrātur vyac ca

---

4.1.145

व्यन् सपत्ने

vyan sapatne

---

4.1.146

रेवत्य्-आदिभ्यष् ठक्

revaty-ādibhyaṣ ṭhak

---

4.1.147

गोत्र-स्त्रियाः कुत्सने ण च

gotra-striyāḥ kutsane ṇa ca

---

4.1.148

वृद्धाट् ठक् सौवीरेषु बहुलम्

vṛddhāṭ ṭhak sauvīreṣu bahulam

---

4.1.149

फेश् छ च

pheś cha ca

---

4.1.150

फाण्डाहृति-मिमताभ्यां ण-फिञौ

phāṇḍāhṛti-mimatābhyāṃ ṇa-phiñau

---

4.1.151

कुर्वादिभ्यो ण्यः

kurvādibhyo ṇyaḥ

---

4.1.152

सेनान्त-लक्षण-कारिभ्यश् च

senānta-lakṣaṇa-kāribhyaś ca

---

4.1.153

उदीचाम् इञ्

udīcām iñ

---

4.1.154

तिकादिभ्यः फिञ्

tikādibhyaḥ phiñ

---

4.1.155

कौशल्य-कार्मार्याभ्यां च

kauśalya-kārmāryābhyāṃ ca

---

4.1.156

अणो द्व्यचः

aṇo dvyacaḥ

---

4.1.157

उदीचां वृद्धाद् अगोत्रात्

udīcāṃ vṛddhād agotrāt

---

4.1.158

वाकिन-अदीनां कुक् च

vākina-adīnāṃ kuk ca

---

4.1.159

पुत्रान्ताद् अन्यतरस्याम्

putrāntād anyatarasyām

---

4.1.160

प्राचाम् अवृद्धात् फिन् बहुलम्

prācām avṛddhāt phin bahulam

---

4.1.161

मनोर् जाताव् अञ्-अयतौ षुक् च

manor jātāv añ-ayatau ṣuk ca

---

4.1.162

अपत्येअं पौत्रप्रभृति गोत्रम्

apatyeaṃ pautraprabhṛti gotram

---

4.1.163

जीवति तु वंश्ये युवा

jīvati tu vaṃśye yuvā

---

4.1.164

भ्रातरि च ज्यायसि

bhrātari ca jyāyasi

---

4.1.165

वा अन्यस्मिन् सपिण्डे स्थविरतरे जिवति

vā anyasmin sapiṇḍe sthaviratare jivati

---

4.1.166

वृद्धस्य च पूजायाम्

vṛddhasya ca pūjāyām

---

4.1.167

यूनश् च कुत्सायाम्

yūnaś ca kutsāyām

---

4.1.168

जनपद-शब्दात् क्षत्रियाद् अञ्

janapada-śabdāt kṣatriyād añ

---

4.1.169

साल्वेय-गान्धारिभ्यां च

sālveya-gāndhāribhyāṃ ca

---

4.1.170

द्व्य्-अञ्-मगध-कलिङ्ग्-असूरमसाद् अण्

dvy-añ-magadha-kaliṅg-asūramasād aṇ

---

4.1.171

वृद्ध-इत्-कोसल-अजादाञ् ञ्यङ्

vṛddha-it-kosala-ajādāñ ñyaṅ

---

4.1.172

कुरु-नादिभ्यो ण्यः

kuru-nādibhyo ṇyaḥ

---

4.1.173

साल्वावयव-प्रत्यग्रथ-कलकूट-अश्मकाद् इञ्

sālvāvayava-pratyagratha-kalakūṭa-aśmakād iñ

---

4.1.174

ते तद्राजाः

te tadrājāḥ

---

4.1.175

कम्बोजाल् लुक्

kambojāl luk

---

4.1.176

स्त्रियाम् अवन्ति-कुन्ति-कुरुभ्यश् च

striyām avanti-kunti-kurubhyaś ca

---

4.1.177

अतश् च

ataś ca

---

4.1.178

न प्राच्य-भर्ग-आदि-यौधेय-आदिभ्यः

na prācya-bharga-ādi-yaudheya-ādibhyaḥ

---

4.2.1

तेन रक्तं रागात्

tena raktaṃ rāgāt

---

4.2.2

लाक्षा-रोचना-शकल-कर्दमाट् ठक्

lākṣā-rocanā-śakala-kardamāṭ ṭhak

---

4.2.3

नक्षत्रेण युक्तं कालः

nakṣatreṇa yuktaṃ kālaḥ

---

4.2.4

लुब् अविशेषे

lub aviśeṣe

---

4.2.5

सञ्ज्ञायां श्रवण-अश्वत्थाभ्याम्

sañjñāyāṃ śravaṇa-aśvatthābhyām

---

4.2.6

द्वन्वाच् छः

dvanvāc chaḥ

---

4.2.7

दृष्टं साम

dṛṣṭaṃ sāma

---

4.2.8

कलेर् ढक्

kaler ḍhak

---

4.2.9

वामदेवाड् ड्यड्-ड्यौ

vāmadevāḍ ḍyaḍ-ḍyau

---

4.2.10

परिवृतो रथः

parivṛto rathaḥ

---

4.2.11

पाण्डुकम्बलाद् इनिः

pāṇḍukambalād iniḥ

---

4.2.12

द्वैप-वैयाघ्राद् अञ्

dvaipa-vaiyāghrād añ

---

4.2.13

कौमार-अपूर्ववचने

kaumāra-apūrvavacane

---

4.2.14

तत्र+उद्धृतम् अमत्रेभ्यः

tatra+uddhṛtam amatrebhyaḥ

---

4.2.15

स्थण्डिलाच् छयितरि व्रते

sthaṇḍilāc chayitari vrate

---

4.2.16

संस्कृतं भक्षाः

saṃskṛtaṃ bhakṣāḥ

---

4.2.17

शूल-उखाद् यत्

śūla-ukhād yat

---

4.2.18

दध्नष् ठक्

dadhnaṣ ṭhak

---

4.2.19

उदश्वितो ऽन्यतरस्याम्

udaśvito 'nyatarasyām

---

4.2.20

क्षीराड् ढञ्

kṣīrāḍ ḍhañ

---

4.2.21

सा ऽस्मिन् पौर्णमासी इति सञ्ज्ञायाम्

sā 'smin paurṇamāsī iti sañjñāyām

---

4.2.22

आग्रहायण्य्-अश्वत्थाट् ठक्

āgrahāyaṇy-aśvatthāṭ ṭhak

---

4.2.23

विभाषा फाल्गुनी-श्रवणा-कार्तिकी-चैत्रीभ्यः

vibhāṣā phālgunī-śravaṇā-kārtikī-caitrībhyaḥ

---

4.2.24

सा ऽस्य देवता

sā 'sya devatā

---

4.2.25

कस्य+इत्

kasya+it

---

4.2.26

शुक्राद् घन्

śukrād ghan

---

4.2.27

अपोनप्त्र्-अपांनप्तृभ्यां घः

aponaptr-apāṃnaptṛbhyāṃ ghaḥ

---

4.2.28

छ च

cha ca

---

4.2.29

महेन्द्राद् घाणौ च

mahendrād ghāṇau ca

---

4.2.30

सोमाट् ट्यण्

somāṭ ṭyaṇ

---

4.2.31

वाय्व्-ऋतु-पित्र्-उषसो यत्

vāyv-ṛtu-pitr-uṣaso yat

---

4.2.32

द्यावापृथिवी-शुनासीर-मरुत्वद्-अग्नीषोम-वास्तोष्पति-गृहमेधाच् छ च

dyāvāpṛthivī-śunāsīra-marutvad-agnīṣoma-vāstoṣpati-gṛhamedhāc cha ca

---

4.2.33

अग्नेर् ढक्

agner ḍhak

---

4.2.34

कालेभ्यो भववत्

kālebhyo bhavavat

---

4.2.35

महाराज-प्रोष्ठपदाट् ठञ्

mahārāja-proṣṭhapadāṭ ṭhañ

---

4.2.36

पितृव्य-मातुल-मातामह-पितामहाः

pitṛvya-mātula-mātāmaha-pitāmahāḥ

---

4.2.37

तस्य समूहः

tasya samūhaḥ

---

4.2.38

भिक्षा-आदिभ्यो ऽण्

bhikṣā-ādibhyo 'ṇ

---

4.2.39

गोत्र-उक्ष-उष्ट्र-उरभ्र-राज-राजन्य-राजपुत्र-वत्स-मनुष्य-अजाद् वुञ्

gotra-ukṣa-uṣṭra-urabhra-rāja-rājanya-rājaputra-vatsa-manuṣya-ajād vuñ

---

4.2.40

केदाराद् यञ् च

kedārād yañ ca

---

4.2.41

ठञ् कवचिनश् च

ṭhañ kavacinaś ca

---

4.2.42

ब्राह्मण-माणव-वाडवाद् यन्

brāhmaṇa-māṇava-vāḍavād yan

---

4.2.43

ग्राम-जन-बन्धु-सहायेभ्यस् तल्

grāma-jana-bandhu-sahāyebhyas tal

---

4.2.44

अनुदात्तादेर् अञ्

anudāttāder añ

---

4.2.45

खण्डिक-आदिभ्यश् च

khaṇḍika-ādibhyaś ca

---

4.2.46

चरणेभ्यो धर्मवत्

caraṇebhyo dharmavat

---

4.2.47

अचित्त-हस्ति-धेनोष् ठक्

acitta-hasti-dhenoṣ ṭhak

---

4.2.48

केश-अश्वाभ्यां यञ्-छाव् अन्यतरस्याम्

keśa-aśvābhyāṃ yañ-chāv anyatarasyām

---

4.2.49

पाशादिभ्यो यः

pāśādibhyo yaḥ

---

4.2.50

खल-गो-रथात्

khala-go-rathāt

---

4.2.51

इनि-त्र-कट्यचश् च

ini-tra-kaṭyacaś ca

---

4.2.52

विषयो देशे

viṣayo deśe

---

4.2.53

राजन्यादिभ्यो वुञ्

rājanyādibhyo vuñ

---

4.2.54

भौरिक्याद्य्-ऐषुकार्यादिभ्यो विधल्भक्तलौ

bhaurikyādy-aiṣukāryādibhyo vidhalbhaktalau

---

4.2.55

सो ऽस्य-आदिर् इति च्छन्दसः प्रगाथेषु

so 'sya-ādir iti cchandasaḥ pragātheṣu

---

4.2.56

सङ्ग्रामे प्रयोजन-योद्धृभ्यः

saṅgrāme prayojana-yoddhṛbhyaḥ

---

4.2.57

तद् अस्यां प्रहरणम् इति क्रीडायां णः

tad asyāṃ praharaṇam iti krīḍāyāṃ ṇaḥ

---

4.2.58

घञः सास्यां क्रियेति ञः

ghañaḥ sāsyāṃ kriyeti ñaḥ

---

4.2.59

तद् अधीते तद् वेद

tad adhīte tad veda

---

4.2.60

क्रतु-उक्थादि-सूत्रान्ताट् ठक्

kratu-ukthādi-sūtrāntāṭ ṭhak

---

4.2.61

क्रमादिभ्यो वुन्

kramādibhyo vun

---

4.2.62

अनुब्राह्मणाद् इनिः

anubrāhmaṇād iniḥ

---

4.2.63

वसन्तादिभ्यष् ठक्

vasantādibhyaṣ ṭhak

---

4.2.64

प्रोक्ताल् लुक्

proktāl luk

---

4.2.65

सूत्राच् च क+उपधात्

sūtrāc ca ka+upadhāt

---

4.2.66

छन्दो-ब्राहमणानि च तद्-विषयाणि

chando-brāhamaṇāni ca tad-viṣayāṇi

---

4.2.67

तद् अस्मिन्न् अस्ति इति देशे तन्नाम्नि

tad asminn asti iti deśe tannāmni

---

4.2.68

तेन निर्वृत्तम्

tena nirvṛttam

---

4.2.69

तस्य निवासः

tasya nivāsaḥ

---

4.2.70

अदूरभवश् च

adūrabhavaś ca

---

4.2.71

ओर् अञ्

or añ

---

4.2.72

मतोश् च बह्व्-अज्-अङ्गात्

matoś ca bahv-aj-aṅgāt

---

4.2.73

बह्व्-अचः कूपेषु

bahv-acaḥ kūpeṣu

---

4.2.74

उदक् च विपाशः

udak ca vipāśaḥ

---

4.2.75

सङ्कलादिभ्यश् च

saṅkalādibhyaś ca

---

4.2.76

स्त्रीषु सौवीर-साल्व-प्राक्षु

strīṣu sauvīra-sālva-prākṣu

---

4.2.77

सुवास्त्व्-आदिभ्यो ऽण्

suvāstv-ādibhyo 'ṇ

---

4.2.78

रोणी

roṇī

---

4.2.79

क-उपधाच् च

ka-upadhāc ca

---

4.2.80

वुञ्-छण्-क-ठज्-इल-स-इनि-र-ढ ण्य-य-फक्-फिञ्-इञ्-ञ्य-कक्-ठको ऽरीहण-कृशाश्व-र्श्य-कुमुद-काश-तृण-प्रेक्षा-अश्म-सखि-सङ्काश-बल-पक्ष-कर्ण-सुतङ्गम-प्रगदिन्-वराह-कुमुद-आदिभ्यः

vuñ-chaṇ-ka-ṭhaj-ila-sa-ini-ra-ḍha ṇya-ya-phak-phiñ-iñ-ñya-kak-ṭhako 'rīhaṇa-kṛśāśva-rśya-kumuda-kāśa-tṛṇa-prekṣā-aśma-sakhi-saṅkāśa-bala-pakṣa-karṇa-sutaṅgama-pragadin-varāha-kumuda-ādibhyaḥ

---

4.2.81

जनपदे लुप्

janapade lup

---

4.2.82

वरण-आदिभ्यश् च

varaṇa-ādibhyaś ca

---

4.2.83

शर्कराया वा

śarkarāyā vā

---

4.2.84

ठक्-छौ च

ṭhak-chau ca

---

4.2.85

नद्यां मतुप्

nadyāṃ matup

---

4.2.86

मध्वादिभ्यश् च

madhvādibhyaś ca

---

4.2.87

कुमुद-नड-वेतसेभ्यो ड्मतुप्

kumuda-naḍa-vetasebhyo ḍmatup

---

4.2.88

नड-शादाड् ड्वलच्

naḍa-śādāḍ ḍvalac

---

4.2.89

शिखाया वलच्

śikhāyā valac

---

4.2.90

उत्करादिभ्यश् छः

utkarādibhyaś chaḥ

---

4.2.91

नडादीनां कुक् च

naḍādīnāṃ kuk ca

---

4.2.92

शेषे

śeṣe

---

4.2.93

राष्ट्र-अवारपाराद् घ-खौ

rāṣṭra-avārapārād gha-khau

---

4.2.94

राष्ट्र-अवारपाराद् घ-खौ

rāṣṭra-avārapārād gha-khau

---

4.2.95

कत्र्य्-आदिभ्यो ढकञ्

katry-ādibhyo ḍhakañ

---

4.2.96

कुल-कुक्षि-ग्रीवाभ्यः श्व-अस्य्-अलङ्कारेषु

kula-kukṣi-grīvābhyaḥ śva-asy-alaṅkāreṣu

---

4.2.97

नद्य्-आदिभ्यो ढक्

nady-ādibhyo ḍhak

---

4.2.98

दक्षिणा-पश्चात्-पुरसस् त्यक्

dakṣiṇā-paścāt-purasas tyak

---

4.2.99

कापिश्याः ष्फक्

kāpiśyāḥ ṣphak

---

4.2.100

रङ्कोर् अमनुष्ये ऽण् च

raṅkor amanuṣye 'ṇ ca

---

4.2.101

द्यु-प्राग्-अपाग्-उदक्-प्रतीचो यत्

dyu-prāg-apāg-udak-pratīco yat

---

4.2.102

कन्थायाष्ठक्

kanthāyāṣṭhak

---

4.2.103

वर्णौ वुक्

varṇau vuk

---

4.2.104

अव्ययात् त्यप्

avyayāt tyap

---

4.2.105

ऐषमेओ-ह्यः-श्वसो ऽन्यतरस्याम्

aiṣameo-hyaḥ-śvaso 'nyatarasyām

---

4.2.106

तीर-रूप्य-उत्तरपदाद् अञ्-ञौ

tīra-rūpya-uttarapadād añ-ñau

---

4.2.107

दिक्-पूर्वपदाद् असञ्ज्ञायां ञः

dik-pūrvapadād asañjñāyāṃ ñaḥ

---

4.2.108

मद्रेभ्यो ऽञ्

madrebhyo 'ñ

---

4.2.109

उदीच्यग्रामाच् च बह्वचो ऽन्तोदात्तात्

udīcyagrāmāc ca bahvaco 'ntodāttāt

---

4.2.110

प्रस्थ-उत्तरपद-पलद्यादि-क-उपधादण्

prastha-uttarapada-paladyādi-ka-upadhādaṇ

---

4.2.111

कण्व-आदिभ्यो गोत्रे

kaṇva-ādibhyo gotre

---

4.2.112

इञश् च

iñaś ca

---

4.2.113

न द्व्य्-अचः प्राच्य-भरतेसु

na dvy-acaḥ prācya-bharatesu

---

4.2.114

वृद्धाच् छः

vṛddhāc chaḥ

---

4.2.115

भवतष् ठक्-छसौ

bhavataṣ ṭhak-chasau

---

4.2.116

काश्यादिभ्यष् ठञ्-ञिठौ

kāśyādibhyaṣ ṭhañ-ñiṭhau

---

4.2.117

वाहीकग्रामेभ्यश् च

vāhīkagrāmebhyaś ca

---

4.2.118

विभाषा+उशीनरेषु

vibhāṣā+uśīnareṣu

---

4.2.119

ओर् देशे ठञ्

or deśe ṭhañ

---

4.2.120

वृद्धत् प्राचाम्

vṛddhat prācām

---

4.2.121

धन्व-य-उपधाद् वुञ्

dhanva-ya-upadhād vuñ

---

4.2.122

प्रस्थ-पुर-वहान्ताच् च

prastha-pura-vahāntāc ca

---

4.2.123

र-उपध-इतोः प्राचाम्

ra-upadha-itoḥ prācām

---

4.2.124

जनपद-तदवध्योश् च

janapada-tadavadhyoś ca

---

4.2.125

अवृद्धाद् अपि बहुवचन-विषयात्

avṛddhād api bahuvacana-viṣayāt

---

4.2.126

कच्छ-अग्नि-वक्त्र-गर्त-उत्तरपदात्

kaccha-agni-vaktra-garta-uttarapadāt

---

4.2.127

धूमादिभ्यश् च

dhūmādibhyaś ca

---

4.2.128

नगरात् कुत्सन-प्रावीण्ययोः

nagarāt kutsana-prāvīṇyayoḥ

---

4.2.129

अरण्यान् मनुस्ये

araṇyān manusye

---

4.2.130

विभाषा कुरु-युगन्धराभ्याम्

vibhāṣā kuru-yugandharābhyām

---

4.2.131

मद्र-वृज्योः कन्

madra-vṛjyoḥ kan

---

4.2.132

कोपधाद् अण्

kopadhād aṇ

---

4.2.133

कच्छ-आदिभ्यश् च

kaccha-ādibhyaś ca

---

4.2.134

मनुस्य-तत्स्थयोर् वुञ्

manusya-tatsthayor vuñ

---

4.2.135

अपदातौ साल्वात्

apadātau sālvāt

---

4.2.136

गो-यवग्वोश् च

go-yavagvoś ca

---

4.2.137

गर्त-उत्तरपदाच् छः

garta-uttarapadāc chaḥ

---

4.2.138

गह-आदिभ्यश् च

gaha-ādibhyaś ca

---

4.2.139

प्राचां कटादेः

prācāṃ kaṭādeḥ

---

4.2.140

राज्ञः क च

rājñaḥ ka ca

---

4.2.141

वृद्धाद् अक-इक-अन्त-ख-उपधात्

vṛddhād aka-ika-anta-kha-upadhāt

---

4.2.142

कन्था-पलद-नगर-ग्राम-ह्रद-उत्तरपदात्

kanthā-palada-nagara-grāma-hrada-uttarapadāt

---

4.2.143

पर्वताच् च

parvatāc ca

---

4.2.144

विभाषा ऽमनुष्ये

vibhāṣā 'manuṣye

---

4.2.145

कृकण-पर्णाद् भरद्वाजे

kṛkaṇa-parṇād bharadvāje

---

4.3.1

युष्मद्-अस्मदोर् अन्यतरस्यां खञ् च

yuṣmad-asmador anyatarasyāṃ khañ ca

---

4.3.2

तस्मिन्न् अणि च युष्माक-अस्माकौ

tasminn aṇi ca yuṣmāka-asmākau

---

4.3.3

तवक-ममकाव् एकवचने

tavaka-mamakāv ekavacane

---

4.3.4

अर्धाद् यत्

ardhād yat

---

4.3.5

पर-अवर-अधम-उत्तम-पूर्वाच् च

para-avara-adhama-uttama-pūrvāc ca

---

4.3.6

दिक्-पूर्वपदाट् ठञ् च

dik-pūrvapadāṭ ṭhañ ca

---

4.3.7

ग्राम-जनपद+एकदेशाद् अञ्-ठञौ

grāma-janapada+ekadeśād añ-ṭhañau

---

4.3.8

मध्यानमः

madhyānamaḥ

---

4.3.9

अ साम्प्रतिके

a sāmpratike

---

4.3.10

द्वीपाद् अनुसमुद्रं यञ्

dvīpād anusamudraṃ yañ

---

4.3.11

कालाट् ठञ्

kālāṭ ṭhañ

---

4.3.12

श्राद्धे शरदः

śrāddhe śaradaḥ

---

4.3.13

विभाषा रोग-आतपयोः

vibhāṣā roga-ātapayoḥ

---

4.3.14

निशा-प्रदोषाभ्यां च

niśā-pradoṣābhyāṃ ca

---

4.3.15

श्वसस् तुट् च

śvasas tuṭ ca

---

4.3.16

सन्धिवेल-आद्य्-ऋतु-नक्षत्रेभ्यो ऽण्

sandhivela-ādy-ṛtu-nakṣatrebhyo 'ṇ

---

4.3.17

प्रावृष एण्यः

prāvṛṣa eṇyaḥ

---

4.3.18

वर्षाभ्यष्ठक्

varṣābhyaṣṭhak

---

4.3.19

छन्दसि ठञ्

chandasi ṭhañ

---

4.3.20

वसन्ताच् च

vasantāc ca

---

4.3.21

हेमन्ताच् च

hemantāc ca

---

4.3.22

सर्वत्र अण् च तलोपश् च

sarvatra aṇ ca talopaś ca

---

4.3.23

सायं-चिरं-प्राह्णे-प्रगे ऽव्ययेभ्यष् ट्यु-ट्युलौ तुट् च

sāyaṃ-ciraṃ-prāhṇe-prage 'vyayebhyaṣ ṭyu-ṭyulau tuṭ ca

---

4.3.24

विभाषा पूर्वाह्ण-अपराह्णाभ्याम्

vibhāṣā pūrvāhṇa-aparāhṇābhyām

---

4.3.25

तत्र जातः

tatra jātaḥ

---

4.3.26

प्रावृषष्ठप्

prāvṛṣaṣṭhap

---

4.3.27

सञ्ज्ञायां शरदो वुञ्

sañjñāyāṃ śarado vuñ

---

4.3.28

पूर्वाह्ण-अपराह्ण-आर्द्रा-मूल-प्रदोष-अवस्कराद् वुन्

pūrvāhṇa-aparāhṇa-ārdrā-mūla-pradoṣa-avaskarād vun

---

4.3.29

पथः पन्थ च

pathaḥ pantha ca

---

4.3.30

अमावास्याया वा

amāvāsyāyā vā

---

4.3.31

अ च

a ca

---

4.3.32

सिन्ध्व्-अपकराभ्यां कन्

sindhv-apakarābhyāṃ kan

---

4.3.33

अणञौ च

aṇañau ca

---

4.3.34

श्रविष्ठा-फल्गुन्य्-अनुराधा-स्वाति-तिष्य-पुनर्वसु-हस्त-विशाखा-अषाढा-बहुलाल् लुक्

śraviṣṭhā-phalguny-anurādhā-svāti-tiṣya-punarvasu-hasta-viśākhā-aṣāḍhā-bahulāl luk

---

4.3.35

स्थानानत-गोशाल-खरशालाच् च

sthānānata-gośāla-kharaśālāc ca

---

4.3.36

वत्सशाला-अभिजिद्-अश्वयुक्-छतभिषजो वा

vatsaśālā-abhijid-aśvayuk-chatabhiṣajo vā

---

4.3.37

नक्षत्रेभ्यो बहुलम्

nakṣatrebhyo bahulam

---

4.3.38

कृत-लब्ध-क्रीत-कुशलाः

kṛta-labdha-krīta-kuśalāḥ

---

4.3.39

प्रायभवः

prāyabhavaḥ

---

4.3.40

उपजानु-उपकर्ण-उपनीवेष् ठक्

upajānu-upakarṇa-upanīveṣ ṭhak

---

4.3.41

सम्भूते

sambhūte

---

4.3.42

कोशाड् ढञ्

kośāḍ ḍhañ

---

4.3.43

कालात् साधु-पुष्प्यत्-पच्यमानेषु

kālāt sādhu-puṣpyat-pacyamāneṣu

---

4.3.44

उप्ते च

upte ca

---

4.3.45

आश्वयुज्या वुञ्

āśvayujyā vuñ

---

4.3.46

ग्रीष्म-वसन्ताद् अन्यत्रस्याम्

grīṣma-vasantād anyatrasyām

---

4.3.47

देयम् ऋणे

deyam ṛṇe

---

4.3.48

कलाप्य्-अश्वत्थ-यवबुसाद् वुन्

kalāpy-aśvattha-yavabusād vun

---

4.3.49

ग्रीष्म-अवरसमाद् वुञ्

grīṣma-avarasamād vuñ

---

4.3.50

संवत्सर-आग्रहायणीभ्यां ठञ् च

saṃvatsara-āgrahāyaṇībhyāṃ ṭhañ ca

---

4.3.51

व्याहरति मृगः

vyāharati mṛgaḥ

---

4.3.52

तद् अस्य सोढम्

tad asya soḍham

---

4.3.53

तत्र भवः

tatra bhavaḥ

---

4.3.54

दिग्-आदिभ्यो यत्

dig-ādibhyo yat

---

4.3.55

शरीर-अवयवाच् च

śarīra-avayavāc ca

---

4.3.56

दृति-कुक्षि-कलशि-वस्त्य्-अस्त्य्-अहेर् ढञ्

dṛti-kukṣi-kalaśi-vasty-asty-aher ḍhañ

---

4.3.57

ग्रीवाभ्यो ऽण् च

grīvābhyo 'ṇ ca

---

4.3.58

गम्भीराञ् ञ्यः

gambhīrāñ ñyaḥ

---

4.3.59

अव्ययीभावाच् च

avyayībhāvāc ca

---

4.3.60

अन्तः-पूर्वपदाट् ठञ्

antaḥ-pūrvapadāṭ ṭhañ

---

4.3.61

ग्रामात् पर्य्-अनु-पूर्वात्

grāmāt pary-anu-pūrvāt

---

4.3.62

जिह्वामूल-अङ्गुलेश् छः

jihvāmūla-aṅguleś chaḥ

---

4.3.63

वर्गान्ताच् च

vargāntāc ca

---

4.3.64

अशब्दे यत्-खाव् अन्यतरस्याम्

aśabde yat-khāv anyatarasyām

---

4.3.65

कर्ण-ललाटात् कन् अलङ्कारे

karṇa-lalāṭāt kan alaṅkāre

---

4.3.66

तस्य व्याख्यान इति च व्याख्यातव्यनाम्नः

tasya vyākhyāna iti ca vyākhyātavyanāmnaḥ

---

4.3.67

बह्वचो ऽन्तोदात्ताट ठञ्

bahvaco 'ntodāttāṭa ṭhañ

---

4.3.68

क्रतु-यज्ञेभ्यश् च

kratu-yajñebhyaś ca

---

4.3.69

अध्यायेष्व् एव र्षेः

adhyāyeṣv eva rṣeḥ

---

4.3.70

पौराडाश-पुरोडाशात् ष्ठन्

paurāḍāśa-puroḍāśāt ṣṭhan

---

4.3.71

छन्दसो यदणौ

chandaso yadaṇau

---

4.3.72

द्व्यज्-ऋद्-ब्राह्मण-र्क्-प्रथम-अध्वर-पुरश्चरण-नामाख्याताट् ठक्

dvyaj-ṛd-brāhmaṇa-rk-prathama-adhvara-puraścaraṇa-nāmākhyātāṭ ṭhak

---

4.3.73

अण् ऋगयन-आदिभ्यः

aṇ ṛgayana-ādibhyaḥ

---

4.3.74

तत आगतः

tata āgataḥ

---

4.3.75

ठग् आयस्थानेभ्यः

ṭhag āyasthānebhyaḥ

---

4.3.76

शुण्डिकादिभ्यो ऽण्

śuṇḍikādibhyo 'ṇ

---

4.3.77

विद्या-योनि-सम्बन्धेभ्यो वुञ्

vidyā-yoni-sambandhebhyo vuñ

---

4.3.78

ऋतष्-ठञ्

ṛtaṣ-ṭhañ

---

4.3.79

पितुर् यच् च

pitur yac ca

---

4.3.80

गोत्राद् अङ्कवत्

gotrād aṅkavat

---

4.3.81

हेतु-मनुष्येभ्यो ऽन्यतरस्यां रूप्यः

hetu-manuṣyebhyo 'nyatarasyāṃ rūpyaḥ

---

4.3.82

मयट् च

mayaṭ ca

---

4.3.83

प्रभवति

prabhavati

---

4.3.84

विदूराञ् ञ्यः

vidūrāñ ñyaḥ

---

4.3.85

तद् गच्छति पथि-दूतयोः

tad gacchati pathi-dūtayoḥ

---

4.3.86

अभिनिष्क्रामति द्वारम्

abhiniṣkrāmati dvāram

---

4.3.87

अधिकृत्य कृते ग्रन्थे

adhikṛtya kṛte granthe

---

4.3.88

शिशुक्रन्द-यमसभ-द्वन्द्व-इन्द्रजनन-आदिभ्यश् छः

śiśukranda-yamasabha-dvandva-indrajanana-ādibhyaś chaḥ

---

4.3.89

सो ऽस्य निवासः

so 'sya nivāsaḥ

---

4.3.90

अभिजनश् च

abhijanaś ca

---

4.3.91

आयुधजीविभ्यश् छः पर्वते

āyudhajīvibhyaś chaḥ parvate

---

4.3.92

शण्दिक-आदिभ्यो ञ्यः

śaṇdika-ādibhyo ñyaḥ

---

4.3.93

सिन्धु-तक्षशिला-आदिभ्यो ऽण्-अञौ

sindhu-takṣaśilā-ādibhyo 'ṇ-añau

---

4.3.94

तूदी-शलातुर-वर्मती-कूचवाराड् ठक्-छण्-ढञ्-यकः

tūdī-śalātura-varmatī-kūcavārāḍ ṭhak-chaṇ-ḍhañ-yakaḥ

---

4.3.95

भक्तिः

bhaktiḥ

---

4.3.96

अचित्ताद् अदेश-कालाट् ठक्

acittād adeśa-kālāṭ ṭhak

---

4.3.97

महाराजाट् ठञ्

mahārājāṭ ṭhañ

---

4.3.98

वासुदेव-अर्जुनाभ्यां वुन्

vāsudeva-arjunābhyāṃ vun

---

4.3.99

गोत्र-क्षत्रिय-आख्येभ्यो बहुलं वुञ्

gotra-kṣatriya-ākhyebhyo bahulaṃ vuñ

---

4.3.100

जनपदिनां जनपदवत् सर्वं जनपदेन समानशब्दानां बहुवचने

janapadināṃ janapadavat sarvaṃ janapadena samānaśabdānāṃ bahuvacane

---

4.3.101

तेन प्रोक्तम्

tena proktam

---

4.3.102

तित्तिरि-वरतन्तु-खण्डिक-उखाच् छण्

tittiri-varatantu-khaṇḍika-ukhāc chaṇ

---

4.3.103

काश्यप-कौशिकाभ्याम् ऋषिभ्यां णिनिः

kāśyapa-kauśikābhyām ṛṣibhyāṃ ṇiniḥ

---

4.3.104

कलापि-वैशम्पायन-अन्तेवासिभ्यश् च

kalāpi-vaiśampāyana-antevāsibhyaś ca

---

4.3.105

पुराण-प्रोक्तेषु ब्राह्मण-कल्पेषु

purāṇa-prokteṣu brāhmaṇa-kalpeṣu

---

4.3.106

शौनक-आदिभ्यश् छन्दसि

śaunaka-ādibhyaś chandasi

---

4.3.107

कठ-चरकाल् लुक्

kaṭha-carakāl luk

---

4.3.108

कलापिनो ऽण्

kalāpino 'ṇ

---

4.3.109

छगलिनो ढिनुक्

chagalino ḍhinuk

---

4.3.110

पाराशर्य-शिलालिभ्यां भिक्षु-नटसूत्रयोः

pārāśarya-śilālibhyāṃ bhikṣu-naṭasūtrayoḥ

---

4.3.111

कर्मन्द-कृशाश्वाद् इनिः

karmanda-kṛśāśvād iniḥ

---

4.3.112

तेन+एकदिक्

tena+ekadik

---

4.3.113

तसिश् च

tasiś ca

---

4.3.114

उरसो यच् च

uraso yac ca

---

4.3.115

उपज्ञाते

upajñāte

---

4.3.116

कृते ग्रन्थे

kṛte granthe

---

4.3.117

सञ्ज्ञायाम्

sañjñāyām

---

4.3.118

कुलाल-आदिभ्यो वुञ्

kulāla-ādibhyo vuñ

---

4.3.119

क्षुद्रा-भ्रमर-वटर-पादपाद् अञ्

kṣudrā-bhramara-vaṭara-pādapād añ

---

4.3.120

तस्य+इदम्

tasya+idam

---

4.3.121

रथाद्यत्

rathādyat

---

4.3.122

पत्रपूर्वा दञ्

patrapūrvā dañ

---

4.3.123

पत्र-अध्वर्यु-परिषदश् च

patra-adhvaryu-pariṣadaś ca

---

4.3.124

हल-सीराट् ठक्

hala-sīrāṭ ṭhak

---

4.3.125

द्वन्द्वाद् वुन् वैर-मैथुनिकयोः

dvandvād vun vaira-maithunikayoḥ

---

4.3.126

गोत्र-चरणाद् वुञ्

gotra-caraṇād vuñ

---

4.3.127

सङ्घ-अङ्क-लक्षणेष्व् अञ्-यञ्-इञाम् अण्

saṅgha-aṅka-lakṣaṇeṣv añ-yañ-iñām aṇ

---

4.3.128

शाकलाद् वा

śākalād vā

---

4.3.129

छन्दोग-औक्थिक-याज्ञिक-बह्वृच-नटाज् ञ्यः

chandoga-aukthika-yājñika-bahvṛca-naṭāj ñyaḥ

---

4.3.130

न दण्डमाणव-अन्तेवासिषु

na daṇḍamāṇava-antevāsiṣu

---

4.3.131

रैवतिक-आदिभ्यश् छः

raivatika-ādibhyaś chaḥ

---

4.3.132

कौपिञ्जल-हासितपदादण्

kaupiñjala-hāsitapadādaṇ

---

4.3.133

आथर्वणिकस्य+इक-लोपश् च

ātharvaṇikasya+ika-lopaś ca

---

4.3.134

तस्य विकारः

tasya vikāraḥ

---

4.3.135

अवयवे च प्राण्य्-ओषधि-वृक्षेभ्यः

avayave ca prāṇy-oṣadhi-vṛkṣebhyaḥ

---

4.3.136

बिल्व-आदिभ्यो ऽण्

bilva-ādibhyo 'ṇ

---

4.3.137

क-उपाधाच् च

ka-upādhāc ca

---

4.3.138

त्रपु-जतुनोः षुक्

trapu-jatunoḥ ṣuk

---

4.3.139

ओरञ्

orañ

---

4.3.140

अनुदात्त-आदेश् च

anudātta-ādeś ca

---

4.3.141

पलाश-आदिभ्यो वा

palāśa-ādibhyo vā

---

4.3.142

शम्याष् ट्लञ्

śamyāṣ ṭlañ

---

4.3.143

मयड् वआ+एतयोर् भाषायाम् अभक्ष्य आच्छादनयोः

mayaḍ vaā+etayor bhāṣāyām abhakṣya ācchādanayoḥ

---

4.3.144

नित्यं वृद्ध-शर-आदिभ्यः

nityaṃ vṛddha-śara-ādibhyaḥ

---

4.3.145

गोश् च पुरीषे

goś ca purīṣe

---

4.3.146

पिष्टाच् च

piṣṭāc ca

---

4.3.147

सञ्ज्ञायां कन्

sañjñāyāṃ kan

---

4.3.148

व्रीहेः पुरोडाशे

vrīheḥ puroḍāśe

---

4.3.149

असञ्ज्ञायां तिल-यवाभ्याम्

asañjñāyāṃ tila-yavābhyām

---

4.3.150

द्व्यचश् छन्दसि

dvyacaś chandasi

---

4.3.151

न+उत्त्वद्-वर्ध्र-बिल्वात्

na+uttvad-vardhra-bilvāt

---

4.3.152

ताल-आदिभ्यो ऽण्

tāla-ādibhyo 'ṇ

---

4.3.153

जातरूपेभ्यः परिमाणे

jātarūpebhyaḥ parimāṇe

---

4.3.154

प्राणि-रजत-आदिभ्यो ऽञ्

prāṇi-rajata-ādibhyo 'ñ

---

4.3.155

ञितश् च तत्प्रत्ययात्

ñitaś ca tatpratyayāt

---

4.3.156

क्रीतवत् प्रैमाणात्

krītavat praimāṇāt

---

4.3.157

उष्ट्राद् वुञ्

uṣṭrād vuñ

---

4.3.158

उमा-ऊर्णयोर् वा

umā-ūrṇayor vā

---

4.3.159

एण्या ढञ्

eṇyā ḍhañ

---

4.3.160

गोपयसोर् यत्

gopayasor yat

---

4.3.161

द्रोश् च

droś ca

---

4.3.162

माने वयः

māne vayaḥ

---

4.3.163

फले लुक्

phale luk

---

4.3.164

प्लक्ष-आदि-भ्यो ऽण्

plakṣa-ādi-bhyo 'ṇ

---

4.3.165

जम्ब्वा वा

jambvā vā

---

4.3.166

लुप् च

lup ca

---

4.3.167

हरीतक्य्-आदिभ्य श्च

harītaky-ādibhya śca

---

4.3.168

कंसीय-परशव्ययोर् यञ्-अञौ लुक् च

kaṃsīya-paraśavyayor yañ-añau luk ca

---

4.4.1

प्राग् वहतेष् ठक्

prāg vahateṣ ṭhak

---

4.4.2

तेन दीव्यति खनति जयति जितम्

tena dīvyati khanati jayati jitam

---

4.4.3

संस्कृतम्

saṃskṛtam

---

4.4.4

कुलत्थ-क-उपधाद् अण्

kulattha-ka-upadhād aṇ

---

4.4.5

तरति

tarati

---

4.4.6

गोपुच्छाट् ठञ्

gopucchāṭ ṭhañ

---

4.4.7

नौ-द्व्यचष् ठन्

nau-dvyacaṣ ṭhan

---

4.4.8

परति

parati

---

4.4.9

आकर्षात् ष्ठल्

ākarṣāt ṣṭhal

---

4.4.10

पर्प-आदिभ्यः ष्ठन्

parpa-ādibhyaḥ ṣṭhan

---

4.4.11

श्वगणाट् ठञ्च

śvagaṇāṭ ṭhañca

---

4.4.12

वेतन-आदिभ्यो जीवति

vetana-ādibhyo jīvati

---

4.4.13

वस्न-क्रय-विक्रयाट् ठन्

vasna-kraya-vikrayāṭ ṭhan

---

4.4.14

आयुधच् छ च

āyudhac cha ca

---

4.4.15

हरत्य् उत्सङ्ग-आदिभ्यः

haraty utsaṅga-ādibhyaḥ

---

4.4.16

भस्त्रादिभ्यः ष्ठन्

bhastrādibhyaḥ ṣṭhan

---

4.4.17

विभाषा विवध-वीवधात्

vibhāṣā vivadha-vīvadhāt

---

4.4.18

अण् कुटिलिकायाः

aṇ kuṭilikāyāḥ

---

4.4.19

निर्वृत्ते ऽक्षद्यूत-आदिभ्यः

nirvṛtte 'kṣadyūta-ādibhyaḥ

---

4.4.20

त्रेर्मम् नित्यम्

trermam nityam

---

4.4.21

अपमित्य-याचिताभ्यां कक् कनौ

apamitya-yācitābhyāṃ kak kanau

---

4.4.22

संसृष्टे

saṃsṛṣṭe

---

4.4.23

चूर्णादिनिः

cūrṇādiniḥ

---

4.4.24

लवणाल् लुक्

lavaṇāl luk

---

4.4.25

मुद्गाद् अण्

mudgād aṇ

---

4.4.26

व्यञ्जनैर् उपसिक्ते

vyañjanair upasikte

---

4.4.27

ओजःसहो ऽम्भसा वर्तते

ojaḥsaho 'mbhasā vartate

---

4.4.28

तत् प्रत्य्-अनु-पूर्वम् ईप-लोम-कूलम्

tat praty-anu-pūrvam īpa-loma-kūlam

---

4.4.29

परिमुखं च

parimukhaṃ ca

---

4.4.30

प्रयच्छति गर्ह्यम्

prayacchati garhyam

---

4.4.31

कुसीद-दश-एकादशात् ष्ठन्ष्ठचौ

kusīda-daśa-ekādaśāt ṣṭhanṣṭhacau

---

4.4.32

उच्छति

ucchati

---

4.4.33

रक्षति

rakṣati

---

4.4.34

शब्द-दर्दुरं करोति

śabda-darduraṃ karoti

---

4.4.35

पक्षि-मत्स्य-मृगान् हन्ति

pakṣi-matsya-mṛgān hanti

---

4.4.36

परिपन्थं च तिष्ठति

paripanthaṃ ca tiṣṭhati

---

4.4.37

माथ-उत्तरपद-पदव्य्-अनुपदं धावति

mātha-uttarapada-padavy-anupadaṃ dhāvati

---

4.4.38

आक्रन्दाट् ठञ् च

ākrandāṭ ṭhañ ca

---

4.4.39

पद-उत्तरपदं गृह्णाति

pada-uttarapadaṃ gṛhṇāti

---

4.4.40

प्रतिकण्ठ-अर्थ-ललामं च

pratikaṇṭha-artha-lalāmaṃ ca

---

4.4.41

धर्मं चरति

dharmaṃ carati

---

4.4.42

प्रतिपथम् एति ठंश् च

pratipatham eti ṭhaṃś ca

---

4.4.43

समवायान् समवैति

samavāyān samavaiti

---

4.4.44

परिषदो ण्यः

pariṣado ṇyaḥ

---

4.4.45

सेनाया वा

senāyā vā

---

4.4.46

सञ्ज्ञायां ललाट-कुक्कुट्यौ पश्यति

sañjñāyāṃ lalāṭa-kukkuṭyau paśyati

---

4.4.47

तस्य धर्म्यम्

tasya dharmyam

---

4.4.48

अण् महिष्य्-आदिभ्यः

aṇ mahiṣy-ādibhyaḥ

---

4.4.49

ऋतो ऽञ्

ṛto 'ñ

---

4.4.50

अवक्रयः

avakrayaḥ

---

4.4.51

तद् अस्य पण्यम्

tad asya paṇyam

---

4.4.52

लवणाट् ठञ्

lavaṇāṭ ṭhañ

---

4.4.53

किशरादिभ्यः ष्ठन्

kiśarādibhyaḥ ṣṭhan

---

4.4.54

शलालुनो ऽन्यतरस्याम्

śalāluno 'nyatarasyām

---

4.4.55

शिल्पम्

śilpam

---

4.4.56

मड्डुक-झर्झराद् अण् अन्यतरस्याम्

maḍḍuka-jharjharād aṇ anyatarasyām

---

4.4.57

प्रहरणम्

praharaṇam

---

4.4.58

परश्वधाट् ठञ् च

paraśvadhāṭ ṭhañ ca

---

4.4.59

शक्ति-यष्ट्योर् ईकक्

śakti-yaṣṭyor īkak

---

4.4.60

अस्ति-नास्ति-दिष्टं मतिः

asti-nāsti-diṣṭaṃ matiḥ

---

4.4.61

शीलं

śīlaṃ

---

4.4.62

छत्रादिभ्यो णः

chatrādibhyo ṇaḥ

---

4.4.63

कर्माध्ययने वृत्तम्

karmādhyayane vṛttam

---

4.4.64

बह्व्-अच्-पूर्वपदाट् ठच्

bahv-ac-pūrvapadāṭ ṭhac

---

4.4.65

हितं भक्षाः

hitaṃ bhakṣāḥ

---

4.4.66

त दस्मै दीयते नियुक्तम्

ta dasmai dīyate niyuktam

---

4.4.67

श्राणा-मांस-ओदनाट् टिठन्

śrāṇā-māṃsa-odanāṭ ṭiṭhan

---

4.4.68

भक्टाद् अण् आन्यतरस्याम्

bhakṭād aṇ ānyatarasyām

---

4.4.69

तत्र नियुक्तः

tatra niyuktaḥ

---

4.4.70

अगार-अन्ताट् ठन्

agāra-antāṭ ṭhan

---

4.4.71

अध्यायिन्य् अदेश-कालात्

adhyāyiny adeśa-kālāt

---

4.4.72

कठिनान्त-प्रस्तार-संस्थानेषु व्यवहरति

kaṭhinānta-prastāra-saṃsthāneṣu vyavaharati

---

4.4.73

निकटे वसति

nikaṭe vasati

---

4.4.74

आवसथात् ष्ठल्

āvasathāt ṣṭhal

---

4.4.75

प्राग् घिताद् यत्

prāg ghitād yat

---

4.4.76

तद्वहति रथयुगप्रासङ्गम्

tadvahati rathayugaprāsaṅgam

---

4.4.77

धुरो यड्-ढकौ

dhuro yaḍ-ḍhakau

---

4.4.78

खः सर्वधुरात्

khaḥ sarvadhurāt

---

4.4.79

एकधुराल् लुक् च

ekadhurāl luk ca

---

4.4.80

शकटाद् अण्

śakaṭād aṇ

---

4.4.81

हलसीराट् ठक्

halasīrāṭ ṭhak

---

4.4.82

सञ्ज्ञायां जन्याः

sañjñāyāṃ janyāḥ

---

4.4.83

विध्यत्यधनुषा

vidhyatyadhanuṣā

---

4.4.84

धन-गणं लब्धा

dhana-gaṇaṃ labdhā

---

4.4.85

अन्नाण् णः

annāṇ ṇaḥ

---

4.4.86

वशं गतः

vaśaṃ gataḥ

---

4.4.87

पदम् अस्मिन् दृश्यम्

padam asmin dṛśyam

---

4.4.88

मूलम् अस्य आवर्हि

mūlam asya āvarhi

---

4.4.89

सञ्ज्ञायां धेनुष्या

sañjñāyāṃ dhenuṣyā

---

4.4.90

गृहपतिना संयुक्ते ञ्यः

gṛhapatinā saṃyukte ñyaḥ

---

4.4.91

नौ-वयो-धर्म-विष-मूल-मूल-सीता-तुलाभ्यस् तार्य-तुल्य-प्राप्य-वध्य-आनाम्य-सम-समित-संमितेषु

nau-vayo-dharma-viṣa-mūla-mūla-sītā-tulābhyas tārya-tulya-prāpya-vadhya-ānāmya-sama-samita-saṃmiteṣu

---

4.4.92

धर्म-पथ्य्-अर्थ-न्यायाद् अनपेते

dharma-pathy-artha-nyāyād anapete

---

4.4.93

छन्दसो निर्मिते

chandaso nirmite

---

4.4.94

उरसो ऽण् च

uraso 'ṇ ca

---

4.4.95

हृदयस्य प्रियः

hṛdayasya priyaḥ

---

4.4.96

बन्धने चर्षौ

bandhane carṣau

---

4.4.97

मतजनहलात् करणजल्पकर्षेषु

matajanahalāt karaṇajalpakarṣeṣu

---

4.4.98

तत्र साधुः

tatra sādhuḥ

---

4.4.99

प्रतिजन-आदिभ्यः खञ्

pratijana-ādibhyaḥ khañ

---

4.4.100

भक्ताण् णः

bhaktāṇ ṇaḥ

---

4.4.101

परिषदो ण्यः

pariṣado ṇyaḥ

---

4.4.102

कथादिभ्यष् ठक्

kathādibhyaṣ ṭhak

---

4.4.103

गुड-आदिभ्यष् ठञ्

guḍa-ādibhyaṣ ṭhañ

---

4.4.104

पथ्य्-अतिथि-वसति-स्वपतेर् ढञ्

pathy-atithi-vasati-svapater ḍhañ

---

4.4.105

सभायाः यः

sabhāyāḥ yaḥ

---

4.4.106

ढश् छन्दसि

ḍhaś chandasi

---

4.4.107

समानातीर्थे वासी

samānātīrthe vāsī

---

4.4.108

समान-उदरे शयित ओ चोदात्तः

samāna-udare śayita o codāttaḥ

---

4.4.109

सोदराद् यः

sodarād yaḥ

---

4.4.110

भवे छन्दसि

bhave chandasi

---

4.4.111

पाथो-नदीभ्यां ड्यण्

pātho-nadībhyāṃ ḍyaṇ

---

4.4.112

वेशन्त-हिमवद्भ्याम् अण्

veśanta-himavadbhyām aṇ