1. Bhaavanaa Upanishad
Page 1
॥ भावोपनिषत् ॥
ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवा: । भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्रा: ।
स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवांसस्तनूभिः । व्यशेम देवहितं यदायुः ।
स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवा: । स्वस्ति न: पुषा विश्ववेदा: ।
स्वस्ति नस्तार्क्ष्योऽरिष्टनेमि: । स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु ।
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥
१
स्याद्वियापदतत्कार्यं श्रीचक्रोपरि भासुरम् ।
१
विन्दुरूपशिवाकर्णं रामचन्द्रप्रदं भजे ॥
१
आत्मानमसृणडमण्डलाकारमवृत्य सकलब्रह्माण्डमण्डलं स्वप्रकाशं ध्यायेत् । श्रीगुरु: सर्वकारणभूता शक्तिः ॥
२
तेन नवरन्थ्रूपो देहः ॥
३
नवचक्ररूपे श्रीचक्रम् ॥
४
वाराहो पितृरूपेण कुरुकुल्ला बोधदवती माता ॥
५
पुरुषार्थो: सागरा: ॥
६
देहो नवरत्नदीपः ॥
७
त्वगादि: समहातुरोमसंयुक्ता: ॥
८
सकलत्या: कलत्रवस्तेज: कल्यकौध्यानम् ॥
९
रसनया भाव्यमाना मधुराष्टतिकटुकषायत्वरणरसा: षड्रवत् [लवणभेदा: षड्रसा: षड्रवत् ]
१०
[ क्रियाशक्ति: पीठम् । कुण्डलिनी ज्ञानशक्तिग्रंहम् ।
१०
इच्छाशक्तिर्महात्रिपुरसुन्दरी । ज्ञाता होता ज्ञातर्मग्नि: तेजो हविः । ] ज्ञानमध्ये ज्ञानम् हविजाता होता
१०
ज्ञानज्ञानेज्ञानामभेदभावनं श्रीचक्रपूजनम् ॥
११
नियति: शृङ्खलादयो रसा अणिमादय: ॥
१२
[ नियतिसहिताः शृङ्खलादया नव रसाः आणिमादय: ]
१२
कामक्रोधलोभमोहमदमात्सर्यपुणयपापमया ब्राह्मयाद्यष्टशक्तय: ॥
१३
आधरणवकं मुद्रा|क्रम: ॥
१४
पृथिव्यादिजोवाय्वाकाराश्व्रोतत्कवचकुण्डलिजिह्वाक्ष-
१४
वाक्पाणीपादपायूपस्थानी मनोविकाराः कामाकर्षणयादि षोडश
१४
शक्तय: ॥
१४
वचनादानागमनविसर्गानन्दानुपादानोपेक्षाख्य-
१५
बुद्धयोधनऋकुसुमावष्टौ [ कुसुमादि श्रृङ्कयौष्टौ
१५
] ॥
१६
अलम्बुसा कुहूविशोचरा वारणा हस्तिजिह्वा यशोवती पर्यस्विनी गान्धारी पूषा शङ्किनी सरस्वतीडा पिङ्गला सुषुम्ना चैति
१६
चतुर्दश नाड्य: सर्वसौक्ष्म्यभिणयाद चतुर्दशैक्य: [ चतुर्देशारगा देवता: ] ॥
१७
प्राणापानव्यानोदानसमाननागकूर्मकृकरेदेवदत्तधनञ्जया दशावयव: सर्वसिद्धिप्रददिव्यहृदयशारगा देवता: ॥
१८
एतद्रायुन्संयोगपाधिभेदन [ स्वायुयशकसंयोगपाधिभेद
१८
]
१९
रेचक: पाचक: शोशकोदाहक: रावक इति प्राणमुख्यत्वेन पंचभा जठरोऽग्निनभवति ॥
२०
एता दशवृत्तिकला: सर्वसर्जत्याद्यन्तदंशारगा देवता: ॥
२१
एता दशोण्णासुखदु:खेच्छुत्वरजस्तमोगुणा वृत्तिन्यादिशकृद्योष्टौ ॥
२२
शब्दादि तन्मात्रा: पंचपुष्पवाणाः ॥
२३
मन इक्षुद्रु: [ वश्यो बाणो ]
२४
राग: पाश: ॥
२५
दशोङ्कुशाः ॥
२६
अव्यकं [ महत्त्व ] महदहङ्कार इति कामेश्वरी वज्रेश्वरी
२६
भगमालिन्याद्यन्तस्त्रिकोनाभिप्रदेवता: ॥
२७
निरुपाधिकसर्विदैव कामेश्वर ॥
२८
सदानन्दपूर्ण स्वात्मैक परदेवता ललिता ॥
२९
लीोहित्यमेतस्य सर्वस्य विमर्शे ॥
३०
अनन्यचित्तत्वेन च सिध्दि: ॥
३१
भावनाया: क्रिया उपचार: ॥
३२
अहं त्वमसि नास्ति कर्तव्यमकर्तव्यमुपासितव्यमिति विकल्यानामात्मनि विलापनम् होम: ॥
Page 2
३४
भवानाविषयाणामभेदभावनं तपनं । पंचदशातिथिरूपेण कालस्य परिणामावलोकनं लोकनस्थितिः पञ्चदशनित्या । श्रद्धानुरूपा धीरेदेवता । तयोः कामेश्वरी सदानन्दधना परिपूर्णस्वातमैकरूपा देवता । सलिलमिति लौहित्यकारणं सत्यं । कर्तव्यमकर्तव्यमिति भावनायुक्त उपचारः । अस्ति नास्तीति कर्तव्यतानुपचारः । वाह्याभ्यन्तःकरणानां रूपग्रहणयोग्यतास्तित्वावाहनं । तस्य बाह्याभ्यन्तःकरणात्मकपरूपविषयप्रहणमासनं । रक्तशुकपदे किकरणं पाद्यं । उज्ज्वलदधिमोदकान्नदानं दानमध्ये । स्वच्छं स्तःःसिद्धिमित्याचमनं । चिच्चिद्र्मयीति सर्वाक्षरष्वरणं स्वानं । चिच्चिदानस्वरुपपरमानन्दशक्तिस्वरूपं वस्त्रं । प्रत्येकं समविष्ठितिः भित्त्व्वेनेच्छान्त्रियात्मक-ब्रह्मग्रन्थिमद्रसनत्नुब्ब्रह्मनाडी ब्रह्मसुषुम्ना । स्वव्यतिरिक्तवस्तुसङ्कीर्णरहितस्मरणं विभूषणं । सचिदानन्दपरिपूर्णातत्स्मरणं गन्धः । समस्तविषयाणां मनसः स्थैयेणानुसन्धानं कुसुमं । तेषामेव सर्वदा स्वीकारं धूपः । पवनावच्छिन्नोर्ध्वज्वलनसचिदुल्ल्काकाशरदधो दीपः । समस्ततयातातवज्ये नैवेद्यं । अवस्थात्रयाणामेकीकारणं ताम्बूलं । मूलाधारादिाब्रह्मरन्ध्रपर्यन्तं गतागततूपेण प्रादक्षिण्यं । तुरीयावस्था नमस्कारः । देहशुद्धिप्रमाणूतानिमज्जनं बलिहरणं । सत्यमस्ति कर्तव्यमकर्तव्यमौनसीन्यानित्यात्मविलापनं होमः । स्वयं तत्त्वाद्वकानिमज्जनं परिपूर्णध्यानं । एवं मुहूर्तत्रितयं मुहूर्तद्वितयं मुहूर्तमात्रे वा भावनापरो जीवन्मुक्तो भवति तस्य देवतातमैक्य सिद्धिः । चिन्नतकार्याणण्यलेन सिद्ध्यन्ति । स एवं शिवयोगी गद्यते कध्यते ।
३५
आदिमतनान्तशाक्तकभावना प्रतिपादिता कादिहादिमतकोन भवना प्रतिपादित ।
३६
जीवन्मुक्तो भवति । य एवं वेद सौडध्वरसिरोऽधीते ।
३७
ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवा । भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः । स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवांसस्तनूभिः । व्यशेम देवहितं यदायुः । स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः । स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः । स्वस्ति नस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः । स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु । ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ।
॥ इति भावोपनिषत् ॥