1. Devi Upanishad
Page 1
|| अथ देव्यपनिषत् ||
अथर्ववेदीय शाक्तोपनिषत् ||
श्रीदेव्युपनिषद्विद्यावापारसुखाकृति ।
त्रिपदे ब्रह्मचेतन्यं रामचन्द्रपदे भजे ||
1
ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवाः | भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः । स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवाᳫ सस्तनूभि-व्यᳫशेम देवहितं यदायुः ॥ स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धᳫश्रवाः । स्वस्ति नः पूᳫषा विश्ववेदाः । स्वस्ति नᳫस्ताक्ष्यो अरिᳫष्टनेमिः । स्वᳫस्ति नो बृहᳫस्पतिᳫर्दधातु ॥ ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ||
ह्रीᳫः ॐ || सर्वे वै देवा देवीमुपतस्थुः | कासिᳫ त्वं महादेवी । साब्रवीदहं ब्रह्मᳫस्वरूपिणी । मत्तᳫः प्रकृतिपुरुषात्मकं जगᳫᳫश्चराचरं च ॥
अहम्ᳫऽऽनन्दानानन्दाᳫश्च विज्ञानाविजाने अहम्ᳫ । ब्रह्मᳫ ब्रह्मᳫणि वेदितव्ये । इत्याहाᳫर्थर्वणी श्रुतिः ||१||
अहᳫᳫमपᳫपभूतान्यभूᳫतानि । अहᳫᳫमक्षितᳫᳫलं जगᳫᳫत् । वेदोᳫऽहम्ᳫवेदोᳫऽहᳫम्ᳫ । विद्याᳫहम्ᳫविद्याᳫहम्ᳫ । अजाᳫहम्ᳫनजाᳫहम्ᳫ । अधᳫᳫस्योᳫऽहᳫᳫम्ᳫ च तिर्यᳫᳫङ्ङाहᳫम्ᳫ ||
अहᳫᳫमुद्रेᳫऽभिᳫᳫर्वसुᳫᳫभिष्यराम्याᳫहम्ᳫादित्यैᳫरुत विश्वᳫदेवैᳫः । अहᳫᳫमित्ᳫᳫरावरुणावुभौ विभᳫᳫम्यᳫᳫहेᳫमिᳫन्द्राग्नी ।
अहᳫᳫमाश्विनाᳫवुभौᳫ । अहᳫᳫम्ᳫ सोमᳫᳫ त्वᳫᳫष्टारᳫᳫ पूᳫᳫषणᳫᳫ भगᳫᳫᳫदधाम्यᳫहम्ᳫ ।
2
विष्णुᳫमुरुᳫᳫक्रमᳫᳫ ब्रᳫᳫह्माणᳫᳫमुत प्रजापतिᳫᳫ दᳫधामिᳫ । अहᳫᳫम्ᳫ दᳫधामिᳫᳫ द्रविणᳫᳫ हविᳫᳫष्मते सुप्राव्येᳫ ३ यजमानाय सुन्वतेᳫ ||२||
अहᳫᳫम्ᳫ राᳫᳫष्ट्री सᳫᳫङ्गमनीᳫ वᳫᳫसूᳫनामाᳫᳫम्ᳫ सुᳫᳫवे पितरमᳫᳫस्य । मूᳫर्धानᳫᳫम्ᳫ योᳫनिरᳫऽऽप्वᳫᳫन्तᳫᳫः सᳫᳫमुᳫᳫद्रेᳫ । यᳫᳫ एᳫᳫवᳫᳫ वेदᳫ सᳫ
Page 2
३
देव्यीपद्माझ्रोति । ते देवा अब्रुवन् । नमो देव्यै महादेव्यै सततं नमः । नमः प्रकृत्यै भद्रायै नियताः प्रणताः स्म ताम्
४
तामग्निवर्णां तपसा ज्वलन्तीं वैरोचनীं कर्मफलेषु जुष्टाम् । दुर्गां देवीं शरणमहं प्रपद्ये सुतरां नाशयते तमः
५
देवीं वाचमजनयन्त देवास्तां विश्वरूपाः पशवो वदन्ति । सा नो मन्त्रेश्वरीं दुुहाना धेनुर्वागस्मानुपसुष्टुतेतु
६
कालरात्रीं ब्रह्मस्तुतां वैष्णवीं स्कन्दमातरम् । सरस्वतीमदितिं दक्षदुहितरं नमामः पावनां शिवाम्
७
महालक्ष्मीश्च विद्हे सर्वसिद्धिदृष्ट धीमहि । तन्नो देवी प्रचोदयात्
८
अदितिहिर्जनिष्ट दक्षा या दुहिता तव । तां देवा अन्वजायन्त भद्रा अमृतबन्धवः
९
कामो योनिः कामकला वज्रपाणिगुहा हसा । मातरिश्वाभिमन्द्रः पुनर्गुहा सकला मायया च पुनः कोषा विश्वमाता देविच्योम्
१०
एषाऽऽत्मशक्तिः । एषा विश्वमोहिनी पाशाङ्कुशौ धनुर्बाणान्धरा । एषा श्रीमहाविद्या । य एवं वेद स शोकं तरति । नमस्ते अस्तु भगवति भवति मातरस्मान्पातु सर्वतः । सैषाष्टौ वसवः । सैषैकादश रुद्राः । सैषा द्वादशादित्याः । सैषा विश्वेदेवाः । सैषा सोमपा असोमपाः । सैषा यातुधानु असुरा रक्षांसि पिशाचयक्षाः । सिद्धाः । सैषा सत्वरजस्तमांसि । सैषा प्रजापतीन्द्रमनवः । सैषा ग्रहा नक्षत्रज्योतींषि कलाकाष्ठादिकालरूपिणी । तामहं प्रणौमि नित्यम् । तापापहारिणीं देवीं भुक्तिमुक्तिप्रदायिनीम् । अनन्तां विजयां शुद्धां प्रणयां शिवदां शिवाम्
११
वियदाकारसंयुक्तं वीहोत्रसमन्वितम् । अर्धेन्दुलसितं देव्या बीजं सर्वार्थसाधकम् । एवंऽऽकाशरं मन्त्रं यतयः शुद्धचेतसः । ध्यायन्ति
Page 3
१२
परमानन्दमया ज्ञानमूर्तिराश्रय: । वाङ्मया ब्रह्मभूतस्मात्स्थष्ट वक्त्रसमन्वितम् सूर्यो वामश्रोत्रविन्दु: संयुक्ताष्टकृतर्त्तीयक: ॥
१३
नारायणेन संयुक्तो वायुधरसंयुत । विच्चे नवर्णकोडण: स्यान्महदानन्ददायक: ॥
१४
हुतपुण्डरीकमध्यस्थां प्रात:सूर्यसमप्रभाम । पाशाड्कुशशरां सौम्यां वरदाभयहस्तकाम ।
१५
त्रिनेत्रां रक्तवसनां भक्तकामदुघां भजे ॥
१६
नमामि त्वांह देवीं महाभयविनाशिनीम । महादुर्गप्रशमनीं महाकारुण्यरूपिणीम ॥
यस्या: स्वरूपं ब्रह्मादयो न जानन्ति तस्मादुच्यतेsड्जेया । यस्या अन्तो न विद्यते तस्मादुच्यतेऽनन्ता । यस्या ग्रहणं नोपलभ्यते तस्मादुच्यतेsडलक्ष्या । यस्या जननं नोपलभ्यते तस्मादुच्यतेsजा ।
एकैव सर्वत्र वतर्ते तस्मादुच्यत एका । एकैव विश्वरूपिणी तस्मादुच्यते नैका डत एवोच्यतेsजेयानन्तलक्ष्यैका । नैकेति ।
१७
मन्त्राणां मातृका देवी शब्दानां ज्ञानरूपिणी । ज्ञानानां चिन्मयातीता शून्यानां शून्यसाक्षिणी ॥
१८
यस्या: परतरं नास्ति सैषा दुर्गा प्रकीर्तिता । [ दुर्गात्संत्रायते यस्माद्देवी दुर्गोति कथ्यते ॥
१९
प्रपद्ये शरणं देवीं दुं दुर्गे दु:ख हरि हर ॥ तां दुर्गां दुर्गमां देवीं दुर्गाचारविघातिनीम । नमामि भवभीतोsहं संसारार्णवतारिणीम ॥
२०
इदमर्थवशीर्षं योsधीते पद्याथर्वशीर्षेऽपफलमवाप्रोति । इदमर्थवशीर्यं ज्ञात्वा योडचार्ं स्थापयति । शतलक्षं प्रजस्वापि सोडचोसिद्धिं च विन्दति । शतमष्टोत्तरं चास्या: पुरश्चर्याविधि: स्मृत: ॥
२१
दशवारं पठेद्यस्तु सदा: पापै: प्रमुच्यते । महादुर्गाणि तरति महादेव्या: प्रसादत: ॥
प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति । सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति । तत्सायं प्रात: प्रयुज्ञान: पापोsपापो भवति । निशीथे तुरीयसन्ध्यायां जस्वा वाक्सिद्धिर्भवति । नूतनप्रतिमायां जस्वा देवतासान्निध्यं भवति ।
Page 4
22
प्राणप्रतिष्ठायां जस्त्वा प्राणानां प्रतिष्ठा भवति । भौमाच्छिन्र्यां महादेववी संनिधौ जस्त्वा महामृत्युं तरति । य एवं वेदेत्युपनिषत् ॥ २२ ॥
ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवा भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः । स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवाꣳसस्तनूभिर्व्यशेम देवहितं यदायुः ॥ स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः स्वस्ति नः पुषा विश्ववेदाः । स्वस्ति नस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः स्वस्ति नो बृहस्पतिदर्धातु ॥
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥
॥ इति श्रीदेव्युपनिषत्समाप्ता ॥