1. Garbha Upanishad

यद्गर्भोपनिषद्वेद्यं गर्भस्य स्वात्मबोधकम् ।

शरीरापत्तिहेत्वादि स्वामात्रं कलये हरिम् ॥

१

ॐ सहनाववतु । स नौ भुनक्तु । ॐ शान्तिः ॥

२

ॐ पञ्चात्मकं पञ्चसु वर्त्मानं षडाश्रयं

३

षडूणयोगयुक्तम् ।

४

तत्ससंधातु त्रिमलं द्वियोनी

५

चतुरिंविधाहारमयं शरीरं भवति ॥

६

पञ्चात्मकमिति कस्मात् पृथिव्यापस्तेजोवायुराकाशामिति ।

७

अस्मिन्पञ्चात्मकके

८

शरीरे का पृथिवी का आप: किं तेज: को वायु: किमाकाशम् ।

९

तत्र यत्कठिनं सा पृथिवी यद्रवं ता आपो यदुष्णं

१०

तेजो यत्स्पिरितं स वायु: यत्प्रकाशमित्युच्यते ॥

११

तत्र पृथिवी धारणे आप: पिण्डीकरणे तेज: प्रकाशने

१२

वायुरगमने आकाशमवकाशप्रदाने । पृथक् श्रोत्रे

१३

शब्दोपरब्धौ त्वक् स्पर्शे चक्षुषी रूपे जिह्वा रसने

१४

नासिकाघ्राण उपस्थस्यानन्दने पाणिमुत्सर्गे

१५

बुद्धूयति मनसा सङ्कल्पयति वाचा वदति । षडाश्रयमिति

१६

कस्मात् मधुराम्ललवणतिक्तकटुकषायरसास्वादनदते ।

१७

षड्जर्षभगान्धारमध्यमपञ्चममधैवतनिषादाख्वेति ।

१८

इष्टानिष्टशब्दसंज्ञा: प्रतिविधा: ससविधा भवन्ति ॥?॥

१९

शुक्लो रक्त: कृष्णो धूम्र: पीतः कपिल: पाण्डुर इति ।

२०

सम्भातुमिति कस्मात् यदा देवदत्तस्य द्रव्यादिविषया

२१

जायन्ते ॥ परस्परं सौम्यगुणत्वात् षड्विधो रसो

२२

रसाच्छोणितं शोणितान्मांसान्मांसान्मेदस:

२३

मांसान्मेदो मेदस: अस्थीन्यस्थिभ्यो मज्जा मज्ज्ञा: शुक्रं

२४

शुक्रशोणितसंयोगादवर्तते गर्भो हृदि व्यवस्थां

२५

नयति । हृदयड्न्तराग्नि: आग्नस्थाने पित्त पित्तस्थाने

२६

वायु: वायुस्थाने हृदयं प्राजापत्यात्मकम्॥ २॥

२७

ऋतुकाले सम्प्रयोगादकरात्रोषितं कलिलं भवति

२८

सप्तरात्रोषितं बुद्बुदं भवति अर्धमासाभ्यन्तरण पिण्डो

२९

भवति मासाभ्यन्तरण कठिनो भवति मासद्वयेन शिर:

३०

संपद्यते मासचतुयेण पादप्रवेशो भवति । अथ चतुर्थे मासे

जठरकटिप्रदेशो भवति । पञ्चमे मासे पृष्ठवंशो भवति । षष्ठे मासे मुखनासिकाक्षिश्रोत्राणि भवन्ति । सप्तमे मासे जीवेन संयुक्तो भवति । अष्टमे मासे सर्वसंपूर्णो भवति ।पितुः रेतोदतिरिक्कात् पुरुषो भवति । मातुः रेतोदतिरिक्कात्स्वयो भवन्त्युभयोर्फ़िजतुल्यत्वात्तु पुम्सको भवति । व्याकुलितमनसोद्भ्रूः स्त्रियां कुब्जा वामना भवन्ति । अन्योन्यन्वयायुपरिपीडितशुक्रकैङ्कर्यादिद्वधा तनुः स्यात्ततो युग्मा: प्रजायन्ते ॥

३

पञ्चात्मकः: समर्थ: पञ्चात्मकतेर्जीवद्रससङ्घ सम्यग्ज्ञानात् ध्यानात् अक्षरमोक्षारं चिन्तयति । तदेतेदक्षरं ज्ञात्वाड्‌टौ प्रकृतय: षोडश विकारा: शरीरे तस्यैवे देहिनाम् । अथ मात्राड्‌शितपीतादिसूत्रगतेन प्राण आप्यायते । अथ नवमे मासि सर्वलक्षणसंपूर्णो भवति पूर्वजातिं: स्मरति कृताकृतं च कर्म विभाति शुभाशुभं च कर्म विनदति ॥

नानायोनिसहस्राणि दृष्टवा चैव ततो मया । आहाराः विविधा भुक्ताः पितॄणां विविधाः स्तनाः ॥ जातस्यैव मृतस्यैव जन्म चैव पुनः पुनः । अहो दुःखोदधौ मग्नः न पश्यामि प्रतिक्रियां ॥ यन्मया परिजननस्यार्थे कृतं कर्म शुभाशुभम् । एकाकी तेन दह्यामि गतास्ते फलभोगिनः ॥ यदि योनीं प्रमुञ्चामि सांख्यं योगं समाश्रये । अशुभक्षयकर्तारं फलमुक्तिप्रदायकम् ॥ यदि योनीं प्रमुञ्चामि तं प्रपद्ये महेश्वरम् । अशुभक्षयकर्तारं फलमुक्तिप्रदायकम् ॥ यदि योनीं प्रमुञ्चामि तं प्रपद्ये भगवन्तं नारायणं देवम् । अशुभक्षयकर्तारं फलमुक्तिप्रदायकम् । यदि योनीं प्रमुञ्चामि ध्याये ब्रह्म सनातनम् ॥

८

अथ जन्तुः स्त्रीयोनिशयं योनिद्वारि संप्राप्तो यन्त्रेणापीड्यमानो महता दुःखेन जातमात्रस्तु वैष्णव्येन वायुना संप्रुष्यते तदा न स्मरति जन्ममरणं न च कर्म शुभाशुभम् ॥

शरीरमिति कस्मात् साक्षाद्ग्नयो ह्यत्र श्रियन्ते ज्ञानाग्निर्दर्शनाग्निः कोष्ठाग्निरिति । ततः कोष्ठाग्निना माशितपितलेह्यचोष्यं पचतीति । दर्शना ग्नि रूपादीनां दर्शनं करोति ।

ज्ञानाग्निः शुभाशुभं च कर्म विन्दति । तत्र त्रीणि स्थानानि भवन्ति हृदये दक्षिणाग्निरुदरे गुदंपत्यं मुखमाहवनीयमात्मा यजमानो बुद्धिः पत्नी निधाय मनो ब्रह्मा लोकभयः पशवो धृतिदीक्षासन्तोषषु बुद्धीन्द्रियाणि यज्ञपात्राणि कर्मेन्द्रियाणि हवींषि शिरः षोडश पार्षदन्तोष्ठपटलानि समसोततरं मर्मशतं सातिकं सन्धिशतम् सनवकं स्वायुस्तं सप्त शिरासतनि पञ्च मज्जाशतानि अस्थीनि च ह वै त्रीणि शतानि षष्टिश्चार्धचतस्रो रमणाणि कोटयो हृदयं पलान्यान्नौ द्वादश पलानि जिह्वा पित्तप्रस्यं कफस्याढकं शुक्रं कुडवं मेदः प्रस्थौ द्वावनियतं मूतपुरीषमाहारपरिमाणात् । पैप्पलादं मोक्षशास्त्रं परिसमाप्तं पैप्पलादं मोक्षशास्त्रं परिसमाप्तमिति ॥

ॐ

सह नाववतु । स नाववतु । शान्तिः ॥

इति गर्भोपनिषत्समाप्ता ॥