221. KAVYAKAUTUKA 221

KAVYAKAUTUKA 221

35. attributes to him the well-known definition of प्रतिभा 'प्रभ्ना नवनवोन्मेषशालिनी प्रतिभा मता'. The काव्यकौतुक of तोत and its विवरस by भमिनव have not yet been discovered. They would be of great use in solving problems of identity and in tracing all the stages of the doctrines of Poetics in the several schools. हेमचन्द्र (काव्यानु. p. 316) quotes three verses from भट्टतोत 'नानृषिः कविरित्यु- कमृषिश्च किल दशनात्। विचित्रभावधमांशतत्त्वप्रख्या च दर्शनम्॥ स तत्त्वदर्शना- देव शाख्रेषु पठितः कविः। दर्शनादर्णनाश्वाथ रूढा लोके कविश्रुतिः ॥ तथाहि दर्शने स्वच्छे नित्येप्यादिकवेमुनिः(नेः?)। नोदिता कविता लोके यावब्जाता न वर्षना॥'. सोमेश्वर (in his टीका on काव्यप्र. I folio 2 b) quotes these verses. The काव्यप्रकाशसक्कत (of माशिक्य) ascribes the following to काव्यकौतुक 'प्रशा ... प्रतिभा मता। तदनुप्राणनाजीवद्णनानिपुयः कविः। तस्य कर्म स्मृतं काव्यं' (p. 7 Mysore ed.). This is quoted by हेमचन्द्र (काव्यानु. p. 3) also without name; the व्यक्तिविवेकव्याख्या (p. 13) also says "अ्रनेन कवे: काव्यमिति काव्यकौतुकविदितां काव्यस्य शब्दव्युत्पत्ति कविमूलकाव्यत्वप्रतिपादिकां दर्शयति। तत्र अक 'तस्य कर्म स्मृतं काव्यम्' इति ॥." It may be noted that the कामधेनु on वामन's सूत्र ascribes these to भामह. हेमचन्द्र (विवेक p. 59) tells us that भट्टतौत was against the view of शङ्कुक 'अनुकरण- रूपो रस:'. So also मासिक्यचन्द्र (p.69), सोमेश्वर and अमिनवभारती vol. I. p. 37 say the same. 19 The हुवयदर्पण of भट्टनायक. भट्टनायक is one of the four writers whose interpretations of the sutra of Bharata 'विभावानु- भावव्यमिचारिसंयोगाद्रसनिष्पत्तिः' are quoted in the काव्यप्रकाश (IV.90 Va). His view of रस is: (1) न ताटस्थ्येन नात्मगत्वेन रस: प्रतीयते नोत्पचते नाभिव्यज्यते भपि तु काव्ये नाट्ये चाभिधातो द्वितीयेन विभावादिसाधारखी- करखात्मना भावकत्वव्यापारेय भाव्यमान: स्थायी सत्त्वोद्र कप्रकाशानन्दमयसंविद्धिभ्ान्ति- सतत्त्वेन भोगेन भुज्यत इति भट्टनायक:। काव्यप्र. IV. p. 90 (Va). Vide लोचन pp. 82-83 for a more detailed statemant of the views of भट्टनायक about रस. According to him, there are three functions of the words of a poem or drama, अभिधा, भावना, भोगीकृति (or रसचर्वणा or भोग).1 The first is common to शाख also. By the second function (भावना), the निभावs (like सीता &c.) are presented to the reader or spectator stripped of their individual existence and only in a general or impersonal way (as chaste and charm- ing womanhood &c.). The third function leads to the ultimate 1. लोचन p. 82 summareses his views as follows : प्रतीयते नोस्पपथते नामिव्यन्यते काव्येन रसः । कि त्वन्यशब्दवलक्षएयं काव्यात्मनः शब्दस्य श्र्यंशताप्रसादाद। तत्राभिधायकत्वं वाच्यविषयम्, भावकत्वं रसादिविषयम्', भोकतृत्वं सहृदयविषयमिति त्रयोंऽशभूता व्यापारा:।