252. 252 HISTORY OF SANSKRIT POETIOS

252 HISTORY OF SANSKRIT POETIOS

समासमदत्तीति। इतरच्य विरोष्यमन्यद्वास्त न तन्र नियम: ।' (p. 52). He gives numerous examples where this rule is followed or viola- ted by the greatest poets and in cases of violation of the rule suggests how the verses should be composed. Examples where the rule is followed are 'सूर्याचन्द्रमसौ यस्य मातामहपितामरौ।' (विक्रमो. IV. 38); उपपन्नं ननु शिवं सप्तस्वस्तेपु यस्य मे। दैवीनां मानुषीणा च &c. (रघु. I. 60) ; अग्राज, सेनापते, द्रोणोपहासिन etc. (वेशी० III.); 'रामस्य पाणिरसि दुर्वहगर्भखिन्न०' (उत्तरराम. II). Opposite examples are 'आासमुद्रच्ितीशानाम्' (रघु. I. which should be भा समुद्राव); पृथ्बि स्थिरा भव ... देव: करोति हरकामुकमाततज्यम्' (बालरामा. I. 48 cited in साहित्यद० under अर्थान्तर०), where the reading 'देवो धनुः पुररिपोर्विद- धात्यधिज्यम would be better (as the most important point is that it is Hira's bow). प्रककममेद is dealt with on pp. 58-66. 'प्रक्रममेदो- पि शब्दानौचित्यमेव। स हि यथाप्रक्रममेकरसप्रवृत्तायाः प्रतिपत्तिप्रतीतेरुत्खात इव परिस्खलनखेवदायो रसभक्काय पर्यंत्रस्थति। ... स चायमनन्तप्रकार: सम्भवति प्रकृतिप्रत्य- यपर्यायादीनां तद्िषयभावाभिमतानामानन्त्यात (p.58) and 'यथोह्ेशं हि प्रतिनि- र्देशोस्य विषय: (p.59). Eximples of the fault are 'ते हिमा ... सिद्धं चास्म निवेद्यार्थ तट्टिसष्टाः खमुदयुः॥' (कुमार० 6. 24, असमे requires a similar pronoun in place of तत्); 'उदन्वच्छिन्ना भूः स च निधिरपां योज- नशतं' भर्तृ हरि (मिता भूः पत्यापां स च पतिरपा &c. whould be better); 'गाइन्तां महिषा' (शाकुन्तल II. 6, the active forms गाहन्ता, अभ्यस्यतु and लभता require the same form in the third पाद and therefore 'कुर्वन्त्वस्तभियो वराहततयो मुस्ता०' is better). Yet कर्तृ प्रकममेद (i. e. the use of the third person for the second or first) is not a fault, but a गुर e.g. 'अयं जनः प्रष्टमनास्तपोधने' (for अहं in कुमार० V.). कममेद is treated of in pp. 66-69. An example is 'कला च सा कान्तिमती कलावतस्त्वमस्य लोकस्य च नेत्रकौमुदी' (कुमार० V. 71, where the second च should be after त्वम्). पौनरुकत्य is dealth with on pp. 69-84. शब्दपुनरुक्तत्व is not a fault if the senses of the words are different (as in हसति इसति स्वामिन्युच्चै रुदत्यपि रोदिति) where इसति is 3rd per. present as also loc. sing of pr. p. and even if the sense of the repeated word be the same there is no fault (but it is an ornament called लाटानुप्रास) if the purport is different (e. g. 'वखायन्ते नदीनां सितकुसुमधराः शक्रसक्काशकाशाः काशाभा भान्ति तार्सां नवपुलिनगता: श्रीनदीहंस हंसा: ।' quoted in वामनीयवृत्ति IV. I. 10). Examples of (आर्थ) पौनरुक्त्य are 'बिसकिसलयच्छेदपाथेयवन्तः' (मेघ०), 'स्वगुत्तरासभवतीमधीतिनीम्' (कुमार० V. 16), where the affix बत् is superfluous as the same sense can be had by means of a बहुन्रीहि; one word इव after गेयस्य is said to be superfluous (p.72) in वर्षै: कतिपयैरेव ग्रथितस्य स्वरैरिव। अनन्ता वाक्मयस्याहो गेयस्येव विचित्रता।