1. isbn 979-8-88572-443-2
Page 1
एषः अस्ति नित्यानन्दः नाम...
लोकानुग्रहाय कृतस्य अवतारस्य विहङ्गवीक्षणं किष्णन...
Page 2
Ebook ISBN: 979-8-88572-443-2
प्रकाशक: - नित्यानन्दवैदिकविज्ञानविश्वविद्यालयमुद्रणालय:
यज्ञ नित्यानन्दवैदिकविज्ञानविश्वविद्यालयस्य(अमेरिका) किञ्चन अङ्गम्
«=२००८
प्रथमं मुद्रणम् - जनवरी २००८
प्रकाशकस्य लिखितरूपाम् अनुमतिं विना एतस्य पुस्तकस्य समग्रस्य, कस्चन भागस्य वा प्रकाशनं, पुनरुपयोग:, प्रतिकृतिस्वीकरणं, ध्वनिमुद्रणं वा अपराधाय । तादृशं कार्यं यः कुर्यात्
स: एव तस्य फलाफलभोगी भवेत् ।
अस्य पुस्तकस्य विक्रयणात् प्राप्तं धनं सेवाकार्यार्थम् उपयुज्यते ।
भारते मुद्रितम् ।
Page 3
एषः अस्ति नित्यानन्दः नाम...
लोकानुग्रहाय कृतस्य अवतारस्य विहङ्गवीक्षणं किञ्चन...
प्रकाशकः - नित्यानन्दवैदिकविज्ञानविश्वविद्यालस्यमुद्रणालयः
यश्र् नित्यानन्दवैदिकविज्ञानविश्वविद्यालस्य (अमेरिका) किञ्चन अङ्गम्
Page 4
एष: अस्ति नित्यानन्द: नाम...
प्रस्ताविकम्
मानवमात्रस्य प्राप्तप्रश्निकी गति: या कापि स्यात् एव चेदपि, तस्य अन्तिमं लक्ष्यं तु अस्य अस्ति आत्मतत्त्वस्य अवगमनम् एव । स्वानुभूतिमात्रेण एकेन एव मानव: सन्नुतिं प्राप्तुं शकुयात् । एष: अंश: यदा तेन अवगम्यते तदा स: स्वस्य उद्धारार्थं विपद्युक्तेन अपि मार्गेण गन्तुं उद्युक्त: भवेत् । पूर्वाल्ये जाता: बहव: महनीयाः तस्य साधनाय मानवकुलस्य मार्गदर्शनम् अकुर्वन् ।
एव नित्यानन्देन जीवनकार्याणि आरब्धानि सन्ति । तस्य जीवनकार्यम् अस्ति - अस्मिन् लोके आन्तरानन्दविज्ञानं पुनः व्यवस्थापनं इति । अंशशक्तिं साकारकर्तुं ज्ञनितं प्रान्तं च सः साहाय्यं करोति । सः वदति - "सत्यविषये दृढसड्ललपवनां प्रबुद्धानां समाज: अस्माभिः स्पष्टव्य:" इति । सः जगतः विज्ञानिभिः सह कार्यं कुर्वन् विज्ञानाध्यात्मयोः संयोगार्थ निरन्तरं प्रयतते ।
तद्र्शेषु प्रबुद्धात्मसु अन्यतमः अस्ति परमहंस: नित्यानन्द: । अध्यात्मसम्पद्वरिते कुले प्राप्तजन्मा सहजसत्यान्वेषकप्रवृत्तिमान् अयं सुकोमले वयसि, तन्नाम तृतीये वर्षे एव योगध्यानमततत्नवेदान्तादिषु विषयेषु स्वप्रयोगान् समारब्धवान् आसीत् । आत्मज्ञानस्य प्राप्तितः पूर्वं सः सहस्त्रशः अन्तर्विज्ञानत्रान्त अन्विष्टवान् ।
लक्ष्यैकचित्त: सन् ज्ञानप्रतिपत्तिरूपं स्वस्य लक्ष्यं साधितवान् एष: अद्य जगतः असंख्याकानां जनानां परमप्रेरणादाता सज्जातः अस्ति । सः सर्वस्मै अपि जनाय अविलम्बस्पष्टताम्, आध्यात्मज्ञानं, ध्यान-शिक्षणद्वारा जीवनसमस्यापरिहारं, तत्वसाधयितुम् आत्मविश्वासं च प्रयच्छति । स्वेन सह प्रयोगं कृत्वं लक्ष्यं साधयितुं च सर्वेभ्य: युवकेेभ्य: सः अनन्तान् सम्भावनामार्गान् दर्शयति ।
जना: स्वयं प्रवर्धमानाः सन्तः अन्तरात्मना संयुक्ताः यथा भवेयुः तथा साहाय्यं करणीयम् इति धिया
पुस्तकमेतत् ज्ञानदिशि नित्यानन्देन यतं गतं तस्य क्षणदर्शनं करोति । आसक्तिकारणां प्रसङ्गानाम् उपस्थापनेऽन महतः सत्यस्य विशदीकरणेन च इदं पुस्तके पदद्वारा महानुभूतिनां दिशि वाचकान् नेष्यति । लोकेऽतत् विदितं यतं महानुभानि जीवनगाथाया: पठनात् ‘आध्यात्मप्रगति: सम्पादनीयाः, ज्ञानप्रतिपत्ति: एव प्राप्तव्या’ इति उत्त्कटेच्छा व्यक्तौ उत्पद्यते । ‘भूग्रहे विद्यमानस्य महाज्ञानिन: जीवनगाथाया: क्षणवीक्षणम् अत्र कर्तुं शक्यम् ।
परमहंसस्य विस्तृताया: जीवनगाथाया: अवगमनार्थम्
इत्येतत् पुस्तकं क्रेतुम् अर्हन्ति भवन्तः । अस्मिन् पुस्तके तस्य ९७ वर्षाणां जीवनस्य उल्ल्रेख: कृत: आसीत् । अभिनवजीवनसम्बद्धानि पुस्तकानि इतोडपि प्रकाशनीयानि सन्ति ।
Page 5
जन्मप्राप्तिः
मूलोके जन्मग्रहणात् पूर्व सर्वः
आप आत्मा समयं, स्थलं, कुलं,
जीवितोददेशं च प्रज्ञापूर्वकं
निर्णयति।
- परमहंसः
अरुणाचलस्य देदीप्यमाने आध्यात्मपरिवेशे अरुणाचलेश्वरस्य
दिव्यसत्रिधौ च अरुणाचलं, लोकनायकी इत्येतयोः दम्पत्योः
द्वितीयपुत्रत्वेन जन्म प्राप्तोऽत् परमहंसः ।
अरुणाचलपर्यतप्रदेशस्य आध्यात्ममातृसत्रिधौ बहवः सज्जनाः
महान्तः च सज्ञाताः, वैश्र साधकपरम्पराणां जन्म कृतार्थ
कृतम् । यथा शिशोः पोषणाय मातृसत्रिधौ अत्यावश्यकः
तथा प्रबुद्धात्मनां जन्मावसरे अध्यात्ममातृसत्रिधिः अपि
नितरां अपेक्षितः भवति । अरुणाचलत् आगतेपु महात्मसु
अन्यतमाः सन्ति - शेषाद्रिस्वामिवर्यः, भगवान् श्री
रमणमहर्षिः, योगी रामसुरत्कुमारः इत्यादयः ।
- बालः परमहंसः
गक्षिणभारतस्य तिरुपतिं प्रति तीर्थयात्रागमनावसरे परमहंसस्य माता ज्ञातवती यत् स्वस्य गर्भे द्वितीयः
शिशुः वर्धमानः अस्ति इति । १९७८ तमस्य वर्षस्य जनवरीमासस्य प्रथमे दिनाढे मध्यरात्रे दक्षिण-
भारतस्य आधात्मशक्तिकेन्द्रे तिरुवन्नामलैपदेशे परमहंसः जन्म प्राप्तो । सः राजशेखरः इति नाम्ना
अद्वितः जातः ।
अद्य
अरुणाचलः
पवित्रः पर्वतप्रदेशः,
प्रादुर्भूतशिवस्वरूपः
प्रपश्रस्य साधकानाम् आध्यात्मायस्कान्तः च
Page 6
कुलपुरोहितः
"मम जीवितोद्देशः न स्वस्य दैवत्वं निरूपणीयम् इति, अपि तु भवतः दैवत्वं प्रमाणीकरणीयम् इति ।"
- परमहंसः
अथ
स्वस्य भविष्यं ज्ञात्वं मत्समीपं न आगम्यताम् । भविष्यरचनार्थम् आगम्यताम् ! वहगति: कथं निर्देशितव्या इति बोधयितुम् अस्मि अहं, न तु कथम् अनुसर्तव्या इति कथनार्थम् ।
- परमहंसः
कुलपुरोहितेन लक्षितं यत् परमहंसस्य जन्मकुण्डल्यां सर्वे अपि ग्रहणक्षत्रादयः अत्यपूर्वरीत्या समायोजिताः सन्ति इति । जीवने ऐदमप्राथम्येन तादृशी जन्मकुण्डली तेन दृष्टा आसीत् । सः तदीयौ मातापितरौ अवदत् - 'एषः भविष्यति राजसन्यासी' इति । तादृश्या: अपूर्वायाः जन्मकुण्डल्याः दर्शनभाग्यं प्राप्तवान् सः आत्मानं धन्यम् अमन्यत । कृतार्थभावम् आपन्नः सः तस्मात् दिनात् ज्योतिषिककार्यम् एव पर्यत्यजत् ।
योगः पूजाश्र
रघुपतियोगी - सुहृत् शिक्षकश्र
परमहंसस्य पितरौ तदीयस्य आध्यात्मप्रगतौ हस्तक्षेपम् अकुर्वन्तौ तस्य पोषकदायित्वमात्रं निरूढवन्तौ ।
परमहंसः स्वस्य तृतीये वर्षे योगिना रघुपतिमहाराजेन अमिलत् । रघुपतियोगी तान्त्रिकः योगसाधकश्र । भारत-टिबेट-वर्मा-प्रभृतिषु देशेषु कठोर योगसाधना कृत्वा आसीत् तेन । बालस्य परमहंसस्य सः सुहृत् शिक्षकश्र आसीत् । भविष्यं मनसि निधाय रघुपतियोगिवर्यः परमहंसस्य तादृशं साहाय्यम् अकरोत्, येन च परमहंसः योगिकसाधनानां द्वारा आत्मज्ञानस्य प्राप्तये यत् उचितं स्यात् तादृशं शरीरं लभेत ।
रघुपतियोगी
Page 7
एषः अस्ति नित्याननदः नाम...
पराशक्तिः
(अवस्थात्मिका शक्तिस्वरूपिणी)
पराशक्त्या: दर्शन् प्राप्तवान् परमहंस: स्वयं मुदुशिलया एतां कलाकृतिं निमितवान् ।
"योगो नाम देवानन्दयोः समागमः । अपस्तत्त्वाय कृतज्ञतासमर्पणम् एव पूजा नाम |"
- परमहंसः
रघुपतियोगिवर्यः परमहंसं दूरदृष्टिः, आकाशसङ्क्षारः इत्यादीः इन्द्रियातीताः असामान्याः विद्याः यद्यपि अपाठयत्, तथापि तेन एतत् तु स्मारितं यत् एताः विद्याः आध्यात्मप्रगतेः द्वोतिकाः न इति । अनन्तसत्यस्य ज्ञानं तु एतेभ्यः अतीतं किञ्चन लक्ष्यम् अस्ति इति तेन बोधितम् ।
स्वस्य दशमे वयसि पातञ्जल-योगसूत्रविषये परमहंसः पृथक् सार्वजनिकं भाषणं यथा कुर्वात्
तथा व्यवस्थां कृतवान् एषः रघुपतियोगिवर्यः । करपत्रादिप्रचारद्वारा एतस्य विशिष्टघटनायाः दर्शनार्थं १ ० ० ० जनान् सम्मेलितवान् आसीत् सः ।
अथ
रघुपतियोगिवर्यः यत् क्रान्तिकारकं प्रशिक्षणम् अयच्छत् तस्मै कृतज्ञतां समर्पयितुं परमहंसः 'नित्ययोग'नामकं विनूतनं योगतन्त्रं लोकाय समर्पितवान् अस्ति। नित्ययोगाचार्याः एतत् योगविज्ञानं जगति कोट्यधिकान् जनान् पाठयन्ति सन्ति ।
Page 8
"पूजा या कियते सा न कदापि 'प्रतिमाया:' । 'प्रतिमाद्वारा' अन्यत् एव तत्वं पूज्यते !"
परमहंस: स्वस्य लघुपूजामन्दिरे देवतानां पूजां महत्या श्रद्धया करोति स्म । तस्य हस्त्या ताः आसन् सजीवरूपाः । अन्यत्र गमनावसरे एताः पश्चात् मूर्तयः तेन सर्वदा अपि नीयन्ते स्म ।
नित्यानन्ददिव्यकलासंरक्षणविभागः इत्येषः परमहंसेन आरब्धेषु कार्येषु अन्यतमः । एतद् भारतीयदेवालयपरम्परा मानवकुलाय रक्षित भवति । अत्र शिला-लोह-काष्ठ-मणिशिलाभिः देवताप्रतिमानिर्माणं, द्राविडशैल्या मन्दिरनिर्माणां, लोहपात्रकार्याणि, काष्ठेन देववाहननिर्माणं, देवालयीयानाम् आभरणभूषणानां, पूजावस्तूनां निर्माणं च प्रचलति । मार्गदर्शकाः सन्ति अस्मिन् दैवकार्ये समर्पितचित्ताः निष्ठावन्तः भारतीयाः नित्यानन्दपरिणत-कलाविदः ।
पूजासाधनांनि देवताप्रतिमानां विभूषा: च । परमहंसः मुक्तिकया देवताप्रतिमा: निर्माण अलङ्कृत्या च श्रद्धया भक्त्या च पूजयति स्म । तिरुवर्णणामलैपपरिसरे निवासदृश्च जने: परमहंसेन तन्मत्रेण च निर्मिताः बहवः अद्भुतकृतयः हस्ता: सन्ति ।
Page 9
एष: अस्ति नित्यानन्द: नाम...
गणेशेन नैवेद्यं स्वीकीयते ...
परमहंस: एतस्मै गणेशाय प्रतिदिनं नैवेद्यम् अर्पयति स्म । स्वेन अर्पितं नैवेद्यं परिग्रहीतव्यम् इति सानुरोधं प्रार्थयते स्म, भाययति स्म चापि । कदाचित् तेन पुराणस्थाः कथाः काचित् श्रुता, यत्र च बालकेन अर्पितं नैवेद्यं देवे साक्षात् सेविअम् इति । मया अर्पितम् एष: गणेश: यथा स्वीकुर्यात् तथा करिष्ये इति हृढं सङ्कल्प्य परमहंस: निश्वितवान् । यत् इत: परं कदापि देवं न भाययिष्यामि इति । स: निश्वितवान् यत् गणेश: यावत् न खादेत् तावत् मया किं अपि न स्वीकरीष्यते इति ।
तृतीयदिनस्य अन्ते नैवेद्यम् अदृश्यतां गतं । नितरां सन्तुष्ट: परमहंस: ऋतजतारितरेकण देवं प्रणम्य रुदितवान् । तस्मिन् विद्यमाने: देवभक्तिश्रद्धाद्रय: शतगुणितम् अवर्धन्त ।
द्वादशे वयसि अरुणाचलदेवालये प्राप्तदिव्ये: गृहग्रंह स्थितस्थ सुवर्णीयस्य कस्यचिद् चित्रस्य दर्शनं प्राप्तं परमहंसन । तत: तस्मिन् गभीर: परिणाम: सनष्ट: । स: स्मृतिबलेन एव ताम्रपत्रके नखै: तदेव आरचयत् ।
तन श्रीचक्रस्य चित्रम् रुचितम् आसीत् यच्च ब्रह्माण्डस्य परमापवित्रं सर्वशक्तितल्वं च ज्योतयति । 'यस्य रचनार्थं समर्थ: कलाविद: एव कष्टम् अनुभवेय: तादृशस्य नितरां कष्टसाध्यस्य चित्रस्य रचनं कृतं ?' इति पृष्ट: परमहंस: अवदत् - 'नव त्रिकोणानि विभिन्नेषु कोणेषु यदि योज्येत तर्हि कार्य सिद्धम् इव । परिकल्पना यदि अवगता भवेत् तर्हि कोऽपि क्लेश: न अनुभूयेत अत्र !' इति ।
आहा
जगति परमहंसे निर्मितेषु देवमन्दिरेषु पूजाविधय: महता वैभवेन निरूह्यन्ते । तेषां हृद: विश्वास: यत् अनन्तचैतन्येन संयोकुं पूजा अतिविशिष्टम् आध्यात्मतन्त्र्रम् इति ।
लास्-ऎलिस्-आश्रमस्य मन्दिरे श्रीविद्यापूजायां मग्न: पूजाचार्य: ।
V
Page 10
धीप्रत्ययात् प्राप्यमाणा शक्ति: मानसिकी शारीरिकीं च शक्तिम् अतिशेते ।
- परमहंस:
मातृश्री: कुष्पम्माळ् -प्रेरणास्रोत:
अरुणाचले परमहंसस्य आध्यात्मिकवर्धनस्य आरम्भदिने षु तस्य आध्यात्ममार्गदर्शिका पोषिका च आसीत् ब्रह्मयोगिनी विबुधानन्ददेवी मातृश्री: कुष्पम्माळ् । द्वादशवर्षीयी: परमहंस: यदा गभीरान् अध्यात्मिकानुभवान् प्राप्नुवन् आसीत् तदा प्रज्ञायां जायमानानां परिवर्तानां विषये तं बोधयन्ती विविधान् साधनमार्गान् अवोध्य च । भविष्यत: दृष्ट्या तस्मिन् अपेक्षिता: शारीरकभावनात्मकसज्जता: कृता: एतया कुष्पम्मालवर्यया ।
इषक्कि मாதுனிவர்
इषक्किस्वामिवर्य:, प्रवर्धमाना आध्यात्मिकता च
तरुणस्य परमहंसस्य प्रमुखेषु प्रेरणास्रोतसु अन्यतम: आसीत् महाज्ञानी इषक्किस्वामिवर्य: । बाल्यात् आरभ्य बहूनि ज्ञानिन: सहवाससौभाग्यं प्रापवान् परमहंस: ते सदैव कर्थं परमानन्दपूर्णा: एव भवन्ति इत्यशम् अवलोकमान: एव अवर्धत । तेषु इष्यमान: सन्तृप्तितिशय: नितान्तं सारल्यं च तस्मिन् विद्यमानाम् आध्यात्मिकतृष्णां गभीराम् अकरोत् । =
इषक्किस्वामिवर्य:
Page 11
एषः अस्ति नित्यानन्दः नाम...
आत्मपुराणम् इत्येतत् इस्क्वामिभिः दत्तम् उपायनम् । परमहंसस्य श्रौताध्ययनस्य आरम्भः इतः एव जातः । = आत्मपुराणम्
ओलेत्चुवाडि (ताडपत्रग्रन्थः)
वैदिकमन्त्रयुक्तः अयं ग्रन्थविशेषः परमहंसेभ्यः प्राप्तः कश्चन अमूल्यः उपहारः ।
अद्य
परमहंसाश्रमे तरुणा: ब्रह्मचारिण: गुरुकुलबाला: च प्रतिदिनं वेदपारायणं कुर्वन्ति । दैविकस्वरभेदैः सह स्वरैक्यं साधयन्तः बाला: प्रज्ञोन्नतिं प्राप्तुवन्ति ।
गूढतत्त्वज्ञानिना योगिना रामसूरतकुमारवर्येण सह विसिरिस्वामिगलू इति सुविदितः महाज्ञानी महात्मा योगी रामसूरतकुमारः महात्मन् भगवत् श्रीरमणमहर्षेः समकालींन् । तिरुवन्नामलैपेरिसरे एषः सुपरिचितः परमप्रेम्ण आसीत् । परमहंसः एतस्य महात्मानः मेलनार्थं नितरामपेण गच्छति स्म । देवालस्य रथः यत्र स्थाप्यते तादृशस्य 'तेमुट्टि'नामकस्य स्थलस्य पार्श्वे स्थितस्य भवनस्य सोपानेपु स्वेन सद्धगृहीतानाम् अवकराणां मध्ये योगी रामसूरतकुमारः शिक्षुकः इव उपविशति स्म । जनाः गमनागमनावसरे तस्य पादौ स्पृष्ट्वा भविष्यतः विषयेऽपि तं उदिश्य पदान् पृच्छन्ति स्म । बाला: विद्यालयगमनावसरे तत्र स्थित्वा परीक्षायाम् उत्तीर्णता भवेत् उत न इत्यादिकं पृच्छन्ति स्म । अत्यन्तं विरलतया एव तस्य महात्मनः मुखात् प्रतिस्पन्दः प्राप्यते स्म । कदाचित् विद्यालये गच्छन् परमहंसः तम् उद्देश्य अपृच्छछत् - 'किम् अहं अद्यतनीयायां विद्यालयपरीक्षायाम् उत्तीर्णतां प्राप्नुयाम् ?' इति । तेन उत्तरं प्राप्तं - 'वत्स ! जीवनपरीक्षायां भवता उत्तीर्णता अवश्यं प्राप्यते' इति !
NN
Page 12
तस्मिन् समये तेषां शब्दानाम् अन्तरार्थ: परमहंसेन न अवगतः । एतं च उद्दिश्य उत्तक् इति ज्ञातवती समीपस्था महिला परमहंसम् अवदत् - “भवान् गच्छतु वत्स ! एतेषां वाक्यानां तात्पर्यं भवता इदानीं न अवगम्यते । परन्तु अग्रे एतस्य अन्तरार्थ: भवता अवश्यं ज्ञास्यते एव !” इति ।
तिरुवनण्मलैप्रदेशे सम्प्रे कश्चित् उत्सवे योगी रामसूरकुमारवर्यस्य दिव्योपस्थिति: ।
अण्णामलैस्वामितर्य: स्वारोपिता वेदना च
“सत्येन सह प्रयागोत्साह: एव तदवगमनाय विद्यमाना कुशलिका |”
- परमहंस:
भगवत: श्रीरमणमहर्षे: साक्षात् शिष्य: आसीत् एष: अण्णामलैस्वामिवर्य: । परमहंस: दशवर्षदेशीय: यदा आसीत् तत: आरभ्य तस्य तिरुवनण्मलैप्रदेशस्थस्य रमणाश्रमस्य सम्पर्क: आरब्ध: । स: अण्णामलैस्वामिन: शिष्यै: सह बोधनश्रवणाय नियतरूपेण उपविशति स्म । अण्णामलैस्वामिन: बोधनस्य श्रवणाय गमनस्य प्रमुखं कारणम् आसीत् - अन्ये तेन दीयमानं मधुरखाद्यम् ! अथ कदाचित् मातृया: पार्श्वे कथयित्वा अण्णामलैस्वामिवर्येण उत्तक् - ‘एतत् शरीरं न वयम् । शरीरं न वास्तविकम् । आत्मा एव सत्यम् । आत्मना कापि वेदना न अनुभूयते । कष्टवेदनादिभ्य: अतीता: स्म: ‘वयम्’ इति ।
तानि वचनानि परमहंसस्य करणे गुह्णन्ति स्म । गृहम् आगत: परमहंस:
Page 13
पाकशालां प्रविश्य छुरिकां स्वीकृत्य दक्षिणाऽऽडुष्टम् अकर्तयत् - वेदना किम् अनुभूयते इति ज्ञातुम् इच्छन् । महती वेदना अनुभूता तेन । मातुः तर्जनम् अपि प्राप्तम् । वैद्येन नैके: सीवनै: व्रणचिकित्सा करणीया अभावत् ।
स: अण्णामलैस्वामिन: समीपं गत्या एतद्विषये विवरणम् अपृच्छत् । अण्णामलैस्वामिवर्येण उक्तं - "वत्स ! अलं चिन्तया । वेदना अचिरात् एव यथा निर्गच्छेतु तथा किम्न साधनात्नं मया बोध्यते । सत्येन सह प्रयोगोत्साहस्वभाव: एवं भवन्तं सत्यं प्रति निश्र्रयेन नेष्यति" इति । एतया घटनया परमहंसस्य सत्यावेष्टणगुण: दृढताम् आप्नोत् ।
'ध्यानमित्येतत् आत्मदर्शनाय राजकुत्रिकायते ।'
- परमहंस:
अरुणाचल: परमहंसस्य सर्वस्वम् आसीत् । ततत्र्य: एकैक: अपि शिलाखण्ड: , मृत्तिकाकण: चापि तस्य सत्योक्तटतया: साक्षीभूता: आसन् । स्वस्य प्रिये अरुणाचले अनवरतं ध्यानेभ्य मग्न: परमहंस: द्रष्टुं शक्य: आसीत् सर्वदा । कुश: काय:, कान्तियुते नेत्रे । नेत्रयो: प्रखरता तदा एवं मृदुत्वम् आनौत् यदा अन्र्तदर्शनं प्राप्तम् । (ध्यानमग्नस्य परमहंसस्य विविधभावचित्राणां प्राप्तौ कारणीभूतौ स्त: दूरहष्टिमन्तौ रघुपतियोगिवर्य: कृपम्मालवर्या च ।)
अद्य
अद्य परमहंस: कोटिश: जनानां प्रेरणाख्रोत: अस्ति । महात्मन: तस्य दिव्यसस्निधौ स्थातुम् एव जनाः आगच्छन्ति अहम्हमिकया ....
प्रवर्धमान प्रज्ञा
अद्य
अतयपूर्वध्यानकार्यक्रमाणां द्वारा परमहंस: सर्वस्मिन् अपि जने विद्यमानां ध्यानप्रवृत्तिं जागरयति । सर्वस्मिन् अपि जने विकासावसरं सृजति स: .....।
NP
Page 14
अस्तित्त्वेन सह घर्षणम्...
"तव हस्तौ यावत् मुक्तौ भवतः तावत् तद्द्वारा नृ्या: प्रवहणम् अनुभोतुं शक्यम् । गृहीतं यदा प्रयतिष्यसे, तदा तत् हस्तच्युतं भविष्यति !"
- परमहंस:
द्वादशवर्षदेशीय: परमहंस: कदाचित् अरुणाचलपर्यतस्य शिलाया: उपरि उपविश्य ध्याने लीनः आसीत् । वस्तुतः सः अण्णामलैस्वामिभिः बोधितस्य कस्यचन साधनातनस्य अभ्यसे निरतः आसीत् । चिन्तनानाम उद्रमस्य अवलोकनं कुर्वन् आसीत् ।
उपविष्टेन तेन सावधानेन जायमाना: आत्मनः विलुप्तिः अनुभूता । तस्यैव वचने: "सहसा आन्तरावकाशस्य अपावरणं मया अनुभूतम् । निमीलितनेत्रः एव अहं सर्वासु दिक्षु (३६०° ) दृष्टिं शक्तिं जातः । चर्मणः अन्तः अनुभूयमानः जीवभावः एव बहिभूतेपु वस्तुषु अपि मया अनुभूतः । शिलामु, सस्येपु, पुष्पेपु, मां परितः विद्यमानेषु सर्वेषु
अद्य
तेन यत्र आध्यात्मानुभूति: प्राप्ता तस्या: पवित्रशिलाया: अभिषेकं कुर्वन्ति परमहंसगणोपासकः ब्रह्मचारिणः परमहंसस्य आध्यात्मानुभूते: वार्षिकोत्सवदिने ।
सजीव-निर्जीव-वस्तुषु च अहं जीवन्तम्स्मि इत्येषा अनुभूति: माम् आवृत्य स्थिता आसीत् ।
सः एव प्रथम: गहन: अनुभव: । सर्वस्य विषये मयि परमप्रीतिः अनुकम्पभावश्र्च अनुभूतः । तस्मात् अनुभवात् चैतन्यविषये मम महान् आदरभाव: सञ्जातः । सर्वम् अपि यथार्थभावेन अधीकरनीयम् इत्येष: भाव: मम मनसि् प्रविशत् । आत्मानुभूते: प्रथमक्षणदर्शनं जातम् एतेनैव अनुभवेन । एतादशात् एकस्मात् अनुभवात् विद्यमाना: सर्वेऽपि मतधर्म-भाषोन्मादा: विलयं यान्ति ।"
परमहंसस्य प्रथम: आध्यात्मानुभव: वैशाखमासस्य बुद्धपूर्णिमादिने सूर्यास्तसमये जात: । (तमिळ-दिनदर्शिकायाः अनुसारं मे-जूनमासयो: अवधौ)
Page 15
परमहंस: प्रतिदिनम् अरुणाचलं परित: परिक्रमणं करोति स्म। प्रात: ४ वादने ब्राह्मेमुहूर्ते एव तस्य विहरणस्य आरम्भ: भवति स्म। भक्तिगीतानि गायन् त्रिचतुरघण्टा: यावत् स: पूर्वं परित: परिक्रमणं करोति स्म। स: पूर्णतया वर्मान एव जीवति स्म। अग्निमे क्षणे कि भवेत् इति चिन्ता ईषदपि तं न बाधते स्म - मातु: उत्सङ्गे क्रीडत: शिशो: इव! स्वस्य प्रियस्य अरुणाचलस्य अभिव्याप्तकत्वे विलसन् मुग्धराशु: इव भवति स्म स:! अथ कदाचित् उष:कालात् अपि पूर्वं, तन्राम मध्यरात्रसमनन्तरम् एव प्रस्तीत: आसीत् स:। तेषु दिनेषु पूर्वं परित: मार्ग: दीप: वा न आसीत्। सर्वत्र घनारण्यम् एव प्रसृतम् आसीत्। स: कस्याश्चित् कुल्याया: समीपे यदा गच्छन् आसीत् तदा तरक्षूणां कश्न गणा: तत्र समुपस्थित:। स: तु अद: पश्यन् भक्तिगीतानि गायन् चलति स्म। पूर्णतया स: गाने लीन: आसीत्। इत्यत: तरक्षूणाम् आगमनं तेन न लक्षितम् एव आसीत्। मुखम् उन्नीय यावत् तेन दृष्टं तावता तरक्ष: तत: अतिसमीपे एव उपस्थित: आसन्।
तस्य अन्तर्भागीयात् स्वाधिष्ठानचक्रत: कश्न चीकार: उच्चै: निस्सत:। सु च चीकार: परमभयेन उद्रत: आसीत्। तादशं भयं तत: पूर्व तदनन्तरकालै वा तेन न अनुभूतम्। चीकारेण सहैव तेन अरुणाचलस्य विषये पूर्णशरणागति: अनुभूता। मम सम्पूर्ण रक्षणम् अरुणाचलेन क्रियते इत्यपि दृढ: विश्वास: तस्मिन् उत्तन्न:। सहसा कश्न वृद्ध: तपस्वी कृतश्वित् तस्य पुरत: उपस्थित:। हस्तस्थेन दण्डेन स: सर्वान् तरक्षून् तत: दूरं प्रेषितवान्। तेषां गमनस्य अनन्तरं स: अदृश्य: जात:। तेन तपस्विना कृत: आगतं, कुत: गतं इति परमहंसेन न ज्ञातम् एव।
तस्मात् गभीरचीत्कारात् परमहंसेन स्वशरीरे परमलाघवत्वम् अनुभूतम्। यदा चलनम् आरब्धं तदा प्लावमान: अस्मि इति भाव: तेन प्राप्त:। अस्तित्वस्य अभीक्ष्णता एव प्रवृद्धा इव। (प्रेमल-शेरपी इत्येषा आधुनिकमनश्शास्रस्य चिकित्सापद्धतिषु अन्यतमा अस्ति। अत्र भावशुद्धयवसरे रुग्ण: गभीरचीत्कार: कायरते। यत: तेन मनस: निगृहीता: नकारात्मक: भावा: विमुक्ता: भविष्यन्ति इति श्रूयते।)
Page 16
विद्यालयगमनमू - कृष्ण प्रसङ्गमात्रमू
'तीव्रावधानेन कृतं यत्कृष्णं कार्य ध्यानं भविष्यति ।
ततः जीवनमेव ध्यानपरं भविष्यति ।'
- परमहंसः
विद्यालयगमनम् इत्येतत् कृष्ण प्रसङ्गमात्रम् आसीत् परमहंसस्य जीवनेऽ । विद्यालये रसायनभौतशास्त्रप्रयोगालयेषु सर्वेऽः सह तेन अपि लेख्यानि लिखितानि । परं ततोडप्यधिकया श्रद्धया मन्त्रपठनादिकं तेन कृतं, वैदिकविधिषु च समनुष्ठिताः ।
तस्य उत्तटताधिक्यस्य निदर्शनभूतानि लेख्यानि अत्र दृश्यन्ते । मन्त्रदिनचर्यायाः कृष्ण पुत्रः पार्श्वे अस्ति, यत्र पूजाक्रमस्य सर्वे विधयः तेन चित्रद्वारा संसूचिताः सन्ति । एतत् पुस्तकं पूजाविधिज्ञानार्थं तस्य शिष्यगणस्य सामान्यजनानां च मार्गदर्शकं अस्ति अद्य । तस्मिन् कोमले एवं वयसि पूजापद्धतिविधये तस्मिन् या आस्था क्रमबद्धयोजना च आसीत् सा नितराम् आश्चर्य जनयति ।
परमहंसस्य आध्यात्मिकप्रवृत्तेः अनेकदा तस्य मित्राणां दृष्ट्या उपहासपात्रं भवति स्म । केनचित् प्रश्नम् आसीत् - 'सुदीर्घः कालः भवता व्यर्थध्यानकरणाय एवं याप्यते । तेन किं वा सिद्ध्येत् ?' इति । तेन उत्तरितं - 'काले भवता ज्ञायेत' इति ।
मम तारुण्ये अहं तादृशं कृ्षण आश्रमस्थानं प्राप्तुम् इष्टवान् यत्र च परमानन्दजीवनस्य रहस्यानि ज्ञातुं शक्यायनि भवेयुः। नव वर्षाणि यावत् अन्विष्टवता मया तादृशं स्थानं कुत्रापि न प्राप्तम् एव । विविधेषु स्थानेषु मया अंशतः एव दृष्टिः प्राप्तव्या अभवत् । ज्ञानप्रतिपत्तेः अनन्तरं मम प्रथमः अभिलाषः आसीत् - युवभ्यः तादृशः आश्रयः कल्पनीयः इति !
गुरुकुलं जीवनानन्दतन्त्रपद्धतविधा (LBT) तस्यैव उत्तटताधिक्यस्य प्रतिबिम्बम् । अत्र युवानः अनन्वेष्य आयामेषु अन्वेषणशीलतां विकासशीलतां च अभ्यस्यन्ति । अत्र परिश्रमेण विना कार्यकरं कृत्वा, गभीरतामज्ञया परमानन्दजीवनस्य सृष्टिः कथमिति च जानन्ति ।
- परमहंसः
लेख्यपुस्तकानि मन्त्रदिनचर्याक्षक्
अध्य
Page 17
तमिलुनाडुराज्यं प्रति सद्ग्रः एव कृतस्य प्रवासस्य अज्ञतया स्वस्थाने तिरुवन्णामलैनगरे परमहंसस्य प्रवचनं ध्यानकक्ष्यादयः च सम्पन्नाः। तस्मिन् अवसरे जनपूर्णे सभाङ्गणे आशीर्वादप्राप्त्यर्थं पठितेषु जनेषु द्वित्रान् तरुणान् निर्दिश्य वेदिकां प्रति आहूतं परमहंसेन । पूर्वम् एतं उद्देश्य ये प्रश्नं कृतवन्तः ते एव आसन् एते तरुणाः ! स्वस्य भावावेशैः एव अवरुद्धाः गद्गदकण्ठाः नितरां कम्पमानाः च ते ज्ञानिनः पादस्पर्शं यदा अकुर्वन् तदा सः विनोदेन हसन् परमकरुणया तान् अवलोकमानः प्रीत्या आलिङ्गितवान्।
अत्युच्चश्रेण्या प्राप्ता डिप्लोमापदवी
तमिलुनाडुराज्यीयस्य गुडियातप्रदेशस्थस्य पालिटेक्निकु विद्यालयस्य यान्त्रिकतन्त्रज्ञानविभागात् डिप्लोमापदवी प्राप्ता अस्ति परमहंसेन । कक्ष्यायां श्रद्धया श्रवणमात्रेण अत्युच्चा श्रेणी आसादिता अस्ति एतत् । यः महाविद्यालये एतत् पाठितवान् आसीत् सः एव केशाश्वत् वर्षाणाम् अनन्तरम् एतस्य प्रथमः दीक्षितरोगहरः जातः अस्ति ।
पवित्रे तिरुवन्णामलैनगरे विद्यामानानि स्मारकस्थलानि एव परमहंसस्य ध्यानकेन्द्राणि आसन् । तस्य गृहगमनं तु मध्याह्रे उषःकाले वा भवति स्म । स्वस्य समीपे विद्यामनया कुष्ठिकया तालम् उद्दाट्य तु गृहस्य अन्तः प्रविशति स्म सः । तस्य अकालयव्यहारादिविषयेषु पितृभ्यां कदापि प्रतिरोधोक्तिः न उद्यारिता ।
गुरुकुलम्
जीवनानन्दतनप्रदाति:
NT
Page 18
सत्यान्वेषणाय प्रयासः...
'आश्रमः किशन शक्तिकेन्द्रं, यत्र च अनेके मार्गाः
विद्यन्ते अन्तर्मुखतायै ।'
- परमहंसः
गृहत्यागः
गृहत्यागस्य उत्कटेच्छा तस्मिन् बलवती जाता । कस्यचिद् विशिष्ट सायङ्काले सा उत्कटेच्छा एतावती प्रवृद्धा यत् कार्याचरणम् अनिवार्यम् इति तेन अवगतम् । तेन ज्ञातं यत् प्रस्तुतजीवनं परित्यज्य आत्मना उहितं दिव्यं जीवनम् अचिरात् एव आश्रयणीयम् इति । साम्प्रतजीवनं कथमपि सः सोढुं न शक्तवान् एव ।
परमहंसः स्वस्य निर्णयम् आदौ मातरं वचतुम् इष्टवान् । तस्यां तस्य महती प्रीतिः आसीत् । तस्याः दु:खं यावच्चक्यं न्यूनीकृतुं इष्टवान् सः । अतः रात्रौ दशवादनसमये सः मातुः समीपं गत्या अपृच्छत् - 'यदि अहं गृहतः शनैः शनैः मुक्तः भवतामि किं क्रियेत ?' इति ।
'तादृशम् अमझलकरं प्रश्नं किमर्थं पृच्छसि ? का विपत्ति: उपस्थित अथवा ?' इति अपृच्छत् माता ।
परमहंसः अवदत् - 'न कापि । केवलं ज्ञातुम् इष्टं मया' इति । 'किं वा कर्तुं शक्येत ? तथाहि यदि भवेतु तथी मया विना विरोधं तत् अज्ञीकरत्वयं , तावदेव' इति उक्तवती सा ।
ततः सः स्वस्य गृहात् बहिर्गमनस्य निर्णयं ताम् अवदत् ।
मातुः नेत्रयोः अश्रुधारा । तस्या: शरीरं दु:खेन कम्पमानं निग्रहरहितं च जातम् । 'भवता कदाचित् गम्येत एव इति पूर्वम् एव मया ऊहितम् आसीत्' - सा अवदत् । 'भवत्या मम गमनं न अज्ञीक्रियते किं ?' इति अपृच्छत् सः । 'भवतो गन्तुकामः इति अहं जानामि एव ।
भवता जीवन यत् कर्तुं इष्यते तत् क्रियताम् इत्येव मम अपि आशायः । मया अवरोधः न क्रियते । परन्तु भवतः गमनं सोढुं न शक्नोमि । अतः एव मम रोदनम्' इति उक्तवती सा ।
मातुः निर्ज्जल्प्रेमत: परमहंस: व्यामुग्ध: जातः । सा नितरां दु:खयुक्ता चेदपि पुत्रेण इष्टम् आसीत् । मार्गावरोधिका भवितुं कदापि सा न इष्टवती । तस्या: मुग्धता निस्स्वार्थप्रीतिः च तस्य अन्तर्ज्झम् अस्पृशत् । स्वमुग्धताविषये सा नितरां मुग्धा आसीत् ।
Page 19
भारत-नेपालाधिगमनम्
सर्वाणि अपि तीर्थक्षेत्राणि परमात्मशक्ते: केन्द्रस्थानानि । तत्र उपपरशति: एवं गभीरध्यानसमम् ।
परमहंसस्य उत्कटापेक्षा एव तम आभारतं आनेपालं च अनयत् । हिमालयस्य तपोवनात् दक्षिणस्य कन्या कुमारीपर्यन्तं पश्चिमस्य द्वारकात् पूर्वस्य कलकत्तापर्यन्तं च तेन संस्कार: कृत: । नवानां वर्षाणां परिव्राजकजीवनात् तस्य अस्तित्वम् अनन्तशक्त्या संयोगानुभूत्यर्थ सज्जं जातम् । तेन क्रान्तं दूरं सामान्यत: ७०,००० मैलपरिमितं, यस्मिन् सहस्राधिकमैलपरिमितं दूरं तेन पद्भ्यां एव क्रान्तम् ।
महावतार: बाबाजी
जीवत्सु हिमालयज्ञनिषु अन्यतम: अस्ति महावतार: बाबाजी । परिव्राजकरूपेण हिमालये अटनावसरे बाबाजी परमहंसाय दर्शनम् अददात् । सन्दर्शनावसरे बाबाजी 'परमहंस: नित्याननद:' इति एतस्य निर्देशम् अकरोत् । तेनैव नाम्ना अद्य स: सुपरिचित: जात: अस्ति !
अथ
परमहंस: तदा तदा स्वस्य भक्तवृन्दं हिमालयादीनि शक्तिकेन्द्राणि नयति । आध्यात्मश्रमणद्वारा सर्वस्मिन् अपि अन्तर्दर्शनस्य उत्कटेच्छां परिणर्माति ।
हिमालयप्रवास: २००७
Page 20
स्वस्य परिभ्रमणावसरे सः कुम्भे जलं सम्पूर्णम् एतद् रुद्राक्षलोलकं आदौ जलस्य उपरि सञ्चाल्य जलस्य शङ्किते परि- शीलयति स्म । जलं योग्यम् इति तेन लोलकेन निरीक्ष्यते चेद् एव तस्य पानं, न अन्यथा।
एषः केसरस्युतः आपरिब्राजक- जीवनं तेन सह आसीत्, यस्मिन् पवित्रं भस्म रक्ष्यते स्म ।
एतेः रुद्राक्षमणिभिः युक्तां मालां सः आपरिब्राजक- जीवनं धृतवान् आसीत् ।
प्रथमं रोगहरकौतुकम् १७००० पदौत्तत्ययुतात् हिमालयस्य तपोवनात् प्रत्यागमनावसरे परमहंसः सैनिकवाहनं किञ्चन आरूढवान् । खातस्थलक्षणावसरे तस्य शरीरम् उपरि उत्प्लुत्य कस्यचन धातुखण्डस्य उपरि अपतत् । स च खंडः पृष्ठस्थि प्राविशत्, अस्थिभद्रं अकरोत् च । तस्य शरीरपरिशीलनं कृतवता वैद्येन सूचितं यत् १५ दिनानि विश्रान्तिः स्वीकारणीया इति । परमहंसेन तस्य सूचनाविषये अवधानम् एव न दत्तम् । प्रत्युत सः स्वस्य करतलेन व्रणितं भागम् असृशत्, तावदेव । ततः हरिद्रारे कृतस्य क्षीरिणीयपरिशीलनस्य फलितांशस्य दर्शनात् सर्वेऽपि आश्रर्यचकिताः, ऋते परमहंसात् । अस्थिभद्रः अद्भुतं गतः आसीत् सर्वथा । तदा परमहंसेन स्पष्टतया न ज्ञातम् आसीत् यत् स्वस्य शरीरम् अधिकृत्य कृतः एषः रोगहरस्पर्शः एव अग्रे जगतः कोटिशः जनानाम् अनुग्रहाय भवेत् इति !
अथ अथ परमहंस्या: दीक्षिताः रोगहरा: निश्शुल्कां नित्याध्या त्मचिकित्सां यच्छन्ति जगति बहुभ्यः जनेभ्यः ।
Page 21
मणिकर्णिकाघट्टः: वाराणसी - मरणस्य विजयः
पवित्राया: गङ्गाया: तीरे विद्मान् अयं दहनप्रदेश: वाराणस्या: अतिपवित्रस्थलत्वेन परिगण्यते । भगवता शिवेन जगत: सृष्टि: अस्मिन् एव स्थाने कृता इति श्रूयते ।
अत्र परमहंस: गभीरे ध्यानं कुर्वन् मरणस्य प्रज्ञापूर्वकानुभवं प्राप्तवान । एतस्य तलस्पर्शिन: अनुभवस्य अनन्तरं तेन अवगतं यत् भूग्रह येन भयेन सर्व: अपि मानव: पीडयमान: अस्ति तत् सर्वव्यापि महत् भयं स्वेन जितम् अस्ति इति ।
परिब्राजकजीवनम् अनुवर्तयन् परमहंस: स्वस्य २२ तमे वयसि आन्तरानन्दानुभवं प्राप्तोत् । तस्य ज्ञानप्रतिपत्ते: अनन्तरं स्वीकृतं प्रथमं भावचित्रम् एतत् । नेत्रयो: विद्यमान: अग्नि: उपशान्त: अस्ति । परमशान्तिमात्रं विराजते । राजशेखरन् इदानीन् परमहंस: नित्यानन्द: ।
अथ परमहंस: वदति - 'आध्यात्मपर्यटनम् इत्येतत् आध्यात्मत्ववर्धनाय अत्युत्कृष्टं तन्त्रं प्रक्रिय च अस्ति' इति । ब्रह्मचर्यप्रशिक्षणावर्गे शिक्षार्थिन: परिव्रजकान् इव भिक्षायाचनार्थ प्रेषितवान् आसीत् परमहंस: । तेन उक्तं - 'भिक्षायाचनम् इत्येतत् भावविकारेष्य: मुक्तिप्राप्तये स्थितं तन्त्रम् अस्ति । भिक्षा भवता यदा याच्यते, तदा न भवेत् प्राप्तस्य विषये सुखानुभूति:। न वा अनुभूयेत अप्राप्तस्य विषये दुःखम्' इति ।
Page 22
ज्ञानप्रतिपत्तेः आरम्भदिनानि
अद्वैश्यशक्त्या नीयमानः परमहंसः मध्यप्रदेशस्य ओड्रदेश्वरात् दक्षिणभारतस्य तमिलुनाडुं प्रति आगत्य कावेरीनद्या: तीरे तात्कालिकनिवासम् अकरोत् । भक्तैः आनीय वस्तुं आहारं स्वीकरवन्न् मुक्तस्थलेषु कुटीरेषु वा वसन् सः बहूनां रोगहरचिकित्सांम् अकरोत् । तेन देवपूजाहोमादयः कृताः । सार्वजनिकरूपेण व्यक्तिगतरूपेण च ध्यानकक्ष्या: सञ्चालिताः । जनानां जीवनसमस्यादिविषये साहाय्यम् आचरितम् । तरुणसंन्यासिनः अद्भुतरोगहरशक्त्यादिविषयिण्यः वार्ताः अचिरात् एव सर्वत्र प्रसृताः ।
अपावृतं दर्शनम्
"आनन्दप्रदायि ओषधमिव तन्वपद्भ्यां मया आप्लुत्य वर्तते । आत्मा अहम् आर्तः, अनन्तः च । स्वस्य मूलस्वभावः एव परमानन्ददायकः इति सर्वे अपि यथा अवगच्छेत् तथा करणमेव मम जीवनस्य लक्ष्यम् अपस्त ।
-परमहंसः
अन्तर्दर्शनेन परमहंसः स्वस्य आश्रमस्य स्थलं हस्तवान् आसीत् । बेङ्गलूरुनगरात् बहिः 'बिडदिन्' इत्यत्र विद्यमानः पवित्रसरोवरे युक्तः अनुग्रहीतः कश्चन विशालः प्रदेशः सः । अत्र ६०० वर्षोपरि कश्चन प्राचीनः वटवृक्षः अस्ति, यत्र च कस्यचित् महात्मनः स्मारकं वर्तते । सः महात्मा तत्रैव बहूनि वर्षाणि अजीवत् । तत् स्थलम् अभिज्ञाय तत् नित्यानन्दध्यानपीठं निर्मितम् । एतस्य उद्घाटनमहोत्सवः तस्य २६ तमे जन्मदिने २००३ तमस्य वर्षस्य जनवरीमासस्य प्रथमे दिनाङ्के प्रवृत्तः, येन इतिहासे कश्चन नूतनः अध्यायः आरब्धः ।
Page 23
परमहंस: जगति कोटिश: जनानां प्रेरणास्रोत: अस्ति । स्वस्य सत्यानुभूतित: परमानन्दस्य तान्त्रिकपद्धत्या काश्चित् प्रणीत उपायनीकृतवान् अस्ति स: सर्वस्मै अपि जनाय ।
तस्य पद्धति: अस्मासु शरीरकमांसिकस्वास्थ्यं यथा तथैव आध्यात्मशक्तिम् अपि पूरयति । एतस्य पद्धते: कारणत: अत्यल्पकालावधौ एव जातानि आत्यन्तिकपरिवर्तनानि अनुभूतवन्त: सन्ति जगत: कोटिश: जनाः ।
सर्जनात्मकं लाभदायकं जीवनं कर्तुं यत् साधनम् अपेक्षितं तत् स: ददाति । तेन दृश्यमाना जीवनपद्धति: अन्तर्बोधनेन अधिष्ठिता भवति, न तु बुद्ध्या सहजप्रवृत्या अधिष्ठिता । उत्कृष्टं बाह्यजीवनम् उज्ज्वलम् आनन्दजीवनं च युगपदेव करोति स मार्ग: दर्शयति स: । तस्या शिक्षणं सर्वान् अपि सहजावकाशं प्रापयति, तत्राम ध्यानपरान् करोति ।
परमहंस: वदति - ‘ध्यानमित्येतत् प्रधानकुशिकायते, यया प्राप्यते अन्तरिकी सन्तृतिः च प्राप्तुं शक्या’ इति । तदियै: शक्तिशालिभि: तत्रै: प्रक्रियाभि: च युक्त: ध्यानशिक्षणकार्यक्रम: अत्यल्पकालावधौ एव व्यक्तिगतप्रज्ञया: विकासार्थं विस्तारार्थं च साहाय्यं करोति ।
विधिधानि निगूढानि विषयवस्तुनी वैज्ञानिकलेख्ये योजनार्थं परमहंस: जगत: बहुभि: संशोधकै: विज्ञानिभि:श्र्च सह कार्यरत: अस्ति । स्वस्य शरीरस्य नाडीव्यवस्थाया: द्वारा प्राप्तानाम् उपलब्धीनां द्वारा स: जगत: वैद्यकीयक्षेत्रे एव सम्भ्रमं जनयति । विस्मयावहै: अवलोकनै: विज्ञानिन: इदानीन् भावयन्ति यत् हृदयरोग-अर्बुदग्रन्थिरोग-मद्यपानव्यसनादीनाम् अवरोधने वेगपरिवर्तने च ध्यानं नितान्तम् उपकरोति इति ।
Page 24
परमानन्दजीवनसंस्थानम् (iáÑÉ= äáçÉ=ççláC~iáçà) इत्येतत् ध्यानशिक्षणाय, जगति अपेक्षितानां परिवर्तनानाम् आनयनाय च परमहंसेन आरब्धं जगद्यापि आनन्दोलम् अस्ति । २००३ तमे वर्षे आरब्धम् एतत् आनन्दोलम् इदानीन्तन ३३ देशेषु १००० केन्द्रेषु प्रसृतं वर्तते । परमानन्दजीवनसंस्थानं व्यक्तिपरि-वर्तनद्वारा मानवकलस्य एव परिवर्तनेऽपि उत्सुकम् अस्ति ।
नित्यानन्-ध-ध्यान-विद्यालयाः (kj^ë )आध्यात्मप्रयोगालयाः इव जगति सर्वत्र जनानां सेवायां रताः सन्ति । तेषु च उत्कृष्टा आन्तरकी प्रगतिः सहजं बाह्यावर्धनं चापि ===
पवित्रः वटवृक्षः, बिडडी-आश्रमः, भारतम् भवति । एतेषु विद्यालयेषु ध्यानं विज्ञानम् इत्यादिभिः युक्ताभिः विविधोयोगिताभिः आन्तरसस्य अवकाशस्य अन्वेषणार्थं विकसार्थं च
हैदराबाद्-आश्रमः, भारतम् अवसराः प्रकल्प्यन्ते । अत्र उपलब्ध्यमाने आध्यात्म-वातावरणे बाह्यान्तर-प्रपञ्चयोः संयोगेन सन्तृप्तं जीवनं सृष्टं भवति, यत्र गभीर-पज्ञातः सर्जनात्मिका धीशक्तिः अदुःिता भवेत् ।
कोलम्बसु-आश्रमः, ओहियो, अमेरिका
जगत् विविधेषु नित्यानन्द-
Page 25
ध्यानविद्यालयेषु विविधाः कार्ययोजनाः अनुष्ठीयमानाः सन्ति । मानवकुलस्य सेवार्थं विभिन्नेषु क्षेत्रेषु कार्याणि अनुष्ठाय च नूतनानां विद्यालयानां स्थापनं निरन्तरं प्रचलति । वैविध्यमयेषु स्तरेषु ध्यानकक्ष्या: सामाजिसेवाकार्याणि च क्रियामाणानि सन्ति जगद्व्यापिना संस्थानेन । नित्याध्यात्मरोगहरपद्धतिद्वारा निश्शुल्करोगहरचिकित्सा:, युवकेभ्य: निश्शुल्कशिक्षणं, कलासंस्कृत्यो: प्रोत्साहनं, सत्सङ्गा:, व्यक्तित्वविकासकार्यक्रमाः:, सामाजिककार्याणि, निश्शुल्कस्वास्थ्यशिबिराणि, नेत्रचिकित्सा:, जगतः सर्वेषु अपि आश्रमेषु भोजनव्यवस्था, भारते
आनन्देशरदेवालयस्य गर्भगृहं, बिडदि-आश्रमः
एक वर्षात्मके म्आध्यात्मिकशिक्षणं, बालेभ्य: गुरुकुलपद्धत्या शिक्षणम् इत्यादीनी तेषु अन्यतमानि।
सेलम-आश्रमः, भारतम्
नित्य-धीरसे वासे नाया: (kapp) आनन्दसेवाकानां सदृश्या निरन्तरं वर्धमाना अस्ति । एतस्य दिव्यकार्यस्य परिधर्नार्थ स्वेच्छया आत्मानं समर्पितवतां निष्ठावतां स्वयंसेवकानां एष: गण: इदानीन् समग्रे जगति प्रसृतः दृश्यते ।
लास्-एङ्लिस्-आश्रमः, अमेरिका
Page 26
अधिकविवरणाय सम्पर्क्यताम् -
अमेरिकायाम्
káíŨóââÇáÉóâéÉÉíã VTOM=ââW=EáíþáÊ jçáíAâ~âé ^=VNTSP rp^ mÜÊNJSOS=RPN=SMSR bãéÚeâlãâNEAâkçeÔI=éUcélãáNÍHÁâçe roiWñúí KáNEK
भारते
नित्यानन्दध्यानपीठम्
नित्यानन्दपुरी
कल्लगोपहळ्ळि
मैसुरुमार्गः, बिडदिघट्ट
बेङ्गलुरु - ५६२१०९
कर्णाटकम्
भारतम्
mÜKW=VN=HUM=SRRVNUQQ=L=OTOMOMUQ cñW=VN= HUM=OTOUUOMT bãââW=eâlãáCÚóaéÉÉíãKcéÖ= roiWñúí KáaeEEíãKcéO ===ñí==K©ñaéÉÉí~ãKcéÖ
जगतः अन्येषाम् आश्रमाणां केन्द्राणां च विवरणार्थं सम्पर्क्यताम् -
iii KGÛaéÉÉí~ãKcéÖ
Page 27
अगिमाय अध्ययनाय . . .
जीवनानन्दसंस्थानतः बहुनी पुस्तकानि सान्द्रमुद्रिकाश्रः २३ भाषाभिः प्रकाशिताः सन्ति । सर्वविधस्वभाववतां अपि जनानां सन्तृप्तजीवनप्राप्त्यर्थम् एतानि साधनायन्ते । केशाश्चन पुस्तकानां नामानि अत्र दत्तानि ....
Guaranteed Solutions for sex, fear, worry etc.w
Nithyananda Vol. 1 of Paramahamsa Nithyananda's biography
Meditation is for you
Bliss is the path and the goal
The only way out is IN
Rising in love with the Master
Bhagavad Gita series
'Why' series
A to Z 'click' books
Uncommon answers to common questions
Open the door...Let the breeze in!
पुस्तक-सान्द्रमुद्रिकादीनां प्राप्यर्थं सम्पर्व्यताम् -
KGÛaéÉEí~aKçëO
KàáÑEËxatÖ
Page 28
साकारीकृतं किम् अथन दर्शनम् यच्च जीवितसाफल्यस्य कुशलिकार्यते मानवकुलम् अतीतमनस्कतां गमचितुम् मानवकुलस्य परमानन्दताकल्पनाय च
Page 30
लोके विदितम् एव यत् महाज्ञानिनां जीवनगाथाया: पठनात् ‘आध्यात्मप्रगति: सम्पादनीया, ज्ञानप्रतिपत्ति: एव प्राप्तव्या’ इति उत्कटतेच्छा व्यक्तौ उत्पद्यते ।
पुस्तकमेतद् नित्यानन्दस्य परमाऽऽत्मताया: जीवनकथाया: क्षणदर्शनं करोति ।
- लोकेस्य महाज्ञानिन: परमहंसस्य ज्ञानदिशि प्रयाणस्य गाथां
पुस्तकमेतद् प्रस्तौति ।
‘जीवनमित्येतत् संबन्धार्थ, न केवलं ज्ञानार्थम् ।’ - परमहंस:
प्रकाशक: - नित्यानन्दवैदिकविज्ञानविश्वविद्यालयमुद्रणालय: यश्र् नित्यानन्दवैदिकविज्ञानविश्वविद्यालयस्य (अमेरिका) किशन अड्मु
Ebook ISBN: 979-8-88572-443-2