1. Kularnava_Tantra_-_Jibananda_Vidyasagara_1898

1

प्रथम उल्लासः

अज्ञानमदनिःष्यन्ददहरोलालितालिकये । कवीलोकतविद्याय पुराषकारिणे नमः ॥

1

प्रथम उल्लासः

गुरुं गगनपतिं दुर्गां वटुकं शिवमुच्यतमं । ब्रह्माषिं गिरिजां लक्ष्मीं वाणों वन्दे विभूतये ॥

1

प्रथम उल्लासः

धनादायाखिलवाय यमिने गतभारिने । श्ररूपाय स्वरूपाय श्रियाय गुरवे नमः ॥

1

प्रथम उल्लासः

पराप्रसादमन्त्राय सर्वसिद्धानन्दहेतवे । भगनोपोमसद्रूपाय स्वाच्चिकाय नमो नमः ॥

1

प्रथम उल्लासः

देव्युवाच । भगवान् देव ! देवेश ! पश्वादिस्थाविधायक ! । सर्वज्ञ ! भक्तिसुलभ ! भरणागातवत्सल ! ॥

1

प्रथम उल्लासः

कुलेप ! परमेशान ! ककृपामृतवारिधे ! । भ्रमारे घोरसंसारे सर्वदुःखमलोमसा: ॥

1

प्रथम उल्लासः

नानाविधभयोरस्रया भयन्त्रा जावराश्रय: । जायन्ते च स्मियन्ते च घ तेषाम्नो न विदते ॥

1

प्रथम उल्लासः

घोरदुःखातुरादेव न सुखो जायते क्वचित् । केनोपायेन देवेश ! सुच्यले वद मे प्रभोः ॥

1

प्रथम उल्लासः

ईश्वर उवाच । श्रृणु देवि ! मदवाक्यां त्वया लोके परिप्ठित्सितः ॥

२

कुलार्णवतन्त्रे

तस्य स्वर्णमालेष्ट सेव्यमानस्य ते नरः ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

भक्तिं देवि ! परां ब्रह्मस्वरूपौ निष्कलः शिवः ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

सर्वज्ञः सर्वकर्त्ता च सर्वेशो निर्मलः शिवः ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

शिवं ज्योतिरनाकारं निराकारः परात्परः ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

निर्गुणः सच्चिदानन्दस्तदंशा जीवसंज्ञकाः ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

भस्मादिविद्योपहतः यथाग्नौ विस्फुलिङ्गकः ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

सर्वोपाधिविनिर्मुक्ते कमौदिभिरनादिभिः ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

मुखतः स्वप्रदेः स्तोयैः पूज्यपादैर्नीयताः ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

तत्त्वज्ञातियुतं देहं त्याज्युभोंग्यं कमेजयम् ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

प्रतिजन्म प्रतपद्यत्ते तैः पामरैर्न विद्यते ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

सुखानि नित्यैर्मरौषैर्निरतैरमृताह्वयम् ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

स्वावरा। क्रिमियोनौ च पतिः पतिव्रतो नरः ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

धर्मैक्यसिद्धयास्तद्यास्तद्विधौ चेष्टस्य यथाक्रमम् ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

चत्वारो वर्णा शौराश्च धृत्वा धृत्वा सदस्समः ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

सूक्ष्मातिसूक्ष्ममानवो भूत्क्षानौ चैव मोक्षमापुयात् ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

चतुर्योनिशतैरपि शरीरेरिणाम् ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

न मानुषं विनाऽन्यत्र तत्त्वज्ञानं लभ्यते ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

कृत न श्रवणं श्रेयः सद्गुरोः पार्श्वमाप्नुयात् ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

कदाचिद्दुर्लभे जन्मनि च पुण्यसदृश्यात् ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

सोपानभूतं मोक्षस्य मानुषं प्राप्य दुर्लभम् ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

यस्तारयति नालमानं तत्त्वात्पापरतोऽपि कः ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

ततश्चापि तु तन्नास्ति न वेत्तिार्तार्तं श्रुतेः स्वम् ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

न चेष्टार्तार्तं शक्तु मरःभवेद् वान्धघातकः ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

विना देहेऽन कुप्यापि सुरपादैर्न विद्यते ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

तस्मादे शाधनं रत्नं रूपकंरमौपि साधयेत् ।

२

कुलार्णवतन्त्रे

रत्नेऽपि मयूरोमाननं ध्याना सर्वेषा भजनम् ।

1

प्रथम उल्लासः

रक्षे यत्नमातिष्ठेद् यावत्तत्सं न पश्यति । पुनर्ग्रोमाः पुनः चेतः पुनर्विच्चं पुनर्नष्टंह्म् ।। पुनः प्रभाव्यं कर्म न गरोयं पुनः पुनः ।।

1

प्रथम उल्लासः

भरोभरच्यमायासः क्रियतां सर्वदा जनैः । न होष्यति तदुयोगमपि कुष्ठादिरोगीशः ।। तद्योगपितं स्वादु यत्नेन धर्मंज्ञानार्थमेव च । ज्ञानश्र ध्यानयोग्य सोर्चिरात्रं परितमुच्यते ।।

1

प्रथम उल्लासः

प्रागेव यदि नात्मानं श्वभ्रस्थितेभ्यो निवारयेत् । कोऽन्यो दितकरस्तस्मादात्मानं तारयिष्यति ।।

1

प्रथम उल्लासः

एहैव नरकव्याधिभयकिसां न करोति यः । न गत्वा निरोधं ध्यानं नोभिज्ञः की करिष्यति ।।

1

प्रथम उल्लासः

यावत्स्थितिर्देहोऽयं तावत्तत्त्वं समभ्यसेत् । सन्दीपे भवने वो वा कूपं खनति दुरंमति: ।।

1

प्रथम उल्लासः

व्याध्रोवाध्रे जरा चाशुर्याति भिन्नघटाम्बु चत् । निघ्रान्ति रिपुद्रोहाग्निस्काच्छ्र यः समाचरेत् ।।

1

प्रथम उल्लासः

यावद्वारययते तु खं यावन्नीयान्ति चापदः । यावदेन्द्रियवैकल्यं तावच्छ्रेयः समाचरेत् ।।

1

प्रथम उल्लासः

कालो न स्रायते नोऽकाय्यः संसारसम्भवैः । सुखदुःखेर्जनो नित्यं न वेत्ति क्षितमाल्मनः ।।

1

प्रथम उल्लासः

याननास्तोनापदतान् हृदयातितुःखितान् मतान् । लोको मोह्वरां पौरवा न वेत्ति क्षितमात्मनः ।।

1

प्रथम उल्लासः

ममङ्गदः स्वप्रमदाभि रौवनं ऋसुमोपसमम् । तडिच्चञ्चलमायुश्य कस्य कस्याद्य दृश्यति ।।

1

प्रथम उल्लासः

अतन्द्राविन्तमिष्य निन्द्रा स्वादर्‌देहान्तरिपू । माल्यरोगराट्‌खैररद्‌ वरदपि निष्फलम् ।।

1

प्रथम उल्लासः

मारकव्ये निघ्दोगो जागर्तव्ये प्रसुमकः ।

8

कुलाग्रवतन्रे

विश्वस्ताव्यो भयस्थानं छा नरः केन हन्यते । तोयफेनसमे देहे जोवे गकुनिवतं स्थिते ॥ शनिद्रे क्रियसंभारं कृत्वा तिष्ठन्ति निर्भया: ॥ रहिते हितबुद्धि: स्यात्स्थिरद्रुवे भ्रुवचिन्तक: । शनैश्चार्यविलानौ स मृत्युञ् न हि वेत्ति किम् ॥ पश्यन्नपि न पश्येत स स्मरन्नपि न बुध्यति । पठन्नपि न जानाति तव साराविस्फोहित: ॥ शनिमल्लज्जगदिदं गम्भौरे कालसागरे । मृत्यु रोगमहाग्राहे न क्वचिदपि बुध्यति ॥ पतितेऽपि न तिष्ठन्ति मायाजालपाशवेष्टिते । ग्रामकुब इवाम्भ:खे विगौर्य इव भाव्यते ॥ युज्यते चेष्टनं वायोरकाशस्य च खड्गनम् । प्रयत्नच तरडाट्टामाशा नारुपि युज्यते ॥ मृत्युवै ददृशे नैन मेरुचारपि विगौर्यते । गुप्यते मारगजलं शयौरे देहि ! का कया ॥ पपत्थ मे कलन मे धनं मे वानव्याधि मे । लप्तर्मिति मच्चै वृथा हन्ति कालककोदर: ॥ इदं कृतमिदं कार्यमिदमन्यत् कतारतम् । एवमौहाममायुक्तं मृत्युरत्ति जनं प्रिये ! ॥ ग्रह: कायमव कुष्वीत पूर्वाह्ने चापराह्निकम् । न हि प्रतोक्षते मृत्युः कर्तं वाम्पघवा कतम् ॥ जरादग्निं वन्यानं प्रचछडघ्याधिसैनिकम् । अत्युग्रकममादिस्थानात् किं न पश्यति । क्रपाग्रशोणिनिर्भयं मिथ्यं विपथर्मपिंपत । रागद्वेषानले पकं मांसावृतमति मानसम् ॥ वामांश घोटनस्थानप सद्य: सद्गतिदार्नप

1

प्रथम उच्छ्वासः

सर्वानादिगते मूलपुरेsम्भूतमिदं जगत् । ऋऋक्वविष्युमहेशानिर्देवता भूतजातयः ॥ नागमेवातुधावन्ति तम्माच्छेयः समाचरेत् ॥

1

प्रथम उच्छ्वासः

स्वस्ववर्गोयमाचारेन्न्नायुष्प्रुतियहात् । परस्वीवननोभाष्र न्नायुषःक्षयो भवेत् ॥ वेदशास्त्रावानभ्यासात्तदैव गुरुनचैनात् । नृणामायुर्न्नयो भूयादिन्द्रियाषामनिग्रहात् ॥

1

प्रथम उच्छ्वासः

व्याधिराधिविधिं शास्त्रं न श्रृणोति शुभाग्रहः । निर्वाणं चैन निर्दिंष्टं तेन गच्छन्ति जन्तवः ॥ जौवस्त्रीपजलौकेव तेइहै देहान्तरं ब्रजेत् । सम्प्राप्य परमंग्रेन देहं स्रजति पूर्वेजन्म ॥

1

प्रथम उच्छ्वासः

सम्प्राप्य चोत्तमं देहमिति पाठान्तरम् । वाल्ययौवनह्हबलवं यया देहान्तरादिकम् ॥ तथा देहान्तरप्राप्तिहादु गर्हितवर्गति: । जना: कुतोsपि कर्माणि कुबुद्रैःखानि मुच्यते ॥

1

प्रथम उच्छ्वासः

परत्र हानितो देवी ! यान्त्यायान्ति पुनः पुनः । इह यत् क्रियते कर्म तत् परत्रोपभुज्यते ॥ सुकृतदुष्कृतस्य ह्यचस्य फलं भाङ्क्षासु दृश्यते । टुारिद्र्राटुःखरोगाय वन्ध्यत्वं व्यसनानि च ॥

1

प्रथम उच्छ्वासः

ग्राम्यापराधवच्चस्य फलान्येतानि देहिनाम् । नि.सद्भ एव मोचः श्राद्धोप: सर्वं च सद्गजः ॥ सद्भिः श्र्चलते ज्ञानो चावश्यं किसुतार्पवित् । सद्भः सर्वात्मना त्याज्यः त चेत् त्यक्तुं न शक्कुते ॥

1

प्रथम उच्छ्वासः

सद्धिः सद्ध च कर्त्तव्यः सतां सद्भ्रो हि भेषजम् । सद्सद्व्य विवेकस्य निधानं नयनहयम् ॥ यस्य नास्ति नरः सोडन्यः कथं न स्वादिमार्गेमः ॥

कुलार्णवतन्त्रे

यावत् कुर्वते जन्तुः स्वस्थ्यामनसः प्रियान् । तावन्तोऽस्य निघ्नन्ति हृदये शोकगददवः ॥ सदेहमपि जीवोऽयं त्यक्त्वा याति सुरेश्वरि । क्रोमाटिपरितुष्टादिसदृशेन केन हेतुना ॥

दुःखमूलो हि संसारः स यस्यास्ति स दु:खितः । तस्य त्यागः कुतो येन स सुखी नापरः प्रिये ॥ प्रभवं सर्वदुःखानामासथ्यः सकलापदाम् । आलयं सर्वपापानां संसारं वर्जयेत् प्रिये ॥

प्रपञ्चप्रवणं घोरं मिथ्याकतं महाविषम् । श्रमशोकखरार्तेन देहि ! संसारसक्तचेतसाम् ॥ श्रीदेहमध्यविषान्तः पुत्रद्रव्यादिमद् जगत् ।

तस्मात् सन्न्यज्य संसारं तत्त्वनिष्ठः सुखी भवेत् । लोभदास्मयैः पापैर्द्रव्यैर्द्रव्योद्भवि सुच्यते ॥ स्त्रीधनादिपु संसक्तो मुच्यते न कदाचन ।

कुटुम्बचिन्तायुक्तस्य मृतमौलादयो गुणाः । प्रपञ्चार्ज्जनलग्नस्य धनस्य निधनेन हि ॥ वान्धवतां गतेपुत्रे स्त्रीणां शोको विमुच्यते ।

हा पुत्र ! विप्रियाहारेऽप्यक्ष्णोर्दृष्टितत्स्करैः । मांसलुब्धो यथा मत्त्यः लौहगडुं न पश्यति ॥ सुरलुब्धस्य तया देवि ! मायागोलेन न पश्यति ।

चित्ताद्रितं न जानन्तो नित्यसुखामगें गामिषः । कुत्रचिद्रूपनिष्ठा ये तेऽधुना नारकाः प्रिये ! ॥ निद्रादिमैयुनाऽहारैः सर्वपां प्राणिनां समा: ।

ज्ञानवान्मानवः प्रोक्तो ज्ञानधनः पशुः प्रिये ! । प्रभाते मनसूवाभ्यां शुचिर्डभ्यां मधये रविः ॥

रावो मदननिद्राभ्यां बाध्यन्ते मानवाः प्रिये ! ।

प्रथम

उल्लासः

सदैवधर्मंदारादिनिरता: सर्वंज्ञतुल्य: ॥

प्रथम

उल्लासः

जायन्ते च म्रियन्ते च ध्रुवं ज्ञानमोहिता: ।

प्रथम

उल्लासः

स्वधर्माचरणनिरता: सर्वंमानवा: ॥

प्रथम

उल्लासः

न जानन्ति परं तत्त्वं मूढा नश्यन्ति पार्वति ।

प्रथम

उल्लासः

क्रियायासपराः कौतुकव्रतधर्मोद्दमसंयुताः ॥

प्रथम

उल्लासः

ब्रह्मज्ञानसम्भृतात्मान: सच्चरन्ति प्रतारका: ।

प्रथम

उल्लासः

नाममात्रेण सन्तुष्टा: कर्मैकाऽऽडंबरता नराः ॥

प्रथम

उल्लासः

मन्त्रोच्चारणहोमादैर्ब्रह्मोक्तै: क्रतुविस्तरै: ।

प्रथम

उल्लासः

एकभक्तोपवासादैर्नियमै: कायशोषणै: ॥

प्रथम

उल्लासः

मूढा: परोचमिच्छन्ति तव मायाविमोहिता: ।

प्रथम

उल्लासः

देहद्रव्यगृहनमात्रेप्सु कामु सिद्धिरवियेकिनाम् ॥

प्रथम

उल्लासः

वल्लोकतांऽदनादैव ! नृत्य: क्रोडत्र महोरग: ।

प्रथम

उल्लासः

धनार्थिनोपयुक्तास्ते दाम्भिकावेशधारिण: ॥

प्रथम

उल्लासः

भ्रमन्ति ज्ञानवश्या भ्रान्ता भ्रामयन्ति जनानपि ।

प्रथम

उल्लासः

सांसारिकसुखासक्ता वेदान्तोद्स्रोतिवादिनम् ॥

प्रथम

उल्लासः

कर्मेनाऽऽश्रयभ्रष्टं तं त्यजेदविन्यजं यथा ।

प्रथम

उल्लासः

गटहारक्खसमालोके मातृमोड़ा दिगम्बरा: ॥

प्रथम

उल्लासः

चरन्ति गर्दंभवद्याय विविन्यासे भवन्ति किम् ।

प्रथम

उल्लासः

ब्राह्मण्मसरपान्तश्च गद्यादितटिनोस्थिताः ॥

प्रथम

उल्लासः

मातृमुख्यप्रसुखा व्रतिनस्ते भवन्ति किम् ।

प्रथम

उल्लासः

वदन्ति हृदयानन्दं पठन्ति मुखसारिकाः ॥

प्रथम

उल्लासः

ततैव पुरतो देहि ! विभुदा: किं भजन्ति हि ।

प्रथम

उल्लासः

तप:पर्यंदिकाचारा: सततं वनवासिन: ॥

प्रथम

उल्लासः

हरिष्यादिमृगादेवी ! तापसास्ते भवन्ति किम् ।

प्रथम

उल्लासः

पारावता: शिवाद्रौच परमेश्वरी ! छातकाः ॥

प्रथम

उल्लासः

न पिपासि महोत्पादं योगिनस्ते भवन्ति किम् ।

गीतंवातातपमट्ठा जन्मभ्रमगया: प्रिये !

तिष्ठन्ति मूकराद्याय योगिनस्ते भवन्ति किम् ।

तत्रादित्यादिकं कर्म लोकेऽस्मिन् कारणाम्

मोदस्य कारणं मोदात्वज्ञानं कुलेश्वरी !

पड्‌दर्शनमहाकूपे पतिता: पशव: प्रिये !

परमार्थं न जानन्ति पशुपाशनियन्त्रिता: ।

वेदार्थमपरिज्ञाय दैवमानं इतस्ततः ।

कालोऽमिंवा यत्रयक्षामितिष्ठन्ति हि कुतर्किकाः ।

वेदागमपुराणज्ञा: परमार्थं न येक्ति च ।

विड़म्बकस्य तम्यापि तद्‌ वस्त्रं काकभापितम् ।

इदं ज्ञानमिदं द्वैतं इति चिन्तामिमाकुलाः ।

पठन्त्यर्थनिरर्थं देव ! परतस्वपराङ्‌मुखा: ।

काव्यच्छन्दोनिवन्धेन काव्यालङ्‌कारगोभिता: ।

चिन्तया दुःखिता मूढास्तिष्ठन्ति व्याकुलेन्द्रियाः ।

मन्यथा परमं तत्त्वं जना: किश्चिन्ति चान्यथा ।

मन्यथा शास्त्रसङ्‌ग्राहं व्याख्यां कुर्वन्ति चान्यथा ।

कथयन्त्यनुभावं स्वप्ने नानुभवन्ति हि ।

श्रुत्वा रहस्यं तेऽविद्युपदेशविधिज्ञताः ।

पठन्ति वेदशास्त्राणि दुर्लभा भववेदना ।

न जानन्ति परं तत्त्वं दर्वी पाकरसं यथा ।

'ग्रिरो वदति पुत्राणां मुखं' जानाति नासिका ।

पठन्ति वेदशास्त्राणि विवादन्ति परस्परम् ।

तत्त्वमात्रखमदज्ञानात्‌ मूढा: शास्त्रेषु सुध्यति ।

गोप: कच्चगतं काकं कूपे पश्यति दुर्मतिः ।

संसरमार्गनाशाय शास्त्रोधो न हि जन्म ।

न निवर्तन्ति तिमिरं कदाचिदपशिक्षया ।

1

प्रथम उल्लासः

. पद्मासनस्य पठतोस् त्वाभ्यासादग्रगण्यं यथा । देवि ! प्रज्ञावतः शास्त्रं तत्त्वज्ञानस्य कारणम् ॥

1

प्रथम उल्लासः

, श्रयत: श्रृणत: केचित् पार्श्वयोः रपि केचन । तत्त्वमोहकं तद्रर्गति विवर्द्धन्ति परस्परम् ॥

1

प्रथम उल्लासः

सदिव्यादानसूरात्यैर्गुणैर्विध्यात्ममानवा: । ईड्यभस्तावदग्र्येऽपि दूरस्थ: कल्पते जनैः ॥

1

प्रथम उल्लासः

, प्रत्यक्षगुणं नास्ति वार्ताया: ग्रहणं प्रिये ! । एवं ये शास्त्रसंमूढास्ते दूरस्था न संशय: ॥

1

प्रथम उल्लासः

, इदं ज्ञानमिदं श्रेयं सर्वतः श्रोतुमिच्छति । देवि ! वर्णेऽवसायु: शास्त्रार्थं नैव गच्छति ॥

1

प्रथम उल्लासः

वेदाध्ययनेकशास्त्राभ्यि स्वल्पायुःश्रुतकोटयः । तस्मात् सारं विजानीथ चौरं हंस इवाभ्रमि ॥

1

प्रथम उल्लासः

, अभ्यास सर्वशास्त्राभ्यि तत्त्व ज्ञात्वा हि बुद्धिमान् । पलालमिव धान्यार्थी सर्वशास्त्र परित्यजेत् ॥

1

प्रथम उल्लासः

, यथास्तेन तृणस्य नाऽस्तारेषु प्रयोजनम् । तत्त्वज्ञस्य तथा देवि ! न शास्त्रेषु प्रयोजनम् ॥

1

प्रथम उल्लासः

, न वेदाध्ययनान्मुक्तिर्न शास्त्रपठनादपि । ज्ञानादेव हि मुक्तिः स्यात् ज्ञानान्यथा वन्धनं हि तत् ॥

1

प्रथम उल्लासः

न वेदा: कारणं मुक्तौ न कारणं मुक्तिदर्शने । तथैव सर्वशास्त्राभ्यि ज्ञानमेव हि कारणम् ॥

1

प्रथम उल्लासः

'मुक्तिदा गुरुवागेका विचारः सर्वो विडम्बका: । काष्ठभारयमादायैकं सज्जीवनं परम् ॥

1

प्रथम उल्लासः

, श्रद्दैतानु शिवेनेदं क्रियाया: सदिवर्जितम् । गुरुवक्त्रं यथा श्रेयेत नाङ्गोतालमकोटिभि: ॥

1

प्रथम उल्लासः

ग्रागमोक्तं विवेकोत्थ विधा ज्ञानं प्रचचते । शब्दब्रह्मागमस्मयं परब्रह्म विवेकजम् ॥

1

कुलार्णवतन्त्रे

प्रहृतं केचिदिच्छन्ति हेतुमिच्छन्ति चापरे । मम तत्त्व विजानन्तो हेताहेतिविवर्जितम् ॥ हे पदे बद्धमोक्षाय ममेति नियमेति च । ममेति वध्यते जन्तुर्ममेति विमुच्यते ॥ तत्कर्म यन्न बन्धाय विधा सा तु विमुक्तये । श्रायासायापरं कर्मं विद्यान्या गृहदनैपुषम् ॥ यावत्कामादि दीप्येत यावत्संसारवासना । यावदिन्द्रियचापल्यं तावत्तत्त्वकथा कुलः ॥ यावत्प्रपञ्चरोमोदस्त यावत्सङ्कल्पकल्पना । यावन्न मनसः क्षैर्यं तावत्तत्त्वकथा कुलः ॥ यावदेकाभिमानोऽयं ममता यावदस्ति हि । यावन्न गुरुकृपा तु तावत्तत्त्वकथा कुलः ॥ यावत्तपो व्रतं तीर्थं जपहोमादिकं तथा । वेदशास्त्रागमकथा तावत्तत्त्वकथा कुलः ॥ तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सर्वोऽप्यस्थाप्य सर्वदा । तत्त्वनिष्ठो भवेद्विद्वान् यदौच्छेदं सिद्दिमात्मनः ॥ धर्मज्ञानाद्युपपन्नः सकुलो लोकफलस्य च । तापत्रयात्संसक्तस्य कल्पतरोर्य्येत्तृणं यथा ॥ बहुनात्र किमुक्तेन रहस्यं शृणु पार्वति ! । कुलधर्मेऽस्ते मुक्तिनांस्ति सत्यं न संशयः ॥ तम्माद्दारामि तत्त्वज्ञते विज्ञायात्न गुरोर्मुखात् । सुखेन मुच्यते देहि ! घोरसंसारबन्धनात् ॥ इति ते कथिता काचिज्जीवजातिस्थितिः प्रिये ! । समासेन कुलेऽप्यनि ! किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ इति कुलार्णवे दशम उल्लासे सर्गादिसृष्टिमनुष्यादौ जीवस्थितिकथनं नाम प्रथम उल्लासः !

2

द्वितोय उद्धासः

शौदेव्युवाच । कुलेश ! यौतुमिच्छामि सर्वज्ञोदयनिर्णये ।। , कुलधर्मंस्त्वया देव ! सचितो न प्रकाशितः ।। तस्य धर्मस्य माहात्म्यं सर्वधर्मोत्तमस्य च । वद मे परमेशान ! यदि चास्ति कृपा मयि ।।

2

द्वितोय उद्धासः

देव्वर उवाच । श्रृणु देवी ! प्रवक्ष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि । तस्य श्रवणमात्रेण योगिनीनां प्रियो भवेत् ।। ब्रह्मविष्णुगुहादिभ्यो न भया कथितं प्रिये ! । कथयामि तव स्नेहेन श्रृणुयवैकाग्रमानसा ।। परम्परैक्रमायातं वक्राद्वक्त्रे हि संस्कृतम् । श्रृणुयं परमार्थेन तथापि कथयामि ते ।। त्वयापि गोपितव्यं हि न देयं यस्य कस्यचित् । देयं भक्ताय शिष्याय श्रद्धया यतनं भवेत् ।। सर्वेभ्योत्तमा वेदा वैदेभ्यो वैष्णवं परम् । वैष्णवादुतमं श्रैवं शैवादिचिषमुत्तमम् ।। दक्षिष्णादुतमं वामं वामात् सिद्धान्तसुत्तमम् । सिद्धान्तादुतमं कौलं कौलात् परतरं न चि ।। गुद्यादगुह्यतरं देवी ! सारासारं परात्परम् । साक्षात् परतरं देवी ! करुणाक्षरंगतं कुलम् ।। मथित्वा ज्ञानमथेन वेदागमसहायेनवम् । सर्धेनैन मया देवी ! कुलधर्मः समुदृतः ।। एकतः सकला धर्मा यज्ञातौर्थ्यनतातयः । एकतः कुलधर्मापि तत् कौलोधिकः प्रिये ! ।। प्रविशान्ति यथा नद्याः समुद्रं ऋतजुषक्नगा । तथैव विविधा धर्माः प्रविश्टाः कुलमेव हि ।। यथा हस्तिपदे लोका सर्वप्राणिपदं भवेत् । दर्शनेन च सर्वेषि कुलं पव तथा प्रिये ! ।

९

कुलार्णवतन्त्रे

तस्मात्तु समयान् सर्वान् कुलधर्मांश्‍च नो समरः । मेहसंयंपगोयंधरः सऱ्येभवोतयोगंधा ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

तथान्यसमयस्यापि कुलस्य महद्दनतरम् । श्रवणं चेत् लक्षितमा नाशो भस्मैः पुरोदकस्थितैः ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

कुलेन समधर्मस्तु तथापि न कदाचन । कुलधर्मोंदिमोहेन योगोऽन्यधमेंषु दुर्मतिः ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

स काष्ठाभरणं कृत्वा सोऽन्यजो नालं संग्रयः । शकतं संसारिणं नीयात् इतः पुस्तकांतरेऽपि च ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

यो वा कुलाधिकारं धर्मंसंज्ञानाऽऽजजति प्रिये ! ब्रह्महत्यादिकं पापं स प्राप्नोति न संशयः ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

कुलधर्मंप्रवक्तारं समाराध्य नरोत्तमः । स्वर्गाधिपान्तरं मत्वा मोचरत्नं समश्नुते ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

दर्शनेन च सर्वेषु चिराभ्यासेन मानवाः । मोक्षं लभते कीदृशे तु सदैव न संशयः ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

बहुनात्र किमुक्तेन शृणु मत्पाणवशाम्बरे ! न कौन्समधर्मोंदस्ति त्वां गुरो कुलनायिके !!

९

कुलार्णवतन्त्रे

योगी चैव भोगी स्वाद्रु भोगी चैव योगवित् । भोगयोगात्मकं द्वैलं तस्मात् सर्वाधिकः प्रिये !!

९

कुलार्णवतन्त्रे

भोगो योगायते साच्चात् पातकं सकृतायते । मोक्षायते च घंवार कुलधर्मं कुलेश्र्वरि !!

९

कुलार्णवतन्त्रे

ब्रह्मेन्द्रादित्यकद्रादिदेवता सुनिराच्चसः । कुलधर्मंपरा देवी मानुपेपु च का कथा ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

विद्याय सर्वधर्माणां नामागुमदतानि च । कुलनंव विजानीया यदौषधं तत् सिद्दिमातमनः ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

पृथग्जनमकराभ्यासात कुलधर्मंः प्रकायते । गुरुप्रसादितमंत्र्यवदुपदेशादिकं विना ॥

2

द्वितीय उल्लासः

जन्मभिरिवृंघुमिरिंदव ! या बुद्दिरविच्छिता नृपश्रेष्ठम् । 'तामेव लभते जन्मजरुपदेगो निरर्थकः ॥

2

द्वितीय उल्लासः

शैववैष्णावदौर्गाकिगाणपत्येनुसंभवैः । मन्त्रैरविग्रुडचिचत्तस्य कुलज्ञानं प्रकाशते ॥

2

द्वितीय उल्लासः

सर्वधर्मान् परित्यज ! पुनरावर्त्तकाः स्मृताः । कुलधर्मे स्थिता ये च ते सर्वेडप्यनिवर्त्तकाः ॥

2

द्वितीय उल्लासः

पुराकृततपोदानेनजातीयेजपव्रतैः । चौराशीतिसां नृपां देवि ! कुलज्ञानं प्रकाशते ॥

2

द्वितीय उल्लासः

त्वमहं देवि ! कल्याणि ! यस्य तस्याच्युतार्च्चपि । देवतागुरुभक्तस्य कुलज्ञानं प्रकाशते ॥

2

द्वितीय उल्लासः

शुद्धचित्तस्य शान्तस्य धर्मिष्ठो गुरुसेविनः । प्रतिभक्तस्य गुह्यस्य कुलज्ञानं प्रकाशते ॥

2

द्वितीय उल्लासः

श्रोगुरोः कुलगात्रेषु कौलिकेषु कुलागये । यस्य भक्तिरिदृशा तस्य कुलज्ञानं प्रकाशते ॥

2

द्वितीय उल्लासः

श्रुतिविनयहीनोऽपि सदाचारहढवतैः । गुरौआत्मपालके धीमें कुलज्ञानमवाप्यते ॥

2

द्वितीय उल्लासः

ज्ञानहं कुलविज्ञानं न तिष्ठति कदाचन । तस्मात् परोक्ष्य वक्त्रस्य कुलधर्मे मयोदितम् ॥

2

द्वितीय उल्लासः

न ब्रूयात् कुलधर्में तस्मयोग्ये कुलशासनम् । श्राज्ञाभद्रश्च यः कुय्यादेव वात्रापराधमुच्यते ॥

2

द्वितीय उल्लासः

श्राराध्य समयाचारं कुलज्ञानं वदेद् यदि । स गुरुर्यापि श्रिष्यश्च योगिनौनां भवेत् प्रभुः ॥

2

द्वितीय उल्लासः

बोधयित्वा गुरु श्रिष्यं कुलज्ञानं प्रकाशयेत् । लभते तावुभौ सद्याद् योगिनीवौौ्रमेलनम् ॥

2

द्वितीय उल्लासः

भनायासेन संसारसागरं यक्षिततीपंति । कुलधर्मामद श्रात्मानं मुच्यते नात्र संशयः ॥

18

कुलार्णवतन्त्रे

कुलधर्मेमहासंगे गत्वा मुक्तिपुरीं ब्रजेत् । अचिरान्नात्र सन्देहस्तस्मात् कौलं समाचरेत् ॥ कुलशास्त्रं परित्यज्य पञ्चमशास्त्राणि योऽभ्यसेत् । स मूढः पशुयोनिं स्वकृतां भिच्छामटति पार्वति ॥

18

कुलार्णवतन्त्रे

विध्याय कुलशास्त्रं यः सर्वधर्मं परो भवेत् । करस्थं रत्नमुत्सृज्य दूरस्थं काचमौहते ॥ स त्यज्य कुलशास्त्राणि पञ्चमशास्त्राणि यो जयेत् । स धान्यराशिमुत्सृज्य पांशुराशिं जिघृक्षति ॥ कुलान्नयं समुत्सृज्य योऽन्यमन्वयमौहते । मडागादिवतृष्णयात्तो म्रगटृष्णां प्रधावति ॥

18

कुलार्णवतन्त्रे

यथेन्द्रजालजालाभाः चाश्ममेव सुवर्णवत् । शोकौलादन्यसमयास्तथाः कुलनाशिके ॥ कुलधर्ममजानन् हि यो मूढो मोचामिच्छति । पारावारमपारं च पारं याति न तस्सु मिच्छति ॥

18

कुलार्णवतन्त्रे

यो वान्धदग्नेभ्यध सुक्तिं मुक्तिं च काङ्क्षति । स्पृशत्यधनं लक्ष्मी धानवान् स भवेद् यदि ॥ मुक्तौ रजतविभान्तियुक्ता जायेत पार्वति । तथान्यसमयेेभ्यध भुक्तिं' सुफल' प्रकाङ्क्षते ॥

18

कुलार्णवतन्त्रे

सर्वधर्मंविहीनोडपि वर्षास्वमविवर्जितः । कुलनिष्ठः कुलेशानि! भुक्तिमुक्त्योः स भाजनम् ॥ कुलज्ञानविहीनोडपि कुलभक्त्या गययो भवेत् । सारडप सद्देविमात्रेऽपि किं तस्य परायणाल् ॥

18

कुलार्णवतन्त्रे

कुलधर्मो हतो हन्ति रचितो रचति प्रिये । पूजित. पूजयत्यागु लघुचात्त' न परित्यज्यते ॥ निन्दन्तु वान्यवा संगें त्वजन्तु स्त्रीमुखादयः । कीनो हि स नं हरेतां राजानो दशकण्ठवत् ॥

द्वितोय

उद्यामः

सेवे सेवे पुनः सेवे गुरामेत्र परदेवते !। त्वल्लोके नैव मुग्धासि मनोवाक्कायकर्मभिः ॥ एवमापादतस्त्यापि यस्य भक्तिः सुनिश्चला । स तु सम्पूज्यते देवैर्मुनै स शिवो भवेत् ॥ रोगारिद्र्यादिदुःखाद्यैः पोड़ितोऽप्यनिशं शिवे !। यस्यास्ति परमाश्वासो भक्त्या नरः स तिमामुयात् ॥ जना: स्तुवन्तु निन्दन्तु सकोपंच्छत सिष्ठत । अस्तिर्यग युगान्ते वा कौलं न परिवर्जयेत् ॥ न कामान्न भयान्नापि कुलं प्रापं परित्यजेत् । यो धावात नाच्चयेत् स्वान्तु कुलधर्मंसमन्वितः ॥ क्रिष्यतेऽज्ञानमात्रेऽपि भूतावेशी यथा नरः । मुनाकां डव धान्येपु पतत्र डव जन्तुपु ॥ बुद्धिडा डव तोयेऽपु ये कौलविमुखा हि ते ॥ तरवोऽपि हि जीवन्ति जीवन्न्ति मृगपक्षिणः । स जीवति मनो यस्य कुलधर्मे व्यवस्थितम् ॥ कुलधर्मेविहीनस्य दिनान्तायान्ति यान्ति च । स लोककारभस्नेव क्षणनिक स जीवति ॥ गच्छतस्तिष्ठतो वापि जायते स्वपतोऽपि वा । कुलेभवति ! कुलात्रस्य तत्त्वप्रगोरिव जीवति ॥ विद्वानपि च मूर्खोऽपि धार्मिको वाप्यधार्मिकः । व्रतशौड्यननतस्यो वा यः कौलविमुखो जनः ॥ जातस्त्वब्रैव जर्जरति जन्तुः साधुजोऽविनः !। कुलधर्मं परा देवि ! विप्रेपां जनवादतः ॥ स पुमान्नुच्यते सद्भिः कुलधर्मं परायणः । स्वपरस्तु परं सत्यं शास्ति कूटत्वचारत: ॥

१५

कुलार्णवतन्त्रे

न तस्य गुरुकृप्याऽपि कुलज्ञानं न जायते । यथाऽन्धा नैव पश्यन्ति सूर्य्यं सर्वप्रकाशकम् ॥ तथा कुलं न जानन्ति तव मायाविमोहिताः । शैववैष्णवसौरादिदर्शानान्त्यपि भक्तितः ॥ जपन्तो मानवं नित्यं हेयाध्यासक्तचित्तिनो वैं । वेदशास्त्रागमैः प्रोक्तं भोगमोक्षैकसाधनम् ॥ मूढो निन्दति हृा हन्त ! मव्रियं तव दर्शनम् । भ्रामिता हि महादेवि ! परमवः शास्त्रकोटिभिः ॥ कुलधर्मं न जानन्ति वयमपि ज्ञानाभिमानिनः । पशुशास्त्राणि सर्वाणि मयैव कृतानि हि ॥ मूर्ख्यन्तरन्तु गत्वैव मोहनाय दुरात्मनाम् । महापापवशात् नृणां तेषु वाच्याभिजायते ॥ तेषां च सन्ततिनिःसृत कल्ककोटिभिरतैरपि । प्रेये(यै)माशोडपि पापात्मा कुले नैव प्रवर्त्तते ॥ वाञ्छ्यमाशोडपि मुखात्मा कुलमेवाभिलम्वते । कुलधर्मेषु देवत्वं देवा(व) सम्र्प्रातिपेदिरे ॥ सुनियोगेश्वरादाशा सुसिद्धिं परमा गताः । पशुव्रतानि दिनिरता(रताः) सुलभा दासिभका भुवि ॥ ये कौलि(लि)कैः सवन्ते ते महात्मानोडपि दुर्लभा(भाः) । मानवो बहवः सन्ति मिथ्यातत्परायणादनः ॥ दुर्लेभो(भोड)य कुलेभाज्ञां कुलतत्त्वविगारद । यथा रोगातुरा(राः) केचिन्मनवा(वाः) कुलनाश्र(श्र)यके(कै) ! ॥ दिव्योपधिं न सेवन्ते महाघ्याधिविनाशनम् । तद्ग्राहीधनचिनाप्यं कुर्वन्ति हि कुबेपजम् ॥ तथैव धनमरणं हेतोः सांसारिकों क्रियांम् । सम्भारान्नि(न्ति) सततं कुतोऽपि चोर(र)जिता(ता)ः ॥

2

द्वितीय उल्लासः

न भजन्ति कुलं धमं भवन्त्वधिमोचनम् । यथा सर्पान्सुनमरौवादीन् पणिकुजनाः ॥ यथा चारपिजातांस्तु इति वा पाठः । पदार्थानेव सम्मोत्य याचन्तो कुलनायिके ॥ दिनचर्यां च रतौ चैव न याचन्ते हि कंचन ॥

2

द्वितीय उल्लासः

ग्रामूल्यानि इति पाठान्तरम् । तथैव पञ्चगव्यादीनि धर्मायामफलानि च । इति पृच्छन्ति मूर्खो हि तव मायाविमोचिता ॥ कुलधर्म न पृच्छन्ति मुक्तिसुखिफलप्रदः । कस्तूरीं कर्दममध्ये च कर्पूरं नवपयेच्छया ॥

2

द्वितीय उल्लासः

मार्कटं शकरामान्यया मृगिं काचमन्येपथा । यथा ह्ययं न भजुते करुणामपि पामरः ॥ तथा कौलं न जानन्ति तत्त्वप्रसादवर्जिता ॥

2

द्वितीय उल्लासः

श्रद्धो मोक्षस्य माछालुं तत्त्वमायाजनितस्य च । किन्तु वध्यासि देवेभिः मोहयेदमरानपि ॥ किमज्ञानपि देवेभि इति चान्यविधः पाठः । कोक्यं मद्यं वनं खादु समालोक्य प्रियासुखम् ॥

2

द्वितीय उल्लासः

इत्येवाचरणं जाप्यं परिपाप्य परं पदम् । गुरुकृपाख्यसंलाभ्यमौड्गं कुलदर्शनम् ॥ तत्त्वज्ञा एव जानन्ति नेतरः मुक्तिसुन्दरम् ॥

2

द्वितीय उल्लासः

गुरुपदेगरहिता मद्यन्ति इति केचन । मोहयन्ति जनान् सर्वान्स्वयेनैविमोहिताः ॥ दुराचारपराः केचिदचयन्ति च पामराः । कयं पूतो भवेत् स्वामी सेवकः स्वस्त्यायाविधिः ॥

2

द्वितीय उल्लासः

बहवः कौलिको धर्मः मिथ्याज्ञानविडम्बकाः । सुबुद्धिंगा कल्पयन्तोऽथ पारम्प्रच्याविमोहिताः ॥

२०

कुलार्णवतन्त्रे

मद्यपानेन मनुजो यदि सिद्धिं लभेत वै। मद्यपानरता: सर्वे ऽसिद्धिं गच्छन्तु पामरा: ॥

२०

कुलार्णवतन्त्रे

मांसभक्ष्यमात्रेण यदि पुष्टा गतिभवेंत । लोके मांसाशिन: सर्वे पुष्टभाजो भवन्ति हि ॥

२०

कुलार्णवतन्त्रे

स्त्रीसभोगेन देवेशि ! यदि मोक्षो भवेत वै । सर्वेऽपि जन्तवो लोके मुक्ता: स्यु: स्त्रीनिषेवणात् ॥

२०

कुलार्णवतन्त्रे

। कुलमार्गो महादेवि ! न मया निन्दित: कचित् । प्राचाररत्निता येडा निन्दितास्ते न चेतरे ॥

२०

कुलार्णवतन्त्रे

स्नान्थया कौलिको धर्मे श्राचार: कथितो मया । विचारन्थान्या देवि ! मूढा: परिकितमानिन: ॥

२०

कुलार्णवतन्त्रे

। क्रपाधारागमनाश्रैककृत्स्नावलम्बनात । भुजद्दारुणमात्रोनमभक्ष्ये कुलसेवनम् ॥

२०

कुलार्णवतन्त्रे

वथापानन्तु देवेशि ! सुरापानं तदुच्यते । यन्महापातकं देवि ! देवादिपु निष्पिततम् ॥

२०

कुलार्णवतन्त्रे

भ्रानाग्रेयमनालोच्यमश्रद्धयस्थाप्यपेयकम् । 'मद्य' 'मांस' पशूनान्तु कौलिकानामहाफलम् ॥

२०

कुलार्णवतन्त्रे

श्रमेध्यानि द्विजातीनाां मद्यान्येकादशैव तु । 'द्वादशाख्य' महामद्य सर्वपापधमं स्मृतम् ॥

२०

कुलार्णवतन्त्रे

सुरा वै मलसंचानां पापानां मलमुच्यते । सम्माद ब्राह्मपराजंचौ वैशय न सुरां पिबेत् ॥

२०

कुलार्णवतन्त्रे

सुरादर्गनमात्रेण कुङ्यात् सूर्योऽवलोकनम् । तथृशमात्राणमात्रेण प्राप्तायामसुरयं भरेत ॥

२०

कुलार्णवतन्त्रे

पाजानुभ्यां भवेश्रग्नौ जाने छोपपसेदक: । कहु" नामेति रावमु मद्यस्य सर्गनने विधि: ॥

२०

कुलार्णवतन्त्रे

सुरापाने श्रानक्ते कलम्तो तां विनिन्छिपेत् । मुखे तयां विनिन्छिप्ते ततः श्रधिमयानुयात ॥

२

द्वितीय उच्छ्वासः

सत्यमांसादिदोपस्य प्रायश्चित्तविधिः स्मृतः ।

२

द्वितीय उच्छ्वासः

प्रविधानेन यो धन्यादात्मार्थं प्राणिनः प्रिये ! ॥

२

द्वितीय उच्छ्वासः

निवसेन्नरकके घोरे दिनानि पशुसोभिभिः ।

२

द्वितीय उच्छ्वासः

मक्षितानि दुराचारस्थ्यंगरयोनिपु जायते ॥

२

द्वितीय उच्छ्वासः

सक्षितानि खाने गलितानि पाठः ।

२

द्वितीय उच्छ्वासः

मनुमन्ता विग्रसिता निहन्ता क्रयविक्रयो ।

२

द्वितीय उच्छ्वासः

संस्कर्ता चोपहर्ता च खादिताश्चैव च घातकाः ॥

२

द्वितीय उच्छ्वासः

धनेन च क्रेता हन्ति खादिता चोपभोक्तः ।

२

द्वितीय उच्छ्वासः

घातको घातवन्ध्याभ्यामिल्येप विविधो बधः ॥

२

द्वितीय उच्छ्वासः

मांससम्दर्शनै कल्वा सूर्येदर्शनमाचरेत् ।

२

द्वितीय उच्छ्वासः

तस्माद्विधिना मांसं मधुच्छ नाचरेत कचित् ॥

२

द्वितीय उच्छ्वासः

विधवत् सेव्यते देवी ! परमार्थं प्रसोदसि ।

२

द्वितीय उच्छ्वासः

नामयक्ष परज्ञानं सत्यमेतद्रवने ! ॥

२

द्वितीय उच्छ्वासः

हरगं वाप्यविधानेन हृदयेन कदाचन ।

२

द्वितीय उच्छ्वासः

विधिना गां डिं वांपि हत्वा पापैर्न लिप्यते ॥

२

द्वितीय उच्छ्वासः

बहुनात्र किमुक्तेन सर्वस्मं शृणु प्रिये ! ।

२

द्वितीय उच्छ्वासः

जीवनमुक्तिसुखोपायं कुलग्रास्वे पु गोपितम् ॥

२

द्वितीय उच्छ्वासः

यन्मुच्योः फलं देवी ! नाफलस्यापि सेवन्तम् ।

२

द्वितीय उच्छ्वासः

कुलग्रेडप्यूहं विष्याते ज्ञानं तत्त्वदनुत्तमम् ॥

२

द्वितीय उच्छ्वासः

कुलग्रास्वापि सर्वोऽपि मयैवोक्तानि पार्वति ! ।

२

द्वितीय उच्छ्वासः

प्रमाणानि न सन्देहो न हनव्यानी हेतुभिः ॥

२

द्वितीय उच्छ्वासः

देवताभ्यः पितृभ्यश्च मद्वाता ऋततायते ।

२

द्वितीय उच्छ्वासः

स्वाधिष्ठानमधिष्ठायां चौरं संपींमधूदकम् !!

२

द्वितीय उच्छ्वासः

हिरण्यपात्र खादित्वा चावधूत पुढपं पयम् ।

२

द्वितीय उच्छ्वासः

सत्यो दीचयतोत्याद्या: प्रमाणं श्चुतय: प्रिये !!

२

द्वितीय उच्छ्वासः

इत्येतत कारितं किंचित कुलमाचारप्रसिद्धये !!

२२

कुलार्णवतन्त्रे

समासेन कुलेगानि । कि भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥

२२

कुलार्णवतन्त्रे

इति कुलालोके महालक्ष्म सर्वांगलोलमोदिते कुलमार्गामृतपयर्न्‍नमाम हृतोयच्छ्वासम् ।

२२

कुलार्णवतन्त्रे

द्वितीय उच्‍छ्वासः ।

२२

कुलार्णवतन्त्रे

श‍ृणु देवि ! कुलेश श्रोतुमिच्छामि सर्वोत्तमोत्तमम् ।

२२

कुलार्णवतन्त्रे

ज‍ड़ोन्मादायस्य माहात्म्य तन्मनन्‍न वद मे प्रभो ॥

२२

कुलार्णवतन्त्रे

ईश्वर उवाच । श‍ृणु देवि ! प्रवक्ष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।

२२

कुलार्णवतन्त्रे

तस्य श्रवणमात्रेण देवता सुप्रसौदती ॥

२२

कुलार्णवतन्त्रे

न कदाचिन्मया प्रोक्तं इतः पूर्वं कुलेश्वरि ! ।

२२

कुलार्णवतन्त्रे

कथयामि तव श्रद्धालोभेन शुद्ध प्रिये ! ॥

२२

कुलार्णवतन्त्रे

वेदयागपुराणानि प्रकाअथ्यानि कुलेश्वरि ! ।

२२

कुलार्णवतन्त्रे

शैवारागसमा सर्वं रहस्यं परिकोर्तितं ॥

२२

कुलार्णवतन्त्रे

रहस्यातिरहस्यानि कुलमार्गाश्रित्य पार्वति ! ।

२२

कुलार्णवतन्त्रे

रहस्यातिरहस्यांनि रहस्यमिदमश्नुते ! ॥

२२

कुलार्णवतन्त्रे

ज‍ड़ोन्मादनायच तु वेदिं पूजाहुतातक परम् ।

२२

कुलार्णवतन्त्रे

ज‍ड़ोन्मादनायंतत्त्वच हि द्रति वा पाठ ॥

२२

कुलार्णवतन्त्रे

सुगोपित मया यत्नादविदानो नु प्रकाशते ।

२२

कुलार्णवतन्त्रे

मम पद्ममुखे श्रेयष पदे ध्यानाय समुद्धता ॥

२२

कुलार्णवतन्त्रे

पूवेध पदिमध्येव दक्षिणोत्तरसत्था ।

२२

कुलार्णवतन्त्रे

ज‍ड़ोन्मादनाय पछैते मोचमार्गां प्रकौर्तिता ॥

२२

कुलार्णवतन्त्रे

श्रान्ताया बहवः सन्ति नो ज‍ड़ोन्मादनायस्य ते समा ।

२२

कुलार्णवतन्त्रे

सत्यमेतहरारोहे ! नात्र कांक्ष्या विचारणा ॥

२२

कुलार्णवतन्त्रे

श्रान्ताया बहवो गुरावतुराम्नायमेदजा ।

२२

कुलार्णवतन्त्रे

श्राक्रमन्ते समाख्यातः पूवेत कुलनायकैः ॥

२२

कुलार्णवतन्त्रे

उत्तराम्नायवच्‍चारो बहवः सन्ति मानिनः ।

२

द्वितीय उल्लासः

कुलद्रुमायातमतस्वज्ञा विरला वीरवन्दिते ! यावन्तः पाङ्गवो भूमेस्तावन्तः समुदोरिताः । एकैकाम्नायजा मन्त्रा मुक्तिमुक्तिफलप्रदाः ! उपमन्न्राय तावन्तः सारदाः समुदोरिताः ।

२

द्वितीय उल्लासः

मयैव कथितास्ते तु लोकानुप्रहकाङ्क्षया । सर्वेषामपि मन्त्राणां देवतास्तत्फलप्रदाः ! प्रावयोः शक्तिसम्भूताः समुद्रिष्टाः शुचिस्मते ! सर्वैर्मन्न्रान्नहं वेद्मि नान्यो जानाति कश्चन । मृतप्रसादेन यः कश्चिद्वित्ति मानवकोटिषु ॥

२

द्वितीय उल्लासः

एकाम्न्रायस्य यो वेत्ति स मुक्तो नात्र संशयः । किं पुनः पञ्चरात्राद्यैर्वेदैः साङ्गपदिक्र्मो भवेत् ॥ चतुराम्न्रायविज्ञानाद्दूतीशक्त्यैः परः प्रिये । तस्माद्देव जाननीयाद्यदोच्छेदं सिसृक्षिमानसः ॥

२

द्वितीय उल्लासः

कुलं त्वात् सर्वधर्माणां कुलाम्न्रायः प्रभास्यते । कुलं नयत्यधः स्वच्छेदूतीशक्त्यैः इति स्मृतः ॥ कुलं तत्स्थं कुलेशानि ! घस्तासंसारसागरात् । 'कुलं लोकनिपेव्यत्वादूतीशक्त्यैः इति स्मृतः' ॥

२

द्वितीय उल्लासः

तस्मादेवेश ! जानोचिहि साच्चान्मोचैकसाधनम् । सर्वाम्न्रायाधिकफलमूढाम्न्रायं परात्परम् ॥ तस्मादेयेश ! जानोचिहि साच्चान्मोचैकसाधनम् । सर्वैर्लोकेपु सर्वेभ्यो धनं पूज्यो यथा प्रिये ! ॥

२

द्वितीय उल्लासः

ग्राम्न्रायेषु च सर्वेषु कुलाम्न्रायस्थथा प्रिये ! देवतानां यथा विप्रुज्योतिपा भास्करो यथा ॥ तैर्थेषु नष्ट्र यथा कामपी स्वर्णेदौ सरस्रतां यथा । पर्वतानां यथा मेरुस्रुङ्ग्यां चन्दनं यथा ॥

२

द्वितीय उल्लासः

प्रखवमेधः ऋतूनांच पावाषानां यथा मषिः ।

२४

कुलार्णवतन्त्रे

यथा रसानां मधुर्यं भातूनां काष्ठनं यथा । षटुप्पदां यथा मधुर्यं हंसस्तु पचिष्णुता ॥ प्राणिसामान्यं यथा भित्तिदुर्विषहन्तो यथा । मनुष्याणां यथा राज्ञो दयावान् यथा गिरः ॥ भामोदकानाघ कस्तूरी यथा काष्ठोपुरी पुराम् । तथेयं सर्वधर्माणां कुर्योम्नायोऽधिकः प्रिये ॥ नानाजन्माजितापारपुष्ट्यकरंफलोदयात् । कुलोन्वायं विजानीयाद्रान्यथा वीरवन्दिते ॥ धन्यो मनुष्यलोकेsस्मिन् जानाति कुलसाधनम् ॥

२४

कुलार्णवतन्त्रे

तत्रापि सुश्रु यः कश्चिदूद्वोमार्य प्रवर्त्तते च । न वेदैरागमैः शास्त्रैर्न पुराणैः श्रुतिस्तरैः ॥ न यागैस्तपोभिर् न तौर्थिकव्रतकोटिभिः । प्रत्येकपारायणदैनैवैशि मन्त्रौषधिपुरःसरैः ॥ प्राप्तव्यो ज्ञायते चोर्ध्वः श्रीमद्गुरुमुखं विना । विधातव्यस्वया देव्या सततष्च पुनः स्वयम् ॥ तमेवानेपयेतत्त्वं सर्वेषां करुणानिधिम् । प्राप्तव्यं यो नरो देवी ! विजानाति च तत्क्वत॥ सर्वलक्षणसम्पूर्णः कुर्योम्नायात्ककोविदः ॥

२४

कुलार्णवतन्त्रे

तस्मादेवैषि ! जानौयादूद्वोम्नायं कुलेश्वरि ! ॥ लभते काङ्क्षितां सिद्धिं सत्यं सत्यं वरानने ! । उद्वोम्नायं विजानाति यः कश्चित् सद्गुरोर्मुखात् ॥ ग्रास्मामार्गेऽपि नैवेजो जीवन्मुक्तो न संग्रयः । प्राप्तव्यं यो नरौ देवी ! विजानाति च तत्क्वत॥ स वन्द्यः सद्गुरुः श्रेष्ठ्यः स देवद्विजः स मान्यिकः ॥ स सेव्यः स च संतुल्यः स इष्टस्य स सांप्रदायकः ॥ स व्रती स तपस्वी च साधनिष्ठातत स पूजकः ॥

3

ततौय उल्लासः

स वेदागमगास्त्रादिसरयवविद्याविगारदः ॥ स शाचाय्यः स मतिमान् स यतिः स च कौलिकः । स यज्ञा स च पूतात्मा स जापी स च साधकः ॥ स योगो रकतार्थस्तु स वीरः स च सत्तमः । स पुष्काल्ला स सर्वज्ञः स मुक्तः स शिवः प्रिये ! ॥ तत्सूलं पावनं देवि ! धन्या तज्ज्जननी मृताः । सत्पिता च कतार्यः स्यान्मुक्तास्तत्पितरः प्रिये ! ॥ पुखास्वहंगयजा: सर्वे पूतास्तानिर्वदान्यया: । वदनेह किसुक्को न कज्जोम्नायपरसय च ॥ स्मरणं कौल्तनं वापि दर्गेनं स्मर्रेनं तथा । सम्यापन्नपद्य कुर्वते राजसूयाधिकं फलम् ॥ स यत्र वसते देवि ! तत्र श्रोवीजयो भवेत् ।

3

ततौय उल्लासः

भनानमयं सुभिच्छ स्वह्स्टिनिर्भरद्रवम् । तम्मादगुरुप्रसादेन कज्जोम्नायं नरोटसमः ॥ यो वेत्ति तत्त्वतो देवि ! स मे प्रियतमो भवेत् । पूर्वोक्त्राय: सृष्टिरूप: स्थितिरूपय दचिप्ण: । संहार: पदिमो देवि ! उत्तरोरुपद्रहो भवेत् ॥ सक्ययोगं विदुः पूर्वं भक्तियोगं दचिपम् । पदिमं कर्मयोगच ज्ञानयोगं तथोत्तरम् ॥ पूर्वोक्त्रायस्य सद्रेतथतुविः गतिरोचिता: । दचिपान्नायसद्रेतः पद्चाविंग्र गतिरोचिता: ॥ पदिमान्नायसद्रेतो द्वाविंग्र मदुदाश्रतः । उत्तरान्नायसद्रेतः पड्विंग्र मदुदाश्रतः ॥ अद्धोन्रायस्य चैतननि मदन्ति कुलनायिके ! साधारणप्राणरूपत्वात् न किश्चित् कर्मे विद्यते ॥

२४

कुलार्णवतन्त्रे

मत्स्नेहाद्वाश्वस्थ ज्ञानासि सत्यमेतदरानने ! ॥ जिह्वाम्रायस्थ माधुर्यप्रेमिति तैः कथितं मया । समासेन कुलेऽत्रैव ! मन्त्रमाहात्म्यमुत्तमम् ॥

२४

कुलार्णवतन्त्रे

इतः पूर्वं मया नोक्तं यस्य कस्यापि पार्वति ! । तद्रूपं तव श्रद्धाख्यं मत्प्रसादवशाद्भवे ॥ श्रोप्रसादपरामन्रूढोच्चनायसदृशिच्छितम् । भावयोः परमाकारं यो वेत्ति स स्वयं शिवः ॥

२४

कुलार्णवतन्त्रे

शिवादिक्रिमिपर्यन्तं प्राणिनां प्राणवत्मना । निश्वासोच्छ्वासरूपेण मन्त्रोदयं वर्त्तते म्रिये ॥ अनिलेन विना मेघो यथाकाशे न वेष्टते । पराप्रसादमन्त्रेण विनालोकस्तथा प्रिये ॥

२४

कुलार्णवतन्त्रे

पराप्रसादमन्त्रेण सूत्मेन्मत्तवराचरम् । अभिमं तत्त्वतो देही ! तल्लह्नुते यथाम्नः ॥ वीजेङ्कुरकिले तैलं भूतनाऽवश्यकं रवौ प्रभा । चन्द्रे ज्योतिरनलः काष्ठे पुथ्ये गन्धो जलेऽद्रवः ॥

२४

कुलार्णवतन्त्रे

प्रस्त्रे चार्थः शिवे शक्तिः चोरे द्रविणं फलेऽरिचिः । प्रकृत्यायाश्च माधुर्यं वनमारो च प्रोदितम् ॥ निमेषान्तुयेऽपि मन्त्रे प्रतीमात्राद्देवता । दर्शेऽत्रे प्रतिबिम्बस्थ समुद्रे चलनं यथा ॥

२४

कुलार्णवतन्त्रे

पराप्रासादमन्त्रेऽपि प्रयच्छोऽयं तथा स्थितः । वटवृजे यथा वचः सृदृशादपेक्ष तिष्ठति ॥ पराप्रासादमन्त्रेऽपि नात्राऽन्योऽपि तथा स्थितः । सकृदेव यथादेशु सदृशेषु कुलेऽखिलम् ॥

२४

कुलार्णवतन्त्रे

लवणेन बिना स्वादु यथा भोज्यं न जायते । पराप्रासादमन्त्रेण तैर्वा मन्त्रा न सद्रताः ॥ से फले न प्रयच्छन्ति मन्त्रशक्तिविवर्जिताः ।

द्वितीय

उत्कासः

श्रीप्रासादपरामन्त्रे गोपनीयः कुलेश्वरि ! ॥ विचार्य्यादौ पुराणानि दर्शनेन्द्रायभेदजान् । समयान् वेद्रान् मन्त्रान् शास्त्राणि विविधानि च ॥ महामन्त्रादयो देवाः शास्त्रेऽपि विविधेषु च । भ्रमन्ति तेषु मूढ़ास्ते तव मायाविमोहिताः ॥ जायते च क्रियन्ते च संसारकृतेऽभ्यागिनः । श्रीप्रासादपरामन्त्रं न गायन्तः कुलेश्वरि ! ॥ न लभन्ते हि मोचं ते लवप्रासादविवर्ज्जिताः । मदृते श्रीगुरो रौ यस्या हृद्रा भक्तिः प्रजायते ॥ श्रीप्रासादपरामन्त्रं स ज्ञात्वा परिमुच्यते । पूर्वजन्मसहस्रेषु श्रवणादसम्भावितान् ॥ चतुरान्त्रायजन् मन्त्रान् गुरवेऽपि यो भजिष्यति । स पापकचुकान्मुक्तः गुदात्मा गुरुवत्सलः ॥ श्रीप्रासादपरामन्त्रे विजानाति च ज्ञानयात् । सन्न च्र्रविष्णुन्द्राथ गन्धादिसुरपूजकः ॥ चसुरेन्द्राथ दिक्पालान् मनुचन्द्रादयः प्रियेः । मार्क्कण्डेयादिमुनयो वशिष्ठादिमुनेश्वराः ॥ सनकाद्याथ योगिनो जीवन्मुक्ताः श्रोकदियः । यच्चाः किन्दर्गमर्वेसिद्धविद्याधरादयः ॥ श्रीप्रासादपरामन्त्रप्रभावस्यामितं फलम् । राप्य मन्त्र्रसिमं पुथ्क्ष* जलप्ल्यदारपि प्रार्च्चति ! * सामप्यं पूजिता विधा तेजः सौख्यमरोगिता । राज्यं स्वर्गय मोचचय पराप्रासादजापिनः ॥ कद्रेन्द्रेन्दुभद्रविष्णुनामभिञ्जूयाय ते पदम् । सर्वकर्म्मविनिर्म्मुक्तो पराप्रासादमन्त्रवित् ॥

३५

कुलार्णवतन्त्रे

तस्य चिन्तामणि: कामधेनु: कल्पतरुर्ग्रहै: कुबेर: किङ्कर: शास्ता परामासादजापिन: । या दिव्यरत्नसस्रग्रोधी भवति काञ्चन: ।। परामासादजापी य: पद्म: पद्मपतिभंवेत् ।

३५

कुलार्णवतन्त्रे

श्रीप्रसादपरामन्नदं यो विजानाति भावत: । स मां त्वाष्ट विजानाति भावयोरप्यतिप्रिय: ।। परामासादमन्न्र्य: खपचोरडपि हि पार्वति । देवताख्यापनेऽप्यक्त: प्रतिमादौ न संशय: ।।

३५

कुलार्णवतन्त्रे

मन्न्रमाक्रन्तु यो वेत्ति परामासादसञ्जकम् । खपचोरडपि हि श्रेष्ठे किं पुन: सद्विधानवित् ।। परामासादमन्न्र्जो यत्करोति यदिच्छति । यदभूते तमहेर्ामनि तपो ध्यानं जपो भवेत् ।।

३५

कुलार्णवतन्त्रे

द्विचतापूर्वं महेशानि पारम्पर्यसमन्वित: । परामासादमन्न्र्यो यो वेत्ति सोज्ज्वलं न संशय: ।। चराचरसमेतानि भूतानि चतुदंश । परामासादमन्न्र्रदेह तिष्ठन्ति नित्यश: ।।

३५

कुलार्णवतन्त्रे

परामासादमन्न्र्रेशो यत्र तिष्ठति भावित: । दिव्यचेलै: समाविष्टं समन्ताह्ययोजकं ।। परामासादमन्न्रार्थतत्त्वं कुलनायिके ।

३५

कुलार्णवतन्त्रे

सुरासुराध यदन्ति किं पुनर्मानवादय: । परामासादमन्त्र्जसमृतितिष्ठति पार्वति ।। सिद्दचेलै: मदैघ घा मुनिदेवगणै: सह । सौरवैष्णावदैगैकगापल्येन्तुसभध्वान् ।।

३५

कुलार्णवतन्त्रे

सर्वमन्न्रान् स जानाति परामासादमन्न्रावित् । श्रीप्रसादपरामन्न्रो जिह्नापरे यस्य वर्तते ।। तस्य दर्शन्मात्रेण खपचोरडपि विशुच्यते ।

देवोय उक्तासः

माद्रयो वान्यजो वापि श्रुचिर्वाप्ययवाड्मुचिः । परामृशादजापी यः स मुक्तो नात्र संशयः ॥ गच्छतस्स्वाछतो वापि जाप्रतः स्वपतोऽपि वा । परामृशादमनुद्यं देवेशि ! न च निफ्फलः ॥

देवोय उक्तासः

चिरेएवैकफलदा मन्त्रा: सन्ति सद्सस्रशः । कुलेशि ! मन्त्रराजोऽयं श्रेष्ठः सर्वफलप्रदः ॥ परामृशादमनुद्यं सर्वैर्मनुत्तमोत्तमः । घ्रानतोऽन्नानतो वापि भजतां कामदो मनुः ॥

देवोय उक्तासः

प्रचौन्द्रै रोहीषीचान्द्रैः स्वाहाग्नौ च प्रभातवैः । लध्योनारायणैर्वापि षटचक्रारातिराविवासरैः ॥ पश्नोपीमौ विन्दुनादौ देवि ! प्रकृतिपूरुषौ । साधाराध्येनमानौ भोगमोक्षौ कुलेश्वरि ! ॥

देवोय उक्तासः

प्राणापानौ च शब्दार्थौ प्रियौ विधिनिषेधकौ । सुखदुःखादि यन्र्रदं दृश्यते श्रूयते यथा ॥ सर्वलोकेषु तर्सवंमावारेषु न संग्रयः । पुंस्खोरपायि सर्वेऽपि चावयोग्रजानि हि ॥

देवोय उक्तासः

परामृशादमनुद्यं तस्मात् सर्वात्मको भवेत् । सद्रूपं भावनागम्यं परं ब्रह्म कुलेश्वरि ! ॥ निफ्फलं निसंलं नित्यं निर्गुणं व्योससद्निभम् ।

देवोय उक्तासः

घनन्तममलं तत्वं मनोवाचामगोचरम् । परामृशादमनुद्वार्यं सन्धानात् सम्यक्काग्रते ॥ सक्षान्न्निमिं देवि ! परामृशादसंशकम् । परतत्वसरुपल्वात् सविचदानन्दलचयात् ॥

देवोय उक्तासः

श्रियमक्रियमयल्वाच्छ भुक्तिमुक्तिप्रदातनः । प्रकामोऽपि च निफ्फलं सगुणाद्वापि निर्गुणम् ॥ श्रीप्रसादपरामन्चं सर्वमन्न्रमितोऽनिमन् ।

9

कुलार्णवतन्त्रे

सपन्‍ भुक्तिं पुष्टिं च नभते नात्र मंगय: । न चिन्तया किमुजेयं मयं सारं नृप! प्रिये! ॥ श्रीप्रासादपरामेक्कमसो सन्तो न विद्यते । रत्नंय परं श्रीमद्भेष परं तप:।

9

कुलार्णवतन्त्रे

रत्नेय परं ध्यानं मद्भेष परात्परम् । रत्नेय परा दीक्षा रत्नेय परो जप: । रत्नेय परं ब्रह्म रत्नेय परं ब्रतम् ॥ रत्नेय परो यज्ञ रत्नेय परात्परम् ।

9

कुलार्णवतन्त्रे

रत्नेय परं श्रेय रत्नेय परं फलम् । रत्नेय परं तत्वं रत्नेय परा गति: । रत्नेय परं गुह्यं सत्ये सत्यं न संशय: ॥

9

कुलार्णवतन्त्रे

इति मत्वा मनुपरे यत्निष्ठ: स्यात्‌ मदा प्रिये! । मागमोक्तेन विधिना कमपूजारुप्त:मरम्‌ ॥ योग्रासादपराम्ना गतमतोऽसार' जपेत्‌ । मुच्यते मत्र्हत्या दिवमच्चापापैच पञ्चभि: ॥

9

कुलार्णवतन्त्रे

दिग्रतं यो जपेदेकि! योग्रासादपरामनुम् । चतुर्विं गतिलचांगधारणाचरितैरप ॥ पायोनिजाद्चरितैरमृत्यजननान्जन्ते: । वामके योगिनो वेश्यो जीवेत्सप्नेसुपोतिमपु ॥

9

कुलार्णवतन्त्रे

कर्मेऽपा मनसा वाचा ज्ञानाज्ञानक्षतैरपि । मत्रपातकसद्भैच उपपातककोटिभि: ॥ मुच्यते नात्र सन्देह: सत्यमेतदवरानने ! । त्रिग्रतं यो जपेदेकि! श्रीप्रासादपरामनुम्‌ ॥

9

कुलार्णवतन्त्रे

सवंकतपु यत्पुष्य' सदैदानेऽपु यत्‌ फलम् । सर्वंत्रतेपु यत्पुष्य' सर्वतीर्थेपु यत्‌ फलम्‌ ॥ तत्‌ फलं लभते देवि! नात्र कार्यो विचारणा।

3

ततीय उच्छ्वासः

चतुःशतं जपेद्यस्तु श्रीप्रासादपरामनुम् । सदातस्य गट्छदारेऽप्यशिमाद्यष्टसिद्धयः ॥ घसन्ते नाम सन्देहे सर्वसिद्धिसमन्विता ॥ यद्यनमनोडभिलपितं तत्तदाम्रोति नित्यशः । धर्मार्थकाममोक्षाय माचाततस्य करे स्थिता ॥ मालोक्यप्रभुखां देहि लभेन्तु त्रींश्चतुर्विधाम् । सत्यमेतत सन्देहे साधक कुलनायके ! ॥ जपेत् पञ्चशतं यस्तु श्रीप्रासादपरामनुम् । तत्फलं नैव शक्कोमि कर्थितु कुलनायके !। तद्वात सर्वप्रयत्नेन सर्वावस्थासु सर्वदा ॥ श्रीप्रासादपरामन्त्र जपे दृढकृतिमुस्रुये । नास्ति गुरूधिकं तत्त्वं न शिवाधिकदैवतम् ॥ न हि वेदाधिको विधा न कौलसमदर्शनम् । न कुलज्ञाधिको ज्ञानी न हि ज्ञानाधिकं सुखम् ॥ नाऽऽटाट्ट चाधिकापूजा न हि मोक्षाधिकं फलम् । श्रीप्रासादपरामन्त्राद्धिकं नैव विद्यते ॥ इदं सत्यमितं सत्यं सत्यं सत्यं न संशयः । श्रीप्रासादपरामन्नसमरह्यामृतवर्षितुम् ॥ न शक्रोमि वरारोहे कव्यकोटिशतैरपि । गिरौ सर्पपमान्तु सगरेबालुकास्तथ ॥ तथापि मन्त्रमाहात्म्य किंचित्ते कथितं मया । उद्धर्त्तुं नायस्य माहात्म्यं श्रीप्रासादपरामनोः ॥ इति ते कथितं देहि किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ इति कुलार्णवे महातन्त्रे श्रीप्रासादपरामनकल्पने नाम ततीय उच्छ्वासः ।

चतुर्थ

उल्लासः

दैत्युवाच । कुलेश ! श्रोतुमिच्छामि श्रीप्रासादूपरामुम्। मन्त्रराजं वदेग्रान ! न्यासध्यानादिभिः सह ॥

चतुर्थ

उल्लासः

ईश्वर उवाच । श्रृणु देवी ! प्रवक्ष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि । सस्य श्रवणमात्रेण शिष्याकारः प्रजायते ॥

चतुर्थ

उल्लासः

इतः पूर्वं मया नोक्तो मन्त्रोऽयं यस्य कस्यचित् । तव छेद्धैदास्यदात् शक्तुं मत्प्राप्तयपस्समे ! ॥

चतुर्थ

उल्लासः

पञ्चत्वचन्द्रभुवनमिन्दुविन्दुयुगान्वितः । श्रीप्रासादपरामन्त्रौ भुक्तिमुक्तिफलप्रदः ॥

चतुर्थ

उल्लासः

पराप्रासादमन्त्रस्तु सौदिकृत् कुलेश्वरि ! । प्रकाशानन्दरूपत्वात् प्रत्यच्चफलदायकः ॥

चतुर्थ

उल्लासः

प्रसन्नचित्तवश्यक्त्वात् प्रसिद्धार्थनिरूपणात् । प्राप्तानाघप्रदमात्रात् प्रपञ्चात्संविनाशनात् ॥

चतुर्थ

उल्लासः

प्राप्तादकरूपात् श्रीग्रात् प्रासादमनुरोरसः । परतत्त्वस्वरूपत्वात् परमात्मप्रकाशनात् ॥

चतुर्थ

उल्लासः

परमानन्दजननात् परमेश्वर्येककारणात् । परोच्चफलदानेन परधर्मनिदर्शनात् ॥

चतुर्थ

उल्लासः

परत्वात् सर्वमन्त्राणां परमान्न हतौषसः । कुलमन्त्रमिदं देवी ! न्यासं श्रृणु वरानने ! ॥

चतुर्थ

उल्लासः

अथ प्रातः समुत्थाय गुरुदेवातुचिन्तनम् । सकृन्मूलेन कृत्वा च कुर्यादहिरमूत्रमोचनम् ॥

चतुर्थ

उल्लासः

गौचम्यं गोघनं स्थानं सन्यातपञ्चसमाचरेत् । एकान्ते द्वारयजनं विनान्ययविनाशनम् ॥

चतुर्थ

उल्लासः

पूजास्थानप्रवेष्टव्य तथा सुपवेशानम् । देवोपूजार्हतो ध्यानं श्रीवादिगुरुवन्दनम् ॥

चतुर्थ

उल्लासः

मासिं गङ्गापतिच्चैव लिङ्गपीठवन्दनंऽऽश्रयेत् ।

४

उत्साहः

पादुकासमरपश्चात् दौपनायाचैनं प्रिये ! ॥ करालं शोधनं प्राश्यायामः सत्यघरन्यृके । दिग्वस्त्रं चाञ्जयुग्मं चौजमुक्त्वाऽऽथ माठकाम् ॥ डामरकभूतायां लिङिपिं कमठमञ्चकाम् । रक्तपिरसि परः सम्भ्रमृद्धयाव्यक्तपूर्विका ॥ गायत्रो देवता यत्र सर्वमन्त्रेश्वरौ परा । दौघ्र्घवयुतं मूलं वोजग्रत्या च कौलकम् ॥ घडङ्घदौर्घ्यमूलयुक्तेन घडङ्गनिच पार्वति ! । रङ्गतत्पुरुषाघोरस्योजातामनस्तथा ॥ पञ्चाङ्गुलिपु विन्यास्य मूर्तिं यक्षेपु वर्जयेत् । पञ्चधा मातृभिः साकं तथाविधौ लिङयोनिचरत् ॥ पाघारमकिमारभ्य पौठमन्वान्तर्माध्वके ! ! पस्य पोढां महेशानि ! कुय्याल् पूर्वोक्तवन्मना ॥ 'महापोढादयं न्यामं ततः कुय्याल् समाहितः । पञ्चमाषेण विधिना देवताभार्वशषये ॥ यस्य तस्य न वक्तव्यं तत् क्षेमाद्दायमष्षम् । 'प्रपञ्चो सुवर्ण मूर्तिंमन्मदेवतामातरः ॥ महाविघ्नादिकं न्यासं सकृद्याधौत्समाहितमम् । त्वादौ परमेशानि ! प्रपञ्चन्यास उत्सते ॥ प्रपञ्चोपनलधिगिरिपतनपौठका: । 'क्षेत्र' वनाथमगुज्जानन्दीचातरकोविद्रिः ॥ क्षेताजार्घजरायुजा हल्युक्काष्ठे धि पोड़य । घोरमाया कमला विष्णुवक्तभा पद्मधारिषो ॥ समुद्रतनया लोकमातरा यमलथासिनौ ! रञ्जिता मया तस्या लक्ष्मीस्त्रिया नारायणप्रिया ॥ सिबिलञ्चोराजलक्ष्मी मेधावच्चोरितोचिता:

8

कुलार्णवतन्त्रे

जयगेश्व जनो गुसतरस्य शाकिनोमपि ॥ गेयश्व पूर्ववत् प्रोच्य प्राणायामाश्र न्यसेत् पिञ्जे ।। गेयश्व तपस्यातिगुह्याश्र शाकिनोमपि । गेयश्व पूर्ववत् प्रोच्य लेनाटे विन्यसेत् पिये ॥ लच्यं सत्यं मेंडामुग्धं याकिनोमपि च पिये !! गेयश्व पूर्ववत् प्रोच्य वध्यान्त्रे च विन्यसेत् । वितारमूलमन्नान्ते चतुर्दंगशुरवं वदेत् ॥ नाधिपाये न्योपरामादेशै च श्यापकं न्यसेत् । ऋतेवै मुवनन्यासं पूर्तिसिंयासमध्याचरेत्॥ कैशवनारायणसमाधवगोविन्दविष्णवः । मध्यसूत्रनसेकश्र श्याग्राविक्रिससेवामनः ॥ मूर्ध्रस्य द्वादशेश्र: पश्वानभो दासोदरः । वासुदेवय सद्रवर्ण: प्रयुम्नश्यानिरुद्धकः ॥ पञ्चाशकेन्द्राग्रो चेशानो चोप्राधननना तथा । परतिस कपिणो मूला नूनदोषैकनायिका ॥ ऐराविषो चोषवती सर्वकामाश्चानप्रभा । पश्विमालाधरा चेति सप्तोक्ता: स्वरदेवताः ॥ भवः शर्वाव्य शर्वश्व पशुपातियश्र एव च । महादेशस्थथा भौम द्रेगानस्तत्पुरुपाधयः ॥ पघोरसध्योजातौ च शामदेव शतौरितः । करमद्रा खगचला गारिमादिफलप्रदा ॥ चन्द्रोभयो जगत्स्थाना छवसत्तारा सत: परम् । आनन्दा च टङ्कधरा तथा टङ्कितिरोरिता: ॥ ऋभादोमास्य जान्तानां कर्षणां देवतास्विमः । ऋद्धा प्रजापतिर्वंधा परमेष्ठी पितामहः ॥

8

कुलार्णवतन्त्रे

विधाता च विरिठिष्य सृष्टा च चतुराननः ।

४

उल्लासः

हिरण्यगर्भं द्वयुक्कःः ऋषिभिः बद्धादयो दश । यच्चिह्नो रजनी लक्मीश्चिह्नो प्रग्रिधारयिष्यो ॥ घडाधारलया सर्वनाडीका निसितामना । ललिता च छमा चैति प्रोक्तास्वाख्यातदेवता ॥ वितारमूलमन्त्रान्ते करान् विष्णुं सम्रत्तिकान् । चतुर्थी नमसा युक्कान् मस्तके चानने न्यसेत् ॥ ससक्न्सपार्श्वेकरठोरजानुजद्धापदेपु च । दृशादिवामपर्थ्येन्त विन्यसेत् परमेश्वरी ॥ फडादनतयुक्ताम्नो भावादौंग यत्निसंयुतान् । पादपार्श्वेद्वाहुद्राढपञ्चवल्लेपु विन्यसेत ॥ ऋष्यादिन्युतु वच्याहौत शादिर्या|हुताहुताश्रयेत् । वितारमूलमन्त्रान्ते यौविमूर्च्या|त्मिकां बदेत ॥ ग्राह्यैः पराम्नादेवै च नमसा व्यापकं न्यसेत । नूत्तिन्यासं विधायेत मन्त्रवासमघाचरेत ॥ वितारमूलमन्त्रान्ते एकशद्द्ध कोटि च । भेटष प्रषवाढ्येकाचारार्काराङ्गुलमन्त्रत ॥ ततोरधिकदेवतायै स्वात सकलश्र फलप्रदा । साध्यं तदेकमूतेनध्यात्मविद्यादिव्य नमो वदेदिति ॥ हौं उं ऊं घादिदशांशाक्षिकूटं पूर्ववत परम । मं नं इं इं तादिकूटं पूर्ववत परम ॥ हृं एं ऐं चतुल्सं चन्द्रादि पूर्ववत परम । मों म्रौं मं म. पञ्चनचो घ्र्यादि पूर्ववत परम ॥ क ख गं चैव पड्लक्च स्तान्दादि पूर्ववत परम । घ डं चं ससलक्च गपीशादि पूर्ववत परम ॥ कुं लं भं पष्टलक्च यकारादि पूर्ववत परम । जं टं ठं नवसच्च शिकार्दि पूर्ववत परम ॥

कुलार्णवतन्त्रे

शक्तियुक्तु प्रपद्याभिः स्वरूपाभिधिदेवता: ॥

नखमूले: कला काष्ठा निमेष: क्षणम एव च ।

घटिका च मुहुर्त्तञ्च प्रदरो दिवससम्तथा ॥

सन्ध्या रात्रिरित्येतैर्वारो नक्षत्रमयै: स: ।

योगश्च करणं पक्षौ मासो ऋतुरिति स्मृत: ॥

अयनं वत्सरसंवत्सरौ पक्षाविंगतिः ।

एतेपां स्थाननियमो हृदयान्त: समीरित: ॥

पृथिवी च चतुर्द्धा तु दुर्गा शिवापराडम्बिका सती ।

धर्मशक्ती ग्रामभवौधनौ पार्श्वस्थौ सर्वमङ्गला ॥

दक्षिणायणी हैमवती मधुमाया महेश्वरौ ।

मूर्ध्नां च वक्त्रदाढ्यौ च सर्वशक्ती परमेश्वरी ॥

कालौ काल्यागने गौरी भवानोतिः समीरिता ।

एतेपां स्थाननियमो हृदयान्त: समीरित: ॥

शक्तिय: शूलवदेनां स्वरूपाभिधिदेवता: ।

पश्चभूतानि तन्मात्रञ्च ज्ञानेन्द्रियाणि निःसृताः ॥

गुणान्त:करणास्वस्था धत्ते दोषो दमेरिताः ।

ब्राह्मी वागीश्वरी वाणि सावित्री च सरस्वती ॥

गायत्री शोकप्रदावा पक्षात् सारदा भारती प्रिये !

विद्यात्मिका: पश्चभूतव्यापकानामधिदेवरी: ॥

वाग्भवञ्च भुवनेश्वद्ध लच्मोवोजं त्रितारकम् ।

त्रितारमूलमन्त्रन्ते मातृकाचरत: परम् ॥

वदेत् प्रपञ्चरूपायै शिवाये नम इति क्रमात् ।

प्रपञ्चादिभिराचान्ते वर्णान् शक्तीन् नियोजयेत् ॥

मातृकान्यास: सम्रोच: स्थानेषु न्यसेत् प्रिये !

त्रितारमूलसकलप्रपञ्चादिस्वरुपत: ॥

सायं पराम्बादेवि नम उक्ता व्यापकं न्यसेत् ।

चतुर्थ

उल्लासः

प्रपञ्चन्यास एव स्वाद भुवनन्यासमाचरेत् । वितारमूत्रमनुत्रान्ते शं खां हृं प्रतलं वदेत् ॥ लोकत्रयं नित्यश्चैव प्रतकोटिपदं ततः । गुद्याध्याो गिनौस्मृतेदेवतां वदेत प्रिये ॥ वदेदाधारशक्तां वा देवै तत्पादयोन्मसैत । हृन्मूलं वितलं गुह्यातरं चाननसंज्ञकं । श्रेपञ्च पूर्ववत् प्रोच्य गुल्फयोर्विन्यसेत प्रिये ॥ हृं हृं हृं सुतलं चारिगुह्यं चाचिन्यसंज्ञकं । श्रेपञ्च पूर्ववत् प्रोच्य जङ्घयोर्विन्यसेत प्रिये ॥ हृं एं ऐं महातलस्थं महागुह्यं पदन्ततः स्वस्तन्त्रकं । श्रेपञ्च पूर्ववत् प्रोच्य जानुयोर्विन्यसेत प्रिये ॥ श्रो श्रो तलातलं देवि परमगुह्याभिधानकं । श्रेपञ्च पूर्ववत् प्रोच्य ऊरून्देवैग्रि विन्यसेत ॥ मं मं रसातलस्थैव रहस्यं ज्ञानसंज्ञकं । श्रेपञ्च पूर्ववत् प्रोच्य गुह्यदेशे प्रविन्यसेत ॥ कवर्गेऽपि पातालं लोकेऽति निलयेऽति च । रहस्यं नितरां क्रियां गुह्यदेशे प्रविन्यसेत ॥ श्रेपञ्च पूर्ववत् प्रोच्य ग्राभारे विन्यसेत प्रिये ॥ चवर्गं भूरहस्यातिरहस्यं डाकिनोमपि । श्रेपञ्च पूर्ववत् प्रोच्य स्वाधिष्ठाने न्यसेत प्रिये ॥ टवर्गं च भुवो महारहस्यं शाकिनोमपि । श्रेपञ्च पूर्ववत् प्रोच्य नाभौ च विन्यसेत प्रिये ॥ तवर्गं स्वः परमरहस्यं लाकिनोमपि । श्रेपञ्च पूर्ववत् प्रोच्य हृदये विन्यसेत प्रिये ॥ पवर्गेऽपि महागुह्यरहस्यं काकिनोमपि । श्रेपञ्च पूर्ववत् प्रोच्य तालुमध्ये न्यसेत प्रिये ॥

३५

कुलार्णवतन्त्रे

ॐ उं ठं ऐं द्रां द्रीं द्रौं द्रम्लक्ष' विष्ण्वादि पूर्ववत् परम् ॥ तं थं द' एकादशमलक्षं रुद्रादि पूर्ववत् परम् ॥ धं में पं द्वादशमलक्षं वास्क्रादि पूर्ववत् परम् ॥ फं बं भं त्रयोदशमलक्षं लक्ष्म्यादि पूर्ववत् परम् ॥ मं यं रं चतुर्दशमलक्षं गौथ्यादि पूर्ववत् परम् ॥ लं वं शं पञ्चदशमलक्षं दुर्गादि पूर्ववत् परम् ॥ यं स' हं षोडशमलक्षं विपुरादि च पोड़श ॥ घरालाक्षि भन्वाधिदेवतायै सकलं ततः ॥ तथा फलप्रदायै च पोड़श ईश्वरी पुनः ॥ ग्रास्वादेशै नमः प्रोक्तो मन्त्रन्यासो महेश्वरि ॥ ग्राधारलिङ्गोभिलिङ्कपदेश च विन्यसेत् ॥ विन्दुं तदूर्ध्वमुन्यनां नादेनादन्त एव च ॥ भूमौ कडले कृत्वारम्भे विन्यसेत कुलनायिके ॥ तितारमूलमन्त्रान्ते सर्वमन्त्राधिकापदम् ॥ ग्राख्यैः पराम्बादेश्च हृदये व्यापक न्यसेत ॥ मन्त्रन्यासं विधायेल्य देवतन्याशमाचरेत् ॥ तितारमूलमन्त्रान्ते ग्रा' ग्रां सहसकोटि च ॥ योगिनीकुलवन्दान्ते सेवन्तिकैय पदं बदेत् ॥ नित्यतास्वापदादेश्च नम इत्युच्चरेच्च मिर्चे ॥ एतां योगिन्यर्पितस्तां श्रेप' पूर्ववदाचरेत् ॥ उं ऊं तपस्वी विद्याध्र श्रीपं पूर्ववदाचरेत् ॥ चं छं शान्त' तथा शान्तिं श्रेपं पूर्ववदुच्चरेच्च ॥ सुं सूं मुनीं श्रान्त्यतीतां श्रेपं पूर्वयदुच्चरेच्च ॥ ए' ऐ' देवस्य हृदयेतां श्रेपं पूर्ववदुच्चरेच्च ॥ ग्रां ग्रीं रघासयादान्ते गगनां पूर्ववदुच्चरेच्च ॥ फं फः विद्वाधरं रक्षां श्रेपं पूर्ववदुच्चरेच्च ॥

५

चतुर्थे उद्यासः

फे खं महोयाभां शेपं पूर्ववदुचरेत् ।

५

चतुर्थे उद्यासः

गं घं साधमहाकरणां शेपं पूर्ववदुचरेत् ॥

५

चतुर्थे उद्यासः

ङं चं तघाप्तरोजयां शेपं पूर्ववदुचरेत् ।

५

चतुर्थे उद्यासः

छं जं गणस्वविजयां शेपं पूर्ववदुचरेत् ॥

५

चतुर्थे उद्यासः

भं झं शुद्धकशब्दान्ते शेपं पूर्ववदुचरेत् ।

५

चतुर्थे उद्यासः

टं ठं वच्चोडपराजितां शेपं पूर्ववदुचरेत् ॥

५

चतुर्थे उद्यासः

डं ढं किणरवामाष्ठ शेपं पूर्ववदुचरेत् ।

५

चतुर्थे उद्यासः

णं तं पत्रगज्येष्ठाष्ट शेपं पूर्ववदुचरेत् ॥

५

चतुर्थे उद्यासः

यं दं च पिटरोद्रास्वां शेपं पूर्ववदुचरेत् ।

५

चतुर्थे उद्यासः

धं नं गणेशमायाष्ट शेपं पूर्ववदुचरेत् ॥

५

चतुर्थे उद्यासः

पं फं भैरवशब्दान्ते कुण्डलीं पूर्ववत् परम् ।

५

चतुर्थे उद्यासः

चं भं वटुककालोष्ठ शेपं पूर्ववदुचरेत् ॥

५

चतुर्थे उद्यासः

मे यं क्षेमयबद्दान्तो कालग्रासविश्व पूर्ववत् ।

५

चतुर्थे उद्यासः

रं सं प्रयमभवतों शेपं पूर्ववदुचरेत् ॥

५

चतुर्थे उद्यासः

यं शं ब्रह्मा सर्वेश्वरौ शेपं पूर्ववदुचरेत् ।

५

चतुर्थे उद्यासः

यं सं विष्णुः सर्वेशां शेपं पूर्ववदुचरेत् ॥

५

चतुर्थे उद्यासः

हं लं रुद्रसर्वकर्त्तृं शेपं पूर्ववदुचरेत् ।

५

चतुर्थे उद्यासः

चं चराचरगद्दान्ते शूलपङ्क्तिषु पूर्ववत् ॥

५

चतुर्थे उद्यासः

श्रृङ्गश्रृङ्गफजालासु जानूद्कटिपाश्वकेः ।

५

चतुर्थे उद्यासः

स्थानवच्चःकरस्कन्धकर्णमूर्ध्वादिसर्वपि क्रमात् ॥

५

चतुर्थे उद्यासः

दचभागादिवामान्तं विन्यसेत् कुलनायिके ।

५

चतुर्थे उद्यासः

वितारमूलमन्नान्ते सर्वदेवेश्वरीकां पदम् ।

५

चतुर्थे उद्यासः

श्रायेयं पराम्बादेव्यै च हृदये व्यापकं न्यसेत् ।

५

चतुर्थे उद्यासः

देवतासं विधायेशं मातृकान्यासमाचरेत् ॥

५

चतुर्थे उद्यासः

वितारमूलमन्नान्ते कवर्गान्तकोटिभूः ।

५

चतुर्थे उद्यासः

चरो कुलेश्वितायै श्रीं चां हि मद्धलापदम् ॥

भस्वादेव्यै नमोऽत्राचां ब्रह्मनालेऽपि ततः परम् ।

भस्वादेव्यै ततोन्तकोटिभूतं ततो वदेत् ॥

सैवितायै ततो ध्यं चं मृडानाथाय ततो वदेत् ।

भं चं भसितार्कभैरवाय नम उच्यते ॥

चवर्ग खेचरौ चै चो चाक्चौचको च महेश्वरौ ।

वैताल म दै स्वां चर्चिकां रहु येषां पूर्ववत् ।

टवर्गे पातालचरां ऊं हां योगेश्वरौ वदेत् ।

कौमारौच्य पिशाचच्च उं चं योगेश्वरचक्रकौ ॥

तवर्गे दिक्चरां ऋतं हरसिद्धान्तवैष्णावौम् ।

अपस्मारं ऋतं सं हरसिद्धकोधादि पूर्ववत् ॥

पवर्गे सचचरौ ल्हं पां भद्रकावाच्चरातः ।

यवर्गे रक्तसरक् ल्हं चं भट्टोक्तादि पूर्ववत् ॥

यवगं स्यादिविचरां ऐं ग्रां किलिकिलोतिच ।

इन्द्राणीं चेटकं ऐं ग्रां किलिः कापालिकिस्थथा ।

अवर्गं वानचरौ ऐं वां देवी ! कालादिराक्षि च ।

चामुण्डां श्मों चं उच्चार्य कालरात्रिष भूपषः ॥

लचं जलचरां मां लां भवेत् पद्याच्च भूपणाम् ।

मच्छालच्हों प्राकिनौघ ग्रं लं पद्याच्च भूपषः ॥

महारभरवध्वे ग्रं लं पूर्ववदुच्यते ।

मूलाधारविझिनाभि घनाचतविशोधिपु ।

ग्राआग्राभालतत्नत्परत्नये पें वं प्रविन्यसेत् ।

त्रितारनूलमन्त्रान्ते मातृैरयगदध्तः ॥

ग्राधिपायै परास्वादेव्यै नमो यापकं न्यसेत् ।

मातृन्यासं मडेशानि ! कुण्डीदेवं समादिता: ॥

पयं न्यस्ततनुंहंवि ! ध्यायेद्ध वोमानस्यधीः ।

भस्तार्पणंभसध्योधिपीठे सुप्रतिष्ठिते ॥

४

उपासः

फलपुटं सवनान्तस्थमवरमवरमक्षरपे । मकरललमयं योगतत्सिंहासनगते डम्बुजे ॥ विकोषान्तःसमासीनं चन्द्रस्थंध्यैसमन्वितम् । भ्रूमध्ये न्तिकासंयुक्तं प्रविभक्तं विभूषणम् ॥ कोटीकान्तप्रभाविष्टं रक्तपीतभवापिच्छदम् । मन्त्राक्षतमुखाम्भोजं दिव्येन्दुचूडकाम् ॥ दिव्याम्वररत्नगालेपं दिव्याभरणभूषितम् । पानपात्रचिन्मुद्रां विशूलं पुस्तकं करैः ॥ विद्यासंविद्यिदिव्याभिर्मदालानन्दमुखेक्षणम् । महापीठोदिताग्नेयपदेवाग्नीसंस्थितम् ॥ एवं चित्तासुजे ध्यायेद्देवमारोष्वरं शिवम् । पुरुषं वा स्मरेद्देवी लीलारूपं वा विचिन्तयेत् ॥ ध्रयवा निष्कलं ध्यायेत् सच्चिदानन्दलक्षणम् । सर्वते जोमयं देवी सच्चराचरविग्रहम् ॥ ततः सन्दर्शयेन्तुद्रादशकं परमेश्वरि ! योगिनं लिङ्गस्थं सुरभित्थे तु मुद्राचतुष्टयम् । वनमालामहेशान्त्रां नभोमुद्रामिति क्रमात् ॥ यथाशक्ति जपेन्मन्त्रं मूलं श्रीपादुकामपि । मूर्ध्नि सच्चिन्तये देवी योगृतं शिवरूपिणम् ॥ महामुद्रादिपञ्जे सकलश्रौतरशिस्प्रभम् । वराभयकराम्बुजं विमलगन्धपुष्पस्ररज्जम् ॥ प्रस्सवदने च्छेपं सकलदेवतार्चितम् । स्मरेत् शिवमि ईशान्तं तत्संविचारपूर्वं गुरुम् ॥ एवं न्यासे कृते देवी सात्तात् पर शिवो भवेत् । मग्नो नैवतत्सदृशो निग्रहावग्रहक्षमः ॥ सद्यःपातादिकं न्यासं यः करोति दिने दिने ॥

देवा: सर्वे नमस्यन्ति तं नमामि न संगतः ।

महापोढाख्यं न्यासं य: करोति हि पार्वति ! ।

दिव्यचेतं समुदिर्णं समस्तादिगयोजनम् ।

कत्वा न्यासमिमं देवि ! यं गच्छति मानवः ॥

तत्न स्वाधिजयोभाभ: सम्मानं पौत्रपं प्रिये ! ।

महापोढाख्यातथ्यासस्तदोचर्यति वन्दितः ॥

मात्रामृत्युमवाप्नोति यदि तात सदार्शिव: ।

वज्रपद्मारनान्नेद मन्त्री न्यासं करोति य: ॥

दिव्यान्तरोच्चभूगैलजालारक्षानिवासिन: ।

प्रचण्डभूतवेतालदेवयक्षोरगादय: ॥

भयप्रस्तेन मनसा तं नेच्छन्ति कुलेश्वरि ! ।

महापोढाख्यं न्यासं महाविष्णुशिवादय: ॥

देवा: सर्वे प्रकुर्वन्ति ऋषयोरपि सुनिर्भराः ।

बहुनोक्तेन किं देवि ! नागपद्याय प्रकाथयेत् ॥

मापराय च देवेशि ! अन्यसिद्धिप्रदायिका ।

आत्मासिस्थिमवाप्नोति तत्न्यासासं समाचरेत् ॥

भत: परतर: साच्चादे वताभावसिद्धये ।

लोके नास्ति न संदेह: सत्यमेतददास्य च ॥

उड्डीयानप्रवेशेन च परामृदचिन्तनम् ।

महापोढापरिज्ञानं नाल्पस्य तपस: फलम् ॥

व्रति से कथितं किंशिन्नमहान्यासादिकं प्रिये ! ।

समासेन कुलेशानि ! किं भूय: श्रोतुमिच्छसि ॥

इति कुलार्णवे महातन्त्रे महापोढाख्यषट्त्रिंश उल्लास: ।

५

पञ्चम उल्लासः

देव्युबाच । कुलेयाधारपालायां पिशितानान्न लक्षणम् । कुलद्रव्यस्य निर्माणं भेद्रमाहात्म्यमेव च ॥

५

पञ्चम उल्लासः

पविधानेन यत् पापं सविधानेन यत् फलम् । तत्सवं श्रोतुमिच्छामि वद मे करुणानिधे ॥

५

पञ्चम उल्लासः

ईश्वर उवाच । श्रृणु देवि ! प्रवच्यामि यथां त्वं परिपृच्छसि । तस्य भवण्यमातेषा विददृशैः समतां ब्रजेत् ॥

५

पञ्चम उल्लासः

पाधारेषा विना भृशो न च गृह्णन्ति मातरः । तस्मादिधिवदाधारं कल्पयेत् कुलनायिके ॥

५

पञ्चम उल्लासः

पाधारं त्रिपदं प्राहुः पट्पदं वा चतुष्पदं । पदया वस्तुलाकारं कुय्यादेवि ! मनोरमम् ॥

५

पञ्चम उल्लासः

सर्वदेवमयैः पूज्यैः क्रौङ्कपाशादिसंयुतः । मार्ज्जेलस्थ ग्रहैच मुत्तायुक्तिसमुज्ज्वलं ॥

५

पञ्चम उल्लासः

पुखचक्रसमुजूतं पातं कुय्यादिविधानतः । पतिसुतम्र्मातृभूलं किन्तु भिन्नदृश वज्जयेत् ॥

५

पञ्चम उल्लासः

दशरौप्यादिषु ताम्राणि सर्वसिद्धिकराणि च । मान्त्रिके चपलापात्र स्वभने चैव सुस्र्स्यम् ॥

५

पञ्चम उल्लासः

मार्ज्जेलस्थ वक्ष्ये स्वादभिवारे च कुर्य्येज्जं । गन्धं शान्तिं प्रकुर्व्विंशेपात्रप्रतिपादयेत् ॥

५

पञ्चम उल्लासः

कपालालावुपातापि सर्वपापहरायि च । पुखचक्रजपात्रापि सर्वपापहरायि च ॥

५

पञ्चम उल्लासः

उत्तमेतेनु पात्रेणु पात्रमेकं प्रकल्पयेत् । कुलद्रव्यं प्रवच्यामि श्रृणु देवि ! समाहिताः ॥

५

पञ्चम उल्लासः

श्रभश्र्मां द्वादशप्रस्थं प्रस्थार्ङि तत्क्षमेव च । तप्तुलानां चतुःप्रस्थं हिमश्र्च तथाभवसां ॥

५

पञ्चम उल्लासः

माद्यमालाबरो देवि ! एकत्रान मेलयेत् घटे ॥

8

कुलार्णवतन्त्रे

योगादिरह्निे स्वाने स्थापयेद्दोरवेश्मनि । प्रातर्दम्नौ समारोप्य नस्वानसदृशं पचेत् ॥ पवरोष्य पुनः पीठं प्रापयेततत् । पदेन पद्मके विष्टा हस्ताभ्यां मेलयेत् सुधीः ॥

8

कुलार्णवतन्त्रे

मस्तकान् तर्जनीकान् वायुपरिर्युतस्तन् समुद्ररेत् । मथ्यक् संमर्दी तर्जेष्टं पाकमालोच्य मेलयेत् ॥ एपा पैष्ट्रीति विख्याता पूजिता देवनानवैः । गौडो चूर्णमयो वश्योनत्क् सहसाम्र्रसा ॥

8

कुलार्णवतन्त्रे

. द्रुमप्रस्य कुलेऽनिन ! धातचौकुरसं समम् । मार्तिकेलप्रसूनं वा चैक्रद्रयं विनिचिपेत् ॥ चरोषकौ धाच्चफलं वसुनिष्कप्रप्रकाशत: । वस्र्र्रविकटुकन्धोफि निष्कमात्रप्रकाशत: ॥

8

कुलार्णवतन्त्रे

गुडसरांथ्यमेक्चिन्त यौजयेत् सहरो घटे । करेपा ग्रामयेत् सम्यगनुलोमविलोमतः ॥ पष्टोत्तरशताह्यच या त्रिरु रात्निन्दव' मतम् । दशाहेन तु पाकः श्रयात् प्रीयते तत् योगिनी ॥

8

कुलार्णवतन्त्रे

एपा गौडीति कथिता शिवार्ियुज्यहेतुका । हिमुष्यं मकरगदः स्थापारि संयोेजयेद् घटे ॥ हादशाहेन पाकः श्राच्चेप्समन्यत पुरोक्तवत । एपा माध्वी समुदिष्टा देवानांप्रीतिकारिपा ॥

8

कुलार्णवतन्त्रे

एका गुप्तो दिविर्िष्ट मरौचाहितयं तथा । धातको च चतुप्कं श्रायं पुष्ट्यैपि घतं मधुयसम ॥ पशौतिगुडममिश्र' घेपमन्यत पुरोक्तवत । हद मनोहरं द्रश्यं योगिनोपासनुत्तमम ॥

8

कुलार्णवतन्त्रे

सांद्रेन्तुपलको द्रव्यं मार्द्रिं प्रश्मान्तवकम । मोदकप्रचुरैरपि योगोऽयं मादिरा हृता ॥

५

पञ्चम उल्लासः

तं मेलयित्वा संयोज्य सार्पिं वङ्गपुटे पचेत्‌ । पत्वारिंशदिनान्यष्टौ पदे पदेजसम्भवे । विधायोष्टृल्य किरणैः शौरेिः सर्वांङ्गि शोपयेत्‌ ॥ यदा च कठिनोभावस्तदा मृद्भस्म मानत । गुह्याफलप्रभापन्नु जले सम्भलितं शुभम्‌ ॥ भालस्थं पूरयेत् पातं' मकरन्दरमैः परम् । एतदयुक्तं द्रव्य' सर्वदेवप्रियं प्रिये ! एतानी मदहेतूनि मदन्यान्यानि कारयेत्‌। पानसं द्वाचमाषीको खाजूरं तालमैचवम्‌ ॥ मधूच्छिष्टन्तु माधवीकं मैरेयं नारिकेलजम्‌ । मध्यान्ध्यपादशैतानि मधूनि शिखिकारणि तु ॥ हादयन्तु सुरामयं सर्वोपसुतमं प्रिये ! पेष्टो गोडो च माध्वी च विद्रेया त्रिविधा सुरा ॥ सर्वसिद्धिकरी पेष्टौ गौडो भोगप्रदायिनो । माध्वी मुक्तिकरी श्रेया सुराख्या देवता प्रिये ! ॥ विद्याप्रदैचवो श्रेया द्वाच्चा राज्यप्रदा भवेत्‌ । तालजा स्तम्भने श्रेष्ठा खाजूरी रिपुनाशिनी ॥ नारिकेलप्रभा यदा पानसो च मदप्रदौ । मधुशाख्या ज्ञानकरी दारिद्र्य रिपुनाशिनी ॥ मैरेयाख्या कुलेऽग्रणी सर्वदा पापहानिषी । चौरहप्समुजूतं मद्यं वङ्क्रास सम्भवम्‌ ॥ मधुपुप्पसमुजूतमासवं तर्पडसोज्झवम् । यस्य नास्ति' निविंकारं समानि च मनोहरम्‌ ॥ मद्य तदुत्तमं देवि ! देवानां प्रीतिकारकम्‌ । भालस्थं' पूरयेत् पातं परमानन्दवाचकः ॥ एतदामोदकं दृश्यं सर्वदेवप्रियं प्रिये ! ।

8

कुलार्णवतन्त्रे

घराद्रेर्गेनमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते । तथन्या श्राणमात्रेण गतकल्मषफलं लभेत् ।। सत्य मन्त्रग्रेमात्रेण तीर्थकोटिफलं लभेत् । देवि ! तत्पानतः साक्षाद्भमेनुमुचिं चतुर्विधाम् ।।

8

कुलार्णवतन्त्रे

दक्षागक्ति: सुरामोते ज्ञानगक्तिय तत्नवे । तत्स्वादे च कियागक्तिस्तदुक्कासे परा स्थिति: ।। मदिरा वध्रागा प्रोक्ता चित्तशोधनसाधनी । साघामेकां समुद्धृत्य पूजाकर्म समारभेत् ।।

8

कुलार्णवतन्त्रे

मद्यं मांसादि विजया शस्त्रगन्धादियैष संस्थितः । संशयं वटफान् कृत्वा संगृहाय विचक्षणः ।। मद्याभावे तु वटिकां जले संयुत्य तर्पयेत् ।।

8

कुलार्णवतन्त्रे

गुडमिश्रेण तक्रेण तेन वा मद्युभाजिना । सौवीरेऽप्याथवा कुय्याद्देशत् कर्म न लोभयेत् ।। प्रमादाद्यदि लुप्येत देवतागामप्युय्यत् । मांसदर्शनमात्रेण सुरादर्शनवत् फलम् ।।

8

कुलार्णवतन्त्रे

मांसघ्न तु त्रिविधं प्रोक्तं खभूजालचरं प्रिये ! । यथासम्भवमभ्येवं तपैषार्थं प्रकल्पयेत् ।। पिटदैवतयज्ञेषु देवि ! हिंसा विभाविता । पशुमात्रं प्रपश्यन्ति हिंसां कदाचनोदितां प्रिये ! ।।

8

कुलार्णवतन्त्रे

वनिमित्तं वषं दापि हेतवेग्न कदाचन । देवतार्थे दिनं वा हवि: पापैर्न लिप्यते ।।

8

कुलार्णवतन्त्रे

मानमात्रं पुष्केऽपि पापं नास्ति प्रयवायतः । मदनिमित्तं चरितं ध्रुवं पुष्कं भवति शाश्वि ! ।। चैलैरव पर्तनं द्रव्यै: सिक्थैैरैव चोदिता । शौकलद्रव्यैने चापि भैरवैष मचात्कना ।।

8

कुलार्णवतन्त्रे

यत् कर्म कुर्वतां पुंसां कदाचिज्जायते भवेत् ।

8

पशुम उद्धारः

सुत ! कर्म ते प्रधुवैन्ति सककोटिमुनेश्वरा: । हन्यामनलेप चानेन त्वाभिमन्त्रा पदं प्रिये ! ॥

8

पशुम उद्धारः

गण्पुप्पासते: पूज्यमन्यया नरकं ब्रजेत् । शिवोक्तृृृृनमिदं शास्त्रं नात्र शङ्का कदाचन ॥

8

पशुम उद्धारः

सद्बुद्धया पूजो ! त्वं हि माश्रिवस्त्वं शिवोद्रसि हि । रक्तमा स्थातं सलिले विपुर्गन्धे रुद्रघ तद्रसे ॥

8

पशुम उद्धारः

परमात्मा तद्रानन्दे तस्यात सेवयमिदं प्रिये ! । मांsसाभावे तु लङ्घनमात्रंकं नागपञ्चवम् ॥

8

पशुम उद्धारः

मादाय पूजयेद्देवि वौमनस्या निप्फलं भवेत् । मद्यमांसंविहीनेन मद्येनापि न तर्पयेत् ॥

8

पशुम उद्धारः

न कुर्य्यान्मद्यसामान्ये विना द्रव्यं पूजयेत् । पशितं तिलमात्रन्तु तिलाद्र्घमपि विन्दुना ॥

8

पशुम उद्धारः

सकृत्तर्पणसात्रेय सर्वैयशफलं लभेत् । कुलपूजासमं नास्ति पुण्यमन्यत्र कुत्रचिदपि ॥

8

पशुम उद्धारः

तस्मादय: पूजयेत्कृत्या भक्तिसुरक्तयोग्र्भ: स भजनम् । अनघोतोऽप्यभ्यासज्ञो गुरुब्रह्मो हृदब्र्रत: ॥

8

पशुम उद्धारः

कुलपूजारतो यस्तु स मे प्रियतमो भवेत् । चतुर्दशमपि वर्षाणामाधमाऽऽपामपौष्करि ! ॥

8

पशुम उद्धारः

पुंस्क्लीनपुंसकानान्तु पूजितेष्टफलप्रदा । दृशामुत श्रीभद्र द्रव्यात पूजिता सुवघ्घोरिव ॥

8

पशुम उद्धारः

पपूजिता त्वं देवेभि दु:खदा कुबधू:इव ॥ कुलपूजां विना यस्तु करोत्येव सुन्दर्र्मति: ॥

8

पशुम उद्धारः

स याति नरकं घोरमेकविंशतिभि: पद्ष ॥ तस्मात सर्वप्रयत्नेन कुलपूजारतो भवेत् ॥

8

पशुम उद्धारः

लभते सर्वसिद्धीश्च मातृ काऽऽर्थ्या विचारपि ॥ श्राराधनासमर्थश्चेद्यादर्चनसाघनम् ।

यो दातं नैव गद्योति कुय्याद्रव्यनसाधनम्॥

सम्यक् मत्कृततून् सत्वा यत् फलं समवाप्नुयात्।

तत् फलं समवाप्नोति यत्कृत् सत्वा कुलार्च्चनम्।

कुत्र वा पोड़शकान्नि यत्फलं लभते प्रिये॥

तत्फलं समश्नुतेsत्रैव श्रोत्रकन्यकन्यकनम्॥

सार्द्धतिकोटितीर्थेपु सत्वा यत्फलमाप्नुयात्।

तत्फलं लभते भक्त्या सत्वा श्रोत्रकृद्दर्शनम्॥

यत्रनोक्तेन किं देहि! यथा भक्त्या तददाति यः।

द्वालाचाध्या पूजार्धं कुलद्रव्य स धर्मवित्॥

शैवे वा वैष्णावे ग्राह्यं श्रेष्ठु भक्तियुतं भवने।

बोजे प्राप्यते सांख्ये लङ्घनं तत्फलेखेडपि वा॥

दक्षिणे वामसिद्धान्ते वैदिकादिपु पार्वति।

घिना नोलसिताभ्यन्तु पूजनं निष्फलं भवेत्॥

कुलद्रव्यैर्दिना लुब्धैः पूजार्तपोत्रेतम्।

निष्फल तत्फलं विदि! भस्मनोsपि यथाहुतम्॥

यथैवान्तरथा रात्रि! प्रिया शुनैर्वहिस्वरः।

सेवाव्रत्योगनिष्ठा ये प्रिया मे देवि! नापरे॥

समर्पयन्ति ये भक्त्या श्रद्धाभ्या विप्रितामवम्।

उत्पादयति चान्नं मत्प्रिया कौलिकाद्य ये॥

भावयोः परमाकारं सच्चिदानन्दलक्षणम्।

कुलद्रव्योपभोगेन परितुष्ट च चान्यथा॥

मनस्यानु भयोग्यारो मनोवाचामगोचरः।

जुनद्रव्योपसुल्लेन जायते नान्यथा प्रिये॥

सेविते च कुलद्रव्ये कुलतत्त्वार्थदर्शने।

जायते मैरवावेशः सर्वत्र समदर्शने॥

तमः परित्यज्य वैषम्य यथा दौपेन हि श्वते।

पञ्चम

उद्यासः

सथा मायावतोद्भवाम्ना ज्ञानदौपेन हृश्यते । मन्त्रपूतं कुलद्रव्यं गुरुदेवार्पितं प्रिये ॥ ये परिवन्ति जलं तेनां स्नपनं न विद्यते । मद्यन्तु मैरवोद्भवो मद्यं शक्तिः समौरिता ॥ शड्खोभोग्या च मदास्य मोहयेदमरानपि । तन्मध्येयं ग्रिवं पोत्वा यो वा विजुगुप्सते नरः ॥ मद्याने कपरतो भूत्वा स मुचः स च कौलिकः । सुरागत्ति: शिवोरमांसं शङ्खोक्षा मैरव: स्वयम् ॥ सयोरेक्यं समुत्पन्नमालन्दोमोक्षमुच्यते । मानन्दं ब्रह्मारूपं तत्र देहे व्यवस्थितम् ॥ रक्षाभिघ्रुक्कमं सत्यं योगिभिस्सिद्धिदं प्रोच्यते । कुमारकामुकपालानि मद्यपूणानि विभ्रत: ॥ किं न पर्याति लोकोड्यं व्रणाविष्णुमहेश्वरान् । नि.गडो निर्भयो वोरो निर्लज्जो निप्कृतो हि सः ॥ निर्हेतवेदशास्त्रार्थीं वदतां वाक्शिं प्रियेत् । मन्त्रपस्कारभेदाम्तपानेन पार्वति ॥ जायते देवतामावी भवबन्धविमोचकः । वास्तुप्रस्थे मदा प्रेयं ज्ञात्वियस्य रसाग्रसि ॥ गवामांसलवणेनैव वैश्वानरूद्रस्यालोटकर्मेपि । देवान् पितॄन् समभ्यच्यं देिव ! प्रास्त्लोककर्मणा ॥ गुरुः स्मरणं पिवनमदं भक्षणं मांसं न दोषभाक् । द्वापर्थ्य सर्वदेवानां ब्रह्मज्ञानं विधाय च ॥ सेवते मधुमांसानि टपस्या चेत् स पातकौ । मन्वार्थेररपक्षेव मनसः स्थिरहेतवे ॥ भवपाशनिहत्यर्थं ज्ञानपानं समाचरेत् । यः सेवेत सुखार्थाय मद्यादीनि स पातकौ ॥

५

कुलार्णवतन्त्रे

प्रार्थयेद्द्रे वतापीत्या ह्याभिलापविवर्ज्जितः । मत्स्यमांससुरादीनां मादकानां निपेवणम् ॥ यागकाले विनान्यच्च तृपर्णं कश्वितं प्रिये ! । यथा ऋतुफलं विप्राणां सोमपानं विधीयते ॥

५

कुलार्णवतन्त्रे

मद्यपानं तथा कार्य्यं समप्रयोगमरोचदम् । श्रोत्रिय: कुलघातेभ्य: समयविध्नाय वासनाम् ॥ पश्चमुद्रां निपेवेत चान्यथा पतितो भवेत् । श्रद्धत्तिं गुरुपादेषु वटुकादौनपूज्य च ॥

५

कुलार्णवतन्त्रे

वैरोट्पन्न द्विषत्पानं देवताशापमाप्नुयात् । श्रद्धया मैरवं देवं श्रद्धया मन्त्रसर्पणम् ॥ पशुपान्निविधौ पीडा यौरीडपि नरकं व्रजेत् । श्रद्धया कौलिकाचारं श्रद्धया गुरुपादुकाम् ॥

५

कुलार्णवतन्त्रे

योगस्मिन् तन्त्रे प्रवर्त्तंत तन्तु पोड़यसे भुवम् । कौलज्ञान्ने ह्यविश्वो यस्तद्द्रव्यं भोक्षुमिच्छति ॥ स मद्यपातको द्रेयः सर्वधर्मबहिष्कृतः । समयाचारहीनस्य हैहयात्तित्वमानिनः ॥

५

कुलार्णवतन्त्रे

न सिद्धयेक्कत्कर्त्तं सर्वे तत्तस्य नरकायते । य: श्रद्धाविधिमुत्सृज्य वत्तंते कामचारतः ॥ स सिद्धिमिह नाप्नोति परत्र नरके गतिम् । स्वेच्छाचारममार्जो यो दैच्यामस्कारवर्ज्जितः ॥

५

कुलार्णवतन्त्रे

न तस्य श्रद्धति: क्वापि तपसोर्थव्रतात्तिभिः । श्रद्धत्तत् पिवेद्द्रव्यं वलात्कारेण मैथुनम् ॥ अप्रियेप हतं मांसं रौरवे नरकं व्रजेत् । कौला: पाशुपताश्चैव पञ्चमकारविड़ासका: ॥

५

कुलार्णवतन्त्रे

कैश्रमंख्या स्मृतां यावच्चावचित्रर्हति रौरवे ! । कुलद्रव्याणि सेवते योन्यदेशेनमार्चितः ॥

पञ्चम

उपासः

सद्गुरोः प्रसन्नस्यां भूतयोनौ निपु जायते । मदप्रचारदितात्मा च न किंचिदपि वेत्ति च ॥ न ध्यानं न तपो नास्ति न धर्मो न च सत्क्रिया । न मन्त्रदेवगर्वादिमाविकारो न हि कौलिकः ॥ केवलं विषयासक्तः पतत्येव न संशयः । मद्यपात्रो न पूजार्थी मांसाशौ स्तोनीपिवकः ॥ कौलोपदेशहीनो यः सोट्टचयं नरकं ब्रजेत् । भ्रमस्कारिणि योनौ स्त्रीत्वं पञ्चमुद्रां निपेवते ॥ कुलेऽस्मिन् मद्यपानिष्ठोऽपि नित्यतामधिगच्छति । लिखितव्यतिरेकेण पञ्चाधारविभेदकः ॥ पौठस्थानेति न ग्राह्या महापशवस्त्वहेतुना । श्यामूलाधारमात्रस्थं गत्वा पुनः पुनः ॥ रेचिचन्द्रकुएडलौघक्तिः सासवस्य सुखोदयः । व्योमपद्जनिस्थानसुधापानरतो नरः ॥ मधुपायो समं प्रोक्तःसतरेऽसौ मधुपायिनः । सुखासुखपरं हित्वा स्त्यानखेदे न योगवित् ॥ परे शिवे ! नयेच्चित्तं फलाभी स निगद्यते । नतस्तो देहिन्द्रियाणां संरोधनाकृति योगवित् ॥ मांसाशौ स भवेदेव हि श्रेयाः स्यु प्राणिहिंसकः । अमृतादपभूयिष्ठो हि प्रवृत्तः कौलिकस्य च ॥ अक्कीनां सेवको यस्तु स भवेत् शक्तिसेवकः । परशक्त्यात्मियुनसंयोगानन्दनिभरः ॥ यत्रास्ते मैथुनं तत्रस्यादपरे स्तोनीपिवकाः । इत्यादि पञ्चमुद्राणां वासनां कुलनायिके ॥ ज्ञात्वा गुरुमुखादेव ! यः स्मरेत् सत् सुचिन्तये । इति ते कथितं किंचित् कुलद्रव्यादिलक्षणम् ।

8

षष्ट उच्छ्वासः

देव्युबाच । कुलेश ! श्रोतुमिच्छामि पूजनस्य च नृत्तनम् । कुलद्रव्यादिसंस्कारमचैनं बद मे प्रभो ! ॥

8

षष्ट उच्छ्वासः

ईश्वर उवाच श्रृणु देवि ! प्रवच्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि । तस्य स्वरूपाभातेषु लिङ्गतो देवदानवैः ॥

8

षष्ट उच्छ्वासः

निरस्यपातकां यत्र मानवाः पुण्यकारिणः । कुलज्ञानसमुपेतानां मजत्ते च हृदद्रता ॥

8

षष्ट उच्छ्वासः

पृथ्व्याभिषेककर्माच्च विटङ्गमासाद्यतस्खलत् । देवता गुरुभक्तास्तु नियतात्माच्चरेत प्रिये ! ॥

8

षष्ट उच्छ्वासः

कुलागमरहस्यज्ञो देवताराधनोत्सुकः । गुरुपदेशसंयुक्तः पूजयेत् कुलनायिके ! ॥

8

षष्ट उच्छ्वासः

मृदादिभि: संक्षिप्र: कोशलैल्यैविरोजितः । पशुप्रतादिविसुखः सुसुखस्तु यजेत प्रिये ! ॥

8

षष्ट उच्छ्वासः

यद्वा पुंसः कनार्थस्य कालेन बहुना प्रिये ! । मत्प्रसादेन भूत्या च दृश्यशक्ति:समागमः ॥

8

षष्ट उच्छ्वासः

तदर्हं तर्पणं कुर्यात्त्रिविदेहि: श्रीभैरवोदितैः । गुरुपदेशाविधिना चात्र या पतनं भवेत् ॥

8

षष्ट उच्छ्वासः

मन्वयोगेन देवेशि ! पूज्येत स्वेच्छपूजनम् । तदर्ह तु त्वया सार्द्धं सकलामि सप्रमादरात् ॥

8

षष्ट उच्छ्वासः

भेरवोऽहमिति ज्ञात्वा सर्वज्ञादिगुणान्वितः । इति संजिन्य योगेन्त्र: कुलपूजां समाचरेत् ॥

8

षष्ट उच्छ्वासः

इत्यादि लचणोपेतः कौलिको नियतत्रत: । यत्नां शक्तिमवेक्षेत ! मुक्तिमुक्तयोः स भोग्नरम् ॥

5

उपासः

एकान्ते विजनेरुपे देशे याधार्कावचजिन्ते । सुचौासनं समासीनः प्राणायामैर्वापुद्रसुखः ॥ श्रमतापादिमहोपे क्लेशहच्छतरोग्नुतले । वच्मप्रकारसंस्तोत्रं स्तोत्रैर्नापिकवचैः पठपुम् ॥ युप्पमालावितानाद्यैः प्रचुरैवपटसंवृतम् । कर्पूरदीपभास्वन्तं धूपामोदसुगन्धिकम् ॥ सम्मृदपंव सुधास्नानं ध्यात्वा नाकुलचेतसा । श्रीगुरोराज्ञया देवि ! कुलपूजां समाचरेत् ॥ श्रात्मस्थानमनुद्रस्यदेव्यदिस्तु पञ्चमौ । यावन्न कुर्वते मन्त्रो तावद्दे वार्चने कुतः ॥ सुद्रात्मसूतसंशुद्धिं पाशवीयामतिक्रियैः प्रिये । पडङ्गैः शिखिलन्यासैर्मुद्रादिः समीरिता ॥ sमार्जनातुलेषादौदेः पञ्चोपचारवत् क्रतम् । वितानधूपदीपादि सुप्पमालोपपरोभितम् ॥ पश्चवर्णरजोद्भितं स्थानद्विद्रितोरिता । अथवा मातृकावर्णीमूलमन्त्राद्वराक्षरै च ॥ क्रमोक्तक्रमाहिराट् ख्या मन्त्रघटाद्रितोरिता । पूजाद्रव्याणि च प्रोक्तं मूलेनैव विधायचिन ॥ द्रव्यंयेदेनुमुद्राद्यै द्रव्यमुद्रिद्रितोरिता । पौठे देवं प्रतिष्ठाप्य सकलौकरतविग्रहः ॥ मूलमन्त्रेण दिग्बन्धं न्यासद्रव्योदकैन च । तिवारं प्रोचयेहिन्द्रां देवम्युच्चिरितोरिता ॥ पश्चाद्रिं विधायेय्सं पश्चाद् यजनमाचरेत् । सा पूजा सफल्ता प्रोक्ता चान्यथा निष्फला भवेत् ॥ सकलेन बिना पूजा निष्फला कथिता म्रिये । तस्मात्नैवसमालिख्य विधियत्तत् पूजयेत् ॥

कुलार्णवतन्त्रे

पञ्चब्रह्ममयं लाकारं विश्वं व्याप्य विलाचरत् । त्रैलोक्यं मथितं येन मथनं तत् सदाशिवम् ॥ उद्यानं चतुरस्रं स्वात् कामरूपस्थ यतुंलसम् । आलम्बनं चतुर्द्धं वामं पूजागिरिसंभवेत् ॥ अभ्यर्च्य मण्डलं पश्चादाधारं स्थापयेत् क्रमात् । गृहमध्ये भोगपूर्णां विलिपात्रस्थ पञ्चधा ॥ मूलपात्रन्तु संखाश्य प्रभ्यर्च्य वासनेन तु । sम्पूज्य मूलमन्त्रेण कुलेश्वरि ! विधानवित् ॥ तत् मातृप्रमाणन्तु मक्ष्यं मांs विर्निच्चिपेत् । नष्टे: पर्युपितोदितेर्दर्ग्नदेर्ग्नस्ववर्जिते: । हेतुभि: मधु पात्रेस्थं निधाय विधिना भवेत् । स्वाधिष्ठेय वाधिष्ठेय द्रवैरसंतस्निभै: ॥ मनोहरैरम्लहेशानि ! तर्पणं सफलं भवेत् । भसंसक्तं सुरापानं कलशद्रव्याधृतुःखदम् ॥ कौतिंरास्य सौख्यस्य धर्मोविद्या च नश्यति । तस्मात् संसृत्य विधवत कुलद्रव्यं ततोध्द्रवेत् ॥ मन्यथा नरकं याति तद्लोक्ना नात्र संशय: । विना द्रव्याधिवासेन न जपेद्ध करेत् प्रिये ! ॥ ये सरन्ति नरान मूढास्तेयां दु:खं पदे पदे । नाम्ना वेन विना मन्त्रो म मन्त्रेष विनाशव: ॥ परस्परविरोधित्वात् कार्यं पूजा विधीयते । तत् सगयर्निहत्निस्थं ज्ञात्वा गुरुसुबुद्धात प्रिये ! ॥ वैष्णवं प्रोक्षणं ध्यानं मन्न्रसुद्राविमोचनम् । डामरं तपंगयोग्यं न्यात्न देवताप्रीतिकारकम् ॥ शाम्भवं गुह्यंदुर्गायै स्मृतं मिप्टद्रसदागिवे: । चतुर्विधं मतिमन्न्रै: स्वामिद्रव्यैव पारम्तम् ॥

पष्ट

उत्साहः

शक्ता मानदा पूषा तुष्टिः पुष्टिरतिरुष्टितिः । रागिनी चन्द्रिका कान्तिर्ज्योत्स्ना श्रीः प्रोतिकृद्‌ददा ॥ पूषा पूष्णमता चेति कांथिता कुलनायिके ! । सोम्या कामप्रदायिनी पोड़शास्वरजा कला ॥ तपनो तापिनी धूम्रा मरीचिर्ज्वालिनी रुचि: । सुपुत्रा भोगदा विभ्राज रोहिणो धारिणी भमा ॥ कलावत्या वसुधा सेतुः प्रभा द्वादश दंरिता । भूम्नांधिरुचिर्व्वालिनो चालिनी विशुलिङ्गिनी ॥ शम्भोःश्वरपा कपिला हयकषायवद्‌धा तथा । पामने या यदि वध्याद्‌दा दशधर्मप्रदा कला ॥ तुष्टिमेधा सृष्टिकृद्देवी कामिनीसंयोजिनी सिता । स्थितिः सिद्धिरिति प्रोक्ता कचवर्गकला द्रग्‌ ॥ प्रकारार्थं समुद्भूता वद्‌व्यपस्तु कला इमा । ज्वालापालितनो ग्रान्तिरौश्वरी रतिकामिके ॥ वरदा हादिनी प्रीतिर्‌ तथाच द्रगमौ स्मृता । उकारप्रभवा विप्युजाता स्युः स्थितये कलाः ॥ तोद्या रौद्रो भया निद्रा धृतिरूपा क्रोधिनो प्रिया । उल्लोला मदनिलामा पयस्विनी कला दश ॥ मकारप्रभवा रुद्रग्राता संहृतये कलाः । अवर्गस्य चतस्रः स्युः पोता क्षेतारुषा सिता ॥ सर्गंगास्ततस्तस्रः सुःसूक्ष्मरा तारिष्यौ सिता । कलायेश्वरवसजाता श्वरद्नामाय विन्दुगा: ॥ निह्ह्र्त्तिय प्रतिष्ठा च विधा ग्रान्ति स्थथैय च । रेचिका दोपिका चापि रेचिका मोचिका परा ॥ शुद्धा श्यामारता श्याना श्रृता धामाधिनो तथा । क्राथिनो खोमरूपा च विन्दन्ता: स्वरमा कला: ॥

४६

कुलार्णवतन्त्रे

सदाशिवभवा नादादनुग्रहकला: क्रमात् । प्रथमन्तु शांते हंस: प्रतादिव्यूरनन्तरम् ॥ तृतीयं दूतीयं स्वाचतुर्यंस्तत्परादिक: । चतुर्थर्थातिमन्त्र: सुदेवता वाच्यपूजिता: ॥ मन्त्रजापश्च संप्रोक्त आत्मस्तवश्च पञ्चमि: । ब्रह्मादैकरसान्तस्करे परसुधात्मनि ॥ स्वच्छन्द स्मरगे मन्त्राध्वत्यस्तकरुपिण्डपो । प्रकृतिस्थान्तकारे शक्तग्रान्करे वरे ॥ भग्नतलं विधैध्वाश्रित् वस्तुनि क्षितिरुपिण्डपि । तत्त्वैरपि कथंरहोपतिस् केवलं ध्यातं सदाश्रितै: ॥ भूतला परामृतायारं मधि विश्वरुपं कुरु । शाक्भवं पावनं भूमि: पुष्टिरिन्दु: समीरिता ॥ स्थितिय पावकार्यश्च गत्वार्चिन्दुमनादृता । स्थिरार्चिपेन्तुमयुक्ता श्रिता विन्दुयुगान्विता ॥ सद्य:स्रतपदं ब्रूयात्तथ्यपादमेतकोऽप्यये । तथाग्रतेऽग्ररोत्युक्ता प्रचार्च्चयतद्रुपिण्डपि: ॥ भ्रष्टत साधय ह्नाक् इदंमो द्रव्यादिकृतम् । शक्ति:सौज मनु: प्रोक्त: पञ्चसिंगारिस्वरुपरे: ॥ शाक्भवं पद युग्मस्य यागादिनो मत: परम् । पञ्च कोटि मो यागादिनो तात: परम् ॥ ऋते केदय देवद्या मकारोभं युग कुरु को नम: । मोहं कुरु कुरु कं दीं । शाक्भव पद युग्मस्य यागादिनोति शाक्भवन् ॥ कामराज मत: दिव्यं यागादिन के देहिनि च । शाक्भव.पदयुग्मं कामराजमत.परम्

8

उत्साहः

तत्त्रिंयं मोक्षमन्दाल्ले कुरू युग्मं वदेत् ततः ।

8

उत्साहः

स्यात् प्राप्तात्परां शान्तिं मत्संविग्रहृताचरेत् ॥

8

उत्साहः

दौपनोमत्तुरोत्युकः सर्वसिद्धिकरः प्रिये !

8

उत्साहः

रेतत: कलौ भक्तौ द्वौ भेदिकां मनूनपि ॥

8

उत्साहः

पस्ततेऽपि दौपनौड ममलमन्त्रमपि समालम् ।

8

उत्साहः

एकहिविचत्नः पष्ठ विचत्वारिकर्मस्वके !

8

उत्साहः

मन्सूक्ष्मभ्यर्चा पावनु पूजयेदहेतुमद्रया ।

8

उत्साहः

वृददार्घयडसभृतमघेपरससम्भृतम् ॥

8

उत्साहः

पापूरितं महाप्रासं पेयूपरसम्भावचम् ।

8

उत्साहः

मुषद्धव्येण तेनापि सद्यपुप्याचतैरपि ॥

8

उत्साहः

न्यासोक्तिसर्वमन्ने शापि तन्मार्न पूजयेत् प्रिये !

8

उत्साहः

मूलं श्रोगुरुपडकोऽ मूलाधारे च पादुकाम् ॥

8

उत्साहः

दिव्यौधे वादिनाथस्य तच्चछक्तिय सदाशिव: ।

8

उत्साहः

तत्पद्रो चैग्वरस्याभ्या रुद्रस्य तदधू: ।

8

उत्साहः

विष्णुर् तत्प्रिया ब्रह्मा तत्कान्ता द्वादशे क्षिता ।

8

उत्साहः

मित्रोधे सनकश्चैव सनन्दश्च सनातन: ।

8

उत्साहः

मनकुमारच मनसुजातच ऋतु: ऋतुः ।

8

उत्साहः

• दत्तात्रेयो रैवतको कामदेवस्ततः परम् ।

8

उत्साहः

ततो व्यासच शुक्रच एकादश समौरिताः ।

8

उत्साहः

मानवौधे नृसिंधेय महेशौ भास्करस्तथा ।

8

उत्साहः

महेन्द्रौ माधवो विष्णु: पडेतेऽ च प्रकौर्तिताः ।

8

उत्साहः

नमोडस्तु पूजयेदेव दिव्यौधे परम: शिव: ॥

8

उत्साहः

महायिवद्य सिद्धौधे मानवौधे सदाशिव: ।

8

उत्साहः

तत: पोठं समभ्यच्य देवौभावार्चयेत् प्रिये !

8

उत्साहः

सर्वपिड्डिपूजन्तस्य वार्तां नान्दीविजिहे ।

8

उत्साहः

सर्वभर्तार्चिते मातरर्च्य परमेश्वरी ! ॥

देवेशि ! भक्तिसुनभे परिवारसमन्विते ।

ध्यायस्वां पूजयिष्यामि तायस्वं सुस्थिरा भव ॥

भक्तेष्टानेन चावाद्या यजेहृ शौमनम्यधी: ।

ध्यात्वा सूत्रं प्रदर्शयेत् गभ्भुप्यापाचतादिभि: ॥

विमयस्याप्रमेयस्य निर्गुणस्य गुणेरिष: ।

माधकानो हितार्थाय नत्क्जपयो रुपकस्नना ॥

कुरङ्गरङ्किडख्योर्मध्ये रूपंकुड़ापटेश् वरा ।

मङ्गडले फलके मूर्ध्नि हृदयेनु प्रकौर्तिता: ॥

एपु स्थानेषु देवेशि ! यजन्ति परमं शिवम् ।

भ्रुपेण ह्युपिणं हित्वा कर्मंकाङ्क्ष रता नराः: ॥

गवां सर्गाड्नजै चौरं सावधे:सन्मुखे यथा ।

तथा सर्वाड्नगोदैच: प्रतिमादिषु राजते ॥

ग्राभिरुप्यायध विमलस्य पूजायाच्च विगोषपत: ।

साधकस्य च विश्रान्तौ सात्विका देवता भवेत् ॥

गवां सर्वपि: शरैरेप्यं न करोेल्लङ्घनोषणम् ।

स्वकर्मरचितं दत्वा महान्बामेव पोपणम् ॥

स्वकर्मरचितं दत्वा पुनस्त्वामेव पोपयेत् ।

एवं सर्वप्रकारेण सततं परमेश्र्वरी ।

विना च समयं देवि ! न ददाति फलं नृपाम् ॥

सकलोकस्य तृप्रार्योस्तदौयानोन्द्रियादिय च ॥

प्रतिष्ठावार्संयेदे वि ! स्वाभ्यया नित्कलं भवेत् ।

मन्त्रहीनं क्रियाहीनं क्रियासुत्रिफलप्रदम् ॥

चमया साधयेस् सर्वं छोनमन्नप्रयं वदेत् ।

नियमादतिरेकेष यद्यपुस्त्कर्म करोति य: ॥

न किश्चित्यस्य फलं सिद्धयति क्रमयोगपत: ।

न्यूानातिरिक्तकर्मोपि न फलन्ति कदाचन ॥

8

उपासः

यथा करफलादोनि नैकर्माणि फलन्ति हि । तद्विधान सत्कर्म जपहोमार्चनादियु ॥ देवता प्रीतिदा भूतादूःसुखसौकिफलप्रदा । तद्वस्तु यन्त्ररूपेण मल्लव्याजेनिजानताम् ॥ ऋतार्चनादिक सर्वं व्यर्थं भवति शाम्भवि । यन्त्रं मन्त्रमयं प्रोक्तं देवतामन्त्ररूपिणी ॥ मन्त्रवत् पूजिता देवी ! सन्तसैव प्रसौदति । कामक्रोधादिदोषस्य सर्वंदु खनियन्नघणात् ॥ यन्त्रमित्यादरेणैव मन्त्र देवं प्रीणाति पूजित । शरीरमिव जीवस्थं देवस्थं चेष्टवत् प्रिये ! ॥ सर्वपापि देवता यथा यन्त्रप्राणप्रतिष्ठितम् । तस्माद्यन्त्रं लिखित्वा घा पूजयेत् परमं शिवम् ॥ ज्ञात्वा गुरुमुखात्सर्वं पूजयेदिदधिना प्रिये ! । एकपौठे पृथक् पूजा विना यन्त्र करोति यः ॥ भवद्दानिमपि त्यक्वा देवतामापमापुयात् । एकपौठे कुलेशानि स्तो स्वे यन्त्रं पृथक् पृथक् ॥ यजेत्तद्वारस्योपेतान् देवान् तद्दिधिना तत् । भाविही देवतामेको श्रेष्ठो देवदेवताम् ॥ उभाभ्या सभते ग्रामन् मन्त्रचक्रलमानस । इत्यादि लचण ज्ञात्वा गुरुत्त भासत प्रिये ! ॥ विधानैरर्चयेत् सम्यङ्नेवता सुप्रसौदति । पोङ्गै रुपचारैस्तु साध्य शाङ्खरण प्रिये ! ॥ पूजयेमूलमन्त्रेण गन्धसुप्याच्चतादिभिः । महापोडशिताशेपचारैरप्चिवाराध प्राभव ॥ पश्वादि नमोक्तेन तद्देवतार्घ्यमुपक्जयेत् । स्वागमोक्तेन साद्रेष्ठ तपोयेदलिखिन्दुना ॥

५

कुलार्णवतन्त्रे

श्रद्धास्थानामिकार्याश्च नखे निःश्रितमूर्धनि । स्पावन्मन्दिरमध्ये तु विधिवत्कुलनायिके ॥

५

कुलार्णवतन्त्रे

भक्तितपैर्यामुत्सृष्टजन्मा मूलत्रिपादुकाम् । पूज्यां यत्नेन कुत्रापि तर्पयेद्भोरदेवता ॥

५

कुलार्णवतन्त्रे

भक्त्या भैरवदेवोऽनामार्च्छक्तिकामपि्रिये । पूजामादृष्टयोगेन ततस्तत्कुलजन्मति ॥

५

कुलार्णवतन्त्रे

श्रद्धास्थानामिकार्याश्च यक्ष्यकर्माणि तर्पयेत् । तर्जन्यादृष्टयोगेन तर्पयेदभिचारकः ॥ अनिष्टादृष्टयोगेन स्वधने तर्पयेत्प्रिये ॥

५

कुलार्णवतन्त्रे

एवं सत्यं देवेशि कुलद्रव्यैरियतिविधिः । देवतापुरतो देवी गुरुपङ्क्तिक्रमे तर्पयेत् ॥

५

कुलार्णवतन्त्रे

पङ्क्तिक्रमेण च प्रोक्ता शालग्रामनन्यधौः । हस्ताभ्यां गृहेत्सुद्रां धनुरपि कपालस्थदर्शतौ ॥

५

कुलार्णवतन्त्रे

द्वादशार्पणकुसुमालिपवसनाम् । कपापूर्वां पञ्जामकृष्णयनामस्मरजटा-मुपेतां सिद्धौधैर्यातत गुरुपङ्क्तिं कमगतिम् ॥

५

कुलार्णवतन्त्रे

एवं संपूज्य धूपच दीपं नैवेद्यमेव च । पानासवं विप्रितोपेतं भक्ष्यादि विविधानि च ॥

५

कुलार्णवतन्त्रे

कृतस्यादि फलान्वेषु ताम्बूलस्थ समर्पयेत् । इति ते कथितं देवी कुलाचारस्य लक्षणम् ॥

५

कुलार्णवतन्त्रे

कुलद्रव्यादिसंस्कारं किमन्यत्स्रोतुमिच्छसि । अतः कृपणो नाचार्यो द्रव्यस्कारविधिकरणं न गळोष्ट्राच ।

सद्गम उवाच ।

देवयुवाच । कुलेश ! वटुकादीनां वलिष्ठ पाङ्किलश्चपम् । तद्रस्यप्येव सौकार्यं यद्मे कथ्पानिधे ।

६

सम्भव उत्सासः

ईश्वर उवाच । श्रृणु देवि ! प्रवक्ष्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि । तस्य श्रयणमात्रेण तत्त्वज्ञानं प्रकाशते ॥ यावभो वटुकेऽत्र द्योतितावशिष्ट कुर्यादरि ! । तप्यन्ति देवताः सर्वाः स्मरणात् यजनादपि ॥

६

सम्भव उत्सासः

। वटुकादौ यजेत्स्मान् सदा सुपुष्पैः सवामिपैः । तत्स्मरणविधानेन देवता प्रीतिमाप्नुयात् ॥ यत्किश्चित्‌सिद्धिदं यस्मात् पूजार्थं भोगहेतुना । श्रान्तोऽपि दद्यातेऽत्र भक्त्या चेद्भयथ कुलेश्वरि ! । वटुकमन्नान् वच्यामि गृपयत्व कुलनायिके ! ॥ येः सर्वचिन्तामावेश सर्व नश्यत्यपद्रवाः ॥

६

सम्भव उत्सासः

तारवयं ततो देवीं पूजयेत वटुकेति च । नायं कापिलजटाभारभासुरपिङ्गल ! ॥ त्रिनेत्रे ति पदे पद्याल्लासासुखपदं ततः । द्रवां पूजां बलिं गृह्य हयं पावकवर्चभा ॥

६

सम्भव उत्सासः

उत्तरो वटुकन्नोऽयं चत्वारिंशद्विधिर्करैः । बलिनानेन सन्तुष्टो वटुकः सर्वसिद्धिदः ॥ श्रान्तिं करोति मे नित्यं भूतवेतालसेवितः । तारवयं ततः सर्वयोगिनोभ्यः पदं वदेत् ॥

६

सम्भव उत्सासः

तत्पद्यात् सर्वभूतेभ्यः सर्वभूताधिपाय च । घृतं ततो डाकिनीभ्यः शाकिनीभ्यः पदं वदेत् ॥ तैलोक्यविपदं चैव वासिनीभ्य इमां वदेत् । पूजां बलिं गृण्हि युग्मं स्वाहान्तो योगिनोमनुः ॥

६

सम्भव उत्सासः

कयितोऽयं महेशानि ! मन्त्रः पञ्चदशाक्षरः । या काचिद् योगिनी रुद्रा दैस्या सौम्यंतराः यदित ॥ क्षेचराः भूचराः व्योमचराः प्रोतास्तु मे सदा । तारवयं बदतां सर्वभूतेभ्यः सुख एव हि ॥

५२

कुलार्णवतन्त्रे

पश्चादभूतपतिभ्यो हूँ फट् मसद्गणेभ्यः । भूताः ये विविधाकाराः दिङ्मु खोमन्तरोचमाः ॥ पातालभङ्खा ये केचिच्चिच्छवे ! यै च म भक्षिताः । ब्रह्माद्या: सत्यसन्धाश्च रत्नाकरपुरोहिताः ॥ वस्पन्तु प्रोतमानसः प्रतिगृह्यनिधिर्मं वलिम् । तारतयं ततो देवि ! गुरगं देवैःपप्ट वदेत् । सर्वविद्यान् पदं पश्यान्नागयम् द्वितीयं तथा ॥ सर्वोपचारसहितामिमां पूजां बलिं वदेत् । गृह्ण गृह्ण हि ठान्तोऽयं भैरवाधिष्ठितताम् च ॥ श्रद्धोभ्यर्वान्दत: पश्चाद् भूतमाधिष्ठितं परम् । सिद्धार्थं पद्ममाराध्य पञ्चादक्षतरं द्वयम् ॥ चैतपालह्य पञ्चाख्महाकैशपदं ततः ! आक्रान्त् ग्रामारिष्ठपदवैकिन्त्र देशाधिपतये ततः ॥ वदेद्धटुकनाथेति देवौसुतपदं ततः । मेघनादपदं पश्चात् प्रचण्डखड्गोयपदं वदेत् ॥ कपालावीत पदं पञ्चात्रौर्षर्षेति पदं वदेत् । स्यात्त् सर्वविद्याधिपतये इमां पूजां बलिं वदेत् न ॥ गृह्ण गृह्ण कुरु द्रष्टुं मम दूताय युग्मकंम् । च्वलनयुग्मं प्रज्ञालयुग्मं सर्वविद्यान्तकारयेत् ॥ नागाय हलयां चां बीं क्षें वीं च भूतत: परम् ! मातृपुत्रपदं पश्चात् कुलयुवपदं ततः ॥ चैतपालाय चोपपद् उत्तगमताचार: ! तारतय वदेत् पश्चादमुक ! धेवपाल ! च ॥ राजराजेश्वर ! इमां पूजां वलिमत: परम् । गृह युग्मे हिठान्तोऽस्मद्वाङ्गारतो मद्रु: ॥ सनन्त वलिदानेन वडुवद्रसमन्चितः ।

षटम

उल्लासः

राजराजेश्वरो देवो मे प्रसीदतु सर्वदा ॥ पश्चिमे वटुकं देवसुन्दरं योगिनीवलिम् । पूर्वं भूतबलिं दद्यात् चैवपालस्य दक्षिणे ॥ राजराजेश्वरं मत्वे पूजयेत् कुलनायिके ! । श्रद्धानामिकया द्रव्यं वटुकस्य बलिः स्मृतः ॥ तर्जनीमध्यमानामां अग्रदृष्टो योगिनीवलिः । श्रद्धालौमिष्य सर्वोऽपि बलिः भूतवलिः प्रिये ! ॥ श्रद्धषतरर्जनीमध्ये श्रद्ध चैवपालवलिं हरेत् । श्रद्धषमध्यमाभ्याश्र राजराजेश्वरस्य च ॥ वटुकादीन् समर्प्यैव कुलदीपान् समर्चयेत् । इदं तवल्लिपिटेन कुत्राप्येन्दादिलान्वितान् ॥ दीपान् उमरपकाकारान् त्रिकोणान्तर्गताभितान् । कार्योऽ्यग्रादिक्षु कुर्थ्यादव ससाष्ट पशुं वा ॥ श्रमस्तेजो वहिस्रेजो एकैकस्यामितप्रभान् । विधा देव्युपदि भास्मन् कुलदीपान्समावेदयेत् ॥ समस्तचक्रचक्रेशियुते ! देवी ! कुलाल्मिके ! । वारार्ककमिदं देवी ! गृहाण मम सिद्धये ॥ कुलदीपान् प्रदर्श्यार्थं शक्तिपुजां समाचरेत् । स्वधाकिं वोर्ध्वकिं वा दौचिवाद्य विधिपेतः ॥ पाययित्वा पिवेन्मद्यामिति शास्त्रस्य निश्चयः । अभ्यर्च्यं देवतानुच्चा मध्यसंस्कारमाचिके ! ॥ मन्त्रदीक्षाविधानैष् सिद्धो भवति नान्यथा । तस्मात् कुलाचार्यां गृहीं गम्युप्याचारतादिभिः ॥ अभ्यर्च्यं देवताबुद्रा भोगपातं निवेदयेत् । तदन्ते कन्यकाॅयापि ग्रामदास्व मनोहराः ॥ सभूज्य देवताबुद्रा दद्यात् पात्रं पृथक् पृथक् ।

कुलार्णवतन्त्रे

अनिवेद्य तु यः कृत्स्नं कुलद्रव्यं निषेवते । पूजितं निष्फलं तस्य देवता न प्रसादति ॥ चरडाली कर्मंचारी च मातङ्गो पुत्रकस्तथा ॥ श्वपचो श्वचको चैव कैवर्त्ती विश्वयोपितः । कुलाष्टकमिदं प्रोक्तं सकुलाष्टक मुच्यते ॥ कौटिलिको धूर्त्तकश्चैव शस्त्रजीवी च रक्षकः । गायको रजको शिल्पो केशरी च तथाष्टमौ ॥ तन्त्रमन्त्रमसायुक्ता समयाचारपालिका । कुमारो च व्रतस्थश्च योगसिद्धाधिकारापि वा ॥ पूजाकालेपु तान् प्रोक्तान् सा ज्ञेया संज्ञया बुधैः । उत्तमात्यधमभावेन चतुर्वर्णाश्रितान्यजेत् ॥ सुरूपा तरुणी कान्ता सकुलायोगदिता शुभा । गृहाङ्गना भक्तियुक्ता मूढग्राम्योपयोगिनी ॥ मलोलुपा सुशीला च स्मितास्या प्रियवादिनी । गुरुदैवतसङ्क्रान्तसुचिवृत्ता कौलिकप्रिया ॥ विमत्सरा विशेषज्ञा देवतासाधनोत्सुका । मनोहरा सदाचारशक्तिरेका सुलचेष्टिता ॥ दुष्टोग्रा कर्कशा स्थूला कुलहीना कुलदूषिता । परोधनाभिवहिता दुराचाराततुरात्मना ॥ निद्राग्रस्तातिदुर्मेधा दैन्याङ्गैर्व्याधिपीडिता । दुर्गन्ध्या दुःसुखिता मूढा हृदयेन्तर्गतशस्यभित् ॥ कुतर्का कुल्हिता वापि निर्लज्जा कलहप्रिया । विकुपनमार्गगा दुष्टा पञ्चभूताविकलानना ॥ दंष्ट्रैर्मन्त्रयुक्तैरपि भक्तियोगे विवर्जयेत् । ततोऽन्यन्नादिकं सर्वं मन्त्रादेगपुःश्वरम् ॥ इति पूर्वोदितैर्मन्त्रो देवैै निबेदयेत् ।

समम उक्त्वासः

सारवयस्नितः पूर्वं प्राप्तबुद्धिस्ततः परम्‌ । देहधर्माधिकारे च प्राप्तलक्ष्मप्रसादसिपुः । मनसा च ततो वाचा कर्मणा च सत्परं वदेत्‌ । हस्ताभ्यां च ततः पश्चाद्वपुरुद्रेश्य ततः परम्‌ । शिष्याश्च यत्कृतं तत्रं पश्चाद्यत्कृतं वदेत्‌ । सत्सर्वे गुरुदेवान्ते मक्षमपिंतमख्खल्वति । स्वाधीनतो मनुरितियुक्ताखिलसद्गुरुः प्रिये ! ज्ञानतो ज्ञानतो वापि यथाम्नाया क्रियते सद्‌ा । तव कुल्यसिद्धं सर्वसिद्धं सातः ! चसक्ख मे ! एवं सम्प्राप्य देवेशि ! कुल्वा नत्वा च भक्षितः ! प्रधानदेवतामूत्तों परिवारान्‌ समपंयेत्‌ । एवं सार्वरूपां देवीन्‌ चिन्तयेद हृदयाम्बुजे । श्रेपिकायै समर्प्याथ मूलमन्त्रेष भोधयेत्‌ । स्मृत्वा गुरुपदुच्छिष्टचार्ङ्गालौ सदनन्तरम्‌ । वदेद्वाक्त्रि ! शर्यांन्ते व्रश्रद्दरि ! च युग्मकान्‌ । एकविंशतिवर्गीयश्च श्रौपिकामन्त्ररोदितः । सन्त्रेऽननेन निर्माल्यं श्रेपिकायै समर्पयेत्‌ । देवेभ्यश्च्छिष्टमात्रेभ्यो ध्यायेत कौलिकसिद्धिभाक्‌ । चौषषावाचाविनोदवाचानिरतां नीलांशकोटासिनीं विस्फोटां नवयावकार्चरप्यामाकौष्णकेग्राननाम्‌ । नदद्वान्‌ सितकण्ठकुठलधरं माषिक्यपुप्योच्छलाम्‌ मातृकां प्रणमामि सद्यितमुखीं देवों भक्तयालम्बाम्‌ । ततः श्रोगुरुपादाय साच्चात पराशिवाय च । कराभ्यां पात्रसुद्धृत्य सहितोयं समर्पयेत्‌ । s तत्समस्तदयमुन्यैकवीरेभ्य महं पुनः । चञ्चोऽन्यपल्वन्नं स्वल्पा पिबिच्च तदनुज्या ।

६

कुलार्णवतन्त्रे

सत्येनोक्तृत्य पावनतु मुद्रां कल्यापसव्यतः ॥ यथाविधि हितोयेन गृह्योयान्नमुच्यते । पिशितं मांसपात्रन्तु मद्यं चुलुकसंस्थितम् ॥ आत्मटेहवयं तत्रैवाश्रय विध्नोधकम् । नरस्योल्लाससंहृतः प्रसन्नवदनेक्षया: ॥ गुरुः शिष्यान् समाश्रय दयात्तत्ववर्यं पिवेत् । शिष्योपासनमादाय मुद्रातमा कुसुमादिकम् ॥ यथागक्ति विनोतात्मा वित्तशाठ्यविवर्ज्जंतः । प्रयत्म्य वहिरष्टाद्रं प्रविश्यान्तः भवैः प्रिये ! ॥ समर्प्योपायनं भक्त्या शिवाय गुरुरुपैषि । रुद्रहेलावृशीकां कृत्वा करोति तमोग्रर्जनौ ॥ जानुभ्यामर्वाकं गत्वा पश्चाद्दूं प्राणमेत्सगुरुम् । वामाङ्घ्रानामिकाभ्यां दृढहस्तपसारितम् ॥ सृष्टा विगलितहृदयोपद्रान्तमसाकम् । वामाङ्घ्रानामिकाभ्यां शिष्याय योगुरुः प्रिये ! ॥ प्रकृत्यादौः पृथिव्यन्तेस्ततुविङ्गतिभिः गृथैः । स्वरैविंङ्गितस्त्वेयं याभर्यैनकुलेप्सित । ॥ मयुक्तेनाय तत्त्वेन स्त्रींदेहं विगोथयेत् । मायादिसुरपासैष्य गुराग्रेय मतभिः ॥ तत्त्वैः सङ्कोचयेयंषः कामराजेन मर्द्धयेत् । मृत्तेन विद्यातत्त्वेन स्त्रीदेहं विगोथयेत्॥ मायादिग्रहविद्योः पश्चातस्त्वेष घापकम । वरया गृप्तस्त्वेन परं देहं विगोथयेत् । पटलिंगम्तस्तन्मध्येमानिन्यासधनया प्रिये ! । मत्तवरागिणीमे वामं मवर्त्तयं विगोथयेत् । मोहयेत्सपरद्वाच मर्द्धयापानिमाग्रकः # मत्तो' मत्ततमा दत्तं मातृयामाति चोचरेत् ।

समम उत्साहः

भक्त्या चावनतः शिष्यो निर्भर् त्वः पिवेद्बलिम् ।

पापिभ्यां संसृगेहं सर्वतत्त्वं समुच्चरन् ।

गिरःप्रतिपदान्त मुहुर् देहं विमोषयेत् ॥

सकलान्ति तत्प्रेम्ना स्वात्म चैतन्य विदान्तगोचरम् ।

परान्तं शिवतत्त्वं स्यादिति तत्सदृशं जगत् ॥

एवं तत्त्वतयाज्ञानं गुरोरूपया य आचरेत् ।

स जीवन्नेव मुक्तः स्यादिति शङ्करभापितम् ॥

ततः शोकत्य च गुरु शिष्येभ्यः श्रपदो भवेत् ।

श्रद्धाय गुरुश्शिष्यं दत्त्वा श्रादितयोः समं पिवेत् ॥

योगुरुश्चेष्टपूजाभ्यां सर्वतः कुलनायिके ! ।

नोपविश्य पिवेन्मध्ये प्रार्याचित्तोभवेत् प्रिये !

तस्मादन्तविधानेन कर्त्तव्यं कुलनायिके ! ।

इदं पवित्रामृतं जगतां परमौषजम् ॥

पशुपाशाभवोच्छेदकारणं भैरवोदितम् ।

चित्ते स्वात्मारूपपत्वादानन्दमयः स्वः ॥

तन्मयत्वाच्च भावानां भावाध्यानतरितासवः ।

स्वात्मानन्दविकाराय स्वरस्सेन पवयते ॥

तस्मादिमां सुरां देवीं पूर्‌षोदहं त्वां पिवाम्यतः ।

मन्त्रेषाणां देवेशि ! मूलमन्त्रेण मन्त्रावित् ॥

भनाकुलमनः कुर्यादतिपानं भवेत् भवैः ।

तन्मूलोदीयकोषस्थे कोटिसूर्यप्रभसमप्रभे ॥

कुण्डलाकृतिचिद्रूपे चुम्बितद्रव्य समन्वकलम् ।

ग्रहन्नापानभरितमिदन्तापरमान्ततम् ॥

परान्तान्तमये वज्रे ह्योमे ह्रोंकारललित्पम् ।

गुरुदेवतन्म्त्राणामेक्य* सङ्किन्तयोडिया ॥

यावडुस्सामप्येन्तसुपदेशे पिवेन्मधु ।

५

कुलार्णवतन्त्रे

चक्रः सिबिदः प्रोक्तो दोषग्राहकमदो भवेत् । पानासक्तपदप्राप्तिः कुलेशु लय दार्ढ्यतः । भोजनान्ते विरूप मर्द्य मथान्ते भोजनं विषम् । मद्यतं तर्हिज्ञानेन यदनं सभुजां मतः ॥ चर्व्येण मुखं पानस्थतं कथितं म्रिये ! चर्व्येण विना पानं केवलं विषभक्षणम् । पानस्थ त्रिविधं प्रोक्तं दिव्यवैरपशुक्र्मात् । दिवयं देशप्रत: पानं वीरं चतु:श्रवणे ऋतम् । स्वेच्छया पशुवत्पानं पशुपानमितीरितम् । मुक्तिसुखप्रदे दिव्यं वीरं सुक्क्रिप्रदं प्रिये ! पशुपानं नारकेयसदृंव पानफलं प्रिये ! ॥ दृष्टिमात्रसवाक्क्ये च यावज्जो भवति भ्रुमः । द्वास्पानं प्रकुर्वींत पशुपानमतः परम् ॥ यावन्नेन्द्रियवैकल्यं यावन्जो सुख्यविक्षिया । तावद् यः पिबते मद्यं स मुक्तो नात्र संशयः ॥ पौवा पौवा पुनः पौवा यावत् पतति भूतले । डस्याय च पुनः पौवा पुनर्जन्म न विद्यते ॥ श्रामान्तातृप्तिसं देवी नोच्छन्नान्नादिरेप: स्वयम् । वमनात् सर्वदेवाश्च तृपाम्यविधमाश्रयेत् ॥ दिव्यपानरतानां वै यत्सुखं कुलयोगिनाम् । तत् सुखं सार्वंभौमस्य कृपास्यापि न विद्यते ॥ यत् सुखं कुलनिष्ठानां कुलद्रव्यनिपेवणात् । तत्सौख्यमेव मोक्ष: स्वातत् सत्यमेव वरानने ! ॥ इति ते कथितं सम्यक् वटुकत्यादिपूजमम् । समासेन कुलेशानि ! किक्भूय: श्रोतुमिच्छसि ॥

ग्रन्थम् उल्लासः

॥ देव्युवाच । कुलेश ! श्रोतुमिच्छामि करुणामृतवाऽऽपिधे ॥ उक्तासभेदं द्रव्यस्य द्रव्यपात्रादिसङ्क्रमम् । ॥ रत्युष्णासकमेवद्य श्रीचक्रस्थितिरेव च । चेष्टां कौलिकग्रन्थीनां वद मे परमेश्वर ! ॥

ईश्वर-उवाच । श्रृणु देवि ! प्रवक्ष्यामि यथां त्वं परिजानसि । तस्य श्रवणमात्रेण जायते दिव्यभावना ॥ श्रारम्भे भयकरणश्चैव यौवनः प्रौढ एव च । तदन्तश्रोत्रमनाऽधैव मनोज्ञासङ्गः सप्तमः ॥ तत्त्वत्रयं स्वादारम्भः कथितः कुलनायिके ! । कथितस्त्रिविधोऽसक्तस्त्रिपुं सुखर्मसिद्धिके ! ॥

यौवनं मनसः सम्यगुस्सङ्गः सृष्टितः प्रिये ! । खलानां हृद्गतोष्ठाच्च प्रोढ इत्यभिधीयते ॥ समुत्साहे स्थिते चक्रे यदौच्छेदं पावनैलनम् । श्रद्दौचितैरतरचारैरतत्त्वैरदेवतैः ॥ दूषकैः समरक्तैस्तैं कुर्यादव्यसनकृतिम् । श्रभिज्ञमन्यमानैष प्रपञ्चवतथारमिः ॥ पश्वभिः चन्द्रकलांस्वैवं कुर्यात्त्र पात्रसङ्क्रतिम् ।

स्थोभितैरङ्गकैः श्रैष्यमेभिरद्वैनैदुं रासभिः ॥ कुलोपदेशहीनैष न कुर्यादव्यसनकृतिम् । pदवाक्यप्रमाणज्ञः श्रुतिस्मृत्यर्थवेत्तस्मः ॥ कुलधर्मानभिज्ञेयत्तस्नै परिजर्जयेत् । तत्त्वज्ञे च प्रकृतता वा वृद्धाचारप्रवर्त्तका ॥

स्वप्नजाsविसुखा: स्वेच्छतसंसर्गे परित्यजेत् । स्वोक्तपुरवन्धूनां रसभानामपि पार्वति ! ॥ कुलाचारभिन्नानां सङ्ग्रतिं वर्जयेत् प्रिये ! ।

कुलार्णवतन्त्रे

ब्रहष्टपुत्रपाशाढ्यं देवान्तरनिवासिनाम्।

विना सद्गुरुतत्त्वज्ञो न कुत्रापि सुखाप्तिम्।

एकपात्रं न कुर्वीत यदिं साक्षात्कुलेश्वरः।

सम्प्रदायविहीनस्य मन्त्रस्यैव न च क्रिया।

स्वपात्रस्थितहस्तुष्णं न दद्याद्दैववाध च।

यदि दद्यात्कुलेशाय न! देशतत्त्वप्रकाशकम्।

श्रासनं भोजनं पात्रं पानमुपानच्चयनानि च।

श्रानभिषेकरणैष्ठं सद्गुरो नैव कारयेत्।

स्रोतोमेदेन वा कुय्याद्वौलिकृत्पात्रमेलकम्।

यद्द्यच्छया तु सम्प्राप्तं बलिपात्रमतु भक्तितः।

भ्रातृव्यं पूजयेदेवि! गुरोः सद्भक्तितो दिय।

गुरोरतिसुतानाञ्च गुरुभ्योऽकनिष्ठयोः।

उच्छिष्टं भजते योऽपि ताम्रो नोच्छिष्टमश्रुते।

चक्रमध्येsपि देशेऽपि नान्यथा पतनं भवेत्।

कनिष्ठानान्तु शिष्याणां दद्यादुच्छिष्टमश्रुते।

दद्याद्व सेहेन योऽन्येभ्यः स भवेद्दापदां पदम्।

श्रासनोच्छिष्टपात्रन्तु यो ग्रहाति विमूढधीः।

सैवास्योभयतापापि देवतापामपि शापात्।

प्रौढोत्तमोत्तमे देवि! कुय्यादलिविवर्जनम्।

पूजार्हैराहतः कुलयागेऽधिकोषं वा ग्रहान्तरे।

गण्पुष्ट्याच्चते! शिष्यो घायेदुच्छिष्टभैरवम्।

गदातिभूलडमरुपात्रहस्तं त्रिलोचनम्।

कृष्णाभं भैरवं ध्यायेत्सर्वविघ्ननिवारणम्।

तारलयेन समुच्चार्य पयादुच्छिष्टभैरवम्।

एतद्युग्मं विना ग्रहात्सुगमं कट्टु च दितान्तकम्।

बहुयुञ्जाप्नमन्नोऽयं द्वाविंशतिभिरस्र्वरे।

9

नवम उल्लासः

ग्रामिसस्तथ्यं पठेत् पश्यात् पंचेदालिंविन्दुभिः । यजन्ति देव्यो हरपादपद्मजं प्रपद्मवामखितमोचदायकम् ॥ अनन्तसिद्धान्तमतिप्रबोधर्व नमामि चक्राष्टकयोगिनीद्वयम् । योगिनोचक्रमध्ये स्थं मातृमण्डलनुचेष्टितम् ॥

9

नवम उल्लासः

नमामि गिरसा नार्थं भैरवं भैरवोप्रियं । अनादिघोरसंसारपरिश्वैःकहेतवे ॥ नमः शोनायवैद्याय कुलौपधिविधायिने । आपदो दुरिते रोगाः समयाचारलङ्घनात् ॥

9

नवम उल्लासः

तस्माद्विपि व्यपोढन्तु दिव्यचक्रस्य मेलनात् । नन्दन्तु साधकाःकुलान्वसिमात्रान्निष्ठाम् ॥ पापा लङ्घनु मत्र्यादिशिव योगिनीकुलम् । सा प्राभवौ स्मृततु कार्पि समयाव्यवस्था ॥

9

नवम उल्लासः

यस्यां गुरोरषपद्मजमेव सेव्यम् ॥ नन्दन्तु सिद्धगुरवस्तदनुक्रमौघा: ज्येष्ठातुगाः समयिनो वटुकाः कुमार्ये । यद्ययोगिनोप्रवरवोरकुलप्रसूता आचार्येभूमिपतयो हिर्जसाधुलोका: ॥

9

नवम उल्लासः

नन्दन्तु साधकुलमन्तरता: परे ये सान्ये विशेषपदभेदेक्रमाभवाय ॥ नन्दन्तु साधका: सर्वे नश्यन्तु कुलदूपका । यवस्था प्राभवोयास्तु प्रसरौडस्तु गुरुः सदैव ॥

9

नवम उल्लासः

यद्येपां भैरवो देवो यदि भैरवशासनम् । यद्येप कुलधर्मः स्यात्तदा नश्यन्तु दूपकाः ॥ यासामत्राप्रभावेण स्वास्थितं भुवनत्रयम् । नमस्ताभ्य; समयस्ताभ्यो योगिनोभ्यो निरन्तरम् ॥

कुलार्णवंतन्रे

या: कायोद्भतरोगमकूपनिलया या: संस्थिताघातृणि । उच्चै:सोमसिमञ्चातशयनिलया निःश्वासवासाश्रया- । स्ता देवयो रिपुपन्चभञ्चणपरास्त्रप्यान्तु मन्न्राचिन्ता: ॥

या देव्या: कुलसद्मनो नितिगतया या देवनाथोऽधिगता । या नित्या मुदितप्रभा निधिगतया या या भुवि प्रस्थिता: । या व्योमाहितमण्डलामृतमया या: सर्वेर्गा: सर्वदा: ॥

ता देव्या: कुलमार्गपालनपरा: शान्तिं प्रयच्छन्तु मे ॥ ब्रह्मादिस्त्री: श्रेष्ठदुर्गागुहवटुकगणा भैरव: क्षेत्रपादा- । काद्रादित्या ग्रहास्ते वर्षपतिमुनय: सिद्धयो गुप्तकाघ्या: ॥

भूता गन्धर्वविद्याधरत्रिपितर: किन्नरा यक्षनागा- । योगिग्रामेश्वरीगणा: सुरकनकरा: पूजने सन्तु तुष्टा: ॥

देशस्थाखिलदेवता मधुसुखा: चेट्याधिपा मैरव । योगिन्यो वटुकाश्चपितरो भूता: पिश्राचा: प्रहा: ॥

अन्ये भूचरखेचरा दितिचराः वेतालकाखेटका- । स्तूपस्था: कुलपुत्रकसिद्धपितर: पौत्र्य समौपे चहम् ।

अर्धे ब्रह्मार्पितो वा दिवि गगनतले भूतले निष्कले वा । पाताले वा तले वा सलिलसपनयोर्यल्न कुल्ल स्थितो वा ॥

तैस्तै: पौठैविपीठादिशुचि सत्पदैस्तत्सुराः सर्वपूज्या: । स्त्रीपयन्तु ज्ञानदेवस्तनुललिपिप्रितैध्नूपदीपादिकेन ॥

सत्यं चेद्गुरुवाक्यमेष चतुरो वेदागमा योगिनो । मन्त्राधीनं परदेवता यदि भवेद्न्नष्ट प्रमाणं हि चेत् ।

ग्राह्योयं यदि दृष्यं भवति चेदाश्रयामाश्रयान्त चेत् । सत्यस्नापि हि कौलधर्मपरमं स्यामो जय: सर्वदा ॥

पिबन्तु मातर: शर्वी: पिबन्तु कुलसत्तमाः । पिबन्तु भैरवाः सर्वे मम देहे व्यवस्थिताः ॥

पिबन्तु मातर: शर्वी: समुद्राः समपादिपा: ।

भ्रष्टम उद्धासः

योगिन्यः चेत्प्रपालाच्च मम देहे व्यवस्थिताः । शिवादिदेवनीप्येन्तं ब्रह्मादिस्थावरसंयुतम् ॥ कालाग्न्यादिग्रवातान्तं जगद्र यत्रेन तप्यतु । पठित्वार्च्चनमारातं महुषष्ठृत्य गुरु: प्रिये ! ॥

ततो देहात् स्वशिष्याय प्रसादं कुलनायके । स्वाभीष्टचेष्टाकरणं प्रौढान्तः परिकौतुंति प्रौढान्तो न्यासनं देवैर्यदि तैर्यौगमश्वरैः ॥ योगिनोमख्डलैर्यैष क्रियामात्रं तदुच्यते तदार्ढेऽपि वोरेऽपि कार्याकार्यं न विद्यते । इच्चैव शास्त्रसम्मत्तेऽतिल्याद्रौ परमेश्वरि ! ॥

सर्व यत्रयत् कतं कर्म शुभं वा यदि वाशुभम् । तत्सर्वं देवतामूले जायते सुरसुन्दरि ! ॥ जपो जप्यः फलं तत्रैव ममाधिराभिधीयते । विक्रिया पूजनं देवी ! हृदितं भैरवि वल्गति ! ॥

मुक्तिः स्वाच्छकिसंयोगः स्तोत्रं तत्कालभापितम् । न्यासौदवयवसंस्थैषां भोजनं छवर्नाक्रिया ॥ बोच्चणं ध्यानमैर्गानि ! ग्रयनं घन्दनं भवेत् । तद्नुसारतानान्नु या दृष्टा सा च सत्क्रिया ॥

कार्याकार्यविचारन्तु यः करोति स पातकी । एतत्क्क्रगतां वोरा विद्ज्ञेयाः परयोगिनः ॥ ये चापुरन्त मनुजाः साच्चाज्जैरवशृपभाक् । सद्योधकोपशमनं पतनादारवर्जितम् ॥

वेधवैष्णादिवादाध्य कवितारचनादिकम् । रौद्रं पतनदैव समुस्स्थानं विजृम्भणम् ॥ गमनं विक्रिया देवी ! यौग इत्यभिधीयते । क्रेडास्मिन् योगिनो वोरा योगिन्यो सद्मन्वराः ॥

8

कुलार्णवतन्त्रे

समाचारम् तदेवेहि! यथोक्तार्थं मनोगतम् । गुरौः पृष्ठतिपार्श्वस्था विमृश्यालंविचेष्टितम् ॥ विधाय बदने पादं निर्विशङ्कानि वदसि च । यदन्यं पुरुषं मोहात् कालकूटमवलम्बते ॥

8

कुलार्णवतन्त्रे

तस्यैव पुरुषस्यापि प्रेढ़ौदारासनेन संयुतम् । पुरुषः पुरुषं मोहाद्‌विज्रत्यक्षरनाSSननाम ॥ पृष्ठतिस्वपतिं सुप्ता कस्य' काहं इमे च के । किं कार्यं वयमाश्रातः किंतयंमिच्छ सङ्खितातः ॥

8

कुलार्णवतन्त्रे

उद्यानं किंमिदं हन्त गृहं किं प्राज्ञ्र्यं किसु । मुखे भापूर्वे मदिरां पाययामि स्वियः प्रियान् ॥ ' अपदेशं मुधे दिक्षा मिथो विपन्ने प्रियान्तरे । मृगयन्ति पाशिमन्योन्यं व्यसनार्तान च ग्लान्कषि !!

8

कुलार्णवतन्त्रे

धृत्वा गिरसि नृत्यन्ति मदभावार्ज्जानि योगिनः । सञ्जोतकरत्नालक्ष्य विशिष्टाक्षरमौक्तकम् ॥ वसनान्दविन्यार्ष नृत्यन्ति कुलशक्तयः ।

8

कुलार्णवतन्त्रे

योगिनो मदमत्तास्य परतन्त्र प्रमदोपति । मदाकुलास्य योगिन्या: परतन्त्र पुरुषोपति ॥ मदोन्मत्तौ सुखं भूत्वा मिथो न च परस्परम् ॥

8

कुलार्णवतन्त्रे

इत्यादिविधियां चेष्टां कुर्वन्ति कुलनायिके ! । विकृतिं मनसो हित्वा य उन्मार्गं प्रकुर्वते ॥

8

कुलार्णवतन्त्रे

तदा तु देताभावं भजन्ते योगिपुङ्गवा: । कौलिकान् मैरवावेशान् ये वा मिद्रति मूढधीः ॥

8

कुलार्णवतन्त्रे

न तां नग्नस्यसन्देशो यौगिमन्यः कुलनायिके ! । न निद्रेन हसेत् कापि चक्रे मधुमदाकुलान् ॥

8

कुलार्णवतन्त्रे

एकैककगतां वातांं कथंनेनैव प्रकाशयेत् । तेभ्यो दोषै न कुत्रोSपि नादितच समाचरेत् ॥

उक्ताष्टः

सत्यां संग्राहयेत्सततं गोपयेच्चाडजारवत् ।

उक्ताष्टः

चक्रे मदाकुलान् दत्वा चित्संघे देवताधिया ।

उक्ताष्टः

मोदते वस्त्रे भक्त्या यदोच्छेदयोगिनोपदम् ।

उक्ताष्टः

पश्येदेवंविधं चक्रं यो भक्त्या कौलिकः प्रिये ॥

उक्ताष्टः

व्रततौर्थंतपोदानैःशिवकोटिफलं लभेत् ।

उक्ताष्टः

उन्मना: पतनोन्माने मूर्छन्ना च सुइमुंदुः ।

उक्ताष्टः

उन्मना षडुधासे भवेत् पश्वे समन्वितः ॥

उक्ताष्टः

चिरं संवितधाते तौ यौ निधि कर्मपराचरौ ।

उक्ताष्टः

परंव्रद्धार्धसंस्थानात् कालं मुहुर्मुहुः परं विदुः ॥

उक्ताष्टः

अनलैश्वो वधिदै रतिनिर्मेपोमेपरवर्जितः ।

उक्ताष्टः

पिना तु शक्तिही म्रद्रा शिवस्य कामदायिनी ॥

उक्ताष्टः

सर्वोत्तमो सदा शक्ता समरसश्चैव सङ्कृति: ।

उक्ताष्टः

श्रुतिस्मृतिस्मासिनो गौतरा: शिवा एव न संशयः ॥

उक्ताष्टः

न किश्चित् अपि जानाति स्वानुष्ठानपरायणः ।

उक्ताष्टः

तदायान्ति परं भैक्ष्यो मनोवाचामगोचरम् ।

उक्ताष्टः

स्वधर्मेवानुभावेन्ते शक्के: शौरपानवत् ॥

उक्ताष्टः

कौलिकं ताहमं सौख्यसिंहति वन्हुं न शक्यते ।

उक्ताष्टः

दृश्यते पुलकाकुलयैःसद्यःस्नानान्मुहुते ॥

उक्ताष्टः

यत् सुखं विद्यते ध्यानं देहावेष्टकरं परम् ।

उक्ताष्टः

कथितं नैव शक्योति प्रबुद्धा तु विधिपेतः ॥

उक्ताष्टः

महामानामृतावनद्‌परं: सुक्कतिनो नराः ।

उक्ताष्टः

चक्षोभ्यन्तर्हिते तस्मिन् ओेचन्यासंहता हव ॥

उक्ताष्टः

ससमोषासयुक्कानां तद्कानां महात्मनाम् ।

उक्ताष्टः

प्रष्टौ विकारद्वानौषा: प्रक्कथ्याद्य कुलेरवरि ॥

उक्ताष्टः

नष्टावशास्यथपादा जायते नात्र संशयः ।

उक्ताष्टः

बधुनात्र किमुच्चैने भविमादृष्टसिद्धयः ॥

७

कुलार्णवतन्त्रे

प्रतोहारपदं प्राप्ताः सेवन्ते मन्दिरं चिरम् । ये गुप्ता: परमेशस्य पश्चवक्त्रमनोः शुभाः ॥ ते गुप्ता: कुलतत्त्वज्ञे ! तत्त्वज्ञाने समादृताः । यागुण्यसदृशौचित्यं धारयन्तं प्रियतं पदम् ॥ तदन्ते जायते युक्ते:शोधनाः स्वप्र-उच्यते । अनवस्थासुप्तिस्थादवस्थान्तयसंयुतात् ॥ समोष्णासच्च यो वेधित मुक्तः स च कौलिकः । प्रदक्षिणे भैरववीचक्रे सर्वे वर्णा: द्विजातयः ॥ निवृत्ते भैरववीचक्रे सर्वे वर्णा: पृथक् पृथक् । स्त्री वा याथ पुरुषः पशुरड्नैश्वर्य्यालो वा द्विजोत्तमः ॥ चक्रेश्वरी नव भेदेष्टं सर्वदेवसमोऽत्रिता । नामामोदगताभ्रस्तु गड्गां प्राप्त यथैकताम् ॥ यति चौचक्रमध्ये डपि चैकत्वं सर्वमानवा । तदैव सहितं तौयं चौरमेव यथा भवेत् ॥ यथा श्रीचक्रमध्ये तु जातभेदो न विद्यते । सर्वेऽपि मुख्यकुलोकेषु देवदन्वसदयया न च ॥ तथैव चक्रमध्ये डपि देवता: सर्वमानवा । तथिमेष्टी न चक्रेऽत्रिन सर्वे शिवसमाः समाः ॥ तदे च स्थितमेव चि सर्वं हि ब्रह्म चाब्रवोत् । ऋतुबाधा किमुत्रेन चक्रमध्ये कुलेख्वरि ॥ दृष्टा: पुरुषा: सर्वे वृत्तदूषा: प्रमदा: प्रिये ! क्रमध्ये तु मूढात्मा जातभेदं करोति यः ॥ भद्रयान्त योगिनस्थां प्रपन्न कुलेख्वरी । कौलेमान्यतमे स्थानं पुमानन्यतमं पृथक् ॥ यथा मिथुनं शक्त्या ऋमात् ऋनुपवेधयेत् । अन्तर्बहिरेप वा सम्यक् चक्राकारेण वा प्रिये !

९

नवम उल्लासः

श्रिवशक्तिधिया सर्वं चक्रमध्ये समर्चयेत् । प्रविभक्तौ यथा श्रावां लड्खोनारायणी यथा ॥ यथा वापीविवधातारी तथा वीरः समधिकिकः । मधुकुम्भसहस्रैस्तु मांसभारगतैरपि ॥ न तुष्यामि वरारोहे ! भगालिद्धासक्तं विना । न चक्रादिं न पद्मादिं न वज्रादिमिदं जगत् ॥ लिङ्गाद्दश भगाद्दश तथाऽचक्रकशिवात्मकम् । शिवशक्तिसमायोगो यत्सिद्धिः काले प्रजायते ॥ सा सन्ध्या कुलनिष्ठानां समाधिस्थां प्रतौयते । कामुको न स्त्रियं गच्छेद्निश्च्छन्नो मदैश्चिताम् । देवचिता कुलजां मत्तां विहितव्रातः स्त्रियं ब्रजेत् ॥ इति तत्त्वयोसासपानभेदादि चोदितम् । समासेन कुलेऽ्यनि किं भूरः श्रोतुमिच्छसि ॥ इति कुषा यंवे नचारदसे नित्यतत्त्वपानादिमेदकथन नामाष्टम उल्लासः ।

९

नवम उल्लासः

देव्युवाच । कुलेश ! श्रोतुमिच्छामि योगयोगौशललचयाम् । कुलभक्ताच्छेनफल वदस्व करुणानिधे ! ॥ देववर उवाच । श्रृणु देवि ! प्रवच्यामि योगयोगौशललचयाम् । तस्य श्रवणमात्रेण योगः साक्षात् प्रकाशते ॥ ध्यानन्तु द्विविध प्रोक्तं स्थूलसूक्ष्मप्रभेदतः । साकारं स्थूलमित्याहुः निराकारन्तु सूक्ष्मकम् ॥ स्थिरात्स्थामानतः कश्चित् स्थूलध्यानं प्रचच्यते । स्थूलेन निधितं चेतो भवेत् सूक्ष्मेऽपि सुसिद्धति ॥ करपादोदराक्षास्पर्शहितं परमेश्वरम् । सर्वतेजोमयं ध्यायेत् सच्चिदानन्दलचयाम् ॥

नोदेति नास्तमभ्येति न ह्रिं याति न जायम्‌ ।

स्वयं विभात्ययानि भावयेत साधनं विना ॥

अनवस्थस्‌ । तद्रूपं सत्तामात्रमगोचरम्‌ ।

वदन्ति शास्त्राणि सायुज्यं तज्ज्ञानं ब्रह्मसंज्ञकं ॥

प्रणष्टवायुसंचारः पापाण इव निष्कलः ।

धरजोवैकधामचन्द्रः योगो योगविदुच्यते ॥

सद्रार्थमात्रनिर्भासं स्तिमितोदधिवत्‌ स्थितम्‌ ।

रूपशून्यञ्च, तद्वान समाधिरभिधीयते ॥

न किश्चिद्वित्तनादेव ! स्वयं तत्त्वं प्रकाशते ।

स्वयं प्रकाशिते तत्त्वे तत्कष्णातत्सयो भवेत ॥

स्वप्नजाग्रदवस्थायां तदुदयोज्ज्वलतिष्ठते ।

निःश्वासक्वाथसह्नेनश्‍व निष्फलं मुक्त एव सः ।

निष्पन्दकरणग्रामः शूनमनास्मा च निष्कलः ॥

य आस्ते सततं साक्षाज्जीवन्मुक्तः स उच्यते ॥

न म्रियते नव पश्येद्‌ न तिष्ठति न गच्छति ।

न जानाति सुखं दुःखं न च सेनियतेऽमनः ॥

न चापिकिश्चित्जानाति न च बुध्यति काछवत ॥

एवं ज्ञाने विकल्पात्मा समाधिस्थ इहोच्यते ।

यथा जले जलं द्रिष्षं चोरे चौरं ह्रते ह्रतम्‌ ।

प्रविग्रेपो भवेद्द्वैतजालात्मपरमात्मनोः ॥

यथा ध्यानस्य सामग्र्यां कोटको भ्रमरायते ।

तथा ध्यानस्य साम्याद्द्बैतभूतो भवेद्वैरः ॥

चौरोऽपि चोरतं यद्वत्‌ चोरं न पूर्ववत ।

पृथककृते गुणेभ्यः स्वादात्मा तावदिच्छ्यते ॥

यथाऽऽकारागारस्थो न किश्चिदिह पश्यति ।

प्रसन्नसत्त्वस्तथा योगी प्रपञ्चं नाव पश्यति ॥

9

नवम उल्लासः

यथा निमीलने काले प्रपञ्चं नैव पश्यति । तथैवोमीलनेsपि स्वादितेऽनन्दसु लत्पणम् ॥

9

नवम उल्लासः

जनस्य देहकडूषितं विजानाति यथा तथा । परं ब्रह्मस्वरूपो च देहं विश्वविचेष्टितम् ॥

9

नवम उल्लासः

विदिते परमे तत्त्वे घर्षन्तौतेsस्वविक्रमे । किँदृशं हि गच्छन्तौ मन्त्रा मन्त्राधिपैः सह ॥

9

नवम उल्लासः

आत्मैकभावनिष्ठस्य यथा या चेष्टा तद्ग्र्वानम् । यो यो जपः समन्वितस्तद्रानं यत्ररीचषम् ॥

9

नवम उल्लासः

देहाभिमाने गलिते विदिते परमात्मनि । यत्र यत्र मनो याति तत्र तत्र समाधयः ॥

9

नवम उल्लासः

भियते हृदयग्रन्थिरभिच्छते सर्गविसृज्य । धौयन्ते चास्य कर्माणि तस्मिन् दृष्टे परात्परे ॥

9

नवम उल्लासः

योगौन्द्रीष यथा प्राप्तं निमित्तं परमं पदम् । देवासुरपदं तद्वत् प्राप्ते चार्चाप गृह्यते ॥

9

नवम उल्लासः

यः पश्येत् सर्वगां शान्तमानन्दानन्दमध्ययम् । न तस्य किञ्ज्जनातव्याज्जातव्याज्जातसावशिष्यते ॥

9

नवम उल्लासः

सम्प्राप्ते ज्ञानविज्ञाने सिद्धये च द्वंदि स्थिते । लब्धे शान्तिप्रदे देवी ! न योगो नैव धारणा ॥

9

नवम उल्लासः

परब्रह्मणि विज्ञाते समस्तैनियमैरसम् । तालहस्तेन किं काष्यं लब्धे मलयमारुतः ॥

9

नवम उल्लासः

प्रासिकावस्थानं नास्ति नासिकावस्थानं न हि । नियमितनियमो नास्ति स्वयमेवास्मपद्यताम् ॥

9

नवम उल्लासः

न पद्मासनतो योगो न नासाग्रनिरोधषात् । पद्मासनगतो योगी नासिकागं निरोधयेत् ॥

9

नवम उल्लासः

एको जीवात्मनोरद्दयो योगविग्रहदः । ध्यायतः चरमात्रं हि यद्यया परमं पदम् ॥

यज्ज्ञवेत्सत्समं पुण्यं तर्यान्ते नैव गक्षयते ।

चर्यां ब्रह्माहमस्मीति यः कुर्यादात्मचिन्तनम् ।

तत्सर्वं पातकं हन्यास्तम्भः सूर्योदये यथा ।

मत्कत्वाद्वापि तत्सेवेदानन्दे चिन्तामणिर्ध्रुवम् ॥

यत्फलं कोटिगुणितं तद्वाप्नोति तत्ववित् ।

उत्तमा सहजावस्था मध्यमा ध्यानधारणा ।

जपस्तुतिः स्वादधमा होमपूजाधमाधमा ।

उत्तमा तत्वचिन्ता राज्यपचिन्ता तु मध्यमा ।

प्रास्तचिन्ताधमा जेया लोकचिन्ताधमाधमा ।

पूजाकोटिसमं स्तोत्रं स्तोत्रकोटिसमो जपः ।

जपकोटिसमं ध्यानं ध्यानकोटिसमो लयः ।

न द्वे नादात्परो मत्तो न देवः स्वात्मनः परः ।

ध्यानसन्धे परा पूजा न हि द्रव्ये परं फलम् ।

शिवभक्तिपरां पूजां योगो नैव समाचरेत् ।

मन्त्रोदकेर्विना सन्ध्यां पूजाहोमैर्विना जपः ।

उपचारैर्विना यागं योगी नित्य समाचरेत् ॥

नि:सङ्गश्च विसङ्गश्च निस्तोत्रैरप्याधिकारसनः ।

विज्ञकुपात्रसन्तानः स योगी परतत्ववित् ॥

देवो देवालयो देही ! जोगो देवः सदाशिवः ।

यत्नेन ध्याननिर्माल्य सोहंभावेन पूजयेत् ॥

जीवः शिवः शिवो जीवः स जीवः केवलः शिवः ।

यथा पृथुन्यबन्धेर्मूकोन्मत्तजड़ादयः ।

निवसन्ति कुलेऽग्रानि तथा योगी स तत्ववित् ।

पागबद्धः स्मृतो जीवः पागमुक्तः सदाशिवः ।

तृपेष्ट बद्धो जीवो हि स्यात्तृपाभावे हि तड़पुलः ।

कर्मबद्धः स्मृतो जीवः कर्ममुक्तः सदाशिवः ॥

9

नवम उल्लासः

भ्रम्नो तिष्ठति विप्राणां हृदि वेदो मनौपिष्याम् । प्रतिमा स्वल्पबुद्धीनां सर्वत्र विद्यातात्मनाम् ॥

9

नवम उल्लासः

यो निन्दास्तुतिमौलेषु सुखदुःखारिवशुप । सम श्रास्से स योगेन्ट्रे: पूजांहपिवर्ज्जित: ॥

9

नवम उल्लासः

निःस्पृहो नित्यसन्तुष्ट: समदर्शी जितेन्द्रिय: । स्वर्गंहेतौडपयासो च योगी परमतत्त्ववित् ॥

9

नवम उल्लासः

पञ्चमुद्रासमुत्पन्न: परमानन्दनिभँर: । शास्त्रो सर्वत्र योगेन्ट्र: पञ्चयात्रात्ममात्र्मनि ॥

9

नवम उल्लासः

मालिमांसाद्ननासड्ने यत्सुखं जायते प्रिये ! । तदेव मुखं' विदुप्रामधमानान्तु पातकम् ॥

9

नवम उल्लासः

सदा मांसरघोशासौ सट्टा च परचिन्तक: । सदा समरयच्चोनो य: कुलयोगो स उच्यते ॥

9

नवम उल्लासः

पिबन्मद्यं वमनं खादन् स्वेच्छाचारपरायण: । ब्रह्मं लंमनयोरैक्यं भावयेद्रिवसेत् सुखम् ॥

9

नवम उल्लासः

ग्राम्यामिपाश्रारसौरभ्यजो नस्य न सुखं भवेत् । प्रयथित्तो स विद्रेय: पशुरेव न संग्रय: ॥

9

नवम उल्लासः

यावद्वासवगन्य: स्यात् पशु: पशुपति: स्वयम् । विनालिमांसगन्येन स्वेच्छात्मशुपति: पशु: ॥

9

नवम उल्लासः

लोके नित्कृष्टमुक्रिटं लोकोल्कृष्टं नित्कृष्टकम् । कुलमार्गं समुद्दिश्टं भैरवेण महात्मना ॥

9

नवम उल्लासः

मनाचार: सदाचारस्वाच्छ्रं कायेमेव च । प्रसत्यमपि सत्यं स्यात् कौलिकानां कुलेश्र्वरि ! ॥

9

नवम उल्लासः

प्रपेयमपि पेयं स्यात् खाद्यं भद्यमेव च । प्रगम्यमपि गम्य' स्यात् कौलिकानां कुलेश्र्वति ! ॥

9

नवम उल्लासः

न विधिनं निपेध: स्यात्त पुष्प्र' न च पातकम् । न स्वर्गो नैव नरक: कौलिकानां कुलेश्र्वति ! ॥

ग्रन्थिभिन्ना प्रभिन्नाश्च दरिद्रा धनवर्जिता च ।

विनष्टा ग्रपि वर्षन्ते कौलिका: कुलनाशिका: !

रिपुबन्धौपि मित्राणि साधुद्रोहाश्रितोभूमिपा: ।

मानयन्ति जना: शर्वं कौलिकानां कुलेश्वरि !!

विमुखा: सुखिन: सर्वे गर्विता: प्रणमन्ति च ।

बाधकाबाधका यान्ति कौलिकानां कुलेश्वरि !!

मृत्युवें व्यागते देवी ! सर्ग: साधादनुष्ठते ।

पुखायन्तेऽप्नना: सर्वे: कौलिकानां कुलेश्वरि !!

बहुनात्र किमुक्तेन कुलयोगेश्वराः प्रिये !!

सदा सकलसिद्धा: स्यु: शुनोऽपि कार्यो विचारणा ।

येन केनापि वेशेन येन केनाप्यलक्षित: ।

यत्र कुत्राश्रमे गत्वा कुलयोगी प्रवर्तते !!

योगिनो विविधैवैगैर्नैराश्यां हितकारिणा: ।

भ्रमन्ति पृथिवीमेतामविच्छिन्नात्सकृपिप्ठ: !!

सकृदेवात्मविद्यानं प्रपयन्ति कुलेश्वरि !!

उन्मत्तमूकझडद्वनिवसेलोकमध्ये !!

भलक्ष्यो डह यथा लोके तेन चन्द्रिकया रोपित: ।

नक्षत्राणां यथा चान्तु तयैव कुलयोगिनाम् !!

पाकाग्नौ पच्यते देवी ! जलेऽपि जलचारिणाम् ।

यथा गतिनं हश्येत तथा वस्त्रं धि योगिनाम् !!

भवन्ति हि भासन्ते वदनस्यमा ह्व म्रिये ! ।

पावका ह्व हश्यतो कुलयोगिविचारदा: !!

जना यद्यावमन्यन्ते योगिनामेव सन्नतिम् ।

न किचिदपि भाषन्ते ततो योगी प्रवर्तते !!

सुप्तो बालकवत् क्रीडेत कुलेशो जलवच्चरेत् ।

9

नवम उल्लासः

यथा हिर्मति लोकोयं जुगुप्सति च कुल्सितम् । विलोक्य दूरतो याति यथा योगी प्रवर्तते ॥ काचिच्छष्ट कचिदृष्ट कचिदूतपिपासचवत् । मानावेशधरो योगी विचरेन्नगतीतले ॥

9

नवम उल्लासः

योगी लोकोपकाराय भोगान् भुङ्क्ते न काङ्क्षया । प्रदानं ग्रहणं दानं सर्वाणि क्रोडेन्च मृधिवोतले ॥ सर्वंपायो यथा सृध्ये सर्वभोगी यथासुखम् । योगी भुक्ताखिलान् भोगान् तथा पापैर्न लिप्यते ॥

9

नवम उल्लासः

सर्वसङ्गी यथा वायुर्यथाकाशगत सर्वगः । सर्वं यथा नदीजलं तास्तथा योगो सदा युचि ॥ यथा ग्रामगत तोय नदीयुक्त भवेत् शुचि । तथा म्लेच्छगृहादियोगिछस्तगत शुचि ॥

9

नवम उल्लासः

यथा चरन्ति देवेशि कुलधर्मेपरायणा । यत्र यत्रान्ति योगेशाः स मार्गः परमो मतः ॥ यस्यासुतेति शृणुये स्वात पूर्वजा न तु इष्यते । यत्र सत्तगजो याति तत मार्गो यथा भवेत ॥

9

नवम उल्लासः

कुलयोगी चरेद्यत स स मार्ग कुलेष्यति । नदीवक्रनुज कर्तृ निरोधु तप्रवाछकम ॥ स्वेच्छाविहारिणा मान्त को वा वारयितु शम्भु । यदनुभवबलोपेत क्रोडेन सर्वो न इष्यते ॥

9

नवम उल्लासः

तद्वद द्रश्यते योगे क्रोडेन्द्रियपतंगैः । निहततदु खा सन्तुष्टा निंहंद्रा गतमत्सरा ॥ कुलज्ञानरता ज्ञाना सकृत्तास्ते च कौलिका । प्रमदासुोधदभ्यासाद्धारा सत्यवादिन ॥ कौलकेन्द्रायचपला जितेन्द्रियव्रततत्पराः । कौल्यसाने कुले तेषां चेमाच्चो गुरुदक्षर ॥

१८

कुलार्णवतन्त्रे

घानन्दा: प्रोचते देवी ! कथिता: कौलिकोत्तमा: । सर्वधर्माधिको लोके कुलधर्म: शिवोदित:॥ अत्रि ये निश्चितधिय: प्रोक्तास्ते कौलिकोत्तमा: । यो भवेत् कुलतत्त्वज्ञ: कुलनामवियारद: ॥ कुलाचारनिरत: स शिष्य: कौलिके दीक्षित: पर: । कुलभक्तान् कुलज्ञानान् कुलाचारकुले रत: ॥ प्रोतो भवति यो दृढं कौलिक: स च मे प्रिय: । तत्त्वत:श्रीचरण मूलमन्त्रार्थंतस्ववित् ॥ देवतागुरुभक्तास्य कौलिकस्यातुदोचया । कुलेभं सर्वलोकेषु कुलाचार्येषु दर्गंनम् ॥ विपाकेनैव प्रभूषां लभ्यते नान्यथा प्रिये ! । संस्मृत: कीर्तितो हृद्टो वन्दितो भावितोऽपि वा ॥ पुनाति कुलधर्मिष्ठैरपि पार्डालोऽपि यत्क्च्या । सर्वोऽरो वापि मूर्खो वाप्युत्कमो वाधमोऽपि वा ॥ यत्न देहि ! कुलज्ञानो तत्वज्ञश्च तयो: सदृश् । नाग्नं वसामि कैलासे न मेरौ न च सन्दिरे ॥ कुलस्था यत्न तिष्ठन्ति तत्र तिष्ठामि भाविनी । सदूरेरपि गन्तव्यं यत्र माहेश्वरो जन: ॥ दृष्ट्वाऽपि प्रयत्नेन तत्र स्त्री न दृष्टा स्वाद्गम् । अतिदूरेस्थितो वापि दृष्टव्य: कुलदेविक: ॥ असौपे वत्समानोऽपि न दृष्टव्य: पर: प्रिये ! । कुलज्ञानो भवेद् यत्न स देश: पुण्यभाजन: ॥ दर्गनादर्शनाात्तस्थ त्रससकुलसुन्दरत् । कुलज्ञानिनमालोक्य खसन्तानं गृढे स्थितम् ॥ भ्रमन्ति पितरस्तस्य याश्चाम: परमा गति: । समारयान्ति पितर: स्वाहद्रिसिव कधंकाः ॥

९

नवम उल्लासः

योगैकलुलेपुं पुत्रो वा पौत्रो वा कौलिको भवेत् । म धन्यः खलु लोकेऽस्मिन् पुरुषः छौषकल्पद्रुमः ॥

९

नवम उल्लासः

मत्समौपं समार्याति कुलाचार्यैः मुदा प्रिये ! । कौलिकेन्द्रे समायाति कौलिकावसयं प्रति ॥

९

नवम उल्लासः

समार्याति मुदा देवी ! योगिन्यो योगिभिः सह । प्रविश्र कुलयोगीन्द्रं भजन्ते पिठदेवताः ॥

९

नवम उल्लासः

तस्मात् सम्पूजयेद्रक्तया कुलज्ञानगतान् परान् । भभ्यर्च्यैर्विल्वतां देवी ! त्वद्गतानर्चयति ये ॥

९

नवम उल्लासः

पापिष्ठालवप्रसादस्य भजनं न भवन्न्ति ते । नैवैध्यं पुरतो नास्तं दर्शनेन स्वीकृतं मया ॥

९

नवम उल्लासः

साधुभक्तिं जिहासामिर्लोकान् लोकेश्वरेश्वरि ! । त्वद्गतापूजनादेवि ! पूजितोऽहं न संघयः ॥

९

नवम उल्लासः

तस्मान्न म्रियाकाङ्क्षी त्वद्गताननेव पूजयेत् । यत् कृतं कुलगुह्यान्तां तदेवान्न कृतं भवेत् ॥

९

नवम उल्लासः

सुराः कुलप्रिया: सर्वे तस्मात् कौलिकसर्वचेत् । न तुत्र्याभ्यर्हमन्त्र्यत तथार्हत्या सुपूजितः ॥

९

नवम उल्लासः

कौलिकेन्द्रैरचिंते सम्यक् यथा तुभ्यामि पार्वति ! । यत् फलं नाभियोगेन तदेवात्र न संशयः ॥

९

नवम उल्लासः

दत्तमिष्टं हुतं तस्मै पूजितं जनमस्रिकैः ! । कौलिकस्य भवेद्र्यं कुलद्रं यौडवमानयेत् ॥

९

नवम उल्लासः

मसगानं तटगतं टेवी ! म पापो ! खनपचाधमः । यः प्रविश्य कुलं धर्म कुलाचार न वेत्कि चेत् ॥

९

नवम उल्लासः

कुलनिष्ठान् परित्यज्य यत्नान्यथैव प्रदीयते । तद्वानं निष्फलं देवि ! दातापि नरकं ब्रजेत् ॥

९

नवम उल्लासः

भिद्रभावे हि तेनां गृह्णीयासुपलोचयन् । भस्मयैव हुतं हव्यं तद्धानमकौलिकी ॥

८

कुलार्णवतन्त्रे

यथागत्या तु यक्षिद्दयो दद्यात् कुलयोगिनि । विशेषतोऽध्येषु प्रीत्या तत् फलं नैव वर्ज्यते ॥ यो देवि ! सुखमाद्यं कुलज्ञानग्रंमे दिने । अभ्यर्च्य देवताबुद्रान् गन्धपुष्यैश्चतादिभिः ॥ मादिभिः पञ्चसुद्रादिभिः सक्त्रया परितोषयेत् । तेषु तुष्टेष्वहं तुष्टस्तुःः सुः सर्वदेवता: ॥ भगिनीं वा सुतां भार्यां यो दद्यात् कुलयोगिने । मधुमत्ताय देवेशि ! तस्य पुत्रं न गच्छति ॥ शान्तिं ख्यातिं विनिर्दिशस्मप्रदानेन वर्धितम् । परलोकस्य पाथेयं वीरचक्रार्पितं मधु ॥ पापाचारसमायुक्तं सर्वलोकवहिष्कृतम् । वायते डित कुलद्रव्यं कुलयोगेश्वरार्पितम् ॥ यत्किञ्चिद् देहि वरो बीजं कुलपूजारतः प्रिये । सोडपि देहो भवेत् पूज्यः किं पुनः स्वपुरुषस्थितः ॥ कौलिको यः सकृदृदृते पुत्रं कोटिगुर्ण भवेत् त किं पुनर्वन्धुभिरिभुक्तस्तपुष्यं नैव गक्षते ॥ तम्मात्रसर्वप्रयलेन सर्वोऽख्यातः सर्वंदा । कुलधर्मेरतो भूयात् कुलज्ञानिनमश्चयेत् ॥ ज्ञानिनोऽज्ञाजिनो वापि यावद् हृस्य भार्ग्य । तत्तद्र्यायसमाचारः कर्त्तव्यः सर्वमुक्तये ॥ कर्मेषोन्मूलितेऽज्ञाने ज्ञानेन त्रिवतां ब्रजेत् । प्रवैकृत्यैव मुक्तिः स्यात्ततः कर्में समापयेत् ॥ कर्ममुक्तः सुखाकाड्क्षो कर्मेनिष्ठः सुखं ब्रजेत् । सर्वेकर्मोभया सन्यात्कुं न कुर्याद् देवधातृपा ॥ तज्ज्ञेत् कर्मफलं यत्नात् स वेत्ति लोकत्रभोक्तृताम् । सकाश्येऽपि प्रकुर्वन्ते करणान्निति चिन्तयेत् ॥

९

द्रव्यम् उत्सर्गः

श्रीहरभावमपास्यैव यः कुर्य्यात् स न लिप्यते । क्रियां माषाणि कर्माणि ज्ञानप्राप्तेरनन्तरम् ॥ न च स्पृशति तत् ज्ञानं जलं पद्मदलं यथा । तत्त्वनिष्ठस्य कर्माणि पुङ्खानुपुङ्खान् संत्यजम् ॥ प्रयान्ति नैव लिप्यन्ते क्रियां माषाणि चाधुना । तप्त्वनसहजानन्दतत्त्वज्ञाननरतः प्रिये ! ॥ सन्यात्कः कर्मसङ्कल्पः । स विधानं कर्म सन्यासजेत् । स्वथैव यः परित्यक्कं कर्म काङ्क्षति स पङ्क्तितः ॥ पापपङ्कः परिक्षितमान्त्रे यान्ति नरकं प्रिये ! । 'नरतुं' प्राप्य यथा ह्यः पतनं त्यजति नि:स्पृशः ॥ 'सत्त्वं' प्राप्य तथा योगी त्यजेत् कर्मपरिग्रहम् । शङ्खमेधायुतेनापि ब्रह्महत्यायुतेन च ॥ मुखपङ्कैन नैव लिप्यन्ते येषां नास्ति हदि स्थितम् । पृथिव्यां यानि कर्माणि जिह्वोपस्थनिरमित्तकर्म ॥ जिह्वोपस्थपरित्यागी कर्मभ्यो वा किं करिष्यति । द्रवति ते कथितं किंचिद् योगयोगीश्वरलचणम् ॥ समासेन कुलेशानि ! किञ्चित् श्रोतुमिच्छुर्हि । इति कलांश्वये महार्थस्ये योगशास्त्रस्यनुकथनं नाम नवम उल्लासः ।

९

द्रव्यम् उत्सर्गः

देव्युवाच । कुलेश ! श्रोतुमिच्छार्हि विशेषदिवसरर्चनम् । तस्य पूजाफल देव ! वद मे परमेश्वर ! ॥ ईश्वर उवाच । मृत्यो देवि ! प्रवच्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि । तस्य न्यासमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ उत्तमा नित्यपूजा स्यात् पूर्वपूजा तु मध्यमा । सामपूजाधमा ज्रेया मासादूर्ध्वं चहिर्भवेत् ॥

८

कुलार्णवतन्त्रे

विश्रान्तेरामोदितचित्तेर्मांत्र्रं मसृज्यताम् । पशोर्भयं प्रयेतुं श्वा यद् भ्रातोऽप्येत पुतः ॥ मद्यं मांसे च मत्तस्य गृद्रैर्मेयनमेप घ । सकारुणं तद् देवी ! तदेवापीतिकारणम् ॥

८

कुलार्णवतन्त्रे

मादिपञ्चकमोगान्त ! देताम्रोतये सुधीः । यथाविधि निवेशेत् तर्पयेत् चेत् म पार्तिमो ॥ कुलगात्रमीं घटुं गीतां त्वत्पायाम्याच पुणिमा । मक्रान्तः पद्म पञ्चमी तेऽपु पुत्रदिनेsपु च ॥ गुरुप्पदिने प्राप्ते तद्रुरोमासु रोद्रपि । मानयोधादिपूजार्च्च स्वजन्मदिवसे तथा ॥ यथाबलं यथाकालं यथाद्रव्यं यथौकितम् । यथाकामं यथादेशं तथा पूजां समाचरेत् प । श्राचार्यैण्टायवान्येन कारयेत् क्रत्पूजमम् । सय वा पूजयेद्देवि ! विट्टपूजापुरःसरम् ॥ सत्यनोकसवाप्रोक्त पुराराह्नात्ववजितः । न कुत्वा कौलिको मोहाद् यताग्रापमापुयात् ॥ मासे वार्षिप हिमांशौ वा पत्पमासे वस्सरंडाप वा ॐ योगगुरुं पूजयेद्भक्या व्यामिश्र स्लोसुतादिभिः ॥

८

कुलार्णवतन्त्रे

तदभावे कुलज्ञस्थ तच्चिह्न वान्ययोगिनम् । मन्त्रोपदेश कुलद्रव्यैः कुलपूजापुरःसरम् ॥ योगेक्ष्वापक्नु दोपेतु सद्गे दुनिर्मितके । पूजयेदयोगिनोक्त्त्रद देवि ! तदोपयान्तये ॥ यत्नेकाम्नायनस्व ज्ञा: कुलाचार्या: कुलेश्वri ! ऋ कोलिकास्तु चतुःपश्वगत्कारयथ तथा प्रिये ! ॥ पृथग्वा पूजयेद्देवि ! मिथुनाकारतोऽपि वा l, गत्रपुप्पाचताद्वेस्तु देवेशi ! समलंकृता: ॥

दशम

उल्लास

भक्ष्यभोज्यादिपीठिते पदार्थे पञ्चपान्चितैः । प्रोढान्त्रोल्लाससुन्दिता हसन्ति निवसन्ति च ॥ तच्च्छ्रोचक्रार्चित प्रोक्षे ब्रन्द चापि तदुच्यते । सूर्यादि ब्रह्ममारौघा पूजा मद्याजमासकैः ॥

दशम

उल्लास

तत्र निमन्त्रयेद्कत्या साधक शिष्यमानस । मनोहारामेकवर्णा कन्यकां शुभलक्षणाम् ॥ मन्त्री स्वालवाथ युक्तात्मा कृत्वा देवि क्रामार्चनम् । प्रभृद्र्दानयुजानत्ता पूजास्वान समानयेत् ॥ देवतासन्निधौ बालासुपवेश्य समर्चयेत् । गन्धपुष्पादिभिधूपैःपेय कुलदौपकैः ॥

दशम

उल्लास

भक्ष्यते भोज्यपानेष्ट चौराज्यमधुमासकैः । कदलोनारिकेलादिफलैस्ता परितोषयेत् ॥ प्राविपच्च स्वयं देवि यौवनोक्षासमयुत । यथाग्रक्ति जपेदेशो मन्त्री बुद्धावधिमन्त्रुम् । बालामलहृतात्व पयाश्चित्तयेत् खेटदेवताम् ॥

दशम

उल्लास

ततस्तां देवताबुद्धया नमस्कृत्य विसर्जयेत् । द्वितीयाया द्वितीयाया प्रकवर्याश्च पूजयेत् । एवं तियौ कुमारौश्च यजेत पूवर्दिनाचिंतिताम् ॥

दशम

उल्लास

नवस्यामेवर्वादिनंनवववस्त्रान्त्यकन्यकां । मरस्ततो रमा गौरी दुर्गा चन्द्रमुखी तथा ॥ हरप्रिया उमा भोमां ग्रहल्ता च नव कौस्तुभा । त्रिताराधैनैर्मोड्न्तैर्देवतापदरपद्यिमे ॥

दशम

उल्लास

नामभिश्र चतुर्ध्यन्ते पूजयेच्च पृथक् पृथक् । गन्धपुष्पास्वराकल्पैयेथाथिभवविस्तरैः ॥ श्रभ्यचं देवताबुद्धया पदार्थे परितोषयेत् । सकार्यफलसिद्र्यै च विचित्राल्लाविवर्जित ॥

२०

गुरुणांयतन्रे

नवरात्रं जपेदेव तत्सहस्रिकमेण च । नवरात्रं कुर्यादेव पूजां देवि ! शिरोऽर्पयेत् ॥ लाम्यूलं द्रव्यां द्रव्यं कुमारोक्त्या विमृज्यचेत् । एवं नवकुमारोक्तामर्चनं प्रतिवत्सरम् ॥

२०

गुरुणांयतन्रे

य: करोति म पुष्करां देवो मोदितवाञ्छुयात् । मनोऽभिलापं समाप्य निवसेत्तत्र सन्निधौ ॥ श्रद्धया यौवनाकुलः प्रमदा यदि पार्वति ॥ मनोझा पूजिता भक्त्या नवरात्रिपु मन्त्रवित् । हस्ते चां गगनां रक्तां महत्पुष्टिं करालिकाम् ॥ दद्यां ज्ञानां क्रियां दुगां वटुकेश गपेश्वरम् । पूर्ववदपूज्यमानैः पदार्थैः परितोपयेत् ॥

२०

गुरुणांयतन्रे

मौद्रान्नेनैवसंयुतः सन्तुष्टा यदि चेषं प्रिये ॥ साधकस्तत्रिमासस्था निवसेत्तत्र सन्निधौ । एवं य: पूजयेदेव ! प्रतिवर्षं यतव्रत: ॥ पशुनाे वा त्रिमसे वा मासे चैवाथ व प्रिये ! । तत्तो वा पञ्चमासादौः पूजयेद्वताधिया ॥

२०

गुरुणांयतन्रे

सर्वैकादश्यसम्पन्ना स भवेदावयोः प्रियः । अगुवारे कुलेशानि ! कान्तामारूढयौवनाम् ॥ सर्वनारीसम्पन्नां सन्निधासौ मनोरमाम् । कुलाकुलाष्टक वापि नित्यमालोक्य पुण्यिप्सितम ॥

२०

गुरुणांयतन्रे

ग्रभ्यड ज्ञानमुद्राभिरासनेचोपवेशयेत । गन्धपुप्पाम्बराक्तैरलङ्कृतस्य विधनवित् ॥ आत्मानं गन्धपुप्पाद्यैरप्डुयात कुलेश्वरि ! । आवाद्य देवतां तत्स्थां यजेन्मासक्रमेण च ॥ कृत्वैवं धूपदीपं च सुपात्रं कुलदीपकम । प्रदद्ये देवतान्तिके पदार्थान् पड्गुणान्वितान् ॥

दशम

उल्लास

मांसादिभक्ष्यभोज्यादिपान्तोपवेदतिभक्षितैः । प्रौढान्तोल्लाससहितैस्तथा प्रपञ्चनं जपेन्तनुभृत् ॥ यौवनस्थाससहितः स्वयम् तद्गुरानतत्परः । निर्विकारेषु चित्तेन चाष्टोत्तरसहस्रकम् ॥ जपादिकं समर्प्याथ तयासह नियतं नयेत् । त्रिपञ्चसमनवश्रीभगुवारेषु य प्रिये ॥ पूजयेदिधिना देवीं । तस्य पुङ्खं न गृह्यते । चतुः पोठाच्चनफला समग्रप्रोत्कर्षमाग्रयम् ॥ यदृदृश्य मनोद्भिष्ट तत्प्रोत्कर्षमुपपत्तः । नवम्यामच्चयेदेव विधानैन विधानवित् ॥ स्तोत्रैवैषु नयने मर्षेन्मुखे श्वेताम्बरापयात् । मौनेनैव क्कचित् वार्त्र्ं मकरें मिथुनाच्चने ॥ तुलायां सिद्धमेपी वा सकृत्सङ्क्रान्तियु प्रिये । गौरोमिवौ रमाविप्रौ वाणौसररसिजासनौ ॥ मचौन्द्रौ रोहिणीशोचान्द्रौ स्वाङ्गाग्नो च प्रभातवैः । भद्रकालीवरीभद्रौ मैरवौभैरवावैपि ॥ मिथुनानि नवाभ्यर्च्चं पूर्वोक्तनैव वर्म्मणा । विततारोदिनेऽन्रैस्तु तत्प्रोक्तं विधानवित् ॥ गन्धपुष्पादिभि पूज्या इत्यादौ परिलोपयेत । प्रौढान्तोल्लासयुन्र्रानि कुर्वन्ति मिथुनानि च ॥ एवं क्ते न सन्देहस्तुत्रा मिथुनदेवता । प्रणुग्टृणन्ति त देवीं । प्रयच्छन्ति मनोरथम् ॥ प्रति वर्षेषु य कुयात्तथा मिथुनपूजनम् । तत्तत्सौख्येपु निवसेत् सर्वसौख्यैस्समन्वितः ॥ श्रद्धा वग्निखिलस्यैव गुरुभक्ति प्रदर्शितः । ब्राह्मे मुहूर्त्ते उत्थाय ज्ञान सम्यागुपास्य च ॥

८२

कुलार्णवतन्त्रे

मनोऽद्रे रथस्थ ऋषिस्थाने पूर्वांगीाभिमुखस्थितः । प्राणानं गम्यपुप्यादिगरलक्षण विधानतः ॥

८२

कुलार्णवतन्त्रे

कला पुरोदितन्यासं देवताभावमार्चितः । किञ्चिदभुदिते स्थाने मण्डले श्रेष्ठदेवताम् ॥

८२

कुलार्णवतन्त्रे

ध्यात्वा सावरणां सम्यक पूजयेदिधिना प्रिये ! । पोडशैरपचारैस्तु चक्रपूजामुपःसरम् ॥

८२

कुलार्णवतन्त्रे

कुलदीपान् प्रदर्श्यांच श्रीवाय गुरुरूपिपे । मांसमांसादि विधिवत् भद्यभोज्यसमन्वितम् ॥

८२

कुलार्णवतन्त्रे

नैवेद्य तद्चेपं शक्त्या सह पिबेत् प्रिये ! । यौवनोन्मादसदृशितो निर्विकल्पेन चेतसा ॥

८२

कुलार्णवतन्त्रे

ध्यायंस्तन्महद्भस देवीमष्टोत्तरशतकम् । जप्या समर्प्य तत्पूजां देवतां च समुद्वरेत् ॥

८२

कुलार्णवतन्त्रे

एवं युक्तप्रतिपदि समारम्य शुभे दिने । कुय्याजपाच्चिनं कृष्यचतुर्दश्यन्तमपि चके ! ॥

८२

कुलार्णवतन्त्रे

प्रभाते चादिने वापि पूजयेत् शक्तिकौलिकान् । त्रिपन्चसस्मनव वा विस्तलोभिवर्जितः ॥

८२

कुलार्णवतन्त्रे

एवं यो मासमालस्य कुय्यात् शूर्योदयाच्चिनम् । देवता तस्य मन्त्रस्य ददाति पदमौपितम् ॥

८२

कुलार्णवतन्त्रे

मध्ये च वाचने देवं सायाह्न वाचयेन प्रिये ! । स तु तत्फलमाप्नोति योगिनोनां प्रियो भवेत् ॥

८२

कुलार्णवतन्त्रे

त्रिसंध्यं योडचंयेदेवं मासमात्रं विधानतः । कादितां लभते सिद्धिं देवदुर्लभदुर्लभम् ॥

८२

कुलार्णवतन्त्रे

माघशुक्लप्रतिपदि दिवाहारदिवर्जितः । स्वातः युक्तास्वरधरः सारं सस्वासुपास्य च ॥

८२

कुलार्णवतन्त्रे

पूर्वांगेनैव मार्गेण सर्वद्रव्यसमन्वितः । यौवनोन्मादसदृशितां देवतां भजेत ॥

५

दशम उल्लासः

चन्द्रास्तमयपर्यन्तं सुप्तेऽन्नमन्यन्वधीः। एवं प्रतिदिनं मुक्तचतुर्दशयन्त्रमच्रयेत्॥ पौर्णमास्यां यथाशक्त्या पूजयेत् शक्तिकौलिकान्। एवं यः कुरुते भक्त्या शक्तिपञ्चाच्चं न प्रिये ॥

५

दशम उल्लासः

सर्वभावविगुढात्मा सर्वशक्त्यैसमन्वितः। सर्वलोकैकपूज्यश्च वसेत् शिवसमृद्धिभौ॥ शक्तिपञ्चेड्च्चं यहृत तहृत्पद्मे सितेतरे। यः करोति विधानेन सर्वं काममवाप्नुयात्॥

५

दशम उल्लासः

इह मुक्ताखिलान मोहान् देहवत् प्रियदर्शनः। योगिनौौरमेलनं लभते नात्र संशयः॥

५

दशम उल्लासः

अथ कार्तिकमासस्थ शाकप्रतिपदोश्वरि। सातोपाध्य विग्रहात्मा न्यासान् कृत्वा पुरोदितान्॥ प्रसृते जीवलोके तु मुदितात्मा महान्भवि। पूर्वोक्तनोक्तविधिना सर्वद्रव्यसमन्वितः॥

५

दशम उल्लासः

ग्राज्येनानामिकास्थूलर्वात्सं प्रच्याच्छ पार्वति। पश्चवर्षरजस्वितवसुपवष्मरोहहे॥ मधुपूर्णे च कलसे कांस्यपात्रमनोहरे। द्वौ संमार्ज्य पुरतः स्थापितौ भक्तिभावतः। स्थितौ॥

५

दशम उल्लासः

दौपे सावरणां देवीं ध्यात्वा विधिवदर्चयेत्। यौवनोक्तससद्वितो दीपस्था देवतां स्मरेत्॥ ग्रष्टोत्तरमहस्रन्तु जपेनान्नसमन्वधीः। एवं समर्चयेत् कृत्स्त्रतुदङ्‌यन्त्रमस्खलके॥

५

दशम उल्लासः

• भ्रामावस्यादिने भक्त्या पूजयेत् कुलशक्तिकान्। एवं ऋते कुलेऽर्गानि देवतां प्रीतिमाप्नुयात्॥ सर्वभावविगुढात्मा सर्वशक्त्यैसमन्वितः। सर्वलोकैकसम्पान्चः सङ्‌घरेत् स यथासुखम्॥

८

कुलार्णवतन्त्रे

भ्रष्टाष्टकाच्चं कुत्रियाच्छतया चोक्ते च वासरे। दातिंर्घटिवसेपे च चतुःपष्टिदिनेषु च ॥ श्रयवाष्टदिनेषु च मध्येष्टाष्टदिनेषु वा। गुरुश्चा कार्येद्वि ! ऋमज्चेनाग्रगीषु वा ॥

८

कुलार्णवतन्त्रे

क्रमञ्चयेत् स्वयं लुच्यादवित्तगाढ्यविवर्जितः। मूलाष्टकन्तु ब्रह्माद्यादिसितार्कादिभैरवैः ॥ मण्डलादैश मिथुनैरष्टभिः सहितास्त्रिये !। मूलाष्टको भवान्ति प्रसिद्धो हि कुलागमे ॥

८

कुलार्णवतन्त्रे

श्रहोरात्रं चतुःपष्टिमिथुनानां समर्चयेत्। पूर्वोक्तेन विधानेन यथाविभवविस्तरम् ॥ ऋमज्चोपं न कुर्वीत चेष्टा काम्या सुसिद्धये। गन्धपुष्पाक्षराक्षलैर्मण्डलं मांsपूयार्चिभिः ॥

८

कुलार्णवतन्त्रे

भद्र्यभोज्यादिभिर्नानापदार्थैः षड्रसान्वितैः। सम्यक् सन्तोषयेद्वि ! मिथुनान्यतिभक्तितः ॥ प्रोढोत्तमासेन सहितं कुय्याद्यात् श्यौचकर्मण्यक्के ! एवं यः कुरते।देवि ! सकृदष्टाष्टकार्चनम् ॥

८

कुलार्णवतन्त्रे

न तस्य विष्णुमहेशादिदेवताभिः स पूज्यते। किं पुनर्मानवाद्यैस्तु श्रातात् शिव इवापरः ॥ यद्यच्चेनाचतुःपष्टियोगिनोगणसंस्थितः। पुनराष्टतिरष्टितो निवसेच्चव मन्त्रिधीः ॥

८

कुलार्णवतन्त्रे

समस्तदेवतामूर्तिस्थितिकारण्णी परमेश्वरः। तस्मात् परतरा पूजा नारास्ति सत्यं न संशयः ॥ पश्येदेवंविवर्ध चक्रं यो भद्याष्टाष्टकं प्रिये !। यद्भदान्नततैस्त्रोधैर्नतकोटिफलं लभेत् ॥

८

कुलार्णवतन्त्रे

राजा यः कार्येद्वि ! भद्याष्टाष्टकपूजनम्। चतुःसागरपर्यन्तां महीं शास्ति न संशयः ॥

दशम उल्लासः

श्रीकण्ठादौनि पञ्चार्चनियुनानि समर्चयेत् । पूर्वोक्तेन विधानेन विधिवद्‌भरवि ! विधार्नवत् ॥ स्वकार्यफलसिद्धयर्थं वित्तमाल्यविवर्जितः । प्रोढान्तःकरणसहितो मिथुनार्चनमारयेत् ॥

सन्तुष्टानि प्रयच्छन्ति साधकायेष्टं वरम् । श्रव्याहताज्ञः सर्वत्र पूज्यते देववत् प्रिये ! ॥ तव लोके वसेद्‌देवि ! ब्रह्मादौश्वरमस्तुतः । केशवादिगणेशादिकामादिमियुनानि च ॥

श्रीकण्ठादिवदभ्यर्च्य तत्फलं लभते भुवम् । भक्तुग्रहन्तु यः कुय्याद् डाकिन्यादिसमर्चने ॥ मासे मासेऽयवा वर्षे स्वनो दिवसेपि च । पूर्वोक्तेन विधानेन यथाविभवविस्तरम् ॥

प्रोढान्तःकरणसध्येनं तोषयेतां विधानतः । द्वन्द्वन्यनुगतं देवि ! सन्तुष्टास्तास्तु देवताः ॥ सर्वापद्रोगरहितः सर्वैर्भोग्यैःसर्मन्वितः । लोकेऽस्मिन् सत्कृतः सद्भिः सदैव स जीवेच्चिरदां भवतम् ॥

देहान्ते समवाप्रोति तव लोकं न संशयः । कुय्याद् पूर्वोक्तविधिना डाकिन्यादिपूजनं प्रिये ! ॥ निर्विकल्पेन चित्तेन नवग्रकिसमन्नितः । वर्षं वर्षं चतुःपष्टिपौष्ठार्चनफलं लभेत् ॥

श्रात्नासिद्धिभवैवैतस्य देवतापोत्तिमाप्नुयात् । पूजार्चनान्तु यः कुय्यादिच्छाज्ञानक्रियान्वितम् ॥ भागमोक्तेन विधिना पूर्ववत्तदिधानवत् । पदार्थैः पद्र्सैः सम्यग्रा यथाविभवविस्तरम् ॥

सन्तुष्टादेवता; सर्वे; सर्वेष्टफलप्रदाः । देवेभ्यः ! साधकाभीष्टं प्रयच्छन्ति न संशयः ॥

८

कुलार्णवतन्त्रे

इत्यादि देवतापूजां विग्रेपीदिवसेपु च । भजेयुः शास्त्रविधिना स भवेदावयोः प्रियः ॥ यौचकं कौलिको मोहादिग्रेपीदिवसेपु च । न करोति स मर्त्येषु स न भवेद्योगिनौपमः ॥ कुलपूजान्न नियतं यः करोति स कौलिकः । कुलेऽस्मिन् ! समवाप्नोति योगिनीवौरमेलनम् ॥ नोचेऽपि वा सकृद्रत्वा कारयेदयः कुलाच्चनम् । स सद्यः समवाप्नोति किमुतान्ये दिनातलयः ॥ तस्मात् सर्वं प्रयत्नेन सर्वावस्थासु सर्वदा । कुलपूजारतो भूयाद्भोगमोक्षफलसिद्धये ॥ कुलपूजार्द्धिकं दानं कुलपूजार्द्धिकं फलम् । कुलपूजार्द्धिको योगः कुलपूजार्द्धिगा गति॥ कुलपूजार्द्धिकं भाग्यं कुलपूजार्द्धिकं तपः । कुलपूजार्द्धिका विद्या कुलपूजार्द्धिकार्चना ॥ नास्ति नास्ति पुनर्नास्ति त्वां यत्पे कुलनायिके ! । बहुनात्र किमुक्तेन रहस्यं श्रुणु पार्वति ! ॥ वेदशास्त्रोक्तमार्गेण कुलपूजां करोति यः । तस्मौपपद्यतां मन्त्रं त्वां विधि नान्यत्र भावयति ! इदं सत्यं इदं सत्यं सत्यं सत्यं न संशयः । सभूर्मिदिग्जलगिरिनभोशनचराः प्रिये ! ॥ सहसकोटियोगिन्यस्थावन्तो भैरवाः भ्राप । नियुक्ता हि मया देवी ! कुलसंचरक्षणाय च ॥ दिवसेपु विग्रेपेपु सर्वे च सुरदिता नराः । साधकानेव वौचन्ते स्वयं पूजनलिसया ॥ अप्रूजितास्तु विग्रेपीन्न प्रसीदन्ति सुपूजिताः । गुरुभक्तान् मदाचारान् गुसद्भमें नमन्ति च ॥

20

दशम उल्लासः

भक्तिहीनान् दुराचारान् नाशयन्ति प्रसाधकान् । शौचकृद् संस्मरत्तद्यादियोगिनौभैरवान् प्रिये ॥ न स्मरेद्यदि मूढात्मा योगिनीनां भवेत् पशुः । तस्मात् शौचक्रमध्ये तु संस्मरेत् कुलदेवताः ॥ भक्तियुक्तां तु देवेशि ! साधकाले न संशयः । ध्यानुप्रहन्तु वच्यामि श्रृणु देवि ! यथाक्रमम् ॥ आत्मनोऽनुप्रहार्धं वा परां येष्ठसुतत्तमम् । श्रृणु चित्रद्रव्यसमायुक्तं चक्रपूजासमन्वितम् ॥ sर्वेपां डाकिनीदक्षा होमपात्रं पृथक् पृथक् । प्रपूजयेच्छ वर्णस्था: सर्वाभरणभूषिता: ॥ हृपानन्दकरो युक्ता: प्रसन्नाय पृथक् पृथक् । pायसाज्योदनैर्युक्तैर्वन्दोभक्तिसमुल्लसंत: ॥ गन्धपुष्पादिभिः सम्यगर्चयित्वा गपेश्वरम् । हसक्फ्रें हेसौ डां डों डमलवरयूं ततः ॥ ओपाटुकां हेसौमित च हसक्फ्रें पुटन्ततः । सहृलपा मनसोऽभीष्टं मधुरद्रितयैः प्रिये ॥ गन्धपुष्पादिभिः सम्यगर्चयित्वा पृथक् पृथक् । पूजयित्वेप्सितान् कामान् प्रार्थयेत् कमलालने ॥ इष्टितानि च सर्वोणि साधको लभते वरम् । आत्मनस्य परस्यापि रचार्थं पूजयेत् प्रिये ॥ रोगानां नाशनार्थं च यथावत् पुरवसिद्धये । वश्यार्थं मड़नार्थं च धर्माकर्मार्थसिद्धये ॥ समाहं पूजयेदेव ! चतुर्दश्यादिनानि च । ekाविंशदिनान्तस्व लभते चैमित फलम् ॥ डाकिन्यश्च पृथङ्मद्यादिस्भूूपादुरौककम् । क लाटकसमायुक्तं चतुःपष्ट्यमन्नतम् ॥

15

सुलार्णवतन्त्रे

अर्चितस्य प्रयत्नेन सिद्धिभेषज्यनेकगः । वित्तग्राल्थ्यं न कुर्वीत यदिच्छेत् सिद्धिमात्मनः ॥ एवं पटलं समाख्यातं भतुप्रहं वरानने ! । अर्चितस्य प्रयत्नेन साधके: स्फेटसिद्धये ॥ ध्यात्वैव पूजयेदेवता डाकिन्याद्या वरानने । सम्मूर्छित सप्तमी देव्यों पूजयेत् सर्ग्यसाधये ॥ यन्त्रिदेशसमुत्पन्नं यन्त्रनिमित्तस्य भोजनने । स्वर्गेण समायुक्ता दत्तनिर्मोक्ष्यमित्यपि ॥ प्रतिगृह्णाति युग्मं ब्रह्मा ह्यति निर्मोक्ष्यसर्जनम् । डाकिनो सरपंचदना वित्तजा ज्वलनप्रभा ॥ करङ्कलुं मार्तृकाष्ठं भारयन्ती वरप्रदा । उल्लूकदेना देवेशि राक्षिष्णी नीलसन्निभा ॥ खड्गखेटकसंयुक्ता सर्वोद्धारमुपेक्षिता । लाकिनो शोकपालाख्या पापाघ्नज्वधरासते ॥ पाटलोपरुपसद्ग्या सर्वोभरसभूषिता । काकिनी हयवल्लभू च मर्त्यष्कयसहग्रमभा ॥ त्रिमुखी सृडसंयुक्ता सिद्धिदा सर्वशोभना । श्वेताकिनी त्वप्सप्रख्या मार्जारराश्या सुशोभना ॥ कुटिलाङ्गी रङ्गा हृदया भारयन्ती शसिसिकता । हाकिनी रक्तदना नौलनौरदसन्निभा ॥ कपालधूलहस्ता च खेटकैरुपशोभिता । एकहस्तद्विसतु पञ्चप्रमुखी सरभाभया ॥ ऋति ते कथितं किञ्चिद्विशेषे दिवसार्चनम् । समासेन कुलेशानि ! किमभूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ ऋषिः कुलार्णवदे महारद्य त्रिषे दिवसार्चनं च न तु ददामि हठात् ।

एकादश

उत्कासः

देव्युवाच । कुलेश ! श्रोतुमिच्छामि सर्वलोकैकपूजितं । कुलाचारक्रमं देव ! वद मे करुणानिधे !!

एकादश

उत्कासः

ईश्वर उवाच । श्रृणु देवी ! प्रवच्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि । तस्य शृणुष्मावेश सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥

एकादश

उत्कासः

यदि चेद्धचितो ज्येष्ठः कुलपूजादिवर्जितः । तत्रनिष्ठः क्रमज्ञेयो कुलपूजां समाचरेत् ॥

एकादश

उत्कासः

तत्समौपं ततः कत्वा नमस्काल्य गुरुोयथा । तस्मै निवेद्य तत् सर्व श्रेयं सुज्ञात पार्वति !!

एकादश

उत्कासः

पूजामध्ये गुरौ च्युतौ कनिष्ठे वा समागते । नत्वा द्विजात स्थितं स्थितं शक्तिरक्ततनुजया ॥

एकादश

उत्कासः

ज्येष्ठस्य च कनिष्ठस्य शिष्यावेकत्र संस्थितौ । तत् पूर्ववदाचारः कयितः कुलनायिके !!

एकादश

उत्कासः

ज्ञाते कौलिके प्राप्ते परामृश्य समाचरेत् । शक्त्यासुतुय गुरो देवि ! शैकमार्गेषु तप्स्येत् ॥

एकादश

उत्कासः

नित्यार्चनं दिने दिने कुयादाचारलौ नैमित्तिकार्चनं । उभयोः काम्यकार्मींश्च चेतिं प्राक्त्विनिर्णयः ॥

एकादश

उत्कासः

शक्ताला नाडनस्थो वा भुक्ता वा प्रणतार्चिप्रि । गन्धपुप्पास्वराकल्पकलाद्यैर्नलंकृतः ॥

एकादश

उत्कासः

प्रविन्यासततरो व कुलपूजां न चाचरेत । बिना मांसेन या पूजा बिना मद्येन तर्पणम् ॥

एकादश

उत्कासः

विना यत्तमा तु यत्नेन निष्फलं कथितं म्रिये ! प्रोचक्रमेको न कुर्यादेकपात्रे न चाश्रयेत् ॥

एकादश

उत्कासः

नार्चयेदेकहस्तेन न पिवेदेकपाणिना । मत्स्यमांसासवैर्देवि ! नार्चयेत पशुसन्निधौ !!

एकादश

उत्कासः

प्रणस्य प्रविशेद्व्रतो विनिगच्छेत प्रणस्य च ।

ग्रोचक्रदग्नं देहि ! नैवयोः पापंनाशनम् ।

तद्राश्रितं चेत्पणकृतं कौलिकस्याधियुग्मकम् ॥

मनाचारान् सदाचारान् व्रतस्वान् गृह्लिकोनियान् ।

गुरुगोरोधिया देहि ! भाववेदवमानयेत् ॥

कुलाचार्यैरटतां मात्त्वा भवता पार्वतिसुनंदे ।

याचयेद्गुरुतां तस्य तदभावे जलं पिवेत् ॥

कुलाचार्यं तच्च्छिष्यं दत्तं पावनं भजेतः ।

नमस्कृत्य तु गुरूयादन्यथा नरकं ब्रजेत् ॥

प्रणाल्या वापि भुक्ता याप्यभुक्ता वा कुलेश्वरी !

यः सेवते कुलद्रव्यं सदैव द्रव्यमापुयात् ॥

उपवीती कशुकंो नग्नो मुक्तकेशो दिगंबरः ।

व्यग्रो रस्तो विवादौ च न सेवते कुलामृतम् ॥

योगारतोन निष्ठोनेन्रयभाष्यार्थपरिभ्रमात् ।

ऊर्ध्वनासेन पानस्थ देवतायापमापुयात् ॥

एकासनेऽनिविष्टस्तु भुज्यानेस्वेकभाजने ।

एकपात्रेऽपि वेत्स्योयं ते यान्ति नरकं प्रिये ! ॥

यः सेवते कुलद्रव्यंमेकथाग्रामस्थिते गुरौ ।

तत्कुलोनेऽ च तत्पुत्रे सज्ञेयेऽ कुलदेविके ॥

विनानुज्ञा महंगानां सौदिचयं नरकं ब्रजेत् ।

उच्छिष्टं न स्मरेच्चक्रे कुलद्रव्याधि पार्वति ! न

न हि प्रचार्य च करौ कुलद्रव्याधि दापयेत् ।

मधुपात्रं समुदृध्य न पात्रं पूरयेत् प्रिये ! ॥

योगपात्रसुधाकुरुढे नित्यिपेन कदाचन ।

चक्रमध्ये पूजिधिया करप्रदानादिकान् ॥

य. करोति हि मूढात्मा स भवेदपदास्पदम् ।

निष्ठीवनं मलं वृवमधोगोवायुविसर्जनम् ॥

एकादश

उपासः

शौचक्रमध्ये यः कुर्यात् स भवेद्योगिनोपमः । चक्रमध्ये घटे भग्रे पात्रे च खचिते प्रिये ॥

एकादश

उपासः

दोपनादौ च तत्त्वान्वै न्योचक्रं कारयेत् प्रिये । केवित्पान्ति ध्यायन्ति सुभन्ति पानभक्तिं च ॥

एकादश

उपासः

बोधयन्ति च पुच्छान्ति वन्दन्ति ज्ञानिनः प्रिये । अन्ये भ्रमन्ति गर्जन्ति हसन्ति विवादयन्ति च ॥

एकादश

उपासः

वदन्ति प्रियया च्छन्न्ति निन्दन्त्यज्ञानिनं प्रिये । परिहासं प्रलापञ्च वितक्ज्ञां बहुभावितम् ॥

एकादश

उपासः

श्रोतृमौलिं भयं शोकं चक्रमध्ये विवर्जयेत् । पात्रहस्तो मदादेवि ! न भ्रमेच्चक्रमध्यमे ॥

एकादश

उपासः

पुष्पं पातुं करे दत्वा न तिष्ठेत् चिरं प्रिये ! नालापेत् पात्रहस्तः सन् न भिन्द्यात् पानमण्डलम् ॥

एकादश

उपासः

पादाभ्यां न स्पृशेत्पात्रं न विन्दुं पातयेद्‌वषः । नैकहस्तेन दातव्यं न मुहुवार्जितं प्रिये ॥

एकादश

उपासः

पात्रं न चालयेत् स्थानाद् कुय्याद्‌ वात्रसङ्करम् । अशब्दं न विवेदयेत् तयैव च न पूरयेत् ॥

एकादश

उपासः

नान्योन्यं ताड़येत्पात्रं तथा न पातयेद्‌वषः । साधारं नोढरेत्पात्रं स्वाधारेण न निचिपेत् ॥

एकादश

उपासः

रिक्तपात्रं न कुर्वीत न पात्रं भ्रामयेत् प्रिये ! मृच्छाल्यगोपयेत्पात्रं मिथ्याश्रया परमेश्वरि ! ॥

एकादश

उपासः

यथा तद्रोपितोक्षासः कौलिकः पशुमोचते । पठित्वा पञ्चग्रास्वादि सभ्च्छेदं वा पशुचर्यया ॥

एकादश

उपासः

कुय्याद्‌गुप्रसङ्करं वा पशुकार्याग्निर्वा चररेत् । धर्मार्थोयुयुत्सुः पुष्टं ज्ञानसौख्यादि नश्यति ॥

एकादश

उपासः

न्योचकृष्णं कुलद्रव्यं यः पशुभ्यः प्रयच्छति । शतक्जालोभायाद्यापि स भवेद्योगिनोपमः ॥

रिपुणाSपि न कर्त्तव्यो वाग्वादश्रूणिमध्यत: ।

पित्रामातृसमं पश्येत्तेनोक्तं परंप सहेत् ॥

यया दृष्ट्या प्रदृश्येत सजनं मित्रसुप्रियं ।

तथाच कौलिकान् दृष्टा स भवेद्योगिनांप्रिय: ॥

ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तं यस्य मे गुरुसन्तति: ।

तस्य मे सर्वप्रश्नस्य को न पूज्यो महौतले ॥

द्रति निश्चतबुद्धि: स भवेदावयो: प्रिय: ।

श्रद्धा गुरौ न जेष्ठस्वह वैद्योति गर्वित: ।

श्रद्धमेव भजत्येभिर्गौलिकां न भर्वान्ति ते ॥

योगुजं कुलयाश्रापि पूज्यस्थानानि यानि च ।

भक्तया श्रद्धया देवी प्राप्यस्य परिकौत्स्येयेत् ॥

गुरुनिन्दा न भापेत जपकालाद्रहते प्रिये ॥

योगायदेशकलामोति विवादे साधने वरेत् ।

योगुरो: पादुकां देवी मूलमन्त्र स्वपादुकां ।

शिष्यादन्वल देवेशि न वदेद्यस्य कस्याचित् ॥

पारम्पर्य समाख्याय सन्नाचारादिक प्रिये ॥

सर्वं गुरुसमाश्रयध सफल स्थानचान्यथा ।

योगाश्राययभूतस्य पुस्तकं परमेश्वरि ॥

नित्य समर्चयेत्तत्र पुस्तके न निधिपेत्त् ।

स्त्रीद्रारवज्निपेवेत कुलगास्रान्ति पार्वति ॥

पशुभास्रान्ति शक्लोषि वर्जयेत परदारवत् ।

स्वधर्मेषु यथा चौरमपेय स्वाद्विजोत्तमै ॥

तथा पशुभास्राश्च न श्रोतव्य हि कौलिकै: ।

य श्रृणोति कुलाचार यथाभास्रच्च यो बदेत् ॥

तावुभौ गच्छत: साधाद्योगिनौौरमेलनम् ।

श्रद्दधानो ये चैव कुलधर्मे व तिष्ठति ॥

१०

एकादश उल्लासः

नरकान्नो निवर्त्तन्ते यावद्भूतसमन्ववम् । उद्धृताश्च महाप्रोतां मूलेन च समाधृताः ॥ सकृक्कामरतां वापि पशूनां गुरुयोपितः । श्रद्धध्राः पूजनोया: सूर्यगुरुर्वद गुरुयोपितः ॥

१०

एकादश उल्लासः

गुरुभक्तिं महारत्नं कुमारीनां व्रतधारिषोम् । स्याद्राज्ञीं विधृताज्ञेषु कुञारमपि न कामयेत् ॥ सुतासु भगिनीषु प्रौढीषु रूपां वापि प्रियांर्मपि । न कामयेद्गुरोरये कुर्यादनन्योन्यगूहनम् ॥

१०

एकादश उल्लासः

कथ्यांशुकां कथ्यावश्यों कुमारोष्ट क्रोधोत्तरैम् । मनोहरां यौवनस्थां पूजयेद्देवताधिया ॥ एकदापि न लभ्येत वृत्तेन कलयोनिनो । चक्रमध्ये स्त्रियं शुद्धां कामयेन्त कदाचन ॥

१०

एकादश उल्लासः

ग्राममांसं सुराकुम्भं मत्तेभं सिद्घिलिद्धिनम् । सहकारमगोकच्च क्रोड़ा लोभां कुमारिकाम् ॥ एकद्वचं श्मशानस्थं समूर्छं योपितार्मपि । नारोष्ट रक्तवमनां हृष्टा वन्देत भक्तितः ॥

१०

एकादश उल्लासः

गुरुभक्तिं सुतज्येष्ठां कानिष्ठान् कुलदेविकाम् । फलदंगत्सहास्वार्शपि कुर्यात्सङ्कल्पकान् ॥ प्रेरकान् सूचकांयापि वाचकान् दर्शकांस्तथा । शिक्षकान् बोधकान् योगी योगिनीसिद्धिपूरुपान् ॥

१०

एकादश उल्लासः

कन्या कुमारिका नग्ना उन्मत्ता वापि योपितः । न निन्देत च मंचूभ्येन हसेन्नावमानयेत् ॥ नार्पियं नातृतं वूयात्न कुलयोगिनः । कुलपाचेष्टि दृष्टेति न वदेत कुलयोपितम् ॥

१०

एकादश उल्लासः

गुरोरेव भजान्न यो नित्यं शक्तिकृताकृतम् । न पश्येद्वनितां नग्नां मुक्ततां प्रकटस्तनीम् ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

न दिवा सेवयेत्नार्तों तद्योनिं नैव बोधयेत् । यां कांचिद्जनना लोके सा मातृकुलसम्भवा ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

कुष्यन्ति कुलयोगिन्यो वनितानां व्यतिक्रमात् । मतापराधैर्वनितां पुत्रेऽरपि न ताड़येत् ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

दोषान्न गणयेत् स्त्रीपां गुर्वादीनव प्रकाशयेत् । तिष्ठन्ति कुलयोगिन्यः कुलहृदेषु सर्वदा ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

तत्प्रसङ्गे न भोत्सव्यमर्कपलवे विमेपत: । न स्वपेत् कुलवृच्छाधो न चोपद्रवमाचरेत् ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

हृदया शुद्धा नमस्कृत्याच्छेदयेदयं कदाचन । शेषमातकं करज्याऽथ 'निःस्वाऽऽश्रयतकदम्बकः ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

विल्ववटोदुम्बराद्यैः कुलवृच्चा इमे स्मृताः । प्रार्थयित्वं भृगोः पात्तं सत्याम् व्रतधराऽऽश्रम् ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

सौर्ययात्राभिगमनं कौलः पश्च विवर्जयेत् । वीरशक्त्या ह्यथापानं वीरपलोऽनिघेवयम् ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

वीरद्रव्यापहरणं तथयोगास्त्र पश्च्चमम् । महापातकभित्युकं कौलिकार्न्नां कुलान्वये ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

शैवे तत्त्वपरिज्ञानं मारुडे विपमश्चयम् । सौरे च ज्योतिषं सारं कौलिकप्रश्ननिग्रहो ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

देवताकुलमास्वाऽऽलि सिद्धचाराविडम्बकः । विद्याचौरो गुरुद्रोही व्रतभ्रष्टततां ब्रजेत् ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

गुरुं हृदृत्य तुड़तत्य वैरं निर्जित्य वादतः । विकल्वा कुलभास्कार्या भर्ग्यान्ति व्रतमाचसः ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

एकाक्षरप्रदातारं यो गुरुश्र्चाऽथमानयेत् । प्राप्ते योनिगतं मत्वा चङ्काल्त्वमवाप्नुयात् ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

मातरं पितरं भार्यां भ्रातरं वान्धवं सुतम् । कुलार्न्नम् द्रोहदौ 'हेतु नित्यम् तमविचारयेत् ॥

11

एकादश उल्लासः

कुलायं देवतायं वा कौलिकार्थं कुलेश्वरी ! । कुलागमार्थेमथवा कुलधर्मार्थमेव वा ॥

11

एकादश उल्लासः

देवी ! निन्दाकरं हत्वा वाधितः स्वयमेव वा । यस्यैवस्यजपप्राणान् सु परे भौयते त्रिगुणे ॥

11

एकादश उल्लासः

एकाग्रस्मृतिधने यत्न प्राप्तितो दुष्टचारित्रिणः । वह्ननां भवति चैवमप्यं तस्य बधे भवेत् ॥

11

एकादश उल्लासः

देवी ! शौचक्रहत्ताल्तं शुभं वा यदि वायुभम् । कदाचिन्नैव कर्त्तव्यमित्याज्ञा परमेश्वरी ! ॥

11

एकादश उल्लासः

कुलधर्मे प्रसङ्गाद्धि पूजानां पुरतः प्रिये ! । कदाचिन्नैव कुर्वीत मूत्रादौ वेदपाठवत् ॥

11

एकादश उल्लासः

पठच्चवैषामनुष्ठीयतेह्याचारकोलिकान् । कुलद्रव्यादिकं देवी ! न बदेत् पशुरसदृधोः ॥

11

एकादश उल्लासः

यथा रच्याति चौरेभ्यो धनधान्यसमादिकम् । कुलधर्मं तथा देवी ! पशुभ्यः परिवारयेत् ॥

11

एकादश उल्लासः

भ्रष्टः कौला वदिष्येऽत्र द्वैवाः सभायां वैष्णवास्तथा ! । कुलं सद्योपयेदेवि ! नारिकेलफलाम्बुवत् ॥

11

एकादश उल्लासः

कुलधर्मेऽमिदं देवी ! सर्वावस्थासु सर्वदा । गोपनीयं प्रयत्नेन जन्मोज्जातरवत् प्रिये ! ॥

11

एकादश उल्लासः

वेदशास्त्रपुराणानि सामान्यग्यायकार इव । इतन्तु शाक्तभावौ विद्या गुरुमां कुण्डबधूषिव ॥

11

एकादश उल्लासः

सुगुप्तकौलिकाचारान्नुगृहान्त देवताः । वाचा सिद्धिमवाप्नोति नाश्रयन्ति प्रकाशकान् ॥

11

एकादश उल्लासः

कुलेग्नि ! कुलशास्त्राणां कुलपूजार्पणाय च । ये त्वां रहस्य सेवन्ते ते तिष्ठन्ति तवार्न्तिके ॥

11

एकादश उल्लासः

गुरुं प्रकाशयेद्दौमात्रं मन्त्रं नय प्रकाशयेत् । शिष्यप्रकाशप्रकाशाभ्यां चोद्यन्ते सम्पदाशुपः ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

सर्वाचारपरिभ्रष्टो गुराचारं परित्यजेत् । कुलाचारपरिभ्रष्टो रौरवं नरकं ब्रजेत् ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

भ्रष्टे निष्कृतिरोक्ता च महापातकिनामपि । कुलनष्टस्य देवेशि ! न हि निष्कृति: कथितं ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

कुलधर्मे समाश्रित्य आचारं योऽनु पालयेत् । यथेच्छाचारत: स्थ: स्यात् महापातकिन: प्रिये ! ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

ग्रापदो दरिद्रतां रोगाद् दारिद्रं कलहं भयम् । योगिनीनां प्रकोपस्य फलितानि पदे पदे ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

भृङ्गमाने: प्रणष्टस्य तेजोऽपमोदितदु:खित: । निन्दित: सर्वविधदृष्टि विध्व: सद्गर्वर्जित: ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

देवद्रोहे गुरान्तरे याति राज्यान्निहत: जायते । शर्वाऽपि कुलमार्गस्थ: शाकिन्य: कुलपालिका: ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

भद्रर्थान्त पुरा तासां यरो दत्तो मयैव तु । तम्मादाचारतो देवि ! योगिनीनां प्रियो भवेत् ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

नाशयन्ति चतुर्वेदानाचारात् कुलेश्वरी ! । पादुकामात्रसारज्ञ: सदाचारो यतव्रत: ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

सदाचारेण देवेशि ! योगिनीवोरमेलनम् ।

९

कुलार्णवतन्त्रे

सम्प्राप्नुवन्ति तिथ्येकादश्यां कौलिकास्तदिह परीययात् ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

प्राज्ञोऽपि धर्ममूढश्च कौलिकाचारविचारधी: । आचारपालनात् सत्यमत: चिह्नर्मोक्षिष्यति ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

नाभिपेको न मन्त्रो वा न शास्त्रपठनादपि । कारणं कुलधर्मस्य सदाचारात् कुलेश्वरी ! ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

परा गोपातुकातत्स्वरूपाचारादिवाच्छनान् । यो वेत्ति समये स यातं कौलिकस्यापि शाभ्रवि ! ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

नावन् कौलिको देवि ! यावन् समयौकत: । देवदेवेशि ! शक्त: समयाचारपालनात् ॥

11

द्वादश उल्लासः

संस्कारैः सहितो नित्यं गुरुवाक्यस्थ लाञ्छनात् । आचारलङ्घनाद्देवि ! कौलिकः पतितो भवेत् ॥ नित्यं नैमित्तिके द्रव्ये मन्त्रतन्त्रादिलोपनम् । अनहं पशुतोऽसद् मन्त्रसादृश्यं सम्भवम् ॥ गुप्तप्रकटसम्भूतं ज्ञानाज्ञानक्षतं प्रिये ! । एवमादिपु दोषेषु पापस्य गुरुलाघवम् ॥ देशं कालं वयो वित्तं सम्मृज्याद्वा यथाविधि । प्रायश्चित्तं गुरु: कुर्यात् सर्वपापविशुद्धये । शिष्येभ्यो वेदवत् प्रोक्तः प्रायश्चित्तं समाचरेत् । अन्यथा सर्वपापानां गुरुनामजपः स्मृतः । साधकेशो हि कल्पान्तं परिजप्तं यथामननम् ॥ अनाचारमरणान्तु प्रायश्चित्तामिनना दहेत् । बहुनात्र किमुक्तेन रहस्यं श्रुते पार्वति ! । वर्षाश्रमाणां सर्वपापाचारः सद्यःप्रणाश ॥ गुरुश्चिवारमाचारं कयिदेव कुलेश्वरि ! । न गर्हार्हाति हि शिष्येत्तदा पापं गुरुनेह च ॥ मन्त्रद्रोपथ राजानं जायाद्रोपः पतिं यथा । तथा प्राप्रात्यसन्देहं प्रियद्रोहं गुरु: प्रिये ! ॥ इति ते कथितं किंचित् समासेन कुलेश्वरि ! । कुलाचारविधिं देहि ! किमूयः श्रोतुमिच्छसि ॥

12

द्वादश उल्लासः

देव्युवाच । कुलेश ! श्रोतुमिच्छामि पादुकां भक्तिलक्ष्मणाम् । श्राचारिमपि देवेश ! वद मे करुणानिधे ! ॥ ईश्वर उवाच । श्रृणु देवी ! प्रवच्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।

तस्य श्रवणमात्रेण भक्तिराजः प्रजायते ।

वामभावनूलवलाच्च मत्प्रादाः कलौ स्मृताः ।

एवं कुलार्णवे ज्ञानं पादुकार्यां प्रतिष्ठितम् ।

कोटिकोटिमहादानात्कोटिकोटिमहाब्रह्मत् ।

कोटिकोटिमहाज्ञानात्परा श्रोपादुकास्मृतिः ।

कोटिसन्न्ज्जयादेवी ! सुखतुष्टौश्वगाहनात् ।

कोटिदेवार्चनादेवी ! परा श्रोपादुकास्मृतिः ।

महारोगे महोत्पाते महादोषे महाभये ।

महापदे महापापे स्मृता रक्षति पादुका ।

दुराचारे दुरालोके दुर्मदे दूष्यसंग्रहे ।

दुराचारेऽपि दुर्वृत्तौ स्मृता रक्षति पादुका ।

तेनाधौतं स्मृतं यत्नं दृष्टं दत्तञ्च पूजितम् ।

यद्याप्रे वर्त्तते यस्य परा श्रोपादुकास्मृतिः ।

सकृत्स्रोपादुकां देवि ! यो वा वर्दति भक्तितः ।

स सर्वेऽपराधितः प्राप्नोति परमां गतिम् ।

यत्किञ्चिदप्यशुचिरपि भक्त्या स्मरति पादुकाम् ।

भक्तियासेन धरण्येकपादमसोचान् लभेत सः ।

स्थानाधिकारस्याभिजन यस्य द्विगुण विराजते ।

तस्यै दिग्वे नमस्कुर्याद्भक्त्या प्रतिदिनं प्रिये ।

न पादुकापरो मत्स्यो न देवः श्रोपादुकोः परः ।

न हि गात्रात्परं ज्ञानं न पुण्यं कुलपूजनात् ।

ध्यानमूलं गुरोमूर्तिः पूजामूलं गुरोः पदम् ।

मन्त्रमूलं गुरोर्वाक्यं मोक्षमूलं गुरोः क्रपा ।

गुरुमूलाः क्रियाः सर्वाः लोकेऽस्मिन्कुलनायिके !

तन्मात्रं सेव्या गुरुनिष्ठयै सिद्धयै भक्तिसंयुतैः ।

तावदासिंभियं भोगी लोभमोहभयादयः ।

3

दीक्षासंस्कारविधिः

यावन्नायाति शरणं योगुरोः शिष्यो भक्तवत्सलम् । तावदुभयन्न घंसारे सर्वडुःखमलौमसः ॥ न भवेत् शोगुरोर्भक्तियावदेवेशि ! देहिनः ॥ सर्वसिद्धिफलोपेतो मन्त्रः शिष्यगत योभनः । गुरोः प्रसादमूलोऽयं परतस्वमहाहमनः ॥ यदा ददाति शिष्येभ्यः प्रसन्नो वरदो मनुम् । तदा भक्त्या धनैः प्राप्तैरग्निं यत्नेन तोषयेत् ॥ यदा ददाति शिष्येभ्यः स्वात्मानं देहिकोत्तमम् । तदा मुक्तो भवेच्छिष्यस्ततो नास्ति पुनर्भवः ॥ तावदाराधयेत् शिष्यः प्रसन्नोऽसौ यदा भवेत् । सुरोऽपि तस्मै शिष्याय सदा प्राप्नोति यो भवेत् ॥ मनसा�पि न काऽपे तं यान्ति कामानवजितविनः । सम्पादयति तान् सर्वान् स्वामिनो भक्तवत्सलाः ॥ वच्माविप्रुमहेगादिदेवता सुनियोगिनः । कुर्वन्त्यनुप्रहं तस्य सुरेऽपि तुष्टे न संशयः ॥ भक्ता सन्तुष्टगुरुपा योपविष्टः क्रपातनाः । कर्ममोचो भवेत् शिष्यो भुक्तिमुक्तिप्रदो भवेत् शिष्यो भुक्तिमुक्तिप्रदोः स भाजनम् ॥ शिष्येशेऽपि तत्सो भक्त्या सदैव सन्तुष्टपतिः गुरुः । प्रियं कुर्याद्ध देवेशि ! मनोवाक्कायकर्मभिः ॥ यदि वा परितुध्येत गुरुपा यत्न कुलचितम् । सुलोऽसौति समुस्थितः सोऽपि सुत्किं व्रजेत प्रिये ॥ श्रथवा नित्यपूज्येन धार्मिकेण चिदौघधी ! । करोति गुरुदेवेऽपि प्रुपाग्रविमोचनम् ॥ न मे प्रियतुवंदौ मर्त्तः श्र्वपचः प्रियः । तस्मै देयं ततो श्रद्धा म न पूज्यो ह्यधमो यथा ॥ विप्रोऽपि गुषयुक्तो वाप्यभक्तो न प्रशस्यते ।

९

कुलार्णवतन्त्रे

नेच्छोऽपि गुरुदैश्योऽपि भक्तिमान् शिष्य उच्चते । गुरुभक्तिविहीनस्य तपो विद्या कुलं व्रतम्‌ ॥ सर्वं नश्यति तत्क्षेव भूसुरं लोकरंज्ञनम्‌ । गुरुभक्तार्ज्जनानां सम्यगुद्भवा सर्वगतिनेत्रः ॥ शपचोऽपि परैः पूज्यो न विधानपि नास्तिकः । धर्मार्थैकामैः किं तस्य मोच एव करे स्थितः ॥ सर्वोपायैर्गुरौ देवी ! यस्य भक्तिः सदा स्थिरा । स शिष्यो गुरुरूपेण भुक्तिमुक्तिमुपद्रवो मम ॥ इति भक्त्या स्वरद्यस्तु तस्य सिद्धिरदूरतः । यस्य देवे परा भक्तियदा देवे तथा गुरौ ॥ तस्यैव काथिता ह्यर्थाः प्रकाशन्ते कुलेश्वरि ! नारायणो महादेवि ! मातापित्रोश्च राजनि ॥ भक्तियैथाऽभवेद्देवि ! तथा कार्य्या निजे गुरौ । लक्ष्मीनारायणौ यावद्भातारौ गिरिजाशिवौ ॥ श्रीगुरुः गुरुपत्नी च पितरावति चिन्तयेत्‌ । गुरुभक्त्या यथा देवी ! प्रार्थ्यते सर्वसिद्धयः ॥ सर्वदाने तपस्तप्यर्थं व्रताद्येनं तथा प्रिये ! श्रीगुरो निष्ठता मातस्त्वद्वते हि यथा यथा । तथा तथान्यवस्थानं वर्ज्जते कुलनायिके ! ॥ किं तौर्थादौर्मेंच्छायामेः किं त्रातैः कायशोपणैः । नित्यांजसेवा देवेशि ! भक्तियैःपां निजे गुरौ ॥ कायस्थैगेन महसा तपसा वापि यत् फलम्‌ । तत् फलं लभते देवि ! सुदृढेन गुरुशेवया ॥ भोगमोक्षार्थिभिर्नां व्रद्विविष्णू्यपदकाङ्क्षिणाम्‌ । भक्तियै गुरौ देवी ! नान्यः पन्था इति स्थितिः ॥ समभक्ति च कर्मणि समचापातकार्न च ।

द्वादश

उपास्तः

भक्तिः श्रयेन द्रुतिं तूर्णरागमिवानलः । विश्वासाय नमस्कर्मे सर्वसिद्धिप्रदायिने ॥ चेन सद्गुरुप्रसादः फलन्त्यविफलं फलम् । न योगो न तपो नार्चाक्किमः कोऽपि प्रलोयते ॥ श्रद्धायाकुलमार्गेण भक्तिरेव विरिष्यते । सच्चाद्गुरुमये देवे सर्वेऽस्मिन् भुवनान्तरे ॥ किंतु भक्तिमतां चैव मन्त्रः केपां न सिद्ध्यति । गुरौ मनुष्यबुद्धिय मन्त्रे शाबरबुद्धिकम् ॥ प्रतिमासु शिलाबुद्धिं कुर्यादोषो नरकं ब्रजेत् । गुरौ न मच्च्यं बुद्धेत यदि बुद्धेत तस्य तु ॥ न कदाचिच्चिन्तयेत् सिद्धिमन्त्रौ देवताज्ञाने ॥ सोगुरुः प्राप्ततेः सद्भिः स्मरन्ति वदन्ति वा । तेषां हि सुकृतं सर्वं पातकं भवति प्रिये ॥ जन्महेतुं हि पितरौ पूजनोयौ प्रयत्नतः । गुरुरावश्यकत: पूर्वो धर्माधर्मंपदर्शकः ॥ गुरुः पिता गुरुमाता गुरुदेवो गुरोगतिः । मिवे रटे गुरोः शापात् गुरोर रटे न कथन ॥ गुरोश्चित्त हि कर्तव्यं शिष्योऽप्याकारकर्मभिः । श्रद्धाचरणाहे वि! विष्ठायां जायते कृमिः ॥ शरीरवित्तप्राणैैय सोगुरुः वध्यते न्ति ये । कमिकोटिपतज्ञत्वं प्रापुर्वन्ति न संशयः ॥ गुरुत्यागाद्वेनमृत्युमिन्द्रत्यागादिरिद्रता । गुरुमन्त्रपरित्यागाद्धैरय नरकं ब्रजेत् ॥ गुर्वर्थं धारयेद्देहं गुरवर्थं धनमर्जयेत् । निजमांसान् परित्यज्य गुरुकायों समाचरेत् ॥ गुरुक्कों परुषं वाक्यमाश्रिपं परितिचिन्तयेत् ।

कुलार्णवतन्त्रे

यत्न योगुरुनिन्दा स्यात् पिधाय ग्ववचोदक्षिके !। मध्यस्थमादुपक्रमेर्द्दैन न श्रपुयाद्दयथा ।। गुरोर्नाम जपेत् पचात् श्रवणे चा प्रतिक्रिया । गुरौवित्सूर्हृदुपेतौचाद्दौं नाश्रमावरोधः ।। न निन्देदस्य समयान्नेतच्छास्त्रागमादिकान् । गुरुस्योपाडुकापूजा गुरुनामस्मृतिरिजपः । गुरवेन्नाकरणं कात्यं श्रयूपा भजनं गुरोः ।। विविधद्रन्दशिको भूम्यात् शान्त्राचत्तोदतिभाक्तिमान् । वाइनं पाटुकां छतं चामरं व्यजनादिकम् ।। ताम्बूलमूलकोप्योष्ठग्रसुसूक्ष्य प्रविग्रेच्छने: । पादुकामासनं वस्त्रं वाइनं कृतनास्सम् ।। हस्त्रा गुरोनैमस्कुर्यादानतुभोगाय कामयेत् । पादप्रक्षालनं स्नान श्रभ्यङ्ग' दन्तधावनम् ।। मूननिठोवनं चोयं ध्यानं स्तोत्रनिपेवणम् । वौराधनं सुदुर्वाच्च' ग्रासनं हास्यरोदनम् ।। केगमोचनमुख्योभि: काचुकां नगनतां तथा । पादप्रसारणं वाक्कलहं दूपर्णं प्रिये !।। श्रद्रभद्राज्ञवद्यादिकरास्फालनधननम् । व्यन्तकुकूटमक्षादियुष्मित्यादि चाम्बिके !। गुरुयोगिमहार्विद्विपौठचेलायुमेषु च । मा चरेदाचरेम्वौद्दाहे वताशापमाद्युतात् ।। उपचारेप सन्तुष्टेद्गुरुवर्गे नेच्छया विग्रेत् । श्रयान्नलोको सेवित तदुकृत्य समाचरेत् ।। गुरक्तानुक्कायैषु नोपेक्षां कार्येत प्रिये !। गिरमा यद्गुरूयं यात् तत्कार्यमविचारतः ।। निप्रहोंडुपहे वाऽपि गुरु: सर्वेश कारणम् ।

१

द्वादश उज्जासः

मिगंते यद्गुरोरवक्रात् सद्ग्रं ग्रास्न्रं ततुच्यते ॥ गुरुकृप्यं स्वयं म्रन्नो नापतं प्रेपयेच्छ प्रिये ! । बहुलेे तत्परेर्भक्त्ये: संहितोद्यतिभक्तिमान् ॥ गुक्कृतं विस्तृतं स्थानं जायते स्फुटतरं शुभम् । गुर्वाज्ञामेव कुर्वीत तद्रेनान्तरात्मना ॥

१

द्वादश उज्जासः

अभिमानो न कर्त्तव्यो जातिविद्याधनादिभिः । सदा च निःस्पृरालत्यं शिष्यः योगुरुसन्निधौ ॥ कामक्रोधपरित्यागी विनीतः स्यात्भक्तिमान् । देहि ! भूस्यासनं तिष्ठन् गुरुकृप्यं समाचरेत् ॥ स्वकायेऽप्यककार्यं वा गृह्यः स्वगुरुराचित्तवित् । गुरुपादार्चनं नित्यं प्रच्छन्नाश्चो भवेत् वदेत् ॥

१

द्वादश उज्जासः

सामान्यतो निपीड्य सद्गुरोर्यंदि सन्निधौ । श्राचारेतरस्य सर्वेषां दोषः कोटिगुणो भवेत् ॥ श्रनाथस्य गुरोरवक्यं श्रुत्वाद्यः पराप्नुयात् । श्रहितं वा श्रहितं वापि रौरवं नरकं ब्रजेत् ॥ गोत्राद्यपबन्धं कृत्वा यत्नापं समवाप्नुयात् । तत्पापं समवाप्नोति गुरुव्रेड्नतभावप्य्यात् ॥

१

द्वादश उज्जासः

ग्रात्मनान्तर्गतेनापि व्यवहारे विपमे स्थिते । योगुरुः न त्यजेत् कापि तदादिष्टो ब्रजेत् प्रिये ! ॥ न गच्छेदग्रतस्तस्य न वसेदुचिते गुरोः । प्रकृतिच्छ्रायां सुरच्छ्रायां गुरच्छ्रायां न लड्येत ॥ न तं पु कुर्यात् स्वच्छ्रायां न स्वपेद्गुरुसन्निधौ । भापणं पाठनं ज्ञानं भोजनं भयनादिकम् ॥

१

द्वादश उज्जासः

ग्रनादिष्टो न कुर्वीत न चावमननपूर्वकम् । ब्रह्महत्यादिकं कुत्राद्गुरुव्रतां प्रतिपालयेत् ॥ विना गुर्वाज्ञया शिष्यो निषिद्धेनैव शासनात् ।

११६

कुलार्णवतन्त्रे

सर्वं गुरौक्त्या कुय्यात्तु निन्देतत्कार्यमथ्रिये !। भक्त्या प्रणम्य चोक्तिष्ठेत् कृतान्जलिपुटः प्रिये !! पद्यात्रपदेन निर्गच्छेद्गुरोरड्‌घ्रात्‌ । एकासनं नोपविशेद्‌ गुरुस्थाने सहसा न च ॥ न वसेदासनं देवि ! देवतागुरुसन्निधौ । गुरोः श्रेष्ठासनं देयं व्याघ्रानाम्रुतमानसम्‌ । देशासनं कनिष्ठानामितरेपां समासनम्‌ ॥ यद्‌ विद्या धनाकुल्यो वा दूरेऽपि हृढं स्ववादिना । दृढप्रणामं कुर्वीत तत्रैव गुरुराचरेत्‌ ॥ तद्रहा द्वादशं वापि ज्येष्ठादिवेकमेव च । गुरुस्नातगुरोयोगिन्‌ वन्देत श्वगुरुपाटुकाम्‌ ॥ ततोनमेत्‌ गुरुं घापि गुरुशास्त्रां न विचारयेत्‌ । योग्यो गुरुः सविंधैष गृह्यो न गुरुमनसा नमेत्‌ ॥ गुरबुद्धया नमेत सर्वं देवतां हपमेव वय । न नमेद्‌वबुद्धया तु प्रतिमां लौहंमृण्मयीम्‌ ॥ गुरोः प्रणामव्रतचर्य ज्येष्ठानमेकमेव च । पूज्यानामच्चलिं तद्धनं चैषां वाक्यवस्तुनम्‌ ॥ देवान्‌ पितॄन्‌ कुलाचार्यान्‌ ज्ञानवृद्धान्‌ तपोधनान्‌ । विद्याधिकान्‌ स्वकर्मस्थांन्‌ प्रणमेत कुलनायिके ॥ स्तौजितं गुरुभिः श्रेष्ठं पापखण्डं परिपततं यथथम्‌ । विकर्मस्थः कृतघ्नश्च नास्त्यमिप्राय नोऽनमेत्‌ ॥ श्रान्तिवेद्या गुरौ मूद्रढे यथ्थे कग्रहसंस्थितौ । श्रमेध्यं तद्वेदवं भूकरो जायते नृपः ॥ एकग्रामस्थः 'शिष्योऽपि' सद्रुरुम्‌ । क्रोधमारतस्थितः शिष्यो गुरुः प्रतिदिनं नमेत्‌ ॥ श्रद्धायोजनगः शिष्यः प्रणमेत् पादपवंश ।

द्वादश उल्लासः

एकयोजनमारभ्य योजनद्वादशावधिम् ।

द्वादश उल्लासः

तसदृगादिगतैर्यासैः प्रोगुरुः प्राणमेत् प्रिये ।

द्वादश उल्लासः

दूरदेशे स्थिते शिष्ये भक्त्या तसन्निधिं गतः ।

द्वादश उल्लासः

तत्र योजनसद्भावो विशिष्टपात् प्राणमेत्गुरुम् ।

द्वादश उल्लासः

प्राणिदूरगतः शिष्यो यदीच्छा स्यात्तदा ब्रजेत् ।

द्वादश उल्लासः

रिक्तहस्तस्तु नोपेयाद्वाज्ञानं देवतां गुरुम् ।

द्वादश उल्लासः

फलपुष्पाम्बराकल्पैर्यथाशक्त्या समर्पयेत् ।

द्वादश उल्लासः

एवं यो न चरेहेवि ! लभ्यते न च सद्गतिम् ।

द्वादश उल्लासः

गुरुभक्तियुतस्त्वेवो ज्येष्ठभाता गुरोः समः ।

द्वादश उल्लासः

श्रातृवत् कनीयांसं पालयेत् पुत्रवत्सुतम् ।

द्वादश उल्लासः

कुलाचार्यस्य देवेशि ! गुरुशिष्यैकनिष्ठयोः ।

द्वादश उल्लासः

गुरुकल्पस्य कुर्वीत प्रणामं स्वगुरोर्यथा ।

द्वादश उल्लासः

स्वज्येष्ठस्य क्रमज्येष्ठः कुलज्येष्ठः शास्त्रतौयकम् ।

द्वादश उल्लासः

गुरुज्येष्ठस्ततो देवी ! दृष्ट्वा ज्येष्ठवतुष्ठयम् ।

द्वादश उल्लासः

यावज्ज्येष्ठानुवादेन क्रमिकाट्टाययोगतः ।

द्वादश उल्लासः

गुरोः कुलवधूस्य धननादि विधानतः ।

द्वादश उल्लासः

पितृमातृादिसर्वेपु पूज्यकोटिषु वन्द्युपु ।

द्वादश उल्लासः

श्रभ्यस्यादिगुरोः श्रादौ गुरुपादौ निषेवयेत् ।

द्वादश उल्लासः

तद्यदाचार्यरूपेण चात्मानं सम्प्रकाशयेत् ।

द्वादश उल्लासः

श्रभ्यस्यादिगुरोर्दीपं न जायते ।

द्वादश उल्लासः

पतिभूषा पशून् पयात् प्रणमेत् पशदेगिकः ।

द्वादश उल्लासः

स महागुरिरियुक्तो देवताग्रापमापुयात् ।

द्वादश उल्लासः

यो गुरुस्थानमालम्ब्य गुरुदाराभिवन्दनम् ।

द्वादश उल्लासः

गुरुवत् स तु मन्तव्यो ज्येष्ठपत्नीवशे च प्रिये ! ।

द्वादश उल्लासः

द्वान्ते ते कियितं किश्चित् पादुकां भक्तिलच्दयाम् ।

द्वादश उल्लासः

समासेन कुलेशानि ! किमभूः योग्तमिच्छसि ।

द्वादश उल्लासः

इति कुलार्णवे महातन्त्रे पादुकापतन नाम द्वादशोल्लासः ।

देव्युवाच । कुलेश ! श्रोतुमिच्छामि करुणामृतवारिधे ॥

वक्तुमर्हसि देवेश ! लक्षणं गुरुलक्षणयोः ॥

ईश्वर उवाच । श्रृणु देवि ! प्रवच्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।

तस्य श्रवणमात्रेण शक्तिपातः प्रजायते ॥

नष्टात्रयवजं चेतो गुरूशक्त्योर्निरूपितम् ।

परशिष्येऽपि पापाढ्यं पशुपाशं पशु तत्समम् ॥

धनोनाधिकारीकाराऽपि' विकलावयवान्वितम् ।

पशुमन्यस्य वा धीरं मलिनं व्याधिपीडितम् ॥

उत्कृष्टं दुर्यं चापि स्वेच्छावेशधरं परम् ।

दुर्विकाराढ्य चेष्टादिगुणभोग्यभोग्यषणम् ॥

निद्रातन्द्रानिडालस्यपूतिदेह्यसुनिम्नतम् ।

ग्रन्थभीरुकं च शूद्रं राज्यभङ्कीरिवाजितम् ॥

घलोकवादिनं मुक्तं प्रेप्सितं प्रेरकं गठम् ।

धनस्थौमुदिरहितं निषेधादिविधर्जितम् ॥

रहस्यभेदकं वापि देवि ! कार्ये विनाशकम् ।

मार्गोपरवकहसितव्य रत्नावलेषण तत्परम् ॥

मायाविनं कृतघ्नं भ्रष्टहृदयान्तरदायकम् ।

विश्वासघातिनं द्रोहकारिणं पापकर्मिष्णम् ॥

प्राततायिनमेकाचं कुक्कुतं कूटसाक्षिणम् ।

सर्वप्रतारकं देवि ! यस्योल्कृष्टाभिमानिनम् ॥

भ्रातत्यं निष्ठुरासक्तं ग्राम्यादिवहुभापिणम् ।

कुविकारकुतर्कीधिकारी कलहप्रियम् ॥

स्वयाऽऽछेपकरं मूर्खं छावोंकं वाग्विडम्बकम् ।

परोचे द्रुप्पकरं प्रत्यचे प्रियवादिनम् ॥

वाग्वैचावादिनं विद्याचौरमात्मप्रशंसकम् ।

12

तयोदश उल्लासः

गुणाढ्यदिव्युमहितमाकुलोधनमम्लिके ! इत्यादिदोषसंयुक्तं गुरु: शिष्यं न कारयेत् । निर्दोषं गुरुद्रव्ये तत्प्रसादाभिकांक्षिष्यम् ॥ कुलधर्ममहार्हयोगिनीकुलिकांप्रियम् । कुलार्चनादिनिरतं कुलद्रव्याजुगुप्सनम् ॥ जपध्यानादिनिरतं सौख्यमात्रादिकांक्षिष्यम् । कुलग्रंथप्रियं देवि प्रथकृत्याष्टपराड्मुखम् ॥ इत्यादिलक्षणोपेतं शिष्यं गुरुः परिषेचेत् । श्रीगुरु: परमेशानि ! शुद्धवेषो मनोहर: ॥ सर्वलक्षणसम्पन्न: सर्वावयवसुन्दर: । सर्वागमार्थवेत्ता च सर्वलक्षविभागवित् ॥ लोकसम्प्रोह्नाकारो देववत् प्रियदर्शन: । sमसुख: सुलभ: शुचौ भ्रमसंघयनाशक: ॥ दृढताकांर्रावितप्रज्ञ: कृतापोहविचक्षण: । भक्तलंच्यो वचिष्ठद्वि: सर्वज्ञो देहकालवित् ॥ प्राज्ञासिद्धिक्षिकालज्ञो निग्रहानुग्रहक्षम: । वेधको बोधक: शांत: सर्वजीवदयाकर: ॥ स्वाधीनेंद्रियसंसिद्ध: दिव्यगात्रोज्ज्वलप्रभ: । शृंगारखोडतिगम्भीर: मालापात्रविशेषवित् ॥ शिवविष्णुसम: साधुमत्सूपणाभूपित: । निर्ममो नित्यसन्तुष्ट: स्वातन्त्र्योडनन्यधिकिमान् ॥ सद्ग्रंथवसिलो धीर: क्षपानु: क्षितिपूर्षणवाक् । भक्तप्रिय: समो देवी ! गभींर: श्रेष्ठसाधक: ॥ ज्येष्ठो देवगुरूणां च नितापूजनोत्सुक: । नित्यनैमित्तिके कार्ये रतः सदैव निलिंनित: ॥ स्वाविद्येयमयोगदभाण्डारवर्जित: ।

स्वविद्यानुज्ञापनरतो धर्मज्ञानार्थिदर्शकः ।

यथेच्छालाभसन्तुष्टः सुप्रदीपविभेदकः ।

स्नेहनादिष्वनासक्तो दुःसङ्ग्रो व्यसनादिषु ॥

सर्वाङ्ग्रभावसन्तुष्टो निरहङ्करो नित्यतत्परः ।

श्रलोलुपो न चाङ्गह्रस्व पापपातो विचक्षणः ॥

वित्तविवादादिभिरमेन्तन्वार्याविक्रयौ ।

नि:सङ्गो निर्विकल्पश्च निरीहो नित्यमात्रधामिकः ॥

तुल्यनिन्दास्तुतिमत्नो निरपेच्छो नियामकः ।

इत्यादिगुणोपेतः श्रोगुरुः कथितः प्रिये ! ॥

यः श्रद्धः सद्गुरौ शून्ये निष्कलङ्कश्रवणो भवेत् ।

व्योमाकारो ह्यजन्तः स कार्यं पूजयते प्रिये ! ॥

व्रतपेव गुरौ; सौचाद् गुरुरूपं समास्मितः ।

भक्त्या सम्पूजयेद्देवि ! भुक्तिं मुक्तिं प्रयच्छति ॥

ग्रिवोदशमकार्तिंहि वि ! नरटङ्गोचरो न हि ।

तस्मात् योगगुरूपेक्षा शिष्याणां रक्षति सर्वदा ॥

मतुयथचमेऽपि नष्टः साचात् परङ्गिरः स्वयम् ।

स्वगुरूपद्यहार्थाय गूढं पर्यटति चित्तौ ॥

सद्गुरारचणायैव निरङ्कुशमार्च्चति ।

शिवः कल्पान्तनिर्वृतौ सम्प्रदायेऽपि च तिष्ठति ॥

ललाटलोचनं वा स्को कलारम्भाप च दोहङ्गम ।

शान्तध्यानै च वक्त्रंञ्जय गुरुरुपो मच्छोत्तले ॥ .

प्रविनेत्रग्रिवः साचाद्चतुर्वाच्चरुतः ।

प्रचतुर्वक्त्रो वच्चा योगुरुः कार्य्यतः प्रिये ! ॥

नरपशु दर्शयते लोके योगुरुः पापकर्म्मणा ।

ग्रिववद्ध दर्शयते लोके भवानि ! पुण्यकर्म्मणा ।

योगुरुः परमं तत्त्वं तिष्ठन्तं चतुरुपतः ॥

13

तथोेद्ग्र उज्जासः

मन्त्रभाग्या न पश्यन्ति शुल्का सूर्येऽपि वोदिताम् । गुरू सदाशिव साक्षात् सत्यमेव न संशयः ॥ शिवरूपो गुरुर्नॆ चेद् मुक्तिं मुक्तिं ददाति कः । सदाशिवस्य देवस्य श्रीगुरोरपि पार्वति ॥ उभयोरन्तरं नास्ति यः करोति स पातकी । देहिकाक्षतिकामाशाय परमुपाधाय नोचपत ॥ छिल्वा परं पदं देहि नयत्येवमतो गुरुः । सर्वानुग्हकर्तृत्वादेशकर कल्यानिधि ॥ ग्राह्येऽर्थरूपमाश्राय दोचया मोक्षयेद् पशून् । यथा घटस्य कलश इति कुंभ इत्यैकार्थवाचकः ॥ तथा देवस्य मन्त्रस्य गुह्य इत्यैकार्थ उच्यते । यथा देवस्य मन्त्रो वा यथा मन्त्रोऽथवा गुरुः ॥ देवमन्त्रगुरूणां च पूजायाः सदृशं फलम् । शिवरूप समाश्राय पूजा नतुर्ध्याति पार्वति ॥ गुरुरूप समाश्राय भवपाशान्निकन्त्येतत् । सिद्धान्तेऽरविन्दाह वीजोऽचर्मिति बोधकृत् ॥ शवविच्छिन्न समाधिस्थहृदयो गुरुरच्यते । यो विलीनग्रमानवर्णनात्येव स्थितः सदाः ॥ ज्योतिरिवर्षीयायमो योगी स गुरुः क्रियात प्रिये । पदध्वानपदाधारपोडमारविनिर्णयम् ॥ यो जानाति विधानेन स गुरुः क्रियात प्रिये । दृश्य विटा स्थिता दृष्टिमात्रनाशालम्बन विनाः ॥ विनायासं स्थिरो वायुर्यस्य स्वातः स गुरू प्रिये । सत्यमपवित्तिजनं परानन्दसमुजृम्भम् ॥ तत्त्वत्त्व विदित येन स गुरू जलनायिके । भूतभव्यो मन्त्रतन्त्रो ग्रकितगारम्भवित्तम ॥

१२२

कुलार्णवतन्त्रे

वेधस्थः पदविर्घ देवी ! स हि वेत्ति परो गुरुः । पद्मन्त्रकलायनत्र मत्स्वतद्गुणसाधयम् ॥ प्रोध्येयेऽयं पदस्थानं स गुरुः कथितः प्रिये ! । वेधः पदं निरोधस्थं ग्राह्यं मोक्षप्रदं तथा ॥

१२२

कुलार्णवतन्त्रे

यो वा सम्प्रविजानाति स गुरुः कथितः प्रिये ! । जाग्रत्स्वप्नः सुपुप्तिश्च स गुरुः परमो मतः ॥ श्रोंकविद्या त्रिवः स्वैरमिति विचाचह्टयम् । यो वेत्ति परमेशानि ! स गुरुः परमो मतः ॥

१२२

कुलार्णवतन्त्रे

पशुस्तोमं वेधद्वेषां परमप्रहरमेव च । त्रिविधं यो विजानाति स गुरुः परमो मतः ॥ पदपातं पञ्चनादत्र रहस्यात्मकविधानतः । यो जानाति घरारोहे ! स गुरुः परमो मतः ॥

१२२

कुलार्णवतन्त्रे

चक्रसद्धेतकं मन्त्रपूजासद्धेतकं तथा । ऋतयं यो विजानाति स गुरुः परमो मतः ॥ वाग्वेतरखयभूख्यप्रलीढवितयसङ्ख्यातिम् । तत्त्वतो यो विजानाति स गुरुः परमो मतः ॥

१२२

कुलार्णवतन्त्रे

ज्ञानवयं कामेशश्चैव मायिकक्च महत्कवयम् । यो विशोधयितुं शक्तः स गुरुः परमो मतः ॥ श्वारकगुरुमिथासु ख्यचरखणवयवासनाम् । यो जानाति मचादेवि ! स गुरुः परमो मतः ॥

१२२

कुलार्णवतन्त्रे

महासुद्रां नमोसुद्रां उड्डयानं जालन्धरम् । मूलबन्धञ्च यो वेत्ति स गुरुः परमो मतः ॥ शिवादिचितिपर्यन्तो पड्दर्शनिग्रतत्वनिर्णयम् । यो विजानाति तत्त्वेन स गुरुः परमो मतः ॥

१२२

कुलार्णवतन्त्रे

सन्तयोगं वद्धियोगं कालज्ञानं स्फुटं प्रिये ! । ललिङ्गानिच्च यो वेत्ति स गुरुः परमो मतः ॥

१३

वयोधन उत्कासः

शृङ्गारद्रव्यार्ढयोरेवं श्वितं यो वेत्ति तत्स्ततः । शिरासिरोऽमद्धातिदं स गुरुः परमो मतः ॥

१३

वयोधन उत्कासः

पश्वादिचतुरशीतिनानासनविचक्षणः । यमावष्टाढयोगज्ञः स गुरुः परमो मतः ॥

१३

वयोधन उत्कासः

ह्रीपा लज्जा भयं शौको जुगुप्सा चेतिं पञ्चमम् । कुलं भैरवं तथा जातिरष्टौ पापा: प्रकौर्तिताः ॥

१३

वयोधन उत्कासः

पागवद्रः पशुर्देयः पागमुक्तो महेश्वरः । तस्मात् पागहरो यस्तु स गुरुः परमो मतः ॥

१३

वयोधन उत्कासः

धस्मने योनिमुद्रया मन्त्रं चैतन्यमंत्रकम् । यन्त्रमन्त्रस्वरुपद्ध यो वेत्ति स गुरुः प्रिये ! ॥

१३

वयोधन उत्कासः

विनिच्चित्सां गतायातां संस्कृतां संविनौतकाम् । चतुर्विधां मनोडवस्थां यो जानाति गुरुः प्रिये ! ॥

१३

वयोधन उत्कासः

मूलादिदशरम्यन्तं षट्सास्रोजं कुलेश्व यः । जोवाचारफलं वेत्ति स गुरुनोपरः प्रिये ! ॥

१३

वयोधन उत्कासः

शिवादिगुरुपर्यन्तं पारम्पर्यैकनेप यः । श्रवाप्ततत्त्वसम्भारः स गुरुः परमो मतः ॥

१३

वयोधन उत्कासः

येन वा दर्शिते तत्त्वे तत्कृतणाष्टमयो भवेत् । धन्यं तद्कर्मसखिलं स गुरुः परमो मतः ॥

१३

वयोधन उत्कासः

यो वेत्ता सच्चिदानन्दं हरेः सद्न्र्रियं सुखम् । सेव्यास्ते गुरवः शिष्यैरन्ये त्याग्या: प्रतारकाः ॥

१३

वयोधन उत्कासः

संसरामयभौतस्य भयद्धा गुरुरादरात् । व्रतोपासनियमैनियन्ता स गुरुमंतः ॥

१३

वयोधन उत्कासः

यः प्रसदः चषाङ्केन मोहंरत्नं प्रयच्छति । दुलंभं तं विजानीयाद् भगवागरतारकम् ॥

१३

वयोधन उत्कासः

यः चषेनातिसामर्थ्यं स्वशिष्याय ददाति हि । श्रद्धियायासादिरहिता स गुरुदेवदुर्लभः ॥

यः सदा प्रत्ययकरं कुलभं चात्मचौख्यदं।

' ज्ञानोपदेशं कुरुतेऽस गुरुर्देवदुर्लंभः ॥

होपाद्दोपान्तरं देवि ! सद्यःसेतद्यया तथा ।

यो दद्यात् स गुरुः श्रेष्ठो नमभ्यासादिवर्जितम् ॥

नृधितस्य यथा तुष्टिराचाराह्यस्यते यथा ।

तथोपदेशमात्रेण द्वामदो दुर्लंभो गुरुः ॥

गुरवो बहवः सन्ति द्रौपवच्च गृहे गृहे ।

दुर्लंभोऽयं गुरुर्देवि ! सूर्य्यवत् सर्वदोपकः ॥

गुरवो बहवः सन्ति वेदग्रास्वादिपारगः ।

दुर्लंभोऽयं गुरुर्देवि ! घरतत्त्वार्थपारगः ॥

गुरवो बहवः सन्ति योगेनान्त्यत् पदं लभु ।

दुर्लंभोऽयं गुरुर्देवि ! लोके स्वात्मप्रकाशकः ॥

गुरवो बहवः सन्ति समलौपधिवेदिनः ।

निगमागममास्लोकैर्मन्त्रसिद्धो दुर्लंभो भुवि ॥

गुरवो बहवः सन्ति श्रिध्यविस्नापहारकः ।

दुर्लंभोऽयं गुरुर्देवि ! श्रिष्यदुःखापहारकः ॥

वर्गोऽन्यमकुलाचारनिरता गुरवो भुवि ।

सर्वेषद्लयवीनी यो म गुरुर्देवि ! दुर्लंभः ॥

गुरोर्येषैव संस्पर्शात् परानन्दोऽभिजायते ।

गुरुस्तेमव हृद्येनापर मतिमान्तरे: ॥

यस्यातमभषपथ्येन्तं सुहितस्तस्य प्रवर्त्तते ।

तस्यालोकनमात्रेण सुश्चते नात्र संशयः ॥

गद्यया भर्त्सितं सद्यै वैलोक्यं सङ्कराचरम् ।

मा यद्दा भर्त्सिता येन म गुरुर्देवदुर्लंभः ॥

यथा वक्रिसमौपस्यं नयनोत्तं बिल्लीयते ।

तथा पापं विनश्येत सदाचार्येसमौपतः ॥

१२

गुरुपरीक्षा

यथा डोसानलः काष्ठं सुप्तमावश्यक निर्दहेत् । तथा गुरुकटाक्षस्तु शिष्यपापं दहेत् क्षणात् ॥

१२

गुरुपरीक्षा

यथा महानिलोदूतं तूलं दगदिग्नो व्रजेत् । तथैव गुरुकृपातः परापराग्रिः प्रलीयते ॥

१२

गुरुपरीक्षा

दोषदर्शनमात्रेण प्रज्वलति तमो यथा । सद्गुरोर्दर्शनादेव ! तथाज्ञानं विलीयते ॥

१२

गुरुपरीक्षा

सर्वलक्षणसम्पन्नो वेदशास्त्रविधानवित् । सर्वोपायविभातैव तत्त्वज्ञानो गुरुः स हि ॥

१२

गुरुपरीक्षा

पूजाहोमाद्यमाचारस्तपःशौचादिकं ततः । मन्त्रागमादिविज्ञानं तत्सद्धोनस्य निष्फलम् ॥

१२

गुरुपरीक्षा

सुसुवेदं परं तत्त्वं स्वात्मानं वेदि निष्कलम् । शिष्यमनोडनुग्रह्हो नास्ति परस्यात्नुग्रहः कुतः ॥

१२

गुरुपरीक्षा

पटप्रकारं मनोरूपं प्रत्यक्षं स्वानुभूतितम् । यो न जानाति चान्यस्य कथं मोक्षं ददात्यसौ ॥

१२

गुरुपरीक्षा

सर्वलक्षणहीनोऽपि तत्त्वज्ञानौ गुरुः स्मृतः । तत्त्वातत्त्वविदेनेह मुक्तो मोचक एव च ॥

१२

गुरुपरीक्षा

यस्तत्त्वविम्रहहेतुंस्तु साधुंय बोधयत्यपि । तत्त्वज्ञानात् कुलो योधः कुलोऽकुलोऽथवा निग्रहः ॥

१२

गुरुपरीक्षा

तत्त्वज्ञैरपदिष्टा ये तत्त्वज्ञास्ते न संशयः । पशुभिर्योरपदिष्टा ये देवी ! ते पशवः स्मृताः ॥

१२

गुरुपरीक्षा

बिद्धस्तु वेधयेदेवि ! नाबिद्धो वेधको भवेत् । सुलभस्तु मोचयेदूर्ध्वं न सुलभो मोचकः लयम् ॥

१२

गुरुपरीक्षा

श्रभिचार्योऽपि रेनोऽखों न सूर्खी मूर्खमुदेरत् । गिलां सन्तारयेन्नौधिं न गिला तारयेन्निश्श्वलाम् ॥

१२

गुरुपरीक्षा

तत्त्वहीन गुरुः सद्यो दीयते शनतत्परः । इत्यादिमुत्फलं किंचिद्वपरे नाड्यात्र दृश्यते ॥

कुलार्णवतन्त्रे

शिवे गुरुवर्यं प्रोक्तं शैवे गुरुवरदायकम् । वेदशास्त्रेऽपि मतयो गुरुरेकः कुलप्रिये ॥

कुलार्णवतन्त्रे

प्रतकः सूचकयैव वाचको दर्यकस्तथा । शिष्यको बोधकश्चैव पंडिते गुरुचः स्मृताः ॥

कुलार्णवतन्त्रे

पश्चेतते कार्यंभूताः श्वः कारणं बोधको भवेत् । पूर्वोभिपेककर्त्ता यो गुरुरस्त्येव पादुका ॥

कुलार्णवतन्त्रे

पूजनौया महेशानि ! महुत्वेऽपि न संशयः । योगुरोर्लंघयोपेतं संयच्छेदकारकं ॥

कुलार्णवतन्त्रे

लभ्यं ? ज्ञानप्रदं देवि ! न गुह्यन्तरमार्गयेत् । ज्ञानभृतं गुरुं प्राप्य शिष्यच्छेदकरं करकं ॥

कुलार्णवतन्त्रे

गुर्यकलत्रं गृद्ना न तदोपरि न लिख्यते । मद्यतुल्यो यथा भृत्यः पुत्रात् पुत्रान्तरं ब्रजेत् ॥

कुलार्णवतन्त्रे

ज्ञानतुल्यस्तथा शिष्यो गुरोरग्नन्तरं ब्रजेत् । दृष्टि ते कथितं किंचित् कुलगुरुशिष्ययोः ॥

कुलार्णवतन्त्रे

समासेन कुलेऽनि ! किंभूयः श्रोतुमिच्छसि ॥

कुलार्णवतन्त्रे

इति कुलार्णवे महातन्त्रे गुरुशिष्यलक्षण नाम त्रयोदश उल्लास ।

चतुर्दश उन्मीलनम्

देवयुवाच । कुलेश । श्रोतुमिच्छामि परौच्चा गुरुशिष्ययोः । उपदेशक्रमं द्रौताभेदाश्च बद मे प्रभो ॥

चतुर्दश उन्मीलनम्

ईश्वर उवाच । मृदु देहि ! प्रवच्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।

चतुर्दश उन्मीलनम्

तस्य श्रवणमात्रेण चित्तशुद्धिः प्रजायते । विना दीक्षां फलं न स्वाद् यमिनां शिवशासनैः ॥

चतुर्दश उन्मीलनम्

सा च न स्याद्विनादार्यर्यामत्याचार्य्यपुरःसरम् । तेया शिक्षार्थिगास्त्रार्थैसम्प्रदायादिर्हेतुभिः ॥

चतुर्दश उन्मीलनम्

मन्त्ररहस्योपदेष्टारं सेवान्नः स्फुटनिष्कला यतः ॥

१२

चतुर्दश उत्सासः

देवास्तमेव ग्रंन्सन्ति पारमप्येपुरःस्थरम् । गुरुं मन्त्राग्निसमारूढं समयाचारपालकम् ॥ गुरुगृह्याधिकारीयं विरक्तोऽपि श्रिष्याशया । किंविशालं विधायेयं स्वशिष्याय समर्पंयेत् ॥

१२

चतुर्दश उत्सासः

तस्यापि नाधिकारस्य योगः साक्षात् परे शिवे । देहान्ते ग्राह्यस्तो मुक्तिरिति घड्दर्शनाभिपितम् ॥ तस्मात् सर्वप्रयत्नेन साक्षात् परशिवोदितम् । मम्प्रदायपरिच्छिन्नं सदा कुर्यांत् गुरुं प्रिये ! ॥

१२

चतुर्दश उत्सासः

गक्तिसिद्धिमसिद्धार्थे परोक्ष्य विधिवद् गुरुः । यथारूपदिशेनान्त्रमन्वयं निष्कलं भवेत् ॥ अन्वयेन तु यो दक्षो रक्षालव्यायतत्स्व यः । तददतो रक्षतो देवी ! कुलधर्मो भविष्यति ॥

१२

चतुर्दश उत्सासः

गुरुशिष्यावुभौ मोक्षादपरोक्ष्य परस्परम् । उपदेशं ददद् गह्लन् प्राप्नुयातां पिग्राचताम् ॥ शिष्यास्त्रीयोगपदेशेन यो गह्लाति ददाति च । मुग्ज्ञाते तावुभौ घोरौ नरकानेकविंशतौः ॥

१२

चतुर्दश उत्सासः

परोक्ष्य वच्यते तन्त्रं शैकतं मालिनीजवत् । सन्धैः सत्यविज्ञानं न तिष्ठति कदाचन ॥ तस्मात् परोक्ष्य कर्त्तव्यमन्वयां निष्फलं भवेत् । कत्चा समयदोचाच्च द्वचां समयपाडुकाम् ॥

१२

चतुर्दश उत्सासः

संविधायातमनः शिष्यो वदेतन्मनं न चान्यथा । सच्चिद्वायातिभक्त्या च यजग्ञानमुपदिश्यते ॥ तज्ज्ञानं बहुभास्त्रार्थीं तदिदध्यादरविंदितम् । भ्रसच्चिद्येप्सुभक्त्तेपु यजग्जानमुपदिश्यते ॥

१२

चतुर्दश उत्सासः

तत् प्रयात्नपवित्तलं मोच्चींरं खेचरातदिव । धनेच्छाभयलोमादैर्योग्यं यदि दोषयेत् ॥

कुलार्णवतन्त्रे

देवताधापमात्रोति छतद्र निष्फलं भवेत् । ज्ञानेन क्रियया वापि गुरौ श्रद्धिं परोक्षयेत् ॥ संवत्सरं तदर्द्धं वा तदर्द्धं वा प्रयत्नतः । उत्तमांध्याधमे कुत्र्याद्वचानुत्तमकर्मणि ॥ प्राप्यद्रव्ये प्रदाने चौरादिग्रेष्ठ समासमे । तत्कर्मसूचकैर्वाक्यैर्मंत्रोच्चारेऽपि याम्यभिः ॥ पूजापात्रैरुपादानैर्नैराज्यैश्च सुडुसुंडः । श्रद्धारहितो वापि यो विवादं न याति च ॥ गुरुः क्रोधं करोतु तु मुटा सडि़न्त्येत सदैव । श्रोगुरुसदृशे वापि कोर्त्तने दर्शनेऽपि च ॥ वन्दने परिचर्यायामाद्धाने श्रवणेऽपि च । श्रानन्दकमपरागाच्छ्वरणेत्यादिदिव्यक्रिया: ॥ येऽपां स्युः स्तोत्रयोगाच दौचासंस्कारकर्मणि । 'शिष्योऽपि लच्यतेऽतेन: कुत्र्याद् गुरुपरोचक्यम ॥ श्रानन्दाद्यैजपस्तोत्रध्यानहोमार्चनादिभिः । ज्ञानोपदेशसामध्यं मन्त्रार्ङ्गडिमपौर्व्वात ! । बोधकलां परित्याज्य शिष्यो भूद्याच्चान्यथा ॥ श्रादिमध्यावसानेषु येभ्या ग्रकृतिः निपातिता । प्रधान मध्यमा: श्रेष्ठा: शिष्या देवि ! प्रकौष्ठिता: ॥ श्रादौ भक्तिं वेदे व ! दौचार्थं सुरुदान्त ये । पुनर्विद्धलहटास्वे श्रादियोग्या इतौरिता: ॥ दौक्षसपध्यसम्प्राप्तं ज्ञानाज्ञानविवर्ज्जिता: । भक्त्या प्रधान्तरूषिग्यो मध्ययोग्यास्ते स्मृताः ॥ श्रादौ भक्तिविहीनाश्च ये मध्यभक्तास्तु ये नरा: । अन्ते भक्ता: प्रभुद्राः सुरुदन्तयोग्या भवन्ति ते ॥ उत्तमाधमसन्निष्ठदुपदेशेऽसङ्गता प्रिये !

चतुर्दश

उपासः

यथा पिपीलिका मन्दरमन्दं वच्चाग्रं फलम् । चिरेणामोति धर्मोपदेशेऽथापि तथा स्मृतः ॥ यथा कपिश ग्रास्यायां ग्राह्यामुसृज्य यत्नतः । फलं प्रामोति धर्मस्य चोपदेशस्तथा प्रिये ॥ यथा वियक्षुः श्रोत्रं फलं एव निपोर्यति । तथा ज्ञानोपदेशस्य कथितः कुलनायिके ॥ क्रियायासांदरहिता देवी ! द्विच्चा विधा स्मृता ॥ यथा पच्ची स्वपच्चाभ्यां शिशूनं समुद्ररेत् श्वानैः । सग्रन्दैरचोपदेशस्य तावद्रः कथितः प्रिये ॥ स्वापत्यायनि यथा मत्स्यो वीच्योऽपैनैव पोषयेत् । हृभ्यां द्विचोपदेशस्य तादृशः परमेष्यति ॥ यथा कूर्मे स्वनयान् ध्यानमात्रेष पोपयेत् । वेधद्विचोपदेशस्य मानुपस्य तथा विधिः ॥ यथा शक्तिनं पतति तथा मृदिनं जायते । द्विच्चा मोच्चप्रदा देवी ! सस्चा परिकोर्तिताः ॥ समयाख्या विशिष्टा च साधिका पुष्टिकाऽऽख्या ॥ क्रियाज्ञानाद्यसंबन्धवैच्यानसमाकुला: । वेधका: पूर्वसंख्या: सुश्रया निर्वाणसंश्रका: ॥ क्रियाद्विचाष्टधा प्रोक्ता कुलमप्टपपूर्र्विका । कलसादिसमायुक्ता कर्त्तव्या गुरुपा वहिः ॥ देवेशि ! देवसिद्धार्थं पूर्वोक्तविधिनाचरेत् । परमात्मनि संयोज्य तच्चैतन्यं गुरुः प्रिये ॥ तस्मादुत्पाद्य तान् वर्णान् नयसीच्च्छयतनौ पुरः । स्वस्वक्रमेण विधिना चैतन्यक्च प्रयोजयेत् ॥ वर्णद्विच्चा त्रिधा प्रोक्ता विचत्वारिंगदचरैः ।

१३२

कुलार्णवतन्त्रे

श्रभिषेकं ततः कुर्याद्विधिना कवितं प्रिये ! ॥ मनसः संस्कारदेवोऽसौ वध्यः कालसमुच्चये । पश्चाग्न्यामृततापूर्णं श्रिप्यं तेनाभिपश्यति ॥ श्रभिषेकविधिपेकः स्वादाचार्योऽपि च पार्वति ! ॥

१३२

कुलार्णवतन्त्रे

त्रिकालं दन्तकाष्ठस्य युप्याश्रनिरअपि प्रिये ! ॥ यत्नोदके कलान्यासं लज्जानं चाष्टधा भवेत् । समयो दन्तकाष्ठेन साधकः कुसुमाज्जलि: ॥ पुत्रं गृहाभिपेकेण बोधकं सज्जलेन च । पूर्वाभिषेकेणाचार्यं पश्चावस्या: प्रकौर्तिता ॥

१३२

कुलार्णवतन्त्रे

कुलाचारेषु निरता गुरुभक्ता हृदव्रता: । पूर्वाभिषेकपूता ये ते मुक्तायेदमं शिवे ! ॥ पूर्वाभिषेकपूता ये मर्त्यताऽपि कुलनायिके ! । पुनर्जन्मोत्तमं जन्म गुरुषा शिवह्रपुषा ॥ यद्यत्पूर्वाभिषेकेषु शिवसायुज्यदायिना । तेन मुक्तिं व्रजेद्देवि ग्राम्भवो वाङ्मन्रवोतू ॥

१३२

कुलार्णवतन्त्रे

पूर्वाभिषेकहीनो यः कौलिको नीयते यदि । पिशाचत्वमवाप्रोति याद्याद्भूतसंश्रयम् ॥ दौच्र्या च द्विविधा पीडा वाङ्मयाभ्यन्तरमेदतः । क्रियादौ च भवेद्दुःखं वाचाऽभ्यन्तरसङ्कटे ॥

१३२

कुलार्णवतन्त्रे

पत्त. श्रविधिवेद्धिःशुभ्रादिविविधा परिकौर्तिता । अनन्तरा च क्रियाशुद्धिवेद्धिःशुभ्रादि दौच्र्या ॥ दौच्र्या सोदरोपेन चगडालोडपि विसुध्यति । श्रौरस्स न संस्कारो न जातिनै च कर्मणः ॥

१३२

कुलार्णवतन्त्रे

ग्रामनः कारयेत्तोचामनादिकुलकुड्यडौम् । दौच्र्या याता कर्मसाम्ये भिन्नाः स्यु: प्रतिपादिका: ॥ श्रभिषन्यानतो देवी ! देहिकोत्तरमाग्रययोः ।

९

सतुदेव उवाच

मन्नोपघेयेया हन्यादिपगक्तिं कुलेश्वति !। पशुपाशं तथा किन्त्वादौचया मन्त्रवित् छुपात् ।। एकस्मात् प्रतितत्व्वेभ्यात् परसंस्थानबोधनात् । दौचित्य मोचयेत् पूयं दिव्यं धाम नगत्यपि ।। उपचारकतताराशि मझापातककोटयः ।। छुपाइर्हन्ति देवेशि ! दौचिता हि विधिनार कता !। यया चोन्मोलितात्मानो भवन्ति पगवः शिवाः ।। सा दौचिता ह्युदिता देवी ! शडुपापविनोधिका ।। यया दौचित्यमात्रेण जयन्ते प्रत्यया: प्रिये !। सा दौचिता मोचदा या गेपास्तु जनसेविका: ।। उपासामागतेऽपि वार चिन्तया नेच पश्नुते ।। तां दौचितामार्चयेद्यत्नात् योगुरोमन्नसिद्धये । रसेन्द्रिये यथा विद्रमयः सुवर्णतां ब्रजेत् ।। दौचितान्ततस्तथा ह्यात्मा शिवत्वं लभते प्रिये !। दौचाग्निदग्धकर्मास्तु मायारविच्छिनावन्धनः ।। गतां परां ज्ञाननिष्ठां निर्वोजस्तु शिवो भवेत् । गतं शुद्रस्य शुद्रत्वं विप्रस्यापि च विप्रता ।। दौचितास्कारसंपत्तौ जातिमद्रो न विधते । शिवलिडे शिवा बुद्धिं कुर्वेन्त यत् पापमश्रुते ।। देवेऽप्यलोहमद्रलजालिलिङ्गमातिष्ठितम् । यथोच्यते तथा मूद्रा सर्वेङगैस्तु दौचिताः ।। चेन पूजितमालेङ चात्रद्रुभुवनान्तिकम् । पूजितं तेन सर्वं स्वादेःचितेन न संग्रयः ।। दौचितस्य न कार्ये स्वात्मपोभिर्नियमभ्रते: । न तौर्थ्यनेऽगमनै च ग्यारोचयन्त्यद्यौः ।। श्रद्दौचित्ता ये कुर्वन्ति जपपूजार्दिकाः क्रियाः ।

९

कुलार्णवतन्त्रे

न फलन्ति म्रिये ! तेषां शिलायामुष्णोजवत् ॥ देहि ! दीक्षाविहीनस्य न मुक्तिर्न च भर्त्ति: । तस्माद्वैपथ्येन गुरुपा दीक्षितो भवेत् ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

दिजो यो दीक्षित: परद्रव्यज: पूर्वदीक्षित: । हिज: कानिष्ठ स स्वेष्ठ श्रति श्रास्रस्य निर्णय: ॥ युदशक्तिसुतानाश्र यो भवेत् पूर्वदीक्षित: । गुरुवस्तेन ते पूज्या नावमान्या: कथश्चन ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

शिष्यो दीक्षितमात्रेण यदि श्वर्गं गतो गुरो: । एकसन्तानकेनैव पूर्णीमहद्भिः समाचरेत् ॥ द्रव्येणैव च सर्वैव गुरुपा ज्ञानभालिना । दीक्षतो यस्तु विधिना स शिष्यो नापर: प्रिये ! ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

पधिवासय पूर्वन्तु चक्रपूजापुर:सरम् । दीक्षया प्रोध्येच्छिष्यमन्यथा निष्फलं भवेत् ॥ युष्मदृद्राजातो नामदिग्दिशि विन्धौयते । पादुकादिमददानाच्च कुय्योन्तं पारविमोचनम् ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

एकादशेन द्विजो यो गय; वतियो वस्सरहयात् । वैष्णो योगयक्शभिषेकशरताम्भ: पूद्रं च ॥ विधवाया: सुतादेशात् कन्याया: पितुराज्ञया । नाधिकारी सतो नान्यो भाज्यो भवति भुरुतमः ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

स्वादेदाध्ययनै: पूद्रै: नाधिकारी यथा भवेत् । तथैवदीक्षितयापि नाधिकारी कुलेश्वरि ॥ श्रोषुपं गुरुभक्तौच तत्वुलं भक्तिसैनिकान् । दीक्षतान् तोपवीधे वि , यथाविभवविस्तारम् ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

इति ते कथितं विश्नितं परौचरा गुरुशिष्ययो: । दौषामेदादिकं देहि ! किम्भूय: श्रोतुमिच्छासि ॥

९

कुलार्णवतन्त्रे

इति कुलार्णवतन्त्रे महातन्त्रे चतुर्दशप्रकाश: ।

9

पञ्चदश उख्यातः

देवेश्वाच । कुलेश ! श्रोतुमिच्छामि पुरश्चरणलक्षणम् । खानाहारादिभेदेश बद मे परमेश्वर ! ॥

9

पञ्चदश उख्यातः

देवेशर उवाच । श्रृणु देवि ! प्रवच्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि । तस्य श्रवणमात्रेण मन्त्रतत्त्वं प्रकाशते ॥

9

पञ्चदश उख्यातः

जयजयाज्ञात् करो यच्चो नापरोडस्तौच कथन । तच्छृण्णपेन धर्मार्थकाममोचांथ साधयेत ॥

9

पञ्चदश उख्यातः

सर्वधर्मान् परित्यज्य मन्त्रराजं समभ्यसेत । अप्रमादात् भवेत् सिद्धिः प्रमादादशुभं भवेत् ॥

9

पञ्चदश उख्यातः

भोगापवर्गसंसिद्धिपः कल्पनात्रतस्ते जपः । जपध्यानसमं योगः तच्छृण्वदेवि ! समाचरेत ॥

9

पञ्चदश उख्यातः

धातुधात्वोजदोपाथ नियमातिक्रमो हि वम । ज्ञानाज्ञानकते सर्वे प्राणाश्यति जपात् प्रिये ! ॥

9

पञ्चदश उख्यातः

संमारडःखभूवेश यदोच्छेतं सिद्धिमालमनः । पञ्चाङ्गोपासनैनैव मन्त्रजापौ व्रजेत स्खुम ॥

9

पञ्चदश उख्यातः

पूजा नैका लिक्री नित्यं जपस्तर्पणमेव च ! होमो न्नाझणभुक्तिय पुरश्चरणमुच्यते ॥

9

पञ्चदश उख्यातः

यदू यदू विहोचेत तत्संख्यां दिगुणो जपः । कुर्वीताहि तुचतुःपञ्चसंख्यानं साधकः प्रिये ! ॥

9

पञ्चदश उख्यातः

कुर्वते चाञ्ञसिद्धौयां तदगत्तेन भक्तितः । न चेदू विह्दीयेत मन्त्रो नेष्टमवापुयात ॥

9

पञ्चदश उख्यातः

प्रत्नैर्यतुविघ्नेदैवि ! पदाह्यैः पडृशान्वितैः । शुभोजितेपु विप्रेपु सवैं हि मफलं भवेत ॥

9

पञ्चदश उख्यातः

अस्यकृसिद्धेकमन्त्रस्य पञ्चाङ्गोपासनैन च । सर्वमन्साद्ध सिद्ध्यति त्वत्पसादात कुलेश्वरि ! ॥

9

पञ्चदश उख्यातः

एवंप्रकारं सोपास्तां शृणु गुरोः प्रसादितः ॥

१३६

कुलार्णवतन्त्रे

मन्त्रप्रभावमन्त्रज्ञा च मन्त्रार्थ: प्रजायते । स्वमन्त्राचारसमयुक्तमाध्यकारमभ्यसेत् । । पूजेन प्रकृताभ्यासान्मन्त्रो वा श्रीगर्भमाविद: । दीक्षापूर्वं कुलेशानि ! पारम्पर्यैक्रमागताम् । न्यायलक्ष्मी यो मन्त्र: स च सिद्धो न संशय: । । मासमात्रं जपेन्मन्त्रं भूतलिप्या तु सम्पुटम् । क्रमात् क्रमात् महामन्त्रु तस्य सिद्धो भवेत् मनु: । । महसं प्रजपेन्मन्त्रं मालाकारसम्पुटम् । प्रणवोकारविलोमेन मन्त्रार्थ: प्रजायते । । त्रिपक्ष्याचारसंयुक्तमालाकारसम्पुटम् । क्रमोक्तक्रमात् यतं जप्त्वा मासात्रं सिद्धो भवेत् मनु: । । माहाकालपरावेगमन्त्राशा कोटिकोटिय: । जपिता स्खलने सन्देहो यद्यत् सर्वं तदुक्तरम् । । मनेन कोटिमन्त्राणां चिन्तामणिकराणां च । मन्त्र गुरुप्रसादेन स्यात् सर्वसिद्धिदम् । । यत्किच्चया युत मन्त्रं टंकारादिपरं च । पक्षे स्थापितं वा चाङ्गाप्य तज्जपेन ध्यानेर्थकम् । । पुस्तके लिखितामन्त्रान् विलोक्य प्रजपन्ति ये । तच्छतगुणस लेपात् पाक्षिकं परिकोर्तितम् । । पुष्पमध्ये चेत् नदौत्सर्गं युग्मापवेष्टितमस्तकम् । तौर्थ्यमद्रेग्ना सिद्धूनां सङ्घम: पावनं वनम् । । उद्यानानि विविक्तानि विख्यमूलं तत् गिरि: । देवतायतनं कूपं मसूत्रस्य निजं गृहम् । । साधनेपु प्रसस्तानि स्थानान्येतानि मन्त्रिणाम् । अयवा निवसेत्तत्र यत् चित्तं प्रसोदति । । अन्येऽप्यग्रे गुरुसीन्द्रैरेधिपत्सु नन्दनस च ।

पञ्चदश

उत्तमः

गोरचकुलशतचापां सविधौ प्रसयते जपः । घटहे यतयुञ्जानो विन्यस्तलोष्टे नतशुचिः भवेत् । कोटिदेवालये पुण्यमन्त्रं शिवसन्निधौ ॥ म्लेच्छदेशनुगव्यानुगृहातङ्कदिविर्जितः । एकान्तभावने निन्दारहिते भक्तियं युते ॥ स्वदेशे धार्मिके देशे शुभिदैशे निरुपद्रवे । रम्ये भक्तजनस्थाने निवसेत्तापसाश्रये ॥ राज्ञां सचिवा रासः प्रभावाः पुरुषा जनाः । दरिद्र ये च मार्गेऽपि निवसेन्नात्र मन्त्रवित् ॥ जर्जरदेवालयोऽथाने गर्हे वचतलेपु च । नदीतीराकरीपप्सु मूर्छच्छद्रादिपु नो वसेत् ॥ टोपनाथमविज्ञाय यो जपादिकमाचरेत् । वग्रास्मधरगीतादि-लघुपद्मर्‌वानिर्मितम् ॥ वज्रपेटासनं धौमान् दारिद्र्याऽऽवृतुदु खदम् । तूणकस्वनवस्त्राढ्या विडव्याग्रसृगाजिनम् ॥ कल्पवेदासनं धौमान् सौभाग्यज्ञानवह्निदम् । पद्मास्वस्तिकवौरादिपासनेऽपूपविषयं च ॥ जपादिकं नादिकं कुत्रापि निष्कलं भवेत् । द्वादशावर्त्तयेदुष्णा प्राणान्तु विमानकम ॥ सुचेलं पिध्न्न्नया वायुं नत्स्ख रेचकवो भवेत । योड्ग्रावत्तं तारं पूरयेदाऽऽचमातम ॥ शनकैरिडया वड्वा पूरकं पारिकोरितम । द्वादशावर्त्तकं तार वायुमध्ये तु कुंभयेत ॥ गोपयेद्राकुवीजेन देहयोगप्सनैरितम । पुण्यं पर्येषयन् वीरेच्छापथ्ये कुंभयेत ॥ टङ्कं रङ्कनवोर्जेन देहदाघनमोरितम ।

१३५

कुलार्णवतन्त्रे

पुनश्च पूर्ववदाराय विरिञ्च्याप्रिये कुमभयेत् । शिवसुरेन्द्रनिन्दौयोगध्याननामृतधारया । नापादमस्तकं देहि ! प्रापयेशं प्रायन भवेत् ॥ जपो ध्यानं हविर्ग्रहं सर्गभेदस्तहिपूज्येय । शुभेर्महंस्तयुक्तं प्राणायाम मताधिकैः ॥ तपास्ति तौर्य्यत्रावाद्यमच दानव्रतादय । प्राणायामस्य तत्त्वैते कलां नार्हन्ति षोडशोम् ॥ मानसं वाचिकं पापं कायिकं वार्पि यत्कृतम् । तत् सर्वे निह्हेन्छ्छोभे प्राणायामवशेष वे ॥ रड्वन्ते भायमानानां धातूनां च यथा मलम् । तथेन्त्रियाग्ना दग्धेन्ते दोषा प्राणस्य यथामृत ॥ प्राणायामैर्विशुध्दात्मा यद्यपत् कर्मं करोति हि । तत्तत्फलत्यसन्देहमप्यद्धेन वा शतम् ॥ प्रागमोक्षेण मार्गेण न्यास नित्यं करोति यः । देवताभावमाप्रोति मन्त्रसिद्दिं प्रजायते ॥ yो न्यासकवचच्छन्द्रो मन्त्र जपति च प्रिये ॥ विद्यां दृष्ट्वा पलायिते सिंह दृष्ट्वा यथा गजा ॥ श्रद्धया न्यासजालं यो मुहुर्त्तत्रैव तिष्ठति । बाध्यते सर्वविघ्नैस्तैग्रिमैरेवापसर्प्यथा ॥ श्रत्समानां विधा प्रोक्ता कल्पिताकल्पितेतिं च । कल्पिता मालाभिः कृता मालिका स्वादकरिषिता ॥ आदिनान्ताचरार्लवदचमालेलि कौतितता । अनुलोमविलोमाभ्या गणयेतन्मलवित्तसम ॲ एकैकमड्कुलोमभि स्तादृक्षाभिदृशग्रधा फलम । मालाभि गतसाद्धस्य मालिन्यान्तस्सुच्यते ॥ विमृज्य स्वाधन पुस्तिं समाचिर्यातिमिभंवेत् ।

15

पञ्चदश उन्मेषः

पञ्चविंशतिभिरम्रोच्चं पञ्चदश्याभिचारके ॥

15

पञ्चदश उन्मेषः

पञ्चाग्रद्रिः कुलेऽग्रान् ! सर्वसिद्धिरितोऽरिता ।

15

पञ्चदश उन्मेषः

ग्रड्‌ठेन च मोचः स्वातर्जैनो गत्वनागिनो ॥

15

पञ्चदश उन्मेषः

मध्यमां धनदां विद्यात् श्रान्तिकर्मोेषनाशिकां ।

15

पञ्चदश उन्मेषः

कनिष्ठा संभनाकर्पीं चाङ्कुशोचपु प्रकौर्त्तिता ॥

15

पञ्चदश उन्मेषः

एतावच्च जपिष्यामोत्यादौ सदृक्परा मन्त्रावित् ।

15

पञ्चदश उन्मेषः

स्थिरामेनो जपित्वा च देवै ये मोक्षकम्पयेत् ॥

15

पञ्चदश उन्मेषः

उच्चैर्जपोऽषड्‌धमः प्रोक्त उपांशुसमेध्यमः स्मृतः ।

15

पञ्चदश उन्मेषः

उत्तमो मानसोदेवि ! विविधः कथितो जपः ॥

15

पञ्चदश उन्मेषः

प्रतिकृत्स्वो व्याधिहेतुरतदौचं तपश्चयः ।

15

पञ्चदश उन्मेषः

वाच्चरारुत्संयुक्त्या जपेत्स्वोऽथिकुपंक्तियात् ॥

15

पञ्चदश उन्मेषः

मनसा यः स्मरेत् स्तोत्रं वचसा वा मनु जपेत् ।

15

पञ्चदश उन्मेषः

उभयं निष्फलं देवि ! मिथ्यभाषाडकं यथा ॥

15

पञ्चदश उन्मेषः

जातसूतकमादौ स्यात्तदन्ते मृतसूतकम् ।

15

पञ्चदश उन्मेषः

सकृद्दयमसंयुक्तो यो जप्तः स न सिद्ध्यति ।

15

पञ्चदश उन्मेषः

व्यतस्तद्रशितं कृत्वा मन्त्रमावर्त्तयेत् सदा ॥

15

पञ्चदश उन्मेषः

सूतकदयामसंयुक्तो यो मन्त्रः स हि सिद्ध्यति ।

15

पञ्चदश उन्मेषः

मन्त्रार्यं मन्त्रचैतन्यं यो निसूत्रं न वेदति यः ॥

15

पञ्चदश उन्मेषः

प्रतकोटिजपेनापि तस्य सिद्धिनं जायते ।

15

पञ्चदश उन्मेषः

शुभवृद्धौ यथै मन्बा न दारयन्ति फलं प्रिये ! ॥

15

पञ्चदश उन्मेषः

मन्त्रार्चेतन्यासंहिता: सर्वसिद्धिकराः स्मृताः ।

15

पञ्चदश उन्मेषः

चैतन्यरहिता मन्त्रा: प्रोक्का वर्णास्तु केवलम् ॥

15

पञ्चदश उन्मेषः

फलं नैव प्रयच्छन्ति लच्चकोटिजपादपि ।

15

पञ्चदश उन्मेषः

मन्त्रोचारं कते यावक् स्वरुपं प्रयमं भवेत् ॥

15

पञ्चदश उन्मेषः

गते: सदृक्षैलंचेवां कोटिजापेन तत् फलम् ।

15

पञ्चदश उन्मेषः

हृदये यस्यिमेदस्य सर्वावयववर्द्धनम् ॥

आनन्दाश्रु च पुलको देहावेशः कुले श्वरि !

गद्गदोक्तिय सहसा जायते नाद संग्रयः॥

मत्तद्विरोरितोऽथवा मन्त्रे वैतन्यसमन्विते ।

हृद्यन्ते प्रत्यया यतः परामृश्यं तदुच्यते ॥

बहुकूटाचरो सुप्तो बधः क्रुद्धो म्रियमे दितः ।

बालः कुमारो युवको वृद्धः प्रौढष गर्वितः ॥

स्वाभितो मूर्च्छितः कष्टः संवृतः स्वाङ्गितः प्रिये !

मन्त्रः पराड्मुखी च्छन्नो बहिरोडनन्यचेतनः॥

केकार* ध्वनितः हृन्मः स्वानदुष्टच पौडितः ।

गिरनेहो विकलः स्वप्नो निद्राङ्गः स्वाङ्गितारिकः॥

सुमस्तरक्षतो लोटो मलिनय दुरासदः ।

निःसखो मिद्यो दगधयपलघ भयद्वारः॥

निष्किङ्गो विफलतावारः फलच्छेदो निष्ठान्तनः ।

निर्वोजो भूमितः स्वप्नो रुढः क्रष्टोऽथ चोनतः ॥

जडो रिपुद्दामेनो लज्जतो मोह्हितः प्रिये !

मन्येतान् मन्त्रदोपञ्च ज्ञात्वा पञ्चाङ्गपञ्चभूतम् ॥

मिद्धिनें जायते तस्य लचकोटिजपादपि ।

कथयते द्रवसंस्कृतां मन्त्रदोपहराः प्रिये !

जपनं जीवनं यत्तत्पादनं बोधार्थ ततः ।

अभिपेकौडय विमनोकरुणाप्रायने तथा ॥

तर्पणं द्वेपनं मृति: संस्काराः कुलनायिके !

यागोल्लोटानि गात्रार्तौ यथा सुनिर्मितान्ति वै॥

मन्त्रार्थ स्फुटतिमार्जानि संस्कारैर्दृङ्गभिस्रथा ।

भद्रं श्रविपं प्रकारदिविहितानि फलान्यपीप ॥

मूलं नास्त्यन्तवारात्रु यस्याङ्गैरेतदन्ति मन्त्रिणाम् ।

यागार्च्चनसमर्पाति कुर्वते धर्मंसद्वयम्॥

१५

पशुपाशोद्धासः

श्रद्धया फलं चार्थं कर्तुं शार्द्धं न मंगयः । तप्मात् सर्वप्रयत्नेन न परान्नं वर्ज्जयेत् सुधीः ॥

१५

पशुपाशोद्धासः

पुरश्चरणकाले च कार्यकरंस्वपोष्सरि ! । जिह्वा दग्धा परायेन करो दग्धो प्रतिग्रहात् ॥

१५

पशुपाशोद्धासः

मनो दग्धं परस्त्रीभिः कार्येसिद्धिः कथं भवेत् । इन्द्रियैरुदग्रयुतैर्युगवैदिकपडष्टस ॥

१५

पशुपाशोद्धासः

पोडशैमनुवाश्याच्चस्थितिग्नत्रययोगस्स्वपि । लिख्खेत् पोडशकोष्ठेपु मातृकाक्षौनं विचिन्तयन् ॥

१५

पशुपाशोद्धासः

स्वनामाद्यनुराद्यावनम्लायच्चरदर्शनम् । मित्तादौत्कल्पयेत्मन्त्रो कुयेयात् सिद्धादिभिः पुनः ॥

१५

पशुपाशोद्धासः

मित्तसिद्धो जपात्सिद्धो हिगुणात्सिद्धसाधकः । सिद्धस्सिद्धौऽर्हजपात्सिद्धारिहन्ति वान्धवान् ॥

१५

पशुपाशोद्धासः

माध्यसिद्धौऽतिमन्त्रेण प्राप्तं साध्यमाध्यो निरस्येकः । साध्यमुसिद्धो भजनात्साध्यारिहन्ति गोवजान् ॥

१५

पशुपाशोद्धासः

सुमित्सिद्धौडौर्जजपात्साध्यस्तु यथोक्ततः । तत्सुसिद्धो ग्रहाद्देव सुमित्सारि. मगोलवहा ॥

१५

पशुपाशोद्धासः

अररीष्ठः सुतं धन्यादरिसाध्यस्तु योपितम् । तत्सुसिद्धः कुलं हन्ति शत्रुमानं हन्ति तद्रिपुं ॥

१५

पशुपाशोद्धासः

सिद्धार्थो वान्धवा: प्रोक्ता: साध्यास्से सेवका: मृताः । सुमिद्धा: पोपका ज्ञेया: ग्रववो घातका: स्मृताः ॥

१५

पशुपाशोद्धासः

वान्धवा नववापिका: स्त्रद्धिपडडग्रसेवका: । प्राप्स्येपपटुप्रापरुद्रशातिवकं नर: ॥

१५

पशुपाशोद्धासः

लोकालोकपटुप्रापघनघातेऽपु भेदिता: । वर्णो: ऋमात्सुवान्त्र्यो तु रेवत्यंगमतौ तयो: ॥

१५

पशुपाशोद्धासः

जन्मसम्पदिपतच्चेमप्रत्यार' साधको बध: । सिद्धं परमसामान्यैर्नित्यसिद्धौ च पुनः पुनः ॥

वाच्यं गौरं खुरं श्वेतं समे नो मेति राघिपु ।

क्रमेया भेदिता वर्णीः कम्पायां श्रादयः स्मृताः ।

लक्ष्मी धने भाति धनशुप्तवतुकलनत्का: ।

मरयां धर्मैकमूर्त्यया इहादश राघयः ॥

नानाविधैधरमूर्तिथैः यावन्मूर्तिदमाचरं ।

विधा कला स्वरैर्भिर्द्यात्तदन्यदिपरौतकम् ॥

कत्वाधिकमृत्यं ज्येयमृत्यो चैतन्मन्वित्तमः ।

स्वयमृत्पो चैतन्मन्त्रे जपेत् पूर्वस्मृपो यतः ॥

वायुजिनिभूजलाकाग्रः पध्याग्निस्थिपयः स्थिता: ।

महौषलिलयोस्मिंवर्मनिलानलयोरपि ॥

मातृवं वैपरोल्येन मैत्रं सबंत्र चापरम् ।

परस्परोविरोधानां वर्णानां यत्र संस्थितिः ॥

वर्जयेतादृशं मन्त्रं नासाकत्वत् कुलेश्वरि ! ।

एकाच्चरे तथा कूटे लैपुगे मन्त्रनायके ॥

स्वोदत्ते स्वप्रयुक्ते च मिद्धादोनैव मोदयेत् ।

मन्त्रसिद्धोपदिष्टेषु चतुराम्नायजेपु च ॥

मालामन्त्रेपु देवेषु ! सिद्धादोनैव मोदयेत् ।

नृसिंहाकंवराराह्यां प्रासादप्रशवस्ता च ॥

सपिग्रहादिसकलांरा मिद्धादोचैव मोदयेत् ।

मनोंड्यत्त मिलोड्यत्त मक्तिरन्यत्त मारुतः ॥

न सिध्यति वरारोहे ! लचककोटिजपादपि ।

वादार्थं पठते विद्या परार्थं क्रियते जपः ॥

श्यातव्यं दैवते दानं कथं सिद्दिवरानने ? ।

धनार्थं गम्यते तौर्थं दम्भायं क्रियते तपः ॥

प्रमेपेहेन तु देहेँत न्यान् देवाचैनं जपः ।

धोमं कुर्वन्ति ये मूढास्तात् सर्वं निफलं भवेत् ॥

15

पश्चदश उल्लासः

विप्रादित्यागपादिसुकृतः कामी करोति यः । जपार्चनादिकं सर्वं पशुविधं भवेत् प्रिये ॥ मलिनाम्वरकैः पादिसुकृतैरोगन्ध्यसंयुतः । यो जपेत् दुर्य्याश्रयं देवतासु नुयोगस्थितम् ॥ मालस्यं जृम्भणं निद्रां शूलं निष्ठीवनं भयम् । नौचाछ्वासर्यनं कोपं जपकाले विवर्जयेत् ॥ अत्याहारः प्रलापश्च प्रद्युतो नियमाग्रहः । अन्यासक्तच लोच्यच्च पडैर्भमेल्लो न सिद्ध्यति ॥ उष्णोपौ कषुकौ नम्नो मुक्तकेशो गपोह्हतः । अपवित्रोत्तरौयासु निर्गच्छक्र जपेत् प्रिये ! ॥ साधं दुःखं तपश्चन्दं विवादं वा मनोरथम् । वदिः स्वदेहवाक्च जपकाले विवर्जयेत् ॥ गात्रः शुचिमिताहारे भूयादयो भक्तिमान् वशी । निर्द्वन्द्वः स्थिरधैर्य्योमानौ संयतात्मा जपेत् प्रिये ! ॥ विश्वासासक्तिकरुपाश्रद्धानिष्ठमनिय्ययैः । सन्तोपौषधधर्म्मादिगुणैर्युंक्तो जपेद्वरः ॥ सुगन्धिपुप्पाभरणवस्त्रादिभिरलंकृतः । तस्य हस्तगता सिद्धिर्नान्यस्य जपकोटितः ॥ तन्निष्ठश्रद्धातत्पराणां स्वचित्तस्थपरायणः । तत्पदार्थानुसन्धानं कुलधर्म्मं जपेत् प्रिये ! ॥ जपात् ज्ञान्तः पुनर्ध्यायेत् ध्यानात् ज्ञान्तः पुनर्जपेत् । इति ते काथितं किंचित् पुरश्चरणलक्षणम् ॥ समासेन कुलेशानि ! किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ।

पोडश उद्धासः १

. देश्यवाच । कुलेश । यौमिच्छामि करणामृतवारिदधे ॥ काम्यकर्मविधानस्थ बद्ध मे परतरोत्तर ! ॥

देव देव । महेश । महते नेष्ट ! प्रवक्तुमि राज्ञां हृं परितुष्टधिषि । तस्य श्रवणमात्रेण प्रयोर्गनिपुणो भवेस् ॥

मन्त्रो विग्रहहृदयः पूर्वोक्तैः प्रकार्नवितः । श्रीप्रसादपरामन्तं तत्स्वरूपं जपेत प्रिये ! ॥

दशांगं जपुगार्देवि ! संस्कृते स्थयवार्घने । दशांगां तर्पयेद दुर्गे भलिङ्गैः श्लाङ्गितरडने: ॥

गन्धपुष्पादिकं कृत्वा तां कषधनयसादिभिः प्रिये ! । भक्त्यभ्क्याद्यानुपानादैहैव्यद्रवैर्मनोहरैः ॥

तर्पयेद योगिनोश्वरं यथाविभवविस्तरैः । एवं न्यासजपध्यानसहोमार्चनतर्पणैः ॥

मन्त्रसिद्धिमनुत्ते धि ! साच्चात परशिवो भवेस् । ततः स मन्त्रोपष्टानं प्रयोर्गान कुलनायिके ! ॥

मन्त्रेणानेन मतिमान साधयेद्द्र तियुक्तचे । सिद्धमन्त्राय सिद्ध्यन्ति परकर्मोऽपि न संशयः ॥

नैव सिद्धान्तसिद्धस्य देवतायाः परामुध्यात । काम्यप्रयोगवर्गाणां परलोको न विधीयते ॥

प्रयोगसिद्धिरेवैषां फलमत्यन्त कारयेह । एकस्थापि विधानस्थ न कुलद्रापि फलदयम् ॥

देवेभि । इहश्वते तत्साम्निक्यामो देत्वां यजेत्त । होमत्रपञ्चमन्वादैनै साधार्नवि श्रपकैः ॥

श्राक्षनस्य परस्थापि पट्कर्मोऽपि समाचरेत् । नचमेकं जपेत मन्त्रं न्यासध्यानसमन्वितः ॥

प्रयोगदोपमान्येभ्यं मात्ररच्यार्थमेव च ।

१५

पोडश उक्तासः

नचेत् फलमवाप्नोति देवताराधनं वृथा यात् ॥

१५

पोडश उक्तासः

दिनमात्रकरणयोगम्रचन्तु पद्ममम् ।

१५

पोडश उक्तासः

दौपेशकुलचक्राणि ज्ञात्वा कर्माणि साधयेत् ॥

१५

पोडश उक्तासः

करपिच्छन्दोदेवताज्ञासध्यानाच्चिन्तादिकम् ।

१५

पोडश उक्तासः

वाचं शुद्धिं कौलिकच्च ज्ञात्वा मन्त्राणि साधयेत् ॥

१५

पोडश उक्तासः

मन्त्रविद्याभेदविद्रा योनित्रि योऽमादिपश्चकम् ।

१५

पोडश उक्तासः

स्त्रीपुंनपुंसकादींय ज्ञात्वा कर्माणि साधयेत् ॥

१५

पोडश उक्तासः

पञ्चशुद्धासनप्राणायामाद्याचार्यमालिका ।

१५

पोडश उक्तासः

दोषसंस्कारशुद्ध्यादि ज्ञात्वा कर्माणि साधयेत् ॥

१५

पोडश उक्तासः

तथैवासनदिग्बन्धनादौ न्यादिसंस्थितिम् ।

१५

पोडश उक्तासः

देवताकालमुद्रादि ज्ञात्वा श्रेष्ठ वरानने ॥

१५

पोडश उक्तासः

साध्यसाधककर्माणि लेखनोत्रव्यपञ्चकम् ।

१५

पोडश उक्तासः

स्थानं तत्प्रमाणच्च ज्ञात्वा कर्माणि साधयेत् ॥

१५

पोडश उक्तासः

उत्पत्त्यादिसमनावर्यंमूर्तिसंस्कारसंस्थितम् ।

१५

पोडश उक्तासः

कुर्यात् तद्वयसहग्रादीन् ज्ञात्वा होमं समाचरेत् ॥

१५

पोडश उक्तासः

अङ्गिनिर्प्रभा धूम्रवर्णेध्वनिगन्धशिखाकृति: ।

१५

पोडश उक्तासः

व्रतचेष्टादिकं ज्ञात्वा कल्पयेत्सु शुभाशुभम् ॥

१५

पोडश उक्तासः

मन्त्रतत्त्वानुसन्धान-दीक्षावेधादिलचछपम् ।

१५

पोडश उक्तासः

मन्त्रोचारणभेदच्च ज्ञात्वा कर्माणि साधयेत् ॥

१५

पोडश उक्तासः

मण्डलं सकलं द्रव्यैर्युज्यिगन्धाष्टकादिकम् ।

१५

पोडश उक्तासः

दौचाकामप्रदानादि ज्ञात्वा दौचां समाचरेत् ॥

१५

पोडश उक्तासः

नित्यं नैमित्तिकं काम्यं नियमं नाम वासनाम् ।

१५

पोडश उक्तासः

पूजाधारण्यन्टादि ज्ञात्वा कर्माणि साधयेत् ॥

१५

पोडश उक्तासः

पूजार्घप्रवेशादि कुलपूजादिलचछपम् ।

१५

पोडश उक्तासः

कुलद्रव्यादिमिच्छ विझ्च ज्ञात्वा पूजां समाचरेत् ॥

१५

पोडश उक्तासः

ग्रन्थयोगे वीर्ययोगमध्यादिस्थापनादिकम् ।

पशुपुप्पादिज्ञां देिव ज्ञात्वा कर्माणि साधयेत् ।

पतवाधारादिकगतं द्वादशकामकलात्मकम् ।

वटुकादिविज्ञां देिव ज्ञात्वा कर्माणि साधयेत् ।

कुलाकुलाप्यगमने गह्नाभेदेषु लच्यपम् ।

मूलचक्रसंयुक्तषट्कोणस्काराचतुःषट्कम् ।

देिव मभोगकान्तप ज्ञात्वा गह्नां परिपठेरत् ।

पानभेदकनोसामप्रभृत्यास्वतिलचणाम् ।

तत्त्वत्रयम्य स्वोकारं ज्ञात्वा कुलसुरां पिवेत् ।

चक्रप्रवेगं प्रभृतिं षट्तिं निर्गमनं प्रिये !

योगिनोयोगचेष्टां ज्ञात्वा भवति कौलिकः ।

मत्युक्तासनकालेषु कुलदौपनिवेदनम् ।

शान्तिसतवादिपठनं ज्ञात्वा त्यात् कुलदेविगणः ।

मियुनातुपहाटाष्टपुटितपीठ कन्यकाचेनाम् ।

विमेर्पातधपूजाष ज्ञात्वा कर्माणि साधयेद् ।

श्रात्नायभेदं सद्दोचं पुण्मसद्दोचमेव च ।

गुरुवयं समदायं ज्ञात्वा कर्माणि साधयेत् ।

शैवविद्याकुलाचारं मगुभेदेषु पाटुकाम् ।

चरपर्पाततयं देिव ज्ञात्वा कर्माणि साधयेत् ।

स्वाधिकार्य समत्युंकौलिकाराधनकममम् ।

सिद्धिसुद्राधराचौत ज्ञात्वा कर्माणि साधयेत् ।

गुरेविनप्रेतसंस्कारं ग्रन्थे ष्टिं दिगवलिक्रमम् ।

मोचदोपविधानादि ज्ञात्वा कर्माणि साधयेत् ।

इत्यादि: कथिता: किंचिदेशपाः कुलनाथिके !

सर्वंधामपि मन्त्राणां विधिः सारगणक्रमः ।

मल्ला: पुरुपदेवाः सुरविद्या स्वोदेवता प्रिये !

मल्ला: पंसो षंङ्कटाः प्रौढा घराति द्विजोत्तमाः ।

4

पोङ्ग उक्तास

प्रबुद्धेर्ध्वनैर्गिजायान्तां विद्यां स्वोदेवता प्रिये ! यामे प्राणे प्रबुध्यन्ते नमोऽन्तेभ्यः सुरपुङ्गवैः । माड़ोदयगते सर्वे मन्त्रा बोधं प्रयान्ति च ॥ धान्तिकेऽसनवः सौवर्णा भूयिष्ठेन दरश्रताचरा: । svādhāntāḥ suvinicchayāḥ kūrcakarmāṇi sādhayelं सिद्धिपुष्टौ वरो दुःखं हृद फट् चैव तु मारयेत् । snābhane च नमः प्रोक्तं स्वाहा शान्तिकपौष्टिके ॥ होमतर्पणयोः स्वाहा न्यासपूजनयोरनैमः । मन्त्रान्ते योजयेच्चान्त्रो जपकालेऽथवा सदा ॥ शान्तिके राजतं ताम्रं भृङ्गपीवन्तु वश्यके । sर्वकार्येपु सौवर्णं कुर्यात् स्वार्थं प्रेतकार्येऽपि ॥ त्रिगुणं शान्तिके प्रोक्तं पश्यागमपद्येऽपि वश्यके । sर्वकार्येप्वष्टगुणं कुर्याच्छत्रविपोचाटने च ॥ शान्तिके लेखनं टूर्वा वश्यादौ म्रिक्सिपुच्छकः । स्वर्णहृद शान्तिकर्मे स्वाहव्याद्यं चछिद्रिकालचे ॥ sर्वकार्यं देवग्टृहे यत्नेन कू्ररकर्म च । लचछणाद्येवमादीनि ज्ञात्वा गुरुसूचकं प्रिये ॥ sर्वकर्मसु कू्रं कृत्वा मन्त्रो तत्फलमाप्नुयात् । mूले प्रसादवोजश्वे तरुणादित्यसन्निभम् ॥ उत्तमाड़गे परावोजं चन्द्रायुत्तसमप्रभम् । परस्परजनसंपर्कजनितानन्दानिर्भरः ॥ mूलादिद्वादशान्तं श्रवनवचिचन्द्रहंसपभिः । परमादृतसंसिक्तः सिक्तामापादमस्तकं ॥ स्वात्मानं भावयेदेवं स च भवेच्छजरामरः । एवं ध्यात्वा कुलेशानि ! सर्वकर्माणि साधयेत् ॥ इति शान्तिं तरस्व देवी ! नात्र कार्यो विचारणाप ।

न्यासभेदं प्रवक्ष्यामि मातृविद्यादियारं प्रिये !

देवस्पते लभते येन पूजादौमादिकं चिना ।

स्थाने मनोऽचरे देवि ! साधकः स्थिरमानसः ।

सहितो महामन्त्रे ध्यायेत्त गुरुवन्दनपर्यन्तकम् ।

मस्तकस्थितशम्पूर्णचन्द्रमण्डनमण्डनम् ।

श्रीप्रामादपराशक्तिं पोडशस्वरमयुक्तम् ।

गुरुं स्फटिककर्पूरकुन्तेन्दुद्युतिप्रिये !

सचन्द्रविम्बमध्यातसुधामावितविग्रहम् ।

ग्रात्मानं भावयेत्क्रत्वा नित्यलेनान्तरात्मना ।

One should behold the auspicious feet of the Goddess, which are the source of all prosperity.

श्रीप्रामादपरामन्त्रप्रोततरसहस्रकम् ।

तरुणोत्तमसंसक्तो मण्डलं पूजयेत् प्रिये !

ग्रप्रप्रत्युमहारोगजरामरणपज्जं भयम् ।

ग्रह्नापमारवेतालभूतोमादादिजं भयम् ।

जित्वाधिद्याधिररहितः पुष्टपौष्टिकर्मन्वितः ।

जीवेद्धपंगतं साधं पूजितः सर्वमानवैः ।

श्रश्वतं बुध्यते शास्त्रं कविता निर्मला भवेत् ।

चिन्मये रोचते साधुचात्स्वान्तात् कार्यो विचारणम् ।

ज्वरोगमादादिरोगेषु जपेच्छरराशि चिन्तयन् ।

मूलवातत्रशार्प्राण्यभूतलहच्छादिसम्भवे ।

तत्तत्स्थानेषु सम्प्रीष्टा पूर्वोक्तचिन्तनं जपेत् ।

महारोगेषु जातेपु सर्वोद्द्रेपु विचिन्तयेत् ।

ततस्त्राच्छान्तिमायान्ति रोगाः सर्वे न संशयः ।

देहेन्द्रियेपु यो ध्यायेन्मनोदेवन्द्रिसौख्यदम् ।

यत्न बौद्धं स्मरेत्तत्र तत्फलं लभते ध्रुवम् ।

सदा यौषिन्तयेनमूर्ध्नि स भवेदजरामरः ।

18

यो‍ड़श उत्साहः

सर्वरोगप्रहरणं विद्यार्तिहरमदं प्रिये ! ॥

18

यो‍ड़श उत्साहः

भस्मातपत्रतरं कान्तं नास्ति सत्यं न संशयः ।

18

यो‍ड़श उत्साहः

साध्विकध्यानजं देवि ! फलमेतदुदीरितम् ॥

18

यो‍ड़श उत्साहः

ज्ञानकर्मोभयं सर्वेषां विधानानेन कारयेत् ।

18

यो‍ड़श उत्साहः

विधानानेन देवेशि ! सीताभाग्यमतुलं लभेत् ॥

18

यो‍ड़श उत्साहः

दादशाधारपद्मेपु दादशास्वरसंयुतम् ।

18

यो‍ड़श उत्साहः

वोजं सस्नि्तवेद्यस्तु स भवेदजरामरः ॥

18

यो‍ड़श उत्साहः

पडाधारेपु वा दोर्घंयुक्‍तं वोजं विचिन्तयेत् ।

18

यो‍ड़श उत्साहः

पडाधारसदेवेभि: पूज्यते कुलनायिके ! ॥

18

यो‍ड़श उत्साहः

हृत्पद्मकर्णिकामध्ये सूर्येन्द्रमडलसंस्थितम् ।

18

यो‍ड़श उत्साहः

पराप्रेमादवौजन्तु तद्रुणोज्ज्वलनिर्भरम् ॥

18

यो‍ड़श उत्साहः

नवावन्यूकसद्वाधं पद्मरागप्रभोज्ज्वलाम् ।

18

यो‍ड़श उत्साहः

पच्विंश्रतिभिः सर्गाच्चर्वाचान्तर्मास्मके ॥

18

यो‍ड़श उत्साहः

तप्तभापटलच्छायायात्क्षतजगत्त्रयम् ।

18

यो‍ड़श उत्साहः

आत्मानन्दं स्मरेंदेवि ! निध्यलेनान्तरात्मना ॥

18

यो‍ड़श उत्साहः

पराप्रेमादवौजन्तु तद्रुणोज्ज्वलसंयुतः ।

18

यो‍ड़श उत्साहः

ग्राटोत्तरसहस्रन्तु मडलं प्रजपेत्सुधीः ॥

18

यो‍ड़श उत्साहः

नेतदज्ञानसंर्भेमिचिदाहंकृतिगर्हणात् ।

18

यो‍ड़श उत्साहः

विध्याधरान् सुनोति यचान् नागानफरसः स्वियः ॥

18

यो‍ड़श उत्साहः

सिद्धयात्रोरोगैर्न्नादोन् न्यासदुष्टस्रिगारानपि ।

18

यो‍ड़श उत्साहः

वध्यानं करोत्यसन्देहं कि पुनर्भार्गवोदयः ॥

18

यो‍ड़श उत्साहः

महदेवखगैः सार्धंमालोक्यैति स्वर्गमादिकं प्रिये ! ।

18

यो‍ड़श उत्साहः

यस्य मूर्छा' स्मरणं जप्यात् ता वध्यो जायवै हठात् ॥

18

यो‍ड़श उत्साहः

राजसध्यानजं देवि ! फलमेतदुदीरितम् ।

18

यो‍ड़श उत्साहः

वश्यकर्मोभय सर्वेषां विधानानेन कारयेत् ॥

18

यो‍ड़श उत्साहः

मन्त्रप्रकरं देवि ! सर्वेष्टफलप्रदम् ।

कुलार्णवतन्त्रे

भस्मात् परतरं ध्यानं नास्ति सत्यं न संशयः। लिखेच्चिकोशं पटकोषं श्वेतारक्तं महोपरम्॥ मूलमन्त्रं लिखेन्मध्ये साधनानामसम्भवतम्। पटकोषेषु पडङ्गानि विलिखेत् परमेश्वरि॥

केशरेषु स्वरानष्टौ वर्गान् पञ्चेन्द्रियं पञ्चति। भूतादि चतुःकोषे विलिखेन्मूलमन्त्रिके॥ पञ्चवर्णरजोभिय्र शुभहस्तमनोहरम्।

एवं यन्त्रं समालिख्य विधिवन्मन्त्रमुत्तमम्। एकद्वित्रिपटं चतुःकलशान् स्थापयेत् प्रिये॥ मध्यादिचतुरश्रान्तं हात्निस्रङ्कलसान् प्रिये। श्वेतवासादिगेहानि सप्त वा दश वा प्रिये॥

चतुरो वाद्यधैैकं वा कुय्यांत् साधकसत्तमः। प्रस्तिरक्ताम्रिरात्रन्तुसंयुतं विधिरं जपम्॥ चर्मेवलासनं कूर्मेनारिकेलपात्नं गिरिः। मन्त्रपानसमायुक्तां यजेत् कालसदेवताम्॥

साविलेो नापराध्द्वानि मातरो मैरवावृताः। विदितागुरुवद्भिेन दुर्गाचैलपतोन् प्रिये॥ कलसेषु समभ्यर्च्य विधिवन्मन्त्रमुत्तमम्।

श्रीमद्भिषट् ध्रियं मित्रं सर्वपापप्रशामिनम्। ग्रायु: सौकानितसौभाग्यविद्यारोग्यधनं भवेत्॥ राजाभिपिक्तो लभते चतुःसागरगां महीम्। अकिञ्चिनोडभिपिक्तस्य महतैश्वर्यमाप्नुयात्॥

बहुनात्र किमुक्तेन लिपु लोकेपु मन्त्रिश्वाम्। मन्त्रराजेन नासाध्यं विद्यते कचित्। कडे़ोम्त्रायैकनिष्ठातः पराप्रासादमन्त्रवित्॥

कुलाम्नायैकस्वरूपो जीवन्मुक्तः कुलेश्वरि।

१५

पोडग उच्शासः

स्वतोऽयं नान्यतोऽयं वा जलमध्येsडपि या वसन । परापरासादमन्वयो सुरः एव न संशयः ॥ दिक्पौठचेतमुद्रादिवचवर्गोमठादिका: । पूर्वंभैरवदेवस्य यदोक्तनायस्य पार्वति ! ॥ नित्यकारस्करोsनक्तकषटकोविप्रदारुडभि: । शिखरष्टकवचाद्यैस्तदा न शभकारणम् ॥ वटुके: सप्तधैरेय समिधपवफलार्पये: । घटहधूमचिदाह्नारत्रिकटुन्त्राचिदाह्नने: ॥ उन्मत्तरवसंस्थितै: पिश्टा सम्यकं प्रसीचितै: । साध्यपादरजोभिय चिताभस्मसमन्वितै: ॥ साध्यप्रतिकृतिं कृत्वैकजटावहवचञ्जाम् । सम्यकं प्रतिष्ठितमप्राणं कुजडे शोपति चिन्तयेत ॥ वनेतत्प्रतिमां मन्त्रो कुजडे साधो यथाविधि । मल्लोमसेन मनसा चाप्यहृष्टिरमर्घण: ॥ चितानले रिपुतरस्मकाष्ठसमेधिते । तद्र्वैजुज्वलद्यादेवि ! विधिवन्नवविस्ततम: ॥ कुध्येाद्रियेsपमुचाये मारणादि न शङ्गय: ॥ भूतिकरे शाङ्खकं देवि ! श्वेतवर्ण विचिन्तयेत् । योडन्यथा कुरते मोहात् स भवेद् वतापस्रु: ॥ तस्मादेवि ! मङ्गापोड्रान्यां पूजावलिं सुधी: । धात्वा कर्माणि कुर्वीत नान्यथा वैरवन्ति ते ! ॥ मूलाधारसरोजान्तं वड्किमध्यगतं प्रिये ! । परापरासदवोजं तत्त्वान्तगिनसमप्रभम् ॥ प्रतिलोमसु संवौतं दृगभिर्योपकारचे: । स्वयं कालानलसम: सर्वभूतभयङ्कर: ॥ दचिणाग्राग्रुषो भूत्काल्युपहष्टिमलोमस: ।

9

कुलार्णवतन्त्रे

यौवनौदार्यसंसहितः पराप्राप्तादिमञ्जकम् । मन्त्रे मग्नः सकं जप्यादष्टोत्तरसहस्रकम् ॥ प्राणिष्टकारिप्यः सत्त्वाश्रितताग्र्यकारीप्यः । वथाक्रूरकरान् क्रूरान् सुपथ्यैविध्नकारिप्यः ॥ भूतोपग्रहवेत्तानं पिङ्गाचानं यच्चराच्चरान् । दत्यादिदुष्टजन्तून्ध सदैवैगकरान् परान् ॥ तथा डिमध्यपतितान् त्रिदिङ्मान्ध विचिन्तयेत् ॥ चषे न नागमार्गान्ति गलभा इव पावके । यस्य मूर्धि स्मरेदोजं स मृत्युर्माधिगच्छति ॥ ध्यानेनानेन देवेशि ! कौलादौ नपि नागयेत् । इति ते कारितं किंचित् कौष्यकर्मविधि प्रिये ! ॥ समासेन कुलेऽ्यनि ! किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ इति कुलार्चने षष्ठाष्टके कामकलाविधान नाम पोडश उल्लास

9

कुलार्णवतन्त्रे

सम्प्रदाय उक्तासः ॥ देव उवाच । कुलेऽत्र श्रोतुमिच्छामि गुरुनामादिवासनाम् । तत्त्वं कुलपदार्थानां वद मे परमेश्वर ! ॥ देवश्वर उवाच । श्रृणु देवि ! प्रवच्यामि यन्मां त्वं परिपृच्छसि । तस्य यवस्यमात्रेण कुलज्ञानं प्रवर्तते ॥ गुह्यदेश्वकः स्वाद्गुह्यस्वतोनिरोधकः । ग्रन्थकारनिरोधत्वाद्गुरुरित्यभिधीयते ॥ गुह्यागमातमतस्वानहाना बोधनादपि । कदादिदेवतारूपाद् गुरुरित्यभिधीयते ॥ सयमेवाचरेद्यो गाचारं स्थापयल्यकाप । प्राचीनाचारशास्त्रार्थानाचरते कथ्यते ॥

9

समाधि उक्तासः

श्राचारव्रतमापन्नमध्यापर्यन्ति यः स्वयम्‌ ॥ यमादियोगसिद्धत्वादाचार्य इति कथ्यते । आत्मभावप्रसादात्तु राजहेपादिवजितः ॥ ध्यानैकनिष्ठचित्तत्वादाचार्य इति कथ्यते । देवतारूपधारित्वाच्छिष्यतुग्रशकारणात्‌ ॥ करणामयमूर्तिंत्वाहेरिकः कथितः प्रिये ! । शान्तशान्तिसुसम्भूतपरतत्त्वार्थचिन्तनात्‌ ॥ मिथ्याज्ञानविनाशत्वात्‌ स्वामोति कथितः प्रिये ! । मनोदोपादिदूरत्वादेतवादादिवजितः ॥ ग्रादिप्राणेपु सद्ग्यात्‌ हृश्यत्वाच्च महेश्वरि ! । श्रीमच्चक्रानन्दनाथस्त्वादात्मभक्तिनिरोधनात्‌ ॥ स्वगताज्ञानचित्तत्वात्‌ शून्यायः कथितः प्रिये ! । देशकालविरोधेन यत्तं मानात्‌ कुलागमे ॥ वशीकृतजगज्जोवात्‌ व धर्त्याभिधोयते । भवपाशप्रशमनात्‌ टकारेशानुप्रेक्षरात्‌ ॥ रक्षपालं कमनीयत्वादभट्टारक इतोच्यते । प्रभुप्रागमवेदान्तरहस्याख्याननिपेवणात्‌ ॥ भक्तिमुक्तिप्रदानाच्च प्रभुरित्यभिधोयते । योनिसूत्रानुसन्धानात्‌ प्रस्कुरन्मनलभैरवात्‌ ॥ गौरवेण गणपूज्यत्वादोगुरुरिति कथ्यते प्रिये ! । मद्रदुःखपरित्यागो यत्र कुलाग्रमार्गयात्‌ ॥ मिथ्या ग्रह्मानुसन्धानात्‌ संयमौल्यभिधोयते । सद्वहुपस्य मननात्‌ परवादादिवजितः ॥ स्वीकारात्‌ शुभकाय्याणां तपस्वोल्यभिधोयते । ब्रह्मरत्नैररेष्टव्यादुत संस्कारवन्ननात्‌ ॥ तत्व यस्यात्मबोधत्वादघृतोडभिधोयते ।

१५

कुल्लार्णवं तन्त्रं

वीतरागमदलोलेशकोपमात्रस्यैव मोक्षत: । रजस्तमोविदूरत्वाद्वाहीर इत्यभिधीयते ॥ कुलं गोत्रं समाश्रित्य तच्च प्रकृतिशिवोद्भवम् । येन मोक्ष इति ज्ञाने कौलिक: स उदाहृत: ॥ प्रकुलं शिवतामुक्तं कुलं शक्ति: प्रकीर्तितम् । कुलाकुलानुसन्धानत्रिपुरातत्त्व: प्रिये ॥ सारसंग्रहणाच्चैव धर्मकर्मप्रवर्त्तनात् । करणग्रामनियमात् साधक: सोऽभिधीयते ॥ भजनात् परया भक्त्या मनोवाक्कायकर्मभि: । सत्त्वखिलदुरितौघघ्नी तत्त्वालोचक इत्यलम् ॥ शरौरसर्ग्यं प्राणांघ्रि सद्गुरुभ्यो निवेदय य: । गुरुभ्य: शिष्यते योगं शिष्य इत्यभिधीयते ॥ योनिसूत्रानुसन्धानं गिरिजापादसेवनात् । विलोनोपरिधाविभवाद्यैर्गिनौत्यभिधीयते ॥ भ्रांतकोटिमहार्दिव्ययोगिनोर्मतिकारषात् । तत्त्वस्फूर्त्तिस्वपददानाच्छक्तिरित्यभिधीयते ॥ स्तोकोऽपि स्तोकेन मनसा परमप्रोतिकारषात् । स्तोत्रसम्तारकार्णाद्रे: स्तोत्रमित्यभिधीयते ॥ यावदिन्द्रियसन्तापं मनसा सन्नियमस्य च । सान्त्वेनामोष्टदेवस्य चिन्तनं ध्यानमुच्यते ॥ पारतार्थ्यावकाराच्च रचयाद्रीप पार्वतीं । गरमारोष्टसदृपाच्च चरणयो: कथित प्रिये ॥ विदिताखिलशास्त्रार्थसर्वधर्मनिरूपषात् । देहिनानां प्रमाणत्वाद्देशिक इत्यभिधीयते ॥ सुप्त्यादिकथनाट्राच्च सर्पादिनिवारषात् । नयतस्वादिकयनेन पुराष इति कथ्यते ॥

7

सप्तम उल्लासः

श्रासनादिनिग्रं देवि ! वश्योऽ्यमनिवासिनाम्‌ । तारणात् सर्वपापेभ्यः श्रास्मित्यभिधीयते । स्मरणाद्दे निमित्तानां धर्मोधर्मे निरूपणात्‌ ॥ तिमिरोत्पाटनाद्देवी स्मृतिरित्यभिधीयते । श्रापपुङ्खादिकथनात् तिमिराज्ञानभञ्जनात्‌ ॥ हरषात् सर्वेदु:खानां कृपानिधिरिति स्मृतः । श्राचारकथनाद्दिव्यगतिप्राप्तिविधानतः ॥ महामतत्वकथनादागमः कथितः प्रिये ! । श्राकिनोगपपूज्यत्वात्तर्पणादिववारिधे: ॥ परादिश्रकिसादिविधाच्छक्ता शत्याभिधीयते । कौमारादिनिरोधेन तज्जन्मादिमथानत्‌ ॥ श्रग्नेपकुलसम्न्यात् कौल इत्यभिधीयते । प्रागच्छेदकराद्देवी ! रज्जनात् परतेजसः ॥ यतिभिदिन्यमानत्वात् पारम्पर्यमितौ रितम्‌ । संसारसारभूतत्वात् प्रकागानन्ददायकः ॥ यमःशौभाग्यकरत्वात् सम्मदाय इतो रितः । श्रादित्याद् सर्वमार्गां मनोझासप्रवर्त्तनात्‌ ॥ यज्ञादिधर्महेतुत्वादान्त शांतिकर्मत: । संसुताने कामाहेन्द्र य्च तत्नादिदैवतात्‌ ॥ श्रौतरौम्पानर्व च्छनात् श्रौत इत्यभिधीयते श्रान्नायतत्वरुपलाचातुधेयाद्म निरूपणात्‌ ॥ रागद्देवादिग्रन्थादच ये इति कोर्च्यते । दिव्यभावप्रदानाच्च शक्तनात् कम्मपस्य च ॥ दौचेति कार्यिता सझिभिर्वन्थविमोचनात्‌ । श्रलङार इति कर्थनात् सर्वनोदीप ॥ ह्य्म्पानन्दादिजननादिभिषेक् इति स्मृतः ।

1

रासदश उत्साहः

आत्मज्ञानप्रदानाच्च शिवपात्रेपकल्पपात्रं । तदात्मकरणादेवि ! शक्तता: परिकोर्तिता: । पुण्यसंवर्धनाच्चापि पापौघपरिदाहनात् । पुण्यनार्थप्रदानाच्च पुण्य इत्यभिधीयते । धूतग्रेपमहादोपपौतिग्नप्रभावतः । परमानन्दजननाद् भूप इत्यभिधीयते । दौर्घाज्ञानमहाघान्ताहृद्वारपरिवर्जनात् । परतत्त्वप्रकाशाच्च दीप इत्यभिधीयते । मोहध्वान्तप्रशमनात् चयार्त्तिविनिवारणात् । टिट्टिभरूपप्रदानाच्च परतत्त्वप्रकाशनात् । शान्तो मोक्षो दीप हरिहि मोचयैकसाधनः । चतुर्विधे कुलेगानि ! दृश्यं पद्यसाञ्चितम् । निवेदनाखवेत्तृसिंदुंवेदं समुदाच्चितम् । बहुप्रकारविचरज्जूतौद्विविनिवारणात् । लिङ्गपापप्रशमनादलिङ्ग इत्यभिधीयते । तत्त्ववयविशुद्धिः स्यात् वत्सरामात्रतः प्रिये ! । तत्त्वप्रकाशहेतुत्वात्तत्त्ववयमितोऽितम् । चतुर्वर्गफलावाससम्भावितोत्तमान्वितम् । कल्याणधर्ममूलत्वाद्वरुकं कथितं प्रिये ! । प्रकाशानन्दजननात् शामरस्यप्रदानतः । दर्शनेनात् परतत्त्वस्य श्रानन्द इति कथ्यते । पापसञ्च्छेदनादेवि ! नवन्तत्त्वस्य धारणात् । पावनात् परमेशानि ! ज्ञानमित्यभिधीयते । कर्मणा मनसा वाचा सर्वावस्थासु सर्वदा । समापत्तौ विधिना वामाक्षिहिति कथ्यते । पश्चाद्धोपासनेष्टदेवताप्रोतिदानतः ।

१५

कुलार्णवतन्त्रे

पुरश्चर्या भक्तस्य तत्पुरश्चर्यं प्रिये ! ॥ आवाहनादिकर्माणि न पोडं दद्गावधिम् । विधानाचार्यं प्रोक्तमुपचारमिति स्मृतम् ॥ सम्पूज्य साधितं देवं पोडशोपरचारिकः । स्वस्थानप्रेप्सुं प्रोक्तं मुद्रासनमिति प्रिये ! ॥ आसने सन्निवेशः स्यात् स्वापनं कुलनायिके ! । अन्योऽन्यसम्भूषावादः सन्निधापनमौरितम् ॥ देवताद्रे पडङ्गानां न्यासः स्वात् सकलौकशितः । आच्छादनं ससूत्रस्य सगुडाढनमौरितम् ॥ दर्शयेदेवमुद्रां च श्रमस्तोकारणं प्रिये ! । तमेवतत्त्वाधिलिङ्गे तु परमाक्षरपदं भवेत् ॥ स्वागतम् कुग्रलं प्रश्नं निगदेदेव वताग्रतः । पाद्यं श्यामाकतण्डुलैर्जलविष्णुकान्ताभिरुच्यते ॥ जातीसुवर्णकस्तूरीशर्करामाचमनीयकम् । सिद्धार्थेमचतश्चैव कुग्रलायं तिलामेव च ॥ यत् च गन्धं 'फलं' पुष्पमष्टाङ्गैः प्रकोर्तितैः । मध्याज्यदधिभिः प्रोक्तो मध्युपर्कः कुलेश्वरी ! ॥ देहप्रक्षालनं स्नानं सुगन्धिस्रपनैरलेलः सद्य । चन्द्रचन्दनकस्तूरीगुलालागुरुाभिरुच्यते ॥ अष्टाङ्गप्रणिपातेन कार्यितं वन्दनं प्रिये ! । अतथराचरणं सदैव चेतोमिस्त्वभिधीयते ॥ तत् चेतं पालितं येन चेत्पालः स उच्यते । इति ते कथितं किञ्चिद् गुरुनामादिवासनाः ॥ समासेन महेशानि ! यो जानाति स कौलिकः । रहस्यातिरहस्थानां रहस्योडयं महेश्वरि ! ॥ वेदागमौः समाश्रितः समासेन न विस्तारात् ।

१५

समाधि उत्साहः

कुलार्णवमिदं ग्रास्त्रं योगिनीनां हृदि स्थितम् । प्रकाग्रितं मया चाद्य मोपनीयं प्रयत्नतः ॥ पुस्तकस्थं महेशानि ! न पठेद् न निचिक्षिपेत् ॥ न दद्यात् पशुहस्ते च न पठेत् पशुसन्निधौ । न पठेदासवोत्सवस्थं ग्रन्थं भूत्वा न निक्षिपेत् ॥ नित्यं सम्पूजयेद् गुरुतत्त्वं जानौयाद् गुरुवक्तः । नापुनाय प्रवक्तव्यं नाग्रश्याय कदाचन ॥ चेहाश्मोभादियादुक्ता शेषांचारावशेष्यति भुवम् । देवि ! यदिदंवते प्राप्ते तत्तत् किंचिन्मयोदितम् ॥ साधकानां हितार्थीय भक्तिसुफललैषिणाम् । यथोद्धारविधानं च हेतुं श्लोकक्रमस्थितौ ॥ भक्त्या परमया देवि ! यः शृणोति स कौलिकः । व्रतं ज्ञानं तपः श्रोधं यत् सदेवार्चनादियु ॥ तत् फलं कोटिगुणितं लभते नात्र संशयः । लक्ष्यनिधौ सन्निहिते नात्र काऽयि विचारणा ॥ मति धुनाश्चे मदाचार्ये समदर्श उत्साह ।

१५

समाधि उत्साहः

समासौयं ग्रन्य.