Books / Mahavakya Upanishad

1. Mahavakya Upanishad

Page 1

यन्महावाक्यसिद्धान्तमहाविद्याकलेवरम् ।

विकलैर्वैकल्यं रामचन्द्रपदं भजे ॥

ॐ भद्रं कर्णेभिः श्रुणुयाम देवाः

भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः ।

स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवाँसस्तनुभिः

व्यशेम देवहितं यदायुः ॥

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥

हरिः ॐ ॥

अथ होवाच भगवान्ब्रह्मापरोक्षानुभवप्ररोपनिषदं

व्याख्यास्यामः । गुह्याद्गुह्यतरमेश न प्रकृतियौपदेष्टव्या ।

सात्विकायान्तर्मुंखाय परिशुद्धशुश्रूषवे । अथ

संश्रुतिबन्धमोक्षयोरविद्ये चक्षुषी उपसंहत्य

विज्ञायविद्यालोकाण्डस्तमोद्रुक । तमो हि

शारीरप्रपञ्चमात्रं ब्रह्मस्थावरान्तमनन्ताखिलाजण्डभूतम् ।

निखिलनिगमोदितसकामकर्मव्यवहारो लोकः ।

नैषोड्स्थकारोड्यमात्मा विद्या हि काण्डान्तरादित्यो

ज्योतिर्मण्डलं प्राहुं नापरम् । असावादित्यो ब्रह्मैत्यजपयोपहितं

हंसः सोऽहम् । प्राणापाननाभ्यां प्रतिलोमानुलोमाभ्यां

समुपलभ्यैव स चिरं लब्ध्वा त्रिवृदात्मनि

ब्रह्मण्यभिध्यायमाने सच्चिदानन्दः परमात्माविर्भवति ।

सहस्रभानुमच्छुरितापूरितत्वादलिप्या पारावारपूर इव ।

नैषा समाधिः । नैषा योगसिद्धिः । नैषा मनोलयः ।

ब्रह्मैक्यं तत् । आदित्यवर्णं तमसस्तु पारे ।

सर्वाणि रूपाणि विचित्य धीरः । नामानि कृत्वाऽभिवदन्यदास्ते ।

धाता पुरस्ताद्यमुदाजहार शक्रः प्रविवेश न्दिशस्तस्मः ।

तमेव विद्वानमृत इह भवति । नान्यः पन्था अयनाय विद्यते ।

यजेन यज्ञमयजन्त देवाः । तानि धर्माणि प्रथमान्यासन् ।

ते ह नाकं महिमानः सचन्ते । यत्र पूर्वे साध्या सन्ति देवाः ।

सोऽहम्‍ः परं ज्योतिर्ज्ज्योतिरतिहरं शिवः ।

आत्मज्योतिरहं शुक्रः सर्वज्योतिरसावदोम् ।

य एतदर्थवशिरोडधीते । प्रातरधीयानो रात्रिकृतं

पापं नाशयति । सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति ।

Page 2

तत्सयं प्रातः प्रयुजानः पापोडपापो भवति ।

मध्यान्दनमादित्याभिमुखोऽधीयानः

पञ्चमहापातकोपपातकात्प्रमुच्यते ।

सर्ववेदपारायणपुण्यं लभते ।

श्रीमहाविष्णुसायुज्यमवाप्नोतीत्युपनिषत् ॥

ॐ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवा:

भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः ।

स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवांसस्तनुभिः

व्यश्नेम देवहितं यदायुः ॥

ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ।हरिः ॐ तत्सत्

इति महावाक्योपनिषत्समाप्ता ॥