1. Sharabha Upanishad
Page 1
सर्वे सन्न्यज्य मुनयो यइजन्त्यात्मरूपत: ।
तच्छारदं त्रिपादब्रह्म स्वामात्रमवशिष्यते ॥
ॐ भद्रं कर्णेभि: शुणुयाम देवा: ।
भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्रा: ।
स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवां सस्तनूभि: ।
व्यशेम देवहितं यदायु: ।
स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवा: । स्वस्ति न: पूषा विश्वदेवा: ।
स्वस्ति नस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमि: । स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु ॥
ॐ शान्ति: शान्ति: शान्ति: ॥
अथ हैनं पैप्पलादो ब्रह्माणमुवाच भो भगवान्
ब्रह्मविष्णुरुद्राणां मध्ये को वा अधिकतरो ध्येय:
स्यात्तत्त्वमेव नो बृंहोति ।
तस्मै स होवाच पितामहश्र
हे पैप्पलाद शृणु वाक्यमेतत् ।
बहूनि पुण्यानि कृत्वानि येन
तैनैव लभ्य: परमेशरोडसौ ।
१
यस्याऽऽज्ञया डहं हरिरिन्द्रमुख्यामोहात्न जन्नन्ति सुरेन्द्रमुख्याः ॥१॥
प्रभुं वरेण्यं पितरं महेशं
यो ब्रह्माणं विदभाति तस्मै ।
वेदांश सर्वान् श्रृणोति चाग्न्यं
२
तं वै प्रभुं पितरं देवतानाम् ॥ २॥
ममापि विष्णोर्जनकं देवमीड्यं
योऽन्तकाले सर्वलोकान् संजहार ॥३॥
स एक: श्रेष्ठश्च सर्वशास्ता स एव वरिष्ठश्च ।
यो घोरं वेधमास्थाय शरभाख्यं महेश्वर: ।
४
नृसिंहं लोकहन्तारं संजघान महाबल: ॥ ४॥
हरिं हरन्तं पादाभ्यामनुयान्ति सुरेश्वराः ।
मावधी: पुरुषं विष्णुं विक्रमस्व महानसि ॥५॥
कृपया भगवान् विष्णुं विददार नखै: स्वरै: ।
६
चर्माम्बरो महावीरो वीरभद्रो बभूव ह ॥६॥
स एको रुद्रो ध्येय: सर्वेषां सर्वसिद्धये । यो ब्रह्मा पञ्चवक्त्राहन्ता
Page 2
७
तस्मै रुद्राय नमो अस्तु ॥ ७ ॥ यो विस्फुलिङ्गेन ललाटजिन सर्वं जगडस्म्सात्सङ्करोति । पुनः सृष्ट्वा पुनरप्यरक्षदेवं स्वतनं प्रकटीकरोति ।
८
तस्मै रुद्राय नमो अस्तु ॥ ८ ॥ yो वामपादेन जगतां कालं घोरं पपेढथो हालहलं दहन्तम् ।
९
तस्मै रुद्राय नमो अस्तु ॥ ९ ॥ yो वामपादाचिंतविष्णुनस्तत्स्मै ददौ चक्रमतीव हृष्टः ।
१०
तस्मै रुद्राय नमो अस्तु ॥ १० ॥ yो दक्षयज्ञे सुरसद्धान्विजित्य विष्णुं वबन्धोरगपाशेन वीरः ।
११
तस्मै रुद्राय नमो अस्तु ॥ ११ ॥ yो लीलयैव त्रिपुरं ददाह विष्णुं कविं सोमसूर्याग्निनेत्रः ।
१२
सर्वे देवाः पशुतामवापुः स्वयं तस्मात्पशुपतित्वमभूव । तस्मै रुद्राय नमो अस्तु ॥ १२ ॥
१३
यो मत्यस्कूर्मादिवराहसिंहा- त्विष्णुं ऋमनं वामनमादिविष्णुम् । विविक्लवं पीडमानं सुरेशं भस्मीचकार मन्यभयं यमं च । तस्मै रुद्राय नमो अस्तु ॥ १३ ॥
१४
एवं प्रकारेण बहुधा प्रतुतत्वा क्ष्मापयामासुरनीलकण्ठं महेश्वरम् । तापत्रयसमुद्धृतजन्तुमृत्युजरादिभिः । नाविधानि दुःखानि जहार परमेश्वरः ॥ १४ ॥
१५
एवं मन्त्रैः प्रार्थ्यमान आत्मा वै सर्वदोहिनाम् । शङ्करो भगवानाद्यो रक्षतु सकलाः प्रजाः ॥ १५ ॥ ytपादाम्भोरुहद्वन्द्वं मृग्यते विष्णुना सह । stुत्वा स्तुत्यं महेशानमवाङ्नसगोचरम् ॥ १६ ॥
१६
भक्त्या नम्रतनोर्विष्णोः प्रसादमकरोदिभुः । yतो वाचो निवर्तन्ते आप्याय मनसा सह ।
१७
आनन्दं ब्रह्मणो विद्वान् विभेति कदाचनैति ॥ १७ ॥ अणोरणीयान्महतो महीया- नात्मास्यजन्तोर्निहितो गुहायाम् ।
१८
तमक्रतुं पश्यति वीतशोको धातुःप्रसादान्महिमानमीशम् ॥ १८ ॥
Page 3
१९
वसिष्ठवैयाासकिवामदेव-विरिञ्जविमुल्यैर्हैदि भाव्यमान: । सनत्सुजातादिसनातनै-रीडो महेशो भगवानादिदेव: ॥
२०
सत्यो नित्य: सर्वसाक्षी महेशो नित्यानन्दो निर्विकल्पो निराल्य: । अचिन्त्यशक्तितर्भगवानरीश: स्वाविद्यया कल्पितमानभूमि: ॥
२१
अतिमोहकरी माया मम विष्णोश्व सुव्रत । तस्य पादाम्बुजध्यानादुत्तरा सुतरा भवेत् ॥
२२
विष्णुर्विंशजगद्योनि: स्वांशभूतै: स्वकैक: सह । ममांशसंभवो भूत्या पालयत्यखिलं जगत् ॥
२३
विनाशं कालतो याति ततोऽन्यात्सकलं मृषा । ॐ तस्मै महाग्रासाय महादेवाय शूलिने । महेश्वराय मृडाय तस्मै रुद्राय नमो अस्तु ॥
२४
एको विष्णुर्महद्वितं पृथग्भूतायनेकश: । त्रैलोक्याव्याप्य भूतात्मा भूतूतं विश्वमूगव्यय: ॥
२५
चतुर्भिष्ण चतुर्भिश्च द्वाभ्यां पञ्चभिरेव च । हूयते च पुनर्द्राभ्यां स मे विष्णु: प्रसादतु ॥
२६
ब्रह्मापि ब्रह्म हविर्ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम् । ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्मकर्मसमाधिना ॥
२७
शरा जीवास्तदक्षेषु भाति नित्यं हरि: स्वयम् । ब्रह्मैव शरभ: साक्षान्मोक्षदोडयं महामुने ॥
२८
मायावशादेव देवा मोहिता ममतादिभि: । तस्य महात्म्यलेशांशं कर्तुं केनाप्य शक्यते ॥
२९
परात्परतरं ब्रह्म यत्परात्परतो हरि: । परात्परतरौ हि शास्तस्तुल्योऽधिको न हि ॥
३०
एक एव शिवो नित्यस्ततोऽन्यात्सकलं मृषा । तस्मात्सर्वान्परित्यज्य ध्येयोऽन्विष्यवादिकान्सुरान् ॥
३१
शिव एव सदा ध्येय: सर्वसंसारमोचक: । तस्मै महाग्रासाय महेश्वराय नम: ॥
३२
पैप्पलादं महाशास्त्रं न देयं यस्य कस्यचित् । नास्तिकाय कृतघ्नाय दुर्वृत्ताय दुरात्मने ॥
३३
दाम्भिकाय नृशंसाय शठायानृतभाषिणे । सुव्रताय सुभक्ताय सुवृत्ताय सुखीने ॥
गुरुभक्ताय दान्ताय शान्ताय ऋजुचेतसे ।
Page 4
३४
शिवभक्तियं दातव्यं ब्रह्मकर्मोक्तविधिमते ॥ ३४ ॥
३५
स्वभक्तयैव दातव्यमकृच्छ्राय सुव्रतम् । न दातव्यं सदा गोप्यं यत्नेनैव द्विजोत्तम ॥ ३५ ॥
एतत्तैप्पलादं महाशास्त्रं योऽधीते श्रावयेद्द्विजः: सं जन्ममरणेभ्यो मुक्तो भवति । यो जानिते सोऽमृतत्वं च गच्छति । गर्भवासादिमुक्तो भवति । सुरापानात्पूतो भवति । स्वर्णस्तेयात्पूतो भवति । ब्रह्महत्यात्पूतो भवति । गुरुतल्पगमनात्पूतो भवति । स सर्वान्वेदानधीतो भवति । स समस्तमहापातकोपपातकात्पूतो भवति । तस्मादविमुक्तमाश्रितो भवति । स सततं शिवप्रियो भवति । स शिवसायुज्यमेति । न स पुनरावर्तते न स पुनरावर्तते । ब्रह्मैव भवति । इत्याह भगवान्ब्रह्मोत्युपनिषत् ॥
ॐ भद्रं कर्णेभि: शृणुयाम देवा: । भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्रा: । स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवांसस्तनुभि: । व्यशेम देवहितं यदायुः । स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवा: । स्वस्ति न: पूषा विश्ववेदा: । स्वस्ति नस्ताक्ष्र्यो अरिष्टनेमि: । स्वस्ति नो बृहस्पतिदधातु । ॐ शान्ति: शान्ति: शान्ति: ॥ इति शरभोपनिषत्समाप्ता ॥