1. TxtSkt-sangraha-cUDAmaNi-AdyarLibrary-1938-0070
Page 1
GOVERNMENT OF INDIA
DEPARTMENT OF ARCHAEOLOGY
CENTRAL ARCHAEOLOGICAL LIBRARY
CALL No. Sa TS-GV .- Sul
D.G.A. 79.
Page 2
THE
SAMGRAHA-CŪDĀ-MAŅI OF
GOVINDA
AND THE BAHATTARA-MELA-KARTĀ
OF VEŃKAȚA-KAVI
$899
EDITED BY
PAŅDIT S. SUBRAHMAŅYA SĀSTRĪ, F.T.S.
WITH A CRITICAL INTRODUCTION IN ENGLISH BY T. R. S'RĪNIVASA AYYANGĀR, B.A., L.T. Sa7S G.V./Sul
.5.2.44
THE ADYAR LIBRARY
Page 3
LIBRARY NEW DELHL Acc. Nu 7899
Date. nall No.
Page 4
PREFATORY NOTE
IN placing this work before the Public, I desire to express my great indebtedness to Brahma-s'ri Pandit S. Subrahmaņya S'āstriyār, F.T.S., who very kindly undertook the arduous task of editing the work. While engaged in examining certain manuscripts in the Adyar Library in connection with the editing of some other work, he chanced to light upon a Telugu manuscript on cadjan leaves dealing with the subject of Music. With his experi- enced and critical eye, he saw at once that he had unearthed a valuable find, throwing considerable light on the system of seventy- two Meladhikara-s in relation to the illustrative Lakşana-gīta-s which had not been quite un- known, at least in parts, to the great musicians of southern India. In his biography, written in Tamil, of Maha-vaidya-nātha S'ivan, Maha- mahopādhyāya Dr. V. Svāmi-nātha Ayyar has referred to the fact that this great musician was conversant with the Samgraha-cuda-mani
Page 5
iv
and had made full use of it. Some pupils of his had made copies from his manuscript. The S'ingaracaryulu Brothers had published the Laksana-gita portion only in the collection of Musical Works published by them; but the work as a whole does not seem to have been published so far, although a Telugu translation seems to have been current in the Andhra country. This want is now supplied by the devoted labours of Brahma-s'ri Pandit S. Subrahmaņya Sastriyar who transcribed with. his own hand the whole of the original manuscript written in Telugu script into one in Nägarī characters, compared it with avail- able manuscripts, made the necessary correc- tions and saw the work through the Press at every stage. It is a very great pleasure to tender my most grateful thanks to Mr. S'astriyār for undertaking this labour of love and en- abling the Adyar Library to place this hitherto unpublished work before lovers of Music throughout the country.
THE ADYAR LIBRARY, G. SRINIVASA MURTI, The Theosophical Society, 15th July, 1938 Honorary Director.
Page 6
INTRODUCTION
"GİTAŅ vādyam tathā nṛtyam trayamsamgītam ucyate" says S'arnga-deva, the author of the Samgīta-ratnākara. The word, " Taurya- trika," in Samskrt denotes the triple symphony of song, instrumental music and dance and refers to Samgita as defined by S'arnga-deva. In accordance with this notion, S'arnga-deva, in his treatise on music referred to above, devotes the seven chapters of his work to a detailed consideration of these three Anga-s {components) of music. Hence it follows, that music, shorn of any one of these components, is no music at all. Still, the term is applied in common parlance to denote, either song or instrumental music, to the exclusion of dance, which is composed of all the three elements. Of these, Gita is composed of Nada (sounds) and Aksara-s (the musical composition, made up of words), as propounded by Locana Paņdita, in his Rāga-tarangiņī: "Dhātu- mātu-samāyuktam gītam ity ucyate budhaiḥ;
Page 7
vi
Tatra nadatmako dhātur matur aksara- saņbhavaḥ ". Although the term, 'Gita', is, according to tradition, considered strictly applicable to that variety of composition, known as Salaga-suda, still, by common consent, anything that is sung is recognized as a Gita, in accordance with the construction, "Giyata iti gitam". The term, ' Vadya', comprises stringed instru- ments, such as the Viņa, drum-instruments, such as the Mrdanga, bell-metal-instruments, such as cymbals, and pipe-instruments, such as the flute. The various kinds of instruments, comprised under Vadya, are set forth in detail in the chapter on the same subject in the Samgīta-ratnākara. Under the term, Nrtya, are comprised Abhinaya-s (gesticulations), through the various glances, poses and move- ments, of the eyes, hands and feet respectively, so as to express the various sentiments and dispositions underlying the import of the Sahitya-s (composition) of the Gita-s and also dancing to the accompaniment of time in keeping with the Pata-s (conventional symbols indicative of time). With a view to include all these Anga-s as components of Samgīta
Page 8
vii
(music), Bharata says, that Brahma, when engaged in the creation of Samgita, extracted these aspects of it from the four Veda-s, in the following passages: " Jagraha pāthyam rg- vedāt sāmabhyo gītam eva ca; Yajur-vedād abhinayān rasān ātharvaņād api". S'ārnga- deva, in his Samgīta-ratnākara, deals with one aspect of this, when he says: "Sama-vedad idaņ gītam samjagrāha pitā-maha ". In this connection, the relation between Sama-veda and Gita may be noted. Bharata, the first writer on music and Sarnga-deva, a later writer, both of them have pitched upon the Svara-s of the Sama-veda alone as the S'uddha-svara-s. As the Sama-veda, as tradi- tionally handed down, still continues to prevail in the same form, even today, as it was originally chanted, on close scrutiny of the chanting of that Veda, it will be noticed that the notes, ga - - Ri - - Sa - - ni - - Dha - - Pa - -, beginning from the Tara-sthana, down to the Madhya-sthana, which correspond to the Prathama, Dvitīya, Trtīya, Caturtha, Mandra and Ati-svarya of the technique of the Sama- vedin-s, are in the descending order and that sometimes, when the ga - - is uttered, ma, which
Page 9
viii
corresponds to the Krusta of Sama-vedin-s, also occurs in it in Gamaka. When the seven notes are reduced to the same Sthana, say the Madhya-sthana, 1, 10/9, 32/27, 4/3, 3/2, 5/3, 16/9 and 2 will indicate the ratios of the number of vibrations of Sa, Ri, ga, ma, Pa, Dha, ni and Sa, as recognized by Acoustics. The means to be adopted by musicians not conversant with the laws of sound, to ascertain the S'uddha-svara-s detailed above, is as follows: In a stringed instrument provided with two strings, one of them producing the 'Sa' note and the other the ' ma,' when struck, it will be found that ' Ga' and 'Pa' occur as overtones, along with and above the fundamental 'Sa,' and similarly, 'Dha' and 'Sa' as overtones in the case of the fundamental 'ma'. The 'Dha' obtained as overtone of the fundamental 'ma' is known as the S'uddha-dhaivata. The Svara obtained from the S'uddha-dhaivata by Sadja-madhya- ma-bhava, will be the S'uddha-risabha. The Svara obtained from the S'uddha-madhyama in the same way, will be the S'uddha-nisada, which, dealt with in the same way in its turn, will yield the S'uddha-gamdhara. In this
Page 10
ix
manner will the seven S'uddha-svara-s of the Sama-veda be obtained. The interval between the S'uddha-gamdhara and the S'uddha-madh- yama, between the S'uddha-madhyama and the S'uddha-pancama, and between the S'uddha- nişada and the S'uddha-sadja, will be found to be 9/8 (major tone). So also the interval between the S'uddha-sadja and the S'uddha- risabha, and between the S'uddha-pancama and the S'uddha-dhaivata, will be found to be 10/9 (minor tone); the interval between the S'uddha-risabha and the S'uddha-gamdhara, and between the S'uddha-dhaivata and the S'uddha-nișāda, will be 16/15 (diatonic semi- tone). These will be respectively the Catuh- sruti, the Tri-sruti and the Dvi-sruti inter- vals. By adopting the above, it will be found, that there are twenty-two Sruti-s (inter- vals) in an octave.1 Those not conver- sant with the above scientific calculations have all along been maintaining that the twenty-two S'ruti-s are of equal intervals. This
' The slogan of the upholders of the traditional theory of twenty- two S'ruti-s is: "Catus' catus' catus' caiva sadja-madhyama-pañca- mah ; Dve dve nisaida-gamdharau tris tri risabha-dhaivatau."
Page 11
x
view is at variance with the conclusions arriv- ed at by the application of the laws of Acoustics. By broadly dividing the intervals of an octave into twelve equal divisions, as adopted in western musical instruments, we may reconcile such divisions with the system obtaining in Indian music, to some extent. Without recognizing fifty-three equal intervals in an octave, we cannot hug the theory of equal intervals and at the same time success- fully demonstrate its possible application to Indian music. It may be noted, in this con- nection, that nine intervals will be indicative of the major tone, similarly eight intervals will be indicative of the minor tone, and five intervals of the diatonic semitone, if the above system of fifty-three equal intervals is adopted. Aho-bala, the author of the Samgita-parijata (written about three-hundred and fifty years ago), when dealing with the question of twenty-two S'ruti-s in the following stanzas : " Kesāgra-vyavadhānena bahvyo 'pi s'rutayaḥ s'ritāḥ ; Vīņāyām ca tathā gātre samgīta-jñāni- nām mate. Madhye pūrvottarābaddha-vīņā- yām gātra eva vā; Șadja-pañcama-bhāvena s'rutīr dvā-vims'atim jaguh," has not under-
Page 12
xi
stood the twenty-two S'ruti-s to be of equal intervals, as he advocates the application of Șadja-pañcama-bhava in fixing the intervals. It is this Aho-bala, that has determined, for the first time, the length-value of Svara-s on the strings of a Vina, among writers on Indian music. By adopting his method we arrive at the following result : Chandovati 1, Dayāvati 256/243, Rañjanī 16/15, Ratikā 10/9, Raudri 9/8, Krodhā 32/27, Vajrikā 6/5, Prasāriņī 5/4, Prīti 81/64, Mārjanī 4/3, Kșiti 45/32, Raktā 64/45, Samdipanï 40/27, Alapini 3/2, Madantī 128/81, Rohiņī 8/5, Ramyā 5/3, Ugrā 27/16, Kşobhiņī 16/9, Tīvrā 9/5, Kumudvatī 15/8, Manda 243/128 and Chandovati 2. · The S'uddha-svara-s above mentioned belong to the Sadja-grama. The Madhyama-grama prevalent in ancient times had, for its Pañcama, the ratio of 40/27, while it resembled the Şadja-grāma in every other respect. The Pañcama of that Grama will be recognized only as a Tīvratama-madhyama in modern times and not as Pañcama at all. This, in a way, affords scope- for considering the Prati- madhyama as having had its sanction in ancient usage. With the seven S'uddha-svara-s c
Page 13
xii
and some of the Vikrta-svara-s as their basis, the Grama-raga-s and the Des'i-raga-s have been developed by Sarnga-deva, in accord with the Gita-s of his time. The several features detailed above are considered by ancient writers, as borne out by the Samgita-ratnakara, to be essential for a complete system of music. But most of the works of later writers, such as the Svara-mela- kalā-nidhi of Rāmāmātya (about 1550 A.D).), the Raga-vibodha of Soma-natha (about 1608 A.D.) and the Catur-daņdī-prakās'ikā of Veńkața-makhin (about 1637 A.D.), deal only with Raga-s and their fundamentals, devoting no attention to the other aspects. They recognize only the following notes as S'uddha- svara-s, which, when worked out, bear the following ratios in an octave : 1, 256/243, 9/8, 4/3, 3/2, 128/81, 27/16 and 2 and they are being followed ever since in Karnatic music. In doing so, they have unconscionably committed the mistake of attributing the characteristics of the S'uddha-svara-s of Bharata and S'arnga- deva to the S'uddha-svara-s adopted by them, a position which, on the very face of it, is absurd .- This leads to the anamoly of naming
Page 14
xiii
9/8 as S'uddha-gamdhāra or Pañca-s'ruti- rișabha, and 27/16 as S'uddha-nișāda or Pañca-s'ruti-dhaivata. Students of the Catur- daņdi-prakas'ika will not fail to note the error involved in the nomenclature. Hrdaya-narayana, the author of two works on music, the Hrdaya-kautuka and the Hrdaya-prakāsa (about 1666 A.D.) observes as follows : Sva-sva-s'esa-s'rutim tyaktvā yadā rişabha-dhaivatau; Gīyete munibhi sarvais tada tau komalau matau," meaning that the Risabha and the Dhaivata, when sung in the second S'ruti instead of the third, which is their proper place, will respectively yield the Komala-risabha and the Komala- dhaivata, thereby forestalling in a way the use of these S'ruti-s in the Todi- and the Maya- malava-gaula- raga-s of Karnatic music. From this it will be apparent, that alone among medieval writers, he seems to have caught a glimpse of the S'uddha-svara-s of old, that had been eclipsed for a long time. In the Samgita-sudha, a work attributed to Raghu-nātha-nāyaka, a ruling Prince of Tanjore, but claimed: by : Venkata-makhin as composed by his father, the famou's
Page 15
xiv
Govinda-dikşita, the Prime Minister of the said Prince, which is almost a veritable metrical paraphrase, in a refined style, highly critical and elaborate, of the Samgita-ratnakara, mention is made of a treatise on music, the Samgita- sara of the famous Vidyaranya (of the 14th century). After fully dealing with the Raga-s of the Samgita-ratnākara, Govinda-dīkșita observes, in passing, that most of the said Raga-s were not then current and, by way of dealing with the Raga-s then in use, introduces the fifty Raga-s comprised under the fifteen Mela-s, commencing from Nata and ending with Desaksī, mentioned in Vidya- ranya's work, with technique and nomen- clature almost corresponding to those of Venkața-makhin's time. This leads to the inference that Karņatic music had its origin prior to Vidyāranya's days and posterior to those of S'arnga-deva. As regards the number of groups of Mela- raga-s and the number of Raga-s under each Mela, different views seem to have prevailed after the days of Vidyāraņya. Rāmāmātya seems to have held the view that the Des'i- raga-s could be brought, either under the
Page 16
XV
twenty Mela-s, commencing from Mukhari and ending with Kambhoji, or under the fifteen Mela-s ending with Kedara-gaula, while Soma-natha held the view that there was necessity for twenty Mela-s, commencing from Mukhari and ending with Saranga, for the same purpose. Venkața-makhin, in his Catur- daņdi-prakasika, expresses the view, that the fifty-five Raga-s mentioned by him could be classified under the nineteen Mela-s, commen- cing from Mukhari and ending with Kalyaņi, and adds that his Guru, Tanapparya, was the author of Gita-s, Alapa-s, Thaya-s and Pra- bandha-s, bearing on those Raga-s. The opinion held in some quarters, that this Tanap- pa is no other than Govinda-dīksita, the father of Venkata-makhin, is based on a mere surmise of a fervid brain, for the simple reason that Venkata-makhin himself, in a Gita extolling his Guru, Tanappa, merely says that he was the son of one Honappa, without introducing him as his own father, which he would surely have done, should his father have ever been known under the alias of Tanappa. Venkața-makhin also refers to his having set a new Raga, by the name of Simha-rava,
Page 17
xvi
which, according to his technique, will have the Varalī-madhyama occurring therein. There is a Raga of that name mentioned in the Samgīta-parijata, but as the Madhyama occurring therein is the S'uddha-madhyama, that Raga cannot be identical with Venkata- makhin's Simha-rava. From this, we will be warranted in assuming that these two writers travelled in two different boats and that -we should not be misled by mere similarity .of names. . In the same work, he pro- pounds, for the first time, the theory of seventy-two Mela-s, which could comprise not merely the fifty-five Raga-s then known, but also every possible Raga that could be devised. Venkata-makhin's system of seventy-two Mela-s is recognized in the Samgīta-saramrta, a work attributed to Raja Tulajaji, one of the Mahratha Rulers of Tanjore, although that mentions only nineteen Mela-s, commencing from S'ri-raga and ending with Saranga, as comprising the Raga-s then prevalent. It is also noteworthy that the Raga-vibodha, as well as the Samgīta-saramrta, make mention of a Svara of the name of S'uddha-madhyama-
Page 18
xvii
gamdhara, as essential for the singing of Saranga-raga, thus affording scope for the further enlargement of the range of the Mela- räga-s. In a later work of the name of Räga- lakşaņa, Venkața-makhin is reported to have introduced a system of nomenclature for his seventy-two Mela-raga-s based on the Ka-ta- pa-yādi system of computation, beginning from Kanakambari, on to Rasa-mañjarī, for the first time, with the first two syllables serving as keys and also composed Gita-s correspond- ing to the seventy-two Mela-s and other derivative Raga-s. At least one attempt has been made to discredit Venkata-makhin's authorship of this system of Mela-s by a later composer, who seems to have introduced the self-same seventy-two Räga-s including Simha- rava with their names, in the same order in a Dhrupad, with the Mudra of an ancient North Indian composer. But the genuineness of the authorship of the Dhrupad cannot be deemed credit-worthy, in the absence of satisfactory evidence. In the Samgīta-sampradāya-pradars'inī, a compilation dealing with the Rāga-laksana-s of the seventy-two Mela-s and Janya-s there-
Page 19
xviii
under, as well as Gita-s and Tana-s written and composed by Venkata-makhin, Krti-s of Muddu-svami-dīksita and other composers illustrative of them, there occur two Gita-s by Muddu-venkata-makhin, one in praise of the Lord S'iva and the other extoling Raja Sahaji, evidently his patron, both of them bearing his Mudra. The opinion held in some quarters that this Muddu-venkata- makhin is the real author of the Gita-s illus- trative of Venkata-makhin's seventy-two Mela-s, nay, that it was Muddu-venkata- makhin himself, that was the author of the "Rāga-laksaņa," as well as the nomenclature of the Mela-s, commencing from Kanakam- barī on to Rasa-manjari, cannot hold water. There are only two Gita-s of his with his distinctive Mudra and all the other Gita-s bear distinctive marks of Venkata-makhin's authorship, vis., (1) the S'vara-s charac- teristic of the Mela given in Venkata-makhin's special technique, to denote the varieties of Rişabha, Gamdhara, Madhyama, Dhaivata and Nişāda, (2) the name of the Mela, with the mnemonic indicative of its serial number, conventional words indicative of the number
Page 20
xix
of the Cakra and mnemonic symbol indi- cative of the number of the Raga in the Cakra, (3) the Janya-s thereunder, extant in his time, (4) their characteristics and their Gita-s separately, and (5) Tana-s illus- trative of the Mela or the Janya, as the case may be. To characterize these as the work of Muddu-venkata-makhin, who, while scrupulously careful to give his Mudra, does not even mention the Raga of which it is an illustration, much less the other features, merely for the reason that in Venkata- makhin's Gita-s, so elaborately worked out and closely following a system, there is no Mudra, can at best be described as the work of a fertile imagination. Before dealing with the Samgraha-cuda- maņi in relation to its authorship, the date of its composition, the part played by it in Karnatic music and other noteworthy features, a few facts relating to the number of S'rutī-s and Svara-s recognized in Karņātic music may be set forth here. Akalanka, the author of the Samgita-sara-samgraha in Telugu, written after the days of Venkata-makhin, speaks of a Brahma-vīņa with twenty-four
Page 21
Xx
S'ruti-s,' gives them distinctive names, picks out twelve of them as belonging to what he terms the Visnu-vina and assigning the rest to the Rudra-vīņa, distributes the sixteen Svara-s now current, among the twelve Sthana-s of the Rudra-viņa. Another Telugu work also refers to a Brahma-vīņa of twenty-four S'ruti-s, with the same distinct names, but it assigns the fourteen Mis'ra-sthana-s to the Rudra-vina and the rest to the Visnu-vina and also speaks of the twenty-four S'ruti-s as corresponding to the twenty-four syllables of the Gayat-tri, extracted from the four Veda-s and derives the names of the seven principal Svara-s of the octave, from the 2nd, 6th, 10th, 15th, 21st, 23rd, and the 7th syllables of the Gayat-tri. It may be remarked, that it would be more appropriate, if the 17th and the 20th syllables had been chosen by him, instead of the 23rd and the 7th. Akalanka developes a system of the Mela-kartr-s on the basis of his Rudra- vīņā, very much akin to Venkața-makhin's seventy-two Mela-s, with a nomenclature
1 The slogan of the upholders of the theory of twenty-four S'ruti-s supported by Akalanka is: "Panca panca catus' caiva sadja-pancama-madhyamah; Dve dve nișada-gamdharau tris tri risabha-dhaivatau".
Page 22
xxi
based on the Ka-ta-pa-yadi mode of com- putation, with this difference, that whereas Venkața-makhin's Mela-s could be said to be full, only when both the Arohana and Avarohaņa are taken together, Akalanka's Mela-kartr-s are full in the Arohana as well as the Avarohana. Under the new system devised by him, Akalanka gives the Arohaņa and Avarohana of all the Raga-s prevalent in his days, from a scrutiny of which it will be seen that most of Venkata-makhin's Mela-s share the fate of Janya-s, and in the place of the rest new names appear. The Meladhikara-laksaņa, a work in Sam- skrt by an unknown author, gives distinct names to the twenty-four Svara-s of the twenty- four S'ruti-sthana-s of Akalanka's Brahma- viņa and, distributing thirty-four Svara-s over the twenty-four Svara-sthana-s, developes a system, which would comprise 34 x 34 possible combinations for each of the four kinds of Madhyama, yielding 34x 34 x 4 Pūrņa-rāga-s. Further, it will be interesting to note that Venkata-makhin, who has championed the cause of twenty-two Sruti-s in an octave, him- self makes mention of twenty-four Sruti-s, in a
Page 23
xxii
Gīta of his, in the Gunda-kriya-raga, wherein he gives the names of the seventy-two Mela-s of his system. From this, one fact becomes clear, vis., that when he wrote the Catur-daņdī-prakāsikā, he seems to have clung to the traditional theory of twenty-two S'ruti-s in an octave and when he wrote the "Rāga-lakșaņa" at a later period, he seems to have veered round to the view of at least tolerating, if not holding, the other theory of twenty-four S'ruti-s. There is room to believe that this is due to the influence of Akalanka's system based on the twenty-four S'ruti-s. The names of the seventy-two Raganga-sr that constitute the Mela-s, their respective Upānga-s or Janya-s and Bhāsanga-s or hy- brids, as well as their Laksana-s (delineation of their characteristics) will be found as an appendix to the Catur-daņdī-prakās'ikā, pub- lished by the Madras Music Academy. The names of the twenty-four Sruti-s, as well as those of their corresponding Svara-s, according to these works, are given here- under, along with their ratios : 256/243, Tīvrā, Prati-s'uddha-rişabha; 16/15, Kumudvatī, S'uddha-rișabha; 10/9, Manda, Prati-catuḥ-
Page 24
xxiii
s'ruti-risabha or Prati-s'uddha-gāmdhāra ; 9/8, Chandovati, Catuh-s'ruti-risabha or Suddha- gāmdhāra; 32/27, Dayāvatī, Prati-șaț-s'ruti- rişabha or Prati-sādhāraņa-gāmdhāra; 6/5, Rañjani, Saț-s'ruti-rișabha or Sādhāraņa-gām- dhara; 5/4, Ratika, Praty-antara-gāmdhāra or Praty-antara-rişabha; 81/64, Raudrī, Antara- gamdhara; 320/243, Krodha, Cyuta-madh- yama-gamdhara ; 4/3, Vajrikā, Suddha- madhyama; 45/32, Prasāriņī, Praty-antara- madhyama; 64/45, Priti, Prati-madhyama; * 40/27, Kāntā, Cyuta-pañcama-madhyama; 3/2, Mārjanī, S'uddha-pañcama; 128/81, Kșiti, Prati-s'uddha-dhaivata; 8/5, Raktā, Suddha- dhaivata; 5/3, Samdīpanī, Prati-catuḥ-s'ruti- dhaivata or Prati-s'uddha-nișāda; 27/16, Alapini, Catuh-s'ruti-dhaivata or Suddha- nişāda ; 16/9, Madantī, Prati-șaț-s'ruti-dhaivata or Prati-kaisika-nişāda; 9/5, Rohiņī, Șaț-s'ruti- dhaivata or Kais'ika-nişāda; 15/8, Ramyā, Prati-kākali-nișāda or Prati-kākali-dhaivata; 243/128, Ugrā, Kākali-nișāda; * 160/81, Uddī- panī, Cyuta-sadja-nişāda; and 2, Kso- bhiņī, Suddha-sadja. (The reason for the asterisk mark will be clear from what is said later on.)
Page 25
xxiv
There is reason to believe that Tyaga-raja, the famous composer, was the first to introduce Akalanka's Mela-kartr-s and compose Krti-s illustrative of quite a number of them. In the cadjan-leaf-manuscript copies of the carliest batch of Tyaga-raja's immediate disciples, the names of the Raga-s bearing on Akalanka's nomenclature are given, though in a twisted form, e.g., " Rakhahapriraya (Khara-hara-pri- ya)-Rāma nī-samānam evaru etc.", "Rakī- ņīvā (Kīra-vāņī)-Kaligi-yuņțē, etc.", " Raram- nījamā (Mara-rañjanī)-Manasā s'rī rāma, etc.", "Rukecās'ī (Cāru-kes'ī)-Āda mōdi galadē, etc.", as so many code-words, so as to preserve their secret character. Muddu-svāmi- dīkșita, another great composer of Karņātic music, has not followed Akalanka's system in his compositions, as he has adopted Ven- kața-makhin's; while Syama-sastrin, the other stalwart composer has adopted neither of these. That the more recent nomenclature of Akalanka has been more popular with recent composers is also borne out by the fact that even in the cadjan-manuscript copies of compositions based on Venkata-makhin's sys- tem, in the hands of the lineal descendants of
Page 26
XxV
the famous Muddu-svami-dīksita, Akalanka's Svara-nomenclature has been adopted for guidance, e.g., the Catuh-s'ruti-risabha, the Prati-madhyama and the Catuh-s'ruti-dhai- vata instead of the Pañca-s'ruti-risabha, the Varālī-madhyama or Saț-sruti-madhyama, and the Pañca-sruti-dhaivata. The author of this work is Govinda, popu- larly known as Govindācārya, to distinguish him from his famous namesake, Govinda-dIk- sita, and does not seem to have been known otherwise to fame. Neither his place of nativity, nor his antecedents, nor the time when he flourished, can be traced with any accu- racy, the only clue that his work affords about his identity being that he was a staunch devotee of S'ri Rama. One striking feature about the work is that it seeks to raise itself to the rank of a Puranic work, purporting as it does to be an episode of the Skanda-purana, which merely indicates the ardour of the author to raise music to a high level and invest the work with sanctity, a feature by no means uncommon with Indian writers, ancient and modern. . After tracing the origin of music to begin- ningless time, when the Veda-s began, and
Page 27
xxvi
keeping up the tradition with Brahma as the primogenitor of music and taking it down to the days of Sarnga-deva, he studiedly avoids reference to writers on music, ancient and médieval, barring Sarnga-deva alone, lest such reference should detract from the Puran- ic cloak, with which he has invested the work, forgetting in his zeal that Bharata and Sarń- ga-deva could not appropriately be transported to Puranic antiquity. Thence he plunges right into the grammar of Sruti-s, Svara-s, Melādhikāra-s and Raga-s of Karņatic and Des'I music, and in doing so, distinctly moves out of the beaten track and strikes a new path of his own, without at the same time falling a victim to a number of blunders committed by other writers. He seems to have delved deep into works composed even in languages other than Samskrt, gathered ideas from vari- ous sources and worked out almost a new system of his own, which he gave out to the world in the form of the Samgraha-cuda-maņi in Samskrt, the lingua franca of this country from time immemorial. There is reason to believe that the Raga- lakşaņa of Venkata-makhin was not known to
Page 28
xxvii
Govinda, as, in the latter's treatment of the newly devised Meladhikara-s, there are twenty- six cases not dealt with by Venkata-makhin. But, as these twenty-six cases are to be found in Akalanka's list, we may safely conclude that Govinda is indebted to Akalanka in the matter of names, though he differs from him in other essentials. The Suddha-svara-s of the system adopted by Govinda bear the following ratios: 1, 16/15, 9/8, 4/3, 3/2, 8/5, 27/16 and 2. The S'ruti-s adopted hy him are the same as Akalanka's, except the two marked with the asterisk, which he has omitted ostensibly for the reason that they were unsuited as being opposed to the tradi- tional view of twenty-two S'ruti-s.1 The names of the Svara-s corresponding to the twenty-two S'ruti-s accepted by him have been adopted by him as given in the Meladhi- kāra-lakșaņa, except in one case, viz., Cyuta-
1 If Govinda should have adopted the S'ruti bearing 27/20 as its ratio, which immediately occurs above the S'uddha-madhyama, instead of the S'ruti bearing 320/243 as its ratio and occurring immediately below the S'uddha-madhyama, he could have avoided the charge of his basing his system on Akalanka's twenty-four S'ruti's being levelled against him. The Madras Music Academy have arrived at the ratio of 27/20 in their investigation carried out independently of Govinda's system. In all other respects Govinda's conclusions are in accord with those arrived at by the Academy. D
Page 29
xxviii
madhyama-gamdhära, which he newly desig- nates the Prati-s'uddha-madhyama. Basing his system on the twenty-two Sruti-s thus chosen by him, and distributing the thirty Svara-s among them, he makes mention of the possibility of obtaining 26 x 26 Räga-s, for each of the four kinds of Madhyama in his work. Fixing the position of Sadja and Pañcama in the frets of the Vina and dealing with the twenty other Sruti-s as ten twins, with a fret for each twin, twelve Svara-sthana-s are altogether obtained. Distributing sixteen Svara-s among the twelve Sthana-s, Govinda obtains 6x 6 Meladhikara-s, for each of the two Madhyama-s, i.e., seventy-two in all, like Veńkata-makhin. The term Mela, as used by Govinda, has quite a different import from what it signified when used by his predecessors. It was at first used to denote a group of Svara-s, signi- fying the type of a particular class of Raga-s having some features in common. Answering to this description it was Venkata-makhin, that elaborated his system of seventy-two types of Räga-s. Akalańka seems to have formulated a system of Mela-kartr-s based on the identical principles of Venkata-makhin,
Page 30
xxix
but introducing the requirement of fullness in Arohaņa and Avarohana for his types, re- taining four of the old names of the typical Rāga-s viz., Rūpāvatī, Māyā-mālava-gaula, Dhīra-samkarābharaņa and Cala-nāța, and introducing sixty-eight new types with distinc- tive new names, in seven of which, the rule regarding the Ka-ta-pa-yädi system has not been strictly conformed to, as required by the following verse of Vara-ruci : "Ka-ta-pa-ya-var- ga-bhavair iha piņdāntair aksarair ańkāḥ; Ne ñe s'unyam jñeyam tatha svare kevale kathite," which requires the last of the consonants occurring in the conjunct consonants to be taken into account. These seven names are marked with an asterisk, in the alphabetical list of names of Raga-s. Govinda, who follows Akalanka's system, when dealing with the Laksaņa-s of his Meladhikara-s, says that he gives the characteristics of the Kanakām- barī and other Mela-s and, at the end of each description, gives the names, Kanakāngī, etc., of his system. On the face of it, this shows that he does not want to depart from the old system, but seeks to interpret it in terms of his own, so as to enable the reader to get
Page 31
xxx
familiarized with his new departure. From this it will be patent, that Govinda seeks to give prominence to the arrangement of the frets of the Vina with reference to each Mela under the old system and gives his nomen- clature to the arrangement of frets obtained under his formula, which does not necessarily imply that he has changed the names of old Raga-s and created confusion. Having thus devised seventy-two Meladhi- kara-s based on. twenty-two S'ruti-s and adopted the nomenclature and characteristics adopted by Akalanka, Govinda proceeds to compose Laksana-gīta-s answering to the seventy-two Meladhikara-s and two hundred and ninety-four other Raga-s of his times, classed as Janya-s under his system, i.e., three hundred and sixty-six Laksaņa-gita-s in all." " Des'aksi, an ancient Raga, which appears under the name of S'aila-des'aksi among Venkața-makhin's Mela-s, as it conformed to the requirements of the thirty-fifth Mela under his system, was appropriately enough included by Akalanka as a Janya, under the Mela-kartr, S'ulini, under his system. Govinda, when composing the Laksana-gita of Des'aksi, describes it as a Janya of Hari- kambhoji, the twenty-eighth Meladhikara. This is evidently due to the change that must have come upon the mode adopted in singing the Raga in the days of Govinda. It may also be noted in this connection that some Raga-s, c.g., Saranga, comprised in Govinda's Lakşana-gita-s, are sung at the present day in a mode quite different from his original design. Such a change in the
Page 32
xxxi
If old names appear with a new prefix, it is intended for the computation of the Mela concerned; and if new names also appear, it is because new Meladhikara-s have to be given suitable names. No doubt there may be a break with tradition as it obtained in the days of S'arnga-deva, Vidyāraņya and other old writers; but such breaks there have been in the past and have to be faced as inevitable under the new dispensation, as they are but the harbingers of later traditions. As far as possible, old traditions have been followed by Govinda. It is a mistake to argue that the Raga-s of Asta-padī could not be rediscovered with the help of the Samgraha-cuda-maņi, for, none of the old Raga-s have been exclud- ed from Govinda's range of Raga-s. The charge that Govinda's system is based upon a mere freak-theory, simply because of its
mode of singing has, no doubt been introduced by musicians of recent times, with a view to refine the older modes and introduce desirable improvements in melody. Lovers of music should not look upon this feature with any sense of horror, but should only welcome it. The range of the Muse of music is as vast as that of the ocean and would not permit of artificial conventions and antiquated theories to delimit it. The fullest scope for the play of the human intellect should always be afforded, if Indian music should continue to be a living art. The realms of knowledge which are ever widening would never brook the erection of a China-wall around them, so as to confine their limits.
Page 33
xxxii
scrupulously insisting upon fullness both in the Arohana and the Avarohana of the Mela- dhikara-raga-s, is entirely due to prejudice, which would be cured only by bringing to bear one's balanced judgment, as to wheth- er fullness or defectiveness is to be the criterion in aiming at a scientific system of classification. If the old order changeth yield- ing place to the new, that should not be looked upon as in any way affecting the basic principles of any system of music. Change is indeed the very basis of life and the absence of it will but lead to stagnation and ruin. It was for a long time known that a certain work known as the Samgraha-cuda-maņi, written by Govinda, was in the possession of Manam- buc-cāvadi Venkața-subba Ayyar, an immediate disciple of Tyaga-raja, that it had been copied by Maha-vaidya-natha Sivan and Pattaņam Subrahmanya Ayyar for their own use, and that the disciples of Maha-vaidya-nātha S'ivan had copied the Raga-laksana portion of the work, which is yet available for scrutiny. The editor of the present work chanced to get at the cad- jan-leaf-manuscript in the Adyar Library, which
Page 34
xxxiii
he took to the late Mr. C.R. Srīnivasa Ayyangar, B. A., who declared it to be Govinda's Sam- graha-cūda-maņi, after closely scrutinizing it. It was compared by the editor with some of the fragmentary manuscripts placed at his disposal by Mr. R. Svāmi-natha Ayyar of Palamarneri and other musicians and found to tally with them in all respects. Those competent to judge the age of cadjan-leaf- manuscripts are of opinion, that the Adyar Library manuscript, which is in Telugu characters and on which this edition is based, is not less than a hundred and fifty years old. From the facts mentioned above, we may not be far wrong in arriving at the conclusion that Govinda lived at sometime not later than the latter half of the eighteenth century. Mr. M. Ramakrsņa Kavi, M.A., of the Madras University, was kind enough to place in the hands of the editor a Telugu translation of this work, which only bears out the fact that it must have had such a favourable reception by Telugu lovers of the art, that a necessity for the translation of the work into that language was felt, so as to enable those not conversant with Samskrt, to study
Page 35
xxxiv
the work and derive the benefit of the new system introduced by the author. Barring a few grammatical inaccuracies and clerical errors that had crept into the manu- script, which the editor has had to set right, as far as possible, the language employed by the author is quite chaste and simple and leaves little room for adverse criticism, purely from the literary point of view. The late Messrs. S'ingaracaryulu Brothers of Madras, who have published works on Karņatic music, have extracted all the three hundred and sixty-six Laksaņa-gīta-s of Govinda and included them in their publica- tions, without acknowledging the source where- from they have extracted them, thus giving rise to an erroneous impression about their author- ship. In the English introduction to one of their publications, they speak of Govinda-dīkșita of the Tanjore Court as the composer of many Lakşaņa-gīta-s, evidently mistaking Govinda, the author of these Gita-s, as Govinda-dīksita, the minister of the Tanjore Ruler. The opinion seems to prevail in some quar- ters that the Samgraha-cuda-mani is responsible
Page 36
XXXV
for much confusion in the Raga-nomen- clature of the Krti-s of Tyaga-raja. When Tyaga-raja's Krti-s came to be published for the first time, the editors of these works in their anxiety to identify some of Tyaga-raja's Apürva-räga-s, might have committed mistakes. of their own. But it will be thoroughly un- fair to attribute the faults of mistaken identi- fication on the part of such editors to the Samgraha-cuda-maņi. To give an instance in point, the late Singaracaryulu Brothers, in their earliest publication, the " Sarvartha- sāra-samgraha," are said to have given fantastic. names of their own coinage to some of the Apurva-raga-s of Tyaga-raja and that, when they published their next book, they had given the names based on the Samgraha-cūda-maņi, which they had just then discovered and that in the wake of S'ingaracaryulu Brothers later publishers have been faithfully copying them, without ascertaining the soundness of their identification. This view is based altogether on an erroneous assumption, for, any one, who looks into the Sarvartha-sara-samgraha, will find therein Khara-hara-priya, Hari-kāmbhojī, Națha-bhairavī, S'ūlinī, S'ubha-pantu-varālī,
Page 37
xxxvi
Varuņa-priyā, Senā-pati, Surya-kānta and Șaņ- mukha-priya amongst the Raga-s of some of Tyaga-raja's Krti-s, which would lead him to conclude that S'ingaracaryulu Brothers could not have coined such names from their own imagination, but had merely taken them from the Samgraha-cuda-mani and other older works, wherein alone they occur. Much capi- tal is sought to be made by some critics, apparently owing allegiance to the old school, in the matter of nomenclature, whenever they come upon new names designed to suit later systems of classification, forgetting for the nonce that these names have to serve a dis- tinct purpose and should by no means be considered as devised to confound them. The grace of a Raga is by no means lost if, owing to the mistaken interpretation of the listener, it is construed as Pratapa-varāli and not Nața-nārāyaņï. The "Bahattara-meļa-kartā," which means the seventy-two Mela-kartr-s, a Marathi compo- sition by Venkata Rau, the Court poet of V. Ry. Sakha-ram Sahib, the son-in-law of the last Mahratha Ruler of Tanjore and set to music and sung by Maha-vaidya-natha
Page 38
xxxvii
S'ivan at the request of that patron of music, at his Court, in 1883, is published as an appen- dix to the Samgraha-cuda-maņi. The reason for adopting this course may be briefly noted here. From the tabular statement appearing in the body of Venkata Rau's work, under the head "Rudra-vīņa-yantra," it will be seen that the composer was an adherent of Akalań- ka's system of Svara-s, which he adopts in the portion dealing with the Laksana-s of the seventy-two Mela-kartr-s immediately follow- ing. As Govinda has mainly based his system of Meladhikara-s on Akalanka's and composed his Laksana-gīta-s to illustrate them, it will be apposite, if another composition in the Lavaņi style, illustrative of the seventy-two Mela-kartr-s of Akalańka, is appended to ·Govinda's work, for purposes of comparison by lovers of music. As the setting of the Marathi Sahitya to music was the work of Maha- vaidya-nätha S'ivan, readers. of the " Mela- rāga-malika" of Maha-vaidya-natha S'ivan, published by the Adyar Library, will note that the sets of Svara-s of the Samskrt Sahitya portion of that work, are identical with those of the Sahitya-s of Venkata Rau's work. As
Page 39
xxxviii
Maha-vaidya-natha S'ivan did not evidently relish the idea of "Nara-stuti," the praise of a mere man, in musical compositions, he seems to have composed his Samskrt Sahitya of the "Mela-raga-malika" in praise of Lord Praņatarti-hara, his tutelary deity. Veńkața Rau seems to have been assisted in his Marā- thi composition by one Venkața-rāma, as acknowledged by him in the work itself. The manuscript on which the appendix portion is based was in the possession of the late Fiddle Venkoba Rau of Tanjore and secured through the kind offices of S'ri P. S. Sundaram Ayyar, B.A., L.T., who also helped the editor considerably in editing the Samgraha-cuda- maņi. V. Raghavan, M.A., PH.D., of the University of Madras, also rendered valuable services in seeing a portion of the Samgraha- cüda-mani through the press. The thanks of the editor are due in no small measure to. those two gentlemen. The authoritics of the Adyar Library have to be thanked by all lovers of Karnatic music, for the readiness. with which they have acceded to the request of the editor in bringing out this work as one of their publications.
Page 40
xxxix
In conclusion, I have to thank the editor of this work for his having conferred on me the privilege of writing this Introduction, which I readily undertook, as it gave me the oppor- tunity of paying my tribute to the unostenta- tious and valuable services rendered by him in the cause of bringing out valuable gems in the field of Samskrt Literature.
TANJORE T. R. S'RĪNIVĀSA AYYANGĀR, 11-6-1938 Retired Head Master, Kalyana-sundaram High School.
Page 42
विषयसूचिका
वरिषयः पृष्टम
Prefatory Note iii
Introduction V
पूर्वभाग: १-१४९
मङ्गलाचरणम् . १
प्रथमोऽव्यायः . ३
हस्तदण्डप्रमाणलक्षणम् · ११ सूत्रलक्षणम् १३
द्वितीयोऽध्याय: १७
श्रुतिलक्षणम् २१ श्रुतिजन्यसप्तस्वरलक्षणम् २२
तृतीयोऽध्यायः २३
मेलप्रस्तारलक्षणम् २७ अखण्ड प्रस्तार लक्षणम् ३३ अङ्कश्रेणिलक्षणम ३४ उद्दिष्टलक्षणम् ३४
Page 43
xlii
विषयः पृष्ठम्
खण्डप्रस्तारलक्षणम् ३५ श्रुतिजन्यस्वरलक्षणम् ३९ मेलप्रस्तारलक्षणम् ४१ मेलकर्तृणां नामानि ४६ कनकाम्बर्यादिमेललक्षणानि ४८ मेलोत्पन्नरागनामानि ७३ तत्तन्मेलजानां रागाणां लक्षणानि ८४
उत्तरभाग: १ -- ३४७
द्वासप्ततिमेलतज्न्यरागाणां लक्षणगीतानि १-२८९ बाहत्तरमेलकर्ता . २९१-३२६ रागानुक्मणिका ३२७ -- ३४७
Page 44
श्रीगोविन्दविरचितः
संग्रहचूडामणिः
Page 46
॥ श्रीः ।। ॥ संग्रहचूडामणिः ।।
श्रीविद्यानिलयं शुचिस्फटिकभापूराङ्गम त्युज्ज्वलं
वन्देऽहं वरदं हयाननमतिप्रागल्म्यवाक्सिद्धये ।। १॥ श्रीवाल्मीकिमुनिं वन्दे रामायणमहाकविम्। जगदानन्दनकरं सारस्वतसुधाम्बुधिम् ॥ २ ॥ पराशरात्मजमहं परब्रह्मस्वरूपिणम्। नारायणांशसंभूतं वेदव्यासं नमामि तम् ॥ ३ ॥ गुरुभ्यस्तद्गुरुभ्यश्च नमोवाकं विदध्महे। यदुक्तयस्त्रयीकण्ठे यान्ति मङ्कलसूत्रताम् ।। ४ ।। प्रणम्य भरताचार्यवर्याणां पादपङ्कजम्। शार्ङ्कदेवादिकानां च गुप्तं भरतमुच्यते ॥ ५॥ भवविरिश्चिसमीरणपार्थका- न्भरतदत्तिलकुम्भजनन्दिनः ।
प्रथममाकलयामि नतेः पदम् ॥ ६ ॥
Page 47
२ संग्रहचूडामणिः श्रीरामं कमलासनादिविबुधैर्जेगीयमानं हरिं मार्तण्डान्वयभूषणं महिसुताभर्तारमत्युज्ज्वलम् । ताताज्ञापरिपालकं प्रविलसत्कोदण्डदीक्षागुरुं मुन्याशंसितदण्डकावनचरं वन्दारूमन्दारकम् ॥ ७॥
बन्धापेतकबन्धकं च शबरीमोक्षैकसाक्षात्कृतिम्। पर्यालक्ष्य महाशरक्षुभितभूलोकान्तरिक्षज्वल- द्वाणव्याजकरालदावशमितोदद्वालिकोलाहलम् ॥ ८॥
राज्यामीष्टफलाभिहृष्टहरिराजावेदितात्मप्रियं
भीतापन्ननमद्विभीषणमहाभीष्टप्रदं स्वामिनं लोकद्रावणरावणादिकमहारक्षोगणध्वंसिनम् ।। ९।। सीतालक्ष्मणकेकयीत नुभवारिन्नाञ्जनेयादिकै: सुत्रीवादिभिर्ऋक्षराजसहितै रक्षोघिनाथादिकैः। अन्यैरप्यवनीपकैरवनिपैरानन्दसान्द्रान्तरैः सवैः सिद्धमहर्षिभिः प्रविलसन्माणिक्यसन्मण्डपे॥
उदद्धानुसहस्त्रकान्तिमकुटं स्मेरप्रसन्नाननं चिन्मुद्राङ्कितहस्तपङ्कजमुदाराजं घनश्यामलम्। सव्यं पादमघः प्रसार्य च तथैवान्यं निकुळन्त्य स्थितं श्रीरामं भुवनत्रयैकशरणं भद्रासनस्थं भजे ॥ ११ ॥
Page 48
प्रथमोऽध्यायः mY भरताख्यसुधाम्भोधिमुन्मथ्य नवनीतवत्। सारमुद्धत्य संक्षेपादुच्यते बुधरञ्जनम् ॥ १२ ॥ यो भावरागतालाख्यपारिजातप्रकाशकः । भरताख्यसुधासिन्धुसंभूत इव कौस्तुमः ॥ १३ ॥ रघुवीरपदाम्भोजमिलिन्दशुभचेतसा। गोविन्दनान्ना संगीतशास्त्रसंक्षेप उच्यते ॥ १४ ॥ बुधान्तःकरणाह्ादकारिण्यस्मिन्हि मत्कृते। दयासमुद्रश्चैवासौ रामचन्द्रः प्रकीर्तितः ॥१५ ॥
प्रथमोऽध्यायः । ऋषय :- सूतपुत्र महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद। अष्टादश पुराणानि सेतिहासमुखानि च ॥ १ ॥ श्रुतानि त्वन्मुखाम्भोजादस्माभिर्मुनिसत्तम। नाट्यशासत्रं कदाचित्तन्नोच्यते नः कथ विभो ॥ २ ॥ शृङ्गारा्तहास्यादिरसात्मकमनुत्तमम्। श्रुतिप्ियकरं सर्वदेवचित्तानुरञ्जनम्। तदुत्पत्तिक्रमं सर्वमाख्याहि श्रवणामृतम् ॥। ३।। सूत :- पुरा स्वयंभुवे चैव ब्रह्माऽव्यक्तोऽक्षरात्मकः । स्वपुत्राय गिरीशाय शास्त्रमाद्ावुपादिशत्। चतुर्वेदादिदं नाटयं गीतवाद्यमनोहरम् ॥४ ॥
Page 49
संग्रहचूडामणिः
सारमुद्धृत्य संक्षेपान्महानट उपादिशत्। नन्दिकेशमुखेभ्यश्च शिष्येभ्योऽपि विशेषतः ॥५ ॥
अव्यक्तप्रभवो ब्रह्मा हृदयाब्जस्थितं हरिम्। प्राणायामेन च ध्यात्वा पादे मूलाब्जपीठगे॥ ६ ॥
सैषा तूर्ध्वगता चैव पश्यन्तीनामिका स्मृता ॥७॥ नाभीपद्मान्तरगता मध्यमा चेति सा स्मृता । तदूर्ध्वमेत्य नादात्मा मुखगा वैखरी स्मृता ॥८ ।।
एवं चतुष्पादयुता हयोंकारश्रीः सरस्वती। तस्यामभून्महादेवी गायत्त्री वेदमातृका ॥ ९॥ * वाचं निजाक्करसिकां प्रसमीक्षमाणो वक्त्रारविन्दविनिवेशितपाञ्चजन्यः । वर्णत्रिकोणरुचिरे वरपुण्डरीके बद्धासनो जयति वल्लवचक्वर्ती।। १०।।
श्रीभगवन्मूर्त्याधाररूपवर्णत्रयात्मिका कण्ठोष्ठनासिकाजन्या जगन्मातृका महानादस्वरूपा वाग्भवादिकामक्षरात्मिकां पश्चाशन्मा- तृकां सप्तकोटिमहामन्त्रजननीमजनयत्। सा वेदमातरं गायत्त्री- मसूत। * वेदांतदेशिकरचितगोपालविंशतेरुद्धृतम्।
Page 50
प्रथमोऽध्याय: ५ रक्षन्त्यसौ च गायन्तं माता सर्वाघनाशनी। वेदाननन्तान्प्रासूत सेतिहासान्सधर्मकान् ॥ ११ ॥ अपारगांश्रात्मभवे हंसरूपे ददौ तु तान्। ततः स भारतीनाथो वेदान्ताम्भोधिनाविकः ॥ १२ ॥ प्राधीतवेदान्मुखतः सृष्टिकर्ताऽसृजज्जगत्। ततो वेदमहाम्भोघेश्चतुर्धा सारमाहरत् ॥१३ ।
ऋग्यजुः साम चारथर्वेत्याख्यातं स चतुर्विधम्। नारायणपरांशाय वेदव्यासाय धीमते ॥ १४ ॥ प्रददौ स महावेदान्साङ्गोपाङं यथाक्रमम्। स बादरायण: श्रीमान्मध्यलोकोपकारकः ॥ १५ ॥ उपसंगृद्य भगवान्मुख्यशिष्यैश्च विस्तृतान्। शाखाभिर्विविधाभिस्तु प्रावर्तयत भूतले ॥ १६॥ एवं महानादभवांश्च वेदानधीतिबोधाचरणप्रचारणैः । स्वकर्मभिनिर्मलवर्णरूपान्यथोक्तमन्ये परिशीलयन्ति ॥ १७ ॥
सामवेदस्तु संगीतप्राधान्याद्देववल्लभः । तत्र वेदे तु संगीतं वाद्यमृग्वेद उच्यते ॥ १८ ॥
नृत्यं यजुषि शरृङ्काररस आथर्वणोद्धवः । एवं चतुर्विधं गीतवाद्यनृत्यरसात्मकम् ॥ १९॥
Page 51
संग्रहचूडामणि: नाट्यवेदं विधिनैजपुत्राय भरताय हि। उपादिशदमेयात्मा तन्नान्ना भरतं स्मृतम् ॥ २०॥
नाट्यवेदमहं वक्ष्ये भद्रं वः श्रृणुत द्विजाः । पुरा त्रेतायुगे जाते महामन्वन्तरे नराः ॥ २१ ॥
कामलोभादिसहिता वेदानुष्ठानवर्जिताः । मूर्खा नरकमार्गैकपथिकाश्च तथाऽभवन् ॥ २२॥
तानुद्दिश्य महात्माडसौ दयालुः करुणात्मकः । धर्मार्थकाममोक्षाणां प्रदात्रखिलसंमतम् । २३।।
देवमानुषपश्वादिरञ्ञनं श्राव्यमुत्तमम् । महानुभावं कृतवान्स्त्रीशूद्गाणां विशेषतः ॥ २४ ॥
सर्वसाधारणं यच्च तन्नाटयं वच्मि सांप्रतम् । चतुर्वेदमुखादुत्थं ब्रह्मणा प्रथमे युगे ॥ २५॥
वेदसारमिमं नाट्यवेदं कृत्वा प्रसन्नधीः । इन्द्रायोपादिशत्पूर्व स्वपुत्नाय महात्मने ॥ २६ ॥
ब्रझ्मा-केचिन्नाटयपराः केचिद्गीतविद्याविशारदाः । वाद्यविद्यासु निपुणा लोकोपकृतिहेतवः । त्रैलोक्याधिपते तस्मादेवं योज्या ममाज्ञया ॥२७॥
Page 52
प्रथमोऽध्याय: 9
इन्द्र :- देवदेव महायोगिन्नाट्यवेदोऽयमुत्तमः । अध्येतव्यः कथ ब्रह्मन्विबुधैर्गीतलोलुपैः ॥२८॥
ब्रझ्मा-मम पुत्रा महाभागा भरताद्याः शताधिकाः । सन्ति नाटयविदां श्रेष्ठा उपदेक्ष्यन्ति ते तु वः ॥ २९ ॥
अथ ब्रह्मसमादिष्टो भरतः स महानटः । आचार्यत्वमनुप्राप्य तेषां प्रभुरुपादिशत् ॥ ३०॥
शाण्डिल्यश्च तथा वात्स्यः कोहलो दत्तिलस्ततः । तण्डुकः सैन्धवश्चैव स्वर्णकस्तापसस्तथा। काकजङ्डपुलोमाद्या नाट्यविद्याविशारदाः ॥ ३१॥
एतन्नाटयप्रयोगस्य सरणौ वृत्तयस्त्रिधा। भारती सात्त्वती चैवारभटीति क्रमान्मताः ॥ ३२॥
त्रिविधनाटयकलाविभवं विधेर्भरतशिष्यमुखादभिशृण्वतः । मनसि जातमनन्तसुखास्पदं परमधात्पुनरस्य पितामहः॥ ३३॥
नाटयं तु कैशिकीभव्यं ह्वृद्यं नवरसात्मकम्। सविभावानुभावं ससंचारीभावमुत्तमम् ।३४।
तत्साघनं तु नैपथ्यं शृङ्गाराधिकमुत्तमम् । तन्नर्तनं तु ललितं स्त्रीभि: साध्यं मनोहरम् ॥ ३५ ॥
Page 53
संग्रहचूडामणि: महाद्दुताङ्कविक्षेपकलितं भारतीविधम्। आहुः पुरुषनाटयं च पुरुषेषु प्रशस्यते ॥ ३६ ॥ कैशिकी श्रक्ष्णनैपथ्या शृक्काररससंभवा । अशक्या पुरुषैः साधु प्रयोक्तुं स्त्रीजनाढते ॥३७ ॥
ततोऽसृजन्महातेजा मनसाऽप्सरसो विभु: । मझ्ुकेर्शी सुकेशीं च मिश्रकेशीं सुलोचनाम्। सौदामर्नी देवदत्तां देवसेनां मनोरमाम् ॥ ३८ ॥ सुकुमारमनीषाणामादिशन्नाट्यसिद्धये। तासां संगीतशिक्षायै नारदादिमहामुनीन्।।३९।। नियम्य धाता तासां तु पतिमिन्द्रं तदाडकरोत्। अभ्यस्यन्ति स्म ता नाटघं मञ्जुकेश्यादयः स्त्रियः ॥ ४० ॥ कदाचिद्धरताचार्यों रम्ये मन्दरपर्वते । उपादिशत चाङ्गीकवाचिकाहार्यसात्त्विकान् ॥। ४१ ॥ चतुर्विधानभिनयान्नाट्यभेदांस्तथैव च। श्रुतिस्वरसमायुक्तरागात्मकसुगीतकान् ॥ ४२ ॥ चतुर्विधान्वाद्यभेदांस्ततानद्धघनादिकान्। सस्वरज्ञानलयकं मर्मकर्माणि सर्वतः ।
Page 54
प्रथमोऽध्यायः
भरतः साप्सरःसंघैर्नृत्तगीतविशारदैः । इन्द्रध्वजोत्सवे प्राप्ते प्रायाद्देवसभां मुदा॥ ४४ ॥
ब्रक्मणा समनुज्ञातो नाटयपाटविशारदः। नाटकं चेन्द्रविजयं नाम्ना कृत्वा प्रयोगकम् ॥ ४५॥
सूत्रपात्रक्मं सम्यङ् निर्धार्याशु सुनैपुणः । पाकशासनमादित्यसहस्त्रमकुटोज्ज्वलम्॥४६ ॥
नीलाङसुन्दरतरं पीताम्बरमनोहरम्। विद्याधरीकराधूतचामरद्यशोभितम् ।।४७।।
मुक्तातपत्रविलसत्किरीटद्युतिराजितम्। महर्षिभिः प्रकृतिभिः सेव्यमानं सुरोत्तमैः ॥४८॥
आखण्डलं महाबाहुं विद्यादैश्च महामुनिः । जयशब्दाभिपूर्व च स्तुत्वा नाटयविधानतः ॥। ४९ ॥
महेन्द्रविजयं नाम तदारभत नाटकम्। तत्र दिव्यसभामध्ये प्रस्तावनपुरस्कृतम् ॥ ५० ॥
केचित्तालधराश्र्वव श्रुतिकाराश्च केचन। तथा केचित्सूत्रधाराः केचिन्मार्दङ्विकास्तथा॥ ५१॥
Page 55
१० संग्रहचूडामणिः नारदाद्याः सगन्धर्वा वैणिका वैणवाः परे। सौदामनीमञ्जुकेशीमुख्या दिव्यविभूषणाः ॥ ५२॥ चतुर्विधाभिनयगकैशिकीमार्गतत्पराः । पात्राणि भूत्वाऽनेकानि ननृतुर्नाट्यमद्भुतम् ॥ ५३ ॥
शृञ्कारादिरसैर्युक्त पश्यन्ती साजब्भुतं सभा। तस्थौ चित्रवदत्यन्तं सुकुमारं सुनाटयकम् ॥ ५४॥
अत्यन्तगानमाधुर्य श्रवणानन्दकारणम्। श्रुत्वा तदद्भुतं साक्षात्सहस्राक्षः प्रसन्नधीः ॥५५॥ हारकेयूरमकुटदिव्याम्बरमुखैः प्रियैः । दानमानादिसत्कारैः संपूज्य च महानटम् ॥ ५६॥ उवाचात्यन्तसंतुष्टश्चात्मनो जयमद्भतम्। सभानुरञ्जनकरमिदानीं भरतर्षम ॥५७॥ श्रावितोऽस्मि महाप्राज्ञ मत्सभाभूषणं शुभम् । वरं वरय भद्रं ते त्रैलोक्ये यद्यदिच्छसि ॥ ५८॥
इत्युक्तो भरतो वब्रे नाटघरङ्गस्थलं शुभम् । तद्रक्गमण्डपविधि यथाशास्त्रं स वृत्रहा ॥ ५९॥ निर्माय शिल्पनिपुणैविश्वकर्मादिभिस्तथा। प्रददौ भरताय द्राक्तद्विधानक्रमो यथा ॥ ६० ॥
Page 56
प्रथमोऽध्याय: ११
हस्तदण्डप्रमाणलक्षणमाह-
अणवोऽष्टौ रजस्तानि फालमष्टौ तथा पुनः । तान्यष्टौ लिक्षमित्याहुस्तान्यष्टौ यूकमुच्यते ॥ ६१॥
यूकाष्टकं यवं प्राहुस्तान्यष्टावङ्गुलं तथा। चतुर्विशत्याऽङ्गुलानां शिल्पिहस्तः प्रकीर्तितः ॥ ६२ ॥
अष्टोत्तरं शतं तेषां हस्तानां रक्गमण्डपम्। उत्तमं तद्विद: प्राहुर्देवयोग्यं तथैव च ॥ ६३ ॥
चतुःषष्टिर्मध्यमं स्यात्कनिष्ठं तु तदर्धकम्। क्रमाद्देवादिकानां च योग्यं त्रिचतुरश्रकम् ॥ ६४ ॥
विकृष्टं चोन्नतकरं समं तु चतुरश्रकम्। त्रिकोणं मध्यमं व्यश्रं सर्वसाधारणं तथा॥ ६५ ॥
शतं च मानुषं रङ्गमण्डपं योग्यमुच्यते। दिव्यचित्रावलीयुक्तं सर्वलक्षणसंयुतम् ॥ ६६ ॥ नानारत्नसमाकीर्ण सर्वरक्षायुतं तथा। सेवितं ब्रह्मरुद्राधैर्वसुदिक्पतिभिः सुरैः ॥ ६७ ॥
सांनिध्यकृद्भिः संयुक्तमद्भतं रत्नजालकम्। ईदृदश्यां नाटयशालायां सुराचार्यपुरस्कृतः ॥ ६८ ॥
Page 57
२२ संग्रहचूडामणि: भरता चार्यमुख्यैश्च नाटयगीतविशारदैः। सहितो वज्रपाणिस्तु भद्रासनमुपेयिवान् ॥ ६९ ।।
तत्र चाप्सरसां संघान्भरतोऽनर्तयत्तथा। तत्र विप्नो महाञ्जातः सर्ववाग्बन्धकारकः ॥ ७०॥
तं समीक्ष्य सहस्राक्षो महाग्रहसमन्वितः । निजध्वजमुपादाय विश्नरूपांस्तु राक्षसान्। जघान रक्कमध्यस्थान्पलायनपरांश्र तान् ॥ ७१॥
तत्प्रहारसमुद्धतः कश्िद्वाद्यविशेषकः । जर्जरी नाम सा प्रोक्ता वज्रायुधसुरक्षिता॥ ७२॥
पञ्चपर्वसमायुक्ता ब्रह्मादिसुरसंनुता । विरूपाक्षादिरक्षांसि निन्नती विप्रहारिणी॥ ७३॥
रक्काधिदेवताः सर्वा आराध्यन्त विशेषतः । स्वस्तिवाचनपूर्व च ब्रह्मघोषयुतं तथा॥ ७४॥
एवं नित्योत्सवयुतं रक्कमण्डपमुत्तमम्। भरताचार्यवर्यस्तु स्वशिष्यैरपि संयुतः ॥ ७५॥
मङ्ग लालम्बिनान्धादिदिव्यभूषणभूषितः । सभापतिश्र सभ्याश्र्ाङ्कनागणयुतास्तथा ॥ ७६॥
Page 58
प्रथमोऽध्याय: नटयो नटाश्र मोदन्ते यत्रान्योन्यानुरञ्जनात्। स रङ इति विज्ञेयः स एवाय्े प्रकीर्तितः ॥७७॥ यन्नाट्यवस्तुनः पूर्व रङ्गविभ्नोपशान्तये। कुशीलवाः प्रकुर्वन्ति पूर्वरङ्गः स कीर्तितः ॥ ७८॥
यद्यप्यक्ञानि भूयांसि पूर्वरङ्कस्य नाटके। तेषामवश्यकर्तव्या नान्दी नन्दीश्वरप्रिया ॥७९॥
अष्टमिस्तु पदैरेषा निबद्धा स्वर्णदायिनी। द्वांविशतिपदा नान्दी भुक्तिमुक्तिप्रदा भवेत् ॥ ८०॥
तत्र सूत्रलक्षणमाह-
नानाविधाभिनयसंसू चनं सूत्रमुच्यते। तद्धारणात्सूत्रधार इति तज्ज्ञैरुदाहृतः ॥। ८१॥ तत्र रङ्स्थले दिव्यान्देवानावाह्यच्छुचिः । सर्वेश्वरं वासुदेवं ब्रह्माणं चन्द्रशेखरम् । ८२॥
महेन्द्रं कार्त्तिकेयं च श्रियं वाणी सरस्वतीम्। पुष्पवन्तौ सिद्धिबुद्धी स्मृर्ति मेधां सशक्तिकाम् ॥ ८३ ॥
दिक्पालकान्समरुतः स्वधास्वाहायुतानलम्। फणिराट्चक्रगरुडसप्तोदधिमहामुनीन्।। ८४।।
Page 59
२४ संग्रहचूडामणिः यक्षराक्षसपैशा चगुह्यकार्दीस्ततस्ततः । आवाह्य विधिवत्पूजामकरोद्वरताग्रणीः ॥ ८५।। तत्र निर्विन्नकरणं गणनाथमपूजयत्। अष्टाङ्रपद तालाढयनान्दीमङ्गलपूर्वकम्। पुष्पाञ्जलिं पुरस्कृत्य रञ्कपीठासनस्थितः ॥ ८६॥ वीणावेणुमृदङ्गवादनपरा गानोन्मुखाः सूत्रका- स्तालस्वस्तिकधारिणः कुशलिनश्र्कुस्तथोपक्रमम् । देवेन्द्रैकजयप्रदं सुरुचिरं दिव्याप्सरःसंहितं दिव्यं रूपकमद्भुतं सुविलसत्कैशिक्यमानर्तयन्।।८७।।
नवरसभावितहावभावयुक्तं सललितवि्रमसद्विलासहास्यम्। शुभकिलिकिश्चितदिव्यसारयुक्तं सरससुनाटयमतोषयत्सभां ताम् ॥ ८८॥
हस्तमेदांश्रतुःषष्टिं सानुभावं विशेषयत्॥ ८९॥। सर्वनेत्रोत्सवकरं सभारञ्जनकारकम्। चेतनाचेतनकरं चेतयच्चाप्यचेतनान् ।। ९० ।।
तौर्यत्रिकप्रपश्चोत्थनादब्रह्ममयं शुभम्। ब्रह्माण्डभाण्डकुहरहृदशुङ्गारवैभवम् ।। ९१॥
Page 60
प्रथमोऽध्याय: १५ शृङ्काररसकल्लोलसमाक्रान्ताः समासदः ॥ दृष्टा प्रयोगचातुर्य ब्रह्माद्याः सर्वदेवताः । मुदा परमया युक्ता भरतं साध्बपूजयन् ।। ९२॥। कदाचि्दरताचार्यः शिष्यवृन्दयुतो मुनिः । कैलासमगमत्तत्र महानटसिसेविपुः ।। ९३।। दाक्षायण्या सहासीनं महादेवं प्रणम्य च। चतुर्विधं नाट्यभेदं स्वशिष्यैः समनर्तयत् ॥९४॥ महेश्वरस्तु संतुष्टः स्वनाटयं ताण्डवोद्धवम्। अद्भतं षोडशविधं पार्वत्यास्तु तथैव च। लास्यक्रमं सप्तविधं नन्दिकेशमुखाददात्॥९५।। अथादिदेश भरतं सर्वलोकोपकारकम्। सविस्तरं नाटयशास्त्र धर्मकामार्थमोक्षदम् ॥ ९६ ॥ शिष्यानुशिष्यमुखतः प्रसिद्ध तत्तदा कुरु। त्वन्नान्ना चैव नाटथं तु प्रबद्धं तद्भविष्यति ॥९७ ।। एवं शिवकटाक्षाप्तनाट्यसाम्राज्यघूर्वहः । भक्त्या स्तुत्वा महादेवं नन्दिप्रमथपूर्वकम्॥ ९८॥ अनुज्ञात उपागत्य मरीचेराश्रमं ततः । न्यवेदयत तत्सारमीश्वरस्य प्रसादजम् ॥ ९९ ॥
Page 61
१६ संग्रहचूडामणि: मरीचिश्र स्वपुत्राय कश्यपाय न्यवेदयत्। स याज्ञवल्क्यमुनय आञ्जनेयाय सोऽपि च ॥ १०० ॥
हनूमाव्शिष्यसहित: संगायन्विचचार ह। तत्र तत्र वनोद्देशे गायनास्तमनूजगुः ॥१०१॥ नारदस्तुम्बुरुश्ैव द्वावागत्य मरुत्सुतम्। श्रद्धया द्वौ मुनी हेतौ गुण्डक्रियमगायताम् ॥ १०२॥ तद्गीतश्रवणात्सदो गीतायन्ते शिलास्तदा। ततो भरतशिष्याणामुच्यते दैवतं परम् ॥ १०३॥ मरीच्यत्रिमुखाश्रैव मत्तशे याष्टिकस्तथा। दुर्गा शक्तिश्र शार्दूलो रम्भा चार्जुन एव च ॥ १०४ ॥। आञ्जनेयो नारदश्र नन्दिकेशः षडाननः । अगस्त्यश्च्यवनश्रव भरतागमकारकाः ॥ १०५॥
।। इति स्कान्दपुराणे संग्रहचूडामणौ प्रथमोऽध्यायः।।
Page 62
॥ द्वितीयोऽव्यायः ॥
नृत्यं गीतं च वादय च दृश्य श्राव्यं मनोहरम्। संगीतं प्रोच्यते तज्ज्ञैः संगीतं सामवेदजम् ॥ १॥ गान्धर्वजनकं चैव सामगानं शिवप्रियम्। वेदानां सामवेदोऽस्मीत्याह श्रीभगवान्हरिः ॥ २ ॥
तत्र साममहावेदे गान्धर्वमुपवेदकम्। ब्रह्माऽसृजत्सृष्टिकाले देवांश्रादावगापयत् ।।३॥।
भगवानथ गोविन्दो गोपिकावृन्दवन्दितः । वेणुगानरतो नित्यं नृत्यवाद्यविशारदः ॥। ४ ।।
गोपिकामण्डले कृष्णो रासक्रीडाविलासकृत्। गोपीगोपालगोप्रीत्यै वेणुवादनमातनोत्-।। ५ ।।
शिशुपशुफणिनामतीव हृद्ं सुचिरविलासमनोहरं प्रकामम्। श्रुतिविषयमहासुखं त्रिलोकी- प्रथमरसं प्रवदन्ति गीतमार्याः ॥ ६ ॥ 2
Page 63
१८ संग्रहचूडामणिः संगीतमपि साहित्यं सरस्वत्याः स्तनद्वयम्। आद्यमापातमधुरमन्यदालोचनामृतम्॥७॥ सदाऽSनन्दैकनिलयं सर्वेषां प्राणिनामपि। स्थाणूनां पल्लवकरं द्रावयच्च शिलामपि॥ ८॥ चित्तवैक्कव्यहरणं चित्ररूपकरं नृणाम्। क्षुत्पिपासाश्रमहरं यतीनां चित्तमोहनम् ॥ ९ ॥ संगीतं तत्सरिगमपधनीति च सप्तभिः । स्वराक्षरैर्युत चित्रं मतिविस्तारकारकम् ॥ १०॥ संगीतं द्विविधं प्रोक्त गान्धर्व गानमेव च। देवगन्धर्वलोकेषु प्रसिद्धं संप्रदायतः ॥ ११ ॥ गान्घर्व सकलाभीष्टदायकं देवपूजितम्। गान्धर्व लक्षणैर्युक्त प्रीतिदं शुभदायकम् ॥ १२ ॥ गानं तु भरताचार्यशार्ङदेवादिलक्षितम्। मनुष्याणां श्रुतिमनोरञ्जनं चेष्टसिद्धिदम् ।। १३ ।। लक्ष्यलक्षणसंयुक्त नित्यं श्राव्यं मनीषिभिः । अलक्ष्यलक्षणयुतं त्याज्यमाहुविपश्च्ितः ॥ १४ ॥ सल्लक्ष्यलक्षणयुतं जनरञ्जनकारणम्। लक्ष्यास्पदं लक्षणं तु लक्ष्यं लक्षणकारकम् ॥ १५ ॥
Page 64
द्वितीयोऽध्यायः १९
न्यासग्रहांशनियमावेदकं शास्त्रमुच्यते। तथा हि भैरवीरागं सन्यासांशग्रहं विदुः ॥ १६ ॥। लक्ष्यं तु धग्रहन्यासांशयुतं प्रसमीक्ष्यते। धांशन्यासग्रहस्त्वस्य गाने सर्वरसास्पदम् ॥ १७ ॥। लक्ष्यं तु सन्यासयुतं सांशं संपूर्णमुच्मताम्। सुसंप्रदायसंभूत गान्धर्व गानमेव च ।। १८ ।। लक्ष्यलक्षणयोश्रैवव ह्यसंगत्याSपि चेत्कृतम्। तच्छास्त्रासंमतं गानमार्या अश्राव्यमूचिरे ॥ १९॥ तस्मात्सलक्षणं लक्ष्यसंयुक्तं सुलभं नृणाम्। दिव्यशारीरसंपत्त्या तन्त्रीकण्ठसमत्वतः ॥ २०॥ सरसं दिवि गान्धर्व देवा गायन्ति सर्वशः । इहापि वायुपुत्राद्याः शास्त्रसंमतमाचरन् ॥ २१ ॥ चिराद्विरलभावं तत्प्राप्तं तद्विदभावतः । कालात्केचित्तु तद्गानं तच्द्देशानुरञ्जनम् ॥ २२ ॥ देशभेदाद्रागभेदाद्यथाचित्तानुरञ्जनम्। गायन्ति शास्त्रमुत्सृज्य मनःकल्पितमार्गतः ॥ २३॥
शार्ज्जदेवादयस्तत्र विशन्तः शास्त्रमार्गतः । नानादेशविभागादिरागरञ्जनसंयुतम् ॥। २४।।
Page 65
२० संग्रहचूडामणि: गानं लक्ष्यानुरूपेण लक्षणेन विवृण्वते। नानादेशादिरागाणां गानमेवं प्रचक्षते ॥ २५॥
गानं तु स्वरमूलं स्यात्स्वराश्र श्रुतिसंभवाः । श्रुतिस्वरस्वरूपं च तथा त्रिस्थानलक्षणम् ॥ २६ ॥
वादिसंवाद्यनूवादिविवादिकथनं ततः । जातिमेदैश्र शुद्धानां विकृतानां च लक्षणम् ॥ २७ ॥
ततः स्वरादिभेदेन आ्रममूर्च्छनयोर्गतिः । अनन्तरं शुद्धतानकूटतानकमीरितम्। प्रस्तारश्र ततो रागमेललक्षणमुच्यते ॥ २८॥
नृत्यवाद्यादिभेदानां लक्षणं तालवर्णनम्। तत्प्राणदशकं चैव प्रोच्यते क्रमशो मुने ॥ २९॥
पुरुषस्य विवक्षायां मानसे बोधमागते। गात्रामिना गन्धवहश्रोर्घ्वमागत्य देहिनाम् ॥ ३०॥
नाभिहृत्कण्ठमूर्धास्यसंभवो नाद ईरितः । पश्चस्थानभवश्रैव पश्चाख्या लभते तु सः ॥ ३१ ॥
अतिसूक्ष्मश्र सूक्ष्मश्र पुष्टोपुष्टस्ततः परम्। तथैव कृत्रिमश्रति क्रमान्नादा हि जज्ञिरे ॥ ३२ ॥
Page 66
द्वितीयोऽध्याय: २१ हृत्कण्ठमूर्घविश्रामान्मन्द्रमध्यमतारकान्। उत्तरोत्तरमुद्दामद्विगुणीकृतनादतः । स्थानत्रयविभागेन गीततन्त्रे प्रचक्षते ॥ ३३ ॥
मन्द्रमध्यमताराश्र किंचिन्न्यूनातिनादतः । अनुमन्द्रातिताराख्यामवापुद्विविधां गतिम् ॥ ३४ ॥।
श्रुतिलक्षणम्-
नादा द्वाविशतिर्ये च श्रुतिमेदादुदाहताः । आद्या साव्यक्तजननी स्वराङ्का ह्ृस्वमात्रका ॥ ३५ ॥
बिन्दुनादकलां प्राह यामाधारां परा श्रुतिः । सा मात्रा हृत्पुटीमध्यनाडिकात्रिकगामिनी ॥ ३६॥
द्वाविंशत्या तु नाडीभिस्तिर्यम्गतिभिरीरिता। नाडीनां पद्धतिश्रैव भाति सोपानमार्गवत् ॥३७॥
तत्रारोहणवेलायामनिलस्य तदात्मना। द्वाविशतिविधा भान्ति श्रुतयश्रोतरोत्तराः ॥। ३८।।
कण्ठमूर्धान्तरालस्थमध्यमारुतसंयुताः ।
Page 67
२२ संग्रहचूडामणि:
अथ श्रुतिजन्यसप्तस्वरलक्षणम्-
नादब्रह्मणि संभूता: साक्षराः स्वरसंज्ञकाः । सप्त स्वराः स्युर्विस्तारं गताश्च्ित्रपटी यथा । ४० ॥
पड्जर्षभौ च गान्धारो मध्यमः पश्चमस्तथा। घैवतश्च निषादश्च स्वराः सप्त समीरिताः ।। ४१ ।।
एवं त्रयोविंशतिस्तु ये स्वरा विकृता मताः । तथा सप्त प्रकृतयः सर्वे त्रिशदुदाहृताः ॥ ४२ ॥
तत्सप्तप्रकृतिस्वरेषु विकृतश्रेष्ठास्तु संमेलना- न्मेलानन्तर जातभेदजनकाः सर्वेडपि रागास्तथा। भूत्वा सर्वजगत्त्रयीसुजनतानन्दान्धिकल्लोलसं- मोदाखेलनमाचरन्ति विविधं तौर्यत्रिकस्रोतसि ॥
। इति स्कान्दपुराणे संग्रहचूडामणौ द्वितीयोऽध्यायः ।
Page 68
1। तृतीयोऽध्यायः ॥
गौर्युवाच- भगवन्देवदेश दयां कुरु कृपानिधे। लक्षणं वै श्रुतीनां च तत्सप्तस्वरलक्षणम् ॥। १ ॥
तथा विकृतिमेदांश्र लक्षणं चोभयोरपि। उभयात्मकमेलांश्र तद्भवान्रागसंचयान्। विस्तरेण महादेव मम ब्रूहि विशेषतः ॥ २ ॥ शिव :- द्वार्विशतौ हि नाडीषु परानादेऽनिलागमात्। क्रमादारोहणं प्राप्ते तादृश्यः श्रुतयोऽभवन् ॥ ३॥
द्वाविशतिश्रुतीनां च नामानि शरृणु पार्वति । प्रथमा च द्वितीयाऽथ तृतीया च चतुर्थ्यपि ॥ ४ ॥
पञ्चमी षष्ठिका सप्तम्यष्टमी नवमी तथा। दशम्येकादशी चैव द्वादशी च त्रयोदशी ॥५॥
चतुर्दशी पश्चदशी षोडशी सप्तदश्यपि। अष्टादशी तथैवोनविंशी विशी तथा श्रुतिः ॥ ६ ॥
Page 69
२४ संग्रहचूडामणि: एकविंशी श्रुतिश्रैव द्वाविंशीतीरितं क्रमात्। पुनरन्यानि शृणु मे प्रतिनामानि तत्क्रमाद् ॥।७॥
तीव्रा कुमुद्वती मन्दा च्छन्दोवती दयावती। रक्जनी रतिका रौद्री क्रोधा वज्री प्रसारिणी ॥ ८ ।।
प्रीतिश्र मार्जनी चैव क्षिती रक्ता तथैव च। संदीपन्यालापिनी च मदन्ती रोहिणी तथा। रम्योग्रा क्षोभिणीति द्वाविशतिः श्रुतयो मताः ॥ ९ ॥ नादस्तीव्रामुपागम्य रिषभं समजीजनत्। मन्दकां स समागम्य गान्धारजनकोऽभवत् ॥ १०॥
स नाद: क्रोधया युक्तोऽजनयन्मध्यमं तथा। स मार्जनी समागभ्याजनयत्पश्चमं स्वरम् ॥ ११ ॥
स नाद: क्षितिसंप्राप्तो धैवतं समजीजनत्। सोऽथ संदीपनी प्राप्य निषादजनकोऽभवत् ।। १२।। तस्मिंश्च क्षोभिणीं प्राप्ते षड्जः समभवत्स्वरः । द्वाविंशतौ श्रुतिष्वेवमभवन्रिषभादयः । षड्जान्ताः प्रतिशुद्धाख्याः स्वराः सप्त क्रमाच्छुमे ॥ १३ ॥ 'रिग म पधनिस' इति।
Page 70
तृतीयोऽध्याय: २५
तेषु पश्चमषड्जौ च निश्चलौ मेदवर्जितौ। मध्यमस्तु चतुर्भेद: षड्मेदा इतरे मताः ॥ १४ ॥
तथा च १. प्रतिशुद्धरिषभः, २. शुद्धरिषभः, ३. प्रतिचतु :- श्रुतिरिषभः, ४. चतुःश्रुतिरिषभः, ५. प्रतिषट्श्रुतिरिषभः, ६. षट्- श्रुतिरिषमः; एवं रिषभः षड्विधः। १. प्रतिशुद्धगान्धारः, २. शुद्धगान्धारः, ३. प्रतिसाधारणगान्धारः, ४. साधारणगान्धारः, ५. प्रत्यन्तरगान्धारः, ६. अन्तरगान्धारः ; एवं गान्धारः षड्विधः । १. प्रतिशुद्धमध्यमः, २. शुद्धमध्यमः, ३. प्रत्यन्तरमध्यमः, ४. प्रति- मध्यमः ; एवं मध्यमश्चतुर्विधः। १. प्रतिशुद्धधैवतः, २. शुद्धध- वतः, ३. प्रतिचतुःश्रुतिधैवतः, ४. चतुःश्रुतिधैवतः, ५. प्रतिषट्- श्रुतिधैवतः, ६. षट्श्रुतिधैवतः; एवं धैवतः पड्विधः। १. प्रतिशुद्ध- निषाद:, २. शुद्धनिषाद:, ३. प्रतिकैशिकनिषादः, ४. कैशिकनि- षाद:, ५. प्रतिकाकलिनिषादः, ६. काकलिनिषादः; एवं निषादः षड्विषः ।
त्रयोविशद्विकृतयः सप्त प्रकृतयस्तथा। स्वराख्त्रिंशत्समुद् भूता द्वाविशतिगतास्तदा। श्रुतिष्वष्टैव मिश्राख्याः स्वरा द्वाविशतौ स्मृताः ॥१५॥
तत्तद्गतश्रुतीनां च मिश्राणां च यथाक्रमम्। लक्षणं प्रोच्यते देवि सावधानमनाः शृणु ॥ १६॥
Page 71
२६ संग्रहचूडामणिः आद्यादारभ्य षष्ठपदपर्यन्तं षड् रिषभा जाताः। तृतीयादा- रभ्याष्टमपदपर्यन्तं षड़ू गान्धारा जाताः। नवमादारम्य द्वादशपद- पर्यन्तं चत्वारो मध्यमा जाताः । त्रयोदशपदे पञ्चमः स्वरो जातः । चतुर्दशादारभ्यैकोनविशपदपर्यन्तं षड् घैवता जाताः। षोडशादार- भ्यैकविशपदपर्यन्तं षण्णिषादा जाताः। द्वाविशयदे षड्जस्वरो जातः। एवं द्वार्विशतौ पदेषु त्रिशत्स्वरा जाताः ॥
अतः परं तत्तत्पदस्वरतत्तन्मिश्राणां संज्ञा उच्यन्ते। तीव्रार्ये प्रथमपदे यो रिषभोऽजनि स एव प्रतिशुद्धरिषभ इत्युच्यने। कुमु- द्वत्याख्ये द्वितीयपदे शुद्धरिषभो जातः। मन्दाख्ये तृतीयपदे प्रति- चतुःश्रुतिरिषभः प्रतिशुद्धगान्धारश्रेत्युभौ जातौ। छन्दोवत्याख्ये चतुर्थपदे चतुःश्रुतिरिषमः शुद्धगान्धारश्रेति द्वौ जातौ। दयावत्या- रये पश्चमपदे प्रतिषट्श्रुतिरिषभः प्रतिसाधारणगान्धारश्रत्युभौ जातौ। रज्जन्याख्ये षष्ठपदे षटुश्रुतिरिषभः साधारणगान्धारश्चेत्युभौ जातौ। रत्तिकाख्ये सप्तमपदे प्रत्यन्तरगान्धारो जातः । रौद्रघार्येऽष्टमपदे- ऽन्तरगान्धारोऽजनि। क्रोधाख्ये नवमपदे प्रतिशुद्धमध्यमो जातः । वज्रिकाख्ये दशमपदे शुद्धमध्यमो जातः। प्रसारिण्याख्य एकादश- पदे प्रत्यन्तरमध्यमो जातः । प्रीत्याख्ये द्वादशपदे प्रतिमध्यमो जातः । मार्जन्याख्ये त्रयोदशपदे पञ्चमो जातः । क्षित्याख्ये चतुर्दशपदे प्रतिशुद्धघैवतो जातः। रक्तार्ये पञ्चदशपदे शुद्धघैवतो जातः । संदीपन्याख्ये षोडशपदे प्रतिचतुःश्रुतिघैवतः प्रतिशुद्धनि- बादश्वेत्युभौ जातौ। आलापिन्याख्ये सप्तदशपदे चतुःश्रुतिधैवतः
Page 72
तृतीयोऽध्यायः २७
शुद्धनिषादश्चेत्युभौ जातौ। मदन्त्याख्येऽष्टादशपदे प्रतिषट्श्रुति- घैवतः प्रतिकैशिकनिषादश्ववत्युभौ जातौ। रोहिण्याख्य ऊनविशपदे षट्श्रुतिधैवतः कैशिकनिषादश्चेत्युभौ जातौ। रम्याख्ये विंशपदे प्रतिकाकलिनिषादो जातः। उग्रार्य एकविशपदे काकलिनिषादो जातः। क्षोमिण्यार्ये द्वाविंशपदे पड्जो जातः । इति श्रुतिजन्यस्व- रलक्षणम्। अथ मेलप्रस्तारलक्षणम् । प्रतिशुद्धषभाज्जाता रिषभाः पञ्च कीर्तिताः । प्रतिशुद्धर्षभस्याधः शुद्धर्षभ उदाहृतः ॥ १७ ॥
तदधस्तु प्रतिचतुःश्रुती रिषभ एव च। अधश्चतुःश्रत्यृषभस्तदधः प्रतिषट्श्रुतिः ॥ १८॥ अधः षट्श्रुतियुक्तश्र रिषभो लिख्यते क्रमात्। एवं षडिषभीजातः प्रस्तारक्रम ईरितः ॥ १९ ॥ गान्धारधैवतनिषादमथर्षभाघ- स्तस्याधराधरमथापि यथाक्रमं स्यात् । गान्धारघैवतनिषादमुखस्वाराणा- मेवं क्रमादधरतां जनयन्ति सरवे ॥ २० ॥ मध्यमस्य चतुर्भेदास्तदधस्तदसंभवः । प्रतिशुद्धाख्यरिषभात्षड्जान्तान्पडक्तितो लिखेत् ॥२१॥
Page 73
२८ संग्रहचूडामणिः प्रतिशुद्धनिषादाघो जातः शुद्धनिषादकः । वामपार्श्वे लेखनीयाः स्वराः पूर्वे यथाक्रमम् ॥ २२॥
तदधः प्रतिकैशिक्याख्यनिषादः स जायते। पूर्वस्वरा लेखनीया वामपाश्वे यथाक्रमम् ॥ २३॥ प्रतिकैशिकनैषादादध: कैशिकिसंभवः । समालिखेत्स्वरान्पूर्वान्वामपार्श्वे यथाक्रमम् ॥ २४। तत्कैशिकिनिषादाध: प्रतिकाकलिसंभवः । स्वरांस्तथैव विलिखेद्वामपार्श्चे यथाक्रमम् ॥ २५॥
प्रतिकाकलितोऽधस्तु काकलिस्वरसंभवः । समालिखेत्स्वरान्पूर्व वामपार्श्वे यथाक्रमम् । तत्काकलिनिषादाधस्त्वभावात्तदसंभवः ॥ २६॥ अध धैवतप्रस्तार :- प्रस्तार: प्रतिशुद्धस्य धैवतस्याथ जायते। शुद्धघैवत एवादौ वामपार्श्रे यथाक्रमम् ॥ २७॥ दक्षिणे प्रतिशुद्धाख्यनिषाद उपजायते। तदधो जायते शुद्धनिषादो वामतः क्रमात् ॥ २८ ॥ दक्षिणे शुद्धनैषादादधस्तात्प्रतिकैशिकः । वामपार्श्वे लेखनीया यथाक्रममथ स्वराः॥ २९॥
Page 74
तृतीयोऽध्यायः २९
दक्षिणे प्रतिकैशिक्यनिषादादथ कैशिकः । स्वरांस्तानेव विलिखेद्वामपार्श्वे यथाक्रमम् ॥ ३०॥ प्रतिकाकलिनैषादादघ: काकलिसंभवः । यथाक्रमं वामपारश्वें तदधस्तान्न जायते ॥ ३१ ॥
शुद्धस्याघो धैवतस्य लेख्यः प्रतिचतुःश्रुतिः । चामे स्वरा यथापूर्व सव्ये शुद्धनिषादकः ॥ ३२ ॥
तदध: प्रतिकैशिक्यनिषाद: संभवेत्किल। ततः स्वरालॅ लिखेदेव वामपार्श्वे यथाक्रमम्॥ ३३॥ तदध: कैशिको जातो वामपारश्वे यथोपार । तत्कैशिकनिषादाघ: संभवेत्प्रतिकाकलिः ॥ ३४ ॥
तद्वामे विलिखेत्पाज्ञः स्वरान्पूर्वान्यथाक्रमम् । प्रतिकाकलिनैषादादघ: काकलिसंभवः ॥ ३५ ॥
यथाक्रमं वामपारश्वें तदघस्तान्न संभवः । चतुःश्रुतिर्घेवतः स्यादघ: प्रतिचतुःश्रुतेः ॥ ३६ ॥ यथाक्रमं वामपार्श्वे दक्षिणे प्रतिकैशिक: । तदध: कैशिको जातो वामपार्श्वे यथोपरि॥ ३७॥ सव्ये कैशिकनैषादादघः स्यात्प्रतिकाकलिः । यथाक्रमं वामपार्श्वे स्वरा लेख्या विचक्षणैः ॥ ३८ ॥
Page 75
३० संग्रहचूडामणि: निषादः काकलिरघः सव्यस्थप्रतिकाकले: । वामपार्श्वे लेखनीयं यथास्वरमुदीरितः । ततः प्रस्तारविरहाद्वेद एव न जायते ॥। ३९॥
चतुःश्रुतिधैवताघ: प्रतिषट्श्रुतिधैवतः । यथास्वरं वामपार्श्वे दक्षिणे कैशिकं लिखेत्। ४० ।।
तदध: प्रतिकाकल्या निषादं विलिखेत्सुधीः । यथास्वरं वामपार्श्वे लेखनीयं मनीषिभिः ॥ ४१॥
दक्षिणे प्रतिकाकल्या अधस्तात्काकलिर्भवेत्। यथास्वरं वामपार्श्वें प्रस्तारो न भवेत्ततः ।। ४२ ।।
तदध: षट्श्रुतिर्लेख्यो वामतस्तु यथास्वरम्। दक्षिणे प्रतिकाकल्या निषादोऽधोऽथ काकलि: ॥ ४३ ॥
यथास्वरं वामपार्श्वे लेखनीयं विचक्षणैः । ततः प्रस्तारविरहाञ्ेद एव न जायते। इत्येवमादिमं चक्रं समग्रं वर्णित शिवे॥ ४४ ॥ इत्यादिमं चक्रम् ॥
अथ द्वितीयचक्रलक्षणं प्रस्तारयति- अथ षट्श्रुतिकाकल्योरप्रस्तारतया तथा। वामस्थितं समुच्चार्य पञ्चमं मध्यमं तथा ॥ ४५ ।।
Page 76
तृतीयोऽध्याय: ३१
अथोच्यते प्रतीशुद्धगान्धाराध: प्रजायते। शुद्धगान्धार इत्येव वामपार्श्वे यथाक्रमम् ॥ ४६॥ दक्षिणे प्रतिशुद्धाख्यो घैवतश्च निषादकः । तदधः शुद्धनैषादो वामपाश्वें यथाक्रमम् । पूर्ववत्पस्तरेच्चकं द्वितीयमपि कोविदः ॥ ४७ ॥ इति द्वितीयं चक्रम्।
अथ तृतीयचक्रलक्षणम्- अथ षट्श्रुतिकाकल्योरप्रस्तारतया तथा। वामस्थितं समुच्चार्य पश्चमं मध्यमं तथा ॥४८ ।।
प्रंतिसाधारणमधः शुद्धगान्वारतो विदुः । यथास्वरं वामपार्श्वे लेखनीयं विचक्षणैः ॥ ४९॥
दंक्षिणे प्रतिशुद्धाख्यो धैवतश्च निषादकः । तदध: शुद्धनैषादो वामपाश्वे यथाक्रमम् । एवं तृतीयचक्रं च विलिखेद्रीतकोविदः ॥ ५० ॥ इति तृतीयं चक्रम् । अथ चतुर्थ चक्रलक्षणम्- प्रतिसाधारणस्याध: साधारणमथो लिखेत्। यथास्वरं वामपार्श्वे लेखनीयं विचक्षणैः ॥ ५१॥
Page 77
३२ संग्रहचूडामणि: दक्षिणे प्रतिशुद्धख्यो घैवतोऽथ निषादकः । एवमादि यथापूर्व प्रस्तारयति बुद्धिमान् ॥ ५२॥ इति चतुर्थ चक्रम्।
अथ पञ्चमचकलक्षणम्-
साधारणाख्यगान्धारस्याधः प्रत्यन्तरः स्तृतः । वामपार्श्वे लेखनीयं क्रमादेव यथास्वरम् ॥ ५३॥
दक्षिणे प्रतिशुद्धाख्यो धैवतोऽथ निषादकः । एवं प्रस्तारयेद्विद्वान्गीताचार्यो विचक्षणः ॥ ५४।।
इति पश्चमं चक्रम्।
अथ पष्ठचकलक्षणम्-
प्रत्यन्तराख्यगान्धारादधोऽन्तरमथालिखेत्। वामपाश्वें लेखनीयं क्रमादपि यथास्वरम् ॥। ५५॥
दक्षिणे प्रतिशुद्धाख्यो घैवतोऽथ निषादकः । इत्येवं षष्ठचक्रं च पूववत्पस्तरेत्सुधीः । अन्तराहयगान्धारात्प्रस्तारो न तु संभवेत् ॥५६॥
इति षछ्ठं चक्रम्।
Page 78
तृतीयोऽध्यायः ३३
वामस्थप्रतिशुद्धाख्यरिषभाज्जायते ह्यधः । शुद्धर्षभस्तथा दक्षे प्रतिशुद्धाह्य त्रिकम् ॥ ५७॥
गान्धारो धैवतश्चाथ निषादो लिख्यते क्रमात्। एवमादि यथापूर्व प्रस्तारयति कोविदः ॥ ५८ ॥
अखण्डप्रस्तारलक्षणम्-
षड्जस्वरश्र प्रथमो द्वितीयो रिषभस्तथा। गान्धारश्र तृतीयोऽथ चतुर्थो मध्यमस्तथा ॥५९॥
पञ्चमः पञ्चमश्चैव वैवतः षष्ट एव च । निषाद: सप्तमश्चैवेत्येते तु स्वरसंज्ञकाः ॥ ६० ॥
एक: षड्जस्य भेद: स्याद्विभेदो रिषभस्तथा। गान्धारश्र चतुर्भेदो मध्यमस्त्वष्टभेदकः ॥ ६१॥
पञ्चमः षोडशमिदो द्वात्रिशन्दिच्च घैवतः । निषादजनिता भेदाश्चतुःषष्टिमिताः स्मृताः ॥ ६२॥ ऐकविध्यं तु षड्जस्य स्पष्टमेव विवेकिनाम्। जायते रिषभस्याधः षड्जस्वर इतीरितम् ॥ ६३ ॥ वामपार्श्वे पुनः षड्जः पड्जान्तः पूर्ण एव च । रिषमस्येति मेदौ द्वौ जायेते शास्त्रसंमतौ ॥ ६४ ॥ 3
Page 79
३४ संग्रहचूडामणिः गान्धाराधस्तु लिख्येत रिषभस्वर एव च । वामपार्श्वे लेखनीयः षड्जस्वर इतीरितम् ॥ ६५ ॥
रिषभाज्जायते षड्जस्तद्वामे रिषभस्तथा। पुनश्च रिषभाज्जातस्तदधः षड्ज एव च ॥ ६६ ॥
वामपार्श्वे पुनः षड्जो दक्षिणे षड्ज एव सः। षड्रजान्तमित्थं संपूर्ण गान्धारस्य चतुष्टयम् ॥ ६७ ।।
मध्यमे पञ्चमे चैव धैवते च निषादके। पूर्वप्रस्तारजात्यानि लिख्यन्ते गीतकोविदैः ॥ ६८॥
अक्कश्रेणिलक्षणम्-
अङ्कश्रेण्यश्र लिख्यन्ते सोपानसममेव च। क्रमात्तत्रोपरि च षड्जाद्येकोत्तरवृद्धितः ॥ ६९ ॥ अन्त्योपान्त्यतृतीयं च चतुर्थ पश्चमं तथा। षछ्ठं सप्तमभावं चेत्येतान्संख्यायुताल्ँ लिखेत्। निषादान्तं भवेद्धावस्तत्परं नास्ति भावकः ॥ ७० ॥
उद्दिष्टलक्षणम्-
उद्दिष्टभेदात्वड जस्य संख्या नास्तीति तत्परम्। रिषभस्य द्विकं कोष्ठमेककोष्ठ च भुक्तकम् ॥ ७१॥
Page 80
तृतीयोऽध्यायः ३५ गान्धारस्य त्रयः कोष्ठा एककोष्ठ च भुक्तकम्। मध्यमस्य चतुःकोष्ठं तदेकं भुक्तमुच्यते ॥ ७२॥ पश्चमं पश्चकोष्ठं च तदेकं भुक्तमुच्यते। निषादे सप्तकोष्ठं च तदेकं भुक्तमुच्यते॥ ७३॥ एवंप्रकारं कोष्ठानां संख्यामुद्धत्य लेखयेत्। तत्संख्यामेकतः कृत्वा वर्जयेदादिसंख्यया ॥ ७४॥ यदीच्छेत्पश्चमं भेदं द्वात्रिशज्देदशालिनः । उच्यते तत्प्रकारस्तु द्वात्रिशतिषु पश्चकम्॥ ६५ ॥ हित्वा शेषं गुणित्वाऽथ सप्तविंशतिभेदतः। अन्ते कोष्ठे षोडशकमुपान्ते चाष्टकं तथा॥ ७६ चतुर्थे च द्वयं चैव पञ्चमे चैकमेव च। अन्त्योपान्त्येषु गान्धारं तृतीयं वर्जयेत्ततः॥७७॥ चतुर्थे पञ्चमे चैव पुनर्गान्धारमीरितम्। एवंप्रकारं सर्वेषु तदन्ते नष्टलक्षणम् ॥। ७८॥
खण्ड प्रस्तार लक्षणम्-
एकयोगो द्वियोगस्त्रियोगोऽन्यश्चतुरादिकः । i : पश्चयोगोऽथ षड्योग: सप्तयोग इति क्रमात् ॥७९॥
Page 81
३६ संग्रहचूडामणिः आरोहाद्यवरोहान्तः प्रस्तारे खण्ड उच्यते। एकयोगः स आरोहावरोहक्रमवर्जितः ॥। ८० ।।
द्वियोगे लिख्यते षड्जः प्रस्तारे रिषभादधः । वामे च रिषभः प्रोक्तो द्वी भेदावत्र कीर्तितौ ॥। ८१॥
त्रियोगे रिषभात्यड्ज ले्यमाहुर्मनीषिणः । वामे च रिषभः प्रोक्तो दक्षिणे तु यथोपरि ॥ ७२॥
विलिखन्त्यथ गान्धाराद्रिषभस्वरमेव हि। वामें गान्धारषड्जौ च गान्धारात्ड्जमेव च।। ८३ ।।
वामे लिखन्ति गान्धारं दक्षिणे च यथोपरि। रिषभादथ लेख्यः स्यात्षड्जार्यस्वर एव तु ॥ ८४ ॥
चामपारश्वे लेखनीयो गान्धारो रिषभस्तथा । गान्धाराद्रिषभश्चैव वामे गान्धार एव च। दक्षिणे षड्ज इत्येवं भेदा: षट् च प्रकीर्तिताः ॥।८५। चतुर्योंगे च षड्जाख्यो रिषभाल्लिख्यते स्वरः । वामे च रिषभः प्रोक्तो दक्षिणे तु यथोपरि ॥ ८६॥ गान्धाराद्रिषभः प्रोक्तो वामे गान्धारषड्जकौ । दक्षिणे मध्यमोऽथ स्याद्गान्धारातषड्ज एव च॥ ८७॥
Page 82
तृतीयोऽध्याय: ३७
वामे गान्धार इत्युक्तो दक्षिणे तु यथोपरि। स्वरः षड्जाभिधानस्तु लिख्यते रिषभादधः ॥ ८८ ।।
वामे गान्धाररिषभौ दक्षिणे तु यथोपरि। गान्धाराद्रिषभः प्रोक्तो वामे गान्धार एव च । ८९ ॥।
स्वरद्वयं लेखनीयं यथोपरि च दक्षिणे। मध्यमादथ गान्धारो वामे मध्यम एव च ॥ ९० ॥
तद्वामे रिषभः षड्जो रिषभात्षड्ज एव च। वामपार्श्वे च रिषभो दक्षिणे तु यथोपरि॥ ९१॥
मध्यमाद्रिषभः प्रोक्तो वामे मध्यमषड्जकौ। दक्षिणे चैव गान्धारः षड्जः स्यान्मध्यमादधः ॥ ९२॥
वामे च मध्यमः प्रोक्तो दक्षिणे तु यथोपरि। रिषभात्म्रोच्यते षड्जो वामपार्श्वे च मध्यमः ॥९३॥
तद्वामे रिषभश्चैव दक्षिणे तु यथोपरि। मध्यमाद्रिषभः प्रोक्तो वामपार्श्वे च मध्यमः ॥ ९४ ॥
दक्षिणे षह्जगान्धारौ गान्धाराद्रिषभस्तथा। वामे मध्यमगान्धारौ तद्वामे षड्ज एव च ।। ९५ ।।
Page 83
३८ संग्रहचूडामणि: गान्धाराल्लिख्यते षडूजो वामे गान्धार एव च। मध्यमो रिषमश्चेति दक्षिणे तु यथोपरि ॥ ९६॥
गान्धारो मध्यमाधः स्याद्वामे मध्यमषड्जकौ। दक्षिणे रिषभः प्रोक्तो मध्यमादथ षड्जकः ॥९७ ॥
वामभागे मध्यमः स्यादक्षिणे तु यथोपरि। गान्धारादथ षड्जः स्याद्रामपार्श्वे च मध्यमः ॥ ९८॥
तद्वामपार्श्वे गान्धारो दक्षिणे तु यथोपरि। मध्यमादथ गान्धारो वामपार्श्वे तु मध्यमः ॥ ९९ ॥
दक्षिणे षड्जरिषमौ षड्जश्र रिषभादधः । वामे मध्यमगान्धारौ तद्वामे रिषभस्तथा ॥ १०० ॥
गान्धाराद्रिषभः प्रोक्तो वामे गान्धार इष्यते। दक्षिणे मध्यमः षड्जो यथोपरिविधानतः ॥ १०१ ॥
मध्यमादथ गान्धारस्तद्वामे मध्यमस्तथा। तद्वामे रिषमः प्रोक्तो दक्षिणे तु यथोपरि॥ १०२ ॥
मध्यमाद्रिषभश्चैव वामपार्श्वे तु मध्यमः । : दक्षिणे लेखनीयौ च यथोपरि तथा स्वरौ॥ १०३ ॥
Page 84
तृतीयोऽध्याय :. ३९:
गान्धारादथ लेख्यः स्यादधस्तु रिषभस्वरः ॥ वामे मध्यमगान्धारौं दक्षिणे तु यथोपरि ॥ १०४॥
मध्यमादथ गान्धारो लेख्यो वामे तु मध्यमः । दक्षिणे च स्वरौ लेख्यौ यथोपरिविधानतः । मेदा: प्रस्तार एवं स्युश्चतुर्विशतिसंख्यकाः ॥ १०५ ।। सप्ताद्येकान्तकोष्ठानामधोऽधः सप्त पङ्क्तयः ! तास्वाद्यायामाद्यकोष्ठे लिखेदेकं परेषु खम् ॥ १०६ ॥
वेद्यमेदस्वरमितान्न्यस्येत्तेष्वेव लोष्टकान्।
शून्यादधो लिखेदेकं तं चाघोडधः स्वकोष्ठकात्। कोष्ठसंख्यागुणं न्यस्येत्खण्डमेरुरयं मतः ॥ १०८ ॥
श्रुतिजन्यस्वरलक्षणम्- तीव्राख्यादिश्रुतिभ्यश्च स्वरास्त्रिंशदिहोदिताः । ते च गान्धर्वगानैकयोग्या वेद्यास्त्वया शिवे ॥ १॥ नरगाने सलक्ष्याणि लक्षणानि ब्रुवेडधुना । तीव्रादिका याः श्रुतयः क्षोभिण्यन्ताः प्रकीर्तिताः॥२॥ विहाय मार्जनी तत्र क्षोभिणी च श्रुति तथा। . मिलनादेकयैकस्या गृहद्वादशकं भवेत् ॥३॥
Page 85
४० संग्रहचूडामणि: प्रथमा च द्वितीया च मिलिते प्रथमं गृहम्। तृतीया च चतुर्थी च द्वितीयं गृहमेव च। इत्येवं द्वन्द्वमिलनाद् गृहद्वादशकं विदुः ॥ ४ ॥
परा नाम्नाडथ पुंनाद: श्रुतिः स्त्रीनाद एव च। उभयोरपि संयोगात्स्वरो जन्यः स उत्तमः ॥५॥
तत्तच्छरतिभवं प्राहुः स्वरषोडशकं बुधाः । स्वराः सप्त प्रकृतयो विक्ृता नव कीर्तिताः ॥ ६ ॥
षोडशानां स्वराणां च नामानि शृणु पार्वति। सोपाने प्रथमे जातः शुद्धो रिषभ इष्यते ॥।७॥
द्वितीयसोपानगतौ शुद्धगान्धार इत्ययम्। चतुःश्रुती रिषम इत्येतौ द्वौ परिकीर्तितौ ॥८॥ तृतीयसोपानजातौ षट्श्रुती रिषभस्तथा। साधारणश्च गान्धार इति द्वौ कीर्तितावुमे ।। ९।।
गान्धारोऽन्तरसंज्ञस्तु तुर्य सोपानमास्थितः । सोपाने पश्चमे जातः शुद्धमध्यम इष्यते ॥ १० ॥
षष्ठसोपानजनितः प्रतिमध्यमनामकः । सोपानात्सप्तमाज्जातः स्वरः पञ्चमनामभाक॥ ११॥
Page 86
तृतीयोऽध्याय: ४१
श्रुतेराधारषड्जस्य पञ्चमः सहकार्ययम्। सोपानादष्टमाज्जातः शुद्धो धैवत उच्यते ॥ १२ ॥
सोपाने नवमे जातौ चतुःश्रुतिकघैवतः । शुद्धो निषाद इति च द्वौ स्वरौ समुदीरितौ॥ १३॥ सोपानाद्दशमाज्जातौ निषादः कैशिकस्तथा। वैवतः षट्श्रुतिश्चेति द्वौ स्वरौ परिकीर्तितौ ॥ १४ ॥ एकादशे तु सोपाने काकलिस्वरसंभवः । सोपाने द्वादशे चैंव षड्जस्वर उदाहृतः ॥ १५॥
तेषां प्रस्तारतो जाता मेदा द्वासप्ततिः क्रमात्। ख्यायन्ते मेलकर्तारस्ते द्वासप्ततिसंख्यकाः ॥ १६॥
मेलप्रस्तारलक्षणम्- सप्त स्वराश्च शुद्धाः स्युर्निषादाधस्तु2 कैशिकी । लिख्यन्ते वामपारश्वें च यथाक्रममथ स्वराः ॥ १॥
वामपार्श्वे च लिख्यन्ते यथाक्रममथ स्वराः॥२॥
*चतुःश्रुतिर्घैवतोऽथ लिख्यते धैवतादधः । दक्षिणे कैशिकी चैव वामपारश्वे यथाक्रमम्॥ ३।b
Page 87
संग्रहचूडामणिः 5लिख्यते कैशिकाधश्च काकलिस्वर एव हि। वामपाश्वें लेखनीया यथाक्रममथ स्वराः ॥४॥
चतुःश्रुतेर्घैवतानतु षद्श्रुति घैवत लिखेत्। दक्षिणे काकलीं चैव वामपार्श्वे यथाक्रमम् ॥५॥
7गान्धाराल्लिख्यतेऽधश्र साधारण इति स्वरः । दक्षिणे च क्रमः शुद्धो वामपार्श्वे यथाक्रमम्॥ ६॥
निषादादथ लिख्येत कैशिकस्वर एव च । वामपार्श्वे लेखनीयाः स्वराः सर्वे यथोपरि ॥ ७॥
9कैशिकादथ लिख्येत काकलिस्वर एव च। वामपार्श्वे च लिख्यन्ते यथोपरि तथा स्वराः ॥८॥
10 धैवतादथ लिख्येत चतुःश्रुतिकधैवतः । दक्षिणे कैशिकी चैव वामपार्श्वे यथोपरि॥९॥
11 कैशिकादथ लिख्येत काकलिस्वर एव च। वामपार्श्वे लेखनीयाः स्वराः सर्वे यथाक्रमम् ॥१० ॥
12चतुःश्रुतेर्घैवतात्तु षट्श्रुरति घैवतं लिखेत्। दक्षिणे काकलीं चैव वामपार्श्वे यथाक्रमम् ।। ११।।
Page 88
तृतीयोऽध्यायः ४३
1साधारणाधो लिख्येत गान्धारोऽन्तर एव च। दक्षिणे च क्रमाच्छुद्धा वामपार्श्वे यथोपरि ॥ १२ ॥
14निषादादथ लिख्येत कैशिकस्वर एव च। 1 वामपार्श्वे लेखनीया: स्वरा अथ यथाक्रमम् ॥ १३ ॥
15 कैशिकादथ लिख्येत काकलिस्वर एव चं। चामपारश्वे तु लेख्या: स्युः स्वरा अथ यथोपरि॥ १४ ॥
6 धैवताल्लिख्यते शुद्धाच्छतुःश्रुतिकधैवतः । :. दक्षिणे कैशिकश्रैव वामपार्श्वे यथाक्रमम् ॥१५॥
17कैशिकादथ लिख्येत काकलिस्वर एव च। वामपार्श्वे तु लिख्यन्ते यथोपरि तथा स्वराः॥ १६॥
18चतुःश्रुतेर्घैवतात्ु षटश्रुति धैवतं लिखेत्। दक्षिणे काकलीं चैव वामपार्श्वे यथाक्रमम्॥ १७ ॥
19रिषभाल्लिख्यते शुद्धाद्रिषभस्तु चतुःश्रुतिः । साधारणो दक्षिणेऽथ स्वराः शुद्धाः प्रकीर्तिताः ॥ १८॥
20निषादादथ लिख्येत कैशिकस्वर एव च। चामपार्श्वे लेखनीयाः स्वरा अथ यथाक्रमम् ॥ १९ ॥
Page 89
संग्रहचूडामणि: 88
21 कैशिकादथ लिख्येत काकलिस्वर एव च। वामपाश्वें लेखनीया यथाक्रममथ स्वराः ॥ २० ॥
22 धैवतादथ लिख्येत चतुःश्रुतिकधैवतः । दक्षिणे कैशिकश्चैव वामपारश्वें यथाक्रमम् ॥ २१॥
23 कैशिकादथ लिख्येत काकलिस्वर एव च वामपार्श्वे लेखनीयाः स्वरा अथ यथाक्रमम् ॥ २२ ॥
2*चतुःश्रुतिधैवताध: षट्श्रुतिं धैवत लिखेत्। दक्षिणे काकलि चैव वामपार्श्वे यथाक्रमम् ॥२३॥
25साधारणाधो लिख्येत स्वरस्त्वन्तर एव च। दक्षिणे च स्वराः शुद्धा वामपार्श्वे यथोपरि ॥ २४॥
26निषादादथ लिख्येत कैशिकस्वर एव च । वामपार्श्वे लेखनीयाः स्वरा अथ यथाक्रमम्॥२५॥
27कैशिकादथ लिख्येत काकलीस्वर एव च। वामपार्श्वे लेखनीयाः स्वरा अथ यथाक्रमम् ॥२६॥
28घैवतादथ लिख्येत चतुःश्रुतिकधैवतः । दक्षिणे कैशिकश्चैव वामपार्श्वे यथाक्रमम् ॥ २७॥
Page 90
तृतीयोऽध्याय: ४५
29 कैशिकादथ लिख्येत काकलिस्वर एव च। वामपार्श्वे लेखनीयाः स्वरा अथ यथाक्रमम् ॥ २८॥
30चतुःश्रुतिधैवताधः षट्श्रुति घैवत लिखेत्। दक्षिणे काकलीं चैव वामपार्श्वे यथाक्रमम्॥ २९॥
31चतुःश्रत्यृषभाधोऽथ षट्श्रुती रिषभः स्मृतः । दक्षिणे चान्तरः शुद्धास्तथा वामे यथाक्रमम् ॥३०॥
32निषादादथ लिख्येत कैशिकस्वर एव च। वामपार्श्वे लेखनीयाः स्वरा अथ यथाक्रमम् ॥ ३१॥
33 कैशिकादथ लिख्येत काकलिस्वर एव च। वामपार्श्वे लेखनीयाः स्वरा अथ यथाक्रमम् ॥३२॥
3धैवतादथ लिख्येत चतुःश्रुतिकधैवतः । दक्षिणे कैशिकं चैव वामपार्श्वे यथाक्रमम् ॥ ३३॥
35कशिकादथ लिख्येत काकलिस्वर एव च। वामपार्श्वे लेखनीया यथोपरि तथा स्वराः ॥ ३४॥
36चतुःश्रुतिधैवताध: षद्श्रुति घैवतं लिखेत्। दक्षिणे काकलीं चैव वामपार्श्वे यथाक्रमम्॥ ३५॥
Page 91
४६ संग्रहचूडाम णिः इमे भेदास्तु षट्त्रिशच्छुद्धमध्यमसंयुताः । एतत्प्रस्तारजातीनां प्रतिमध्यमयोगतः ॥ ३६ ॥
लेखनेऽन्ये च षट्त्रिशद्वेदा देवि भवन्ति हि। आहत्यैते जातिभेदा द्वासप्ततिरुदाहताः ॥ ३७॥
ये तु प्रसिद्धमेलाधिकारिणश्च द्विसप्ततिः । तेषां नामानि वक्ष्यन्ते क्रमशो लक्षणानि च ॥ ३८ ॥
अथ शुद्धमध्यममेलकर्तृणां नामान्युच्यन्ते-
कनकाङ्की च रत्नाक्की गानमूर्तिर्वनस्पतिः । नाम्ना मानवती तानरूपी सेनावती तथा॥ १ ॥
हनुमत्तोडिविर्याता धेनुकेति प्रकीर्तिता। नाटकप्रिय इत्युक्त: कोकिलप्रियनामकः ॥ २ ॥
तथा रूपवती चैव गायकप्रियनामकः । वकुलाभरणं चैंव मायामालवगौलकः ॥ ३ ॥
चक्रवाक इति प्रोक्तः सूर्यकान्त इति स्मृतः । हाटकाम्बर्यभिख्या च झ्कारध्वनिनामकः ॥ ४ ॥ नरभैरविनान्नी च कीरवाणी ततः परम्। खरहरप्रिय श्चैव तथा गौरीमनोहरी॥। ५॥
Page 92
तृतीयोऽध्यायः
वरुणप्रियनामा च माररञ्जनिका तथा। चारुकेशीति विख्याता सरसाङ्गीति कीर्तिता ॥ ६ ॥
हरिकाम्मोजिका धीरशंकराभरणं तथा। नागानन्दनिका यागप्रियाऽथो रागवर्धनी ॥७॥
गाञ्केयभूषणी नाम्ना वागधीश्वरिनामिका । विख्याता शूलिनीनान्ना चलनाटः प्रकीर्तितः ॥ ८॥
अथ प्रतिमध्यममेलकर्तृणां नामानि- सालगो नाम विख्यातो जलार्णव इतीरितः । ख्याता झालवरालीति नवनीतमिति स्मृतम् ॥ १ ॥ F*
पावनी लोकविख्याता रघुप्रिय इतीरितः । गवाम्भोधिरिति ख्यातो भवप्रिय इति श्रुतः ॥ २ ॥
शुभपन्तुवराली च तथा षड्धमार्गणी। सुवर्णाङ्ञीति विरयाता दिव्यमण्यभिधा तथा ॥ ३ ॥ ६
धवलाम्बरिनान्नी च नामनारायणी ततः । कामवर्धन्यभिख्याता रामप्रिय इति स्मृतः ॥४ ॥
गमनश्रम इत्युक्त: श्रुता विश्वंभरीति च। श्यामलाङ्गीति विर्याता षण्मुखप्रिय एव च ॥ ५॥
Page 93
संग्रहचुडामणि: सिंहेन्द्रमध्यमा चैव हेमवत्यभिधा ततः। ख्याता धर्मवतीनान्ना स्मृता नीतिमतीति च ॥ ६ ॥
कान्तामणिरिति प्रोक्ता रिषभप्रियनामकः । लताज्जीति प्रसिद्धा च वाचस्पतिरितीरितः ॥। ७ ।।
विख्याता मेचकल्याणी ततश्चित्राम्बरी पुनः । सुचरित्र इति ख्यातस्तथा ज्योतिःस्वरूपिणी ॥ ८॥
धातुवर्धनिविख्याता नासिकाभूषणो तथा। ततः कोसल इत्युक्तो रसिकप्रियनामकः ॥ ९॥
१. कमकाम्बरीमेल लक्षणम्-
शुद्धसप्तस्वरवती पूर्णारोहावरोहिका। षड्जग्रहांशकन्यासा मुख्यमेलाधिकारिका । वायुबीजाक्षरा सा च कनकाङ्गीति कथ्यते । १॥
२. फेनद्युतिमेललक्षणम्- द्वितीया चैव रल्नाङ्की कैशिकस्वरसंयुता। तथा चेतरशुद्धा स्यात्पूर्णारोहावरोहिका । षड्जग्रहांशकन्यासा चाभिबीजा प्रमोदकृत् ।२॥
३. सामवरालीमेललक्षणम् --
Page 94
तृतीयोऽध्यायः ४
सकाकली गानमूर्तिस्तथा चेतरशुद्धका। पूर्णारोहावरोहा च षड्जन्यासांशकग्रहा। भूबीजा भाग्यफलदा तथा मेलस्तृतीयकः ॥ ३ ॥
४. भानुमतीमेललक्षणम्-
चतुःश्रुतिधैवतेन कैशिक्या च वनस्पतिः । तथैवेतरशुद्धश्र पूर्णारोहावरोहकः ॥ ४ ॥
षड्जग्रहांशकन्यासो जलबीजाक्षरः शुभः । तथैव पोषणकरस्तथा मेलश्रतुर्थकः ॥५॥
५. मनोरञ्जनीमेललक्षणम्-
चतुःश्रुतिधैवतेन काकल्येतरशुद्धका। पूर्णारोहावरोहा च षड्जन्यासांशकग्रहा ॥ ६ ॥
आकाशबीजसंयुक्ता शिवदैवा फलप्रदा । मानवत्युदिता सद्गिस्तथा मेलश् पश्चमः ॥७॥
६. तनुकीर्त्तिमेललक्षणम्-
षट्श्रुतियुग्धैवतेन काकल्येतरशुद्धकः । पूर्णारोहावरोहश् षड्जन्यासग्रहांशकः ॥८।। 4
Page 95
५० संग्रहचूडामणि: वायुबीजाक्षरयुतः श्रोत्रमित्रैः स्वरैर्लसन्। तानरूपी महाराग: षष्ठोयमधिकारकः ॥ ९ ॥
७. सेनाग्रणीमेललक्षणम्- ससाधारणगान्धारोऽन्यशुद्धस्वरान्वितः । पूर्णारोहावरोहश्र षड्जन्यासांशकग्रहः ॥ १० ॥ वाय्वमिबीजयुक्तश्र भीतियुक्तस्वरः शुभः । सेनापतिस्तु पुंरागः सप्तमोऽप्यधिकारकः ॥ ११ ॥ ८. तोडिमेललक्षणम्- ससाधारणगान्धारा कैशिकीसमलंकृता। तथैवेतरशुद्धा च पूर्णारोहावरोहिका ॥ १२ । षड्जग्रहांशकन्यासा संपड्धूबीजसंयुता। हनुमत्तोडिरित्येव चाष्टमोऽप्यधिकारकः ॥१३ ॥ ९. भिन्नषड्जमेललक्षणम् -- ससाधारणगान्धारा काकलीस्वरसंयुता। तथा चेतरशुद्धा च पूर्णारोहावरोहिका ॥ १४ ॥ पुष्टिकृज्जलबीज़ार्णा धेनुका धर्मरूष्भृत्। नवमो ह्मधिकारोऽयं गीतविद्धिः प्रकीर्त्यते ॥ १५॥
Page 96
12721 तृतीयोऽध्यायः ५१
१०. नटाभरणमेललक्षणम्-
ससाधारणगान्धारः सचतुःश्रुतिधैवतः । सकैशिकनिषादश्चेतरशुद्धस्वरस्तथा ॥ १६ ॥ पूर्णारोहावरोहश्र षड्जन्यासांशकग्रहः । वाय्वाकाशाक्षरेडघश्च शोकभीतिस्वरैर्युतः । नाटकप्रियरागोऽयं दशमो ह्यधिकारकः ॥१७ ॥ ११. कोकिलारवमेललक्षणम्-
ससाधारणगान्धारः सचतुःश्रुतिधैवतः । सकाकलिनिषादश्चेतरशुद्धस्वरात्मकः ॥ १८ ॥ पूर्णारोहावरोहश्र षड्जन्यासांशकग्रहः । भूवायुबीजवर्णश्र शुभकृद्धि: स्वरैर्युतः । कोकिलप्रिय इत्येकादशोऽयमधिकारकः ॥ १९ ॥
१२. रौप्यनगमेललक्षणम्-
ससाधारणगान्धारा सषट्श्रुतिकधैवता। सकाकलिनिषादा च पूर्णारोहावरोहिका ॥ २०॥
षड्जग्रहांशकन्यासा चाभिभूबीजसंयुता । संपदानन्दशुभकृत्स्वरयुक्ता विशेषतः । · रूपावतीति कथिता द्वादशो ह्यधिकारकः ॥ २१ ॥ 7899
Page 97
५२ संग्रहचूडामणि:
१३. हेज्जुज्जिमेललक्षणम् --
युक्तोऽन्तरेण गान्धारेणेतरस्वरशुद्धकः । पूर्णारोहावरोहश्र षड्जन्यासांशकग्रहः ॥ २२॥।
वायुभूबीजसंयुक्त: शुभकर्तृस्वरेडितः । गायकप्रिय इत्येव हयधिकारस्त्रयोदशः ॥ २३॥
१४. वसन्तमैरवीमेललक्षणम्-
कैशिक्यन्तरगान्धारसहितेतरशुद्धका । पूर्णारोहावरोहा च षड्जन्यासांशकग्रहा ॥ २४ ॥ संजीवनकरी नित्यं जलबीजाक्षरैर्युता। वकुलाभरणाख्या चाप्यधिकारश्रतुर्दशः ॥ २५॥
१५. मालवगौलमेललक्षणम्- का कल्यन्तरगान्धारसहितश्रान्यशुद्धकः । पूर्णारोहावरोहश्र षड्जन्यासांशकग्रहः ॥ २६ ॥
वाय्वाकाशाक्षरेड्यश्र भीतिस्वरयुतः शुभः । अधिकारः पञ्चदशो मायामालवगौलकः ॥ २७ ॥
१६. वेगवाहिनीमेललक्षणम्-
Page 98
तृतीयोऽध्याय: ५३
अन्तर्गान्धारसहितश्रतुःश्रुतिकधैवतः । सकैशिकनिषादश्चेतरशुद्धस्तथैव च ।। २८।।
पूर्णारोहावरोहश्र षड्जन्यासांशकग्रहः । वायुबीजाक्षरवरः शोकस्वरयुतः शुभः । चक्रवाक इति ख्यातः षोडशो ह्यधिकारकः ॥ २९॥
१७. सुप्रदीपमेललक्षणम्-
अन्तर्गान्धारसहितः सचतुःश्रुतिघैवतः । काकलीतरशुद्धश्र पूर्णारोहावरोहकः ॥ ३० ॥
षड्जग्रहन्यासयुतश्र्ाभिभूबीजसंगतः । सूयकान्तः सप्तदशोऽधिकारः कीर्तितो बुघैः ॥ ३१ ॥
१८. शुद्धमालवीमेललक्षणम् --
अन्तर्गान्धारसहिता सषट्श्रुतिकधैवता। सकाकलिनिषादा चेतरशुद्धा तथैव च ।। ३२ ।।
पूर्णारोहावरोहा च षड्जन्यासांशकग्रहा। भूबीजाक्षर संयुक्ता संपदानन्दकारिणी। हाटकाम्बरिकेत्यष्टादशोऽयमधिकारकः ॥ ३३॥
Page 99
५४ संग्रहचूडामणिः ससाधारणगान्धारश्रतुःश्रुत्यृषभान्वितः । तथा चेतरशुद्धः संपूर्णारोहावरोहकः ॥ ३४ ॥
षड्जग्रहांशकन्यासो जलाकाशाक्षरैर्युतः । संजीवनकरो नित्यं झक्कारध्वनिरीरितः । अधिकार इति प्रोक्तो बुधैरेकोनविंशकः ॥ ३५॥
२०. भैरवीमेललक्षणम्-
ससाधारणगान्धारा चतुःश्रुत्यृषभान्विता। सकैशिकनिषादा चेतरशुद्धात्मिका मता ॥ ३६ ॥
पूर्णारोहावरोहा च षड्जन्यासांशकग्रहा। आकाशबीजसंयुक्ता भैरवस्वरयोगिनी। नरभैरविनान्नीयं विशोऽयमधिकारकः ॥ ३७॥
२१. किरणावलिमेललक्षणम्-
चतुःश्रुत्यृषभोपेता काकलिस्वरसंयुता। ससाधारणगान्धारा शुद्धैरन्यैः समन्विता ॥ ३८॥
पूर्णारोहावरोहा च षड्जन्यासांशकग्रहा। वायुज्वलनबीजीया शोकस्वरसमन्विता। कीरवाणीति विख्याता ह्येकविंशोऽधिकारकः ॥३९ ॥
Page 100
ृतीयोऽध्याय: ५५
२२. श्रीरागमेललक्षणम्-
चतुःश्रुत्यृषभा साधारणगान्धारभूषणा । चतुःश्रुतिघैवतयुक्सकैशिकनिषादिनी ॥। ४० ।।
तथैवेतरशुद्धा च पूर्णारोहावरोहिका। षड्जन्यासग्रहांशा चाप्यनलस्वरविक्रमा ॥ ४१ ॥
पराक्रमैकफलदः सर्वशत्रुविनाशनः । गायकानां त्रियो ह्युक्तो नाम्ना खरहरप्रियः । द्वार्विशतितमो मेल: प्रोक्तो गीतिविचक्षणैः ॥ ४२ ॥
२३. वेलावलीमेललक्षणम्-
चतुःश्रुत्यृषभा साधारणगान्धारभूषणा । चतुःश्रुतिधैवतयुक्काकलीतरशुद्धभाक् । ४३॥
संपूर्णारोहावरोहा षड्जन्यासांशकग्रहा। धात्रीजीवनबीजार्णा सुखदाSSनन्ददायिनी। गौरीमनोहरीत्युक्ता त्रयोविंशोऽधिकारकः ॥ ४४ ॥
२४. वीरवसन्तमेललक्षणम्-
चतुःश्रुत्यृषभः साधारणगान्धारभूषितः । षट्श्रुतिधैवतयुतः काकलीतरशुद्धभाक् ॥४५ ॥
Page 101
५६ संग्रहचूडामणिः संपूर्णारोहावरोहः षड्जन्यासग्रहांशकः । जलबीजयुतो नित्यं संजीवनकरः शुभः । वरुणप्रिय इत्युक्तश्रतुर्विशोऽधिकारकः ॥ ४६ ॥
२५. शरद्वतीमेललक्षणम्-
संपूर्णारोहावरोहा षड्जन्यासग्रहांशका ॥ ४७ ॥ नभोवाय्वक्षरवती शोकस्वरकदम्बयुक् । माररञ्जनिका पञ्चविशोऽयमधिकारकः ॥ ४८ ॥
तथा चेतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिका ॥ ४९॥ षड्जन्यासग्रहांशा च वायुबीजाक्षरैर्युंता। करुणारसशोभाढ्या चारुकेशीति कथ्यते। षड्विंशो ह्यधिकारोऽयं गीतशास्त्रज्ञपूजितः ॥ ५०॥
२७. सुरसेनमेललक्षणम्-
लसन्तीतरशुद्धा च पूर्णारोहावरोहिका ॥ ५१ ॥
Page 102
तृतीयोऽध्यायः ५७
भीतिस्वरकदम्बाढया शिखीन्द्रजविभूषिता। सरसाङ्गी मनोज्ञेयं सप्तविशोऽधिकारकः ॥ ५२॥
२८. काम्भोजीमेललक्षणम्-
चतुःश्रुत्यषभान्तर्गान्धारभूषणभूषिता । चतुःश्रुतिधैवता च सकैशिकनिषादिका ॥ ५३ ॥ लसन्तीतरशुद्धा च पूर्णारोहावरोहिका। षड्जन्यासग्रहांशा च भूमित्रीजार्णशोभिता ॥ ५४॥ करुणारससंपूर्णा महीसौभाग्यदायिनी। हरिकाम्भोजिका ह्यष्टाविंशोऽयमधिकारकः ॥५५॥
२९. शंकराभरणमेललक्षणम्-
चतुःश्रुत्यृषभान्तर्गान्धारनूपुरसंयुतम्। चतुःश्रुतिधैवतकाकलिकाश्ीविराजितम् ॥५६॥
शुद्धैरन्यैः स्वरैर्युक्तं पूर्णारोहावरोहकम्। षड्जन्यासग्रहांशं च व्योमबीजार्णवन्दितम् ॥५७॥ रौद्रस्वरयुत धीरशंकराभरणं शुभम्। अधिकारोऽयमेकोनत्रिंश एवमुदीरितः ॥ ५८॥
२०. सामन्तमेललक्षणम्-
Page 103
५८ संग्रहचूडामणि:
सकाकलिनिषादा च पूर्णारोहावरोहिका ॥ ५९॥
षड्जग्रहांशकन्यासा व्योमबीजविराजिता। भयानकर सैर्युक्ता नागानन्दिनिनामिका। अधिकारो महानत्र त्रिंशः संगीतसंमतः ॥ ६० ॥
३१. कलहंसमेललक्षणम् --
पूर्णारोहावरोहा च षड्जन्यासग्रहांशका ॥ ६१ ॥
वायुबीजाक्षरवती शान्तस्वरकदम्बिनी। यागप्रियेति कथिता ह्यश्वमेघाध्वरेडिता। संगीतपण्डितैरेकत्रिशोऽयमधिकारकः ॥ ६२ ॥
३२. रागचूडामणिमेललक्षणम्-
षट्श्रुत्यृषभयुक्ताऽन्तर्गान्धारा कैशिकीयुता। शुभा चेतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिका ॥ ६३ ॥
षड्जन्यासग्रहांशा च पवनाभिद्विबीजिनी। बीमत्सरससंदोहा रागवर्धनिनामिका। संगीतसारवित्पूज्या द्वान्रिशश्चाधिकारकः ॥ ६४ ॥
Page 104
तृतीयाऽध्यायः ५९
षट्श्रुत्यृषभयुक्तान्तर्गान्धारा काकलीयुता। शुभा चेतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिका ॥ ६५ ॥ षड्जन्यासग्रहांशा च वायुबीजार्णशोमिनी। घनैश्वर्यप्रदात्री च कनकान्दोलदायिनी। गाङ्गेयभूषणी ह्युक्ता त्रयस्त्रिंशोऽधिकारकः ॥ ६६ ॥ ३४. छायानाटमेललक्षणम्- षट्श्रुत्यृषभयुक्तान्तर्गान्धारमणिभूषणा। चतुःश्रुतिधैवतभाक्सकैशिकनिषादिनी ॥ ६७ ॥ शोभिनीतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिका। षड्जन्यासग्रहांशा च वायुवार्बीजमातृका ॥ ६८॥ जगन्माता पुटकरी शान्तस्वरकदम्बिनी । संगीताख्यसुधासिन्धुवृद्धिकृद् वागधीश्वरी। अधिकारश्रतुस्त्रिंशो गीतसारविदीरितः ॥ ६९ । ३५. देशाक्षीमेललक्षणम्-
चतुःश्रुतिधैवतेति खज्ञखेटकशोभिनी॥ ७०॥
Page 105
६० संग्रहचूडामणिः सकाकलिनिषादा द्विहंसाम्बुजविलासिनी। लसन्तीतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिका ॥ ७१॥
षड्जन्यासग्रहांशादिनाकिनीगणशोभिनी। आकाशबीजाट्टहासा रौद्रस्वरकदम्बिनी ॥ ७२॥ शूलिनी स्वरशत्रुन्नी नान्ना सौमाग्यदायिनी। संगीतकोविदैरीडया पश्चत्रिंशोऽधिकारकः ॥ ७३ ॥
३६. नाटमेललक्षणम्- षट्श्रुत्यषभगान्धारः सषट्श्रुतिकधैवतः । सकाकलिनिषादश्चेतरशुद्धस्तथैव च ।। ७४॥
संपूर्णारोहावरोहः षड्जन्यासग्रहांशकः । वायुबीजाक्षरयुतः करुणारसशोभितः । चलनाट इति प्रोक्त: षट्त्रिंशो ह्वधिकारकः ॥ ७५॥
३७. सालवरागमेललक्षणम्-
प्रतिमध्यमसंयुक्तश्रान्यशुद्धात्मकस्तथा। संपूर्णारोहावरोहः षड्जन्यासांशकग्रहः ॥ ७६ ॥
वाय्वभिबीजसंयुक्त: शुभस्वरकदम्बकः । नाम्ना सालगरागोऽयं सप्तत्रिंशः प्रकीर्तितः ॥ ७७॥
Page 106
तृतीयोऽध्यायः ६१ ३८. जगन्मोहनमेललक्षणम्-
प्रतिमध्यमकैशिक्यसंयुक्तश्रान्यशुद्धकः । संपूर्णारोहावरोहः षड्जन्यासांशकग्रहः ॥ ७८ ॥ भूमिबीज/म्वराढ्य: श्रीसंपद्रलाकराह्यः । जलार्णव इति प्रोक्तश्राष्टत्रिंशोऽधिकारकः ॥ ७९॥
३९. वरालिमेललक्षणम्-
प्रतिमध्यमसंयुक्ता. काकलीतरशुद्धका। संपूर्णारोहावरोहा पड्जन्यासांशकग्रहा ॥ ८० ॥
वायुबीजाक्षरवती जनजीवनकारिणी। नाम्ना झालवराल्यूनचत्वारिशोऽधिकारक: ॥ ८१ ॥
४०. नभोमणिमेललक्षणम्-
प्रतिमध्यमसंयुक्तं सचतुःश्रुतिधैवतम्। कैशिकीतरशुद्धं संपूर्णारोहावरोहकम् ॥ ८२॥
षड्जन्यासांशकग्रहं व्योमबीजाख्यशिप्यगम्। गोपालप्रियमत्यन्तं मृदुस्वरकदम्बकंम्। नवनीतमिति प्रोक्तं चत्वारिंशोऽधिकारकः ॥ ८३ ॥
Page 107
६२ संग्रहचूडामणि:
४१. प्रभावतीमेललक्षणम्-
प्रतिमध्यमयुक्ता च सचतुःश्रुतिधैवता। काकलीतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिका ॥। ८४॥।
षड्जग्रहांशकन्यासगङ्गाजलविराजिता। वायुबीजाक्षरवती भीतिस्वरकदम्बिनी। पावनोनामिका चैकचत्वारिंशोऽधिकारकः ॥ ८५ ॥
४२. रघुलीलमेललक्षणम्-
प्रतिमध्यमयुक्ता च सषट्श्रुतिकधैवता। काकलीतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिका ॥ ८६॥
अग्निबीजयुता साध्वी सर्वाभीष्टप्रदायिनी। रघुप्रियेति र्यांता द्विचत्वारिंशोऽधिकारकः ॥ ८७॥
४३. गीर्वाणमेललक्षणम्-
ससाधारणगान्धारः प्रतिमध्यमशोभितः । तथा चेतरशुद्ध: संपूर्णारोहावरोहकः ॥ ८८॥
षड्जन्यासग्रहांशाख्यत्रिकालक्षीरदायकः । भूमिबीजयुतः संपत्सौभाग्यफलपोषकः । नाम्ना गवाम्भोधिरिति त्रिचत्वारिंश ईरितः ॥। ८९।।
Page 108
तृतीयोऽध्याय: ६३ ४४. भवानीमेललक्षणम्-
ससाधारणगान्धारप्रतिमध्यमभूषणा। कैशिकीतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिणी ॥ ९० ॥
ष ड्जग्रहांशकन्यासा शंकरार्धशरीरिणी। जल बी जार्णसंयुक्ता जगज्जीवनकारिणी। भवप्रियेति च चतुश्चत्वारिंशोऽधिकारकः ॥ ९१ ॥
४५. पन्तुवरालीमेललक्षणम्-
ससाधारणगान्धारप्रतिमध्यमशोभिता। काकलीतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिका ॥ ९२ ॥
षड्जग्रहांशकन्यासा भूम्याकाशाक्षरैर्युता। शुभा पन्तुवराली पञ्चचत्वारिंश ईरितः ।। ९३ ।।
४६. तीत्रवाहिनीमेललक्षणम्-
ससाधारणगान्धारा प्रतिमध्यमसंयुता। चतुःश्रुतिधैवतिका कैशिकीतरशुद्धका ॥ ९४ ॥
संपूर्णारोहावरोहा षड्जन्यासत्रहांशका । वायुबीजाक्षरवती तपःसिद्धिफलप्रदा। षड्विधमार्गणीनाम्ना षट्चत्वारिंश ईरितः ॥। ९५ ।।
Page 109
६४ संग्रहचूडामणि: ४७. सौवीरमेललक्षणम्- ससाधारणगान्धारप्रतिमध्यमसंयुता । चतुःश्रुतिधैवतेड्या काकलीतरशुद्धका ॥ ९६ ॥ संपूर्णारोहावरोहा षड्जन्यासांशकग्रहा। भूम्यभित्रीजसंयुक्ता संपद्विक्रमकारिणी। सुवर्णाङ्गी शुभा सप्तचत्वारिंशोऽधिकारकः ॥ ९७ ॥
४८. जीवन्तिनीमेललक्षणम्- ससाधारणगान्धारप्रतिमध्यमशोभिनी। षट्श्रुतिधैवतवती काकलीतरशुद्धका ॥ ९८॥ संपूर्णारोहावरोहा षड्जन्यासांशकमरहा। भूम्यभनिबीजोल्लसिता संपद्विक्रमकारिणी। नाम्ना दिव्यमणिस्त्वष्टचत्वारिंशोऽधिकारक: ॥ ९९॥
४९. धवलाङ्गीमेललक्षणम्- एषा चान्तरगान्धारप्रतिमध्यमशोभिनी। तथा चेतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिका ॥ १०० ॥
षड्जग्रहांशकन्यासा जलबीजाक्षराश्चिता। जगत्सजीवनकरी विख्याता धवलाम्बरी। गीतविद्धिः श्रुतैकोनपञ्चाशो ह्यधिकारकः ॥ १०१ ॥
Page 110
तृतीयोऽध्यायः ६५
५०. नर्मदमेललक्षणम्-
जगत्यन्तरगान्धारप्रतिमध्यमशोभिनी। कैशिकीतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिका ॥ १०२॥। षड्जग्रहांशकन्यासा वाय्वाकाशनिरन्तरा। धर्मादिमोक्षफलदा नामनारायणी मता। संगीतशास्त्रिभिः पञ्चाशत्तमो ह्वधिकारकः ॥ १०३ ॥ ५१. रामक्रियमेललक्षणम्- मनस्यन्तरगान्धारप्रतिमध्यमजागरा। काकलीतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिका ॥ १०४ ॥
षड्जग्रहांशकन्यासा वायुबीजयुता शुभा। कामवर्धनिनाम्ना ह्येकपश्चाशोऽधिकारकः ॥ १०५ ॥
५२. रमामनोहरीमे ललक्षणम् -- उरस्यन्तरगान्धारप्रतिमध्यमभूषणा। चतुःश्रुतिधैवताढ्या कैशिकीतरशुद्धका ॥ १०६ ॥। संपूर्णारोहावरोहा षड्जन्यासांशकग्रहा। वाय्वभिबीजताटङ्कशोभिनी भाग्यदायिनी। रामप्रियेति कथिता द्विपश्चाशोऽधिकारकः ॥ १०७॥ ५३. गमकक्रियमेललक्षणम्- 5
Page 111
६६ संग्रहचूडामणि: वक्षस्यन्तरगान्धारप्रतिमध्यमधूर्वहा। चतुःश्रुतिधैवतयुक्काकलीतरशुद्धका ॥ १०८ ॥। संपूर्णारोहावरोहा षड्जन्यासांशकग्रहा। भूमिबीजाक्षरवती सदा संपत्करी शुभा ॥ १०९ ॥ लोकानन्दकरी मन्दगामिनी गमनश्रमा। कथिता विबुधैरेवं त्रिपश्चाशोऽधिकारकः ॥ ११० ॥ ५४. वैशाखमेललक्षणम्- जगत्यन्तरगान्धारप्रतिमध्यमसंयुता । षट्श्रुतिधैवताढ्या च काकलीतरशुद्धका ॥ १११ ॥ संपूर्णारोहावरोहा षड्जन्यासग्रहांशका। जलाभिबीजसुव्याप्ता सृष्टिस्थितिकरी शुभा । विश्वंभरी तु कथिता चतुःपञ्चाश ईरितः ॥ ११२ ॥।
५५. शामलमेललक्षणम्-
प्रतिमध्यमसंयुक्तेतरशुद्धात्मिका तथा ॥ ११३ ॥ संपूर्णारोहावरोहा षड्जन्यासांशकग्रहा। आकाशवायुवीजोत्था घनस्वरकदम्बिनी। शामलाङ्गीति कथिता पञ्चपञ्चाश ईरितः ॥ ११४ ॥
Page 112
तृतीयोऽध्याय: ६७ ५६. त्रिमूर्तिमेललक्षणम्-
चतुःश्रुत्य षभसाधारणगान्धारभूषणा। प्रतिमध्यमसंनद्धा कैशिकीबर्हिवाहिनी ॥ ११५ ॥ तथा चेतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिणी। षड्जग्रहांशकन्यासा वायुबीजाक्षरा शुभा ॥ ११६ ॥। शृङ्गारस्वरसंयुक्ता देवसेनाफलप्रदा। षट्पश्चाशोऽधिकासश्र नाम्ना स्यात्वण्मुखप्रिया॥ ११७ ॥ ५७. सीमन्तिनीमेललक्षणम्-
प्रतिमध्यमयुक्ता काकलीकरिविहारिणी॥ ११८॥ तथा चेतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिणी। षड्जग्रहांशकन्यासवहिबी जादिराजिता ॥ ११९ ॥
पराक्रमैकफलदा ह्युक्ता सिंहेन्द्रमध्यमा। संगीतविबुधैः सप्तपश्चाशो ह्वधिकारकः ॥ १२० ॥
५८. सिंहरवमेललक्षणम्-
चतुःश्रुत्यृषभसाधारणगान्धारवर्णिनी। प्रतिमध्यमभूषाढ्या चतुःश्रुतिकधैवता ॥ १२१ ॥
Page 113
६८ संग्रहचूडामणि: कैशिकीतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिणी। षड्जन्यासग्रहांशा च भूबीजसहिता शुभा ॥ १२२ ॥ संपत्पुष्टिकरी हेमवतिनी विबुधेडिता । कथिता गीतगैरष्टपञ्चाशो हयधिकारकः ॥ १२३ ॥
५९. धौम्यरागमेललक्षणम्- चतुःश्रुत्यृषभसाधारणगान्धारभृषिता । ॥ . प्रतिमध्यमसंयुक्ता चतुःश्रुतिकधैवता ॥ १२४ ॥ काकलीतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिणी। षड्जग्रहांशकन्यासा जलबीजाक्षरास्पदा ॥ १२५ ॥ षड्जन्मानन्दनकरी धर्मविद्रतये स्थिता। अर्थकामादिफलदा नान्ना धर्मवती शुभा।
६०. निषांदरागमेललक्षणम्-
प्रतिमध्यमसंयुक्ता सषट्श्रुतिकधैवता ॥ १२७ ॥
काकलीतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिका। षड्जग्रहांशकन्यासा चाकाशानलसंयुता ॥ १२८॥
Page 114
वतीयाऽध्याय: ६९"
न्यायवादिभिरत्यन्तपूजिता धर्मवर्तिनी । नान्ना नीतिमती ख्याता सोडयं षष्टितमो मतः ॥१२९ ॥
६१. कुन्तलमेललक्षणम्-
तथा चेतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिणी ॥ १३० ॥
षड्जग्रहांशकन्यासप्रभुभावविवक्षिणी। वायुबीजाक्षरवती घनस्वरकदम्बिनी। नान्ना कान्तामणिः ख्याता ह्येकषष्टितमो मतः ॥ १३१॥
६२. रल्नभानुमेललक्षणम्-
चतुःश्रुत्यृषभान्तर्गान्धारकप्रतिमध्यमा। कैशिकीतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिणी ॥ १३२ ॥
षड्जग्रहांशकन्यासा व्योमबीजविराजिता। घनस्वरकदम्बा्या कथिता रिषभप्रिया। धर्मस्वरूपिणी ह्येषा द्विषष्टितम इष्यते ॥ १३३ ॥
६३. गोत्रारिमेललक्षणम् --
काकलीतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिका ॥ १३४ ॥ J३
Page 115
७० संग्रहचूडामणि:
षड्जग्रहांशकन्यासा भूवीजमृदुला शुभा । संपत्करी सेवकानां लताङ्की बुधसंमता। गानविञ्भिरिति प्रोक्ता स त्रिषष्टितमो मतः ॥ १३५ ॥
६४. भूषावलीमेललक्षणम्-
चतुःश्रुत्यृषभान्तर्गान्धारकप्रतिमध्यमः । चतुःश्रुतिधैवताट्यः कैशिकीतरशुद्धकः ॥ १३६ ॥
संपूर्णारोहावरोहः पड्जन्यासांशकग्रहः । धरणीब्रीजसंयुक्तो लोकवन्धः सुरोत्तमः ॥ १३७॥
धनधान्यसुवस्तूनां लाभकृत्स्वेष्टपुष्टिकृत्। रागनायक इत्येव वाचस्पतिरुदाहृतः । गानविद्याविदां श्रेष्ठैश्र्तुःषष्टितमो मतः ॥ १३८॥
६५. कल्याणीमेललक्षणम्-
चतुःश्रुतिधैवतयुक्काकलीतर शुद्धका ॥ १३९ ।। संपूर्णारोहावरोहा षड्जन्यासांशकग्रहा। व्योमबीजयुतोत्साहवर्धनी बुधसमता। नाम्ना च मेचकल्याणी पश्चषष्टितमो मतः ॥ १४० ॥
६६. चतुरङ्विणीमेललक्षणम्-
Page 116
तृतीयोऽध्यायः ७१
चतुःश्षुत्यृषभान्तर्गान्धारकप्रतिमध्यमा। षट्श्रुतिधैवतवती काकलीतरशुद्धिका ॥ १४१ ॥
संपूर्णारोहावरोहा षड्जन्यासांशकग्रहा। वायुबीजयुता चित्रचेलालंकारभूषणा ॥ १४२ ॥।
विचित्ररागसहिता नाम्ना चित्राम्बरी शुभा। षट्षष्टितममाहुर्वा अधिकारं तु तद्विदः ॥ १४३ ॥।
६७. सत्यवतीमेललक्षणम्-
षट्श्रुतिरिषभान्तर्गान्धारकप्रतिमध्यमा । तथा चेतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिका ॥ १४४ ॥
षड्जग्रहांशकन्यासा प्रौढनायकसंमता। अग्निवीजयुता साध्बी स्वकीयनायकोत्सुका ॥ १४५ ॥
सुचरित्रेति कथिता चारित्रशुभभूषणा । सप्तषष्टितमः सोऽयमधिकारः प्रकीर्तितः ॥ १४६ ॥
६८. जोतिष्मतीमेललक्षणम्-
षटश्रुतिरिषभान्तर्गान्धारकप्रतिमध्यमा । कैशिकीतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिका ।। १४७।।
Page 117
७२. संग्रह चूडामणि: षड्जग्रहांशकन्यासा भूजलानिलवर्तिनी। सृष्टिस्थितिकरी सर्वजीवान्तर्यामिनी मता। जोतिःस्वरूपिणी ह्येनमष्टषष्टितमं विदुः ॥ १४८ ॥
६९. धौतपश्चममेललक्षणम्-
षट्श्रुत्यृषभसान्तर्गान्धारकप्रतिमध्यमा । काकलीतरशुद्धा संपूर्णारोहावरोहिका ॥ १४९.॥
षड्जग्रहांशकन्यासा पयोवायुसुसंयुता। कामसंवर्धनी नृणां धातुवर्धनिनामिका। एकोनसप्ततितमः ख्यातोऽयमधिकारकः ॥ १५० ॥
७०. नासामणिमेललक्षणम्-
षट्श्रुत्यृषभसान्तर्गान्धारकप्रतिमध्यमा । चतुःश्रुतिधैवतका कैशिकीतरशुद्धका ॥ १५१ ॥
संपूर्णारोहावरोहा षड्जन्यासांशकग्रहा। वाय्वाकाशमहोल्लासविकासिच्छविसंयुता ॥ १५२ ॥
सुगन्धसारविन्नान्ना नासिकाभूषणी शुभा । एषोऽधिकार: सप्ततितमो विद्धिरुदीरितः ॥ १५३ ॥।
७१. कुसुमावलिमेललक्षणम्-
Page 118
तृतीयोऽध्याय: ७३
षट्श्रुत्यृषभसान्तर्गान्धारकप्रतिमध्यमः । चतुःश्रुतिधैवताळ्यः काकलीतरशुद्धकः ॥१५४ ॥
संपूर्णारोहावरोहः षड्जन्यासांशकग्रहः । जलानिलयुतः श्रीमत्स्वराख्यसरयूर्जितः ॥१५५ ॥ जगज्जीवनरक्षार्थमुद्यद्रामास्पदप्रियः । रक्ष:शत्रुक्षयकरो रागोऽयं कोसलामिधः । इममेकसप्ततितमाधिकारं प्रचक्षते ॥ १५६॥
७२. रसमञ्जरीमेललक्षणम्-
षट्श्रुतिधैवतयुतः काकलीतरशुद्धकः ॥१५७ ॥ संपूर्णारोहावरोहः षड्जन्यासांशकग्रहः । अभिबीजयुतः सोऽयं रसिकप्रियनामकः । द्विसप्ततितमः सद्धिरधिकारः प्रकीर्तितः ॥ १५८॥ अथ मेलोत्पन्नरागनामान्युच्यन्ते-
१. प्रथमात्कनकाङ्गयाख्यान्मेलाद्धि कनकाम्बरी। तथा शुद्धमुखारीति रागौं द्वौ जनितौ क्रमात् ॥ १॥
२. द्वैतीयीकातु रल्नाङ्गीमेलात्फेनद्युतिस्तथा । श्रीमणिर्धण्टारवश्च त्रय एते तु जज्ञिरे ॥ २ ॥
Page 119
७४ संग्रहचूडामणि:
३. गानमूर्तिरिति ख्यातात्ततीयान्मेलतः क्रमात्। रागौ द्वौ जनितौ सामवरालीभिन्नपश्चमौ ॥ ३॥
४. एको भानुमतीसंज्ञो रसालिर्नामतः परः ॥४ ॥
५. रागौ मनोरख्जनिकाघनश्यामलनामकौ ॥ ५॥
६. तनुकीर्त्त्यभिधो नान्ना रागः शृङ्गारिणीति च ॥ ६ ॥
७. सेनापत्यभिधान्मेलात्सप्तमाज्जज्ञिरे त्रयः । रागा: सेनाग्रणीभोगिचिन्तामणिसमाह्याः ॥७॥
८. अष्टमाद्धनुमत्तोडीमेलाद्रागा नव क्रमात्। शुद्धतोडी च भूपालस्तथा नागवरालिका ॥ ८॥
शुद्धसामन्ताभिधानस्ततोऽसावेर्युपाह्यः । सपुंनागवराल्याख्यः शुद्धसीमन्तिनामकः । राग आहिरिसंज्ञश्र तथा धन्यासिसंज्ञकः ॥ २ ॥
९. नवमाद्धेनुकामेलात्रयो रागास्तु जज्ञिरे। भिन्नषड्जस्तथा शोकवराली टक्क इत्यपि ॥ १० ॥
Page 120
तृतीयोऽध्याय:
१०. नाटकप्रियमेलात्तु दशमाज्जनितौ क्रमात्। रागौ च दीपरनटाभरणाख्याविमावुभौ ॥ ११ ॥
११. कोकिलप्रियमेलादेकादशाज्जनितावुमौ। कोकिलारववर्धन्यौ नाम रागौ प्रकीर्तितौ ॥ १२ ॥
१३. गायकप्रियमेलात्तु रागा: पञ्च त्रयोदशात्। हेज्जिज्जिरमेंघरागश्र जुजावलिरतः परम्। कलकण्ठी कल्गड इत्येते हि जनिताः क्रमात् ॥ १४॥
१४. वकुलाभरणान्मेलाच्चत्वारो रागका: स्मृताः । यथा रागवसन्तश्र वसन्तमैरवी तथा। सोमरागोऽथ वसन्तमुखारीति च कीर्तिताः ॥ १५ ॥
१५. मायामालवगौलाख्यमेलात्पश्चदशात्स्मृताः । एकत्रिंशन्मिता रागा यथा सावेरिका ततः ॥ १६ ॥
जगन्मोहिनिरागश्च गौलो बौलिस्तथैव च। सारङ्नाटसंज्ञश्र नाथनामक्रियस्तथा ॥१७॥
मेचबौलिर्गुम्मकाम्भोजी रेगुप्तिसमाह्रयः । मलहरिश्र सालङ्गनाटमङ्गलकैशिकौ ॥ १८ ॥
Page 121
७६ संग्रहचूडामणिः ललितादः पञ्चमो मारुवः शुद्धक्रियस्तथा। मेघरज्जी च पाडी च पूर्णपश्चम एव च ।। १९ ॥। सुरसिन्धुर्देश्यगौलस्तथा गौरीसमाह्रयः । सिन्धुरामक्रियो गौलिपन्तुः सौराष्ट्रनामकः ॥ २० ॥ आर्द्रदेशिकरागश्च तथा गूर्जरिनामकः । तथा कन्नडबङ्गालो मार्गदेशिक एव च। परजुः पूर्विरागश्च वसन्तश्चति नामतः ॥ २१ ॥
१६. षोडशाच्चक्रवाकाख्यान्मेलाद्रागास्त्रयः स्मृताः । कलावती तथा वेगवाहिन्यथ भुजङ्गिनी ॥ २२ ॥ १७. सूर्यकान्तात्सप्तदशात्सुप्रदीपः समैरवः ॥२३ ॥
१८. हाटकाम्बरिमेलादष्टादशात्तु त्रयो मताः । शुद्धमालविसिंहेलकल्लोला इति तान्विदुः ॥२४॥ १९. एकोनविंशमेलातु झंकारध्वनिनामकात्। झंकारभ्रमरी पूर्णललिता चेत्युभौ स्मृतौ ॥ २५ ॥
२०. नरमैरवितो विंशाच्चतुर्विशतिरीरिताः । भैरवी रीतिगौलश्च जयन्तश्रीस्तथैव च ॥ २६॥
सनारायणदेशादी हिन्दोलामेरिनामकौ। उदयरवि चन्द्रिकाSSनन्दभैरविरागकः ॥ २७॥
Page 122
तृतीयोऽध्यायः ७७
वसन्तवराली नागगान्धारी माञ्जिरेव च ।। २८ ।। शुद्धदेशी मार्गहिन्दोलको नायकिनामभाक्। कनकादिवसन्तश्च पूर्णषड्जस्तथैव च ॥ २९ ॥ गोपिकादिर्वसन्तश्र चापघण्टारवस्तथा। सहिन्दोलवसन्तः सारङ्गकाप्यभिधस्तथा। अमृताद्या वाहिनी च जिङ्ग्लाराग इति क्रमात् ॥ ३०॥
२१. पश्चापि कीरवाण्याख्यादेकविशातु जज्ञिरे। जयश्रीकिरणावल्यौ माधवीराग एव च। कल्याणाख्यश्च कर्णाटदेवगान्धारिरित्यमी ॥ ३१॥
2२. द्वाविशाच्च खरहरप्रियमेलातु जज्ञिरे। रागास्त्रिंशधथा श्र्याख्यो मालवश्रोस्ततः परम् ॥ ३२॥
राग: कन्नडगौलाख्यो मध्यमावतिरेव च। फलमञ्जरिसंज्ञश्र मणिरङ्गुस्तथैव च॥ ३३ ।। जयन्तसेनासैन्धव्यौ शुद्धधन्यासिकेति च । शुद्धमैरविकाभोग्यौ तथा सालगमैरवी ॥ ३४ ॥ जयनारायणी चैव मनोहरिसमाह्यः । तथा मारुवधन्यासी कलानिधिरतः परम् ॥३५ ॥
Page 123
७८ संग्रहचूडामणिः पश्चमः शुद्धबङ्गालो मञ्जर्यार्य उशेनिका। कापि: श्रीरञ्जनी चैव शुद्धवेलावलिस्तथा ॥ ३६ ॥ दर्बारुर्मन्दमारिश्र सिद्धसेनस्तथैव च। मल्लारुश्र मुखारी च तथा देवमनोहरी। बालघोषीति च ख्यातास्त एते च यथाक्रमम् ॥३७ ॥। २३. गौरीमनोहरीमेलाद्रागो वेलावलि: स्मृतः । २४. चतुर्विशात्तु वरुणप्रियाद्वीरवसन्तकः ॥ ३८॥ २५. ततो देशमुखारीति केसरीति त्रयं विदुः ॥ ३९ ॥ २६.
२७. सरसाङ्गयाः सप्तविशमेलात्स्युः सुरसेनिका । दिव्यपश्चमरागश्च कमलाद्यमनोहरी ।। ४१॥ २८. अष्टाविंशाचचतु स्त्रिंशद्धरिकाम्भोजिमेलकात्। काम्भोजी केदारगौलस्ततो नारायणी तथा ॥४२ ॥ नारायणाद्यगौलो मालवी च्छायातरङ्गिणी। बलहंसश्र नटनारायणी मोहनस्तथा ॥ ४३॥ कापिनारणिजन्झूटघौ शहनेशमनोहरी। प्रतापाद्यवराली च कुन्तलादवरालिका ॥ ४४ ॥
Page 124
तृतीयोऽध्यायः
सरस्वतीमनोहरी तथा नीलाम्बरी ततः । सामान्धालिद्विजावन्तीमत्तकोकिलनामकाः ॥ ४५ ॥ बञ्ञालरागपञ्जरौ तथैव रविचन्द्रिका । कोकिलध्वनिनामा नवरसकन्नडाहयः ॥ ४६ ॥ स्वरावलिश्च नागस्वरावलिर्बहुदारिका । काम्भोजिर्यदुकुलाक्का सुरटिश्र कमासु च। ततो नाटकुरक्जी च देशाक्षी तदनन्तरम् ॥ ४७॥ २९. एकोनत्रिशकाद्धीरशंकराभरणादिमे। कुरज्जिरागः केदारश्राहिरीनाट एव च ॥ ४८ ॥ माहुरिः कोलाहलश्र जनरञ्जनिका तथा। ब्यागुहसध्वनिश्चैव पूर्णचन्द्रिकया सह ॥ ४९॥ देवगान्धार्यारभिश्च नवरोजुसमाह्यः । अठाणाख्यो जलाबुः कन्नडो बरिलहरिस्तथा ॥ ५० ॥ शुद्धसावेरिका नागध्वनिः शुद्धवसन्तकः । बेगडाख्यो वर्धनी च सिन्धुरागस्तथैव च ॥। ५१ ॥ पूर्वगौलो गौडमल्लार्वारव्यश्चेति यथाक्रमम्। ३०. नागानन्दिनिमेलात्तु त्रिशात्सामन्त एककः ॥ ५२ ॥ ३१. यागप्रियाख्यमेलादेकत्रिंशात्कलहंसकः । ३२. रागचूडामणिर्मेला दूद्वात्रिंशाद्रागवर्धनेः ॥५३॥
Page 125
संभ्रहचूडामणि:
३३. मेलाद्गाज्जेय भूषण्या गङ्गातरङ्गिणीजनिः ॥५४॥
साकं तु भानुमख्जर्या शारदाभरणेन च । ५५ ॥
३५. पश्चत्रिंशाच्छूलिनीतो जातोऽसौ गानवारिधिः । ३६. षट्त्रिशाचलनाटात्तु नाटरागस्य संभवः ॥५६॥
३७. सालवीभोगसावेरयी सप्तत्रिंशात्तु सालगात्। ३८. जगन्मोहनरागः स्यादष्टात्रिशाज्जलार्णवाद् ॥५७॥
३९. मेलाज्झालवराल्याख्यान्नवत्रिशादुभौ स्मृतौ। पश्चमः कोकिलादश्र तथा भूपालपश्चमः ॥ ५८ ॥
४०. मेलाच्च नवनीताख्याच्चत्वारिशान्नभोमणिः ॥५९॥
४१. पावनीतश्र्चैकचत्वारिंशाद्रागावुभौ स्मृतौ । प्रभावली च चन्द्रज्योतिश्र रागौ हि तौ क्रमात्॥ ६० ॥
४२. रघुप्रियाख्यान्मेलाद्द्विचत्वारिशाज्जनिं गताः । रघुलीला च गन्धर्वों गोपतिश्चेति विश्रुताः ॥ ६१ ॥
४३. त्रिचत्वारिंशमेलाच् गवाम्भोधेरुभौ स्मृतौ । गीर्वाणीराग एक: स्यादन्यः कलवसन्तकः ॥ ६२ ॥
Page 126
तृतीयाऽध्याय: ८१
४५. पञ्चचत्वारिंशमेलाच्छुमा पन्तुवरालिका ॥ ६३ ॥ ४६. मेलात्वड्डिधमार्गण्याः षट्चत्वारिंशकादुभौं। तीव्रवाहिन्याख्य एक: श्रीकण्ठीनामकः परः ॥ ६४ ॥
सौवीररतिकाभीरुरागा एते तु जज्ञिरे॥ ६५ ॥
४८. अष्टचत्वारिंशमेलाद्दिव्यमण्यभिधात्क्रमात्। जीवन्तिनी शुद्धगान्धार्याम्रपञ्चमरागकः । आदिपञ्चमरागश्चेत्येते चत्वार ईरिताः ॥ ६६॥
४९. नवचत्वारिंशकात्तु धवलाम्बरिनामकात्। धवलाङ्गी तथा भिन्नहेरालीराग एव च। तथैव देवगिर्याख्यो धर्माणी च चतुर्थिका ॥ ६७ ॥
.५०. नामनारायणीमेलात्पश्चाशाज्जनिमागताः । निर्मदो मन्दारिका प्रतापश्चेति त्रयस्त्वमे॥ ६८॥
५१. कामवर्धनिमेलादेकपश्चाशाज्जनिं गताः । रामक्रिया दीपकश्च तथा भोगवसन्तकः ॥ ६९ ॥
५२. रामप्रियाद्द्विपश्चाशाज्जाता राममनोहरी ॥ ७०॥ 6
Page 127
८२ संग्रहचूडामणि:
५३. त्रयःपश्चाशमेलातु गमनश्रमनामकात्। गमनक्रियरागः सपूर्वकल्याणिरागकः ॥ ७१॥
५४. विश्वंभर्यास्तु वैशाखश्चतुःपश्चाशमेलकात् ॥ ७२॥
५५. मेलातु पञ्चपश्चाशाच्छामलाङ्गीसमाह्डयात्। शामला देशावलिश्चेत्येतौ रागौ प्रकीर्तितौ ॥ ७३॥
५६. षण्मुखप्रियनान्नः षट्पश्चाशान्मेलकाद्विदुः । त्रिमूर्ति च वसुकरी भाषणी गरिगद्यकम् ।७४।
५७. सिंहेन्द्रमध्यमात्सप्तपश्चाशाज्जनिता इमे। सीमन्ती माधवमनोहरिका शेषनादकः । घण्टाणरागः सर्वाङ्री शुद्धरागस्तथैव च॥ ७५॥
५८. अष्टपश्चाशकान्मेलाद्रागः सिंहरवः स्मृतः ।
५९. मेलात्तु नवपश्चाशाद्धौम्यरञ्जनिके स्मृते॥ ७६॥
६०. मेलात्वष्टितमान्नीतिमत्याख्याच्च निषादकः । हंसनादाभिधो गौरिक्रिय: कैकवशीति च॥ ७७॥
६१. एकषष्टितमान्मेलात्कान्तामण्याहयात्क्रमात्। रागौ द्वौ प्रथितौ नाम्ना कुन्तलः श्रुतिरञ्जनी ॥। ७८॥।
Page 128
तृतीयोऽध्यायः ८३.
६२. द्विषष्टितममेलात्तु रत्नभानुरजायत । ६३. गोत्रारिस्तु लताङ्गीतस्त्रिषष्टितममेलकात् ॥ ७९॥
६४. षड्ाचस्पतिमेलात्तु चतुःषष्टितमादिमे। बर्बरश्रोत्तरी चैव भूषावलिसमाहयः । सारङ्गार्यः सरस्वत्यभिधो भोगीश्वरीति च ।। ८० ॥।
६५. पश्चषष्टितमान्मेलान्मेचकल्याणिनामकात्। जातौ कौमोदयमुनाकल्याणीनामकावुभौ ॥। ८१॥
६७. सुचरित्रात्सप्तषष्टितमात्सत्यवतीजनिः ॥ ८२॥
६८. जोतिष्मती तु जोतिःस्वरूपिण्याः समजायत। ६९. नवषष्टितमान्मेलाद्धौतपश्चम उद्ययौ ॥८३॥
७०. मेलात्तु सप्ततितमान्नासिका भूषणीरितात्। नासामण्यभिधो राग एकस्तु समजायत।। ८४ ।।
७१. कुसुमावलिरागस्तु कोसलादेकसप्ततात्॥ ८५॥
७२. द्वासप्ततितमान्मेलाद्रसिकप्रियनामकात्। रसमञ्जरिरागः स्यादिति रागसमुद्धवः ॥ ८६॥
Page 129
८४ संग्रहचूडामणिः अथ तत्तन्मेलजानां रागाणां लक्षणानि- १. कनकाङ्गीसुमेलाच्च कनकाम्बरिनामकः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे वक्रसंपूर्णमवरोहे समग्रकम्। सगरीगामपाधानी धसनीधापमागरी ॥ १॥
कमकाङ्गीसुमेलाच्च जाता शुद्धमुखारिका । षड्जन्यासांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे तु सुसंपूर्णमवरोहे पवर्जितम्। सरिगामापधानीसा निधमागारिसानिसा ॥२॥
२. रल्नाङ्कीमेलसंजाता फेनद्युतिरितीरिता। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। गवर्ज्य वक्रमारोहेऽप्यवरोहे पवर्जितम्। सरिमापाधपानीसा ससनीधामगारिसा ॥ १॥
रत्नाङ्कीमेलसंजातः श्रीमणीराग एव च। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे मनिवर्ज्य चाप्यवरोहे मवर्जितम्। सरिगापाधसासानी धपगारीसनीघसा ॥ २ ॥
रत्नाङ्गीमेलसंजातो रागो घण्टारवस्तथा। सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 130
तृतीयोऽध्यायः धवर्ज्यवक्रमारोहे त्ववरोहे समग्रकम् । सरीसगमपानीसा सनीधपमगारिसा ॥ ३ ॥
३. गानमूर्तिसुमेलाच्च जाता सामवरालिका। सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे तु गवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमापाधनीसानी धपमागारिसानिसा ॥ १॥
गानमूर्तिसुमेलाच्च जातो वै भिन्नपश्चमः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रह्मुच्यते। आरोहे तु रिव्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सगमापाधनीसानी धपमागारिसानिसा॥ २ ॥
४. वनस्पतिसुमेलाच्च जाता भानुमतीति सा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे धनिवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगारिमपासासा सनिधापामगारिसा । १।।
वनस्पतिसुमेलाच्च रसालीरागसंभवः । रिन्यास रिषभांश च रिषभग्रहमुच्यते। आरोहे तु गवर्ज्य च गनिवर्ज्यावरोहकम्। सरिमापाधनीसानी सधपामारिसानिसा ॥ २ ॥
Page 131
८६ संग्रहचूडामणिः ५. मानवत्यधिकाराच्च मनोरञ्जनिनामकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे तु गवर्ज्य च पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिमापाधनीसानी सनिधापाधमागरी।।१॥।
मानवत्याख्यमेलाच्च घनश्यामलनामकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे रिनिवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सगमापाधसासानी धपमागारिसाधसा ॥२ ॥
६. तानरूपिसुमेलाच्च तनुकीर्त्त्यभिघोऽजनि। सन्यासं सांशकं चैव सषड् जग्रहमुच्यते। आरोहे गधवर्ज्य च वक्रपूर्णावरोहकम्। सरिमापानिसासानी धनिपामागमारिसा ॥ १॥
तानरूपिसुमेलाच्च जाता शृङ्गारिणी किल। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽधनि वक्रं चाप्यवरोहे समग्रकम्। सगरीपमपासानी धपमागरिसापसा ॥ २ ॥
७. सेनापत्याख्यमेलात्तु राग: सेनाग्रणीस्तथा। सन्यासं सांशकं चव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 132
तृतीयोऽध्याय: पवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम् । सरिगारिमगामाधा निसनीधपमागरी।।१॥
सेनापत्याख्यमेलात्तु रागो भोगिसमाहयः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। रिवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे रिवर्जितम्। सगमापाधनीधासा निधापमगसाधसा ॥२॥
सेनापत्याख्यमेलात्तु जातश्चिन्तामणिस्तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। समग्रवक्रमारोहेडप्यवरोहे तथैव च। सरिगामसमापाधा निसधानिपमागरी॥ ३॥
८. हनुमत्तोडिमेलाच्च तोडीराग उदाहृतः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च पवर्ज्य षाडवं तथा। सरिगामधनीसासा सनिधामगरीससा ॥ १॥
हनुमत्तोडिमेलाच्च जातो भूपालनामकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च मनिवर्ज्य तथौडुवम्। सरिगापापधाघासा सधपागागरीससा ॥२ ॥
Page 133
८८ संग्रहचूडामणि: हनुमत्तोडिमेलाच जाता नागवरालिका। सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे पूर्णवक्रं चाप्यवरोहे समग्रकम्। निसागरिगमापाधा पमागरिसनीनिसा ॥ ३॥
हनुमत्तोडिमेलाच् शुद्धसामन्तनामकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गनिवर्ज्य चाप्यवरोहे निवर्जितम्। धसरीरिमपापाधा पममागगरीरिसा ॥ ४॥
हनुमत्तोडिमेलाच्च जाताऽसावेरिनामिका। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गनिवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमापाघसासानी धपमागारिसारिसा ॥५॥
हनुमत्तोडिमेलाच्च स्यात्पुंनागवरालिका। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च पूर्णो मध्यमरागकः । निसरीगामपाधानी निधपामागरीसनी ॥ ६ ॥
हनुमत्तोडिमेलाच्च शुद्धसीमन्तिरागकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 134
तृतीयोऽध्याय:
आरोहेडप्यवरोहे च निवज्य षाडवं तथा। सरिगामापधाघासा सधपामागरीरिसा॥७॥
हनुमत्तोडिमेलात्स्याद्राग आहिरिनामकः। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। संपूर्ण वक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम् । सरिसागमपाधानी सनिधापमगारिसा ॥ ८ ॥।:
हनुमत्तोडिमेलाच्च जातो धन्यासिनामकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे रिधवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सगमापनिसासानी धपमागरिसानिसा ॥९॥
९. धेनुकामेलसंजातो भिन्नषड्जकनामकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। धवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे निवर्जितम्। सरिगारिपमापानी सधपामगरीसरी।१॥
धेनुकामेलजः शोकवरालीराग एव च । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे रिपवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सससागगमामानी निधपामागरीरिसा ॥२॥
Page 135
९० संग्रहचूडामणि:
धेनुकामेलसंजातष्टकराग इतीरितः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। रिवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सगपामाधधानीसा सनिधापामगारिसा । ३ ॥।
१०. नाटकप्रियमेलाच्च जातो दीपरनामकः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे चाथ संपूर्ण पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिगामपधानीसा निधनीपमगारिसा ॥ १॥
नाटकप्रियमेलाच् नटाभरणसंज्ञकः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च संपूर्ण वक्रमेव च। सरिगामपधापानी सनिधापमगामरी॥ २॥
११. कोकिलप्रियमेलाच्च कोकिलारवनामकः। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे वक्रसंपूर्णमवरोहे समग्रकम्। सरिगारिमपाधानी सनिधापमगारिसा ॥१॥
कोकिलप्रियमेलाच्च संजाता वर्धनी तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 136
तृतीयोऽध्यायः ९१
आरोहेडप्यवरोहे च रिवर्ज्य वक्रमेव च।। सगमापामपाधानी सनिपाधपमागसा ॥ २ ॥।
१२. रूपवत्याख्यमेलात्तु रागो रौप्यनगोऽजनि। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे रिगवर्ज्य च वक्रपूर्णावरोहकम्। समपापाधनीसानी धनिपामागरीससा ॥ १॥
१३. गायकप्रियमेलाच्च रागो हेज्जज्जिनामकः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे तु निवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगामपधाधासा सनिधापमंगारिसा ॥ १॥
गायकप्रियमेलाच्च जातो मेघ इति स्मृतः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। गवर्ज्यवक्रमारोहेपप्रवरोहे गवर्जितम्। सरिमापानिधापासा सनिधापामरीससा ॥ २ ॥
गायकप्रियमेलाच्च जुजावलिरुदाहता। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेडप्यवरोहे चं रिवर्ज्य वक्रमेव च। समगामपधानीसा सधनीधपमागसा ॥ ३॥
Page 137
९२ संग्रहचू डामण: गायकप्रियमेलाच्च कलकण्ठीपुनामकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च गवर्ज्य पाडवं तथा। सरिमापाधनीसासा सनिवापमरीससा ॥४ ॥
गायकप्रियमेलाच्च राग: कल्गडसंज्ञकः । सन्यासं सांशकं चैव सपड्जग्रहमुच्यने। आरोहेडप्यवरोहे च मवर्ज्य पाडवं तथा। सरिगापापधानीसा सनिधाषापगारिसा ॥५॥
१४. वकुलाभरणान्मेलाज्जातो रागवसन्तकः । सन्यासं सांशकं चैव सबड्जग्रइमुच्यते। गवर्ज्यवक्रमारोहे पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिमापनिधासासा निवमापमगारिसा ॥ १॥।
वकुलाभरणाज्जातो रागो वासन्तमैरवी। धन्यासं धांशकं चैव धैवतग्रहमुच्यते। आारोहे तु पवर्ज्य च पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिगामधनीसासा निधमापमगारिसा ॥ २ ॥
वकुलाभरणान्मेलात्संजातः सोमनामकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 138
तृतीयोऽध्यायः ९३
गवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे पवर्जितम् । सरिमापमधानीसा सनिधामगरीससा ॥ ३॥
वकुलाभरणान्मेलाद्वसन्ताद्या मुखारिका। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। रिवर्ज्यवक्रमारोहेडप्यवरोहे समग्रकम्। समगामपधानीसा सनिधापमगारिसा ॥४॥
१५. मायामालवगौलाच्च मेलात्सावेरिनामकः । मन्यासं मांशकं चैव मध्यमग्रहमुच्यते। आरोहे गनिवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमापाधसासानी धामागारिसारिसा । १।।
मायामालवगौलाच्च जगन्मोहनिसंभवः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे रिधवर्ज्य चाप्यवरोहे धवर्जितम्। सगमापानिसासानी पमगारिसनीससा ।। २ ।।
मायामालवगौलाच्च गौलराग: प्रकीर्तितः । निन्यासं न्यंशकं चैव निषादग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च धवर्ज्य वक्रमेव च। सरिगामारिमापानी सनिपामागमारिसा ॥ ३ ॥
Page 139
९४ संग्रहचूडामणि: मायामालवगौलाच्च बौलिरागो भवेत्पुनः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे मनिवर्ज्य चाप्यवरोहे मवर्जितम्। सरिगापाघसासानी सनिधापागरीरिसा ॥। ४।
मायामालवगौलाच्च रागः सारङ्गनाटकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गनिवज्य च पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिमापाधसानीसा धपमागारिसानिसा ॥ ५॥
मायामालवगौलाच्च नाथरामक्रियः स्मृतः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। संपूर्णारोहावरोहो मध्यरागः स कीर्तितः । सरिगामपधानीधा पमगारिसरीससा ॥ ६॥
मायामालवगौलाच्च मेचवौलिरुदाहृतः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे मनिवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगापाधसासानी धपमागारिसारिसा॥।७।।
मायामालवगौलाच्च गुम्मकाम्भोजिनामकः। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 140
तृतीयोऽध्यायः ९५.
मवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगापाधनीघासा सनिधापामगारिसा ॥ ८ ।।
मायामालवगौलाच्च रेवगुप्तिरितीरितः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च मनिवर्ज्य तथौडुवम्। सरिगापाधसाधासा सधपागारिसारिसा ॥ ९॥
मायामालवगौलाच्च रागो मलहरिः स्मृतः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गनिवर्ज्य चाप्यवरोहे निवर्जितम्। सरिमापाधसासाधा सधपामागरीससा ॥ १०॥
मालामालवगौलाच्च राग: सालङनाटकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। वक्रारोहं गनीवर्ज्य पूर्णवक्रावरोहकम्। सरीसमपधासाधा सनीसधपमागरी ॥ ११ ॥
मायामालवगौलाच्च जातो मङ्कलकैशिकः । .. सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। रविर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम् । .. समगामपमाधानी सनिधापमगारिसा ॥ १२ ॥F
Page 141
९६ संग्रहचूडामणिः मायामालवगौलाच्च जातो ललितपश्चमः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे तु पवज्य च पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिगामाधनीसानी धमपामगरीरिसा॥ १३ ॥।
मायामालव गौलाच्च रागो मारुवसंज्ञकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। रिवर्ज्यवक्रमारोहे पूर्णवक्रावरोहकम्। सगमापाधनीसानी धपमापामगारिसा ॥ १४ ॥
मायामालव गौलाच्च शुद्धक्रिय उदाहृतः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। वक्रारोहे गनीवर्जमवरोहे निवर्जितम्। सरिपामपधाधासा सधपामगरीरिसा ॥ १५ ॥
मायामालवगौलाच्च मेघरख्जिरुदाहृतः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेडप्यवरोहे च पधवर्ज्य तथौडुवम्। सरिगामानिसानीसा सनिमागारिसारिसा ॥ १६ ॥।
मायामालवगौलाच्च पाडिराग उदाहृतः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 142
तृतीयाऽध्याय: आरोहे गधवर्ज्य वक्रावरोहे गवर्जितम्। सरिमापानिसानीसा सनिपाधापमारिसा॥ १७॥
· मायामालवगौलाच्च रागः स्यात्पूर्णपश्चमः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। निवर्ज्यारोहावरोहं मध्यस्थानसमुद्धवम्। सरिगामपधाधाप मगरीसमगारिसा ॥१८ ॥
मायामालवगौलाच्च सुरसिन्धुरुदीरितः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। रिवर्ज्यवक्रमारोहे पूर्णवक्रावरोहकम्। समगामपधानीधा सनिधापमरीगसा ॥१९॥
मायामालवगौलाच्च देश्यगौल उदाहृतः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च गमवर्जितवक्रकम्। सरिसापधनीनीसा निधपासरिसारिसा ॥ २० ॥
मायामालवगौलाच्च गौरीराग उदीरितः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गधवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमापानसासानी धपमागारिसानिसा।।२१।। 7
Page 143
९८ संग्रहचूडामणि: माय/मालवगौलात्तु सिन्धुरामक्रिय: स्मृतः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहणे रिवर्ज्य वक्रावरोहे रिवर्जितम्। सगमापाधनीधानी सनीपाधपमागसा ।। २२ ॥।
मायामालवगौलाच्च गौलिपन्तुरुदाहृतः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। संपूर्णवक्रमारोहेडप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगारिमपाधापा निसनीधपमागरी ॥ २३ ॥
मायामालवगौलाच्च रागः सौराष्ट्रसंज्ञकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेडप्यवरोहे च संपूर्णस्वरसंयुतम्। सरीगामपधानीसा सनीधापमगारिसा ॥ २४॥
मायामालवगौलाच्च रागः स्यादार्द्रदेशिकः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहणे तु संपूर्णमवरोहे निवर्जितम्। सरिगामपधानीसा सधापमगरीससा ॥ २५ ॥
मायामालवगौलात्तु गूर्जरीराग इष्यते। गन्यासं गांशकं चैंव गान्धारग्रहमेव च।
Page 144
तृतीयोऽध्यायः १९
आरोहणे तु संपूर्ण पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिगामपधानीसा धनिपामगरीससा ॥ २६॥
जातः कन्नडबज्ञालो मायामालव गौलकात्। सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। निवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे निवर्जितम्। सरिमागमधापाधा पघसाधपमागरी ॥ २७॥
मायामालवगौलाच्च जातोऽसौ मार्गदेशिकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे मनिवर्ज्य वक्रावरोहे निवर्जितम्। सरिगापाधसाधासा सधमापगरीससा ॥ २८॥
मायामालगौलाच्च परजूराग ईरितः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च संपूर्णस्वरसंयुतम्। सरिगामपधानीसा सनिधापमगारिस। ॥२९॥
मायामा लव गौलाच् पूर्विराग उदीरितः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेडप्यवरोहे च संपूर्णस्वरसंयुतम्। सरिगामपधानीसा सनिधापमगारिसा ॥ ३० ॥
Page 145
१०० संग्रहचूडामणि: मायामालवगौलाच्च वसन्तो राग इष्यते। सन्यासं सांशकं चैव सपड्जग्रहमुच्यते। आरोहे रिपवर्ज्य चाप्यवरोहे पवर्जितम्। सगामधनिसानीसा सनिधामगरीससा ॥३१॥
१६. चक्रवाकाख्यमेलाच्च जाता सा तु कलावती। रिन्यासं यशकं चैव रिषभग्रहमुच्यते। आरोहे गनिवर्ज्य वक्रावरोहे निवर्जितम्। सरिमापापधाधासा सधपामागसारिसा ॥ १॥
चक्रवाकार्यमेलाच् नाम्ना वै वेगवाहिनी। सन्यासं सांशक चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे पूर्णवक्रं चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगामापधानीधां सनिधापामगारिसा ॥ २ ॥
भुजङ्गिनी च संजाता चक्रवाकाख्यमेलतः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। पवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे पवर्जितम्। सरिसामगमानीधा निसनीधमगारिसा ॥ ३ ॥
१७. सूर्यकान्ताख्यमेलाच्च सुप्रदीप इतीरितः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 146
तृतीयोऽध्याय: १०१
आरोहे तु गवर्ज्यं स्यात्पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिमाणधनीनीसा निधपामागमारिसा ॥ १॥
सूर्यकान्तारव्यमेलाच्च भैरवः समजायत। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे तु सुसंपूर्णमवरोहे निवर्जितम् । सरिगामपधानीसा सधपामगरीससा ॥ २ ॥
१८. हाटकाम्बरिमेलाच्च संजाता शुद्धमालवी। सन्यास सांशकं चैव सबड्जग्रहमुच्यते। आरोहेडप्यवरोहे च संपूर्ण वक्रमेव च। सगरीगामपाधानी धसनीधापमागरी।।१।
हाटकाम्बरिमेलाच्च संजातः सिंहलस्तथा। सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे तु सुसंपूर्ण पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिगामापधानीसा निधनीपामगारिसा ॥ २॥
हाटकाम्बरिमेलाच्च कल्ोल: समजायत। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेडरिगमं वक्रावरोहे तु रिवर्जितम्। सपपाधानिसासानी धनिपामागसानिसा ।। ३॥
Page 147
१०२ संग्रहचूडामणिः १९. झक्कारध्वनिमेलाच् झङ्कारत्रमरी ह्यभूत् । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे पूर्णवक्रं चाप्यवरोहे समग्रकम्। सगरीगामपाधानी धसनीधापमागरी॥। १॥।
नान्ना च पूर्णललिता झक्कारध्वनिमेलतः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। वक्रारोहे धनीवर्ज्यमवरोहे समग्रकम्। सरिगारिमपासासा सनिधापमगारिसा ॥ २ ॥
२०. नरभैरविमेलाच्च मैरवीराग इष्यते। धन्यासं धांशकं चैव धैवतग्रहमुच्यते। पवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे पवर्जितम्। सरिगामनिधानीसा सनिधामगरीससा ।। १।।
नरभैरविमेलाच्च रीतिगौल उदाहृतः । निन्यासं न्यंशकं चैव निषादग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च संपूर्ण वक्रमेव हि। सगारिगमपानीसा निधमापधमागरी॥२॥
नरमैरविमेलाच्च जयन्तश्रीरुदाहृता। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 148
तृतीयोऽध्यायः १०३
आरोहे रिपवर्ज्य वक्रावरोहे रिवर्जितम्। सगामधनिसानीसा निधमापमगासनी॥ ३॥
नरभैरवितो नारायणदेशादिरीरितः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे पूर्णवक्रं चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरीसगमपाधाप निसानिधपमागरी॥४ ॥
नरमैरविमेलाच्च जातो हिन्दोलनामकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते । चक्रारोहेऽवरोहे च रिपवर्ज्य विदुर्बुधाः । समगामधनीसासा सनिधामगसानिसा ॥ ५ ॥
नरभैरविमेलाच्च राग आमेरिनामकः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे रिधवज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सगमापानिसासानी धपमागारिसानिसा ॥ ६ ॥।
नरमैरवितो जाता ह्युदयरविचन्द्रिका। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेडप्यवरोहे च रिधवर्ज्य तथौडुवम्। सगमापानिसानीसा सनिपामागसागसा।।७॥
Page 149
१०४ संग्रहचूडामण: नरभैरविमेलात्तु जाता द्यानन्दभैरवी। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। संपूर्णवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सगरीगामपाधाप सनिधापमगारिसा । ८ ॥।
नरभैरविमेलात्तु देवक्रिय उदाहृतः । सन्यासं सांशकं चैव सपड्जग्रहमुच्यते। पवर्ज्यवक्रमारोहे पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिगामनिधानीधा पधमागरिसारिसा ॥ ९॥।
नरमैरविमेलाद्वा इन्दुघण्टारवोऽजनि। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते । रिवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सगमापधपानीसा निधपामगरीससा ॥ १० ॥
नरमैरविमेलाच्च सा वसन्तवरालिका। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे तु गवर्ज्यं स्यादवरोहे मवर्जितम्। सरिमापधनीधानी धपगारिसरीससा ।। ११ ॥।
नरभैरविमेलाच्च नागगान्धारिका मता। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 150
तृतीयोऽध्याय: १०५
आरोहेऽप्यरोहे च संपूर्ण मध्यसप्तकम्। सरिगामपधाधानी निधापममगारिसा ॥ १२ ॥
नरभैरविमेलाच्च माञ्जीराग उदाहृतः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेडप्यवरोहे च संपूर्णमिदमिप्यते। सरीगामपधानीसा सनीधापमगारिसा ॥ १३ ॥
नरमैरविमेलाच्च शुद्धदेशी व्यजायत। पन्यासं पांशकं चैव पञ्चमग्रहमुच्यते। आरोहे तु गवर्ज्य स्यादवरोहे समग्रकम्। सरिमापधनीनीसा सनिधापमगारिसा ॥१४ ॥
नरभैरविमेलातु मार्गहिन्दोल इष्यते। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे तु सुसंपूर्णमवरोहे रिवर्जितम्। सरिगामपधानीसा निधपामगसारिसा ॥१५ ।।
नरमैरविमेलाच्च नायकीराग इष्यते। निन्यासं न्यंशकं चैव निषादग्रहमुच्यते। गवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम् । सरिसामपधानीधा पसनीधपमागरी ॥ १६ ॥।
Page 151
२०६ संग्रहचूडामणि: कनकाद्यवसन्तश्र नरभैरविमेलजः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। रिवर्ज्यवक्रमारोहे त्ववरोहे समग्रकम्। सगमापनिधासानी धपमागरिसानिसा ।।१७।।
नरभैरविमेला्तु संजातः पूर्णषड्जकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। . वक्रारोहेडरिगनिकमवरोहे रिवर्जितम्। सपमापधपासासा सनिधामगरीससा ॥ १८॥
गोपिकाद्यवसन्तश्र नरभैरविमेलजः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। चक्रारोहे रिगवर्ज्यमवरोहे रिवर्जितम्। समपानिधनीधासा निधपामगसाधसा ॥ १९ ॥
नरभैरविमेलात्तु चापघण्टारवः स्मृतः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे रिधवर्ज्य चाप्यवरोहे पवर्जितम्। सगमामपनीधामा गरिनीसगरीनिसा ॥ २०॥
स्याद्विन्दोलवसन्तश्र नरभैरविमेलतः । धन्यासं धांशकं चैव धैवतग्रहमुच्यते।
Page 152
तृतीयोऽध्याय: १०७ आरोहेऽप्यवरोहे च रिवर्ज्य वक्रमेव च। सगमांपधनीधासा निधपामधमागसा ॥ २१॥
सारञ्कापिरागश्च नरभैरविमेलजः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। वक्ारोहे गधवर्ज्यमवरोहे समग्रकम्। सरिपामरिमापानी सनिधापमगारिसा ॥ २२ ॥
नरभैरविमेलात्तु जाता ह्यमृतवाहिनी। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। गान्धारवर्ज्यमारोहेडप्यवरोहे पवर्जितम्। सरीमपधनीसासा सनिधामगरीससा ॥ २३॥
नरमैरविमेलात्तु जिड्ग्लारागः प्रकीर्तितः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। संपूर्णवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगामपधानीधा पसनीधापमागरी॥ २४॥
२१. कीरवाणीमेलजाता जयश्रीरिति हि स्मृता। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। संपूर्णवक्रमारोहेSप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगामपधानीधा सनिधापमगारिसा ॥ १ ॥
Page 153
१०८ संग्रहचूडामणिः कीरवाणीमेलजाता किरणावलिनामिका। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे तु सुसंपूर्णमवरोहे निवर्जितम्। सरिगामपधानीसा सधापमगरीससा ॥ २ ॥
कीरवाणीमेलजाता माधवी परिकीर्तिता। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। रिवर्ज्यवक्रमारोहे पूर्णवक्रावरोहकम्। समगामपधानीसा निधपामसमागरी॥ ३ ॥
कीरवाणीमेलजातः स्यात्कल्याणवसन्तकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। रिपवर्जितमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सगमाधनिसासानी धपमागरिसानिसा॥४ ॥
कर्णाटदेवगान्धारी कीरवाणीसमुद्धवा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे तु रिवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सगमापमपाधापा मगरीसानिसानिसा ॥५॥
२२. अधिकारात्खरहरप्रियाच्छीराग इष्यते। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 154
तृतीयोऽध्यायः १०९
आरोहे गधवर्ज्य च पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिमापनिसानीपा धनीपमरिगारिसा ॥ १॥
मालवश्रीः खरहरप्रियमेलादजायत। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। रिवर्ज्यवक्रमारोहे.Sप्यवरोहे रिवर्जितम्। सगमापनिधानीपा निसानिधपमागसा ॥ २ ॥
मेलाज्जात: खरहरप्रियात्कन्नडगौलकः । निन्यासं न्यंशकं चैव निषादग्रहमुच्यते। आरोहणे धवर्ज्य चाप्यवरोहे रिवर्जितम्। सरिगामपनीनीसा निधपामगसानिसा॥३॥
मेलाज्जाता खरहरप्रियाद्वै मध्यमावती। मन्यासं मांशकं चैव मध्यमग्रहमुच्यते। आरोहेSप्यवरोहे च गधवर्ज्य तथौडुवम्। सरिमापमपानीसा सनिपामरिसानिसा॥४॥
मेलाज्जाता खरहरप्रियाद्वै फलमञ्जरी। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे रिपनीवर्ज्य पूर्णवक्रावरोहकम्। सगगाममधाधासा निधपामगमारिसा ॥५॥
Page 155
११० संग्रह चूडामणि: मणिरङ्गुः खरहरप्रियमेलादजायत.। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। धवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे धवर्जितम्। सरिमागमपानीसा निपमागरिसानिसा॥ ६॥
रागो जयन्तसेनाख्यो मेलात्खरहरप्रियात्। सन्यासं सांशकं चैव सबड्जग्रहमुच्यते। आरोहे रिनिवर्ज्य चाप्यवरोहे रिवर्जितम्। सगमामपधासासा निधपामगसानिसा॥७॥
नाम्ना मेलात्खरहरप्रियाज्जाता तु सैन्धवी। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च मध्यम पूर्णमेव च। निधनीसरिगामापा मगरीसनिधानिसा ॥ ८ ।।
शुद्धधन्यासिरागः स्यान्मेलात्खरहरप्रियात्। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। वक्रारोहे रिधवरज्य रिधवर्ज्यावरोहकम्। सगमापनिपासासा सनिपामगसागसा ॥ ९॥
शुद्धभैरविराग: स्यान्मेलात्खरहरप्रियात्। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 156
तृतीयोऽध्यायः १११.
रिपवर्ज्यारोहवक्रमवरोहे पवर्जितम्। सगमामानिधासानी धमगारिसगारिसा ।। १०।।
आभोगिनामा राग: स्यान्मेलात्खरहरप्रियात्। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जअ्रहमुच्यते। आरोहेप्यवरोहे च पनिवर्ज्य तथौडवम्। सरिगामगमाधासा सधमामगरीससा ॥ ११ ॥
मेलाज्जाता खरहरप्रियात्सालगभैरवी। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गनिवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमापधसासानी धपमागरिसाधसा ॥ १२ ॥
जयनारायणीरागो मेलात्खरहरप्रियात्। सन्यास सांशकं चैव सषड् जग्रहमुच्यते। आरोहे तु निवर्ज्य स्यादवरोहे समग्रकम्। सरिगामपधासानी धपमागरिसाधसा ॥ १३ ॥
मेलाज्जाता खरहरप्रियान्नान्ना मनोहरी। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। निवर्ज्यवक्रमारोहे त्ववरोहे निवर्जितम्। सगरीगामपाधासा धपमागरिसाधसा ॥ १४॥
Page 157
११२ संग्रहचूडामणिः जाता मारुवधन्यासी मेलात्खरहरप्रियात्। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। रिवर्ज्यवक्रमारोहे पूर्णवक्रावरोहकम्। सगमापधनीसानी धपमाधमगारिसा ॥।१५ ।।
मेलाज्जातः खरहरप्रियाद्रागः कलानिधिः । धन्यासं धांशकं चैव धैवतग्रह्मुच्यते। संपूर्णवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगामसपामाधा निसनीधपमागरी ॥ १६ ॥
मेलाज्जातः खरहरप्रियाद्रागस्तु पश्चमः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। गमवर्ज्यारोहवक्रमवरोहे समग्रकम्। सरिधाधपनीसानी धपमागरिसानिसा॥ १७॥
जातस्तु शुद्धबङ्गालो मेलात्खरहरप्रियात्। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गनिवर्ज्य चाप्यवरोहे निवर्जितम्। सरिमापाधसाधापा मरिगारिसधाघसा ॥। १८॥।
जातो मेलात्खरहरप्रियाद्रागस्तु मञ्जरी। धन्यासं धांशकं चैव धैवतग्रहमुच्यते।
Page 158
तृतीयोऽध्याय: ११३
आरोहे पूर्णवक्रं चाप्यवरोहे समग्रकम्। सगरीगमपानीधा निसनीधपमागरी॥। १९।।
उशेनिराग: संजातो रागात्खरहरप्रियात्। रिन्यासं यशकं चैव रिषभग्रह्मुच्यते। आरोहे Sप्यवरोहे च संपूर्णस्वरसप्तकम्। सरिगामपधानीसा सनिधापमगारिसा ॥। २०॥
कापिरागश्च संजातो मेलात्ख रहरप्रियात्। सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। संपूर्णवक्रमारोहेडप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगामरिपामापा धनिधापमगारिसा ॥ २१॥
श्रीरञ्जनीरागजनिर्मेलात्खरहरप्रियात्। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेडप्यवरोहे च पवर्ज्य षाडवं तथा। सरिगामधनीसासा सनिधामगरीससा ॥ २२ ॥
शुद्धवेलावली जाता मेलात्खरहरप्रियात्। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गधवर्ज्य च पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिमापनिसानीधा निपमागरिसानिसा॥ २३॥ 8
Page 159
११४ संग्रहचूडामणिः दर्बारुरागः संजातो मेलात्खरहरप्रियात्। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहणे गवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमापधनीसासा निधपामगगारिसा ॥ २४ ॥
मन्दमारी च संभूता मेलात्खरहरप्रियात्। सन्यासं सांशकं चैव सषड् जग्रहमुच्यते। आरोहे गनिवर्ज्य च पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिमापघसासानी सधपामरिगाससा ॥२५॥
सिद्धसेना च संभूता मेलात्खरहरप्रियात्। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। निवर्ज्यवक्रमारोहे पूर्णवक्रावरोहकम्। सगरीगमपाधासा निधमापमरीगरी॥ २६॥
मल्लारुरागः संजातो मेलात्खरहरप्रियात्। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। निवर्ज्यवक्रमारोहे गनिवर्ज्यावरोहकम्। सरिमागमपाधासा धसधापमरीसरी॥२७॥
मुखारिरागः संजातो मेलात्खरहरप्रियात्। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 160
तृतीयोऽध्याय: ११५
गवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमापधनीधासा निधपामगरीसरी॥२८॥
जाता मेलात्खरहरप्रियाद्देवमनोहरी। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहणे गवज्य वक्रावरोहे गवर्जितम्। सरिमापधनीसासा निधनीपमरीससा ॥ २९॥
बालघोषी च संजाता मेलात्खरहरप्रियात्। सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। संपूर्णवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगापमनीधासा सनिधापमगारिसा ॥ ३० ॥
२३. गौरीमनोहरीमेलाज्जाता वेलावलीति या। धन्यासं धांशकं चैव धैवतग्रहमुच्यते। आरोहे गनिवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमापधसासानी धपमागरिसारिसा ॥ १ ॥
२४. वरुणप्रियमेलाच्च जातो वीरवसन्तकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। वक्ारोहे धनीवर्ज्यमवरोहे समग्रकम्। सगारिमपसापासा सनिधापमगारिसा ॥१॥
Page 161
११६ संग्रहचूडामणि:
२५. माररञ्जनिमेलाच्च शरद्दयुतिरजायत। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। संपूर्णवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगामपधानीधा सनिधापमगारिसा ।१॥।
माररञ्जनिमेलाच्च जाता देशमुखारिका। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेडप्यवरोहे च संपूर्ण वक्रमेव च। सरिगामपधानीधा सधनीधपमागरी ॥ २॥
माररन्जनिमेलाच्च केसरी राग इष्यते। सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। निवर्ज्यवक्रमारोहे पूर्णवक्रावरोहकम्। समगामरिगामापा धसधानिधपामग ॥ ३ ॥
२६. चारुकेश्यभिधान्मेलान्नान्ना जाता तरङ्गिणी। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। संपूर्णवक्रमारोहेडप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमागरिमापाधा सनिधापमगारिसा ।। १॥।
२७. सरसाङ्गीमेलजाता सुरसेनेति कीर्तिता। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 162
तृतीयोऽध्यायः ११७
आरोहे गनिवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमामपधासानी धपमामगरीरिसा ॥ १ ॥।
सरसाङ्कीमेलजातो दिव्यपञ्चमनामकः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च संपूर्णस्वरसप्तकम्। सरिगामपधानीसा सनिधापमगारिसा ॥ २ ॥
सरसाङ्गीमेलजाता कमलाद्या मनोहरी। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। रिधवर्जितमारोहेडप्यवरोहे रिवर्जितम् । सगमामपनीनीसा सनिधापमगाससा ॥ ३॥
२८. हरिकाम्भोजिमेलाच्च काम्भोजीराग इष्यते। सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे तु निवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगामपधाधासा सनिधापमगारिसा ॥१॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च राग: केदारगौलकः । निन्यासं न्यंशकं चैंव निषादग्रहमुच्यते। आरोहे गधवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमापनिसासानी धपमागरिसारिसा ॥ २ ।।
Page 163
११८ संग्रहचूडामणिः हरिकाम्भोजिमेलाच्च जाता नारायणी तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गनिवर्ज्य चाप्यवरोहे गवर्जितम्। सरिमापधसासानी धपमारिसनीधसा ॥ ३ ॥
यो नारायणगौलः स हरिकाम्भोजिमेलजः । निन्यासं न्यंशकं चैव निषादग्रहमुच्यते। गवर्ज्यवक्रमारोहेSप्यवरोहे समग्रकम् । सरिमापधनीधानी सनीधापमगारिसा।।४।।
हरिकाम्भोजिमेलाच्च मालवीराग इष्यते। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च संपूर्ण वक्रमेव च। सरिगामपनीमाधा निधनीपमगामरी॥५॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च जाता च्छायातरङ्गिणी। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। धवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमागमपानीसा सनिधापमगारिसा ॥ ६ ॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च बलहंस: प्रकीर्तितः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 164
तृतीयोऽध्यायः ११९:
आरोहे गनिवर्ज्य च पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिमापधसानीधा पमरीमगसारिसा॥ ७॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च नटनारायणी मता। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। पवर्ज्यवक्रमारोहे वक्रपूर्णावरोहकम्। सरिगांमधनीधासा निधपामगमारिसा ॥। ८।।
हरिकाम्भोजिमेलाच्च जातो मोहननामकः। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेडप्यवरोहे च मनिवर्ज्य तथौडुवम्। सरिगापधसाधासा सधपागरिसाधसा॥ ९॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च कापिनारायणी मता। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। गान्धारवर्ज्यमारोहेडप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमापधनीसानी धपमागरिसारिसा ॥ १० ॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च जन्झूटीराग इष्यते। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। निषादवर्ज्यमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। घसरीगमपाधानी धपमागरिसाघसा ॥ ११॥
Page 165
१२० संग्रहचूडामणिः हरिकाम्भोजिमेलाच शहनाराग इष्यते। निन्यासं न्यंशकं चैव निषादग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च संपूर्ण वक्रमेव च। सरिगामपमाधानी सनीधपमगामरी ॥ १२॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च जाता हीशमनोहरी। रिन्यासं यशकं चैव रिषभग्रहमुच्यते। आरोहणे सुसंपूर्ण पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिगामपधानीसा निधपामरिमागरी ॥ १३ ॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च स्यात्तापवरालिका। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गधनीवर्ज्यमवरोहे निवर्जितम्। सरिमापसधापामा गरिसाधपसारिसा ॥ १४ ॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च स्यात्कुन्तलवरालिका। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। वक्रारोहेऽवरोहे च रिगवर्ज्य तथौडुवम्। समपाधनिधासासा निधपाममसाघसा ॥१५ ॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च सरस्वतिमनोहरी। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 166
तृतीयोऽध्यायः १२१
आरोहे पनिवर्ज्यं च पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिगामधसाधानी पमगारिसरीससा ॥ १६ ॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च नाम्ना नीलाम्बरी मता। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। पूर्णवक्रारोहकं धवर्ज्यवक्रावरोहकम्। सरिगामपधापानी सनिपामगरीगसा ॥ १७॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च सामरागः प्रकीर्तितः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गनिवर्ज्य चाप्यवरोहे निवर्जितम्। सरिमामपधासासा धपमागरिसारिसा ॥ १८ ॥
हरिकाम्भोजिमेलात्स्यादान्घालीरागसंभवः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गधवज्य वक्रावरोहे धवर्जितम्। सरिमापनिसानीपा मरिगामरिसानिसा ॥ १९ ॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च द्विजावन्त्यपि संमता। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। सपूर्णवक्रमारोहेSप्यवरोहे समग्रकम्। सरीमागमपाधानी सनीधपमगारिसा ॥ २०॥
Page 167
१२२ संग्रहचूडामणि: हरिकाम्भोजिमेलातु संजातो मत्तकोकिलः । सन्यासं सांशकं चैंव सषड्जग्रहमुज्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च वक्रं च गमवर्जितम्। सरिधाधपनीनीधा धपसारीसनीसरी।। २१॥।
हरिकाम्भोजिमेलाच् रागो बङ्गालनामकः । गन्यासं गांशकं चैव गान्धारग्रहमेव ज। वक्रारोहेडनि च वक्रावरोहे धवर्जितम्। सरीगामपमारीपा सनिपामरिगारिसा ॥ २२ ॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च रागपञ्जरनामकः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। वक्रारोहे गवर्ज्य च गपवर्ज्यावरोहकम्। सरिमापधनीधासा सनिधामरिसाधसा ॥२३॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च संजाता रविचन्द्रिका। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। पवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे पवर्जितम्। सरिगामधनीधासा सनिधामगरीससा ॥ २४ ॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च संजातः कोकिलध्वनिः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 168
तृतीयोऽध्याय: १२३.
पवर्ज्यवक्रमारोहे पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिगामधनीधासा निधनीपमगारिसा ॥ २५ ॥।
नवरसकन्नडः स्याद्धरिकाम्भोजिमेलजः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे रिधनीवर्ज्यमवरोहे पवर्जितम्। सगमामपसानीधा धममागरिसारिसा ॥ २६ ॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च स्वरावलिरुदाहता। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। रिवज्यवक्रमारोहे पूर्णवक्रावरोहकम्। समगामपनीधानी सनिपाधमगारिसा ॥ २७॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च जाता नागस्वरावलिः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च रिनिवर्ज्य तथौडुवम्। सगगाममपाधासा सधपामगसाधसा ॥ २८॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च बहुदारी ह्यजायत। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। रिवर्ज्यवक्रमारोहे पूर्णवक्रावरोहकम्। सगमाधपधानीसा सनिपामगसानिसा ।।२९॥
Page 169
१२४ संग्रहचूडामणिः हरिकाम्भोजितो यदुकुलकाम्भोजिसंभवः । धन्यासं धांशकं चैव धैवतग्रहमुच्यते। आरोहे गनिवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमामपधाधासा सनीधापमगारिसा । ३०।।
हरिकाम्भोजिमेलाच्च सुरटी राग इष्यते। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गधवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिरीमपनीनीसा सनिधापमगारिसा। ३१॥
हरिकाम्भोजि मेलाच्च कमासूरागसंभवः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। कचिद्रिमिश्रमारोहेडप्यवरोहे रिवर्जितम्। समगामपधानीसा रिसानिधपमागसा ॥ ३२॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च जाता नाटकुरज्जिका। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे तु पवर्ज्य चावरोहेऽपि रिवंर्जितम् । सरिगामधनीसासा सनिधापमगारिस। ॥३३॥
२९. कुरञ्जी जनिता धीरशंकराभरणात्किल। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 170
तृतीयोऽध्याय: १२५
आरोहेऽप्यवरोहे च पूर्णमध्यमसप्तकम् । सनिनीसरिगामापा धपमागरिसानिसा॥ १॥
केदारसंभवो धीरशंकराभरणात्तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। वक्रारोहे रिधवर्ज्य वक्रपूर्णावरोहकम्। समगामपनीसानी पमगामधमागरी॥ २॥
आहिरीनाटको धीरशंकराभरणात्तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च रिवर्ज्य वक्रमेव च। समगामपधानीसा निपधानिपगामगा ॥ ३ ॥
माहुरी जनिता धीरशंकराभरणात्तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। धवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगारिमपानीनी धपमागरिसासरी।। ४ ।।
जातः कोलाहलो धीरशंकराभरणात्तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। रिवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सपमागमपाधानी सनिधापमगारिसा ॥ ५॥
Page 171
१२६ संग्रहचूडामणि: जनरञ्जनिका धीरशंकराभरणात्तथा । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। संपूर्णवक्रमारोहे गनिवर्ज्यावरोहकम्। सरिगामपधापानी ससधापमरीरिसा ॥ ६॥
ब्यागुरागजनिर्धीरशंकराभरणात्तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। रिवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सगामपनिधानीसा सनिधापमगारिसा ॥। ७॥
हंसध्वनिजनिर्धीरशंकराभरणात्तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेडप्यवरोहे च मधवर्ज्य तथौडुवम्। सरिगापपनीसासा निपगागरिरीससा ॥ ८।।
स्यात्पूर्णचन्द्रिका धीरशंकराभरणात्तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। निवर्ज्यवक्रमारोहे पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिगामपधापासा निपधापमगामरी॥ ९॥
देवगान्धारिका धीरशंकराभरणात्तथा । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 172
तृतीयोऽध्यायः १२७ संपूर्णवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगारिमपाधानी सनिधापमगारिसा ॥ १०॥
आरभी जनिता धीरशंकराभरणात्तथा। सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गनिवज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमापधसासानी धपमागरिसानिसा ॥ २१॥
नवरोज्वाहयो धीरशंकराभरणात्तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेडप्यवरोहे च संपूर्ण मध्यमं तथा। पधनीसरिगामापा पमगारिसनीधपा ॥ १२ ॥
अठाणरागोऽभूद्धीरशंकराभरणात्तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। गधवर्जितमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमापपनीसासा निधापमगगारिसा ॥ १३ ॥
जुलावुरागः स्याद्धीरशंकराभरणात्तथा । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेडप्यवरोहे च धवर्ज्य मध्यमेव च। पनिसारिरिगामापा मगरीसनिपानिसा॥ १४ ॥
Page 173
१२८ संग्रहचूडामणि:
कन्नडो जनितो धीरशंकराभरणात्तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च संपूर्ण वक्रमेव च। सरिगामपमाधानी सधापमपगामरी॥१५ ॥
रागो बिलहरिर्धीरश कराभरणात्तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे मनिवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगापधसासानी धपमागरिसाधसा ॥ १६ ॥
शुद्धसावेरिका धीरशंकराभरणात्तथा । सन्यासं सांशकं चैव सषड्ग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च गनिवर्ज्य तथौडुवम्। सरिमापघसाधासा सधपामरिसाधसा ॥१७॥
जातो नागध्वनिर्धीरशंकराभरणा त्तथा। सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे पूर्णवक्रं वक्रावरोहे रिवर्जितम्। सरीसमगमापानी सनीधनिपमागसा ॥ १८ ॥
शुद्धो वसन्तश्र धीर शंकराभरणात्तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 174
तृतीयोऽध्याय: १२९ आरोहे तु धवर्ज्य च पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिगामपनीसाधा निपमारिगमागरी॥ १९॥
बेगडो जनितो धीरशंकराभरणात्तथा। •सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रह्मुच्यते। आरोहे पूर्णवक्रं चाप्यवरोहे समग्रकम्। सगरीगमपाधापा सनिधापमगारिसा ॥ २०॥
जाता च वर्धनी धीरशंकराभरणात्तथा । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गधनीवर्ज्यमवरोहे समग्रकम् । सरीरिममपापासा सनिधापमगारिसा ॥२१॥
राग: सिन्ध्वभिधो धीरशंकराभरणात्तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। वक्रारोहे धनिवर्ज्य वक्रपूर्णावरोहकम्। सरिगारिमपासानी धपनीधमगारिसा ॥ २२ ॥
स्यात्पूर्वगौलको धीरशंकराभरणात्तथा । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। संपूर्णवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमागरिमापाधा निसानिधपमागरी ॥। २३ ॥। 9
Page 175
१३० संग्रहचूडामणिः
गौडमल्लारश्र धीरशंकराभरणात्तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमेव च। गनिवर्जितमारोहेऽप्यवरोहे पवर्जितम्। सरिमामपधाधासा सनिधाममगारिसा ॥२४॥
३०. नागानन्दिनिमेलातु जातः सामन्तरागकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेडप्यवरोहे च संपूर्ण वक्रमेव च। सरिसाम गमापाधा निसनीधनिपामगा ॥ १॥
३१. जातो यागप्रियामेलात्कलहंस इतीरितः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। गवर्ज्य वक्रमारोहेऽप्यवरोहे गवर्जितम्। सरीमपधनीधासा सनोधपमरीरिसा ॥१॥
३२. रागवर्धनिमेलाच्च रागचूडामणिर्मता। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे धनिवर्ज्य वक्रावरोहे पवर्जितम्। सरिगामामपासासा निधमारिगसागसा ॥ १ ॥
सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 176
तृतीयोऽध्यायः १३१ आरोहे धनिवर्ज्य वक्रावरोहे समग्रकम् । सरिगामपसानीधा पमगाममरीरिसा ॥ १॥
३४. वागधीश्वरिमेलाच्च च्छायानाटः प्रकीर्तितः । सन्यास सांशकं चैव सपड्जग्रहमुच्यते। आरोहे धनिवर्ज्य वक्रावरोहे गवर्जितम्। सरिगामपमापासा सनिधानिपमारिसा ॥१॥
वागधीश्वरिमेलाच्च संजाता भानुमञ्जरी। सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमेव च। आरोहणे धवर्ज्य वक्रावरोहे धवर्जितम्। सरिगामपनीनीसा सनिपामरिगारिसा ॥ २ ॥
वागधीश्वरिमेलाच्च शारदाभरणं तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। वक्रारोहे रिवर्ज्य वक्रावरोहे गवर्जितम्। समगामपमाधानी सनिधामपमारिसा ॥ ३ ॥
हरिकाम्भोजिमेलाच्च देशाक्षी समजायत। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे मनिवर्ज्य च पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिगागपधासासा निधपामगमारिसा ॥। ३४ ।।
Page 177
१३२ संग्रहचूडामणिः
३५. शूलिनी नामकान्मेलात्संजातो गानवारिधि: । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे पूर्णवक्रं वक्रावरोहे गवर्जितम्। समरीगमपाधानी ससधानिपमारिसा ॥ १॥
३६. चलनाटाइयान्मेलान्नाटराग: समीरितः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहणे तु संपूर्ण गधवज्यावरोहकम्। सरिगामपधानीसा सनिपाममरीरिसा ॥१॥
३७. मेलात्तु सालगाभिख्याज्जातः सालविनामकः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे पूर्णवक्रं चाप्यवरोहे समग्रकम्। सगरीगमपाधानी धसनीधपमागरी॥ १ ॥।।
मेलात्तु सालगाभिख्याद्भोगसावेरिनामिका । पन्यास पांशकं चैव पश्चमग्रहमुच्यते। आरोहे तु गवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमापधनीधापा मगरीसरिमागरी॥ २॥
३८. जलार्णवार्यमेलाच्च जगन्मोहननामकः । सन्यासे सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 178
तृतीयोऽध्यायः १३३
गवर्ज्यवक्रमारोहेडप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमापधसानीसा सनिधापमगारिसा ॥ १॥
३९. झालवरालिमेलाच् जातः कोकिलपश्चमः । सन्यासं सांशकं चैव सपड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च मवर्ज्य मध्यसप्तकम्। पधनीसरिगारीसा निधापगरिसारिसा ॥ १॥
झालवरालिमेलाच्च जातो भूपालपश्चमः । सन्यासं सांशकं चैव सपड्जग्रहमुच्यते। वक्रारोहे निवज्य वक्रावरोहेऽगनि स्मृतम्। सगरीगपमाधासा पधमासरिसागरी॥ २ ॥
४०. नवनीताह्यान्मेलान्नभोमणिरजायत। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। वक्रारोहे धनिवर्ज्यमवरोहे समग्रकम्। सरिगारिमपासासा सनिधापमगारिसा ॥ १॥
४१. पावनीमेलसंभूतो रागो नाम्ना प्रभावलिः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहणे गवर्ज्य च पूर्णवक्रावरोहकम्! सरिमापधनीसासा निधमापमरीगरी॥१॥
Page 179
१३४ संग्रहचूडाम णिः पावनीमेलसंभूतश्चन्द्रज्योतिरितीरितः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च निवज्य षाडवं तथा। सरिगामपधासासा धपमागरिसारिसा ॥ २ ॥।
४२. रघुप्रियाह्यान्मेलाद्रघुलील इति श्रुतः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। धवर्ज्यवक्रमारोहे पूर्णवक्रावरोहकम्। समरीपमगामापा निसाधनिपमारिगा ॥ १ ॥
रघुप्रियाह्ययान्मेलाज्जातो गन्धर्वनामकः । पन्यासं पांशकं चैव पञ्चमग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च पूर्णवक्रं च मध्यकम्। मपधाधनिसासारी गगरीरिससानिपा ॥ २ ॥
रघुप्रियाहयान्मेलाद्गोपती राग इष्यते। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे पूर्णमथ वक्रावरोहे धवर्जितम्। सरिगामपधाधानी पमरीगरिसारिसा॥ ३॥।
४३. गवाम्भोध्यभिधान्मेलाद्गीर्वाणी समजायत । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 180
तृतीयोऽध्याय: १३५
आरोहे पूर्णवक्रं चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगारिमगामाधा निपनीधसनीधपा ॥ १ ॥
गवाम्भोध्याह्यान्मेलाज्जातः कलिवसन्तकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे तु रिवर्ज्य च रिधवर्ज्यावरोहकम्। सगमापधनीनीसा सनिपापमगाससा ॥ २ ॥
४४. भवप्रियार्यान्मेलाच्च भवानी समजायत । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेडप्यवरोहे च पवर्ज्य षाडवं तथा। सरीगामधनीसानी धधमागगरीरिसा ॥ १।।
भवप्रियार्यान्मेलाच्च सरसीरुहसंभवः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। पवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे पवर्जितम् । · सरिगामधनीधासा सनिधामगरीरिसा ॥ २ ॥
४५. शुभपन्तुवरालेश्च जाता पन्तुवरालिका । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे Sप्यवरोहे च संपूर्णस्वरसप्तकम्। सरीगामपधानीसा सनिधापमगारिसा ॥ १॥
Page 181
१३६ संग्रहचूडामणि:
४६. मेलात्वड्विधमार्गण्या जाता वै तीव्रवाहिनी। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। 2 आरोहेऽप्यवरोहे च संपूर्ण वक्रमेव च। सरिगामपधापानी सनिधापमगारिगा ॥ १ ॥
मेलात्पड्विधमार्गण्याः श्रीकण्ठी समजायत। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च रिवज्य षाडवं तथा। सगामपधनीसासा निधापमगसानिसा ॥ २॥
४७. सुवर्णाङ्गीमेलजातः सौवीरो राग एव च । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे,च संपूर्ण वक्रमेव च। सरिगारिमपाधानी सनिपाधपमागरी । १॥
सुवर्णाङ्गीमेलजातो रागः स्याद्रतिकाह्रयः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। संपूर्णवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सगरीगमपाधानी सनिधापमगारिसा ॥ २ ।।
सुवर्णाङ्गीमेलजात आमीरूराग इष्यते। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमेव च।
Page 182
तृतीयोऽध्यायः १३७ आरोहेऽप्यवरोहे च रिवर्ज्य वक्रमेव च। निधनीसगमापाधा धपमागगसानिसा ॥ ३॥
४८. दिव्यमण्याह्वयान्मेलाद्रागो जीवन्तिनीति यः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे रिगवर्ज्य चावरोहे रिधवर्जितम्। सममापधनीसासा सनिपामगसानिसा। १॥
सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गधवर्ज्य वक्रावरोहे गवर्जितम्। सरिसामनिसासानी धनिसानिपमारिसा ॥ २ ॥
दिव्यमण्याह्यान्मेलादाम्रपश्चम इष्यते। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे च पवरज्य स्यात्तथा वक्राव रोहके। सरिगामधनीसासा सनिधामगसारिसा ॥ ३ ॥
दिव्यमण्याह्यान्मेलादादिपश्चमनामकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गमवर्ज्य च पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिपापधनीसासा निधनीपमगारिसा॥४ ॥
Page 183
१३८ संग्रहचूडामणि:
४९. धवलाम्बरिमेलाच्च धवलाङ्गी ह्यजायत। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। रिवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। समगामपधानीसा सनिधापमगारिसा ।। १ ॥।
धवलाम्बरिमेलाच् भिन्नहेरालिसंभवः । पन्यासं पांशकं चैव पश्चमग्रहमुच्यते। वक्रारोहे रिगवर्ज्यमवरोहे रिवर्जितम्। समपाधानिधासानी धपमामागसानिसा ॥ २ ॥।
धवलाम्बरिमेलाच्च जातो देवगिरिस्तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गनिवर्ज्य च पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिमापधसासानी निधपामगरीगसा॥ ३ ॥
धवलाम्बरिमेलाच्च भम्माणी समजायत। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च पवर्ज्य षाडवं तथा। सरिगामाधनीसानी सनिधामागरीरिसा ।।४ IB
५०. नामनारायणीमेलान्नर्मदाराग इष्यते। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 184
तृतीयो Sध्यायः १३९
आरोहे तु पवज्य च पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिगामधनीसासा निधमापमगारिसा । १॥
नामनारायणीमेलान्मन्दारी समजायत। सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च धवर्ज्य ाडवं तथा। सरिगामापनीनीसा सनिपामागरीरिसा ॥ २ ॥।
नामनारायणीमेलात्प्रतापो राग इष्यते। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे तु रिवर्ज्य वक्रावरोहे गवर्जितम्। सगमापधनीसानी निधपाममसारिसा ॥ ३ ॥
५१. कामवर्धनिमेलाच्च रामक्रिय उदाहृतः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च संपूर्ण खरसप्तकम्। सरिगामपधानीसा सनिधापमगारिसा ॥ १ ॥
कामवर्धनिमेलाच्च दीपको राग इष्यते। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। वक्रारोहेऽरिनि च वक्रावरोहे समग्रकम्। सगमापधपासासा निधनीपमगारिसा ॥ २ ॥।
Page 185
१४० सग्रहचूडामणिः कामवर्धनिमेलाच्च जातो भोगवसन्तकः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेडप्यवरोहे च पवर्ज्य षाडवं तथा। सरिगामधधानीसा सनिधामगरीरिसा । ३ ॥
५२. रामप्रियार्यमेलाच्च जाता राममनोहरी। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। संपूर्णवक्रमारोहेडप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगामपधानीधा सनिधापमगारिसा ॥१॥
५३. गमनश्रममेलाच्च गमकक्रियसंभवः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे तु गवर्ज्य च पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिमापधनीसानी धपमागमरीरिसा ॥ १ ॥
जाता तु पूर्वकल्याणी गमनश्रममेलतः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। संपूर्ण वक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगामपधानीधा सनिधापमगारिसा ॥२॥
५४. विश्वंभर्यार्यमेलाच्च वैशाखः समजायत । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 186
तृतीयोऽध्यायः १४१ आरोहणे समग्रं च पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिगामपधानीसा निधनीपमगामरी॥ १॥
५५. शामलाङ्कीमेलजातो रागः शामलनामकः । सन्यासं सांशकं चव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे पूर्णवक्रं चाप्यवरोहे समग्रकम्। सगरीगमपाधानी धसनीधपमागरी ॥। १॥
शामलाक्गीमेलजातो रागो देशावलि: स्मृतः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। पवर्ज्यवक्रमारोहेSप्यवरोहे पवर्जितम्। सरिगामधनीधासा सनिधामागरीरिसा ॥ २॥
५६. षण्मुखप्रियमेलाच्च त्रिमूर्तिः समजायत। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च पवर्ज्य षाडवं तथा। सरिगामाधधानीसा सनिधामगरीरिसा ।। १ ॥।
षण्मुखप्रियमेलाच्च नान्ना वसुकरी स्मृता। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहणे रिवर्ज्य च रिपवर्ज्यावरोहकम्। सगमामापधानीसा सनिधामागसानिसा ॥२।।
Page 187
१४२ संग्रहचूडामणिः षण्मुखप्रियमेलाच्च संजाता भाषिणी तथा। सन्यास सांशकं चैव सड्जग्रहमुच्यते। आरोहे पूर्णवक्र चाप्यवरोहे समग्रकम्। सगरीगमपाधानी सनिधापमगारिसा ॥ ३ ॥।
षण्मुखप्रियमेलाच्च गरिगद्य इति स्मृतः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहणे रिवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। निसगामपधाधानी वपमागरिसानिसा ॥४ ॥
५७. सिंहेन्द्रमध्यमान्मेलात्सीमन्ती समजायत। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहणे सुसपूर्ण धनिवर्ज्यावरोहकम्। सरिगामपधानीसा सपमागारिगारिसा ॥ १॥
सिंहेन्द्रमध्यमान्मेलात्सा माधवमनोहरी। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च संपूर्ण वक्रमेव च। सगरीगमपानीधा निसनीधमगारिसा ॥२॥
सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 188
तृतीयोऽध्यायः १४३ आरोहणे निवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रक्म्। सरिगामपधासानी धपमागरिसाघसा ॥ ३ ॥
सिंहेन्द्रमध्यमान्मेलाद्धोद्टाणः समजायत। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेडप्यवरोहे च पवर्ज्य षाडवं तथा। सरिगामधनीनीसा सनिधामगरीरिसा ॥ ४॥
सिंहेन्द्रमध्यमान्मेलात्सर्वाङ्गीराग इष्यते। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गपवर्ज्य वक्रावरोहे पवर्जितम्। सरिमाधनिसासानी निधमागसरीरिसा ।। ५।।
सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहणे धवर्ज्य वक्रावरोहे धवर्जितम्। सरिगामपनीसानी पमगासरिरीससा ॥ ६ ॥
५८. हैमवत्याख्यमेलात्तु रागः सिंहरवोऽभवद्। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गघवर्ज्य वक्रावरोहे धवर्जितम्। सरिमापनिसासानी निपमारिगरीससा ॥१॥
Page 189
१४४ संग्रहचूडामणि:
५९. धर्मवत्याख्यमेलात्तु धौम्यरागः प्रकीर्तितः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहणे निवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगामपधाधासा सनिधापमगारिसा ॥ १॥
धर्मवत्यार्यमेलाच्च रञ्जनी समजायत। सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे पनिवर्ज्य वक्रावरोहे पवर्जितम्। सरिरीगगमाधासा सनिधामगसारिसा ॥ २॥
६०. नीतिमत्याख्यमेलात्तु निषधः समजायत। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। · आरोहे धनिवर्ज्य वक्रावरोहे समग्रकम्। सगरीमपसानीधा मपनीपमगारिसा ॥ १॥
नीतिमत्याख्यमेलात्तु हंसनादोऽप्यजायत। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहणे गवर्ज्य च तथा वक्रावरोहणे। सरिमापधनीसानी निधनीपमरीससा ॥२ ॥
नीतिमत्याख्यमेलात्तु नांन्ना गौरिक्रिया मता। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 190
तृतीयोऽध्याय: १४५
आरोहणे रिवर्ज्य च तथा वक्रावरोहणे। सगमापधनीसानी धनिपामगसानिसा॥ ३॥
नीतिमत्याख्यमेलात्तु रागः कैकवशी तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहणे सुसंपूर्णमवरोहे धवर्जितम्। सरिगामपधानीसा सनिपामगरीरिसा॥४ ॥
६१. कान्तामणीमेलजातो रागः कुन्तलनामकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च संपूर्ण वक्रमेव च। सरिगामपधानीधा सनिधापमगामरी। १॥
कान्तामणीमेलजातो रागस्तु श्रुतिरञ्जनी। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे च समग्रं वक्रावरोहे समग्रकम्। सरिगामपधाधानी निधपामगसारिसा ॥ २ ॥
६२. रिषभप्रियमेलाच्च रत्नभानुरजायत । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे पूर्णवक्रं चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमागरिमापानी धनिसानिधपामगा ॥ १॥ 10
Page 191
.१४६ संग्रहचूडामणिः ६३. लताज्गीमेलजातश् गोत्रारिरिति कीर्तितः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे गनिवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिमामापधासासा निधपामगरीरिसा ॥ १॥
६४. वाचस्पतेः सुमेलाच्च बर्बरश्रति विश्रुतः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। पवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे पवर्जितम्। सगमारिगमाघानी सनिधामगरीरिसा ॥१॥
वाचस्पतेः सुमेलाच्चाप्युत्तरी समज़ायत। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहणे रिवर्ज्य चावरोहे रिपवर्जितम्। सगमापधनीनीसा सनिधामगसानिसा ॥ २ ॥
वाचस्पतेः सुमेलाच् रागो भूषावलीरितः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहणे निवर्ज्य चाप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगामपधाधासा सनिधापमगारिसा ॥ ३॥।
वाचस्पतेः सुमेलाच्च सारड्गः समजायत। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रह्मुच्यते।
Page 192
तृतीयोऽध्यायः १४७ आरोहणे सुसंपूर्णमवरोहे गवर्जितम्। सरिगामपधानीसा सनिधापमरीरिसा।।४।।
चाचस्पतेः सुमेलाच् संजाता तु सरस्वती। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। गनिवर्जि तमारोहेऽप्यवरोहे गवर्जितम्। सरिमामपधाधासा सनिधापमरीससा ॥ ५॥
वाचस्पतेः सुमेलाच्च नाम्ना भोगीश्वरी तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। मवर्ज्यवक्रमारोहेऽप्यवरोहे समग्रकम्। सरिगापधनीधासा सनिधापमगारिसा ॥ ६ ॥
६५. मेचकल्याण्याख्यमेलात्कौमोदः समजायत। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च पधवर्ज्ये तथौडुवम्। सरिगागमनीनीसा सनिमागगरीरिसा ॥१॥
यमुनाकल्याणिरागो मेचकल्याणितो मतः । सन्यास सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहेऽप्यवरोहे च निवर्ज्य वक्रमेव च। सरिगापमपाधासा सधपामपगारिसा ॥२॥
Page 193
१४८ संग्रहचूडामणि: ६६. चित्राम्बरीमेलजाता नाम्ना तु चतुरङिणी। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। वक्रारोहे रिधवर्ज्य पूर्णवक्रावरोहकम्। समगामपनीसानि धनिपागामगारिसा । १।।
६७. सुचरित्राख्यमेलात्तु रागः सत्यवती तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। वक्रारोहे गवर्ज्य वक्रावरोहे समग्रकम्। सरिमापधनीधासा निधपामगमारिसा ॥ १॥
६८. जोतिःस्वरूपिणीमेलाज्जाता जोतिष्मती तथा। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे धनिवर्ज्य च पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिगामपसासानी निधमापमरीगसा ।। १॥।
६९. धातुवर्धन्याख्यमेलाद्धौतपञ्चमनामकः । सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। धवर्ज्यवक्रमारोहे पूर्णवक्रावरोहकम्। सरिगामपनीपासा निधपामरिगामरी॥१॥
७०. नासिकाभूषणीमेलान्नासामणिर जायत। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते।
Page 194
तृतीयोऽध्याय: १४९
वक्रारोहेधनि च वक्रावरोहे गवर्जितम्। सरिगामपमापासा सनिधानिपमारिसा ॥ १॥।
७१. कोसलाख्यात्सुमेलाच् संजाता कुसुमावलिः। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहे रिनिवर्ज्य च पूर्णवक्रावरोहकम्। सगमामपधासासा निधपामगमारिसा ॥ १॥
७२. रसिकप्रियमेलाच्च संजाता रसमञ्जरी। सन्यासं सांशकं चैव सषड्जग्रहमुच्यते। आरोहणे सुसंपूर्ण गधवर्ज्यावरोहकम्। सरिगामपधानीसा सनिपाममरीरिसा॥१॥
Page 196
अथ द्ासप्ततिमेलतज्जन्यरागाणां लक्षणगीतानि ।
चक्रम् I
१. कनकाङ्गी। त्रिपुट ।
(इन्दु-पा) सरिग००म०पधनि००स
सा, निधनिसरिगरि, मगरिगरिसस, सरिमममगरि, चा णू र म ल यु द्ध विशा रदुरे
मगरिसरिगम, मममपमगरि, सनिधसासा, सरिममरिमप, कं सहरण सं सा र ना शकु रे स
प धपधमपप, धनिधमामप, मगरिगरिमम, पामपामप, स्वरशु द्व आ रो ह अवरो ह सं पू र्ण
नीधमामप, पामगरिरिस, सरिगसरिनिध, सरिमपाधप, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि
धधपपमगरि, निधधममपा, ध पामगरिस, सरिगमपधनि का र कनका ड्रिरा ग मवधा रय
सनिधपमगरि, सरिरिगरि।। श्री रा म नमो नमो ॥ 1 ॥
Page 197
२ संग्रह्चूडामणि:
(1) कनकाम्बरी। त्रिपुट।
सा, सगरिगमपध, मपधपधनिध, पपमगग्गिरि, रे रेभू सुर सं नुत सुग्व न्दित
सनिधनिधसस, सगसरीसा, गारिगामम, पमागरिसा, मुनि पू जित रे रे सप्त स्वर शु
मागगरिसा, गमामागरि, सगर्गमपम, मगरिरिगगम, आरो ह सं पू र्ण व अवरो ह
मागरीमम, पपधममपप, पधनिपमपप, निधपनीधप, सं पू र्ण स ग्र हन्या सां श त्रिपुटयु क्त
पधनिधसनिध, सानिधपधप, पमपमागरि, पपपममगरि, कनका ड्री मे लजनित कनका म्बरि रा ग
सगरिगमपध, निधसनिधपम, गरिसगरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ 2 ॥
(2) शुद्धमुखारी। त्रिपुट।
सा, सरिगमगरिस, नीधमपधनि, निरिनिसनिसस, आ रे रेकरुणा पाङ्गगरुडतु र ङ्गभजं ग मगरिसासा, सनिधधनिनिस, रिगमपधमप, धमगरिगमप, शयनुरे रे स प स्वर शु द्व आ रो ह
Page 198
लक्षणगीतानि ३
धामपाधम, पधनिधमधम, पधनिधाधनि, सनिसनिधनिस, सं पू र्ण अवरो ह पव ्जित स ग्रह न्या निधमपधधम, पधनिधमगरि, गमगरिमगरि, सरिगगरिसस, सां श त्रिपुटयु क्त कनका ङ्रि मे लजनित निधनिधनिसरि, सनिधमपधनि, सरिगमपधनि, सनिधमग- शु द्रमुखा रि रा ग मवधा रय श्री रा रिस, रिगरिसरि।। म नमो नमो ॥ 3 ॥
२. रत्नाङ्गी। त्रिपुट।
(इन्दु-श्री) सरिग००म०पघ०नि०स
सा, निधनिपधनिस, गरिगरिसनिध, धनिसगरिगम रा वणकु म्म क र्णा दि दा नवहरण, मगरिसरिनिध, पधनिसासा, सगरिगमगरि, पमगरि विभी षणपा लनु रे रे कै शिकि निषा सनिध, निसरिगरिगरि, सानिसरिगम, पपमगगरिग, द इतरशु द्व आरो ह अवरो ह मागरीगरि, ममपधपधप, पधनिनिधधप, मपमध सं पू र्ण स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु
Page 199
४ संग्रह्चूडामणि:
मपम, निधपमागरि, गरिनिधनिसरि, सग्गिग्गिरिनि, क्त मे ला धि का र र ता ङ्रि
सासगारिरि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, रा ग मवधा र य श्री रा म
सरिरिगरि । नमो नमो॥ 4॥
(1) फेनद्युतिः । त्रिपुट।
सा, सरिममाग रि. मगरिसनिधस, निसग्मिगग्मि, आ रे रेरुक्मिणि स त्यभा मा समे त
पधमपमधम, मपधममगरि, मगरिसासा, रिमिग श्री कृ ष्ण दे वु रे रे क
रिम म प, निधधममपप, धघमगरिमम, माग शिकि निषा द इत रशु द्ध आ
रिसरिरि, रिममपा प प, निधमपधमम, निनिध रो ह गव र्जित अवरो ह पव
धनिनिध, सानिसा नि ध, निसानिधधम, मपधम र्जिंत सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु
मगरि, मपाधमगरि, सरिसममगरि, सनिधसनिसस, क्त र न्ा ङ्गि मे लजनित फे न द्ुति
Page 200
लक्षणगीतानि ५
निधसनिससनि, सरिमपधनिस, ससनिधमगरि, रा ग मवधा रय श्री रा म सरिरिगरि।। नमो नमो॥ 5 ॥
(2) श्रीमणिः । त्रिपुट।
सा, सरिगपागरि, गरिसनिधसस, धसरिगरिसरि, श्री जग न्ना थ ना दविनो द कमलना भ
गपगरीसा, सारिगपगरि, गपधपगरिरि, सनिधपधसस, विमलुरे रे कैशिकि स्व र इतरशु द्व आ रो ह सरिगगपपध, धनिधपधसनि, पधसनिघसनि, धध मनिव जित अवरो ह मव जिंत स
पधपपध, सनिधपधधप, गरिसपगरिस, रीगप ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त र ा
गरिस, रिगरिगरिसनि, धसरिसनिघस, सरिगपधसस, ङ्री मे लजनित श्री मणिरा ग' मवधा रय सनिधपगरिस, सरिगरिरि ।। श्री रा म नमो नमो॥ 6 ॥
Page 201
६ संग्रहचूडामणि:
(3) घण्टारवः । त्रिपुट।
सा, सरिसमगरिस, गमगर्सिनिध, पनिनिसानिस, आ रे रे अच्युत अन न्तगो वि न्दमा
मगरिसासा, सरिसगमगम, पपनिपनिधप, मापमगरिस, धवु रे रे कै शिकि स्वर इत रशु द्व आ रो ह मगमपनिनिस, ससनिसनिधप, नीसनिधपम, पानिसासा, धव जव क्र अव रो ह सं पूर्ण स ग्र ह न्या
सनिधपमपा, निधपनिधपम, पापमगरिस, गामगरिसग, सां श त्रिपुट यु क्त रत्ना मे लजनित
मगरिससनिनि, धापमापनि, सरिसगमपनि, सनिधप घ ण्टार व रा ग मव धा रय श्री रा
मगरि, सरिसगरि ।। म नमो नमो । 7॥
३. गानमूर्तिः । त्रिपुट।
(इन्दु-गो) सरिग००म०पध००निस
सस, निधनिसरिगरि, सरिसनिधनिस, पधनि अरे विदुरा क्रू र वरदवि श्व रु
Page 202
लक्षणगीतानि ७
धनिसवि, रिगमगरिसा, सरिगममपम, पमपधध
प विजयुरे रे का कलि स्वर इत र शु
धप, धपमपधपम, मगरिपमधप, धनिधधानिध, आ रो ह अवरो ह सं पू ण
निधपपम प म, धधपपमगरि, सरिसिमापध, पध
स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयुक्त मे
पधानिध, निनिधधपपम, धपमगरिरिस, सरिंग
ला धि का र गानमू र्ति रा
मगरिस, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि ।। ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो ॥ 8 ॥
(1) सामवराली। त्रिपुट।
सा, सरिमरिमपध, मपधपनिधप, निधपममप प,
आ रे रे गरुडा सनविहा र लो कशर ण्य
धपमपधमप, रिममपापा, धनिसनिधसस, धनिसनिध
ना रदव रद वासुदेव का कलि स्वर इतर शु
पम, पधपनिधपम, पधसनिधपम, गरिगसरिसस,
द्ध आ रो ह गव ्जिंत अवरो ह
निसारिमपध पनिनिधपमप धपमपध प ध, धनिस सं पूर ण क्रमव क्र स ग्रह न्या सां
Page 203
संग्रहचूडामणि:
निसनिध, पधसनिधपम, धापमापध, पानिधपमप, श त्रिपुट यु क्त गान मू र्ति मे लजनित
मगरिगसरिस, नीसरिमगरि, सर्मिपधनिस, सनिध सामवरा लि रा ग मवधा रय श्री
पमगरि, सरिमगरि ।। रा म नमो नमो ॥ 9॥
(2) भिन्नपश्चमः । त्रिपुट।
सा, सगम प मगरि, मगरिसनिधनि, पधनिसग आ रे कल्या ण. गुणा कर कम नी
गरि, मगरिसासा, सरगगामग, मगरिसगगम, पमम या ननु रेरे काकलिस्वर इतरशु द्व आ
पमगरि, सगगममपप, मपमगपमम, धमपधप रो ह रिव र्जित अबरो ह सं पू
मम, सनिधसुनिधप, ससनिनिधधप, र्ण पामपधनिध, सग्र ह न्या सां श त्रिपुट यु क्त माधपमपप, मपमगरिसस, निधधनिधनिस, पधधनिनिधनि, गानमू र्ति मे लजनित भिन्नप ञ्ञम रा ग
सगमपधनिस, निधपमगरिस, गममगरि ।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥। 10 ॥
Page 204
लक्षणगीतानि ९
४. वनस्पतिः । त्रिपुट। (इन्दु-भू) सरिग००म०प०घनि०स.
सस, निनिधनिधधनि, पधनिसरिगरि, गरिरि बलि दा नव सं हा रुरे यमुना गरिसरि, सनिधनीसा, ससनिधससरि, रिरिग गम ती र वा सुरेरे चतुः श्रुतिधै वत स्वर
गरि, प म प म मपध, धनिनिनिधधनि, निधपधनि के शिकि निषा द इत र शु द्धू आ रो
पध, पमगरिगमप, पाममापध, निनिधपध म प, ह अवरो ह सं पू र्ण स ग्रह न्या मगरिगमपध, मपपधधनिनि, निधपधमपप, सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि
निधमपापा, पमगरिगस रि, मगगरिरिगरि, सरिगमपधनि, का र वन स्पति रा ग मवधा रय
सनिघपमगरि, सरिरिसरि ॥ श्री रा म नमो नमो॥। 11 ॥
(1) भानुमती। त्रिपुट।
सा, सरिगगरिमग, रिमपमागरि, सनिपससरिस, आ रे रेकमलज शं करस्तुत प डवजना भ
Page 205
१० संग्रहचूडामणि:
सारिगरिमम, प मगरिसगरि, मागरीसा, सरिगरममप, सं कट हरण विभी षण पालनुरे चतुः श्रु तिधै
पमागरिसा, रिग रिमापा, निधपमपमग, रिमिमपपमग, वतस्वर के शिकिनिषाद इतरशु द्ध आ रो ह
रिरि्मपपमम, पपसनिधपस, सनीधापा, पसनिधापा, धनिवर्जव क्र अवरो ह सं पू ण स ग्र हन्या
ससनिधपसनि, धपममपमम, पमगग्मिग रि, सारि सां श त्रिपुटयु क्त वन स्प ति मे
गरिसरि, सनिधपससरि, सरिगरिगगरि, सरिगग्मिपस, लजनित भा नुमति रा ग मवधा रय
निधपमगरिस, रिगरिसरि।। श्री रा म नमो नमो॥ 12 ॥
(2) रसालि:। त्रिपुट।
सस, सरिमपमरिस, ससधपमपध, धपमपधनिस, अ रे रेभा नु को टिसं का शस र्वे श
ससधपधनिस, सरिमरीसा, सरिमरिरिमा, रिसारिममप, जग न्निवे शु रे रे चतुः श्रुति घै व त स्वरकै
Page 206
लक्षणगीतानि ११
ध पम रिमपम, सरिमपपाप, धनिसनिसधप, मरिमपध शिकिनिषा द इतरशुद्ध आ रो ह गव निस, निसधधपधप, धनिसनिसधप, धपममरिसरि, जिंत अ वरो ह गनिव जित रिग्रह न्या पममपधमरि, सरिमपममरि, ससध पपधध, पमपध सां श त्रिपुटयु क्त व न स्पतिमे लजनित
नि सस, रिमरिपपमरि, सरिमपधनिस, ससधपमरिस, र सा लिरा ग म वधा रय श्री रा म
सरिरिमरि॥ नमो नमो॥| 13 ॥
५. मानवती। त्रिपुट ।
(इन्दु-मा) सरिग००म०प०घ०निस
सा, सनिसधनिसस, पधनिसानिस, धनिसरिगरिस, स द्रु णविधे य कमल ने त्र क मल भ वनुत निसनिसासा, मग रिगरिमा, पपधमापप, पमगरि कमलनाभ चतुः श्रुति धै वतकाकलि निष
गमम, पधपधापम, पनिधधमपम, मपमधममप, द इत र शु द्ध आ रो ह अवरो ह
Page 207
१२ संग्रह्चूडामणि:
धधपमापा, धनिधपमपम, पधनिपधमप, मगरिगिरि सं पूर्ण स ग्रह न्या सां श त्रिपुट यु
सस, रिसनिधनिसस, रिगरिसरिगम, पधनिपधमप,
क्त मे ला धि का र मा नवति
मगरिगरिसरि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरि
रा ग मवधा रय श्री रा म नमो
रिगरि॥ नमो॥ 14 ॥
(1) मनोरञ्जनी। त्रिपुट।
सा, सरिमममगरि, रिसरिमरिगरि, मपपधमरिम,
आ रे रे करुणा लवा ल श्री लो ल
मपधमपधनि, धधपधमगरि, ससरिरिममप, धमा ने त्रविशाल गुणशीलुरे चतुः श्रुतिधे वत
पधमा, रिगरिसरिमम, पधनिधपधम, रिगरिममपप,
स्वरका कलिनिषा द इतरशु द्ध आ रो ह
धममपपधध, निनिधधनिधध, नीधनिपधम, धनिधपधधनि, गव जिंत अवरोहसं पूर्णंव क्र स गरह न्या
सनिधममधम, धधनिनिधधनि, निधमपधमप, रिगरिसरि सां श त्रिपुटयु क्त मा नवति मे लज
Page 208
लक्षणगीतानि १३
गरि, रिरिगरिसनिस, सनिधधनिसरि, सरिमपधनिस, नित मनो र अनि रा ग मवधा रय
निधपधमगरि, सरिरिसरि।। श्री रा म नमो नमो॥। 15 ॥
(2) घनश्यामलः। त्रिपुट।
सा, ससगमगरिस, गरिसनिधपम, पधसपधसस, आ रेसू यको टि सं का श स्व प्रका श
निधपधससनि, सगरिसासा, सगामगगम, पधापमगरि,
सुजन म न्दारुरे रे चतुःश्रुतिधै व त खवरका
रिस गमगगम, मगरिसगमम, पधसनिधपध, ससनिध कलिनिषा द इतरशु द्व आ रो ह रिनिव
ससनि, धसनिधपमप, धामपमगरि, सगरिसगरिरि, र्जित अवरो ह सं पू ण स ग्रह न्या
सगगममपम, पधपमगरिस, निधसनिधपध, मपध
सां श त्रि पुटयु क्त मा नवति मे
सनिधप, धसनि धपधस, गमपमगरिस, सगमपधसस, लजनित घन श्या मल रा ग मवधा रय
निधपमगरिस, सगमगरि ।। श्री रा म नमो नमो॥। 16 ॥
Page 209
१४ संग्रहचूडामणि:
६. तानरूपी । त्रिपुट ।
(इन्दु-षा) सरिग००म०प००धनिस
सा, निसनिधनिसस, सनिपधनिसनि, पपधनिससनि, दे वकी न न्दन दी नजन नुत दिविजपू जित सरिगरिससनि, ससनिसससा, रिगरिसनिसस, धनिसरिगरिरि, दि व्यम डल वि ग्रहु रे षद्श्रुति घै वत स्वरका
गमगगरिसरि, सरिसधनिसस, गरिगमामम, पधनिसामम, कलिनिषा द इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह
गारिगममप, गमपधमपप, निधमगरिगम, पनिपधनिपम, सं पू र्ण स ग्रह न्या सां श त्रि पुटयु क्त
ममपमामम, पममपमधप, मगरिगरिसरि, सनिधनिनिसनि, मे लाधि का र ता न रू पी रा ग
सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि ॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ 17 ॥
(1) तनुकीर्त्तिः । त्रिपुट ।
सा, रिमरिसरिमप, पमगमरिसस, मरिरिममपप, निपम आ रे रे कनका म्बरधरवी र शू र परमो
Page 210
लक्षणगीतानि १५
गमरिम, मगमरिरिसा, मारिगगरिरि, ममापमपा, पनिनिधनि दा र सदयुरे रे षट्श्रुतिधै वतस्वरका कलिनिषा
पम, रिरिसममरिम, मरिगरिमपप, निसससनिधनि, ससस द इतरशु द्व आ रो ह गधव ्जित अवरो निनिधनि, पामपनिनिनि, सनिधनिपमप, पधनिपमगम, ह सं पूर्णव क्र स ग्रह न्या सां श
रिससमरिसस, साममारिम, रिसनिधनिपनि, समरिमरिमम, त्रिपुटयु क्त ता न रूपी मे ल जनित तनुकी तति पनिनिपनिपम, सरिमिपनिसनि, धनिपमगमरि, सरिरिमरि।। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो ॥। 18 ॥
(2) शृङ्गारिणी। त्रिपुट।
सा, गगरिपमगरि, पपमगरिसनि, धपमपससस, आ रे रेपाण्डव सहा य भ क्तजनपो
गगरिसासा, सासगगगरि, ससानिधपम, पमपससरिस, षणु रे रे षद्श्रुतिध वतस्वरका कलिनिषा द
गगरिपमगरि, सागरीपम, पपममगरिस, ससगरिपमप, इतरशु द्व आ रो ह धनिवजव क्र अवरो ह
मापसासा, सानिधपसनि, धपससनिधप, ससनिधपमप, सं पूर्ण सग्र हन्या सां श त्रिपुट यु क्त
Page 211
१६ संग्रहचूडामणि:
मापपमगरि, पमपमगरिस,,गारिपमगरि, सनिधपमपस, तानरू पी मे लजनित शृङ्गारिणी रा ग
सगरिपमपस, निधपमगरिस, गगरिगरि ।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ 19 ॥
चक्रम् II
७. सेनापतिः । त्रिपुट।
(नेत्र-पा) सरि०ग०म०पवनि००स
सा, सगरिसनिधनि, सनिधपनिधनि, सग्गिरिग्मिम, आ रे रेनवनी तचो र गो पिका
गगरिसासा, सरिगमगरिम, ममपममपम, पधनिधपपम, जा रुरे रे सा धा रण गां धा र इत र शु द्ध निधपधमपध, मनिनिनिधनिनि, पधानिसनिध, निधपपममप, आ रो ह अवरो ह सं पू र्ण स ग्रह न्या
पमगपपमम, सरिसरिरिगग, मपपगममप, धनिधनिधपम, सां श त्रिपु टयु क्त मे ला धि का र
गरिसनिघसस, सनिधधनिसरि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, से ना पति रा ग मवधा रय श्रीरा म
सरिरिसरि। नमो नमो ॥। 20 ॥
Page 212
लक्षणगीतानि १७
(1) सेनाग्रणीः । त्रिपुट।
सा, सरिगग्मिगम, मगरिसानिध, निसरिगरिमग, आ रे रेचन्दन च चित नी लश री र
गरिमगरि्सरि, सारिगरिसा, सारिग्मिगरि, गगममगगरि, हे माम्तरु रे रे सा धारण गां धा र
मधधनिधपम, मधनिसानिध, निसाससनिध, धनिधपमगरि, इतरशु द्व आ रो ह पवर्जव क्र अवरो ह
सारिगारिम, मगरिग्मिगरि, गरिसनिधपम, धनिसरिसरिग, सं पूर्ण स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त
सगमरिगगम, धपममगगरि, मगरिमगगरि, सनिधमधनिनि, से ना पति मे लजनित से ना ग्रणि रा ग
सरिगरिमगम, धनिसनिधपम, गरिसरिरि ।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥२१॥
(2) भोगी। त्रिपुट।
सस, सगगममगस, सगमगसनिस, धपमपधनिध, अरे सुरा सुर नुत विरा धह रण विरि श्विविनुत
ससससगगम, म गसनीसा, नीधपामप, निधपपमपप, पुरं दरव न्दितु रे रे सा धारण गां धा र 2
Page 213
१८ संग्रहचूडामणि:
धसनिधपधनि, सगगमगमम, पधनिपधनिध, ससनिसानिध, इतरशु द्व आ गे ह रिव जव क्र अवरो ह
सनिधधसनिध, पाधधपमग, मपधनिधपम, निधनिधपमप, रिव जित सग्र ह न्या सां श त्रि पुटयु क्त
मगसपमगस, मिधपमपधनि, पधनिधससनि, सगमपधनिध, से नापति मे लजनित भो गिरा ग मवधा रय
सनिधपमगस, निधमपध ।। श्री रा म नमो नमो। २२ ॥
(3) चिन्तामणिः । त्रिपुट।
सा, रिरिगसमगम, पपममगरिस, धनिपमपधनि, आ रे रे कोद णडरा म द णडका र
सरिगमसमा, पामपधनिप, पापमगरिस, धधनिपधनिस, ण्यवा सुरे सा धा रण गां धा र इतरशु द्व
रिरिगगरिसम, पपधनिपमग, रीगमसमम, पाधपधनिस, आ रो ह अवरो हसं पूर्णव क्र सग्रह न्या
साधनीपम, पधनिसधनिप, पामपमगरि, सारिसमगरि, सां श त्रिपुटयु क्त से ना पति मे लजनित
Page 214
लक्षणगीतानि १९
सासधनिपम, पधनिपपधनि, सरिगमसमप, धनिसधनिपम, चिन्ता मणि रा ग मवधा रय श्री रा म
गगरिसरि।। नमो नमो ॥ २३॥
८. हनुमत्तोडिः। त्रिपुट।
(नेत्र-श्री) सरि०ग०म०पध०नि०स
नी, सासधनिसरि, गरिगसरिनिस, धगरिसनिधनि, आ रे रे सुरमुनि व न्दित भ क्तज नपा
सरिनिसासा, रीगसरिनिध, नीधपधनिस, रीसरिनिसरि, लकु रे रे साधारण गां धा र कैशिकि स्वर
गगमगरिसनि, सारिगामम, पपमगरिगम, गरिनिसरिगम, इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह सं पू र्ण
पाधधनिसा, सानिधमधनि, ससनिनिधपम, पाधनीधम, सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि
पामगारिस, रिगमगारिनि, सानिनिधनिनि, सरिगमपधनि, का र ह नुमत्तो डि रा ग मवधा रय
सनिधपमगरि, सरिगरिनि ।। श्री रा म नमो नमो ॥२४ ॥
Page 215
२० संग्रह्चूडामणि:
(1) तोडिः। त्रिपुट।
सा, ससगगमगरि, सरिगिममगरि, मर्गरिरिसरि, आ रे रेदे वे न्द्रा दिपू जित फणिरा जनुत
सनिधधनिधध, धगरिसासा, गागमागम, मगमगारिरि, दिन कर को टि ते जुरेरे सा धारण गां धा र
गरिनिसारिग, ममधधमधम, धधमधाधनि, मधधधनिनिध, कै शिकिस्वर इत रशु द्ध आ रो ह अवरो ह
निधमधनिनिस, सानिसससनि, धमधनिसनिध, निधमधमगम, पव जित सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मगरिगरिरिग, गरिसरिरिसस, धनिसधधनिनि, सरिगमधनिस, हनुमत्तो डि मे लजनित तो डिरा ग मवधा र्य निधमगरिसरि, गरिसरिरि।। श्री रा म नमौ नमो ॥ २५ ॥
(2) भूपालः । त्रिपुट।
गग, पपधपधधप, धपगगरिरिग, रिगरिगरिसध, पपधसासा, जय प्रहूला द ना रद परा शर विनुतुरे रे रिसरिगधधप, धपगगरिरिस, धरिसधसपध, पगरिगरिरिरि, सा धारण गां धा र कै शिकिस्वर इतरशु द्व
Page 216
लक्षणगीतानि २१
सरिगधपगरि, धधपपधगरि, गरिससरिसध, सरिगगगगरि, आ रो ह अवरो ह मनिव जिंत स ग्रह न्या
सपपगगगरि, गपपगारिरि, पगरिसारिरि, सारिगपपप, सां श त्रिपुटयु क्त हनुमत्तो डि मे लजनित
सधपगपगरि, सरिगगरिरिस, सरिगपधसस, सधपगरिसस, भू पा ल रा ग मवधा रय श्रीरा म
ससरिसरि॥ नमो नमो॥ २६ ॥
(3) नागवरालिः । त्रिपुट।
सा, निसगरिगमग, निसनिसागरि, सगगरिरिगग, आ रे दी नजन म न्दा र क्षी रसा गर
ममगमगरिरि, गरिसनीसा, सगारीगम, मागरीगरि,
शय नु रे रे सा धारण गां धा र
गाममागरि, गमपधाधप, मपधपपमग, मामपापध, कैशिकिस्वर इत र शु द्ध आरो हसं पूर्णव क्र
पपधधापम, गरिगमधधप, मापमगमप, धापमागरि, अवरो ह सं पू र्ण मध्यरा ग सग्र हन्या
गममगमगरि, गममगगमम, पमगमगरिरि, गममगरिसनि, सां श त्रिपुटयु क्त हनुमत्तो डि मे लजनित
Page 217
२२ संग्रह्चूडामणि:
नीसगरिगग, ममगरिसनिस, रिसगरिगमप, धपमगर्मिनि, ना गवरा लि रा ग मवधा रय श्री रा म
सगरिसनि॥ नमो नमो ॥२७ ॥
(4) शुद्धसामन्तः । त्रिपुट।
घा, धसरिमगरिस, रिमपमगरिस, ममपममगरि, दा मो दर के शव त्रिवि
सधधसासा, धसारीमम, गरीसारिरि, मापमा पप, क्मु रे रे सा धारण गां धा र कैशिकिस्वर
मपमगरिमप, धधधमापम, पमगरीसरि, सरिमिपाधप, इतरशु द्व आ रो ह गनिव र्जित अवरो ह
धमपमगरिम, धामगारिस, मागरीगरि, ससरिग्मिम, निषादव ज मध्यरा ग सग्रहन्या सां श
पपधधाधप, मपमधमपध, धपमगरिमम, गरिसधासरि, त्रिपुटयु क्त हनुमत्तो डि मे लजनित शु दसा म
मगरिमगरिस, धसरिमपधध, पमगरिसरिम, गरिसरिरि ॥ न्तरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमी॥। २८॥
Page 218
लक्षणगीतानि २३
(5) असावेरी। त्रिपुट।
सा, सरिसरिगगरि, गरिसरिनिसस, रिसनिनिधपध, आ रे रेपा प ख ण्डन दु ष्ट जनद सरिगगरिरि स, रिमिगरीसा, रीमपमपध, पमपमगगरि, ण्ड नच ण्डवि कमु रे रे सा धारण गां धा र
गरिसरिसरिम, पमागरिरिस, रिमपधमपप, निधपधमपध, के शिकि निषा द इतरशु द्व आ रो ह
पपमगगरिरि, पमगगरिसरि, रीमपमधप, मपमगरिमम, गनिव जित अवरो ह सं पू र ण स ग्रह न्या
रिमापधधप, मपधसारिस, रिसनिनिधधप, मपामगगरि, सां श त्रिपुटयु क्त ह नुम त्तो डि मे लजनित
पमाधमगरि, सरिसनिधपध, सरिमपधसस, निधपमगरिस, असावे रि रा ग मवधा रय श्री रा म
रिमगगरि ।। नमो नमो॥ २९॥
(6) पुंनागवराली। त्रिपुट।
रिस, निनिनिसरिरिग, गमगगरिसरि, मामपमगरि, जय शू र वे द सा रद्नुजवि दारगिरिसम
Page 219
२४ संग्रह्चूडामणि:
रीरिरिगरिनि, सरिरिसारिग, मागपामग, गगरिसारिग, धीरशुभा का रुरे रे सा धारण गां धा र माधमगरिनि निसारिगरिग, मममसरिगम, सारिनिसरिग, कै शिकि निषा इतरशु द्ध आ गे ह ममगगरिसनि, सारिगामम, पामगागरि, रिगमममगम, अवरो ह् सं पू र्ण मध्यरा ग स ग्रहन्या
सममगामप, पमधपापम, गगमनीधम, पामगगरिग, सां श त्रिपुट्यु क्त हनुमत्तो डि मे लजनित गरिनिसागरि, पमागरिरिग, मगारीसनि, सरिगमपधनि, पुं ना ग वरा लि रा ग मवधा रय धपमगरिसनि, सरिगरिरि।। श्री रा म नमो नमो ॥ ३० ॥
(7) शुद्धसीमन्ती। त्रिपुट।
धा, धसरिगगरिस, मगरिसघसस, पधसरिगरिरि, आ रे रे दशरथ रा मस द्रु ण धामदनुजवि गरिरिसासा, धसारिगरिरि, धरिसससरिरि, सारिगरिगम, रा मुरेरे सा धा रण गां धा र कैशिकि स्वर
पमगरिसधस, धघसधघसस, रिग्गिगरिगम, पपपमगमप, इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह निव जिंत
Page 220
लक्षणगीतानि २५
धपमगरिसरि, गमपधधमप, धपमपमपप, सससधधसस, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त हनुमत्तो डि
धसधसपधम, गामपमगरि, सधासरिसध, सरिगमपधस, मे लजनित शुद्धसी म न्तिरा ग मवधा रय
सधपमगरिस, ममगरिस ॥ श्री रा म नमो नमो ॥ ३१ ॥
(8) आहिरिः। त्रिपुट।
सा, सरिसगमगम, धपधमपगम, मगरिसमगम, आ रे रेपा ण्डव मि त्र यशोदा पुत्र
पमपमगमप, धपमपापा, मगरिसासनि, धापधनिसनि, परमपवि त्रु रेरे सा धारण गांधा र सारि सनिसस, मगमगारिस, सामगामप, मगरिसमगम, कै शिकि स्वर इतरशुद्ध आ रोहसं पू र णव क्र
पपमगारिस, गमपधनिसा, सानिधापम, पधनिसासा, अवरो ह सं पू ण स ग्र हन्या सां श
निधपमापम, धपमगारिस, निधपधनिसनि, सरिसमगारि, त्रिपुटयु क्त हनुमत्तो डि मे लजनित आ हिरिराग
सरिसगमपध, निसनिधापम, गरिसरिरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥३२॥
Page 221
२६ संग्रह्चूडामणि:
(9) धन्यासिः। त्रिपुट।
सा, सनिधपनिनिस, निसमगगरिस, गमपमगरिस, आ रे रेमत्स्य कू र्म वरा ह निधपनिनिसा, सगामगरिस, नीधपनिसनि, ससमगारिस, वा मनु रे सा धारण गां धा र के शिकिस्वर निनिसपनिनिस, नीसगामप, मगरिसमगम, पमपमगमप, इ त र शु द्व आ रो ह रिधव जिंत अवरे ह निधपनिनिसा, सानिधपसनि, साससनिंधप, निनिधधपपम, सं पू र्ण सग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त गमपनिधपध, पापमगरिस, मगरिसनिधप, नीसपनिसनि, हनुमत्तो डि मे लजनित ध न्यासि रा ग
सगमपनिसस, निधपमगरिस, निधपनिनि॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ३३॥
९. धेनुका। त्रिपुट।
(नेत्र-गो) सरि०ग०म०पध००निस
आ सा, सरिगरिसनिस, रिगरिगमगरि, सनिधनिसरिस, रे रे उद धिनि वा स विदु रसं नुत
Page 222
लक्षणगीतानि १७
सरिगममगरि, सरिनिसासा, सारिगममप, मपधममपम, अ क्रू र व न्यु रेरे सा धा रण गां धा र
धमपधनिधप, धनिपनिनिधप, मपधनिमपम, धमपगमपध, का कलिस्वर इतरशु द्ध आ रो ह अवरो ह
निनिनिधधधप, पाधनिधपम, निधनिपधपम, निनिधधानिध, सं पू र्ण सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त सनिनिधनिनिध, पधसनिधपम, मगरिसनिसस, सरिगमपधनि, मे ला धि का र वे नुकरा ग मवधा रय सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। श्री रा म नमो नमो॥ ३४॥
(1) भिन्नषड्जः । त्रिपुट।
सा, सरिगरिममग, रिरिपपामग, रिसरिगरिरिस, आ रे रे खरदू ष णविदा र मा च
सधपपनिनिस, निसरिसासा, सारिगारिरि, गारिसरिरिंग, सं हा रु रे रे सा धारण गां धा र
गारिपपमग, रिपमपमगरि, सारिगरिपम, पनीसधपम, काकलिस्वर इत रशु द्व आ रो ह धव जव क्र
पनिसधपमम, गरिगरिपमम, मपमनिपनिस, साधपमगरि, अवरो ह निव जित सग्रह न्या सां श
Page 223
२८ संग्रहचूडामणि:
सधपपममग, रिपमपमगरि, गरिससधपम, पनिसधपनिस, त्रिपुटयु क्त धे नुका मे लजनित भिन्न षड़ज
धपनिसधपनि, सरिगग्पिमप, निसधपमगरि, सरिग्गिरि ।। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥३५॥
(2) शोकवराली। त्रिपुट।
सा, गाममगरिस, गरिसमगर्सि, सगगममगरि, आ रे रेना द विनो द श्रितजनमो द
पम गरिमगरि, सगारीसा, सगगरीसरि, मगरिससगग, मुनिनुतपा दुरे रे सा धारण गां धा र
मामनिधपम, धपमनिधपम, गरिमगरिगरि, सगगममगरि, काकलि स्वर इतरशु द्ध आ रो ह रिपव जित
सगगमनिनिध, मनिधमनिधप, मामगरिसग, मागमनिधप, अवरो ह सं पू र्ण मध्यरा ग सग्रह न्या
मममनिनिधध, मनिधनिधधप, मगरिमनिधम, पपमगगरिस, सां श त्रिपुटयु क्त धे नुकमे ल जनितशो क
गरिमगरिसस, सगमनिधपम, गरिमगरिसस, मममगरि।। वरालिरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥३६॥
Page 224
लक्षणगीतानि २९
(3) टक्क:। त्रिपुट ।
सस, सगपपमगरि, ससससगगप, मगरिसनिधप, अरे सगुणनिगुण घा म जगदभिरा म
मधपमधनिस, सगरिसासा, सागपमधप, मगरिसगगप, दनुजविरा मु रे रे रे सा धारण गां धा र
मधनिधपमप, निधपमगपप, मधनिसनिधप, मधनिसनिसस, का कलिस्वर इतरशु द्व आ रो ह रिव जव क्र
सनिधपमगप, धनिधपमगरि, निधपमधनिस, गपपपमगरि, अवरो ह सं पू ण स ग्रह न्या सां श
सगपपमगम, मधपधपगप, मगरिगरिसस, निधपमधधनि, त्रिपुटयु क्त धे नुकमे ल जनितट क्व रा ग
सगपमधनिस, निधपमगरिस, सगरिसनि ॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ३७॥
१०. नाटकप्रियः । त्रिपुट ।
(नेत्र-भू) सरि०ग०म०प०धनि०स.
सा, निनिधनिसनिस, निधपधसनिस, मगरिसनिसस, सा धुजनपो षण श्री गौ री सो दर विरि
Page 225
३० संग्रहचूडामणिः
निधनिसासा, सानिगारिस, निसरिगमपम, पधमपगमप, खिनुतु रे रे सा धारण गां धा र चतुःश्रुतिध
निनिधमगमप, धमपगपमप, मरिगमपधनि, ममपनिनिधनि, व त स्वरकै शिकिनिषाद इतरशु द्व आ रो ह
पपधधमपप, पामपाधम, पपधनिनिधनि, निनिपधनिपध, अवरो ह सं पू र ण स ग्रह न्या सां श
निधमपापम, मापधमपम, पपममपमग, गरिर्सिनिसस, त्रि पुटयु क्त मे ला धि का र ना टक प्रिय
मगरिसनिसरि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥३८॥
(1) दीपर:। त्रिपुट।
सा, निधनिपधनिस, रिरिगग मगरि, सनिधनिपपम, आ रे रे रुक्मिणि मनो हर गो व धेन
पधनिसासा, सारिसनिधनि, ससनिधनिसरि, गगामगरिस, गिरिध रु रे सा धा रण गां धा र चतुःश्रुति घै रिगमगरिसनि, ससनिधनिपध, निनिसरिससनि, सागि्गिामप, वत स्वरकै शिकिनिषा द इ तरशु द्व आ रोह
मगरिसरिगम, पपमपधनिप, धानिपधनिस, साससनिधनि, सं पू र्ण अवरोहसं पूरणव क्र सग्रह न्या
Page 226
लक्षणगीतानि ३१
पधनिसासा, निधनिसनिधनि, पामगरिगम, गारिसनिधनि, ITTTTTTCIIR AUTN सां श त्रिपुटयु क्त नाटक प्रिय मे लजनित सरिगगमगरि, सरिगमपधनि, सनिधनिपमग, रिसरिसरि ॥ दी पररा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥३९॥
(2) नटाभरणम्। त्रिपुट।
सा, सरिगममगम, पमगमरिसरि, सनिधपनिसस, आ रे राजीव लो चन भवमो चन
सरिरिगगमप, मगमरिरिसा, निनिधपनिनिध, सनिसरिमगरि, मधुसू दन गरुडगमन सा धा रण गां धा र
सगागरिमा, पमाधमपप, मगरिगमपप, निधपपमपध, चतुःश्रुतिधै वत स्वरकै शिकिनिषाद इ तरशु द्ध
पनिससानिस, निधपनिसनिस, सानिनीधप, निधपममपप, आ रो ह अवरो ह सं पू ण व क्र
धनिधपपमम, पधधपममग, मपधपममग, मरिसरिगमरि, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त ना ट क प्रिय
सनिधधनिसरि, गमपमगमरि, मरिरिसससरि, सरिगमपधप, मे लजनित नटा भरण रा ग मवधा रय
निसनिधपमग, मरिससरि॥ श्री रा म नमो नमो ॥ ४० ॥
Page 227
३२ संग्रह्चूडामणि:
११. कोकिलप्रियः । त्रिपुट।
(नेत्र-मा) सरि०ग०म०प०घनिस
सा, सनिसधनिसस, निपनिधनिसरि, मगरिग्सिनिस, रा जवदना मर राजनुतकरि रा ज
धनिपसासा, सरिगमागम, पपमगपमम, गमापगमम, वरदुरे रे सा धारण गां धा र चतुःश्रुतिधै
पमपधपमग, गमपधापम, पपपमममग, मपमनिमधप, वतस्वरका कलिनिषाद इतरशु द्ध आ रो ह
पधपमागम, धापमगमम, मनिधमगमा, धधपपममग, अवरो ह सं पूर्ण स ग्रहन्या सां श
गमपमागम, पधनिसनिसनि, साधपामप, धपमगरिगम, त्रिपुटयु क्त मे ला धि का र कोकिल प्रिय
मगरिसनिसनि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि॥। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।४१॥
(1) कोकिलारवः । त्रिपुट।
सा, सरिगरिममग, रिसनिधनिसस, निसरिगरिमग, आ रे रेशकटा सुर विभ अन लो करखन
Page 228
लक्षणगीतानि ३३
रिपमगरिसरि, ममगरिगसरि, सनिनिसासा, सारिगरिमग, जगन्मो हन सिन्धुब न्धनु रे रे सा धा रण
रिमपमपमग, मधपमपमग, रिमिमपपधध, निनिधधपपम, गां धा र चतुःश्रुतिधै वतस्वर का कलिनिषा द
ममगरिपमग, रिमपमपधध, पपमगरिमप, धधनिनिसनिस, इतरशु द्ध आ रो हसं पू र्णव क्र अवरो ह
सानिधधधप, निधपमपमम, पामपमगरि, पमधपमगरि, सं पू र्ण स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त
पामगारिरि, मगरिगरिसस, निधपमपधनि, पधनिसनिसरि, कोकिलप्रिय मे लजनित को किलार व रा ग
सरिगरिमपध, निसनिधपमग, रिसरिसरि॥ मवधा रय श्री रा मनमो नमो।४२॥
(2) वर्धनी। त्रिपुट।
सा, सगगममगस, मगससमगम, गमपपममग, आ रे रेजयजय धे नुका सुर भ अन
मपमपममग, ममगसासा, सनिपधनिसस, गमपमपमग, दिविजपू जितु रे रे सा धा रण गां धा र
धपमगसगम, पमागसमा, : गमपमपधप, धनिपनिपमग, चतुःश्रुति घै वत स्वरका कलिनिषाद इतरशु द्ध 3
Page 229
३४ संग्रह्चूडामणि:
मपधमगमप, धनिसनिपधनि, ससनिसससनि, सनिपधपमग, आ रो ह अवरो ह रिव जव क्र स ग्रह न्या
पपमपधनिस, निपधपमगस, गमपपमगस, निपधपमपध, सां श त्रिपुटयु क्त कोकिलप्रिय मे लजनित
धनिसनिपधनि, पधनिसनिनिस, सगमपमपध, निसनिपधपम, व धनि रा ग मवधा रय श्री रा म
गसनिसनि॥ नमो नमो॥४३ ॥
१२. रूपवती। त्रिपुट।
(नेत्र-षा) सरि०ग०म०प००धनिस
सा, ससनिपनिपस, पधनिसनिसस, रिगसमर्गिस, आ रे कमल नय न सुन्दर वदन नी रधिशयन
धनिसरीसा, ससरिसमगम, गसरिरिममग, मापगममम, रे रे सा धा रण गां धा र षट् श्रु तिध
मपाधधपप, ममगममपप, धधपधधथप, पधनिनिधधप, वतस्वरका कलिनिषाद इतरशु द्ध आ रो ह
धममपधमप, सनिपधनिसनि, मापमममप, पममगरिसरि, अवरो ह सं पू ण सग्रह न्या सां श
Page 230
लक्षणगीतानि ३५
गमपगपमग, मगरिसससरि, रिपरिमगरिस, धनिससनिसस, त्रिपुटयु क्त मे ला धि का रू पवति निपनिसनिसरि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि ।। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।४४॥
(1) रौप्यनगः । त्रिपुट।
सा, सममपमगरि, समपधनिनिप, मगरिसममप, आ रे रेमुनिमन विहा र वे दसा र पपधधनिनिनि, पमगरीसा, पधनिपधनिस, मामगगरिरि, पापविदू र दया लुरे सा धारण गां धा र सामगगरिस, धनिपममपा, पधनिनिपनिप, ममगरिसमग, षद्श्रुतिधै वत स्वरका कलिनिषा द इतरशु द्व समामापप, समपपापम, धनिसनिपधनि, पधनिसनिसस, आ रो ह रिगव र्जित अवरो हसं पू र्णव क्र निनिपपधनिप, धनिसनिससस, निपमपधनिप, मगरिसममग, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त रू प वति समपमगरिस, समापमगरि, सधनिपपधनि, समपधनिसस, मे लजनित रौ प्य नग रा ग मवधा रय धनिपमगरिस, मगरिसम ॥ श्री रा म नमो नमो॥ ४५ ॥
Page 231
३६ संग्रह्चूडामणि:
चक्रम् III
१३. गायकपियः । त्रिपुट।
(अगि-पा) सरि००गम०पधनि००स
सा, सनिधपधनिस, रिगमगरिसनि, निधपमपधनि, का कुत्स्थतिलकुरे जानकी वल् लभु रे रे
सरिगमगरिरि, सरिरिसासा, सरिगमपगरि, मगरिसनिसस, लक्ष्मणा ग्रजुरेरे अ न्तर गां धा र
सरिगमपमप, 'धनिधपमपप, धमपमनिधप, निधामापम, इतरशु द्ध आ रो ह अवरो ह सं पू र्ण
पधधमगपम, धघमगरिगम, गमपधनिपध, मपधनिसनिध, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि मगरिगरिसस, निधनिससरिरि, रिगमगरिसनि, सरिगमपधनि, का र गा यक प्रिय रा ग मवधा रय
सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। श्री रा म नमो नमो॥ ४६॥
(1) हेज्जज्जी। त्रिपुट।
सा, सनिधपधपम, पामगमपध, धसारिगरिस, रिरिसनिधसा, आ रे रेदेवकि नन्दनसुजन पो ष कु रे
Page 232
लक्षणगीतानि ३७
धारिसनिधप, धापमागम, रिगरिसससस, सरिरिसरिसरि, अ न्तर गां धा र इतरशु द्व आ रो ह
गमपधधपप, निधपपामग, मपामगमग, पधनिधपमग, निव र्जित अवरो ह सं पू र्ण स ग्रह न्या
धपमगमगम, पध निधापम, धधपपामग, मपमममगम, सां श त्रिपुट यु क्त गा यकप्रिय मे लजनित
मगरिरिरिसस, पमगरिरिसरि, सरिगमपधस, निधपमगरिस, हे ज्जजजि रा ग मवधा रय श्रीरा म रिसरिसरि॥ नमो नमो॥ ४७॥
(2) मेघ:। त्रिपुट।
सा, सरिममरिसस, सनिधपसनिध, पनिधपससा, आ रेरविते ज व्योमके श विनुतुरे रे सरिरिमरिसरि, मममपमरिस, रिमपमरिमप, निधपपनिधप, अ न्तर गां धा र इतरशु द् आ रो ह धपमरिमपम, सनिधपससनि, धपमपनिधप, पसनिसनिधप, गव जव क्र अवरो ह गव जिंत स ग्रह न्या मरिसनिधपस, निनिधधपनिध, सनिधपससस, रिरिममपपनि, सां श त्रिपुटयु क्त गा यक प्रिय मे लजनित
Page 233
३८ संग्रह्चूडामणि:
धधपपममरि, सरिमपनिधप, सनिधपमरिस, निधपधप।। मे घरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥।४८॥
(3) जुजावलि:। त्रिपुट।
सस, समगमपमग, सधनिपधनिस, मगमगसधनि, अरे घो रा हि मदविभ अन सुजनर अ न
धनिधनिनिनिस, समगसासा, निसधनिधपम, गमपधनिसस, की तिवि स्तर धीरुरेरे अ न्तर गां धा र
समगगगमप, पधनिधनिधप, मगसमगमप, धनिसधनिधनि, इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह रिव जव क्र साधनीधनि, ससनिससरुनि, सधधनिधधनि, सधनिधपमम, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त गा यकप्रिय गसनिधनिधप, धनिसधनिसस, समगमपधनि, सधनिधपमग, मे लजनितजु जा वलिरा ग मवधा रय श्रीरा म
समममग। नमो नमो ॥ ४९ ॥
(4) कलकण्ठी। त्रिपुट।
सा, सरिमपधधप, मपधपमपप, मरिसरिमपध, आ रे रेजयजय मे रुसमा न धी र
Page 234
लक्षणगीतानि ३९
पमरिसनिधनि, सरिमरीसा, ससरिरिममरि, ममरिममपप, मे दिनि वलू लभु रे रे अ न्तर गां धा र धधपमधपप, मरिमपधधनि, सनिधपमपध, रिससनिनिसस, इतरशु द्ध आ रो ह अवरो ह गव जित
निधपमपधनि, पधनिपधपम, मरिसमरिरिस, निसनिधपमरि, स ग्रहन्या सां श त्रिपुट्यु क्त गा यक प्रिय
रिमपधधपध, निसनिधपधनि, सरिमपधनिस, सनिधपमरिस, मे लजनित कलकण्ठिराग मवधा रय श्रीरा म
मरिरिमरि।। नमो नमो ॥ ५० ॥
(5) कल्गडः । त्रिपुट ।
सा, सरिगपगपप, गरिसनिनिसरि, रिगपगपगरि, आ रे रेजयजय भयनिवा रण रणनिपुणकरि गरिरिसासा, सारिगारिस, गरिसनिधपध, पगगपधनिध, वरदुरेरे अ न्तर गां धा र इतरशु द्व सारिगपगरि, पपपपगरिस, निधपधनिसस, आ रो ह अवरो ह मव र्जित स ग्रह न्या निधनिसनिसरि, गपगपपगप, धनिसनिधनिस, निधनिससनिध, सां श त्रिपुटयु क्त गा यक प्रिय मे लजनित
Page 235
४० संग्रहचूडामणि:
पगरिगगरिरि, सरिगपधनिस, सनिधपगरिस, निधनिसरि॥। कल्गडरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।९१॥
१४. वकुलाभरणम्। त्रिपुट।
(अझनि-श्री) सरि००गम०पव०नि०स
सा, सनिनिसनिसरि, गरिसनिनिसस, धधनिसरिगरि, ना रा यण पर ब्रह पन्नगाशन
सरिनिसससरि, गरिससासा, निनिधसनिनिस, रिगममगगम, वा हनु रे रे अ न्तर गां धा र पमगपगपम, निधमगममप, मपगमरिगम, पधनिनिनिनिध, कैशिकिस्वर इ तरशु द्वू आ रो ह अवरो ह
नीधमागरि, गमपधनिपध, निसनिवमपम, पमगमपगरि, सं पू र्ण स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मगरिसनिसरि, गरीसनिसस, निनिधनिनिधनि, पधानिनिसरि, मे ला धि का र वकुला भ रण रा ग
सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥५२॥
(1) रागवसन्तः । त्रिपुट।
सा, सरिममगरिस, रिममगरिसनि, धमपनिधसरि, आ रे रेखर दू षणा दि मदवि भ
Page 236
लक्षणगीतानि ४१
मगरिसासा, रिसनिधसरिरि, मममगगरिस, निधमपानिध, अनु रे रे अ न्तर गां धा र के शिकिस्वर ससरिसनिधस, सारिममगरि, ममपमगरिस, रिरिमिपनिधम, इतरशु द्व आरो ह गंव जव क्र अवरो ह सं पामगरिरिस, रिमपनिनिधम, पनिघसासा, ससनिधमपनि, पूर्णव क्र स ग्रह न्या सां श त्रिपुट यु क्त धसनिधमपम, पामगरिसरि, मामपमगरि, सनिधमपनिध, वकुला भरण मे लजनित रागवसन्त रा ग
सरिमपनिधस, निधमपमगरि, सरिमगरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥१३॥
(2) वसन्तभैरवी। त्रिपुट।
सा, निधनिसरिरिस, मगरिसरिरिस, निधंनिधनिनिध, आ रे रेसमरवि जयसुगुणरे कमलभव सं निधनिसासा, सरिगरिगरिस, रिगमगारिस, निसनिधनिधध, नुतु रेरे अ न्तर गां धा र कै शिकिस्वर मनिधमगमग, धमपमगरिस, गमनिधनिसरि, मगरिसरिसस, इतरशुद्ध आरो ह पव जित अवरो हसं गमनिधमपम, गमगरिरिसनि, सगममागम, निनिधनीधम, पू र्णव क्र ध ग्रह न्या, सां श त्रिपुठयु क्त
Page 237
४२ संग्रह्चूडामणि:
गमगरिरिरिस, निधनिधधनिध, मनिधनिनिधनि, ससनिधनिधनि, वकुला भरण मे लजनित वसन्तमैं र विरा ग
सरिगमधनिस, निधमपमगरि, सरिरिसरि। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ५४ ॥
(3) सोमः । त्रिपुट।
सस, सरिममगरिस, रिमगरिसनिध, मपमधनिसस, अरे गो पीजन व स्न्रा प ह र ण
सरिमपमधप, गरिरिसासा, ससरिरिग्मिप, मधमगरिरिस, गो वर्धनो द्वरणुरेरे अ न्तर गां धा र
रिममपमधप, रिपमधधधम, रिमपमधधनि, निधधमधनिस, कै शिकिस्वर इ तरशु द्व आ रो ह गव जव क्र
ससससससनि, धमधनिससनि, सानिधमगरि, सनिधमगरिस, अवरी ह पव रजित सग्रह न्या सां श
सरिमधमगरि, सनिनिधधनिनि, मधनिससनिनि, सरिमगरिसनि, त्रिपुटयुक्त वकुला भरण मे लजनित सो मरा ग
सरिमपमधनि, सनिधमगरिस, रिसरिसरि ॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ५६॥
Page 238
लक्षणगीतानि ४३
(4) वसन्तमुखारी। त्रिपुट।
सस, सममगगमम, गमगरिरि्सरि, समगमगरिस, अरे बृ न्दावन सं च रण बृ न्दारक
निधपधनिसस, मगरिसासा, समगमगमम, पधपमगरिरि, मुनिसं नुत विमलु रे रे अ न्तर गां धा र
ससमगमगरि, मगरिसमगम, गगमपापम, गममपपवध, कै शिकिस्वर इतरशु द्ध आ रो ह रिव जव क्र
निसनिसस निध, सानिसानिध, नीधपामग, निधपपममग, अ व रो ह सं पू र्ण सग्रहन्या सां श
मगरिससमम, सनिधपधनिस, मगमपधमप, धमपमगमम, त्रिपुटयु क्त वकुला भरण मे लजनित वसन्तमुखा मगरिगरिसरि, समगमपधनि, सनिधपमगरि, ससमगरि ।। रिरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥५६॥
१५. मायामालवगौलः । त्रिपुट।
(अगनि-गो) सरि००गम०पध०निस
सा, ससनिधनिसनि, धधपपममप, धनिसरिसनिस, दे वदे वो त्तम दे वता सा र्व
Page 239
४४ संग्रहचूडामणि:
रिनिरिसासा, सरिगममगम, पमगमगरिस, सरिरिसनिसरि, भौ मुरेरे अ न्तर गां धा र का कलि स्वर गमपमगरिग, सरिगमपमध, निधपमगमप, पाममनिधप, इतरशु द्व आ रो ह अवरी ह संपू र्ण निसनिसनिधप, मपमनिधधप, मधपमगरिग, गरिससनिसरि, स प्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि निधनिसरिसस, सारिगगमम, मगरिगमगरि, सरिगमपधनि, का र मायामा लव गौलरा ग मवधा रय
सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। श्री रा म नमो नमो॥५७॥
(1) सावेरी। त्रिपुट।
सा, सरिसरिमगरि, ममपधमगरि, धपमगरिसरि, आ रे रे सकलगुण सारवभौ म समरभी
मगरिसासा, रिरिमगरिसरि, सारिसनिधप, घासघरिरिस, करु रे रे अ न्तर गां धा र काकलि स्वर
रिरिमगरिसरि, मापधमगरि, सरिसरिममप, धपधपमपध, इ तरशु द्व आरो ह गनिव र्जित अवरो ह
सानिधपधस, नीधपमगरि, मपधसासा, निधनिपधमप, सं पू र ण सग्रह न्या सां श त्रिपुट यु क्त
Page 240
लक्षणगीतानि ४५
धापनिधपम, पामगरिसरि, मगरिगरिसनि, धपमपधनिध, मायामा लव गौलमे ल जनितसा वे रिरा ग
सरिमपधसस, निधपमगरिस, रिरिमगरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥। १८॥
(2) जगन्मोहनी। त्रिपुट।
सा, सगमपमगा, मगरिससनी, पनिसगमपम, आ रे मुरा रे गरु डग म न सरसिजनयन
गरीसनिपनि, सगरिसासा, सगागमपप, मगरिसगमप, जंगन्ना थु रे रे अ न्तर गां धा र
निपमगमपम, गरिरिसनिसस, सगमपानिप, सनिपमपमम, का कलि स्वर इतरशु द्व आरो ह रिध व ्जित
गमपनिपमग, सगगमापम, मगरिसरिसनि, सगगमपमप, अवरो ह धव जिंत स ग्रह न्या सां श
पनिसनिपमग, मापनिपमग, मनिमपममग, मगरिरिससनि, त्रिपुटयु क्त मायामा लव गौ लमे ल जनितजगन्मो
पनिनिसरिसस, सगमपनिसस, निपमगरिसनि, सगगरिरि।। हनिरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।4९॥
Page 241
४६ संग्रहचूडामणि:
(3) गौल:। त्रिपुट।
सा, सनिपनिसरिस, मरिमरिसनिस, पनिनिससरिरि, श्री गजरा जभय निवा रण सर सिजनयन गमरिसनिसरि, मरिरिसासा, पनीपनिसरि, मरिससरिसस, नी र धिश यनु रेरे अ न्तर गां धा र रिमममपमरि, गमरिमरिसरि, पममपमगम, रिपपमगमम, का कलि स्वर इतरशु द्व आरो ह अवरो ह रिरिमरिसनिस, मारिसरिरिस, निपनिपनिसरि, पपमरिरिसस, धव जव कर निग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त निसरिनिसरिरि, रिगमरिसरिस, पनिपपमगम, रिरिमपनिसरि, मा यामा लव गौलमे ल जनितगौ ल रा ग
सरिगमरिमप, निसनिपमगम, रिसरिसनि॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ६०॥
(4) बौलि:। त्रिपुट।
सा, रिरिगगपगरि, रिसनिधपगप, धसरिगपधनि, क्षी र सा गरशय नस मरनिपुण भव भयहर ण धपगपगरिरि, गरिरिसासा, सरिगपापध, साधगरिरिग, मधुसू दनु रेरे अ न्तर गां धा र
Page 242
लक्षणगीतानि ४७
धसनिधधपग, पगरिगरिरिस, रिरिगरीरिस, निधपनिधधप, का कलिस्वर इतरशु द्व आ रो ह म निवर्जित गपधधरिरिस, रिगपधपधस, निधपपगरिस, रिगपगरिसरि, अवरो ह मवर ्जित स ग्रह न्या सां श
धरिरिरिरिसस, रिरिगपगरिरि, गरिपगरिसरि, गपपगरिसनि, त्रिपुटयु क्त मा यामा लब गौ लमे ल. जनितबौ लि धधपगपधस, सरिगपधसस, सनिधपगरिस, सरिरिगरि।। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ६१॥
(5) सारङ्गनाटः। त्रिपुट।
मा, मपमपधधप, पमपमगरिस, रिरिसनिसधप, आ रे रेसरसिज न य न शे षश य
धसरिसासा, रिरिसिरिसरिरि, सारिमगरिस, सानिसधपम, नु रे रे अ न्तर गां धा र काकलि स्वर
पधसरिसरिरि, सारिममगरि, ममपमगरिस, रिसरिममपम, इतरशु द्र आ रो ह गनिव जित अवरो ह सं
पाधपमपध, सानिसधधप, मपधसासा, सनिसधधपम, पू र णव क्र स ग्र हन्या सां श त्रिपुटयु क्त
पापधधधप, मापममगरि, सरिपमपमम, पमपमगरिस, मायामालव गौलमे ल जनितसार ड्रना ट
Page 243
४८ संग्रह्चूडामणि:
रिसिनिसधपध, सरिमपधसनि, सधपमगरिस, सरिरिसरि।। रा ग मवधा रय श्रीरा म नमो नमो॥६२॥
(6) नाथनामक्रिया। त्रिपुट।
सा, सरिगमापम, गमपमगमग, रिगमपमगरि, सी ता नायक भवको द ण्डखण्डन
सरिसरिगमा, पमगरिगरिस, मगरिसनिसरि, सरिरिंगगमम, प ण्डितु रे अ न्तर गां धा र का कलिस्वर
पमपमगमप, निधपमगगम, धपममगमा, मगरिगमपम, इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह सं पू ण
गरिसरिगमप, धपमगरिगम, गमपधपधनि, धधपपममग, म ध्यरा ग स ग्रहन्या सां त्रिपुटयु क्त
मपमगमपध, निधपधधपप, मनिधपममग, पमममगरिस, मा यामालव गौ लमे ल जनितना थ ना म क्रिय
गारिसनिसनि, सरिगमपधनि, धपमगरिसनि, सरिगरिरि।। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥६३॥
(7) मेचबौलि: । त्रिपुट।
सा, सरिगसरिरिग, पपमगरिसरि, पमगरिसनिध, अ च्युतान न्त गो वि न्द मुकु न्द
Page 244
लक्षणगीतानि ४९
सारिसरिगप, मगरिसासा, रिसारीगग, रिसनिधसरिग, म न्द रधर सुगुणु रे रे अ न्तर गां धा र
पपममगरिग, धपमगरिसनि, धासरिगपध, मगपपमगप, का कलिस्वर इतरशु द्व आ रो ह मनिव र्जित
धसनिधसनिध, पमगपमगप, धपपमगरिस, सरिगपापा, अव रो ह सं पू र्ण स ग्रह न्या सां श पमगरिगरी, रिगगपमगप, धपमगगपप, पपमगरिगरि, त्रिपुटयु क्त मा यामालव गौलमे ल जनितमे च
सनिधपधसस, सरिगपधसस, निधपमगरिस, रिसरिसरि ।। बौ लिरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ६४॥
(8) गुम्मकाम्भोजी । त्रिपुट।
सा, सरिगपपगप, धनिधपामग, गारिसरिरिग, श्री रघुकुलतिलक, लक्ष्मणाग्रज कोटिम न्मथ.
धपपमगरिस, रिसरिगागा, गगपमगरिरि, सागरीगरि, रू पल क्षण व न्तुरे रे अ न्तर गां धा र
सानिवपधरि, सरिगपमगप, धनिधनिधपध, पमगपमगरि, का कलि स्वर इत रशु द्व आ रो ह मव जव क्र
धरिरिसरिसस, सरिगपागप, पधनिधपमग, गपमगरिगरि, अवरो ह सं पूरण सग्रह न्या: सां श
Page 245
५० संग्रहचूडामणिः
पमगरीसरि, सरिगपमगरि, गधपधमगरि, ससनिधरिरिस, त्रिपुटयु क्त मा यामा लव गौलमे ल जनितगु म्म रिगगपमगरि, ससरिससरिस, सरिगपधनिध, सनिधपमगरि, का म्भो जि रा ग मवधा रय श्रीग म
गरिरिसरि ॥ नमो नमो ॥ ६५ ॥
(9) रेगुप्तिः । त्रिपुट।
सस, सरिगरिगरिरि, गरिसधपधस, पधसरिरिसरि, अरे रा जी वा क्ष रा जपू जित रा जगो पा
ससरिसासा, ससरिरिगगप, पगरिसरिरिग, सारिगारिग, लु रे रे अ न्तर गां धा र काकलिस्वर
सगरिपपगरि, गपपधपधध, पधधपघसस, गपपधधधप, इतरशु द्ध आ रो ह अवरो ह मनिव र्जित
साधपगपध, सधपगरिसरि, पधसधसरिग, रिसधसधसस, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मा यामा लव
पधसरिगसरि, धधसधघसरि, धरिसरिसरी, सरिगपधसस, गौलमे ल जनित रे गु प्तिरा ग मवधा रय सधपगरिसस, धरिसरिरि। श्री रा म नमो नमो॥ ६६ ॥
Page 246
लक्षणगीतानि ५१
(10) मलहरी। त्रिपुट।
सा, सरिमगरिसरि, सरिगरिसधस, धसरिममगरि, आ रे रेजयजय समरभी कर स ववशी मगरिसासा, धसरिमगरिस, रिमगरिरिगरि, सारिसरिमम, करु रे रे अ न्तर गां घा र का कलि स्वर पधपमगरिम, मपमपापप, मगरिसरिमप, धधपधपमप, इतरशु द्व आ रो ह गनिव जिंत अवरो ह
सधपमपधस, धाससधपम, पधसधधपप, मगरिमपधप, निव ्जित स ग्रह न्या सां त्रिपुटयु क्त धपमगरिसरि, सधसरिमगरि, मगरिसरिसरि, सरिसरीसस, मा यामा लव गौलमे ल जनितम ल ह रि रा ग
सरिमपधसस, सधपमगरिस, मगरिसरि ॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ६७॥
(11) सालङ्गनाटः । त्रिपुट।
सा, साधपससस, साधससरिरि, रिसधधपमप, आ रे रे कमलज मु ख्यसुरवर परममौ नि
घससरिरिसा, धपमपधसस, सरिमगरिसरि, सधपरिसनिस, सं नुतुरे अ न्तर गां धा र का कलि स्वर
Page 247
५२ संग्रह्चूडामणि:
ससधधससस, साधपससरि, धसरिमगरिरि, रिसधधपसस, इतरशु द्ध आ रो ह गनिवजव क्र अवगे हसं
सरिसममपध, पससधधपप, मामगरिरिस, रिरिसनिसरिरि, पू र्णव क्र समविषमगति सग्रह न्या सां श
रिमगरिसधप, सासधपसस, पससधपसस, सरिसधपसस, त्रिपुटयु क्त मायामा लव गौलमे ल जनितसाल
रिरीनिसरिस, ममगरिसनिस, सरिसमपधस, धपसनिसधप, ङ्रना ट रा ग मवधा रय श्री रा म
मगरिसरि ॥ नमो नमो ॥। ६८ ॥
(12) मङ्गलकैशिक: । त्रिपुट।
सा, सममगमगरि, मगरिसनिसस, धनिससमगरि, आ रे रेशुभम ङ्गला का र नतमन्दा
मगरिसासा, गगमधपमम, गममपमगरि, मागरीसस, रु रे रे अ न्तर गां धा र काकलिस्वर सनिसधनिसम, गममपमगम, मगरिसमगम, गमपपमपम, इत रशु द्व आ रो ह रिव जव क्र अवरो ह धनिसनिधपम, पमगमपमग, मगरिसनिसम, गममगगमम, सं पू र्ण स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त
Page 248
लक्षणगीतानि ५३
धनिसनिधपम, ससनिनिधधप, मपमगरिसनि, समगरिसनिस, मा यामा लव गौलमे ल जनितम ङ्ल के शिकरा ग
समगमपमध, निसनिधपमग, रिसिमगरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ६९ ॥
(13) ललितपश्चमः । त्रिपुट।
सा, सरिगमगरिस, रिगमगममग, मधमपमगरि, आ रेरे इ न्दु वि म्बानन कु न्दरदन
सनिधनिसरिस, रिगमगरिसा, सरीगामम, धनिधमपमग, सा मज गमनुरे रे :अ न्तर गां धा र
गमधमपमग, रिसरिगामम, धमपमगमध, मधनिनिधमप, काकलिस्वर इतरशुद्ध आ रो ह पव जित
मगरिसमधध, मधनिसासनि, निधमधनिसनि, ससनिसससनि, अवरो हसं पू र्णव क्र स ग्रह न्या सां श
मधनिसनिधम, सानिधमपम, गरिसगरिसस, रिरिगमगरिरि, त्रिपुटयु क्त मायामालव गौ लमे ल जनितललित
सनिधनिसधनि, सरिगमधनिस, निधमपमगरि, सरिरिसरि ॥ प ख्मरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥७0॥
Page 249
५४ संग्रह्चूडामणि:
(14) मारुवः। त्रिपुट।
सा, सगमपमगरि, सनिधपमधम, पधनिधपसनि, आ रे यशोदा वरकुमा र ना दरू पा
सगरिसासा, ससगससगम, पामगमगरि, सासगामप, ङ्रधरु रे रे अ न्तर गां धा र काकलिस्वर
ममपममगरि, ससामपधप, मगरिसगमप, ममपधनिधप, इतरशु द्व आ रो ह रिव जव क्र अवरो ह सं
सानिधधपप, माधमपधनि, धापसनिसनि, धधपमधमम, पू र्णव क्र सग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त
पापमगरिस, गगमगमगरि, सनिधपापम, धमपधनिधप, मायामा लव गौलमे ल जनि तमारुव रा ग
सगमपधनिध, पसनिधपमध, मपमगरि।। मवधा रय श्री रा म नमोनमो॥ ७१॥
(15) शुद्धक्रियः । त्रिपुट।
सा, रिरिसरिरिरिस, रिरिपममगरि, मगरिरिसधप, आ रे रेमी न कू मवरा ह वा म
धसरिसासा, रिससरिससरि, सारिसधपध, सारिसरिरिस, नु रेरे अ न्तर गां धा र काकलि स्वर
Page 250
लक्षणगीतानि ५५
रिसरिपपमग, रिरिसरिपमप, मगरिपमपध, पपधपमगरि, इतर शु द्ध आ रो ह गनिवर्जव क्र अवरो ह
पपधपपधप, साधसाधप, धधपमपवस, धघसधधपम, निव जिंत स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त
पाधपाधप, धसधपमगरि, पमपमगरिस, रिपमगरिसध, मायामालव गौ लमे ल जनित शुद्ध क्रियरा ग
सरिपमपधस, सधपमगरिस, रिसरिसरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ७२॥
(16) मेघरञ्जी। त्रिपुट।
सा, रिरिसनिनिसा, रिसनिसरिसरि, गामगमगरि, आ रेरे करुणा सा ग र क्षीरसाग र
सरिरिसासा, रिरिसरिरिसनि, मानिमरिसरि, सारिरिसनिस, शयनुरेरे अ न्तर गां धा र काकलि ख्वर
रिगमगरिसनि, सारिसरिगग, रिसनिसरिगम, गमगरिसरिग, इ तरशु द्व आ रो ह अवरो ह पधव जित
मागमानिस, सनिसनिनिसनि, ससनिनिमगरि, सारिसमगम, स ग्रहन्या सां श त्रिपुट यु क्त मायामा लव
Page 251
५६ संग्रह्चूडामणि:
निसनिमगरिस, मगरिसनिसरि, सारिसिरिसनि, सरिगमनिसा, गौ लमे ल जनितमे घ र ज्ञिरा ग मवधार य
सनिमगरिसा, निसरिसरि।। श्री रा म नमो नमो॥ ७३॥
= (17) पाडि:। त्रिपुट।
सा, सरिमरि्मिरिसि, मरिसरिरिसनि, पधपमपनिस, आ रे रेस जन परिपा ल वे णुगो
रिसनिसासा, रिरिमरिरिसनि, सारिससनिनि, सारिसरिरिस, पालुरेरे अ न्तर गां धा र काकलि स्वर
निसरिसरिरिरि, सारिमरिसरि, ममपममरिस, रिसरिमपमप, इ तरशु द्व आ रो ह गधव र्जित अवरो ह
मरिसरिमपनि, सानिसानिप, सनिपधपमम, पनिसपनिसनि, गवर्जव क्र सग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त
सानिपधपम, पापममरिस, रिपमरिरिसनि, मरिससनिपनि, मायामा लव गौलमे ल जनितपा डि र ग
सरिमपनिसस, निपधपमरिस, रिमरिसरि॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥। ७४ ॥
Page 252
लक्षणगीतानि ५७
(18) पूर्णपञ्चमः । त्रिपुट।
सा, रिरिसरिगरिस, सारिसरिगम, गरिगमगरिस, आ रे रेदशर थात्मज ल क्ष्मणा
गरिरिसासा, रिसरिगरिसरि, सारिगरिरिस, रीसरिसरिग, प्रजु रेरे अ न्तर गां धा र काकलि स्वर
मगर्मिगरिस, सारिगामप, मगरिगमपध, पधपमपधप, इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह निव जिंत
पाधपमगरि, गामपमगम, पाममगरिस, रिसरिगिरिगम, मध्यरा ग सग्रहन्या सां श त्रिपुठयु क्त
पामगामप, धापमापम, पपमगरिरिस, गामगमगरि, मायामालव गौलमे ल जनितपू ण प खचमरा ग
सरिगमपधा, धपमगरिसा, रिगरिसरि ॥ मवधारय श्री रा म नमो नमो॥ ७९॥
(19) सुरसिन्धुः । त्रिपुट।
सस, समगमपधप, मगमरिगरिस, रिसनिधपमप, अरे र घुवी र परशुरा म म द विभ
धनिधसासा, समामरिगरि, सारिसनिधनि, धापधनिघस, अनु रेरे अ न्तर गां धा र काकलि स्वर
Page 253
५८ संग्रह्चूडामणि:
मगमरिगरिस, समामगमप, मरिगरिसमग, मपधपपधप, इतरशु द्व आरो ह रिव जव क्र अवरो हसं
धानिधासस, सानिसनिधप, धनिधसनिधप, धनिधधपपम, पू णव क्र सग्रह न्या सां श त्रिपुठयु क्त
पाधपाधप, पामरिगरिस, मगगममगरि, सनिधपधनिध, मायामालव गौलमे ल जनितसुरसि न्धुरा ग
समगमपधनि, धसनिधपमरि, गरिरिसरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ७६॥
(20) देश्यगौलः । त्रिपुट।
सस, सरिससरिसस, निधपधनिधप, ससरिसससरि, अरे वी रा धि वी रशू र विमलच रि
सरिधपससरि, ससरिसासा, ससरिससपप, धपससरिसप, त्रशुभगा त्रु रे रे अ न्तर गां धा र
सरिसनिधपध, निसरिसससरि, सपपधनिधनि, ससनिसससनि, का कलिस्वर इ तरशु द्व आ रो ह अवरो हग म
निधपधनिसस, सानिधपधनि, धपसरिसपध, निनिधपधनिध, व र्जव क्र स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त
Page 254
लक्षणगीतानि ५९
धपधपधनिध, पसरिसससरि, सनिधनिसरिरि, सपसरिससरि, मायामालव गौलमे ल जनितदे श्य गौलरा ग
सरिसपधनिस, निधपसरिसस, ससरिसरि ॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ७७॥
(21) गौरी। त्रिपुट।
सा, सससरिरिगरि, पमगरिरिसरि, सनिधपनिसरि, आ रे रेजयजय लक्ष्मी मनो हर शुभ कर
मपमपमगरि, सरिरिसासा, मगरिपमगरि, सनिधनिधनिस, करिरा ज वरदुरेरे अ न्तर गां धा र
रिमपधपमप, निधपमगरिम, धपपधपमप, रिमपसरिमप, काकलिस्वर इ तरशु द्व आ रो ह गधव जिंत
निनिधपनिनिध, पनिसनिधपनि, ससनिधपमप, धमगरिरिमप, अवरो ह सं पूर्ण स ग्रहन्या सां श
निधपनिधमप, मगरिसरिमप, मगरिसनिधप, मपनिमपनिस, त्रिपुटयु क्त मालवगौल मे लजनित गौरिरा ग
सरिमपनिसनि, धपमगरिसस, सरिरिसरि ॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥७८॥
Page 255
६० संग्रहचूडामणि:
(22) सिन्धुरामक्रियः । त्रिपुट।
सस सगमपमगम, पधनिपधमप, गसनिपधनिस, अरे पा पभय नि वा रण संक घण
धनिसगमपम, गसनिसासा, ससगगममप, सगमगममप, धरा मर विनुतु रे रे अ न्तर गां धा र
धपमगसगम, मपपधनिपध, मपधनिधनिप, धपमपधनिस, का कलिस्वर इतरशु द्व आ रो ह रिव ्जित
पधनिपधनिस, निपधनिसनिस, सनिपधनिसनि, पधपमगमप, अवरो ह रिवर्जव क्र स ग्रह न्या सां श मगसमगसनि, सगममगसनि, समससनिसस, सनिपमपधनि, त्रिपुटयु क्त मा यामा लव गौलमे ल जनितसि न्धु पधनिपधधनि, सनिपधनिसनि, सगमपधनिस, निपधपमगस, रा म क्रिय रा ग मवधा रय श्रीरा म
सगमगग ॥ नमो नमो ॥ ७९॥
(23) गौलिपन्तुः। त्रिपुट।
सा, सरिगरिरिगरि, ममगरिरिसनि, धपनिनिसरिस, आ रेभुजग शयन चन्द्रव द न सामजराज
Page 256
लक्षणगीतानि ६१
रिगरिसासा, निलरिससरिरि, गारिमगरिस, निधपधपनिस, वरदुरेरे अ न्तर गां धा र का कलिस्वर रिरिरिसिनिसस, सारिगरिमप, मगरिरिसनिस, रिगरिमपधप, इ तरशु द्व आरोहसं पू णव क्र अवरो ह नीसनिनिसनि, धापनिनिसनि, ससनिनिधधप, मगरिममपध, सं पू ण सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त पानिसनिधप, धापमगरिस, रिगरिमगरिस, निधपधपनिनि, मायामा लव गौलमे ल जनितगौ लि प न्तुरा ग सरिगरिमपध, पनिसनिधपम, गरिरिसरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो ॥ ८०॥
(24) सौराष्ट्रम्। त्रिपुट।
सा, सनिसरिसरिरि, सनिसनिधपम, पधनिसनिसरि, आ रे रेमद न जनक विभी षणपा
गमगरीसा, रिसरिगमगरि, सारिसनिसरि, गांरिसनिधप, लकु रे रे अ न्त र गां धा र काकलि स्वर धनिसरिसरिरि, सारिगमगरि, सरिगमपमप, गमपधापम, इतरशु द्व आरो ह अवरो ह सं पूर्ण
गसरिगमपा, गामपधनिस, सनिधपमगरि, पाधपमपध, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त मायामालव
Page 257
६२ संग्रहचूडामणि:
पामगरिगम, पपमगरिरिस, मगरिसनिधनि, सरिगमपधनि, गौलमे ल जनितसौरा धूरा ग मबधा र य
सनिधपमगरि, सरिरिसरि। श्री रा म नमो नमो॥।८१॥
(25) आर्द्रदेशिक: । त्रिपुट।
सा, रिरिसधधधप, धनिसरिसरिरि, सरिगगमगरि, आ रे रे कमल लो चन पा पविमो
गरिरिसासा, रिसरिगमगम, गरीससधप, धपधनिनिसरि, चनु रेरे अ न्तर गांधा र का कलि स्वर
गगमगरिरिस, रिगमगरिगम, पमपमगरिस, सरिसरिगमप, इतरशु द्व आ रो ह सं पू र्ण अवरो ह
धपधमपधप, मापधानिस, ससधधपपम, गमपधपमप, निव र्जित सग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त
धानिसाधप, धापमपधप, धधपमगरिस, रिगमपमगरि, मायामा लव गौलमे ल जनितआ द्र दे शिकराग
सरिगमपधनि, सधपमगरिस, रिसरिसरि ॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो।८२॥
Page 258
-40
लक्षणगीतानि ६३
(26) गूर्जरी। त्रिपुट।
सा, सरिगमागरि, गमपमगरिस, धनिपधनिसरि, आ रेक ल्याण रा म कमलनयन वि
गरिरिसासा, रिरिगगमगरि, गामगरिगम, पामगरिरिस, शालु रे रे अ न्तर गांधार काकलि स्वर
धनिपपधनिस, सारिगमगरि, गमपमगरिग, मगमपधपध, इत रशु द्व आ रो ह सं ५ू र ण अवरो हसं
नीपधनिनिस, साधनीपम, पधनिसासा, धनिपपधनिप, पू र्णव क्र स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त
मापममगरि, गामगगरिस, धनिपधनिसरि, गामपमगरि, मायामा लव गौलमे ल जनितगू जरि रा ग
सरिगमपधनि, सधनिपमगरि, सरिरिसरि । मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥८३॥
(27) कन्नडबङ्गालः । त्रिपुट।
सा. सरिसरिमगम, धधपपमगरि, सधपमधपध, आ रे रे नवनी तचो र गो पिका
सरिमगरिता, रिरिसरिसधप, मधपधाधप, घासधरिरिस, जा रु रे अ न्तर गां धा र काकलि स्वर
Page 259
६४ संग्रह्चूडामणि:
रिर्ममगरिस, सासरिमगम, धपधपमगरि, ससरिरमगम, इ तरशु द्व आ रो ह निव जव क्र अवरो ह
धपमधपधस, साधसाधप, मधपधसधप, धससधधपम, निव ्जित स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त
धापमपधप, धधपमगरिस, रिरिसिरिसधप, मधपधससस, मायामालव गौलमे ल जनितक न्ड ब ड्गा ल
रिरिरिममगरि, सरिमगमधप, धसधपमगरि, सग्मिगरि ।। रा ग मवधारय श्री रा म नमो नमो॥ ८४॥
(28) मार्गदेशिकः । त्रिपुट।
सा, सरिगरिगपग, पपधमपगरि, सससधधधम, आ रे शशिवदन प अनय न फणिप ति
पगपधससा, रिरिगगागरि, गारिरिगरिस, धमपगपधध, शयनुरे रे अ न्तर गां धा र काकलिस्वर
ससरिसधघस, सारिगागरि, सरिसरिरिगग, पगपगरिगप, इतरशु द्ध आ रो ह मनिव ्जित अवरो ह
धमपगगरिग, पाधपधसस, सससधसधध, मपगरिगपध, निव जव क्र सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त
Page 260
लक्षणगीतानि ६५
सासधाधम, पापगगरिस, रिगपगागरि, गपगरिरिसध, मायामालव गौलमे ल जनितमा गं देशिकरा ग
सरिगपधसस, धमपगरिसध, सरिगरिरि ।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ८५ ॥
(29) परजुः। त्रिपुट।
सा, रिरिसरिगमा, धपधपपमग, मगरिसारिनि, आ रे रेसा के तनिवा स जानकी
सरिगममगा, मगरिसासनि, सारिसरिगम, पापमगमप, र मणुरे रे अ न्तर गां धा र काकलिस्वर
धपमगागा, रिगमगरिसनि, सरिगमपमग, पामगमपध, इ तर शु द्ध आ रो ह अवरो ह सं पू ण
नीसधनिसा, सनिधपमगा, मपधनिपधप, सानिधपमग, सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मायामा लव
मनिधपधमप, धधपपममग, रिगमगरिसनि, सरिगमपधनि, गौ लमे ल जनितपरजु रा ग मवधा रय
सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। श्री रा म नमो नमो॥। ८६ ॥ 5
Page 261
६६ संग्रहचूडामणि:
(30) पूर्वी। त्रिपुट।
सा, रिसनिधसरिग, ममगरिसरिरि, गरिसनिधपम, आ रे रेको द णडरा म द ण्डका र
पधनिधससा, रिग्गिर्सिरिग, रीरिसनिधप, धनिधसासस, ण्यवा सुरे अ न्तर गां धा र का कलिस्वर
रिर्गगमगरि, सारिगमपम, धमगरिसरिग, मापधनिधध, इत रशु द्ध आ रो ह अवरो हसं पू र्णव क्र
साससासा, ससनिध पधनि, धसनिधधपम, धामगरिगम, स ग्र हन्या सां श त्रिपुटयु क्त मायामा लव
पाधपमपप, धधमगरिसनि, धनिधसनिधध, सरिगमपधनि, गौलमे ल जनितपू र्वीं रा ग मवधा रय
धसनिधपमध, मगरिसरि । श्री रा म नमो नमो॥ ८७॥
(31) वसन्तः । त्रिपुट।
सा, सगमगरिसनि, धनिमधनिसनि, सगमधमगरि, आ रे रेजा नकि मो ह न गरुडवा
सरिनिसासा, रिरिसनिधनिस, नीधमाधनि, सारिसनिसस, हनु रेरे अ न्तर गांधा र काकलि स्वर
Page 262
लक्षणगीतानि ६७
गगमगरिसनि, ससगगागम, मगरिसमगम, धमगरिसरिनि, इतरशु द्व आ रो ह रिपव र्जित अवरो ह
सगमधमधनि, सानिसासनि, धमधनिनिसनि, सनिधनिधमग, पव जित स म्रहन्या सां श त्रिपुट यु क्त माधधनिसनि, धामगरिगम, मगरिसनिसरि, सनिधनिमधनि, मायामा लव गौलमे ल जनितव स न्त रा ग
सगमधनिसस, निधमगरिसनि, सगमगरि ।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥८८॥
१६. चक्रवाक: । त्रिपुट।
(अग्नि-भू) सरि००गम०प०धनि०स
सा, रिरिसनिसरिस, निधनिपधनिस, गरिगमगरिस, अ प्र मे यहरे मुकु न्द मुचुकु न्द निरिरिसासा, निधनिसरिसरि, गारिगामग, रिसानिधनिस, च र दुरेरे अ न्तर गां धा र चतुःश्रुति घै
रिगागमगा, मपमगरिगम, पमपमगमप, धनिधधानिध, व तस्वरकै शिकिनिषाद इतरशु द्व आ रो ह निधपमपधनि, सानिसानिध, निसनिधपधनि, सनिधपमपध, अवरो ह सं पूर्ण स ग्रह न्या सां श
Page 263
६८ संग्रहचूडामणि:
निधपमगमप, धनिधपमपध, पामगामग, रीसनिधनिम, त्रिपुटयु क्त मे ला धि का र चक्र वा क निधपमपधनि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।८९।।
(1) कलावती। त्रिपुट।
सस, रिरिसरिममग, सरिरिसरिसस, रिमरिपममग, अ रे र धुपुं गव रविकुलो त्तम रा वणा
सरिरिसासा, सरिमसरिमम, पामपममप, मगासरिरिस, न्तकु रे रे अ न्तर गां धा र चतुःश्रुति घै
रिमासरिमा, सरिसरिरिमम, पमपममपम, पाधपाधप, व त स्वरकै शिकिनिषा द इतरशु द्व आ रो ह
धधपमपधस, सधसपधसध, ससधधपपम, पाधसाधप, गनिव जिंत अवरो ह निव जव क्र रिग्रह न्या
धधपपधधप, धपमगसरिस, धासधारिस, रिमगसरिरिरि, सां त्रिपुटयु क्त चक्रवा क मे लजनित सरीरिसधस, धधपमपधस, सरिमपधसस, धपमगसरिस, कला वति रा ग मवधा रय श्री रा म
रिसरिसरि॥ नमो नमो॥ ९०॥
Page 264
लक्षणगीतानि ६९
(2) वेगवाहिनी। त्रिपुट।
सा, रिरिससारिस, निधपधनिधस, रिगरिगामग, आ रे रेरा म च न्द्र भ क्पा
रिरिरिसासा, रिसिनिधसनिध, सारिसारिस, रिरीरिगरिस, लकु रेरे अ न्तर गां धा र चतुःश्रुतिघै रिसानिधसा, रिगमसरिगम, पमपगमरिग, मापधधनिध, व त स्वरकै शिकिनिषा द इतर शु द्व आरोह सं
सानिधपधनि, धनिघसनिधप, धानिपधनिध, सनिधपमपा, पूर ण व क्र अव रो ह सं पू र्ण स ग्रहन्या
धपमगमपध, निधनिपनिधप, मापमाधप, धनिधपमगरि, सां श त्रिपुटयु क्त चक्रवा क मे लजनित
सारिसारिस, निधपधनिधस, सरिगमपधनि, धसनिधपमग, वेग वाहिनि रा ग मवधा रय श्री रा म रिसरिसरि॥ नमो नमो॥ ९१॥
(3) भुजंगिनी। त्रिपुट।
सा, रिरिससारिस, रिसनिधनिसनि, समगमगरिस, आ रेश्री निवा स म न्दहा स
Page 265
७० संग्रहचूडामणिः
निधनिसासा, रिरिसरिरिरिस, सारिसनिधनि, सरीरिसनिस, विज युरे रे अ न्तर गां धा र चतुःश्रुतिधै
रिसामगरिस, मगमसरिसम, गमधमनिधम, धानिधानिध, व त स्वर कै शिकिनिषा द इतरशु द्व आ रे ह निसनिधमनिध, निससनिसनिध, निसनिधमधनि, सानिधमगरि, पव र्जव क्र अवरो ह पव ्जित सग्रह न्या धामगरिसनि, धनिसनिसरिस, मागमाधम, गारिसनिधनि, सां श त्रिपुट यु क्त चक्रवा क मे ल जनित सरिससरिसस, रिसनिधनिधनि, सरिसमगमनि, धनिसनिधमग, भुजं गिनि रा ग मवधा रय श्री रा म
रिसरिसरि॥ नमो नमो ॥ ९२॥
१७. सूर्यकान्तः । त्रिपुट।
(अझनि-मा) सरि००गम०प०घ०निस
सा, सनिसधनिसरि, रिगरिरिसनिस, पधनिसरिनिध, उ द्ववसं नुत उमासो दर उरगा शन रिगरिसासा, सनिनिसनिसस, पधनिपधनिस, रिरीगरिगम, वा हनुरे अ न्तर गां धा र चतुःश्रुतिधै
Page 266
लक्षणगीतानि ७१
ममामगगम, पममगमपम, पपधधपधम, मपमधामप, धपमगामप, वतस्वरका कलिनिषाद इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह मनिनिनीधनि, निधनिमनिधम, पधनिसनिसस, सनिधपामग, सं पूर्ण स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मपधमापम, मगरिसासस, निधनिसरिसरि, मगरिमरिगस, मे लाधि का र सू यका न्त रा ग
सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥९३॥
(1) सुपदीपः । त्रिपुट।
सा, सरिममगमरि, सरिमरिसरिस, निधपमपधनि, आ रे रेक ल्या णगुणशी ल करुणा ल पधनिसरिसनि, सरिरिसासा, सरिमपमगम, मरिसरिममम, वा ल विशा ल ने त्रुरे रे अ न्तर गां धा र
पममधमपम, पधामपपध, धनिधनिधपम, पपमपधनी, चतुःश्रुतिधै वतस्वरका कलिनिषा द इतरशु द्ध सासनिधपम, ससनिसधपम, निधपधमपम, पमगमरिमम, आ रो ह गव जिंत अवरो ह सं पू णं
पधपमरिगम, मममपममरि, गमरिमरिरिस, सरिममरिसस, व स ग्रह न्या सां श़ त्रिपुटयु क्त
Page 267
७२ संग्रहचूडामणि:
सनिनिधपमप, मपधनिसनिस, रिमगमरिसरि, सरिमपधनिस, सू यकान्त मे लजनितसु प्रदी परा ग मवधा रय
निधपमगमरि, सरिरिसरि।। श्री रा म नमो नमो॥ ९४ ॥
(2) भैरवः। त्रिपुट।
सा, सनिसधनिसा, धपमगमपध, निसरिगमगरि, आ रे रेभ क्त जन र क्षक दु ष्ट जनशि
सधनिसासा, रिगरिरिगरिरि, सारिसधनिस, रिसाधधपा, क्षकु रे रे अ न्तर गां धा र चतुःश्रुतिधे
धनीसरिरी, सरिससधनिस, रिगरिसरिगम, रिसारिगमप, व तस्व रका कलिनिषा द इतरशु द्व आ रो ह
धपाधनिसस, धधपममपम, पधनिसाधप, धधपमापम, सं पू. र्ण अवरो ह निव र्जित स ग्रह न्या
पामगरिगम, पपमगरिरिस, सारिसरिगम, पामगमगरि, सां श त्रिपुटयु क्त सू र्यका न्त मे लजनित
सससससधनि, सरिगमपधनि, सधपमगरिस, रिसरिसरि ।। मै रवरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥९५॥
Page 268
लक्षणगीतानि ७३
१८. हाटकाम्बरी। त्रिपुट।
(अग्नि-पा) सरि००गम०प०धनिस
सा, सनिपधनिसस, सनिपनिसनिस, निधनिसनिधप, वि श्वे श्वर विश्वरू प मधुसू मपधनिसरिस, निसनिसासा, सरिगरिससनि, निनिपधनिसस, दनविरू पा क्षुरेरे अ न्तर गां धा र सारिसरिसनि, सरिगसरिगम, मपमगरिसनि, सरिगमपमप, षद्श्रुति घै वत स्वरका कलिनिषा द इ तरशु द्ध
मपमपमगरि, गमममगरिस, समामगमप, पधनिपममग, आ रो ह अवरो ह सं पू र्ण स ग्रह न्या
मपमममगम, रिरिगमपगम, मपधधनिधनि, सनिपधनिपम, सां श त्रि पुटयु क्त मे ला धि का र
पमगमगगम, मगरिसनिसस, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, हा टकाम्बरि रा ग मवधा रय श्रीरा म
सरिरिसरि॥ नमो नमो॥ ९६॥ (1) शुद्धमालवी। त्रिपुट।
सा, सगरिगमपम, मपमगरिगम, गरिगगमगरि, सधनिसासा, आ रे रेवृषभा सुर म र दन वे दा न्त विहा रु रे
Page 269
७४ संग्रहचूडामणि:
ससगरिगमम, पामपमगरि, साधनिपधनि, ससगरिसनिस, अ न्तर गां धा र षद् श्रुतिधे वत स्वरका गगमगमगरि, सगरिगमगरि, सागरिगमप, मगरिसगरिग, कलिनिषा द इतरशु द्व आ रो ह अवरो हसं मापमपधनि, साससधनिस, ससधनिपधनि, पधनिपमगम, पूर्णव क्र सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त पापधनिसध, नीपमगरिस, गारिसगरिग, मगरिरिसधनि, हाटकाम्बरि मे लजनित शुद्धमा लवि रा ग
सगरिगमपध, निसधनिपमग, रिसगरिरि ।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो ॥।९७॥
(2) सिंहेल:। त्रिपुट।
सा, सनिधनिपधनि, सरिरिसनिसरि, गगमगमगरि, आ रे रे महिजा ना यक आप नर सरिनिसासा, रिरिसरिरिसनि, धनिपपधनिस, रीरिसनिसस, क्षकु रे रे अ न्तर गां धा र ष द्श्रुतिधे रिगमग रिरी, गमपमगरिस, रिगमपमगरि, सासरिगमप, वत स्वरका कलिनिषा द इतरशु द्व आ रो ह धनिपमगरिग, ममपधनिपध, नीसनीसस, सानिधनिपध, सं पू र्ण अवरो हसं पूर्ण व क्र स ग्रह न्या
Page 270
लक्षणगीतानि ७५
निनिसनिधनिप, मगरिगमपध, निसनिधनिपम, पामगपमप,
सां श त्रिपुटयु क्त हा टका म्बरि मे लजनित
धनिपमगरिस, रिरिगमगरिस, सरिगमपधनि, सनिधनिपमग, सि हे ल रा ग मवधा रय श्रीरा म
रिसरिसरि ॥ नमो नमो॥ ९८ ॥
(3) कल्ोल:। त्रिपुट।
सा, निधनिपधनिस, पधनिसनिधनि, सससनिधनिप, आ रे रेबुधनुत रघुना यक मनुवं श
धधनिसनिसा, सससनिधनिनि, पधनिपपमम, गासपपधनि, तिलकुरे रे अ न्तर गां धा र षट्श्रुतिधे
सनिधनिपधनि, ससससससनि, धनिपधनिप्स, सापममगस, वत स्वरका कलिनिषा द इतरशु द् आरो ह
पधनिधनिपम, पपपममगस, पपधपधनिस, साससनिधनि, रिगम व जिंत अवरो ह रिव जव क्र सग्रह न्या
पधनिसससनि, धनिपममगस, पाधनिपधनि, सानिधनिपम, सां श त्रिपुटयु क्त हाटकाम्बरि मे लजनित
Page 271
७६ संग्रह्चूडामणि:
गगसपपमग, ससससनिधनि, सपधनिससनि, धनिपमगसस, कलू लो ल रा ग मवधा रय श्रीरा म
सपपमग ॥ नमोनमो॥९९ ॥
चक्रम् IV
१९. झंकारध्वनिः । त्रिपुट।
(वेद-पा) स०रिग०म०पवनि००स
सा, रिरिसरिगसरि, निनिधपधनिस, रिसिरि्गिमगरि, द ण्ड का रण्य निवा स मा री च सरिरिसासा, निनिधपधनिस, रिसानिनिधनि, सारिसनिसरि, हननुरेरे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र गगरिगमगरि, सारिगरिगम, पपमगरिगम, पाधपधनिस, इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह संपू ण पधपधनिसनि, सससनिनिधप, ममपमपधनि, सानिधधपम, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि पापमगरिस, रिसरिगमपम, धपधपमगरि, सरिगमपधनि, का झं कार ध्वनिरा ग मवधा रय सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। श्री रा म नमो नमो॥ १०० ॥
Page 272
लक्षणगीतानि ७७
(1) झंकारभ्रमरी। त्रिपुट।
सा, निनिधपधनिध, ससरिसससरि, गगमगमगरि, आ रे रेच ण्ड को द ण्ड विमतख
सनिधसासा, रिरीगमगरि, सनीधपधनि, धासधधसस, ण्डनु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा र ण गां धा र
पधनिधससस, सरिगरिगमम, पमपमगरिग, मपपधमपम, इत रशु द्ध आ रो हसं पू र्णव क्र अवरो ह
पधनिधसनिध, पमपधनिधस, साससनिधप, धनिधपमपध, सं पू ण स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त
निधसनिधपम, पधनिपधमप, धधपमगरिस, पमपममगरि, झं का रध्वनि मे लजनित झं का र भ्रमरिरा ग
सरिगमपधनि, धसनिधपमग, रिसरिसरि॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥१०१॥
(2) पूर्णललितः । त्रिपुट।
सा, सरिगरिमगरि, सनिधपमपस, रिगरिममगरि, आ रे रेभा नु को टिते ज भ क्तजनभय
सनिधपससा, सनिधपमपम, गरीममगरि, मापममपम, निवा रणुरे चतुःश्रुतिरिष भसाधारग गां धा र
Page 273
७८ संप्रहचूडामणि:
गरिमपससस, सासरिगरिम, पपमगरिमम, पपमगरिगरि, इतरशु द्ध आ रो ह धनिवर्जव क्र अवरो ह
मापमपसस, साससनिधप, पससनिधपम, गगरिमपसनि सं पू ण सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त, धपमगरिमप, ससनिनिधपम, पापमगरिस, रिगरिममगरि, झं कारध्वनि मे लजनित पू णललित रा ग
सरिगरिमपस, निधपमगरिस, रिगरिसरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ १०२॥
२०. नरभैरवी। त्रिपुट।
(वेद-श्री) स०रिग०म०पघ०नि०स
सा, निनिधपधनिस, रिसरिसनिरिस, रिरिगगमगरि, आ रे रेदशरथ न न्द न द शमुखमदवि गरिरिसनिसा, रिरीगसरिग, रिसारिसनिध, पधनिसासा, दा रणुरे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धार
निनिधपधनिस, रिगरिसरिगम, पामपधमप, मगरिगमपध, कै शिकि स्वर इतरशु द्व आरो ह अवरो ह नीधपधनिस, पाधसनिसा, नीसनीधप, सनिधधपपम, सं ५ ण सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त
Page 274
लक्षणगीतानि ७९
पाधनीधम, पपममगरिस, रिगमगारिस, नीधमपधनि, मे ला धि का र नरमै रवि रा ग
सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥१०३॥
(1) भैरवी। त्रिपुट।
सा, रिरिसरिरिगम, गरिगमगरिस, निधमनिधनिस, आ रे रेजयजय का मजनक विशा ला क्ष
रिगमगरिसा, रिरीगगरिग, ममागमगरि, सानिसरिगरि, सदयुरे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधारण गां धा र
सानिसनिधम, निधनिसरिसरि, सारिगमगम, धमगरिसरिग, कै शिकि स्वर इतरशु द्ध आ रो ह पव र जव कर
मगरिसरिगम, निधनिमनिधनि, सानिसनिधम, सससनिनिधम, अवरो ह पव जित स ग्रह न्या सां श
मनिधनिसनिध, निनिधमागरि, गामनिधधम, धधमगरिसनि, त्रिपुटयु क्त नरभै रवि मे लजनित मैं रविरा ग
सरिगमनिधनि, सनिधमगरिस, रिगमगरि॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥१०४॥
Page 275
८० संग्रहचूडामणि:
(2) रीतिगौलः । त्रिपुट।
सा, सगगमागरि, मगरिगरिसस, निनिपनिसनिस, आ रेविमलाब्जने त्रसुचरि त्र परमपवि त्र
निसगगमगरि, गरिनिसासा, सगागमगरि, गमागरिगस, वा युपु त्र विनुतुरेरे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण
गगमगरिसनि, नीपनीसनि, ससगगमगरि, सगगमागम, गां धा र कैशिकिस्वर इतरशु द्व आ रो ह
पपधमगरिस, गगमनिधधम, पानिनीसा, साससनिधम, अवरो ह सं पू र्णव क्र स प्रहन्या सां श
पधमपमगरि, सगरिगमनिध, मपधमगरिस, गामगमगरि, त्रिपुटयु क्त नरमै रवि मे लजनित रीतिगौ ल
पनिपनिनिसनि, सगरिगमनिध, मपनिसनिधम, पधमगरि।। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो ॥१०५॥
(3) जयन्तश्रीः । त्रिपुट।
सा, सगगममगस, ममगगसनिध, निधनिसगगम, आ रे रेपति त पा वन पा पविमो
गगसनीसा, सगागमगस, निनिधमाधनि, सानिधानिस, चनु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ सा धारण गां धा र
Page 276
लक्षणगीतानि ८१
निधमधनिसनि, गगमगगसनि, सागगामम, धधमपमगस, कै शिकि स्वर इतरशु द्ध आरो ह् रिपव जिंत
गगमधाधम, धधमधनिधनि, सानिधानिस, ससनिधमधनि, अवरो ह रिव र जव कर स ग्रह न्या सां श सनिधनिधधम, पपममागम, गगमगगमप, धमपमगसनि, त्रिपुट यु क्त नरभे रवि मे लजनित जयन्तश्रीराग
सगमधनिसनि, धमपमगसनि, सगगमग ।। मवधा रय श्रीरा म नमोनमो॥१०६॥
(4) नारायणदेशादिः। त्रिपुंट।
सा, सरिसगमगम, गरिसगमगरि, सनिधपनिसनि, आ रे रेशं कर मि त्र श्या मलगा त्र
सगगगमगरि, सगरिसासा, सगागमगरि, गसागरिसनि, परमपवि त्रु रेरे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गधपनिधपम, पधपनीसनि, सरिसगरिसनि, सरिसगमगरि, गां धा र कशिकिस्वर इतरशु द्व आ रो हसं
सगमपापा, धधपपमगरि, सगमपधपनि, सानिसासा, पू र्णव क्र अवरो ह सं पूर ण स ग्रहन्या सनिधपनिसनि, ससनिनिधपम, पधपनिनिधप, मापधधपम, सां श त्रिपुट यु क्त नरमै रवि मे लजनित 6
Page 277
८२ संग्रह्चूडामणि:
पपपमगरिस, गगमगमगरि, सरिसगमपध, पनिसनिधपम, ना रायणदे शादिरा ग मवधा रय श्री रा म
गरिसरिरि॥ नमो नमो॥१०७॥
(5) हिन्दोल:। त्रिपुट।
सा, ससनिसमगम, मगसनिनिधनि, मधनिसनिसम, आ रे रेर ङ्ग ना थ भुजं ग
मगसनीसा, ससानिधनिध, मधाधनिसनि, सानिधनिसनि, शयनुरे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
समममगसनि, ससगसनिसा, सामगगमम, गगसनिधनिस, कै शिकिस्वर इतरशु द्ध आ रो ह रिपवर्जव क्र
ससममगगम, गसमगमधनि, सानिधानिस, नीधमधधनि, अवरो ह रिपव जिंत स ग्र ह न्या सां श
ससनिनिधधम, धधनिमधनिध, नीधमगसनि, समगमामम, त्रिपुटयु क्त नरमै रवि मे लजनित हि न्दो ल
गागसनिधनि, समगमधनिस, सनिधमगसनि, समगमग ।। रा ग मवधा रय श्रीरा म नमोनमो॥१०८॥
Page 278
लक्षणगीतानि ८३
(6) आमेरि:। त्रिपुट।
सस, सगमपमपा, मगमगारिस, निधपनिसगा, मगरिसासा, अरे गरुडगमन स व्यभाषण विभी षणपो षणु रे रे सगागमगरि, ससानिधपम, पानिपनिसनि, सगमगारिस, चतुःश्रुतिरिष भसा धा रण गां धा र के शिकिस्वर
निधपनिनिसनि, सागगामप, निधपमागरि, पमपमगरिस, इ तरशु द्व आरोह रिधव जिंत अवरो hc
गामपनिसा, साससनिधप, नीसनिधपम, पमपमागरि, सं पू र्ण सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त
सगमपमपनि, धापमगरिस, गगमगारिस, नीधपनिसनि, नरभे रवि मे लजनित आ भे रि रा ग
सगमपनिसस, निधपमगरिस, गगमगरि । मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ १०९॥
(7) उदयरविचन्द्रिका । त्रिपुट।
सा, सगमपमगस, निपमपनिसस, गगामगसनि, आ रे रेरविकुल भू षण विभीषणपो
पनिनिसासा, निसागमगस, निपामपनिस, गाममगसनि, षणु रेरे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
Page 279
८४ संग्रह्चूडामणि:
सागसनिसस, निसगमगसनि, सागगामप, ममपमागस, कैशिकि स्वर इ तरशु द्व आगेह अवरो ह
गगमपनिनिप, पानिनीसा, सानिपनिसनि, ससनिनिपमग, रिधव ्जित सप्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त मपनिपापम, पपमगगसस, गगमगगमम, पपमगासनि, नरभै रवि मे लजनित उद्यरविच न्द्रिकारा ग सगमपनिसस, निपमगसनिस, गगममग ।। मवधा रय श्री रा म नमोनमो॥११०॥
(8) आनन्दभैरवी। त्रिपुट।
सा, सगरिगमगरि, गगमगरिसनि, समामगरिनि, आ रेरघुबी र रणशू र सी ता मनो
सगगमामा, गगामगरिस, निसागरिसरि, सानिगरिसरि, हरु रेरे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र सानिधपधप, पनिनिसासा, सामगरिगम, पमागरिसरि, कैशिकि स्वर इत र शुद्ध आरे ह सं पू र्णव क्र सगरिगम पम, पाधपनिसध, पपससानिध, पसानिधपम, अवरो ह सं पू र्ण स ग्रहन्या सां श पधपनिस्निध, पपधपमगरि, सगरिगमपम, पसानिधपम, त्रिपुटयु क्त नरमै रवि मे लजनित आ न न्द
Page 280
लक्षणगीतानि ८५
पामगरिसनि, सगरिगमपध, सनिसनिधपम, गगरिसरि ॥ भैरविरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥१११॥
(9) देवक्रिया। त्रिपुट।
सा, सनिसरिरिगग, मगरिगरिसनि, सरिरिगमगरि, आ रे रेना रा य ण ना र दा दि
गरिनिसासा, रिरीगमगरि, सरिरिगगमम, मागरीगम, विनुतु रे रे चतुःश्रुतिरिघ भसा धा रण गां धा र
सरिगगमगरि, मगरिसनिसरि, सारिगमगम, ममगरिसरिग, कै शिकि स्वर इतरशु द्ध आ रो ह पव जव क्र
मनिधनिपधम, मागरिसरिग, मागरिगमनि, धानिपाधम, अवरो हसं पूर्णव क्र मध्यरा ग स ग्र हन्या
निनिधनिनिधनि, पपधममगरि, ससरिगरिगम, मागरिसरिग, सां श त्रिपुट्यु क्त नरमै रवि मे लजनित
मममगरिगम, गगमगरिसनि, सरिगमनिधनि, पधमगरिसनि, दे व क्रिय रा ग मवधा रय श्रीरा म
सरिरिगरि॥ नमो नमो॥११२ ॥
Page 281
८६ संग्रह्चूडामणि:
(10) इन्दुघण्टारवः । त्रिपुट।
सस, सगमपमगरि, सनिसनिनिसस, सगगममगरि, अरे दा मोदर मा ध व ना रायण
सनिसगरिसा, गगाममगरि, ससानिसगरि, सानिनीसनि, के शबुरे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
सगमगरिसनि, ससगरिनिसनि, सागगामम, पपमगगमम, कै शिकिस्व र इतरशु द्ध आ रो ह रिव जव क्र
पधपनिधपम, पाधपमगरि, सागगमपम, पपधपनिधप, अवरो ह सं पू र्ण म ध्यरा ग स ग्रह न्या
धधपममपम, पपपममगरि, ससनिसमगम, पापमगमप, सां श त्रिपुटयु क्त नरमै रवि मे लजनित
पनिधपापा, ममगरिसगरि, सगमपधपनि, धपमगरिसनि, इ न्दुघण्टा रवरा ग मवधा रय श्री रा म
सममगरि॥ नमो नमो ॥ ११३॥
(11) वसन्तवराली। त्रिपुट।
सा, सनिसरिसरिरि, गगरिगरिसनि, सरिरिगगरिरि, आ रे रेग ज र क्ष क असुरशि
Page 282
लक्षणगीतानि ८७
सरिनिसासा, ससारिसनिस, रिरीसनिसनि, सारिगरिसनि, क्षकु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र सरिनिसरिसस, निसरिगरिसनि, सारिसर्मिम, पपधनिनिधप, कै शिकि स्वर इतरशु द्व आ रो ह गव ्जित
गगरिसरिमप, पपधपपगरि, मामपधपध, नीधपधनिध, अवरो ह मव ्जित मध्यरा ग सग्रहन्या
पापधनिधप, धनिनिधधपप, गरिसरिममप, गारिसरिमप, सां श त्रिपुट यु क्त नरभै रवि मे लजनित
धनिधपापप, गगरिसरिगरि, सरिमपधनिनि, धपगरिसनिनि, वस न्त वरा लिरा ग मवधा रय श्रीरा म सरिरिसरि॥ नमो नमो॥ ११४ ॥
(12) नागगान्धारी। त्रिपुट।
सस, निसरिगरिगम, मगरिगरिसनि, सरिरिगमगरि, अरे य दुकुलतिलक यतिमुनी न्द्रा दिपा
मगरिसासा, सरिरिगमगम, मगरिसगरिग, मामगरिगम, लकु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसा धा रण गां धा र
पपमगरिसनि, सरिगमगरिग, सारिगमपध, पपमगरिगम, कै शिकिस्व र इतरशु द्ध आ रो ह अवरो ह
Page 283
८८ संग्रह्चूडामणिः
पाधनीधप, मागरिगमप, धनिपधनिधप, धापमगरिस, सं पू र्ण मध्यरा ग स ग्रह न्या सां
रिगमपमगम, पपधपमपप, धापममगरि, सरिगरिगमप, त्रिपुटयुक्त नरभै रवि मे लजनित ना गगां
धधपममगरि, सरिगमपधनि, धपमगरिसनि, सरिगरिरि॥ धा रिरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो ॥११५॥
(13) माख्जि: । त्रिपुट।
सा, सनिसरीरिग, मापमधपा, धपधनिनिधप, आ रे रेवी र शू र रघुवी र
मगामगरिस, सरिगमपमग, रिगमपमपा, मगामगरिस, कृपा कर करुणा सा गरुरे चतुःश्रुतिगध
निसारिसरिरि, रिगामागरि, पापमगरिस, निसरिगरिगम, भसाधा रण गां धा र कैशिकिस्वर इ तरशु द्व
पापमगमप, मगरिगमपध, नीधपधनिस, साससापा, आरो ह अवरो ह सं पू र्ण स ग्रहन्या
सनिसपधमप, मगमगगरिस, रिगमपमपप, धनिपधमपम, सां श त्रिपुटयु क्त नरभै रवि मे लजनित
पपामगरिस, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि। मा ज्ञिराग मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥११६॥
Page 284
लक्षणगीतानि ८९
(14) शुद्धदेशी । त्रिपुट ।
सा, निनिधपधनिस, रिरिमगारिस, रिमपधधपम, आ रे रेरा जा धिरा ज रा जदशरथ
गारिसरिमम, पमगरीसा, रिरीमगरिस, निनीधपधनि, रा ज तनयुरे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण
पधनिसनिसरि, गरिसनिरिसस, रिरिर्मिमगरि, सारिमपमप, गां धा र कै शिकि स्वर इत रशु द्व आ रो ह मगरिसरिमम, पधनिधपधनि, पधनिसासा, सानिसासनि, गव ्जित अवरो ह सं पूर्ण सग्रहन्या
धपधनिससनि, धधपमपधनि, ससनिनिधपम, पामपधनिध, सां श त्रिपुटयु क्त नरमै रवि मे लजनित पाधपमगरि, सरिमगरिसनि, सरिमपधनिस, निधपमगरिस, शुद्धदे शि रा ग मवधा रय श्रीरा म
रिममगरि ॥ नमो नमो ॥ ११७॥
(15) मार्गहिन्दोलः । त्रिपुट।
सा, सरिगममगस, मगसनिधपम, पधनिसनिसरि, आ रे रेदशरथ न न्दन भ क्च न्दन
Page 285
९० संग्रह्चूडामणि:
गगमगगसनि, सरिगसासा, रिगाममगस, रिगमगगसनि, पा प ख ण्ड नु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसा धा रण
सानिधपमप, धनिसपधनिस, निधनिसरिगस, सारिसरिगग, गां धा र कै शिकि स्वर इतरशु द्व आ रो ह
मगसरिगमप, धनिपधनिपध, निसनिधपधनि, सानिसानिध, सं पू र्णे अवरो ह रिषभव र्जित स म्र ह न्या
पाधपधनिस, ससनिनिधपम, मममपधनिध, सनिनिधधपम, सां श त्रिपुट युक्त नरभे रवि मे लजनित
पापमगसनि, धपमपधनिनि, सरिगमपधनि, सनिधपमगस, मार्गहिन्दो लरा ग मवधा रय श्रीरा म
सरिगमग ॥ नमो नमो ॥११८॥
(16) नायकी। त्रिपुट।
सा, रिसरिगारिस, रिममगारिस, रिमपधनिपध, मपमगारिस, आ रे रेसाके तपुरवा स मृदुसुभा ष शे ष
रिमपममपा, पमापपमम, गगारिसरिस, नीधपधमप, शयनुरे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण • गां धा र
Page 286
लक्षणगीतानि ९१
धपरिसासस, सरिसससरिरि, सारिमगारि, सरिमपमपम, कैशिकिस्वर इतरशु द्व आरो ह गव जव क्र पधनिपधनिनि, धपससासा, नीधपधनिध, पसा निनिधप, अवरो ह सं पूर्ण निग्रह न्या सां श सनिसनिनिधप, मपमगारिरि, सरिमपमपप, धनिपधनिपप, त्रिपुटयु क्त नरमै रवि मे लजनित ना यकि धमागगरिस, सरिसमपधनि, धपसनीधप, मगारिरि।। रा ग मवधा रय श्री राम नमोनमो॥ ११९ ॥
(17) कनकवसन्तः । त्रिपुट।
सा, निनिधपनिधस, गगमगगरिस, गगमगगमम, आ रे रेभ क्त व त्सल भ क्िशी ल
गरिसनिधपम, पनिधसासा, गगामगरिस, ससागरिगरि, भ क्तजनपरि पा लुरे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण
सासगरिसनि, धपनिधससस, गगमगरिसनि, सागगमगरि, गां धा र कै शिकि स्वर इतरशु द्व आ रो ह
सगमगगमम, पमपमगरिस, गमपनिधसा, साससनिधप, रिव जव क्र अवरो ह सं पू ण सग्रह न्या मपनिधसनिध, पपमगगमप, निधसनिधपम, पामगमपनि, सां श त्रिपुटयु क्त नरमै रवि मे लजनित
Page 287
९२ संग्रहचूडामणि:
धधपपमगरि, ससगगमगरि, सगमपनिधस, निधपमगरिस, कनकवसन्त रा ग मवधा रय श्रीरा म
गगमगरि । नमो नमो ॥ १२० ॥
(18) पूर्णषड्जः । त्रिपुट।
सा, सपमपधपध, मगरिसपमप, धधमगगरिस, निधमगरिसप, आ रे रेमा धव मधुसू दन त्रिवि क्रम वा म
मपधपससा, रिसानिनिधम, गरीगगरिस, पामपधमप, नु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
धधमगरिसप, मपधपसनिध, मागरिसपम, पधपसससस, कैशिकि स्वर इतरशु द्व आ रो ह रिगनिव ज
निधमपधपस, सपमपधपप, धमगरिसपम, पधपसासा, व क्र अवरो ह पव जिंत स ग्रहन्या
निधमपधपस, ससनिनिधधम, पधपसासस, नीधमगरिस, सां श त्रिपुठयु क्त नरम रवि मे लजनित
पमपधपसस, निनिधममगरि, सपमपधपस, सनिधमगरिस, पू र्णष ड्ज रा ग मवधा रय श्री रा म
पधमगरि ॥ नमो नमो ॥ १२१ ॥
Page 288
लक्षणगीतानि ९३
(19) गोपिकावसन्तः । त्रिपुट।
सा, निधनिपनिधनि, धससममगस, सममगसमम, पमगसासा, आ रे रेनवनी तचो र गो पिका जारुरेरे ससानिनिधप, मपानिधनिध, सानिधपमप, निधनिधससस, चतुःश्रुतिरिष मसाधा रण गां धा र कै शिकि स्वर
निधपनिधनिध, सामगसमम, पपमगगसस, समपनिधनिध, इतरशु द्व आरो ह रिगब जवक्र अवरो ह
पपमपनिधनि, धससनिधसस, निधपनिधनिध, सससनिनिधप, रिव जित स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त ममपनिधनिध, सासनिनिधप, मपनिधनिधध, पपमगसनिध, नरभै रवि मे लजनित गो पिका वस न्तरा ग
समपनिधनिध, सनिधपमगस, मममगग ॥ मवधा रय श्री रा म नमोनमो॥ १२२॥
(20) चापघण्टारवः । त्रिपुट।
सा, सगमपापा, निधमगरिसनि, सगगममगरि, सगमगगमम, आ रे रेदेव दे वो त्तम दे वता सार्व गरिनिसासा, सगागमगरि, ससानिसगरि, सानिगरिसनि, भौ मुरेरे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
Page 289
९४ संग्रहचूडामणि:
सनिगरिनिसस, गगमगरिसनि, सागगामम, मगरिससगम, कैशिकि स्वर इतरशु द्व आ रो ह रिधव जिंत
मगरिससगम, पपनिधधमम, नीनिधमपनि, धामगरिसग, अवरो पव ्जित मध्यरा ग सग्रह न्या ho/ मपनिनिनिधम, पनिधममगरि, सगमगरिसग, मामगरिसनि, सां श त्रिपुटयु क्त नरमैं रवि मे लजनित
साससासा, गगमगरिसनि, सगमपनिधम, गरिसनिसगम, चाप घण्टा रवरा ग मवधा रय श्री रा म
गगरिसनि ॥ नमो नमो॥ १२३॥
(21) हिन्दोलवसन्तः। त्रिपुट।
सा, सगगममगस, निधपधनिघस, गमपधपमग, धमगसासा, आ रे रेमणिमय भू षण मञ्जुभा षणु रे रे
गगाममगस, निनीधपधनि, घासनिधसस, गामगसनिध, चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र कैशिकि स्वर
सससनिनिधस, ससगगमपध, निधपममगग, गधमगगसस, इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह रिव जव क्र
गामपधनिध, सानिधपधनि, धसनिधसनिध, ससनिनिधधप, सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त नरमै रवि
Page 290
लक्षणगीतानि ९५
मागधमगस, गामगमपध, पमगधमगस, सगमपधनिध, मे लजनित हि न्दो लव स न्तरा ग मवधा रय
सनिधपमगध, ममगसग ॥ श्री रा म नमोनमो॥ १२४ ॥
(22) सारङ्गकापी । त्रिपुट ।
सा, सरिपमरिपप, रिमपनिधपम, गरिसरिपमम, गरिरिसासा, आ रेमधुसू दन त्रिवि क्रम वा म नु रेरे
रिरिरिसनिसरि, सरीसनिधप, मगरिसरिपम, रिरिपरिममप, चतुः श्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र कै शिकि स्वर
रिसनिधपनिस, सारिपमरिप, रिमपपनिनिध, पपमगरिसरि, इत रशु द्व आ रो ह गधव जवक्र अवरो ह
सारिपापम, रिपरिमपनिनि, सानिसनिसस, सनिधपमपनि, सं पूर ण स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त
ससनिसनिधप, निनिसनिधपम, गारिसरिपम, रिपाममगरि, नरमै रवि मे लजनित सार ङ्र का पिरा ग
सरिपमरिसरि, मपनिसनिधप, मगरिसरि॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥। १२५ ॥
Page 291
९६ संग्रह्चूडामणि:
(23) अमृतवाहिनी। त्रिपुट।
सा, निधनिसरिमम, पपधममगरि, सनिधमपधनि, सरिमगरिसा, आ रे रेश ङ् च क धर इ्या मलगा त्रु रे रे रिरीसनिधम, पपापधनिस, रीसनिधनिस, रिरिग्मिमगरि, चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र के शिकिस्चर
सरिमपापा, धधमगगरिस, रिमपधनिधम, गरिसग्मिमप,
इ तर शुद्ध आ रो ह गव र्जिंत अवरो ह
रिसरिमपधनि, सानिसानिध, मामपधनिस, निनिधधममप, पव र्जित स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त
धनिधमागरि, ममपधनिधनि, धवममगरिस, रिसरिममगरि, नरभै रवि मे लज नित अमृतवा हिनि रा ग
सरिमपधनिस, सनिधमगरिस, रिरिमगरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ १२६ ॥
(24) जिड्गला। त्रिपुट।
सस, सनिधपमपध, निधपसससस, रिरिगगमगरि, अरे ना रायण कृ ष्णवा सु दे वमुकु न्द निनिधपससा, रिरिसनिधपम, मगरिगमपध, निधपसासस, मा धवुरे चतुःश्रुतिरिष भसा धा रण गां धा र
Page 292
लक्षणगीतानि ९७
रीरिसनिधप, ससरिससरिरि, सरिगममगरि, सारिगमपम, कैशिकि स्वर इतरशु द्व आरो हसं पू णव क्र पमगरिसरिग, मपधनिधपस, सानिधपधनि, धपसनिनिधप, अवरो ह सं पू र्ण स ग्र हन्या सां श
मगग्गिमपध, निधपसनिधप, मपधपमगरि, सरिरिगमगरि, त्रिपुटयु क्त नरमै रवि मे लजनित जिङ्ग्लारा ग सरिगमपधनि, धपसनिधपम, गगरिसरि।। म,वधा रय श्री रा म नमो नमो ॥ १२७॥
२१. कीरवाणी। त्रिपुट।
(वेद-गो) स०रिग०म०पध००निस
सस, सनिधपधनिस, रिसनिधनिसनि, सरिरिगमगरि, अरे परशुरा म मदविभ ज्जन प अनयनवि सनिरिसासा, रिसनिधपधप, धनिनिसनिसस, रीरिसनिसरि, शा लुरे रे चतुःश्रुतिरिष भसा वा रण गां धा र गामगरिसनि, सरिरिसनिसस, सारिसरिगम, गरिसरिगमप, काकलि स्वर इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह
मगमपधनिस, साससनिधप, धनिपधनिसनि, ससनिनिधधप, सं पू र्ण स त्रहन्या सां श त्रिपुट यु क्त 7
Page 293
९८ संग्रहचूडामणि:
मापधनिपध, पामगरिगम, गारिसनिधनि, पधनिसनिसनि, मे ला धि का र कीरवा णि रा ग
सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। मवधा रय श्री रा म नमी नमो॥ १२८॥
(1) जयश्रीः । त्रिपुट।
सा, सनिधपधनिध, ससरिससरिरि, गगमगमगरि, आ रे रेमद न ज न क मा री च
मगरिससनिध, पधनिधससा, रिरीससरिरि, ससानिधपम, मदविभ अनु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसा धा रण
पामपधनिध, सासनिधसस, निधपधनिघस, सारिससरिग, गां धा र काकलि स्वर इ तरशु द्व आरो ह सं
मागममगरि, सरिगगमपध, पामगरिगम, पधनिपधनिध, पूर णव क्र अवरो ह सं पू र्ण स ग्रहन्या
सासनिधसस, निधपधनिधध, सानिधधपप, धधपमगरिस, सां श त्रिपुटयु क्त कीरवाणि मे लजनित
रिगमगमगरि, सरिगमपधनि, धसनिधपमग, रिसरिसरि।। जयश्रीरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो ॥१२९॥
Page 294
लक्षणगीतानि ९९
(2) किरणावली । त्रिपुट।
सा, सधपमपधनि, ससरिसधनिस, रिरिगगमगरि, आ रे रेमणिमय भू षण म ञ्जुभा सधनिसासा, रिरीगमगरि, ससाधधपम, गमपधपधनि, षणु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र साधपधनिस, रिरिरिसधनिस, ससरिरिसरिरि, गगमगमगरि, काकलि स्वर इ तरशु द्ध आ रो ह सं पू ण सरिगमपमप, धपमगरिगम, पाधपधनिस, धपमपधनिस, अवरो ह निव जिंत सग्रहन्या सां श
ससधनिसधप, धापमपधनि, साधपमपम, पपममापम, त्रिपुटयु क्त कीरवा णि मे लजनित किरणावलि गगरिसरिगरि, सरिगमपधनि, सधपमगरिस, रिरिरिसरि ।। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥१३०॥
(3) माधवी। त्रिपुट।
सस, समगममपम, सममगारिस, निधपधनिसम, अ रे मधुसू दन त्रिवि क्रम वा म
गगरिसासा, निनीधपधनि, धपमसममम, गरिसमगमप, नु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
Page 295
१०० संग्रह्चूडामणि:
धनिसनिधनिस, मगमगगरिस, सामगमपप, मसमगरिसम, का कलि स्वर इतरशु द्र आरो ह रिव र्जव क्र
गमपधनिधनि, सानिधपधनि, ससनिसससनि, धधपधनिसनि, अवरो हसं पूर्णव क्र स प्रहन्या सां श
ससनिधपधनि, धापमगमप, धनिसनिधपम, सममगर्मिनि, त्रिपुटयु क्त कीरवा णि मे लजनित माधविग ग
समगमपधनि, सनिधपमसम, गगरसनि ॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ १३१॥
(4) कल्याणवसन्तः । त्रिपुट।
सा, सनिसगागा, मधपमगरिस, निधपमधधनि, आ रे रेगो पा ल गो वि न्द
सगमगरिसा, गगागमगम, गरिसगगमम, गामगरिसनि, मा धवुरे चतुःश्रुतिरिष भसा धारण गां धा र
धपमधधनिनि, गगमगरिसनि, सागगामम, धधपमगरिस, काकलि स्व र इतरशु द्व आ रो ह रिपव ्जित
गगमधनिधनि, सानिधपमध, निनिसनिनिसनि, धधपममधध, अवरो ह सं पू ण स ग्रह न्या सां श
निसनिधधपम, धानिनिससस, निधपमधधप, पापममधध, त्रिपुटयु क्त कीरवा णि मे लजनित कल्या ण
Page 296
लक्षणगीतानि १०१ निधपममगरि, सगमधनिसस, निधपमगरिस, गगमगरि ।। व स न्तराग मवधा रय श्री रा म नमो नमो ॥१३२॥
(5) कर्णाटकदेवगांधारी। त्रिपुट।
सा, सनिसगागम, गगमगरिसनि, सगमगरिसनि, आ रे रे माधव के श व वे णुगा न
सगगमामा, गगामगरिस, निनीससनिस, गामगरिसनि, लोलुरे रे चतुःश्रुतिरिष भ साधा र ण गां धा र सागरिसिनिस, निसगगमगरि, ससगगामम, गगगगरिसनि, काकलि स्वर इ तरशु द्ध आ रो ह् रिव र्जित
सगमपधपध, पपामगमप, मामगमपम, पाधपमगरि, अवरो ह सं पू र्ण मध्यरा ग स ग्रहन्या
सगगमपमप, धधपमगरिस, गामगमगरि, सगमपमपम सां श त्रिपुटयु क्त कीरवा णि मे लजनित,
पपधपपधप, धापपमगरि, सगममगरिस, निसगमपधप, क र्णा टक दे वगांधा रिरा ग मवधा रय
मगरिसनिसग, मममगरि । श्री रा म नमो नमो ॥ १३३॥
Page 297
१०२ संग्रहचूडामणि:
२२. खरहरप्रियः । त्रिपुट।
(वेद-भू) स०रिग०म०प०वनि०स
सा, निधनिपमपध, धनिसनिधनिस, रिरिगमगरिस, आ रे रेजानकि र म ण भ क्तजनभय
निधनिसनिसा, रिरीसनिसरि, ससानिधनिस, नीधपमपध, निवा रणुरे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र निनिसनिधनिस, रिरिगगमगरि, सनिधनिसरिग, मगरिसनिसस, चतुः श्रुतिधै वत स्वरकै शिकिनिषा द इतरशु द्व सारिसरिगम, गरिसरिगमप, धानिधपधनि, सासनिधनिस, आ रो ह अवरो ह सं पू र्ण सत्रह न्या निधपधनिसनि, ससनिनिधधप, मगामपधनि, धापमगरिस, सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि का र
निधनिसरिगम, पपपममगरि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, ख रहर प्रिय रा ग मवधा रय श्रीरा म
सरिरिसरि॥ नमो नमो॥ १३४ ॥
(1) श्रीरागः । त्रिपुट।
सा, सनिपधनिपम, रिगरिममपनि, सरिगरिसनिप, आ रे रेवा लि मदविभ खन वटप त्र
Page 298
लक्षणगीतानि १०३
मपनिसासा, रिरीरिगरिस, निनीपधनिप, मामपनिनिस, शयनु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ साधा रण गां धा र निनिपनिनिसस, रिरिगरिसरिग, रिसनिसरिगरि, ससनिपनिनिस, चतुः श्रुतिधै वत स्वरकै शिकिनिषा द इतरशु द्व नीसनिसरिम, पपमरिगरिरि, मपमरिगरिनि, सरिमपमपनि, आ रो ह गधव ्जित अवरो ह सं पू णव क्र सानिसासनि, पधनिपमरिम, पपनिपमपनि, ससनिपनिसनि, स ग्र हन्या सां श त्रिपुटयु क्त खरहर प्रिय पधनिपपमरि, रिगरिससनिनि, सर्मिपनिसस, निपधनिपमरि, मे लजनित श्री रा ग मवधा स्य श्रीरा म गगरिसनि ॥ नमो नमो॥ १३५. ॥
(2) मालवश्रीः । त्रिपुट।
सा, ससगसनिधनि, पनिधनिपधनि, सगमगसनिध, आ रे सा के तपुरवा स सा धुजन.सं निपनिधनिसा, गगाममगस, निनीनिधपम, पनिधनिनिनिध, र क्षकु रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र पधनिसनिसा, निधपमपनिध, मममपनिनिध, निसगसनिसस, चतुः श्रुति घै व त स्वरकै शिकिनिषा द इ तरशु द्व
Page 299
१०४ संग्रह्चूडामणि:
गागमगसनि, सगमपमपम, पपनिधनिनिध, पमगसगमप, आ रो ह रिवर्जव क अवरो ह रिव जित
निधनिपधनिस, सससनिनिधप, मममपनिधनि, पधनिसनिधप, स ग्र हन्या सां श त्रिपुटयु क्त खरहर प्रिय मामपनिनिध, निधपममपप, ममगसनिधनि, सगमपनिधनि, मे लजनित मा लवश्री रा ग मवधा रय
पधनिसनिधप, ममगसनि ।। श्री रा म नमी नमो॥ १३६ ॥
(3) कन्नडगौलः । त्रिपुट।
सा, सरिगमगसनि, धपमपनिनिस, रिगमगासनि,
आ रे रेभा नु को टिते ज दि व्यमङ्ग ल
सरिगसनिसा, सरीगसरिग, मगाससनिध, पामपनिनिम, वि ग्रहु रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा
निधपमपनिनि, सनिधपनिनिस, रिरिगगमगस, रिगसनिनिसस, चतुः श्रुतिधै व त स्वर के शिकिनिषा द इ तरशु द्व सारिनिसरिग, मगसरिगमप, निधपममपम, पनिनिसानिस, आ रो ह धव र्जित अवरो ह रिव र्जित सनिनिसासनि, धपमपनिनिस, निनिसनिनिधप, ममगसरिगम, स प्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त खरहर प्रिय
Page 300
लक्षणगीतानि १०५
पपनिनिधधप, ममपममगस, रिगमगगसनि, सरिगमपनिस, मे लजनित क नडगौल रा ग मवधा रय
निधपमगसनि, सरिगमग ॥ श्री रा म नमो नमो॥ १३७ ॥
(4) मध्यमावती। त्रिपुट।
सा, निसरिमपमरि, मरिसनिनिसस, पनिसनिपमप, आ रे रेसी ता मनो हर दनुजसं
निसरिमममरि, पमरिसनिसा, रिरीसनिसरि, ससानिपमप,
हा रु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण
नीसरिसरिरि, पपानिसनिस, रिममरिरिसनि, ससरिसनिसस, गां वा र चतुःश्रुतिधै वत स्वरकै शिकिनिषा द
पनिसरिसरिरि, सारिमरिपम, मरिसरिपमम, पपनिपमपनि, इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह गधव ्जित सानिसासा, निनिपनिनिसनि, सनिपमपमरि, मपनिपमपनि, स प्र हन्या सां श त्रिपुटयु क्त खरहर प्रिय पामरिपमम, पममरिरिसस, निसरिमरिसनि, सरिमपनिसस, मे लजनित म ध्यमा वति रा ग मवधा रय
निपमरिसनिस, रिमरिसरि ॥ श्री रा म नमो नमो॥ १३८॥
Page 301
१०६ संग्रह्चूडामणि:
(5) फलमञ्जरी। त्रिपुट।
सा, सगागमरिस, गमरिसनिधप, मधसगागम, रिरिरिसासा, आ रेगोवि न्द दा मो दर गो पिका रमणुरेरे
गगा गम रिरि, गगमरिसनिध, पापममधध, सससनिधसस, चतुःश्रुतिरिष भसा धा रण गां धा र चतुःश्रुतिधे
निधपमधधध, ससगगमरिस, निधपमधसस, सागगामरि, वत स्वरँक शिकिनिषा द इ तग्शु द्व आ रो ह
सगमगगमम, गगमरिरिसस, गामधमधध, सासनीधप, रिपनिवर्जित अवरो हसं पूर्णव क्र सग्रहन्या
मधसधधसस, निनिधपमधध, सससनिनिधप, मगामरिसग, सां श त्रि पुटयु क्त खरहर प्रिय मे लजनित
मधसनिनिधप, मगाममरिरि, सगमधसनिध, पमगमरिसनि, फलम अरि रा ग मवधा रय श्रीरा म
धसगमरि॥ नमो नमो ॥ १३९ ॥
(6) मणिरङ्गुः । त्रिपुट।
सा, सरिमगमपनि, पपमगरिसनि, आ पनिसरिमगम, रे रेअसुर ख ण्डन भू सुरमुनिज
Page 302
लक्षणगीतानि १०७
गगरिसनिसा, निसारिसरिरि, मगामगरिस, नीपमापनि, नपा लनुरे च तुःश्रुतिरि ष भसाधा रण गां धा र पनिसनिनिसस, निपमपपपम, पनिसरिसनिस, रिरिमगमगरि, चतुः श्रुतिघै व त स्वरकै शिकिनिषा द इतरशु द्ध सससरिमगम, पमपममगरि, सविरिमगमप, पमगरिमगम, आ रो ह धव जव क्र अवरो ह धव जित पानिपमपनि, पनिसनिनिसस, निपमपनिसनि, ससनिपापम, स प्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त खर हरप्रिय गारिमगमप, निपनिपमगरि, सानिपनिसनि, सरिमगमपनि, मे लजनित मणिर झगु रा ग मवधारय सनिपमगरिस, रिमगमग ॥ श्री रा म नमो नमो॥ १४० ॥
(7) जयन्तसेना। त्रिपुट।
सस, सगमगमगस, गगमगसनिध, पम पधसगग, अरे सनकसन न्दनादिविनुत सा धुजनपा
ममगसासा, ससानिधपध, ससागमगस, नीधपमपध, लकु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
ससानिधसस, निधपमपधस, गगमगसनिध, पधसनिधसस, चतुःश्रुतिधै व तस्वरकै शिकिनिषा द इतरशुद्ध
Page 303
१०८ संग्रहचूडामणि:
सासगागम, पपमगगसस, गमपधपधप, मगसगमपधर, आ रो ह रिनिव जिंत अवरो ह रिव जिंत
सानिधपधस, निधपधससनि, धपमपपधध, सससनीधप, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त खरहर प्रिय
धापमपधस, निनिधपपमम, गसमगसनिध, सगमपधसस, मे लजनित ज यन्तसेना रा ग मबधा रय
निधपमगसध, सगगमग ।। श्री रा म नमो नमो ॥ १४१ ॥
(8) सैन्धवी। त्रिपुट।
सस, निधनिसानिस, रिगमगरिसनि, सरिगर्सिरिग, अरे गो विन्द दा मो दर गो पिका
मगरिसासा, निधाधनिसरि, ससानिधनिस, रीरिससनिध, जा रु रे रे चतुःश्रुतिरिष गां धा र निसानिधनिस, रिरीगमगरि, ससनिधनिनिस, रिरिरिसनिसरि, चतुःश्रुतिघै व तस्वरके शिकिनिषा द इतरशु द्ध सारिगमगरि, ससरिगमगम, गरिसरिगमप, पामगरिगम, आ रो ह अवरो ह सं पू र्ण मध्यरा ग गामगरिसनि, सरिगरिगमप, ममपमगरिग, रिसनिसरिगम, सप्रहन्या सां त्रिपुटयु क्त खरहर प्रिय
Page 304
लक्षणगीतानि १०९ पामपमगरि, सरिगमगरिस, निधनिसरिगम, पमगरिसनिध, मे लजनित से न्वविराग म वधा रय श्री रा म निमरिगरि। नमो नमो॥ १४२ ॥
(9) शुद्धधन्यासी। त्रिपुट।
सा, निपमपनिपस, गगमगगसनि, पनिपमपनिप, आ रे रेभ क्त व त्स ल परमदया सगगसासा, गगाममगस, गमगससनिप, मपनिपमपनि, करु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र पसानिपसस, निपमपनिनिप, सससनिपसस, गसगममगस, चतुःश्रुतिध व त स्वरकै शिकिनिषा द इतरशु द्ध ससगगागम, गसगममपम, गमगसगमप, निपमपनिपस, आ रो ह रिध वर्जव क्र अवरो ह रिधव जिंत साससासनि, पनिपससनिप, ममगसगमप, निपसनिनिपम, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त खरहर प्रिय मगामपमम, गसगससनिप, मपनिपसनिप, सगमपनिपस, मे लजनित शु द्वूधन्या सिरा ग मवधा रय सनिपमगसनि, सगगमग ॥ श्री रा म नमो नमो॥ १४३॥
Page 305
११० संग्रहचूडामणि:
(10) शुद्धभैरवी। त्रिपुट।
सस, सनिधमनिधध, सगगमगरिस, सगगमागरि, अरे सक ललो का मिरा म सा
मगरिसासा, निनीधमनिध, ममागरिसग, मामनिधनिध, भौ मुरे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
ससानिधसस, गमामगरिस, निधमनिधसस, गगगमगरिस, चतुःश्रुतिधै व त स्वरके शिकिनिषा द इतरशु द्व
सागगमगरि, सगमगगमम, गरिसगमनिध, ममगरिसगम, आ रो ह रिपवर्जव क्र अव रो ह पव र्जित
निधसनिधसस, निधमनिधसनि, ससनिनिधधम, निधसनिनिधध, स ग्रहन्या सां श त्रिपुट यु क्त खरहर प्रिय मागरिसगम, निधमगमगरि, सनिधमनिधध, सगमनिधसस, मे लजनित शु द्धमै रवि रा ग मवधा रय
सनिधमगरिस, गगमगरि ॥। श्री रा म नमो नमो ॥ १४४ ॥
(11) आभोगी। त्रिपुट।
सा, सरिगरिसधस, रिगरिरिससध, धधासासरि, आ रे रेजयजय श ङच क्र धर क्षीर
Page 306
लक्षणगीतानि १११
गमगरिसरिस, धसरिसासा, धधाधसरिस, धसारीसस, सा गर शयनुरेरे चतुःश्रुतिरिष भसाधारण
रिगमरिगरिस, सरीगगमम, गमागमगा, रिगरिसधसरि, गां धा र चतुःश्रुतिधै वत स्वरके शिकिनिषा द धससरिरिगरि, मगरिममगरि, मधमगमधम, मगरिसरिगम, इतरशु द् आ रो ह अवरो ह पनिव जिंत
धधसधमगम, धधसधससघ, ससधधममग, गरिसमगरिस, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त खरहर प्रिय
ममधधमगरि, सधमधससस, रिगमगरिसरि, सरिगमधसस, मे लजनित आ भो गि रा ग मवधा रय
सधमगरिसा, धरिरिसरि ।। श्री रा म नमो नमो ॥ १४५ ॥
(12) सालगभैरवी। त्रिपुट।
सा, सासनिनिधध, धपपममपप, मपधसासस, आ रे ज यजय दे वदे व वै कु ण्ठ
ससरिरीसा, ममागरिमिम, गधापममप, मागरिगरिस, वा सुरे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
सपमगरिसनि, गसरिममपप, धपमगरिपम, मगरिसरिरिस, चतुःश्रुतिध वत स्वरकै शिकिनिषाद इतरशु द्व
Page 307
११२ संग्रहचूडामणि:
निधपमपधस, रिपमपमगरि, पमपधमगरि, मपामगरिस, आ रो ह गनिव जिंत अवरो ह संपू ण
धाससरिरिस, सपामगरिस, ममपधधपम, धससरिरि्सिस, ध ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त खरहर प्रिय निधसरिमगरि, धससरिसरिरि, ममगमागरि, सग्मिपधसस, मे लजनित सा लगमै रविरा ग मवधा रय निधपमगरिस, रिरि्गिगरि ।। श्री रा म नमो नमो॥ १४६ ॥
(13) जयनारायणी। त्रिपुट।
सस, सरिगमगरिस, निधपमपधस, प्धसनिधपध, अरे जग ज्ीवन का रण पर म पा वन
सससनिधपध, सरिगरीसा, सरीरिगगम, मगारिरिसरि, सना तन विनुतुरे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण
सगरिगरिसरि, गमापमगरि, गममगरिगम, सरिगमपमप, गां धा र चतुःश्रुतिधै वत स्वरके शिकिनिषा द
गमपगमपध, पधनिधपधप, मगमपधनिध, धसनिधसनिध, इतरशु द्व आ रो ह निव जित अवरो ह
सानिधसनिध, सनिधपमगम, पामगरिसनि, धपधसासनि, सं पू ण स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त
Page 308
लक्षणगीतानि ११३ धसरिसासनि, धसरिगमगरि, गमपधमगरि, गममगरिगरि, खरहर प्रिय मे लजनित जयनारायणि रा ग सरिगमपधस, निधपमगरिस, सरिरिगरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो ॥ १४७॥
(14) मनोहरी। त्रिपुट।
सस, सगरिगमगरि, मगरिसघसस, धपमपधसध, अ रे अ च्युता न न्त गो वि न्द सगरिगमगरि, मगरिसासा, सगागरिगम, मगारिसघस, मुचुकु न्द वर दुरे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण धसगरिगमम, पधापमगरि, गरिगमपमप, धपमरिगमप, गां धा र चतुःश्रुतिधै व त स्वरके शिकिनिषाद पधमपमरिग, मपपधपमप, धसधससधप, धसधपमपध, इतरशु द्व आ रो ह निव जवक्र अवरो ह सधपपमगरि, सगरिगरिसरि, ससगगममग, मगरिरिगगम, निव जिंत स ग्रह न्या सां श त्रिपुट यु क्त पमगरिसधस, धपधसगरिस, गरिरिगमगरि, सगरिसधसध, खरह र प्रिय मे लजनित मनो हरि रा ग सगरिगमपध, सधपमगरिस, मगरिसध ॥। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ १४८ ॥ 8
Page 309
११४ संग्रह्चूडामणि:
(15) मारुवधन्यासी। त्रिपुट।
धा, धधपनिससस, मामगमपध, निधपपममग, धममगगरिस, आ रे रेआा दि दे वसकला गमसं नुत अ प्रमे य निधनिधपधम, गरिगसससा, निधधपमनिध, पधपमगमम, अखिला ण्ड ना यकु रे चतुःश्रुतिरिघ भसाधा रण
पनीसगरिस, निधपमपनिनि, सनिनिसरिसनि, सगगमागरि, गां धा र चतुः श्रुतिध वत स्वरकै शिकिनिषाद
सगमपाधप, ममपममपप, धपमगरिसस, पमगरिसरिस, इ तरशु द्ध आरो ह रिव जंव क्र अवरो हसं
पनिसगरिसस, निधपपमपप, निधपधपधप, मगरिसससा, पू र्णव क्र समविषमगति स ग्रहन्या सां श
ममपधपधम, पपनिसासस, मगमपधमग, मामगमपप, त्रिपुटयु क्त खर ह र प्रिय मे लजनित मा रुवध
धमगमगरिस, सगमपधनिध, पमपनिसनिध, पमधमग ।। न्यासिरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो ॥१४९॥
(16) कलानिधि: । त्रिपुट ।
सा, सरिगरिसरिरि, गमगरिसनिध, मसपपमधनि, आ रे रे जयजय कमललो चन कनकभू षण
Page 310
लक्षणगीतानि ११५ ससरिर्गिगम, मगरिसासा, सरिगममगरि, सरीगमगरि, विभी षणपो षणु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण सरीससरिरि, गरिसनिनिधप, मधनिसनिधनि, सरिगरिमगरि, गां धा र चतुः श्रुतिधे वत स्वरकै शिकिनिषा द गगमगममम, सपपमधपम, गरिगमगमम, सपपममधप, इतरशु द्ध आरो हसं पू णंव क्र अवरो ह मगरिससपप, मधनिसनिधनि, सनिनिधधपम, गरिगमसपप, सं पू र्ण ध ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मधधनिधपम, सपपमधपम, गरीससरिग, मसपमगरिस, खरह र प्रिय मे लजनित कला निधि रा ग सरिगमसपप, मधनिसनिधप, मगरिसरि ॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥१५० ॥
(17) पश्चमः । त्रिपुट।
सस, सरिरिसनिधस, सनिनिसनिसस, निधपनिनिधप, अरे नी रजनयन क मलना भ को टिम न्मथ धवपनिनिसस, सरिसरीसा, सरिसनिधपनि, सरीसससरि, रू पल क्षणु रे रे चतुः श्रुतिरिष भसाधा रण धधपमगरिस, रिरीसससरि, धधापनिधप, मगरिधधपनि, गां धा र चतुःश्रुतिधै व तस्वरकै शिकिनिषा द
Page 311
११६ संग्रह्चूडामणि:
निधधपपमम, गरिससरिसस, रिरिरिधिधधप, निससनिधपनि, इतरशु द्व आरो हगम व जव क्र अवरे ह
ससनिसससनि, नीधपमगरि, धधपनिधपम, गरिरिसरिसिनि, सं पू र ण रिग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त निनिसनिनिसनि, सनिधपनिसरि, ससरिसनिसरि, सग्धिधपनिस, खरहर प्रिय मे लजनित प खमरा ग मवधा गय निधपमगरिस, सरिरिसरि।। श्री रा म नमो नमो॥ १५१॥
(18) शुद्धबङ्गालः । त्रिपुट।
सस, रिमपधपपम, सधापममप, मरीमसधप, मरिगरि्सिधप, अरे धनं जयजय सनन्दननुत जना दन सना तन
धसधसासा, रिमापपरिप, मरीगरिसध, ससरिरिममप, सदयुरे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
सरीपममा, रिगारिमपा, धधपमरिगरि, सरिमर्मिपध, चतुःश्रुतिधै व तस्यर कै शिकिनिषा द इतरशु द्ध
साधपधसध, ससधससधप, मपधपमपम, रिमरिपपमम, आ रो ह गनिव र्जित अवरो ह निव जव क्र
मरिगरिममप, घसधपमरिरि, गरिरिपमगरि, मगरिसरिगरि, स ग्रहन्या सां श त्रिपुठयु क्त खरहर प्रिय
Page 312
लक्षणगीतानि ११७ सधधपमपध, मे लजनित पधधसधसध, पपमरिगरिरि, सरिमपधसध, शु द्ूब ङ्गा लरा ग मवधा रय पमरिगरिसध, सरिमगरि।। श्री ग म नमो नमो ॥ १५२ ॥
(19) मञ्जरी। त्रिपुट।
सा, सगरिगमाम, मगरिसनिधनि, निधनिसनिधनि, श्री दश रथरा जकु मा र ता टका न्तक सनिधनिधनिस, सगरिसासा, सगारिगमम, पमागरिगरि, द नुजशि क्षकु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधारण सगरिससगरि, गमामपमा, गरीगमपा, निंधनिधपमग, गां धा र चतुःश्रुतिधै व तस्वरकै शिकिनिषा द मपसनिधपम, गमपनिधधनि, सनिधनिसनिध, पनिधनिसनिध, इतरशु द्व आरो हसं पू र्णव क्र अवरो ह नीससनिधप, पानिधनिधप, मापनिधपम, गरिससगरिस, सं पू र्ण धत्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त निधपनिधनिस, निधनिपमपनि, धनिसनिनिधनि, सगरिगमपनि, खरहर प्रिय मे लजनित म खरिराग मवधा रय धनिसनिधपम, गरिरिसनि ॥ श्री रा म नमो नमो॥। १५३ ॥
Page 313
११८ संग्रहचूडामणि:
(20) उशेनी। त्रिपुट।
सस, गरिगमा पध, पामगरिरी, पमगरिससरि, अरे करुणा पा ङ्र गरुडतुरं ग
निधानीनिस, रिगमगरिरी, सरीसनिधप, ममापनिधनि, भुजं ग शयनु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण
पधानीसनि, रिरीगमगरि, गमपमगरिस, निसरिससरिरि, गां धा र चतुःश्रुति धै वत स्वरके शिकिनिषा द
सरिगरिगमम, पमागरिरिस, रिगमपममा, पनिधनिपधनि, इतरशु द्ध आरो ह अवरो ह सं पू र्ण
सानिधपमा, पामपधनिस, सनिनिधधपम, गरिसरि्गिमप, रि ग्र हन्या सां श त्रिपुटयु क्त खरहर प्रिय
धपापमगरि, पपामगरिस, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, मे लजनित उशेनिरा ग मवधा रय श्री रा म
सरिरिसरि॥ नमो नमो॥ १५४ ॥
(21) कापिः। त्रिपुट।
सा, रिगमरिपमप, मपधनिपमग, रिसनिसरिगम, श्री जगदभिरा म इनकुलतिलक असुरभी म
Page 314
लक्षणगीतानि ११९ रिपमपापा, मगारिसरिरि, गमारिपमम, पपमगारिस, विजयु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र रिगामरिपम, पपाधनिपध, मपमगगरिस, निसरिसनिसरि, चतुःश्रुतिध वत स्वर कैे शिकिनिषाद इतरशु द्व सारिगामरि, पामपधनिप, मगमपमगग, रिसरिगमरिप, आ रोहसं पूर णव क्र अवरो ह सं पू ण पामपधनिस, पधपधनिसस, सससनिनिधप, पपमपधनिस, सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त खरहर प्रिय निनिनिधपधप, पपमगारिस, सरिगमरिपम, पधनिसनिधप, मे लजनित कापिरा ग मवधा र्य श्रीरा म ममगगरि।। नमो नमो ॥ १५५ ॥
(22) श्रीरञ्जनी। त्रिपुट।
सा, सनिधनिसनिध, मधनिसनिसरि, गगमरिगरिस, आ रे रेजयजय शशिवद न दशमुखमदवि निधनिसनिसा, रिरीगमगरि, ससानिनिधम, मधनिसनिधनि, भ ञ्ञनुरे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र ससानिधनिस, रिरीसनिधनि, सरिगमरिगरि, सससनिधनिस, चतुःश्रुतिघै व तस्वर कै शिकिनिषा द इतरशु द्व
Page 315
१२० संग्रह्चूडामणि:
रीगमरिगिम, मगरिगसरिग, ममधमधनिस, साससासा, आ रो ह अवरो ह पव जित स ग्रहन्या निधमधनिसनि, ससनिनिधधम, गरिगमरिगरि, ससरिसिनिधनि, सां श त्रिपुट यु क्त खरहर प्रिय मे लजनित मधनिसनिसरि, रिगमरिरिगरि, सरिगमधनिस, सनिधमगरिस, श्री र खनि रा ग मवधा रय श्रीग म
निधनिसरि॥ नमो नमो॥१५६ ॥
(23) शुद्धवेलावली । त्रिपुट।
सा, सरिमपमपम, गरिसनिधनिप, मामपनिसरि, आ रे रेजयजय करिर क्षक वै कु ण्ठ
मगरिसासा, रिरीसनिधनि, पपाममगरि, सारिमपमम, निलयुरे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधारण गां धा र
गरिसरिममप, निसनिधनिपम, पनिनिसनिसस, रिरिरिसरिसरि, चतुःश्रुतिवै व त स्वरकै शिकिनिषा द इतरशु द्व सारिमपमम, गगरिसरिमप, निधनिपमगरि, मपनिसनिसस, आ रो ह गधव जित अवरो हसं पू णव क्र सानिसासनि, धनिपमपनिनि, ससनिधनिपम, गरिसरिमपनि, स ग्र हन्या सां श त्रिपुटयु क्त खरहर प्रिय
Page 316
लक्षणगीतानि १२१
धानिपमगरि, मामगरिमप, मममगरिसनि, सरिमपनिसनि, मे लजनित शुद्धवे ला वलिरा ग मवधा रय धनिपमगरिस, रिमगगरि ॥। श्री रा म नमो नमो ॥ १५७ ॥
(24) दर्बारुः। त्रिपुट।
पप, धनिसरिसरिरि, गगरिसनिसरि, ममपमगारि, अरे जयजयदे व दे वो त्तम दे वता
सरिसनिसपध, निसरिसासा, रिरीसनिसरि, निनीधपधनि, सा व भौ मुरेरे चतुःश्रुतिरिष भ साधा रण
सानिसरिसरि, पधनिसनिसा, रिसरिसनिसरि, मममगारिस, गां धा र चतुः श्रुति घै वत स्वरकै शिकिनिषाद
रिमपमपधप, पामगारिस, रिमपधमपध, पपमपधनिस, इ तरशु द्व आ रो ह गव र्जिंत अवरो ह नीसधपधनि, सनिसनीधप, धनिसधपमप, धनिनिधपधनि, सं पू र ण निगक म्पित स ग्रहन्या सां श
सससनिनिधप, मपमगगरिरि, ममपधनिपध, पपमगगरिरि, त्रिपुट यु क्त खरहर प्रिय मे लजनित द र्बा रु सनिसधपधनि, सरिमपधनिस, निधपमगारि, ससरिसनि॥ रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥१५८॥
Page 317
१२२ संग्रहचूडामणि:
(25) मन्दमारिः। त्रिपुढ।
सा, सनिधपधधप, धसरिमरिगस, रिमपधवपय.
आ रे रेजयजय खगवा हन द्वा रका पुर
मगरिसासा, रिरीमगरिस, ससानिसधप, ममरिगिसरिम, निलयु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
पपमरिगसस, रिममपमपध, धपमपधसस, धसनिसधसरि, चतुःश्रुतिधै वतस्वरक शिकिनिषाद इतर शु द्ध
सारिममपप, ममरिगसरिम, पपमरिगसरि, मापमपधस, आ रो ह गनिव र्जित अवरो हसं पू र्णव क्र
सानिसाधप, धपमपधसस, सनिसधधपप, धधपमापध,
स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त खर हर प्रिय
पामरिगसरि, मामरिगसस, सनिसधपधध, सरिमपधसनि, मे लजनित मन्दमा रि रा ग मवधारय
सधपमगरिस, रिममरिग ॥ श्री रा म नमो नमो ॥ १५९ ॥
(26) सिद्धसेना। त्रिपुट।
सा, सगरिगमरिग, रिससनिनिधम, मपधसगरिग, आ रे रेजय जय कं जज भवसं नुत
Page 318
लक्षणगीतानि १२३
मरिगरिसनिध; मपधसासा, गगामरिगरि, ससानिनिधम, का मजन कु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसावा रण पामरिगरिरि, ससागरिगम, पधससनिधम, पधसपधसस, गां धा र चतुःश्रुतिधै वत स्वरकैं शिकिनिषा द गरिगमरिगरि, सागरिगमप, मरिगरिसगरि, गमपधधमम, इतरशु द्व आ री ह निव र जव कर अवरो हसं पमरिगरिगम, पधसनिनिधम, पामपधसस, ससससनिधम, पू र्णव क्र स ग्रह न्या सां श त्रिपुट यु क्त पपपमरिगरि, सगरिगमगम, पाधममपम, रिगरिससनिध, खरहर प्रिय मे लजनित सिद्धसेना रा ग
सगरिगमपध, सनिधमपमरि, गगगरिरि ।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ १६० ॥
(27) मल्लारु:। त्रिपुट।
सा, ससरिमगमम, रिरिससधपम, पधपससरिरि, आ रे रेसरसिज ने त्र श्या मल
मगमपमपा, ममारिरिसस, धधपमपधप, ममरिससरिम, गा त्रु रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
गमपधपसस, रिरीमगमप, धधपममपप, ममपममरिरि, चतुःश्रुतिधै व त स्वरकै शिकिनिषाद इतरशु द्ध
Page 319
१२४ संग्रह्चूडामणिः
सास्मगमप, ममरिससरिम, गमपधपमप, • धपससधधप, आ रो ह निव जंव क्र ह गनिव जिंत
ममरिमगमप, धपससासा, धपमपधपस, धघधपापम, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त ख़रहर प्रिय
पापममरिस, धपमपधपस, रिमगममरिस, रिमगमपधप, मे लजनित मल्ा रु रा ग मवधा रय
धसधपमरिस, रिरिरिसध ।। श्री रा म नमो नमो ॥ १६१॥
(28) मुखारी। त्रिपुट।
सा, निधसरिममप, धमपपमगरि, सरिमगग्सिनि, आ रे रेजयजय धनं जय सा र थे
धपमपधनिध, सरिमगरिसा, रिरीसनिधप, धपामगरिम, दा न व ख ण्डनुरे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण
पधनिधपधनि, धसारिमगरि, सरीमपमम, गरिसरिममप, गां धा र चतुःश्रुतिधै वतस्वर के शिकिनिषा द
पमगरिसनिध, सास्मिमगरि, सरिमपमगरि, ममपधनिधध, इतरशु द्व आ रो ह गव जव क्र अवरो ह
सानिधमपध, साससनिधप, मपधममगरि, मपधनिधसस, सं पू र्ण सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त
Page 320
लक्षणगीतानि १२५
निधपमागरि, मापमगरिस, धसरिमागरि, मापधमगरि, ख़ रहर प्रिय मे लजनित मुखा रि रा ग
सरिमपधनिध, सनिधपमगरि, सरिसनिध ॥ मवधा रय श्री रा म नमी नमो॥१६२॥
(29) देवमनोहरी। त्रिपुट।
सा, सरिमरिमरिस, निधनिपमपध, निसरिममरिरि, आ रे रेजयजय सरसिजने त्र श्या मलगा त्र
मपमरिरिसनि, धनिपधनिसा, रिरीसनिधनि, पपामपमरि, साधुज न सं र क्षकुरे चतुःश्रुतिरिष भसाधारण सारिमपमरि, मपाधनिपध, निसनिधनिपम, पनिधसनिसस, गां धा र चतुःश्रुतिध व त स्वरकै शिकिनिषा द रिरिरिसनिसरि, सरिमपपमरि, मरिसरिममप, पधनिपपमरि, इ तरशु द्व आ रो ह गव जित अवरो ह मपमपधनिस, सानिधनिसनि, धनिपमपधनि, ससनिधनिपम, गव जव क्र सग्र ह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मरिमपधनिस, धानिपमरिम, पापममरिस, रिमरिसनिधनि, खरहर प्रिय मे लजनित दे वमनो हरिरा ग
सरिमपधनिस, निधनिपमरिस, रिमरिसनि ॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ १६३॥
Page 321
१२६ संग्रहचूडामणिः
(30) वालघोषी। त्रिपुट।
सा, ससरिगपमग, रिसनिधपमनि, धसरिगगपप, आ रे रेदशरथ न न्द न दश मुग्वि भ
मगरिसासा, रिरीससरिग, पपामगरिस, निधपमनिधध, अनु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
ससानिधसस, निधापमगरि, गपमनिधधप, मनिधसनिधस, चतुःश्रुतिधै व त स्वरकै शिकिनिषा द इतरशु द्व
ससरिगपपम, गरिसरिगपप, मगरिगपमनि, धसनिधसनिध, आ रो हसं पूर्णव क्र अवरो ह सं पू ण पामनिधसस, निधपमनिनिध, ससनिनिधधप, मगरिगपमम, सग्रह न्या सां श त्रिपुट यु क्त खरहर प्रिय निधसनिधपम, पापमगरिस, निनिधपमनिध, सरिगपमनिध, मे लजनित बालघो षि रा ग मवधा रय
सनिधपमगरि, सरिरिसरि ।। श्री रा म नमो नमो॥ १६४ ॥
२३. गौरीमनोहरी। त्रिपुट। (वेढ-मा) स०रिग०म०प०घ०निस
सा, सनिसधनिसस, निसनिसरिरिस, पधपससनिस, आ रेभू सुरनुत शुभा क र परमपा वन
Page 322
लक्षणगीतानि १२७
बिरिरिसिनिसा, रिगसरिनिसरि, समगसपमग, रिरिगससरिग, चरि त्रु रे चतुः श्रुतिरिष भसाधारण गां धा र गमगगरिरिग, मपपपधमम, धमपमगरिम, पनिनिधनिनिध, चतुःश्रुतिधै वत स्वरका कलिनिषाद इतरशु द्ध धघधपपपध, निनिधनिसनिस, सनिधसनिसस, पधनिससधध, आ रो ह अ वरो ह सं पू ण स ग्र ह न्या सधपगमगरि, गमगरिगसरि, सगरिससनिस, धधपसनिसरि, सां श त्रिपुटयु क् मे ला धि का र
धनिसरिगरिरि, गरिरिसरिगरि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, गौ रिमनो हरिर। ग मवधा रय श्री रा म सरिरिसरि॥ नमो नमो॥ १६५ ॥
(1) वेलावली। त्रिपुंट।
पा, पधसरिमगरि, पपमपधपम, गरिससनिनिध, आ रे रे जयजय प ङ्रजा स ना दिविनुत पधससरिरिस, रिमरिपममा, गरिरिगगगरि, ससनिनिधगरि, पर मदया करु रे चतुः श्रुतिरिष भसा धा रण
गरिसनिधपम, रिमापधपम, मपमगरिसा, धसससससरि, गां धा र चतुःश्रुतिधे वत स्वरका कलिनिषा द.
Page 323
१२८ संग्रह्चूडामणि:
सरिगरिपमग, रिससनिधसस, धगगगगगरि, गसरिधसरिम, इतरशु द्व आ रो ह गनिव र्जित अवरो ह
पधपमपमप, मरिरिगरिगरि, पमगरिसनिध, गरिसरिसनिध, सं पू र्ण ध ग्रह न्या सां श त्रिपुठ यु क्त सरिममपमप, पपमगरिसस, रिसरिगसरिस, निधपधससरि, गौरिमनोहरि मे लजनित वे ला वलि रा ग
सरिमपधसनि, धपमगरिसरि, सरिसनिध ।। म वधा रय श्री रा म नमो नमो॥ १६६ ॥
२४. वरुणपियः । त्रिपुट।
(वेद-षा) स०रिग०म०प.०धनिस
सा, सनिसधनिसस, पधनिसरिगरि, ससनिधनिसस, आ रेप झना भ प झभवन्ुत प अ्नयन निपधनिनिसा, ससनिसरिगरि, ससापधनिस, ससरिसससरि, परमपुरु ष चतुः श्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र सरिगरिससरि, मगरिसरिसा, रिमरिपमगम, धमपमगगम, ष ट्श्रुतिधै वत स्वरका कलिनिषा द इतरशुद्ध
मपगधपधम, निपधधनिसा, पधनिधनिसस, सनिधनिधपध, आ रो ह अवरो ह सं पू ण स प्रह न्या
Page 324
लक्षणगीतानि १२९
धपमनिधपम, निनिधधपपम, मगरिरिसरिग, गरिरिसरिगरि, सां श त्रि पुटयु क्त मे ला धि का र
सरिग्धिरिरिस, धनिससनिसनि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, व रुण प्रिय रा ग मवधा रय श्री रा म
सरिरिसरि॥ नमो नमो॥ १६७ ॥
(1) वीरवसन्तः । त्रिपुट।
सा, सगरिसरिसनि, धपसससरिस, निधपमपसस, आ रे रेपुरं दरव न्दित श करनुत
निनिधपसनिध, परिरिसासा, ससागरिगम, रिरीसगरिरि, क रिरा ज वरद् रेरे चतुःश्रुतिरिप भसाधा रण
मपामगरिस, सागरिसरिरि, सरीसनिधप, सगरिमापप, गां धा र षद्श्रुतिध व त स्वरका कलिनिषाद
मपपपममप, सनिधपससस, ससनिधपसनि, धपसससनिध, इतरशुद्ध आ रो ह धनि व जव क्र अवरो ह
पापमापम, पासनिधधप, पामपमगरि, मगरिसगरिम, संपू ण स प्र हन्या सां श त्रिपुटयु क्त 9
Page 325
१३० संग्रहचूडामणिः
गरिरिसरिरिस, सनिनिधपमप, पाससससरि, नीधपससरि, वरुण प्रिय मे लजनित वीरवस न्त रा ग
सगरिमपसस, निधपमगरिस, सगगगिरि।। मवधा रय श्रीरा म नमो नमो॥ १६८॥
चक्रम् V
२५. माररञ्जनी । त्रिपुट।
(बाण-पा) स०रि०गम०पधनि००स
सा, निधपमपधनि, पधनिपपधनि, पनिसधनिनिस, गो प क न्याभुजं गगो व धनधरगो कु
रिरिगरिससा, सरिमगरिगम, मपमगरिसरि, सगरिगमपम, लो त्तमुरे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
पपममगमप, मधपपधमम, पधनिधपपम, निधपपधमम, इतरशु द्ध आ रो ह अवरो ह सं ५ूर ण
धधममपपम, निधपनिधनिध, पधनिसनिसस, निसनिनिधपम, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि
Page 326
लक्षणगीतानि १३१
धपपमधपप, पमगरिग्गम, मगरिसरिरिस, सरिगमपधनि, का र मारर अनि रा ग मवधा रय
सनिधपमगरि, सरिरिसरि ॥ श्री रा म नमो नमो॥ १६९ ॥
(1) शरद्दयुतिः । त्रिपुट।
सा, सरिगगागरि, मगरिगागरि, गरीरिससरि, आ रे रे श्रीकर मरक तश्या मलु रे
सनिधपधनिध, सरिरिसासा, निधपधससरि, धसरिनिधसरि, य शोदान न्द नु रे रे चतुः श्रुतिरिष भ अ न्तर
गरिरिसगरिरि, गमममगगम, मधपधपमप, निधपधपमग, गां धा र इतरशु द्व आ रो हसं पूर्णव क्र
मपधमपधनि, धसानिधसस, सानिधपधप, सानिधपधनि, अवरो ह सं पू र्ण स ग्रहन्या सां श
निधपपमगम, मागमगमम, पमगमगमम, गरीरिसनिव, त्रिपुटयु क्त मारर ञ्ञनि मे लजनित शर द्यु ति
पधनिधससस, सरिगमपधनि, धसनिधपमग, रिसरिसरि ॥ रा ग मववा रय श्री रा म नमो नमो॥१७०॥
Page 327
१३२ संग्रहचूडामणि:
(2) देशमुखारीा। त्रिपुट।
सस, सरिगमगरिस, धनिधपमपध, धनिधवनिधम, अरे पा रिजा ता पहरण गो पा
गरिरिसासा, सधनिधपमप, धनिपसधनिप, धधनिधनिधम, लकु रे रे चतुःश्रुतिरिध भ अ न्तर गां धा र
रिगमरिगमप, धनिधधनिपम, गमपधनिधनि, पानिधानिध, इ तर शु द्ध आ रो ह अवरो ह सं पू णव क
साधनिधपम, पधनिधपमप, धनिधपमगरि, मामममगरि, स ग्र हन्या सां श त्रिपुठयु क्त मारर खनि
पमपममगरि, साधससनिध, पधनिधससध, सरिगमपधनि, मे लजनित दे शमुखा रि रा ग म वधा र य
धसधनिधपम, गरिरिसरि।। श्री रा म नमो नमो॥ १७१॥
(3) केसरी। त्रिपुट।
सस, समगमरिगम, पमगरिसमग, सधनिपधसस, अ रे का का सुर मदविभ अन भ क्तर अन
मगमरिगमरि, गमगरीसा, समागगमम, रिगमगरिसम, मञ्जुलभा षणु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर
Page 328
लक्षणगीतानि १३३
गमामरिगम, पधपधपमग, रिसमगमरिरि, गमपधधसध, गां धा र इतरशु द्व आ रो ह निव जव क्र निधपधपमग, मपधपमगम, गगममपपध, ससधधससध, अवगे सं पू णंव क्र स ग्रह न्या सां श
धपमपपमग, मगस्निमगम, रिगमपमधप, धसधधपमग, त्रिपुटयु क्त मा र र अनि मे लजनित के सरिराग समगमगरिग, मपधसधनिध, पमगरिरि । मवधा रय श्रीरा म नमो नमो॥१७२॥
२६. चारुकेशी। त्रिपुट।
(बाण-श्री) स०रि०गम०पध०नि०स
सा, निधधधनिसरि, ससनिधपधनि, पधपसनिसस, आ रे रेरघुकुल तिलकुरे रे द णडकाव न निनिसधनिधस, सरिरिसासा, सरिगममगम, गमपमधमप, सं चा रु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर
पधमपमगम, पाधधपमग, रिगगममपप, गममपपधध, गां धा र कैशिकिस्वर इतरशु द्व आ रो ह मपपधधनिनि, पधधनिनिसस, निधमसनिधम, धसनिधसनिस, अवरो ह सं पू णं स ग्रहन्या सां श
Page 329
१३४ संग्रह्चूडामणि:
धपममपमम, गमपपपमग, पमगरिरिसस, गरि्ससरिरि, त्रिपुटयु क्त मे ला धि का र चा रुके शि रिससनिधनिस, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। रा ग मवधा रय श्रीग म नमो नमो।।
(1) तरङ्गिणी। त्रिपुट।
सा, ससरिरिमगम, मगरिसरिसनि, धपमपधनिध, आ रेनी रजदल लो च न अधविमो चन
सससनिधसस, सरिमगरिसा, रिमागरिरिम, पमागरिगरि, भयनिवा रण मा धवुरे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर ममपपधधप, धपपमगरिम, पंधनिधनिधप, धनिघसनिधस, गां धा र कैशिकिस्वर इत रशु द्व आ रो हसं ससनिधासनि, सनिधपममप, पधमपधनिध, धानिनिधपप, पू णव क्र अवरो ह संपू ण सग्रह न्या पामगरिसरि, मगरिगरिसरि, सारिरिसनिध, धसरिमममग, सां श त्रिपुटयु क्त चारुके शि मे लजनित रिमपमगरिरि, मगरिममगरि, सरिमगरिमप, धनिधसनिधप, तर ङ्गिणि रा ग मवधा रय श्रीरा म मगरिसरि ॥ नमो नमो ॥ १७४ ॥
Page 330
लक्षणगीतानि १३५
२७. सरसाङ्गी। त्रिपुट ।
(बाण-गो) स०रि०गम०पध०निम
सा, सनिधपधनिस, पधनिधनिसस, धनिसनिसरिरि, सा धुस ज्न पो षण समरभी षण सरिससरिसस, रिसरिसासा, रिगमगमगरि, मगमरिगमप, मृ दुभा षण ची रु रे रे चतुः श्रुतिरिष भ अन्तर
गमपगमपध, पधनिपपधनि, निधपधपमप, मधमपमपध, गां धा र का कलि स्व र इ तरशु द्व आ रो ह पधधनिपधनि, ससनिसनिसस, निससनिससनि, निधपमगमप, अवरो ह सं पूर ण स ग्रहन्या सां श धपमगरिसरि, पमगरिगरिरि, मगरिसरिसस, सरिससनिधनि, त्रिपुटयु क्त मे ला धि का र सरसा ङ्वि पधनिसनिसरि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
(1) सुरसेना। त्रिपुट।
सस, सनिधपधसस, धनिधससधस, रिरिरिसगरिरि, अरे मे रुम न्दर धी रको टि मद नसु न्दर
Page 331
१३६ संग्रह्चूडामणि:
धरिसर्सिसरि, सरिरिसासा, पधासरिगरि, ममागारिगि, दे वकी न न्नु रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर
सरिमगरिसस, रिमिमपमगरि, रिपमपमगरि, ममापमधप, गां धा र का कलि स्व र इ तरशु द्व आ रो ह
मधपपमगरि, ममपमधपप, धसानिधसस, निधपधमपप, गनिव जिंत अवरो ह सं पू र्ण स ग्रहन्या
मधपमगरिम, पधमगरिसरि, समगरिसरिरि, धरिरिसस्धिरि, सां श त्रिपुटयु क्त सरसा ङ्रि मे लजनित सरिसनिधसस, पधससरिगरि, सरिमपधसस, निधपमगरिस, सुरसे न र ग मवधा रय श्रीग म
रिरिरिसरि । न मो नमो॥ १७६॥
(2) दिव्यपश्चमः । त्रिपुट।
सस, सरिगमगरिस, मगरिसनिधप, धनिसधनिसस, अरे असुरशि क्षक सुजनर क्षक य ज्ञशि क्षक
रिगमरिगरिस, सनिनिसससा, सरिगगममप, रिगमपमगम, करिरा ज क्षे मकरुरे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर
पमगमगगम, पामपधपम, गरिगमपधध, धपमगरिमप, गां धा र काकलिस्वर इ तरशु द्ध आ रो ह
Page 332
लक्षणगीतानि १३७
धधपधनिसस, सानिधधपप, धापमगमप, धपमगमधम, अवरो ह सं पू र्ण सग्रह न्या सां श
पमगमगगम, पमगरिगमग, मगस्सिनिसस, रिगमगरिसनि, त्रिपुठयु क्त सरसा ड्रि मे लजनित दि व्यप ञ् म
मगरिगससनि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
(3) कमलामनोहरी। त्रिपुट।
सा, निधपमपनिध, पनिनिलनिसस, गमपपमगस, आ रे रेना द वे द स्वरू प ना रदा दि
निधपनिनिसा, गगाममगस, पमगसनिसस, नीधपमगम, विनुतु रे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
पापनिधपनि, सगगममगस, नीसगामप, मगसनिसगम, काकलि स्वर इतरशु द्ध आ रो ह रिधव जित
पपपमगसनि, सगमपमपनि, सानिसासनि, धपमपनिनिस, अवरो ह रिव ्जित सप्रहन्या सां श
सनिधपमगम, पपनिधधपम, गसनिसगमप, निधपपमगस, त्रिपुटयु क्त सरसा ङ्रि मे लजनित क मला मनो
निधपनिनिसनि, सगमपनिसस, निधपमगसनि, सगगमग । ह रिरा ग मवधा रय श्रीरा म नमो नमो।
Page 333
१३८ संग्रहचूडामणि:
२८. हरिकाम्भोजी। त्रिपुट।
(बाण-भू) स०रि०गम०प०वनि०स
सा, निधनिपमपध, धनिसनिधनिस, रिरिगगमगरि, श्री र मणश्रितजन पो पण क मललो च न
सनिधपमपध, निसनिधनिसा, रिरीसनिधनि, सनिसनिधपम, शुभा नन गजवरदुरे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर
पाधनिधपध, निसानिधनिस, रिरीसनिसरि, सरिगमगमम, गां धा र चतुःश्रुतिधै व तस्व र कै शिकिनि पाद
गरिसनिधनिनि, ससरिसरिगम, पमगरिगमप, धानिधपपम, इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह सं पूर ण
पधनिसनिसस, निधपमगमप, धनिसनिनिधप, मागमपधनि, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि
धापमगरिस, रिगमगरिगम, गरिसनिधनिस, सरिगमपधनि, का र हरिका म्भो जिरा ग मवधा रय
सनिधपमगरि, सरिरिसरि॥। श्री रा म नमो नमो॥१७९॥
Page 334
लक्षणगीतानि १३९
(1) काम्भोजी। त्रिपुट ।
सा, सरिसरिरूनिध, निधपधपमग, पधसपावस, आ रे रेजयजय दी नजनम न्दरा रुरे
रिगसरिस्धिस, निधपधससा, ममगगरिगस, रिगमपधपम, भुवनमो हन करुरे रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर
गमपधनिपध, निधनिपधमप, धपमगरिसा, गरिसगरिसरि, गां धा र चतुःश्रुतिधै वत स्वरकै शिकिनिषा द
मगरिगसनिध, पाधपधसस, रिरिगसरिनिध, पधसपधमग, इतरशु द्व आरो ह निव र्जित अवरो ह
पधसनिधसस, गरिगसरिगम, पापमगपध, सससनिधसस, सं पू र्ण स ग्रह न्या सां श त्रिपुट यु क्त
धससनिधपध, मपधपधमग, धपमगरिसस, निधपमगरिस, हरिका म्भो जिमेलजनित का म्भो जि रा ग
सरिगमपधस, निधपमगरिस, रिगरिसरि ॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ १८० ॥
(2) केदारगौलः। त्रिपुट।
सा, निसरिरिमगरि, ससरिसनिधप, मपनिसनिसरि, श्री क रपुरं द र न्दित अखिललो क 의
Page 335
१४० संग्रहचूडामणिः
मगर्सिनिसा, सरिगिसनिधप, नीसग्मिगरि, मपधपमधप, विनुतुरे रे चतुः श्रुतिरिघ भ अन्तर गां धा र
निधपमगगरि, मपनिधपधप, मगरिममपध, धपमगग्मिप, चतुः श्रुतिधै वत म्वरंके शिकिनिपा द इतग्शु द्व मपधमपनिनि, निधपनिमपम, पमगरिगरिस, सनिधपनिसरि, आ रो ह गधव जित अवरो ह सं पू ण रिमगससनिस, रीगरिगसस, रिरिगसरिरिस, सनिसरिगरिस, नि ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त हरिका म्भो रिसानिधधप, पनिसरिमपध, पपपममगरि, सर्मपनिसनि, जिमे लजनित के दा र गौलरा ग मवधा रय
निधपमगरिस, निधपनिनि॥ श्री रा म नमो नमो॥ १८१॥
(3) नारायणी। त्रिपुट ।
सा, निनिधसरिमप, धधपमरिमम, मरिसनिधपध, आ रे रेलो क ना यक भवसा यक
ससरिमपमरि, मपमरिरिसस, निनिधसासा, निधापधसरि, शुभदा यक को सल अधिपुरे रे चतुःश्रुतिरिष
ममापमरिरि, सरिमपमपप, धपाममरिस, निनिधपधसरि, भ अ न्तर गां धा र चतुः श्रुतिधै व त स्वरकै
Page 336
लक्षणगीतानि १४१
मरिसरिमपध, पमरिसरिमप, ममरिरिससरि, मरिसमरिरिस, शिकिनिषा द इतरशु द्व आ रो ह गनिव जिंत रिमपधपपम, रिरीपमपध, धससनिधसस, सनिनिधसनिनि, अवरो ह गव जिंत ध ग्र हन्यास श
धपममरिमम, पपमरिसनिध, ससारिममप, धपाधपमप, त्रिपुटयु क्त हरिका म्भो जिमेलजनित ना रायणि
सथपपममरि, सरिमपधसा, सनिधपमरिस, रिमरिसरि ॥ रा ग मवधारय श्री रा म नमो नमो॥ १८२॥
(4) नारायणगौलः । त्रिपुट।
सा, निसरिममगरि, पमगरिसनिध, पनिनिसानिस, ना रा यण देवपरा यण सुघोषण रिमगरिगरिस, सनिनिसारिरि, गरिसनिनिसा, रिममपममप, स त्यभा षण विभी षण पो षणुरे चतुःश्रुतिरिष
पनिनिधपधप, मगरिसरिमम, पमाधपमा, पपामगरिरि, भ अन्तर गां धा र चतुःश्रुतिघै वतस्वर कै
मगरिगरिरिंग, रिमपनिधनिस, नीसनिनिधप, निसनिधपपम, शिकिनिषा द इतरशु द्व आ रो ह गवर्जव क्र पनिनिनिधनिस, निनिसनिधपप, ममपमागरि, सागरिसरिरि, अवरो ह सं पूर्ण निग्रहन्या सां श
Page 337
१४२ संग्रह्चूडामणि:
निसगरिससनि, सनिधनिधपम, पनिनिससनिस, रिग्मिमगग्सि, त्रिपुटयु क्त हरिका म्भो जिमे लजनित ना ग यण निधपपनिनिनि, सग्मिपनिधनि, सनिधपमगरि, सनिधपनि ।। गौ लगा ग मबधा रय श्रीरा म नमो नमो।।
(5) मालवी। त्रिपुट।
सस, सरिगमगमरि, सरिगमरिसनि, धनिपमपनिम, अरे दि व्यरू प चिदा न न्द वि म्र ह धनिसनिधनिस, रिगमगमरिस, परिरिगगमम, सरिगमपमग, जगन्ना यकुरे रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर मरिसरिरिगग, मपनिपमगम, मरिगमपमप, ममरिरिगगम, गां धा र चतुःश्रुतिधे वत स्वरकै शिकिनिषा द
पपममगमप, निमधनिमधनि, निपमगममप, निमधनिससनि, इतरशु द्व आ रो ह अवरो हसं पूर्णव क्र साससससनि, धनिपनिमधनि, सनिधनिपमग, मपनिपमगम, स ग्रह न्या सां श त्रिपुठयुक्त हरिका म्भो रिगमपमगम, रिसनिनिमधनि, सरिगमपनिम, धनिसनिवनिप, जिमे लजनित मा लविरा ग मवधा रय श्री रा म
मगमरिरि ॥ नमी नमो॥१८४ ॥
Page 338
लक्षणगीतानि १४३
(6) छायातरङ्गिणी। त्रिपुट।
सा, सरिमगमपप, पमगरिसनिरि, सरिरिमगमग, आ रे रेअ न्त र्या मि अपरिच्छि न्न
रिसरिसासा, रिमगमपपम, पापनिधपम, निधपमगरिम, अनघुरेरे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
गमपपमगरि, पमगगरिसस, रिमगगमपम, पपपमगरिस, चतुःश्रुतिधै वत स्वरकै शिकिनिषाद इतरशु द्ध
सारिमागम, पपनिधधपम, मगरिमगमप, निधपमपनिस, आ रो ह धव जव क्र अवरो ह सं पू र्ण सानिसासनि, धपमपनिनिस, ससनिनिधधप, मगमपानिध, स ग्रह न्या सां श त्रिपुठ यु क्त हरिका म्भो
पपामगरिस, रिमगमगरिस, निधपमपनिनि, सरिमगमपनि, जिमेलजनित छा या त र ङ्रिणिरा ग मवधा रय
सनिधपमगरि, सरिगसरि ।। श्री रा म नमो नमो।१८९॥
(7) वलहंस: । त्रिपुट ।
सा, सर्मिमागस, रिममगसनिध, पधनिपधसस, आ रेकरुणा कर समरभी कर दनुजसंहा र
Page 339
१४४ संग्रहचूडामणि:
निपधसनिधस, रिमगसासा, सरीमपमरि, मगसममगस, कलिविदा रु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर
निधपधससरि, मगसरिममम, सरिमपधपध, धसनिधससनि, गां धा र चतुः श्रुतिधै वत स्वरकँ शिकिनिपा द
निधसनिधपध, निनिधनिनिनिध, पमरिममपध, पधनिधपमरि, इतरशु द्व आ रो ह गनिव ्जित अवरो हसं मगसरिमपध, धधपधनिपध, धमपमगरिस, मरिमगससरि, पू र्णव क्र स ग्रह न्या सां श त्रि पुटयु क्त सनिधससनिध, पधनिपधसस, मपधधससरि, रिरिरिममगस, हरिका म्भो जिमेलजनित बलहं स रा ग
सरिमपधसनि, धपमरिमगस, निधसरिग॥ मवधा रय श्रीरा म नमो नमो॥ १८६ ॥
(8) नटनारायणी। त्रिपुट ।
सा, सनिधपमधनि, धसनिधससरि, गगमगमरिरि, आ रे रेजयज य शकटा सुर मदविभ ख़न
ससनिनिधपम, धधनिधससा, रिरीससरिरि, गमपमगमरि, सा धुज नर क्षकु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर
ससानिधपम, गमरिगमधध, निधपमधनिध, सससनिधसस, गां धा र चतुःश्रुतिघै व त स्वर कै शिकिनिषा द
Page 340
लक्षणगीतानि १४५
रिगमगमरिस, ससरिसरिगम, मगमरिगमध, निधपमगमरि, इ तरशु द्व आ रो ह पव जव क्र अवरो हसं
गगमधनिधस, साससानिध, पमधधनिधस, निधपमगमरि, पू र्णव क्र सग्रह् न्या सां श त्रिपुटयु क्त
सरिगममधध, निधपममधध, पपमगमरिस, निधपमधनिध, हरिका म्भो जिमे लजनित नटना रा य णिरा ग
सरिगमधनिध, सनिधपमगम, रिरिरिसरि ।। मवधा रय श्री राम नमो नमो॥१८७॥
(9) मोहनः । त्रिपुट।
सा, सरिगपपगग, पपगधधपग, रिगपगगरिस, आ रे रेजयजय कौसल्या न न्दन
सरिगरिसधप, धसरिगरिगग, पगरिसासा, रिरीगसरिग, गुरुव यवर परिपा लकु रे रे चतुःश्रुतिरिष
रिसाधपधस, धसरिगरिगग, रिसारिगरिरि, ससाधपधस, भ अन्तर गां धा र चतुःश्रुतिघै वत सवरकै
धपगपधसस, रिगपगपगरि, सारिगपगप, गरिसरिगपध, शिकिनिषाद इ तरशु द्व आ रो ह अवरो ह
ससधसधपग, पाधसासा, सधपगरिगप, धससधधपग, मनिव ्जित स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त 10
Page 341
१४६ संग्रह्चूडामणिः
पपधपपगरि, गगपगगरिस, सधपधससरि, सरिगपधसस, हरिका म्भो जिमे लजनित मो हनग ग मवधा रय
धपगरिसधस, रिगपगरि ॥ श्री रा म न मो नमो । १८८ ॥
(10) कापिनारायणी। त्रिपुट।
सा, सनिधपमपध, निसरिससरिरि, ममगगारिस, आ रे रेजयजय प रशुरा म मदविभ
निधनिसासा, रिरीसनिसरि, सससनिधपम, गारिसरिमप, ञ्ञनु रेरे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र
धपाधनिसनि, रिसानिधनिस, रिममगारिस, रिसनिधपधनि, चतुःश्रुतिधै व त स्वर के शिकिनिषाद इतरशु द्ध ससरिममगरि, सरिरिममपप, धपमगारिस, रीमपाधनि, आ रो ह गव र्जित अवरो ह सं पू र्ण सासनिधनिस, निधपमपधनि, ससनिनिधधप, मममपाधनि, स ग्र हन्या सां श त्रिपुट यु क्त हरिकाम्भो ससानिधपम, पामगारिस, निधनिसनिसरि, सरिमपधनिस, जिमेलजनित कापिनारा यणिरा ग म वधा रय निधपमगरिस, रिरिमगरि ॥ श्री रा म न मो नमो॥। १८९॥
Page 342
लक्षणगीतानि १४७
(11) जञ्झूटिः। त्रिपुट।
धा, धसरिगागम, गरिनिनीधप, धसरिगमगरि, आ रे रेआपद् बा न्वव अना थर
सनिधपधसा, रिरीगरिसनि, धपाधसधस, धासरिगमग, क्षकु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
ममागरिसा, निनीधपधस, निधपधससस, रिरिरिगमगरि, चतुःश्रुतिधै व तस्वर कै शिकिनिषा द इ त रशु द्ध ससरिरिगगम, पपधनिनिधप, मगरिसरिसस, निधसरिगगम, आ रो ह् म न्द्रनिषाद व जिंत अवरो ह
गरिसरिगमप, धधनिनीधप, धपमगमपप, धघनिधधपम, सं पू ण म ध्यरा ग स ग्रहन्या सां श
गगमगगरिस, निनिधपधसरि, गमगरिसरिग, सासनिनिधप, त्रिपुटयु क्त ह रिका म्भो जिमे लजनित जञ्झुटिरा ग धसरिगमपध, निधपमगरिस, निधपधस॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ १९० ॥
(12) शहन: । त्रिपुट।
सा, सनिसधनिनिध, पामधानिस, निसरिगमपम, आ रे रेजय जय पार्थसा रथे पा ण्डव
Page 343
१४८ संग्रह्चूडामणि:
गामरिगरिस, निसधनिधपम, धनिसरिनिसा, रिसारिनिसरि, सै र क्षकु रे चतुश्रुतिरिप निनीधनिधप, मगमरिगमप, मधाधनिसा, निधापमधा, भ अ न्तर गां धा र चतुः श्रुतिधे व तस्वरक निससनिधनिस, रिरिगगमपम, गगमरिगरिस, रिगमपमधव, शिकिनिषा द इ तरशु द्ध आ रो ह अवरो हसं निधपपापम, धाधनिनिसा, सनिसधानिध, पपमधनिसस, पूं र्णव क्र निग्रह न्या सां श त्रिपुठयु क्त रिगमपमधध, निनिसधनिधप, मगमरिगरिस, सरिगिमपमध, ह रिका म्भो जिमे लजनित शहनरा ग मवधा रय निसधनिधपम, गमरिगरि॥ श्री रा म नमो नमो ॥ १९१॥
(13) ईशमनोहरी। त्रिपुट।
सा, निधपधनिसरि, गमरिमागरि, सनिनिससरिरि, आ रे रेजयजय भयनिवारण म ञजुलभा गरिमगरिसा, रिरीसनिसरि, ससानिवपम, गर्मगारिम, षणु रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र रिगमपपधनि, ससानिधपम, पधनिसनिसस, रिसरिसनिसरि, चतुःश्रुतिघै वत स्वरकै शिकिनिषा द इतरशु द्वे
Page 344
लक्षणगीतानि १४९
गग्मिगारिस, नीसनिनिसा, रिगमपमपध, निधपधनिसस, आ रो ह सं पू ण अवरो हसं पू र्णव क्र ससनिधापम, पधनिसनिधनि, ससनिनिधधप, मरिमगारिस, रि. ग्र हन्या सां श त्रिपुट यु क्त हरिकाम्भो निनीसनिसरि, गारिममगरि, सनिनिसनिसस, सरिगमपधनि, जिमेलजनित ई शमनो हरिरा ग मवधारय सनिधपमरिम, गगरिसनि॥ श्री रा म नमो नमो॥ १९२॥
(14) प्रतापवरालि:। त्रिपुट ।
सा, सरिममगरिस, रिममपपमग, मगरिसरिमम, आ रे रेश्री कर प झना भ मधुसू दन धपमगरिमम, मगरिगरिसा, सरिममगगरि, मधपमगगरि, त्रिवि क्रम वा मनु रे चतुः श्रुतिरिष भ अ न्तर
सारिसारिरि, ममधधपमग, रिमपमगरिम, पसधपसधप, गां धा र चतुः श्रुतिघै वत स्वरकै शिकिनिषाद
ससधधपपम, मपसधपपम, सधधपपमम, गरिमगरिमम, इ तरशु द्ध आ रो ह गधनिव र्जित अव रो ह
पपमगरिमम, साससरिमप, पपममगरिम, गरिसधपसस, निव जित सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त
Page 345
१५० संग्रहचूडामणि:
धपससससरि, पससरिममप, मगरिसधपस, धधपपमसरि, हरिका म्भो जिमे लजनित प्रता पवरा लिग ग सरिमपसधप, मगरिसधपस, सरिमगरि ॥ मवधा रय श्री रा म नमोनमो॥१९३॥
(15) कुन्तलवरालिः। त्रिपुट।
मा, मपममपधनि, निधपममपप, मपधनिधधप, आ रेमदनजनकु रे रेन न्द गो प मसमसासा, निनिधनिनिनिध, पधनिधासस, सनिधपमपध, कुमा रु रे चतुः श्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र निधाससमा, पमासनिधस, समपधनिधप, निधपमपधनि, चतुः श्रुतिंध वत स्वरकैं शिकिनिषा द इतरशु द्व धापमासस, सममपपधध, धधनिधधनिध, धनिधपामप, आ रो ह रिगवर्जव क्र अव रो ह रिगव जिंत धनिधसासा, सानिधपमप, धनिससनिधप, मममपाधनि, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त हरिका म्भो धसानिधपम, पपधनिधधप, मसमसानिध, समपधनिधस, जिमेलजनित कु न्तलवरा लिरा ग मवधा रय सनिधपममस, निधधसस।। श्री रा म न मो नमो ॥। १९४ ॥
Page 346
लक्षणगीतानि १५१
(16) सरस्वतीमनोहरी। त्रिपुट।
सा, सरिगमगरिस, धनिपमधसा, धसरिगमरिग, आ रे रेअना थ र क्षक आ दिपू रुष सरिगमममग, मगरिसासा, सरीगगमम, रिगमधनिपम, अख ण्डवि क्रमु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर
पमगरिगमध, समाधनिपम, गरिगममधा, निपमधधसस, गां धा र चतुःश्रुतिधै वत स्वरकै शिकिनिषा द
धधनिपमगम, गरिसरिगमम, धधसधसधनि, पपममगगम, इतरशु द्ध आ रो ह पनिव र्जित अवरोह सं
मधसधानिप, साधनिपमग, मधनिपमगम, मगरिसासरि, पू र्णव क्र स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त सरिरिगगमम, मधनिनिपमग, गमासरिगम, गरिसधाधनि, हरिका म्भो जिमे लजनित सरस्वतिमनो हरिरा ग सरिगमधसध, निपमगरिसरि, सगरिसरि ॥ मवधा रय श्री रा म नमोनमो॥१९५॥
(17) नीलाम्बरी। त्रिपुट।
पा, पधपमममग, रिगरिममगस, सनिनिसरिसनि, आ रे रेदी न शर ण्य मा ध वसुगुण
Page 347
१५२ संग्रह्चूडामणि:
सरिगमपमग, रिमगरिगसा, ससानिनिसनि, सरिगमागम, कमलनयन विमलुरे रे चतुःश्रु तिरि प भ अन्तर रिगरिमागस, ससानिनिसा, निपमपनिधनि, पपमगरिगस, गां घा र चतुःश्रु ति घै व त स्वरकै शिकिनिपा द रिगमपधपनि, ससनिसरिगम, पामगरिगस, सरिगमपमम, इ तरशु द्व आ रो ह सं पूर्णव क्र अवरो ह
. पधपनिनिसस, सानिसासनि, पामपधपनि, ससनिनिपपम, धव जव क्र स ग्रह न्या सां श त्रिपुट यु क्त पमगरिमगम, पनिधनिपमग, मपमगरिगस, ससनिससनिनि, हरिका म्भो जिमे लजनित नी लाम्बरि रा ग
सरिगमपधप, निसनिपपमग, रिगसनिनि। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ १९६॥
(18) साम। त्रिपुट।
सा, रिरिसधसरिस, धधपधससरि, ममपमरिमम, आ रे रेना द वि नो दरू प इनकुलतिलकु मगरिसारी, धपमगरिगरि, रिसरिमागरि, गससरिरिमम, रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र पपमरिरिमम, रिरीधधसा, रिधपमारिम, गरिगरिममरि, चतुःश्रुतिधै व त स्वरकै शिकिनिषाद इतरशु द्ध
Page 348
लक्षणगीतानि १५३
धाधरिरिरिस, रिममपधधध, सधपधसमप, मगरिसरिमम, आ रो ह गनिव ्जित अवरो ह निव ्जित
धसपधपधस, धपापममप, मगरिसरिरिम, रिममधाधप, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त हरिकाम्भो
धपम पमपध, पामगरिसस, सरिमपधसस, सधपमगरिस, जिमेलजनित सामरा ग मवधा रय श्री रा म
धरिरिसरि॥ नमो नमो ॥ १९७ ॥
(19) आन्धालिः। त्रिपुट।
सस, रिसरिगमरिस, रिरिरिसरिसस, पनिपमापनि, अरे सी ता मनो ह र पर शुरा म सरिरिममगम, रिरिरिसनिसा, सरिससनिपप, पमरिगमरिरि, परा क्रम अ्जनु रे चतुः श्रुतिरिष भ अ न्तर मममपनिपम, पनीसनिसा, निपमपनिपम, पनिनिसनिसस, गां धा र चतुःश्रुतिधै व त स्वरकै शिकिनिषा द
रिरिमरिगमरि, ससरिममपप, मरिगमरिसरि, ममपममपम, इतर शु द्ध आ रो ह गधव जित अवरो ह
रिगमरिमपनि, सानिसासनि, पनिपममपनि, ससनिपनिपम, धव जव क्र सग्रह न्या सां श त्रिपुट यु क्त
Page 349
१५४ संग्रहचूडामणि:
पनिनिसानिस, निपपमरिगम, रिरिरिसनिसस, निपमपनिपनि, हरिका म्भो जिमे लजनित आ न्धा लि रा ग
सरिमपनिसस, निपमरिगमरि, सरिरिसनि॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥१९८॥
(20) द्विजावन्ती। त्रिपुट।
सा, सरिममगमप, मपधपमपध, पपमगरिगस, आ रे रेजयजय सा के त पुरवा स
रिगरिरिगमग, सरिरिसानिध, निसरिसनिसा, सरीमगमम, सा धुजननुत सकलदे व व न्दितु रे चतुःश्रुतिरिष
पाममगमप, धापमापध, पपमगरिगस, रिगाममगरि, भ अन्तर गां धा र चतुःश्रुतिघै वत स्वरकै
सरिगसानिध, निसरिसनिसस, ससरिमममग, मपधपमपप, शिकिनिषा द इतरशु द्व आरो हसं पू र्णव क्र
धनिसनीधप, मागमपधध, पपमपधधप, धनिससानिध, अवरो ह सं पू र्ण समविषमवक्र स ग्रह न्या
पामपधपध, पपमगरिगस, रिमगमापम, पधापमपध, सां श त्रिपुटयु क्त ह रिकाम्भो जिमेलजनित
Page 350
लक्षणगीतानि १५५
पपमगरिगस, रिगमगागरि, सरिमगमपध, नीसनीधप, द्विजाव न्ति रा ग मवधा रय श्री रा म
पमगरिग ॥ नमो नमो ॥ १९९ ॥
(21) मत्तकोकिलः । त्रिपुट।
सस, सरिसससरिरि, सससनिनिसस, रिससरिरिरिरि, अरे यदुवं श कमनी य रू प
सरिधधधपप, सरिरिसासा, रिरीसससरि, ससानिनिसस, कमलना भ सुगुणु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर
नीनिसरिरिस, ससारिसरिरि, धधधपनिधप, सरिसरिधपनि, गां धा र चतुःश्रुतिघै वत स्वरकै शिकिनिषा द
धधपसरिसस, रिसरिसससरि, ससनिसरिरिस, रिरिरधधपनि, इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह् ग मवर्जव क्र
धाधपनिधप, पापसरिसरि, धधधपसरिस, रिरिरिससरिरि, मध्यरा ग सग्रह न्या सां त्रिपुटयु क्त
धधधपानिध, पपानिनिनिध, पापसरिरिस, नीनिसरिसनि, हरिका म्भो जिमेलजनित मत्तको किल रा ग
सरिधधपनिनि, धधपसरिसनि, सरिरिसरि।। मवधा रय श्रीरा म नमोनमो॥२००॥
Page 351
१५६ संग्रहचूडामणि:
(22) बङ्गालः । त्रिपुट।
सस, सरिगमरिगरि, पमरिगरिसरि, सनिपमरिगरि, अरे रा मभ द्र बलभ द्र क रुणसमु द्र
सरिगमपमरि, पपससासा, ससारिरिगम, पमरिपपपम, दा नवख णडनु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर
रिगरिमरिगरि, ससारिसरी, गमपमरिगरि, ससरिगमपम, गां धा र चतुःश्रुतिधे वत स्वरकै शिकिनिषा द
रिपपमरिगरि, सारिगमपम, रिगरिपपमरि, रिगरिसरिगम, इतरशु द्व आ रो ह धनिवर्जव क्र अवरो ह
पमरिपपसस, साससासनि, पपसससनिप, ससनिनिपपम, धव जव क्र स ग्रहन्या सां श त्रिपुट युक्त रिगरिगमपम, निपसससनिप, मरिरिगमपम, रिगरिससनिप, ह रिकाम्भो जिमे लजनित ब ङ्गा ल रा ग
सरिगमपमरि, पससनिपमरि, गगरिसरि ॥ म वधा रय श्री रा नमो नमो॥ २०१॥
(23) रागपञ्जरः । त्रिपुट।
सा, सरिममरिरिस, मरिरिससरिरि, मपमरिसिनिध, आ रे रेशबरी स्तोत्रपा त्र विशालने त्र
Page 352
लक्षणगीतानि १५७
मपधनिधसस, रिमरिसासा, सरीममपप, मधमपमपध, परमपवि き रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर
धममरिमिपध, निधमरिसरिम, पधनिधमपध, निनिधधममरि, गां धा र चतुः श्रुतिधै वत स्वरकै शिकिनिषा द
सरिममपपम, पपधममपध, निधमपधनिनि, धसनिधससनि, इतरशु द्व आ रो ह गव जव क्र अव रो ह
धसनिधमपप, धनिधसनिधम, मरिरिससरिरि, सरिमरिसरिम, गपव र्जित स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त
सरिमरिपमप, धनिधमरिमप, मरिमरिसरिरि, सनिधसरिमरि, हु रिका म्भो जिमे लजनित रा गप ख़र रा ग
सरिमपधनिध, सनिधमरिसरि, सरिरिमरि ॥ मवधा रय श्रीरा म नमो नमो॥२०२॥
(24) रविचन्द्रिका। त्रिपुट।
सा, सरिगमगरिस, रिगमगरिसरि, सनिधमधनिध, ना रा यण कृष्णवा सु दे वगो
सरिरिगगमम, गरिरिसासा, सनीधससरि, गमगरिसरिरि, वि न्दमुकु न्दु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर
गगमगगमम, धमामधमम, गरीसनिधस, रिगमसरिगम, गां धा र चतुःश्रुतिधै व त स्वरकै शिकिनिषा द
Page 353
१५८ संग्रह्चूडामणि:
निनिधनिधधनि, धसनिधससनि, धनिधधसनिध, सनिधनीधम, इ तरशु द्व आ रो ह पव जव क अवरो ह धमगरिसरिग, गगममधधनि, निनिधधममग, मगरिधमगरि, पव जित स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त गरिरिसरिगम, गममधधमम, गरिसनिनिधस, निधममनिधध, हरिका म्भो जिमेलजनित रविच न्द्रिक रा ग
सरिगमधनिध, सनिधमगरिस, रिगमगरि।। मवधा रय श्री रा म नमी नमो॥२०३॥
(25) कोकिलध्वनिः । त्रिपुट।
सस, सरिगमगरिस, निधनिपमधनि, धसानिधनिध, अरे को टिम न्मथ रू पल क्षण शुभाकर व र
मधनिधधसस, निधधसासा, निधानिधनिध, मममधनिधध, सुरा सुरसं नुतु रे रे च तुःश्रुतिरिपि भ अ न्तर
सससरिरिगम, गरिगममगरि, सरीगमगरि, ससनिधसरिग, गां धा र चतुःश्रुतिधै वतस्वरकै शिकिनिषा द
मममधमधनि, धसानिधनिध, निपमधनिधस, ससनिधससनि, इतरशु द्व आरो ह पव जव क्र अवरो हसं सानिधानिप, मधनिधसनिध, निनिपममगरि, सरिगममगरि, पू र्णव क्र स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त
Page 354
लक्षणगीतानि १५९
ससरिगमगरि, सनिधनिधसरि, धासरिगमग, मधनिपमगरि, हरिका म्भो जिमे लजनित कोकिलध्वनि रा ग
सरिगमधनिध, सनिधनिपमग, रिसससरि ॥ मवधा रय, श्री र। म नमो नमो॥ २०४॥
(26) नवरसकन्नडः । त्रिपुट।
सा, सगममगरिस, मगरिसनिधम, मपसनिधमप, आ रे रेजयजय पा रिजा ता प हरण
सससनिधमप, सगगरीसा, सगाममगरि, सगमगरिसनि, भवविमो चनु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर
धमपससपस, निधमगमपस, गगममगगम, गगगमगगम, गां धा र चतुःश्रुतिधै वत स्वरकै शिकिनिषा द
धमगधमगम, मगरिसनिधम, पससनिधमप, ससगगममप, इतरशु द्ध आ रो ह रिधनिव र्जित अवरो ह
सगगमगमप, ससनिधममप, सससनिधमप, सनिधममगरि, पव ्जिंत स ग्रह न्या सां श त्रि पुटयु क्त
सगमसगगम, गममगगमम, गरिससगरिस, मगरिसगरिस, ह रिका म्भो जिमेलजनित नवर सक न्नडरा ग
सगमपसनिध, मगरिसनिधम, पसगरिस । मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥२०५॥
Page 355
१६० संग्रहचूडामणि:
(27) स्वरावलि:। त्रिपुट।
सा, समगमपमग, मपमगरिसनि, धनिसनिपधम, श्री करशुभाकर करुणा क र लो का भि
मपनिधनिसस, मगरिसासा, समामगमप, धमगरिसनिस, रा मरविकुल सोमुरेरे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर
निपनिधनिसस, ममागगमम, पनिपधमगम, गरिसमगमप, गां घा र चतुःश्रुतिधै वत स्वरक शिकिनिषा द
पनिधनिपधम, निधनिपधमप, निधनिसनिसस, सनिधमपनिध, इ तरशु द्व आ रो ह रिव जव क्र अवरो हसं निससनिनिसस, निपनिधनिसस, निपधमगगम, पनिधनिपधम, पू णव क् स ग्रह न्या सां श त्रिपुट यु क्त गरिससमगरि, सनिपधनिपध, मपपनिधनिनि, समगमपनिध, हरिका म्भो जिमे लजनित स्वरा बलिरा गमवधा रय
निसनिपधमग, रिसनिसरि।। श्री रा म नमो नमो॥ २०६ ॥
(28) नागस्वरावलिः। त्रिपुट।
सा, सगमपमगस, धपमपधधस, गमपमगमप, आ रे रेमुरली ना दविनो द भ क्तम
Page 356
लक्षणगीतानि १६१
गमगधासा, सगाम पमग, मगाससगस, ससगगममप, न्दारुरे रे चतुःश्रुतिरिघ भ अन्तर गां धा र
मगगममपप, धपामगगम, मधमपमगम, पमगसागम, चतुःश्रुतिधै वत स्वरकै शिकिनिषाद इतरशुद्ध
मपपधधपध, ससधससधप. पधसधधपम, गामपधसध, आ रो ह अव रो ह रिनिव र्जित सग्रह न्या
पामगसगम, पपमगसधस, धपमगमपध, सगगममगस, सां श त्रिपुटयु क्त हरिका म्भो जिमेलजनित
गमससगमग, पमगससधध, सगमपधसस, धपमगसधस, ना ग स्वरा वलिरा ग मवधा रय श्री रा म
गमपमग ।। नमो नमो ॥२०७ ॥
(29) बहुदारिः। त्रिपुट।
सा, सगमधपमग, सगमगसनिस, निपमधपधनि,
आ रे रेमे रु समा नधी र ज लधिग
सगमगासा, सगाममधप, धनिसनिपमग, गमपपधनिप, म्भीरु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
मगासमधप, धनीससनी, पमधपधनिस, पधनिसस निस, चतुःश्रुतिधै वत स्वरके शिकिनिषा द इतरशु द्व 11
Page 357
१६२ संग्रहचूडामणि:
निपधनिसनिप, मगसमगसस, निपमधपधनि, ससगगममग, आ रो ह रिव जव क्र अवरो ह रिधव जित
सममगसगम, धपधनिपमग, पमगससगम, मममधधपम, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त हरिका म्भो
धधनिपधधनि, पमगसनिरूग, सगमधपधनि, सनिपमगमनि, जिमे लजनित• बहुदा रिरा गमवधा रय श्री ग म
सगगमग । नमो नमो॥ २०८॥
(30) यदुकुलकाम्भोजी। त्रिपुट ।
सा, पधसरिमगरि, ससरिससरिरि, ममगरिगरिरि, आ रे रेजयजय शे षशय न परमपा व न
सरिगसानिध, पपधसासा, सरीरिममप, मगरिमागरि, ना रदा दि विनुतुरे रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर
सारिसनिधप, धसारिममग, मपाधमपध, पपमगरिगरि, गां धा र चतुःश्रुतिध व तस्वरकै शिकिनिषा द
रिमगसरिमग, सारिममपध, धपमपमपध, पपधपधसस, इतरशु द्व आ रो ह गनिव र्जिंत अवरो ह
मपधसानिध, पामपधपध, सासनिनिधप, ममपपामग, सं पू र्ण सग्रहन्या सां श त्रिपुट्यु क्त
Page 358
लक्षणगीतानि १६३ रिमगरिमगरि, सरीमपधप, धधपमपधप, धापपमगरि, ह रिका म्भो जिमेलजनित यदुकुलका म्भोजिरा ग सरिमिपधसस, निधपमगरिस, रिमगरिरि ।। मवधा रय श्री रा म नमोनमो॥२०९॥
(31) सुरदिः। त्रिपुट।
सा, निधपपनिनिस, निसरिमगरी, ससरिनीधप, आ रे रेदा नव संहा रुरे श ङ्च क्र निसरिसनिसा, निसारिमगरि, ससरिसनिसरि, मागपमगरि, धरु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र सरिमपमपा, मगरिसनिसरि, मपधमागरि, ममपमनिधप, चतुःश्रुतिधे वत स्वरक शिकिनिषा द इतरशु द्व मागरिगरिस, रिरिमपनिनिध, पपमपनिनिस, सासनीधप, आ रो ह गधव र्जित अवरो ह सं पू ण मपनिनीसा, निनिसनीधप, पपधमागरि, सरिमपापम, स ग्र हन्या सां श त्रिपुटयु क्त हरिकाम्भो पनीनिसनिध, पनिधपमगरि, सरिमपनिनिस, सनिधपमगरि, जिमे लजनित सुरटिरा ग मबधा रय श्रीरा म ससरिसनि॥ नमो नमो ॥ २१०॥
Page 359
१६४ संग्रह्चूडामणि:
(32) कमासुः। त्रिपुट।
सा, ससगपपमग, पपधनिधधप, मगसगपधनि,
आ रे रेजयजय श्यामलव र्ण शकटा सुर
पपमगसगप, ममगसासा, गगाससगग, पपमगपमम,
मदविभ अनु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर
गासगपपम, गसागपपा, धपाममगस, गपमगपपम, गां धा र चतुःश्रुतिधै व तस्वरँके शिकिनिपाद
गपधनिधधधप, मममममगस, गपमगपपप, धनिधधपमग,
इतरशु द्व आ रो ह रिव जिंत अवरो ह
पपधनिपधनि, सससनिधनिस, रिरीसनिधप, धनिसनिधनिस, रिव जित समविषमवक्र चतुःश्रु ति रिषभमि श्रित
नीधपाधनि, ससानिनिधप, धनिधपमगप, धनिधपधनिस, सग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त हरिका म्भो
रिसानिधपम, गपाधनिवनि, धापममगस, सगमपधनिस, जिमे लजनित कमा सु रा ग मवधा रय
सनिधपमगस, गपममग ॥ श्री रा म नमो नमो ॥। २११ ॥
Page 360
लक्षणगीतानि १६५
(33) नाटकुरञ्जी। त्रिपुट।
सस, ममगसानिध, निसरिससनिध, धनिसनिसरिस, स र सगुणसान्द्र व र दउपेन्द्र मा न्यच न्द्र समममगसा, निधधनिधनिस, सरिगमगसनि, सरिससानिध, रबूज्वलुरे चतुः श्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र निसारिगसनि, समामसमग, सरिगसमगस, निधनिसानिध, च तुःश्रुतिधे व त स्वरके शिकिनिषा द इतरशु द्ध मनिधधनिसनि, सगससगसनि, सनिधनिधधनि, धधनिधधमम, आ रो ह पव जित अवरो ह रिपव जिंत गसरिगमगग, मागसरिसस, ममगसरिसस, निधनिसमगस, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त ह रिका म्भो निधनिमनिधम, धानिसनिधध, मानिधनिधनि, सरिगमधनिस, जिमे लजनित ना टकुरख्ि रा ग मवधा रय निधमगसनिध, ममगसनि ॥ श्री रा म नमो नमो॥ २१२॥
(34) देशाक्षी। त्रिपुट ।
मा, गपाधधसस, निसनिनिधसस, रिगसरिगसस, आ रेभूसु रनुत अमर वन्दित भ क्तजनहित
Page 361
१६६ संग्रहचूडामणि:
रिपामगमरि, सनिधसासा, सरिगपमगम, रिगरिसानिध,
जना दनु रे रे चतुःश्रुतिरिप भ अन्तर
पधसपधमग, पपाधधसा, पधासधसा, सरिससानिध, गां धा र चतुःश्रुतिधै वत स्वरक शिकिनिषा द
पधनिपधसस, रिगसरिसनिध, सरिगपपमग, मग्सिसरिसरि, इतरशु द्व आ रो ह मनिव ्जित अवरो हसं
ससरिगरिगग, पापपमगरि, गपमगमरिस, ससरिगिसरिस, पू णव क्र स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त
गपाधसनिध, सारिगसरिग, सासनिधपध, सनिधसासस, हरिकाम्भोजि मे लजनि त दे शा क्षि रा ग
सरिगपधसनि, धपमगमरिस, सरिसरिग ॥ मवधा रय श्रीरा म नमो नमो॥२१३॥
२९. धीरशंकराभरणम्। त्रिपुट ।
(वाण-मा) स०रि०गम०प०घ०निस
सा, सरिगमगरिस, रिसनिधपमग, ममपमगरिस, आ रे रेको सल दे शा धिप परंधा म
मगमरिगमप, धपाधनिसस, मगारिससा, सनीसरिगम, परं ज्योति पराश रनुतु रे रे रे चतुःश्रुतिरिष
Page 362
लक्षणगीतानि १६७
रिगमगरिसनि, मगरिसासनि, पनीपधनी, सरीसरिगा, भ अ न्तर गां वा र चतुःश्रुतिधै व तस्वरका
रिगमपमपप, धधपपममग, ममपमगमप, मधपमगरिग, कलिनिषा द इतरशु द्ध आ रो ह अवरो ह मपमगरिसा, रिगमपमपप, धनिसपधनिस, सनिधसनिधप, सं पू र्ण स ग्रह न्या सां त्रि पुट यु क्त धपमपगमम, रिगमपमगरि, ससनिसससनि, ससमगरिसनि, मे ला धि का र धी रशं करा भरणरा ग
सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसनि ॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ २१४ ॥
(1) कुरञ्जी। त्रिपुट।
सा, निसरिगमगरि, सनिनिसनिसस, रिगमपधपम, श्री अ च्युतान न्तगो वि न्द मुकु न्दमा
गरिसनीसा, गगामगरिग, मपमगरिसनि, सानिनीसस, धवु रेरे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
रिरिगगमगरि, मपधपमगा, रिसनिसरिगम, पमगरिसनिस, चतुः श्रुतिधै वत स्वरका कलिनिषा द इतरशु द्व
निसनिसरिगम, गमगरिसरिग, मापमाधप, पामगरिगम, आ रो ह् अवरो ह सं पूर्ण मध्यरा ग
Page 363
१६८ संग्रहचूडामणि:
मागरिसनिस, निसनिससरिरि, गमगगरिसनि, सानिनीसनि, सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त धीर शंकरा
गरिसनिनिसस, रिगमगरिसनि, सानिनीसनि, सनिसरिगमप, भरण मे ल जनितकुर क्वि रा ग मवधा रय
धपमगरिसनि, सरिगरिरि। श्री रा म नमो नमो॥ २१५॥
(2) केदारः। त्रिपुट।
सा, सानिनीसस, मगरिसनिसस, मगामपधम, श्री वत्सकौस्तुभ घर शुभा क र पुरं दरनुत
गमपसनिपम, मपधमगगा, पनिसमगमप, मगरिससरिस, विहगवा हन सुगुणुरे रे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर
पनिपनीसस, ससानिससा, पसनिपमगरि, ससमगामप, गां धा र चतुःश्रु ति घै वत स्वरका कलिनिषा द
निपपनिपपम, पनिपनीसस, निनिपनिनिसस मगरिसनिपनि, इ तरशु द्व आ रो ह रिधवर्जव क्र अवरो ह सं
निमपधमगग, गमपनिनिसा, निपमगमपा, मगरिसनिपा, पू णंव क्र स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त
Page 364
लक्षणगीतानि १६९
पाससनिनिस, गमपममगग, धमगरिसनिस, पाससनिसस, धीर शं करा भरणमेल जनितके दा र
मगरिसनिपनि, समगमपनिस, निपमगमधम, गरिसनिनि॥। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
(3) आहिरिनाटः । त्रिपुट।
सा, समगमपधनि, पधनिपगमम, सममगगमम, श्री मी नकू म वरा ह नरसि ह
गसमगसनिनि, समगसासा, सनीसमगम, गसममगमप, वा म नु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर
मागमपधप, धनीपपधनि, पधामपधा, निपपगममप, गां धा र चतुःश्रुति धै वत स्वरका कलिनिषा द
पगममगसस, मगमपधनिप, धनिसनिपधनि, पधनिसससनि, इतरशु द्ध आ रो ह अवरो ह रिव जव क्र
पधनिपपगम, पधनिसनिपध, निपगममगस, निसनिपधनिस, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त धी रशं करा
मगससनिपध, निससनिससनि, धनिपधनिसनि, समगमपधनि, भरण मे ल जनितआ हिरि ना टरा ग मवधा रय
सनिपधनिपग, ममगसनि ॥ श्री रा म नमो नमो ॥ २१७॥
Page 365
१७० संग्रहचूडामणि:
(4) माहुरिः। त्रिपुट।
सा, सरिगरिमगरि, ममगरिरिगरि, सरिगरिगरिरि,
आ रे सुरनुत अरिकुलका ल जग त्पा ल
मपमगरिसरि, सरिगरीसा, ससारिगरिम, पमामगरिरि, स द्गुणशी लु रे रे चतुःभ्रुतिरिष भ अ न्तर
ससरिसससरि, गरिमपमपप, निधापमपा, निधमपमपनि, गां धा र चतुःश्रुतिधै व तस्वरका कलिनिषा द
निधपमगरिग, रिस्मिगरिरिम, पनिधपमपप, निधपमनिधप, इ तरशु द्व आ रो ह ध व जव क्र अवरो ह
मारिगरिमम, पामगरिमम, गारिममगरि, सससरिगरिम, सं पू र्ण मध्यरा ग स ग्रहन्या सां श
पपमपनिधप, पामगरिगरि, गरिरिससरिरि, गरिमपानिध, त्रिपुटयु क्त धीरशं करा भरणमे ल जनितमाहुरि
पनिधपमगरि, सरिगरिमपनि, धपमगरिसस, रिरिरिगरि ।। रा ग मवधा रय श्रीरा म नमो नमो ॥२१८॥
(5) कोलाहल: । त्रिपुट।
सा, सपमगमपप, मगरिसनिसस, निधपममगम, अ रे रेजयजय विजयी भव भ वसं नुत
Page 366
लक्षणगीतानि १७१
पपधपधनिस, पमगरीसा, सनिधपधनिस, पमपधनिसनि, नतजनपो षणु रे रे चतुः श्रुतिरिष भ अ न्तर
सपमगरिपम, ममपमगगम, मधपधमपा, मगरिससपम, गां धा र चतुःश्रुतिधै वत स्वरका कलिनिषा द
मपपधधनिनि, धापधपमग, ममपधपमग, मपधनिसधप, इतरशु द्व आरो ह रिव जव क्र अवरो ह सासनीसनि, सानिधपमग, पामगरिसनि, सपमगगमम, सं पू ण स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त
पामपमगरि, सपमगरिसनि, धपधनिसनिस, पनिपधनिसनि, धी रशं करा भरणमे ल जनितको ला ह लरा ग
ससमगमपध, निसनिधपमग, रिसरिसनि॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ २१९॥
(6) जनरञ्जनी । त्रिपुट ।
सा, सरिगमपमरि, सधपमपनिस, सरिगममरिरि, आ रे रेजयको द ण्डपाणे कौ सल्या
सरिगमपमरि, सससधधपम, पधपनिनिसा, रिरीगमरिरि, चरतनू ज खरदू षण संहा रु रे चतुःश्रुतिरिष
ससाधधपम, मारिसरिगम, पधापनिसस, धपानिनिसस, भ अन्तर गां धा र चतुःश्रुतिधै व त स्व रका
Page 367
१७२ संग्रह्चूडामणि:
रिरिगगममरि, गमपपमरिस, सारिसरिगम, पपपममरिरि, कलिनिषा द इतरशु द्व आरो हसं पू र्णव क्र
सरिगमपधप, निनिसधपनिस, सासधधपम, पधपनिनिसस, अवरो ह ग निव र्जित स ग्रहन्या सां श
ससधधपपम, रिसरिगमपध, पनिसधधपम, पमरिगमरिरि, त्रिपुटयु क्त धी रशं करा भ रणमे ल जनितजनर
ससधपनिसस, सरिगमपधप, निसधपमरिस, रिगमरिरि ॥ ख़नी रा ग म वधा रय श्री रा म नमो नमो ॥२२०॥
(7) ब्यागुः। त्रिपुट ।
सा, सगमपापा, मगरिसनिधप, मगमपनिधनि, श्री जग ननाथ जग द्र क्षक जयसी ता
सगमगरिसा, गगागमगरि, ससानिधपम, पामगारिस, मनो हरु रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र
गमपनिधनिस, निधपमगमप, निधनिसानिस, गमपमगरिस, चतुः श्रुतिध व त स्वरका कलिनिषा द इतरशु द्ध
ससगसगमप, मगरिससगम, पपमगारिस, मगमपनिधनि, आ रो ह रिव जव क्र अवरो ह सं पू ण
पानिसानिध, पनिधनिसनिध, पपमगमपनि, धनिसनिधपम, स ग्र हन्या सां श त्रिपुटयु क्त धी रशं करा
Page 368
लक्षणगीतानि १७३
गमपमगरिस, निनिसगागम, पामगमगरि, सगमपनिधनि, भरणमे ल जनितब्या गु रा ग मवधा रय सनिधपमगरि, सनिसगरि।। श्री रा म नमो नमो॥ २२१॥
(8) हंसध्वनिः। त्रिपुट।
सा, सरिगरीसनि, सगरिसससनि, पनिसरिसरिग, आ रे रेदक्षिण द्वा रका पुरनिवा स पगरिगरिसनि, सरिरिसासा, निसारिगरिस, गरिसनिसरिग, श्री रा जगो पा लुरे रे चतुः श्रुतिरिष भ अ न्तर
पगपगरिसरि, गरीसनिसा, रिगासरिगा, पगपगरिगप, गां धा र चतुःश्रुतिघै व त स्वरका कलिनिषा द
निपनिपगरिग, पनीसससनि, सनिससससनि, पनिसपनिसनि, इतरशु द्व आरो ह अवरो ह मधव जित साससनिपग, नीनिपगरिस, रिगपगरिसनि, सरिरिससरिरि, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त धी रशं करा गपगरिसरिग, गरिसनिसरिस, रिसनिपनिसनि, सरिगपनिसनि, भरणमे ल जनित हं स ध्वनिरा ग मवधा रय
पगरिसनिपनि, सरिगरिरि।। श्री रा म नमो नमो ॥ २२२ ॥
Page 369
१७४ संग्रहचूडामणि:
(9) पूर्णचन्द्रिका। त्रिपुट।
पा, पमरिगमरिरि, गमपपमरिस, रिगमरिसनिप,
आ रे रेजयजय दशरथपु त्र परमपवि त्र
धरिरिससरिरि, गामरिसनिप, धरिरिसासा, रिरीगमरिरि, सरसिजने त्र श्या लगा त्रु रे रे चतुःश्रुतिरिघ
ससासनिपध, पामगमरिरि, सरीगमपम, पधापससा,
भ अ न्तर गां धा र चतुःश्रुतिधे व तस्वरका
रिरिरिगमरिरि, सनिपधरिसस, सारिगमपम, रिगमपमरिग, कलिनिषा द इ त रशु द्व आ रो ह निव जब क्र
मरिसरिगमप, धपससासस, साससनिपध, पपमपधपस, अवरो हसं पू र्णव क्र स ग्रहन्या सां श
सनिपधपमम, गमरिसरिगम, पमरिगमपम, पपमगमरिस, त्रिपुटयु क्त धी रशं करा भ रणमे ल जनितपू ण रीरिससनिप, सरिगमपधप, सनिपधपमग, मरिरिसरि। चन्द्रिकरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥।२२३॥
(10) देवगांधारी। त्रिपुट।
सा, सरिगरिमपध, पपधपमगरि, सनिधपधनिस, आ रे रे जयजय असुरशिक्षक अख ण्डवि
Page 370
लक्षणगीतानि १७५
रिगरिरीसा, रिरीसनिधप, मपाधमपध, पपममगगरि, कमु रे रे चतुःश्रुतिरिप भ अन्तर गां धा र
सरीगरिमप, धनीससरी, सरिरिसनिसस, रिगरिममगरि, चतुःश्रुतिधे व त स्वरका कलिनिषा द इ तरशु द्ध सरिगरिममप, मगर्ममपध, पपमगरिगरि, मपधपधनिस, आ रो हसं पू र णव क्र अवरो ह सं ५ू र्ण सानिसनिधप, मपधनिनिसस, सनिधपापम, गरिरिमपधध, स ग्रहन्या सां श त्रिपुठयुक्त धी रशं करा
पपपमगरिरि, सरिगरीसनि, धानिसरिसरि, गरिमपमगरि, भरणमे ल जनितदे व गां धा री रा ग
सरिगरिमपध, निसनिधपमग, रिसरिगरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो ॥ २२४ ॥
(11) आरभी। त्रिपुट।
सा, रिसनिधससरि, धधसनिधधप, ममपधससा, आ रे रेजयज य मद नजनकसु वदनसुगुण
धससधससरि, मागरिससरि, सधरिसासा, सनिधससरिरि, परमपा वन नी रधि शयनुरे रे चतुः श्रुतिरि ष
सरिससरिसस, धसरिसरिसस, धधपपमगरि, सनिधसनिधध, भ अ न्तर गां धा र चतुःश्रुतिधे व त स्वरका
Page 371
१७६ संग्रहचूडामणिः
पपमपधसस, धधपपममप, धरिसधससरि, धससनिधसस, कलिनिषा द इतरशु द्व आ रो ह गनिव र्जित
धधपमपधस, मपमगरिसरि, ससरिसनिधप, धधपमपधस, अवरो ह सं पू ण स ग्रहन्या सां श
सरिरिसरिमप, मागरिसधस, धससधधसस, धरिसधससरि, त्रिपुटयु क्त धीरशं करा भरणमे ल जनितआ रभि ममपमगरिस, सरिमपधसस, सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो ॥२२५॥
(12) नवरोजुः । त्रिपुट।
सा, निधनिनिधधप, धनिसरीसनि, धागरीसनि, आ रे रेमुरहर व रदर ज क्षीरसाग र
धनिसरीसा, ससानिधनिस, धनिसरीसनि, ससरिसनिधप, श यनुरे रे चतुः श्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र
धधानिनिसा, धनीसरिसनि, सरिगरीसनि, सरिरिसनिसस, चतुःश्रुति घै व त स्वरका कलिनिषा द इतरशु द्ध धानिसरिसरि, गमगरिसनिध, निसरिगमरिरि, सारिसनिधप, आ रो ह अवरो ह सं पू ण मध्यरा ग धाधनिनिसा, धगरिगमगरि, पमगरिसनिध, नीसनिनिसस, सग्र ह न्या सां श त्रिपुटयु क्त धीर शं करा
Page 372
लक्षणगीतानि १७७
धगरिगमगरि, सरिगरिसनिध, रिरीसनिधप, पधनिसरिगम, भ रणमे ल जनित नवरो जुरा ग मवधा रय
पमगरिसनिध, पधधनिनि।। श्री रा म नमो नमो॥ २२६ ॥
(13) अठाण: । त्रिपुट ।
पा, मपमगगरिस, निसनिधापम, रिमपपनिसरि, आ रे रेजयजय वा सुदे व वैकु ण्ठ गारिसनिसा, रिरीसनिसरि, ससनिधापम, गारिसरिमप, वासु रेरे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र
मपानिनिसा, रिसारिनिसरि, ससनिधधपम, पनिनिसनिसस, चतुःश्रुति घै व त स्वर का कलिनिषा द इतरशु द्व सारिममपम, गगरिसरिमप, मपमगारिस, रीमपनिनिस, आ रो ह गध व र्जिंत अवरो ह सं पू र्ण
सानिसासनि, धापमपनिस, निसनिधधपम, गारिमपनिस, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त धीरशं करा
निनिसनिधपम, ममपमगारि, सनिधपमपनि, सरिमपनिसनि, भरणमेल जनितअठाण रा ग मवधा रय धापमगरिस, रिसरिसनि॥ श्री रा म नमो नमो॥ २२७ ॥ 12
Page 373
१७८ संग्रहचूडामणि:
(14) जुलावुः । त्रिपुट।
पा, पनिनिसासनि, सरिगरीसनि, सरिगमगगरि, आ रे रेसा र्व भौ म सा के त
ससरिससनिनि, पानिसरिगम, गारिसनिसा, रिरीसनिसरि, धा म साधुजना भि मानुरे रे चतुःश्रुतिरि घ ससानिपनिस, रीरिससनिप, पनीसनिसा, पनिपपनिनिनि, भ अ न्तर गां धा र चतुःश्रुतिध वत स्वरका पनिनिसनिसस, निपनिसरिसरि, सानिसरिगम, सग्गिमममग, कलिनिषा द इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह रिसनिसरिगम, पामगमगरि, सारिसनिसस, सरिगमगमप, ध व जिंत मध्यरा ग स ग्रह न्या सां श मगरिसरिगम, गारिसनिसस, निनिपनिसनिस, रिगमगरिसनि, त्रिपुटयु क्त धीरशं करा भरणमे ल जनितजुला वु नीसपनिसनि, पनिसरिगमप, मगरिसनिपनि, सरिगरिरि।। रा ग मवधा रय श्रीरा म नमो नमो।।
(15) कन्नडः । त्रिपुट।
सा, सगागमपम, धधापमपम, गमरिगामरि, आ रेश्रीगोकुल बृ न्दावन वा स
Page 374
लक्षणगीतानि १७९
सनिसधनिसरि, गमपगमरिस, मगमरिनिसा, सनिसधनिसरि, गो व र्धन गिरि धरु रे चतुः श्रुतिरिष
गमपगमरिस, मगमरिसिनिस, रिसाधनिसनि, सगागमरी, भ अ न्तर गां धार चतुःश्रुतिधै व तस्वरका
निगमपमधध, पमपगमरिग, सरिगमपमध, धधपमपगम, कलिनिषा द इतरशु द्ध आ रो ह अवरो हसं
मधमपमगम, धानिसनिसस, सधपमगमप, धनिसधनिपम, घू णव क्र स ग्रह न्या सां श त्रिपुठयु क्त
गमपगमरिरि, सससगगमम, पमपगमरिग, मपमधपमप, धी रशं करा भरणमे ल जनितक लड रा ग
गरिसरिगमप, मधनिसनिसध, पगमरिस । मबधा रय श्री रा म नमो नमो।। २२९॥
(16) बिलहरिः। त्रिपुट ।
पा, धपधनिधपध, पमगरिसनिध, सारिगाधप, आ रे रेवा लि मदविभ खन वा रिजासन
मगरिसासा, सरिगगपमग, पाधधनिवप, सगरिसरिगप, विनुतुरे रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र
धनिवपमगप, धपमगरिगा, सरिसनिधसरि, ससरिरिगगप, चतुःश्रुतिधै वत स्वरका कलिनिषा द इतरशुद्ध
Page 375
१८० संग्रहचूडामणि:
गपधसनिधनि, धधपमगरिग, धपमगरिसस, सारिगापप, आ रो ह मनिव जिंत अवरो ह सं पर ण
सरिगपमगरि, रिसनिनिधसस, सरिगगपमग, धघसनीधप, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त धी रशंकग
धधपमगधप, धधपमगरिस, निघसरिगगरि, सर्गिपधसम, भरणमे ल जनितबिलहरि रा ग मतधा र्य निधपमगरिस, रिगरिगरि।। श्री रा म नमो नमो ॥ २३० ॥
(17) शुद्धसावेरी। त्रिपुट।
सा, सरिमपामरि, मपधपपमरि, मरिग्पिममप, श्री जग न्ना थ गानलो ल व्यासादिमुनि धपमरीसा, रिरीसरिमरि, ससरिममरिस, धासधपमप, विनुतुरे रे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
धसारिममा, रिसारिमपा, मरिसरिपमरि, ससरिसधसरि, चतुःश्रुतिधै व तस्वरका कलिनिषा द इतरशु द्वू ससरिमारिस, रिमपममरिरि, मपधममरिस, रीमपमपध, आ रो ह अवरो ह गनिव र्जित सग्रह न्या
सथपमपधस, :सससधधधप, मरिमपमधप, धससधधपम, सां श त्रिपुटयु क्त धी रशं करा भरणमे ल
Page 376
लक्षणगीतानि १८१
पपधममरिस, धसरिमामरि, मपधपामरि, सरिमपधसस, जनितशु द्व सा वेरी रा ग मवधा रय सधपमरिसध, सरिमरिरि ॥ श्री रा म नमी नमो॥२३१॥
(18) नागध्वनिः । त्रिपुट ।
मस, सरिसमगमप, निधमपनिधनि, पपममगसनि, अरे वसुदे व न न्दन सनकसन
धनिपनिधनिस, ममगसासा, रिरीसमगम, गगसममगस, न्दना दिमुनि विनुतुरे रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर
निधनिपपमग, सरीसमगम, पपानिनिधम, पनिधनिनिसस, गां धा रं चतुःश्रुतिधै वतस्व रका कलिनिषा द निधनिपनिधनि, ससरिसमगम, पापनिनिधम, पनिधनिपमग, इतरशु द्व आरो हसं पूर्णव क्र अवरो ह मगमपनिधम, पानिधनिसस, सासनिनिसनि, धनिपमगमप, रिव जवक्र सग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त निधमपनिधनि, सनिधनिपमग, सरिसममगस, निधनिपनिधनि, वी रशं करा भरणमेल जनितनाग ध्वनिरा ग
सरिसमगमप, निधमपनिधनि, सनिधनिपमग, सरिसमग ॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो ॥२३२॥
Page 377
१८२ संग्रहचूडामणि:
(19) शुद्धवसन्तः । त्रिपुट।
सा, सरिगमपमग, रिसधनिपमग, मपनिपनिसस, आ रे रेजयजय रघुकुल जलधि च न्द्र
रिरिगगमगरि, सधनिपनिसा, रिरीरिसधनि, पामगमगरि, सकलमुनिजन मो हनुरे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर
सारिगमपम, पपापमगम, पपापनिसस, धनिपनिनिसरि, गां धा र चतुःश्रुतिधै वत स्वर का कलिनिपा द
सरिगममगरि, सारिगामग, रिसरिगमपम, पपमगगरिस, इ तरशु द्व आ रो ह धव जिंत अवरो हसं रिगमपमपनि, साससाधनि, पनिनिससधनि, पनिसधनिपम, पू णव क्र सग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त गारिसरिगम, पपमपनिधनि, पपपमगरिस, धनिपमपनिनि, धी रशं करा भरणमे ल जनितशु द्ध वसन्तर ग सरिगमपनिस, धनिपमगरिस, रिगमगरि। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥२३३॥
(20) बेगडः । त्रिपुट ।
सा, सगरिगमपध, पमपमगरिस, सानिधनिपध, आ रे रेजयजय ना रदा दि व न्दित
Page 378
लक्षणगीतानि १८३
पसनिरिसगा, ममापमगरि, ससासनिधप, मापमगरिग, सुगुणु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
मपाधनिधप, धमापमगरि, गमपधनिधप, सससगरिगग, चतुःश्रुतिध व तस्वरका कलिनिषा द इतरशु द्व
रिससगरिगम, पमपममगरि, गमपधापम, पधनिधपसस, आ रो हसं पू णव क्र अवरो ह सं पू र ण
साससासनि, धधपसासस, निनिधपमगरि, गामपधनिध, स ग्रहन्या सां श त्रि पुटयु क्त धीरशं करा
पमपममगरि, ससरिसनिधप, पसनिरिसगरि, सगरिगमपध, भरणमे ल जनि तवेग ड रा ग मवधा रय
निधपसनिधप, ममगरिरि ।! श्री रा म नमो नमो॥ २३४ ॥
(21) विवर्धनी। त्रिपुट।
सा, ससरिससरिमि, पपपममगरि, सनिधपमपस, आ रे रेन न्द न न्दन मुकु न्द रिरिमगरिसा, रिरीससरिरि, मगरिममगरि, साससनिधप, करिवरदुरे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
मगरिसरिमम, गरीममपा, मगरिमपसस, रिरिरिसससस, चतुःश्रुतिध वतस्वरका कलिनिषा द इतरशु द्व
Page 379
१८४ संग्रहचूडामणि:
सारिसरिमम, मगरिसरिमप, ममपममगरि, सर्मिपमपस, आ रो ह गधनिव र्जित अवगे ह सं पू णं
साससनिधप, ममपसासा, ससनिनिधधप, मागर्ममप, सग्रह न्या सां श्रा त्रिपुट युक्त धीर शंकरा
सससनिनिधप, मगरिममगरि, ममपममगरि, सर्मिपससनि, भरणमेल जनितविव ध नी रा ग मवधा रय
धपमगरिसरि, ममगरिरि।। श्री रा म नमो नमो॥। २३५ ॥
(22) सिन्धुः । त्रिपुट।
सा, सरिगरिगरिस, गरिममागरि, सनिधमपसस, आ रे रे जयजय सार्वभौ म दनुजभी म रिगरिसरिगरि, मगरिसासा, सरिगर्सनिध, पससनिधपस, र विकुलसो मु रे रे चतुः श्रुतिरिष भ अ न्तर रिगरिमगरिम, पपानिधमग, रिसागरिमप, निनिधमपनिध, गां धा र चतुःश्रुतिध व त स्वरका क लिनिषा द मगरिसरिगरि, सससरिरिगरि, मगरिममगरि, मपसससनिध, इतरशु द्व आ रो ह धनिवजव क्र अवरो हसं पनिधमपसस, सानिधपनिध, मपसनिधपनि, धमगरिसगरि, पू णव क्र सग्रह न्या सां श त्रिपुट्यु क्त
Page 380
लक्षणगीतानि १८५
मगरिसनिधप, सससरिगरिस, गरिमगरिगरि, सरिगरिमगरि, धीरशं करा भरणमे ल जनितसि न्धु रा ग
सर्गिग्मिपस, निधपनिधमग, रिगग्गिरि ।। मबधा रय श्री ग म नमो नमो॥२३६॥
(23) पूर्वगौलः । त्रिपुट।
सा, आ सरिमगरिमप, निधपममगरि, सनिधपनिधनि, रे रेजयजय या दबकुल र क्षक ससरिससरिरि, ममगरिरिसा, रिरीसनिधप, मापनिधनिस, दा नवकुल भी करुरे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर निधपमागरि, सरीमगरिम, पपानिधपम, पनिधनिनिसस, गां धा र चतुःश्रुतिधै वतस्चरका कलिनिषा द रिरिमगरिसनि, सारिममगरि, ममपमगरिस, सरिमगरिमप, इ त रशु द्ध आरो हसं पू णंव क्र अवरो ह मगरिमपनिध, पानिधनिसस, सनिधपनिधनि, सससनिनिधप, सं पू र्ण सग्रह न्या सां श त्रिपुट यु क्त मामपनिधनि, सनिधपपमम, पमगरिरिसस, निधनिपनिधनि, धीरशं करा भरणमे ल जनितपू वं गौ लरा ग सरिमगरिमप, निधनिसनिधप, मगरिसरि ।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥२३७॥
Page 381
१८६ संग्रहचूडामणि:
(24) गौडमल्लारु:। त्रिपुट।
सा, सरिममगरिस, निधमपधसस, रिममपधमम,
आ रे रेजय जय ना गशयन ना रदादि
गरिसनिधसा, रिरीससरिरि, माममगरिस, निधनिधमपप, विनुतुरे रे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
धसाघससा, निधमपपधध, सससनिधसस, रिर्ममगरिसि, चतुःश्रुतिघै व त स्वरका कलिनिपा द इ तरशु द्व
सारिसरिमप, मगरिसरिमप, गधमगारिस, रिममपधधस, आ रो ह गनिव जित अवरो ह पव ्जिंत
सासनिनिधम, पपपधधसस, सससनिनिधम, गरिसरिममप, सग्रह न्या सां श त्रिपुट यु क्त धी रशं करा
गधममगरिस, निधमपधसरि, मपधमागरि, नीधमपधध, भरणमे ल जनितगौ ड मलू ला रु रा ग
सरिमपधसस, निधमगरिसस, रिमगरिरि ॥ मवधा रय श्री रा म नमोनमो॥२८॥
३०. नागानन्दिनी। त्रिपुट।
(बाण-षा) स०रि०गम०प००वनिस सा, सनिपधनिसस, पधनिसनिरिस, सरिरिससरिरि, आ रे रेमी न शरी र जा नकी
Page 382
लक्षणगीतानि १८७
सरिनिसासा, पधनिसनिसस, रिरिगसरिरिस, सरिगमरिगम, र म णु रे रे चतुः श्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
पाधपधमध, पमगरिपमग, रिगमपपधध, गमपधमपध, पट्श्रुतिधे वत स्वरका कलिनिपा द इतरशु द्व पधधधनिधनि, धनिनिनिधधनि, पपपधपधनि, पापधनिसस, आ रो ह अव रो ह सं पू ण सग्रह न्या पधनिसससनि, निपनिससधनि, निपमपमपप, धनिसधनिपम, सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि का र
मगरिसनिसरि, गमगरिससरि, सरिगिमपधनि, सनिधपमगरि, ना गनन्दिनि रा ग मवधा रय श्रीरा म
सरिरिसरि॥ न मो न मो ।। २३९॥
(1) सामन्तः । त्रिपुट।
सा, सरिसमगमप, मगरिसनिधनि, पधनिसनिसरि, आ रे रेजयजय सनकसन न्दना दिविनुत
समगमपमग, मगरिसनिसा, सरीसमगम, गगरिसनिसस, साधुजनपरि पा लनुरे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर
नीधनिपधनि, पधनिसनिसस, निधनिपमपध, निससनिससस, गां धा र षदश्रुतिध वत स्वरका कलिनिषा द
Page 383
१८८ संग्रह्चूडामणि:
निधनिपधनिस, सारिसमगम, गरिसमगमप, धनिपमगमप, इतरशु द्व आरो ह अवरो हसं पू णव क्र धधनिपधनिस, सानिसासनि, धनिपधनिसनि, ससनिधनिपम, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त ना ग नन्दिनि गरिसमगमप, धनिसनिधनिप, मामपमगरि, सरिसमगमप, मे लजनित सा म न्त रा ग मवधा रय
धनिसनिधनिप, मगरिसनि ॥ श्री रा म नमो नमो॥२४०॥
चक्रम् VI
३१. यागप्रिया। त्रिपुट।
(ऋतु-पा) स००रिगम०पधनि००स
सा, सनिधनिधपम, पधनिधनिसस, रिरिसनिधनिस, ना र दव न्दित नगजा विनुत दी नजनहित
रिसनिसासा, सरिगमसरिस, रिससरिगमप, मपपममपप, सुमुखु रे रे षट्श्रुतिरिषभ अ न्तर गां धा र
धनिधपममप, पमरिगमगरि, रिगमगममम, माममापम, इ तरशु द्व आ रो ह अवरो ह सं पूर्ण
Page 384
लक्षणगीतानि १८९
पापधनिधप, निनिधपमपम, मनिधसनिधप, सससनिधनिनि, सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि सनिधपमपध, पमगरिरिसरि, गरिसनिधनिनि, सरिगमपधनि, का र या ग प्रिय रा ग मवधा रय सनिधपमगरि, सरिरिसरि ।। श्री रा म नमी नमो ॥ २४१॥
(1) कलहंस: । त्रिपुट।
री, रिमामपधप, मरिसनिधपध, मरिमपधपम, श्री द याकर शुभ करधनु र्धर अमरवन्दित
निधनिधसनिध, सनिधसासा, रीममरिमम, मरिरिमपमरि, विभी षणपो षणु रेरे षट्श्रुतिरिष भ अन्तर सममरिममरि, मधपममपा, ममपमरिमम, रिरिसरिमपम, गां धा र इतरशु द्ध आ री ह ग वर्जव क्र
पधनिनिपधप, धपमपधनिध, धाससासनि, धसनिधससनि, अवरो ह गव र्जित स ग्रहन्या सां श
धपपधमपप, पमरिपममरि, ममपमरिमरि, रिमममरिरिस, त्रिपुटयु क्त या ग प्रिय मे लजनित कलहं स
मपामारिस, सरिमपधनिध, सनिधपमरिस, मरिरिमरि ।। रा ग म वधा रय श्री रा म नमो नमो ॥ २४२॥
Page 385
१९० संग्रह्चूडामणि:
३२. रागवर्धनी। त्रिपुट।
(ऋतु-श्री) स००रिगम०पध०नि०स
सा, निधनिपधनिस, रिसनिसनिधनि, पपधनिसरिसि,
मा व व मधुसू द नवा म न सरसिजब दन
निनिधसनिनिध, रिगससासा, सरिगमगरिस, रिस्सग्सिसरि, नी रजदल नयनुरेरे षद श्रुतिरिष भ अ न्तर
सरिगमपमप, मपमपमपध, पनिधनिधपध, पधमपपमम, गां धा र कैशिकिस्वर इतरशु द्ध आ रे ह
मनिधपनिधप, पामपाधम, मापधनिधप, पधधपपधध, अवरो ह सं पू र्ण सग्रह न्या सां श निसनिससनिस, पधनिसनिनिध, निधपमनिधप, पमगरिपमग, त्रिपुटयु क्त मे ला धि का र रा गवर्धनि
मगरिरिससरि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
(1) रागचूडामणिः । त्रिपुट।
सा, सरिगमगरिस, रिर्गिगमरिग, सनिधपससस, आ रे रेगौ री मनो हर मि त्र
Page 386
लक्षणगीतानि १९१
रिगगमरिगग, मरिगसासा, सारिगगमम, मरिरिगगमम, सुचरि त्रु रे रे षद् श्रुतिरिष भ अन्तर रिगसमरिगम, पससनिधमरि, रिसगममपप, ससनिधमपस, गां धा र के शिकि स्व र इतरशु द्ध आ रो ह निधममपमरि, रिगममरिगम, गरिसरिगसस, सारिगिमरिग, ध निव जिंत अवरो ह पव जव क्र स ग्रह न्या सरिगमरिगस, रिगमपपमरि, गससरिगसस, निधमपसनिध, सां श त्रिपुटयु क्त रा गव धनि मे लजनित
मपससनिधम, पससरिगसरि, सरिगमपसनि, धमरिगसगस, रागचू डा मणिरा ग मवधा रय श्रीरा म
सरिरिगस॥ न मो नमो॥ २४४॥
३३. गाङ्गेयभूषणी । त्रिपुट ।
(ऋतु-गो) स०० रिगम०पध००निस
सा, सनिधपपमग, मपधनिधनिस, धनिनिससरिरि, रे रे शिवनुत अमर व न्दित रा जपू जित सरिससासा, सनिनिससनिस, निधधनिधनिनि, सरिसरिरिसिनि, सुगुणुरेरे षद् श्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र
Page 387
१९२ संग्रह्चूडामणिः
रिगमपममप, गमपपमपध, धपमगमगग, मपधमपधप, का कलिस्वर इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह
मरिगमपमप, मधधपपधध, मनिधपमगरि, रिगमगमपप, सं पू र्ण स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त
मपधनिधनिस, ससनिधनिसनि, सनिधपमनिध, पमगरिसरिम, मे ला धि का र गा ड्रे य भू षणिरा ग
सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिग्सिरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ २४९॥
(1) गङ्गातरङ्गिणी। त्रिपुट।
सरि, गमपमगमरि, गगममापप, मगममगमरि, ज य जयविभीषण बरदमाधव साधुस जन
पमगमरिसनि, धपससासा, रिगमगममरि, गगगमममप, पा ल न शीलुरे रे षट् श्रुतिरिष भ अन्तर
पपममममप, पमपमममग, मगमरिसरिग, रिगमपमपप, गां धा र का कलिस्वर इतरशु द्ध आ रो ह
ससससनिधप, ससनिधधपप, मपससनिधप, सनिधपमगम, धनिव जिंत अवरो हसं पू र णव क्र स ग्रह न्या
रिगममरिगम, पममरिगगम, मरिससनिधप, पसनिनिधपप, सां श त्रिपुटयु क्त गा ड़े यभू षणी मे ल
Page 388
लक्षणगीतानि १९३
पसससससस, रिगममगमरि, गमपमगमरि, सरिगमपसनि, जनितग ड्रा त रङ्रिणी रा ग मवधारय
धपमगमरिस, रिरिगमरि । श्री रा म नमो नमो॥ २४६ ॥
३४. वागधीश्वरी। त्रिपुट।
(ऋतु-भू) स००रिगम०प०घनि०स
सा, सनिधपधनिस, रिसनिधनिसस, निधधनिधसस, भा व जजनकु रे कौ सल्या ग भसुधा
रिरिसरिससरि, रिसनिसासा, रिगसनिधनिस, रिसनिधनिसनि, कर श्री कर च न्द्रुरेरे षद् श्रुतिरिष भ अ न्तर
सरिगमगरिस, रिगमपमपप, मपधनिधनिध, पधनिपधमप, गां धा र चतुःश्रुतिधै वत स्वरकै शिकिनिषाद
पधनिसनिसस, निधनिपाधनि, पपधधनिधस, सासनीसनि, इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह सं पू र्ण
सनिधपमपप, निधपममगम, रिगमगमपम, गमपममरिग, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मे ला वि 13
Page 389
१९४ संग्रहचूडामणि:
मरिगसरिसरि, मगरिसनिधध, धनिसरिससरि, सरिगमपधनि, का र वा गधी श्वरि रा ग मवधा रय सनिधपमगरि, सरिरिसरि ॥ श्री रा म नमो नमो॥। २४७ ॥
(1) छायानाटः । त्रिपुट।
सा, सरिगमपमरि, गमपमपमरि, सनिधनिपसस, आ रे रेजयजय दि व्यमङ्गल वि प्र हअम र रिरिरिसासा, सानिधनिपम, ससससससनि, धनिपसससनि, व रदुरेरे षट् श्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र धनिधनिपसनि, ससासनिधा, पपसरिगमप, मपमपामम, चतुः श्रुतिधै व तस्वरकै शिकिनिषाद इतरशुद्ध मरिसरिगमरि, सरिगमरिगम, मपमपममप, सनिधनिपसनि, आ रो ह धनिव जवक्र अवरो ह् गव जव क्र निपपसनिधनि, पमरिगममरि, गमममरिरिग, मापमरिगम, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त वागधी श्वरि मरिसनिधनिप, पासानिधनि, पसनिधनिपस, सरिगमपमप, मे लजनित छायाना ट रा ग मवधा रय सनिधनिपमरि, सरिगमरि। श्री रा म नमो नमो॥ २४८ ॥
Page 390
लक्षणगीतानि १९५
(2) भानुमञ्जरी। त्रिपुट ।
सा, सरिगमरिगरि, ससरिगमरिग, रिसनिपमंपनि, आ रेजनर ञन निर ञ्ञन रिपुभ ञ्ञन सनिपनिसनिस, रिगरिसासा, सरिगमरिगरि, गरिसरिगमरि, मृदुभा षण वरदुरेरे षद्श्रुतिरिष भ अ न्तर गरिसरिगमप, मरीगमपम, पमामरिगा, रिसससरिगम, गां धा र चतुःश्रुतिधै व तस्वर कै शिकिनिषा द
मरिगरिगमम, पमरिगममरि, गमपमममरि, गरिसरिगमप, इ तरशु द्व आ रो ह धव ्जित अवरो ह निपमरिगमप, निसनिसनिसस, सनिपमरिगम, पनिपमरिगम, धव जव क्र स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त रिगरिसरिगरि, सममरिगरिस, सरिगमरिगस, ममरिगरिसनि, वा गधी श्वरि मे लजनित भा नुम अ्ञरि रा ग
सरिगमपनिस, निपमरिगरिस, सरिगरिरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥। २४९॥
(3) शारदाभरणम्। त्रिपुट।
सा, समगमपमरि, सममपममरि, सनिधमपमध, आ रे रेश्यामल शान्तरू प समरभी कर
Page 391
१९६ संग्रहचूडामणि:
धनिधसनिधनि, समरिसासा, समममगमप, पमरिससमप, स धुसं र क्षकु रे रे षद श्रुतिरिष भ अन्तर
मपमपममरि, ससाममगम, पमधपममध, निधममपमम, गां धा र चतुःश्रुतिधै वत स्वरकै शिकिनिषा द
रिसममपमध, निसनिधमपम, निसनिधमधनि, ससनिसससनि, इतरशु द्व आ रो ह रिव जैव कर अवगे ह
धमधनिससनि, सानिधमपम, रिससरिससनि, समममगमरि, गव जव क्र सग्रहन्या सां श त्रिपुठयु क्त सनिनिधमपम, धनिसनिधमध, निसममरिसस, निधमधनिसस, वा गधीश्वरि मे लजनित शा रदा भर णरा ग
समगमपमध, निसनिधमपम, मरिससम । मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ २५० ॥
३५. शूलिनी। त्रिपुट।
(ऋतु-मा) स०० रिगम०प०ध०निस
सा, सनिधपधनिस, पनिसनिसरिरि, सससनिसरिस, रा जी वने त्र रा जवदन रा ज पू जित ससरीससा, सनिपधनिसरि, मगरिसनिधस, निसनिसरिगम, महनीयुरे षद श्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र
Page 392
लक्षणगीतानि १९७
सनीसरिगम, रिसासनिसा, धनिसरिगमम, रिगमपमपप, चतुःश्रुतिधै व तस्व रका कलिनिषा द इ तरशु द्व पधनिपपधनि, निधपधनिपस, धानिसासनि, सनिससनिधनि, आ रो ह अवरो ह् सं पूर्ण स ग्रह न्या सधपधनिसनि, धपमपमपप, मगरिगमगम, मरिगरिससरि, सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि का र
सनिसधनिसस, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। शू लिनिरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
(1) गानवारिधिः । त्रिपुट।
सस, समरिगमरिस, समरिसधनिप, मपधनिसधनि, अरे सकलमुनिजन सं र क्षक सनका दि
ससरिसासा, सामममरिस, समरिगमरिस, धनिपधनिसस, विनुतुरे रे षद् श्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
समारिरिगम, पमारिसमरि, गमपधनिपम, मरिसमरिगम, चतुःश्रुतिधै व तस्वरका कलिनिषा द इ तरशु द्व पधधनिपमरि, समरिगमपध, निसधनिपधनि, सससधनिसस, आरो हसं पू र्णव क्र अवरो ह गव जव क्र
धानिसधनिप, मरिगमपमरि, समरिगममरि, पमरिसधनिस, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त शू लिनिमे ल.
Page 393
१९: संग्रह्चूडामणि:
धनिपधनिसध, निसधनिपधनि, समरिगमपध, निसधनिपमरि, जनितगा न वा रिधिरा ग मवधा रय श्री रा म
ससममरि ॥ नमो नमो ॥ २५२ ॥
३६. चलनाटः । त्रिपुट।
(ऋतु-पा) स००रिगम०प०धनिस
सा, सनिधपधनिस, धनिसरिनिसरि, ससरिसनिधनि, आ रे रेवसुदे व न न्दन रु क्मिणी व
सरिगममगस, गसरिसासा, सनिधनिसरिरि, निसरिगमपम, लभपरमप वित्रुरेरे षट् श्रुतिरिष भ अन्तर
पमपममपप, पधपमपमम, पमगरिगमप, मपधनिपधनि, गां धा र षद् श्रुतिघ वत स्वरका कलिनिषा द
पधनिनिधनिनि, सनिवनिस्सनि, धनिसपधनिस, सानिनीधनि, इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह सं पू ण
सनिधपममम, ममपपममप, मपममपमग, गमपमरिगरि, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि
Page 394
लक्षणगीतानि १९९
सरिगमरिरिस, सनिससनिसनि, रिसनिधनिसनि, सरिगमपधनि, का र चलना ट रा ग मवधा रय
सनिधपमगरि, सरिरिसरि ।। श्री रा म नमो नमो ॥ २५३॥
(1) नाट । त्रिपुट।
सा, ससरिसमरिस, सरिसनिसरिस, पसससममरि, सी ता र मण मणिभू षण विभी षण
पममरिसमरि, सरिससासा, सारिगममरि, ससरिसससरि, पो षण निपुणु रे रे ष ट्श्रुतिरिष भ अ न्तर
सनिधनिसनिस, सममपमपप, निपापममा, ममममरिसनि, गां धा र षद् श्रुतिवै वत स्वरका कलिनिषा द समरिससमरि, ममपमापप, पनिपममपप, मरिसममपप, इतरशु द्व आ रो ह सं पू ण अवरो ह सपमपममप, सासमपनिप, सनिपनिपमप, धनिससनिसनि, गधव र्जित सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त सनिपसनिपम, मापसनिपम, माममरिसरि, सरिगमपधनि, चलना ट मे लजनित नाटरा ग मवधा रय
सनिपमरिसनि, सनिसरिरि।। श्री रा म नमो नमो॥ २५४ ॥
Page 395
२०० संग्रहचूडामणि:
चक्रम् VII
३७. सालगः। त्रिपुट।
(ऋषि-पा) सरिग०००मपधनि००स
सा, निधनिसनिसस, रिगमगरिसनि, मगरिरिसनिस, श्री रघुवी र गरुडकिं न र किं पुरुष
पधनिसमगरि, गरिरिसासा, सममगगरिरि, गमगरिरिसस, ग न्ध र्व विनुतुरे रे प्रतिम ध्यम इतरशु द्व सनिधधनिसरि, गमममगमम, मागरीसनि, निसरिगममप, आ रो ह अवरो ह सं पू र ण स ग्रह् न्या
धमपमगमम, गरिधपमगरि, गमपधनिधनि, सनिधधनिनिस, सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि का र
सनिधपमगरि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। सा लगरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो ॥२५५॥
(1) सालविः। त्रिपुट।
सा, सगरिगमगरि, गगमगरिसनि, धपमपधनिध, आ रे रेजयजय सरसिजनय न भुवनमो हन
.
Page 396
लक्षणगीतानि २०१ ससरिसगरिरि, सनिधसासा, सससगरिगम, पपमगरिगरि, भ क्ता भि मा नुरेरे प्रतिम ध्यम इतरशु द्ध सागरिगमप, मपमपधनिध, पपमपधपध, निधधसनिधस, आरो हसं पू र्णव क्र अवरो ह सं पू ण सासनिनिधध, पपधनिधनिध, सससनिनिधप, मममपधनिध, सग्रह् न्या सां श त्रिपुट यु क्त सालगमे ल पपपममपम, गगरिससनिध, सगरिगमपध, निधसनिधपम, जनितसा लवि रा ग मवधा रय श्रीरा म गगरिसरि ॥ नमो नमो ॥ २५६ ॥
(2) भोगसावेरी। त्रिपुट ।
सा, ससरिसरिमप, धपमपमगरि, ससरिममगरि, आ रे रेभा नु को टि समकिरी ट ममपमागरि, मगरिसासा, रिरिमरिमपम, गरिसरिममप, धरपुरंदर विनुतु रे रे प्रतिम ध्यम इतर शु द्ध पापधधपम, पधनिपधनिध, धनिधपधपम, पधनिधाधप, आरो ह गव जिंत अवरो ह सं पू ण पापमगरिस, रिममपममप, धधपमापध, निनिधपपधप, मध्यरा ग स ग्रह न्या सां श त्रि पुटयु क्त
Page 397
२०२ संग्रह्चूडामणि:
धाधपमगरि, मममपधपध, पापमगरिस, रिमागगरिरि, सालगमे ल जनितभो ग सा वे रि रा ग
सरिमपधनिध, पमगरिसरिम, गगरिसरि ॥। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥२५७॥
३८. जलार्णवः । त्रिपुट।
(ऋषि-श्री) सरिग०००मपध०नि०स
सा, निधपधनिसस, रिरिगरिसरिरि, सनिधपधसरि, आ रे रेकरुणा कटा क्ष ज यजा नकी
मगरिसासा, सनिधपधसस, धनिसरिरिगरि, गमपमगरिग, रमणुरेरे प्रतिम ध्यम कै शिकि स्वर इतरशु द्व मपधधनिनिध, पधसनिधनिस, धसानिधपध, निसनिससनिध, आ रो ह अवरो ह सं पूर्ण स ग्रह न्या
सनिधनिधपध, पमगपमधम, गमपधमपम, गरिससमगरि, सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि का
गरिरिसनिसरि, सनिधपधनिनि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, जला णव रा ग मवधा रय श्रीरा म
सरिरिसरि॥ नमो नमो ॥ २९८ ॥
Page 398
लक्षणगीतानि २०३
(1) जगन्मोहनः । त्रिपुट।
सा, सरिमपपमग, रिसनिधसनिस, निधमपधसनि, आ रे रेजयजय वै कु ण्ठ वा स सससरिरिरिस, रिमगरीसा, सरिमपधमप, मगरिसरिमप, करुणा कर वरदुरेरे प्रतिम ध्यम कै शिकिस्वर धमगरिमपध, धपमपधमप, धधधमममप, धपममपपध, इतरशु द्ध आ रो ह गव र्जव क्र अवरो ह धमगरिरिमप, धपमपपधध, धसनिधमपध, सं पू र्ण सधसनिनिसस, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त सनीधममप, धपमगरिमम, मगारिसनिध, पपधसनिसस, जला णव मे लजनित जगन्मो हन रा ग सरिमपधसनि, सनिधपमगरि, सरिमगरि ॥। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ २५९॥
३९. झालवराली। त्रिपुट।
(ऋषि-गो) सरिग०००मपध०निस
सा, ससनिधनिसनि, धपमपधनिस, गगरिसरिनिस, आ रे रेनी ल मे घश्या म व रण
Page 399
२०४ संग्रह्चूडामणि:
पधनिसगरिग, मगरिसासा, ससससागरि, गरिरिगरिसनि, नो रजदल नेत्रु रे रे प्रतिम ध्यम का कलि स्वर
धगगरिगमप, मगरिरिसनिस, निधपधपमप, धससगरिरिग, इतरशु द्ध आ रो ह अवरो ह सं पू ण
धपधपमगरि, सरिससरिसस, रिगमपधपम, पधनिधनिसस, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि
निधधपमगरि, रिगरिरिसनिस, धसससनिधनि, सरिगमपधनि, का र झा लवरा लि रा ग मवधा रय
सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। श्री रा म नमो नमो॥ २६० ॥
(1) कोकिलपञ्चमः । त्रिपुट।
पा, पधनिसरिगरि, सगरिसरिगरि, गरिसनिधपध, ल्या णगुण शी लुरे कमनी य
पधनिसानिध, सनिवससनिध, गरिरिसासा, पपपधधधप, शुभा का र कमला व लभु रे रे प्रतिम ध्यम
पनिधधनिसनि, धपधनिसपध, निसरिगरिसस, रिगरिसनिसरि, काकलि स्वर इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह
Page 400
लक्षणगीतानि २०५ पधनिपपधनि, सारिसरिरिस, निससरिरिसनि, पनिसधनिसनि, मव जिंत मध्यरा ग स ग्रहन्या सां श धपधसससनि, सरिगरिरिसस, निधपपधनिस, पाधधनिनिस, त्रिपुटयु क्त झा लवरालि मे लजनित कोकिलप श्व गरिसगरिसस, पधनिसरिगरि, सनिधपधनिस, रिगरिसरि । म रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
(2) भूपालपश्चमः । त्रिपुट।
सा, सगरिससगरि, गपमससरिस, रे रेक्षी र सा गरशयन धससमधसस, आ सा रसनय न गरिगपपधम, सरिरिसासा, ससगगरिरिग, पपममधमध, श्री रमणु रे रे रे प्रतिम ध्यम का कलिस्वर मसरिसगरिग, पपममधधस, पमममधधस, पधममधसस, इतरशु द्ध आ रो ह निव जव क्र अवरो हगनि सससपमधस, पपपधधधम, धसपधमपम, सरिसगरिरिग, व जव क्र स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त पपपममसरि, पममसससरि, ससगरिसरिस, पधमधधसस, झा लवरा लि मे लजनित भू पा लप खमरा ग सगरिगपमध, सपधमसरिस, सगरिसरि।। मवधा रय श्रीरा म नमो नमो॥ २६२ ॥
Page 401
२०६ संग्रह्चूडामणि:
४०. नवनीतम्। त्रिपुट।
(ऋषि-भू) सरिग०००मप०धनि०स
सा, निधपधपमप, धनिधनिधपध, पधनिसरिगरि, आ रे रेकोद ण्डदी क्षा गुरो परशुरा म
गरिसनिधनिस, रिरिरिसासा, सरिगममगरि, मगरिरिसनिध, परा क्रमभ अनु रेरे प्रतिम ध्यम चतुः श्रुतिध
पधसपधनिस, रिगमपममप, धपमगरिपम, धधनिधनिधप, वत स्वरकै शिकिनिषाद इतरशु द्व आ रो ह
मधपमधपध, निधपधमपप, मपधसनिसस, सनिधससनिध, अवरो ह सं पूर्ण स ग्रहन्या सां श
पपधपधपम, मगरिममगरि, धपमगरिरिग, गरिससनिधप, त्रिपुटयु क्त मे ला धि का र नवनी त
धनिसधनिनिनि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि ।। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
(1) नभोमणिः। त्रिपुट ।
सा, सरिगरिमगरि, पमगरिसनिध, पसानिधपम,
आ रे रे जयजय गरुडतु र ङ्र शुभा ङ्र
Page 402
लक्षणगीतानि २०७
रिगिरिगरिसस, निधपसासा, सरिगरिमगरि, ममागरिगरि, भ क्ता न्त र डगुरे रे प्रतिम ध्यम चतुःश्रुतिधै गरीरिससरि, गरिमपामप, मगरिसारिरि, सरिगरिमपप, व त स्वरकै शिकिनिषाद इतरशुद्ध आ रो ह मममगरिमम, पपपममगरि, मपमपमगरि, मपमपससनि, धनिवर्जव क्र अवरो ह सं पू णे स ग्रहन्या सनिधनिपसनि, धपमपपमप, मगरिममगरि, गरिरिसससस, सां श त्रिपुटयु क्त नवनी तमे लजनितनभो सनिधपससरि, सरिगिरिमपस, सनिधपमगरि, सरिगरिरि।। मणिरा ग मवधा रयश्री रा म नमो नमो॥२६४॥
४१. पावनी। त्रिपुट।
(ऋषि-मा) सरिग०००मप०ध०निस
सा, सनिस्धपमप, धनिसधनिसरि, गरिसधनिसस, आ रे रेसुन्दर म न्दरधर पतितपा मगरिसासा, सरिगममगरि, मगरिसरिसरि, ससससधनिस, वनु रे रे प्रतिम ध्यम चतुःश्रुतिधै वत स्वरका ससपधनिसस, धपधपमपध, पधनिपधनिस, निनिसनिससनि, कलिनिषा द इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह
Page 403
२०८ संग्रहचूडामणि:
पधनिसनिसस, निसधपमपम, धधपममपम, गरिगरिससरि, सं पू ण स ग्रह न्या सां श त्रिपुट यु क्त
सरिगगमगरि, गमपमगरिग, रिसनिधनिसस, सरिगमपधनि, मे ला धि का र पा बनिरा ग मवधा रय
सनिधपमगरि, सरिरिसरि। श्री रा म नमो नमो ॥ २६५ ॥
(1) प्रभावली। त्रिपुट ।
सा, सरिममरिगरि, ससरिसससरि, सनिधपधनिस,
आ रे बलपरा क्रम विजयज य पुरं दरनुत
धनिसधनिसस, रिरिरिसासा, सससरिमपध, सरीमपधम, सी ता र मणुरेरे प्रतिम ध्यम चतुःश्रुतिध
रिमापपमा, रिमपधमपध, मरिगरिरिसरि, मपाधनिधनि,
व तस्वरका कलिनिषा द इतरशु द्ू आ रो ह
पधानिसनिस, ससनिसससनि, सानिसनिधम, पाधनिधपध, गव र्जित अवरो हसं पू णव क्र सग्रह न्या
पनिधधमपप, धधनिधधमम, रिगरिमरिगरि, सनिधनिपधनि, सां श त्रिपुटयु क्त पा वनि मे लजनित
Page 404
लक्षणगीतानि २०९
ससनिधधधनि, धममपपधनि, सरिमपधनिस, निधमपमरिग, प्रभा वलि रा ग मवधा रय श्रीरा म
रिसरिसरि ॥ नमो नमो॥ २६६ ॥
(2) चन्द्रज्योतिः । त्रिपुट।
सस, सरिगमगरिस, ममगगरिगरि, सधपमपधध, अरे श ङच क्र गदापा णे तुलसी दल
सरिगरिगरिस, गरिरिसासा, सरिगगरिरिग, सरीगगमम,
मा लिका भरणुरे रे प्रतिम ध्यम चतुःश्रुतिधै
पधापमपा, मपमपमगरि, गमपपधधप, पससधपधस,
वतस्वरका कलिनिषा द इतरशु द्व आ रो ह
सधपमपधध, पमगरिरिगरि, गरिसरिगमप, पधपपमगरि, अवरो ह निव ्जित स ग्र हन्या सां श
सपमगमगरि, सगरिसधधप, मपधसधसस, रिगरिसधसध, त्रिपुटयु क्त पा वनिमे ल जनितच न्द्र ज्योतिरा ग
सरिगमपधस, सधपमगरिस, रिरिगगरि । मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ २६७॥ 14
Page 405
२१० संग्रहचूडामणि:
४२. रघुपिया। त्रिपुट।
(ऋपि-षा) सरिग०००मप००धनिस
सा, सनिपमपधनि, सरिगरिससस, रिगरिसनिधनि, आ रे रेअमि त प क्रम अन न्तर प
पधनिसरिगरि, मगरिसासा, धनिसरिसरिस, सरिगरिगरिस, आ दि पू रुपु रे रे प्रतिम ध्यम षढ श्रुतिधें
मपधपमगरि, मपधपधनिध, धपमगमपध, निधपमपधप, वत स्वरका कलिनिषा द इतरशु द्ध आ रो ह
धनिधनिधनिस, सनिपधनिसस, निपधनिपधनि, पधनिसनिधनि, अवरो ह सं पू र्ण स ग्रह न्या सां श
ससनिनिससनि, सनिपमगरिस, मगरिगरिसरि, सनिधपधनिस, त्रिपुटयु क्त मे ला धि का र र घु प्रिया धनिसरिगगरि, सर्गिमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। रा ग मवधा रय श्रीरा म नमो नमो।।
(1) रघुलीला। त्रिपुट।
सा, समरिपमगम, रीरिमगरिस, निधनिपमगम, आ रेमधुसू दन के टभा रे पर मपू रुष
Page 406
लक्षणगीतानि २११
पमरिमपनिस, मरिमगरिसा, सममरिपमम, गामपमरिरि, पा कशा सन विनुतुरे रे प्रतिम ध्यम षट् श्रुतिधै
ममामगरिस, निधनिपनिसनि, सनिधनिपनिस, सामरिरिपम, व तस्वरका कलिनिषा द इ तरशु द्व आरो ह गमपमरिमिप, मगमरिमगरि, गामपमरिरि, मापनिपनिस, धव जव क्र अवरो हसं पूरणय क्र सग्रहन्या ससनिसासनि, धनिपनिनिसनि, ससनिधनिपम, पपमगमरिरि, सां श त्रिपुट यु क्त रघु प्रिया मे लजनित सनिधनिपनिनि, समरिपमगम, पमर्मिपनिस, सनिधनिपमग, र धुली ला रा ग मवधा रय श्री रा म
मरिमगरि ॥ नमो नमो॥ २६९ ॥
(2) गन्धर्वः । त्रिपुट।
पप, मपधनिपधनि, पमपधधनिप, धधनिपममम, अ रेबु द्धा बता र पु ण्यशरी पधनिसासा, रिरिगरिसनिप, नीसरिरिगरि, निसारिगरी, रु रे रे प्रतिम ध्यम षट्श्रुतिधै व तखरका
गस्सनिसरिग, रिसनिपपमप, मपधनिससरि, रिगरिसरिगरि, कलिनिषा द इतरशुद्ध आरो ह संपू ्ण
Page 407
२१२ संग्रहचूडामणि:
ससरिरिगगरि, ससरिगगरिस, गरिरिसासरि, रिसनिपधनिस, अव रो ह धव जिंत म ध्यरा ग स प्रहन्या सरिगरिसनिप, धनिपपधनिप, धनिनिसनिसरि, गरिगरिससनि, सां श त्रिपुटयु क्त रधु प्रिय। मे लजनित
पधनिसनिपप, धानिसानिप, मपधनिसरिग, रिसनिपमपध, ग न्ध र्व रा ग मवधा रय श्री रा म
निनिससनि ॥ नमो नमो॥ २७० ॥
(3) गोपतिः । त्रिपुट।
सा, सरिगरिगरिस, रिगमरिगरिस, ससरिगगमप, आ रे रे जय जय विजयी भव सा वं
मरिगरीसा, ससरिरिरिगरि, सारिगरिसरि, गमारिगरी, भौ मुरे रे प्रतिम ध्यम ष द्श्रुतिधे व त स्वरका
सरिगमपपम, रिगमरिगमप, धनिपपधनिप, पधनिपपमरि, कलिनिषा द इतरशु द्ध आ रो ह सं पू र्ण मपमरिगरिस, सरिगरिमरिग, सारिगागम, मपधनिपपम, अवरो ह धव जव क्र म ध्यरा ग स ग्र हन्या रिगमरिगरिरि, गमपमरिगरि, गमपमरिगम, रिगरिमरिगरि, सां श त्रिपुटयु क्त रघु प्रिया मे लजनित
Page 408
लक्षणगीतानि २१३
सरिगमरिगरि, सरिगमपधनि, पमरिगरिसरि, सरिगरिरि।। गो पतिरा ग मवधा रय श्रीरा म नमो नमो।।
चक्रम् VIII
४३. गवाम्भोघिः । त्रिपुट ।
(वसु-पा) सरि०ग००मपधनि००स
सस, सनिधपमपध, पमपधनिधनि, ससससरिगरि, स च्िदा न न्द गो वि न्द मुकु न्दमा मगरिसासा, निधसरिगगरि, सरिगगरिसरि, मपमगरिसरि, धवु रे रे सा धा रण गां धा र प्रतिम ध्यम
धसरिधरिसरि, गमपधपमप, ममधपमगरि, सरिगमपधनि, इतरशु द्व आरो ह अवरो ह सं पू र्ण धसनिधपधप, मनिधपधसस, सनिधससनिध, सनिधपमपध, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि धपमपमगम, गरिसनिधसस, धसरिगरिसरि, सरिगमपधनि, का र गवा म्भो धि रा ग म वधा र य
सनिधपमगरि, सरिरिसरि ॥ श्री रा म नमो नमो॥ २७२ ॥
Page 409
२१४ संग्रहचूडामणि:
(1) गीर्वाणी। त्रिपुट।
सा, सरिरिगरिगरि, मगमगरिसरि, गरिममागरि, श्री धरसुरवरनि र न्तर विनत चरणा म्बुज
सनिधनिससरि, मगरिसासा, सारिगरिमग, मगरिरीगरि, कमला व लभु रे रे सा धा रण गां धा र
मधपमगरिम, गमधनिपनिध, पवपममगरि, सरिगरिमगम, प्रतिम ध्यम इतरशु द्व आरे हसं पू णव क्र गरिसरिमगम, धानिपनिधस, साससनिधप, मधनिपनिधध, अवरो ह सं पू र्ण सग्रह न्या सां श सससनिनिधप, मगरिमगमम, धानिपनिधध, पापममगरि, त्रिपुट यु क्त गवाम्भो धि मे लजनित गीर्वा णि
सरिगरिमगम, धनिपनिधसस, निधपमगरिस, रिसरिगरि ॥ रा ग मवधा रय श्रीरा म नमो नमो।
(2) कलवसन्तः । त्रिपुट।
सा, आ सगमगसगम, गसनिपमगम, पधनिससनिप, रे रेवे द रु प वे णुना द धनिसगगसा, सागसगमप, धनिपमगमप, धनिधनिपधनि, विनो दुरे सा धारण गां धा र प्रतिम ध्य म
Page 410
लक्षणगीतानि २१५
सससनिपधनि, पधनिसनिलस, निपमपधनिस, पमगसगमग, इतरशु द्व आ रो ह रिव ्जिंत अवरो ह मपधनिपमग, सगमगसनिप, मगगममपध, निपधनिनिसस, रिधव जित स ग्रह न्या सां श त्रिपुट यु क्त
गगमगगमप, धनिपमगसनि, पधधनिनिसम, गगममगसनि, गवा म्भो धि मे लजनित कलबस न्त रा ग
सगमपधनिस, सनिपमगसनि, पधधनिनि॥। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥। २७४ ॥
४४. भवप्रियः। त्रिपुट ।
(वसु-श्री) सरि०ग००मपव०नि०स
सा, सनिधपधनिस, रिरिरिसनिसरि, गमगरिसानि, आ रे रेजयजय मो हनरू प मुक्तकला प
पधनिसनिसा, धनिसरिगसरि, गमगरिसरिरि, गममपपमप, भरणुरे रे सा धा रण गां धा र प्रतिम ध्यम धपमगरिगम, पधनिपपधनि, धपमपधनिस, धनिसससनिस, कैशिकिस्वर इतरशु द्व आरो ह अवरो ह
सनिधनिधधनि, सनिधपमधध, निधपमपमग, गरिरिगमगरि, सं पू र्ण स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त
Page 411
२१६ संग्रह्चूडामणि:
मगरिसनिधनि, धनिसनिनिधनि, ससरिगमगरि, सानिधपधनि, मे ला धि का भव प्रिय रा ग
सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ २७५ ॥
(1) भवानी। त्रिपुट।
सस, सरिगमागरि, सगरिमगरिस, धनीधनिसरि, अरे गो वि न्द न न्दगो प कुमा र
गममधमगरि, गरिरिसासा, सारिगमगम, मगरिरिगगम, नवनी त चो रु रे सा धा। रण गां धा र
धधनिमधनिध, गमरिगमधध, मधनिधनिनिध, धमधनीधध, प्रतिम ध्यम कै शिकिस्वर इत रशु द्व आ रो ह
मधनिसससनि, धनिनिसनिधनि, धाधमधधम, धमगरिसगरि, अवरो ह प व जित सग्रहन्या सां श
सरिगममगरि, मगरिसनिधनि, धरिसनिसरिरि, मगरिसरिरिस, त्रिपुटयु क्त भव प्रिय मे लजनित भवा निरा ग
सरिगमधनिस, निधमगरिसनि, सरिरिसरि। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ २७६ ॥
Page 412
लक्षणगीतानि २१७
(2) सरसीरुहम्। त्रिपुट।
सा, सरिगमगरिस, गरिसनिधसस, रिगमगरिसरि, आ रे रेदश रथ कुमा र ता डका सं
गरिरिसासा, रिगरिगरिसरि, गरिरिसनिधम, मधनिधसरिग, हा रुरे रे सा धा रण गां धा र प्रतिम ध्यम रिगरिसरिगम, धमगरिगरिस, सगारीगम, धधमगरिरिस, के शिकि स्वर इतरशु द्व आरोह पव जव क्र
रिगमगरिगम, धमधमगरिग, माधमधनिध, मधनिनिधसस, अवरो ह पव जित स ग्रह न्या सां श
सनिधसनिधम, धधमगरिरिस, रिगमधमधम, गरिसरिगरिस, त्रिपुटयु क्त भव प्रिय मे लजनित सरसी रुह सनिधमधनिध, सरिगमधनिध, सनिधमगरिस, रिगरिसरि । रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
४५. शुभपन्तुवराली । त्रिपुट ।
(वसु-गो) सरि०ग००मपध००निस
सा, सनिधपमपध,मपधपधनिस, रिसनिधनिसरि, वे दो द्वारक विश्वंभर विदु रसं
Page 413
२१८ संग्रह्चूडामणि:
गरिनिसासा, सरिगमगरिग, मगरिगरिसरि, सनिरिसरिगम, नुतु रेरे सा धारण गां धा र प्रतिम ध्यम
गमपमपधप, मधपमगपम, धपमगरिगम, पपधधपपम, काकलिस्वर इतरशु द्ध आ रो ह अबरो hc
धपामगरिग, मपधपधनिध, पधनिसानिध, सनिधनिसनिध, सं पू र्ण स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त धपमपधपम, निधपमगरिग, मगरिसनिधनि, सरिगरिसरिनि, मे ला धि का र शुभ प न्तु वरा लिरा ग सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि ।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥२७८॥
४६. पड्िघमार्गणी । त्रिपुट।
(वसु-भू) सरि०ग००मप०धनि०स
सा, निनिधपधनिस, रिगसरिसनिध, पमपधसनिस, आ रे रेसी ता मनो हर दशरथन मगरिसासा, सगरिगगमग, रिगमगरिसरि, गरिसमगगम, न्दनु रे रे सा धा रण गां धा र प्रतिम ध्यम पधनिधपधप, धपामगरिग, पधसपधनिस, सनिधसनिधप, चतुः श्रुतिधै व तस्वर कै शिकिनिषा द इ तरशु द्व
Page 414
लक्षणगीतानि २१९
पधपनिधपम, निधनिपधपम, मधपमगरिग, मगरिपमगरि, आ रो ह अवरो ह संपू र्ण स ग्रह न्या
गगमगरिसरि, गरिसरिगरिस, धधपपमगरि, गरिसनिधपध, सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि का र
पधपधसनिध, पपधधसनिध, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, प ड्डियमा गे णीरा ग मवधा रय श्री रा म
सरिरिसरि।। नमो नमो॥ २७९ ॥
(1) तीत्रवाहिनी। त्रिपुट।
सा, सरिगरिगमप, मगमरिसनिध, पधपनिसरिस, आ रे रेश ङ् च क्र गदा पा णे
रिगमगरिसरि, सरिरिसासा, सारिरिगमग, रीर्सिरिगम, वा णी सं नुतु रेरे सा धा रण गां धा र
ममगमरिगग, सरीगममरि, रिगममरिसरि, सरिगगरिसस, प्रतिम ध्यम चतुःश्रुतिध वत स्वरकै शिकिनिषा द.
निसरिनिरिसस, सागरीगग, मगरिससरिरि, गमपधमपप, इ त रशु द्व आरो ह अवरो हसं पू र्णव क्र
नीधपनिसनि, सनिधपनिसस, निधमपमपप, पामगगरिग, सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त षड्डिधमा गं
Page 415
२२० संग्रहचूडामणि:
गमपमगरिरि, सरिगरिसनिध, पनिसनिधपनि, सरिगमपधप, णिमेलजनित ती व्रवाहिनि रा ग मवधा रय
निसनिधपमग, रिगममरि॥ श्री रा म नमो नमो॥ २८० ॥
(2) श्रीकण्ठी। त्रिपुट।
सा, सगगममगस, सममगसगस, निधपमपधनि, आ रे रेजयजय जग द्र क्षक जलधिगभी र
ससगगममग, मगससासा, सानिधनिसनि, धपमपपधध, अ ण्डजवा हनु रे रे सा धा रण गां धा र निधपमपधनि, सगामपमप, गममपमपध, धधनिधधपध, प्रतिम ध्यम चतुःश्रुतिधै वत स्वरकै शिकिनिषा द पमगमपधनि, निधपमगमप, मधपमपधनि, ससनिसससनि, इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह रिव जि त सनिधनिधधनि, सनिधपमगम, धपमगसनिस, निधपधनिसनि, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त्त ष डिधमा ग धनिसधनिसनि, सगमगसनिस, निधपधनिसनि, सगमपधनिस, णिमे लजनित श्री क ण्ठी रा ग मवधा रय निधपमगसनि, धपधनिनि।। श्री रा म नमो नमो॥ २८१॥
Page 416
लक्षणगीतानि २२१
४७. सुवर्णाङ्गी। त्रिपुट।
(वसु-मा) सरि०ग००मप०ध०निस
सा, सनिधपधनिस, गरिससगरिस, निधनिधपमप, दि व्यम ङलवि ग्रहल क्ष्मणा प्रजविभी षण
धनिसपधनिस, रिसरिसासा, सगरिसनिनिध, गरिसधनिसस, प ट्टा भि पे कुरेरे सा धा रण गां धा र रिगरिमममग, गमगरिसधनि, पधनिसरिगरि, गममगरिगम, प्रतिम ध्यम चतुःश्रुतिधै वत सवरका कलिनिषा द
पमगरिपमग, मपधनिधधनि, पधनिससनिस, सधपमपधप, इतरशु द्व आ रो ह् अवरो ह सं पू ण
धपममधपम, पधमगरिसरि, निपधनिसरिग, मगसरिगमग, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि
पपपमममग, सनिधनिपधनि, सरिगगरिसरि, सरिगमपधनि, का र सुवर्णा ङ्रि रा ग मवधा रय सनिधपमगरि, सरिरिसरि । श्री रा म नमो नमो॥ २८२॥
(1) सौवीरः। त्रिपुट।
सस, सरिगममगरि, मपधपमगरि, सनिपधनिसस, अरे' सकलसुरकिं नरगरुडनुत स रसिजनयन
Page 417
२२२ संग्रहचूडामणि:
धनिसनिसरिंग, रिमगरीसा, सारिगरिमप, मागरीमप, व न धिश़य नु रे रे रे सा धा रण गां धा र
धधपममगरि, सरीगरिमप, मधापधधा, निपधमगरिम, प्रतिम ध्यम चतुःश्रुतिधै वत खरका कलिनिषा द
गरिरिममगरि, मापधाधप, धपमधधपम, पधनिधनिमस, इतरशु द्ध आ गे ह अवरो हसं पू र्णव क्र
सनिपधपपम, गरिमपधपम, मगरिममगरि, सरिगग्मिगरि, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त सुब णाङ्गी सनिपधनिसनि, ससरिसनिसरि, सरिमगरिमनि, सरिगरमपध, मे लजनित सौ वी र रा ग मवधा र्य
निसनिपधपम, गरिससरि॥ श्री रा म नमो नमो।। २८३ ॥
(2) रतिका। त्रिपुट।
सस, सागरिगमरि, मगरिगरिसनि, धपमपधनिस, अरे पार्वती नुत नामरा म चन्द्रसद्गुण पधनिसगरिस, निधनिसासा, सागरिगमप, मगरिगरिगम, सान्द्रइ न्द्र विनुत्रेरे सा धारण गां धा र
गरिसनिधनिस, निधपमपधनि, पधानिसगरि, गममगरिगम, प्रतिम ध्यम चतुःश्रुतिधै वत स्वरका कलिनिषा द.
Page 418
लक्षणगीतानि २२३
पधपमपमग, रिगमपधनिध, पाधनीधप, धनिसनिसनिध, इतरशु द्ध आ रो हसं पूर्ण व क्र अवरो ह सानिधासनि, सानिधपमग, धपमगरिगम, पमगमगरिस, सं ५ू र्ण स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त निसगरिगमम, पपमगरिरिस, निधपमपधनि, सगरिगमपध, मुव र्णाङ्गी मे लजनित र तिकारा ग मवधा रय निसनिधपमग, रिससगरि॥ श्री रा म नमो नमो॥ २८४ ॥
(3) आभीरुः। त्रिपुट ।
पा, पधनिसनिधनि, पपधनिनिसस, मगमगसनिध, श्री शे प श़ा लनि वा स श्री वे क्रट
निपधनिनिसा, मागममगम, गगसनिवनिप, धनिनिसनिधनि, र मणुरे रे साधारण गां धा र प्रतिम ध्यम पधानिनिसा, मगाममगस, मगमपापम, गगसमगमप, चतुःश्रुति घै व त स्वरका कलिनिषाद इतरशु द्व
मागमपमप, मगसमगमप, मममगगसस, नीधनीपध, आरो ह अवरो ह रिव जव क्र मध्यरा ग
सामनिधनिस, निधनिपधनिस, मगससनिधनि, ससानिधनिप, सग्र ह न्या सां श त्रिपुटयु क्त सुबर्णाङ्गी
Page 419
२२४ संग्रह्चूडामणि:
धनिनिसनिसस, मागसमगम, गमगसनिधनि, पधनिसमगम, मे लजनित आभीरु रा ग मवधा रय
पमगसनिधनि, पपधनिनि। श्री रा म नमो नमो ॥। २८५ ॥
४८. दिव्यमणिः । त्रिपुट ।
(वसु-षा) सरि०ग००मप००धनिस
सा, सनिपनिपनिस, धनिसरिसनिस, पधनिसनिसरि, श्री जगदभिरा म जग न्ना थ जग न्मो
गरिरिसासा, धनिसरिगरिस, रिगरिनिसरिग, मगरिममगरि, हनु रेरे सा धा रण गां धा र प्रतिम ध्यम
ससरिरिगगम, पमगमगपम, पपपधनिधनि, पमगमपमप, षट् श्रुतिधै वत स्वरका कलिनिषा द इत रशु द्ध
मगरिसरिगम, पपपपधनिस, पससनिपमप, सनिपनिपगम, आ रो ह अवरो ह सं पूर्ण स ग्रह न्या
मपपधनिसनि, निपनिधपमप, पमगरिपमग, रिरिरिगरिरिस, सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि का र
Page 420
लक्षणगीतानि २२५
मगरिरिसगरि, गमगरिससनि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, दि व्यमणि रा ग मवधा रय श्रीरा म
सरिरिसरि। नमो नमो॥ २८६॥
(1) जीवन्तिनी। त्रिपुट।
सस सासममपम, गसनिपधनिस, मापधनिसनि, अरे मे रुम न्दर धी रभवभय हारमा धव
मपधनिसगस, मगसनीसा, समपधपमप, मगसनिनिसस, सरस स द्गुण शी लुरे रे सा धारण गां धा
निसममपधप, मापधनिपम, पपधनिपधनि, समगससमप, प्र तिम ध्यम ष द्श्रुतिधै वत स्वरका कलिनिषा द
धनिपधनिधनि, सससनिनिपध, निसनिपमपध, निसनिसानिप, इतरशु द्व आ रो ह रिगव र्जित अवरो ह
मपधनिसनिप, मागससमप, धनिपममगस, निपमपधनिस, रिधव जिंत सग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त निपपममगस, धनिसनिपधनि, पधनिसनिसस, मगसनिससनि, दि व्यमणि मे लजनित जी वन्तिनि रा ग
समपधनिसनि, पमगसनिसस, निपधनिनि। मवधा रय श्रीरा म नमो नमो॥२८७॥ 15
Page 421
२२६ संग्रह्चूडामणि:
(2) शुद्धगांधारी। त्रिपुट।
सस, सरिगमरिसनि, सनिधनिसरिग, ममरिसरिगम, अरे म नसिजजनक मधुसू दन म न्दरधर
निपमनिपपम, रिरिरिसासा, सानिपामनि, सनिधनिसनिप, मा धवु रेरे सा धारण गां धा र
मनिसरिगगम, मारिगमरिग, मनीसनिधनि, ससनिधनिसनि, प्रतिम ध्यम षट्श्रुतिधै व त स्वरका कलिनिषा द
सनिपमनिसनि, पमरिमरिसरि, ससरिरिगगम, गममगगमम, इ तरशु द्व आ रो ह पधव र्जित अवरो ह मनिपमरिगम, निपमरिसरिग, ममनिपममनि, पपममरिरिस, गव जव क्र स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त सरिगमरिसस, ममममरिसस, सोरिसारिग, मरिसनिधनिस, दि व्यम णि मे लजनित शुद्धगांधा री रा ग
सरिगमनिसनि, धनिसनिपमरि, सरिरिसरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥२८८॥
(3) आम्रपश्चमः । त्रिपुट।
सस, सरिगमगसरि, सनिधमधनिस, रिसरिरिगगम, अरे मौ निहृत् कमलवा स च म्पक
Page 422
लक्षणगीतानि २२७
मगसरीसा, सारिगामम, गममगमधम, गसरिगमधम, ना सुरे रे सा धारण गां धा र प्रतिम ध्यम
धाधममगरि, गमधनिधमध, निधमगमधनि, ससनिधनिसनि, षट्श्रुतिध वत स्वरका कलिनिषा द इतरशु द्व सानिधानिनि, धधमगमधनि, सनिधमाधम, धममगसरिस, आ रो ह पव र्जित अवरो ह पव जव क्र सरिरिगमगस, रिससरिससरि, सरिगसारिस, निधमधधनिनि, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त दि व्यमणिमे सरिगसरिगस, निधधमनिधनि, सरिगमधनिस, निधमगसरिस, लजनिता म्र प खमरा ग मवधा रय श्रीरा म
सरिगसरि ॥ नमो नमो ॥ २८९ ॥
(4) आदिपश्चमः । त्रिपुट।
सा, सरिसनिधनिप, धनिसधनिसस, निधनिपधनिस, आ रे रे दिनमणि वं शदी प करधृतचा प निसरिसासा, सारिसनिसरि, पमगरिसनिस, निधनिपमपध, बा णुरेरे सा धा रण गां धा र प्रतिम ध्यम नीसनिधनिस, निपाधनिसा, निधधनिपधनि, पधनिसनिसस, षट्श्रुतिधे व तस्वरका कलिनिषा द इत रशु द्व
Page 423
२२८ संग्रह्चूडामणि:
सरिपमगरिस, रिपधनिपमग, रिरिपपधधनि, ससनिधनिसनि, आ रो ह गमव जित अवरो हसं पू र्णव क्र धनिसनिधनिस, सनिधनिपधनि, पपममगरिस, रिपधनिपमग, स म्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त दि व्यमणिमे रिसनिधनिपध, निसनिधनिसस, सरिपधनिसस, निधनिपमगरि, लजनिता दि प खमराग मवधा रय श्री रा म
सरिसरिरि॥ नमो नमो ॥ २९० ॥
चक्रम् IX
४९. धवलाम्बरी। त्रिपुट।
(ब्रह्म-पा) सरि००ग०मपधनि००स
सा, सनिधनिधनिस, रिसनिधपमप, मपधनिसधस, आ रेअल मे लु मङ्ग नायक वे ङ्क ट रमण
निधपनिधधप, घसधसासा, ससरिगमगम, पमगरिगसरि, सा रसदल नयनुरे रे अ न्तर गां धा र
ससरिरिगगम, पधनिधपधप, निधपधमपप, धपममपधप, प्रतिम ध्यम इत रशु द्व आ रो ह अवरो ह
Page 424
लक्षणगीतानि २२९
निधपधसनिध, ससनिसनिधप, निधमपमगरि, गमपपधधनि, सं पू र्ण स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त निधपमगरिस, निधपधससस, सधसरिसधस, सनिधपधनिस, मे ला धि का र धवला म्बरि रा ग सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि ।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ २९१॥
(1) धवलाङ्गी। त्रिपुट।
सस, समगमगरिस, निधपधनिधस, मममपमगरि, अरे दी नजननुत रा जपू जित रा जवद न सनिधपधनिध, समगरीसा, मगरिसनिधस, मगमगगमम, रा जीवा क्षि रमणुरे रे अ न्तर गां धा र
मगरिसमगम, पमगरिससरि, रिपमपधपध, निधपधमपप, प्रतिम ध्यम इतरशु द्ध आ रो ह रिव र्जव क्र मगरिससरिरि, समगममगरि, समपधपमप, मधनिधधसस, अवरो ह सं पू र्ण स ग्रह न्या सां श निधपममपध, निधसनिधपम, पमगरिसमग, मपधपपधम, त्रि पुटयु क्त धवला म्बरि मे लजनित धवला ड्री गरिसनिधसनि, समगमपधनि, धसनिधपमग, रिसरिसरि।। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
Page 425
२३० संग्रहचूडामणि:
(2) भिन्नपौराली। त्रिपुट।
सा, समगसनिधनि, धसनिधपमप, धनिधसनिधनि, आ रे रेजयजय त्रिलो क ना य क
पधनिधसनिध, निधधसासा, समममपमग, समपमगसस, म न्दा रु रेरे अ न्तर गां धा र
निधपधनिधस, समपधपमप, धपमगसनिध, धधनिघसधनि, प्रतिम ध्यम इतरशु द्व आरो ह रिग व र्जव क्र
सनिधपधनिध, पमपधनिधनि, धपमधपमप, मगसममगस, अ वरो ह रिव जिंत स ग्रह न्या सां श
सपमपमगस, सपमपपधध, पमगसनिधप, मापधाधनि, त्रिपुटयु क्त धवलाम्बरि मे लजनित मिन्नपौरा
पधनिधसनिध, समपधनिधस, निधपमगसनि, धपपधध। ली रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
(3) देवगिरि:। त्रिपुट ।
सा, रिमपमगरिग, सनिधपमपध, सरिमरिममप, आ रे रेनी ल शरी र नि र मलगा त्र
मरिगरिसगस, निनिधसासा, रीमपधपप, धपमगरिगस, नी र जने त्रु रे रे अ न्तर गां धा र
Page 426
लक्षणगीतानि २३१
निधपमपधस, रिममगरिगस, रीमपपधध, धमपमगरिग, प्रतिम ध्यम इतरशु द्व आरो ह गनिव र्जिंत
सससरिरिरिम, पपधधपपध, पधधसनिधप, पपधधससस, अवरो हसं पू र णव क्र स ग्रह न्या सां श
सनिधनिधपम, पधपममगरि, मगरिमगरिग, सनिधनिधसस, त्रिपुट युक्त धवला म्बरि मे लजनित दे व गिरि
निधपधससरि, सरिमपधसनि, धपमगरिगस, रिमगसरि।। रा ग मवधा रय श्री रा म नमी नमो।।
(4) धर्मिणी। त्रिपुट।
सा, सनिधमधनिस, रिगमगरिसरि, गममधमगरि, आ रे रेजय जय दी नज न मि त्र
गरिससनिधनि, सरिरिसासा, निसरिगमगम, गममधमगम, दि व्यचरि त्रु रे रे अ न्तर गां धा र
धनिधनिधधम, गमधनिमधनि, सानिधामध, ससनिधामध, प्रतिम ध्यम इतरशु द्व आरो ह अव रो ह
निससनिनिसस, निनिधमधमग, रिगमधमगरि, ससरिसससरि, पव र्जित स प्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त
Page 427
२३२ संग्रहचूडामणि:
गममगरिसरि, ससनिनिधमध, निसरिगरिसरि, ससनिधनिसनि, धवला म्बरि मे लजनित ध र्मिणी रा ग
सरिगमधनिस, सनिधमगरिस, सरिरिगरि ।। म वधा रय श्री रा म नमो नमो॥ २९५ ॥
५०. नामनारायणी। त्रिपुट।
(ब्रह्म-श्री) सरि००ग०मपध०नि०स
सा, सससनिनिधप, धपमपधसस, निधसरिरिधस, आ रे रेच न्द्र वदनमधुसू दनवा मन
रिससनिधनिस, रिरिरिसासा, सरिगमगमप, गमपमपधप, श्री ध रकरि व रदुरेरे अ न्तर गां धा र
मगरिसनिधस, धसरिगमगप, धनिधपधनिध, ससपधनिसस, प्रतिम ध्यम कै शिकिस्वर इ तरशु द्व आ रो ह निधपमपधप, धसपधनिधप, मधपमगगम, मगमगरिसरि, अ वरो ह सं पूर्ण स ग्रह न्या सां श सरिगमगरिस, गरिरिगरिसरि, सनिधससरिग, मगगरिरिसस, त्रिपुटयु क्त मे ला धि का र ना मना रा सनिधधसधस, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। यणीरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
Page 428
लक्षणगीतानि २३३
(1) नर्मदा। त्रिपुट।
सस, सानिधपधनि, सरिरिसासरि, सरिगमागरि, अरे गो पकन्या भुज ङ्ग मौ निस ङ्र सममगरिसरि, रिमगरिसमग, सरिगरीसा, निधनिसरिसस, रुक्मिणी हद या व्जभृ ङ्र र ङ़गरे रे अ न्तर रिगमपमगरि, धनिधमपमप, रिसरिगरिगम, धधनिधमपम, गां धा र प्रतिम ध्यम कै शिकिस्वर इतरशुद्ध धधनिनिसनिस, निधनिससनिस, ससनिधमपम, धामपपमग, आ गे ह पव ्जित अवरो हसं पूर्णव क्र पममगरिसरि, सनिधधनिसरि, गगमममगरि, मममपमगरि, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त ना मनारा गरिसनिनिधनि, मधनिसनिसस, रिगमममगरि, सरिगमधनिस, यणी मे ल जनितन मेद रा ग मवधा ग्य निधमपमगरि, सरिगरिरि।। श्री रा म नमो नमो ॥। २९७ ॥
(2) मन्दारी। त्रिपुट।
सा, सनिपमपनिस, रिरिरिगरिसरि, गमगरिसरिग, शे षा द्रि वा स जग न्रिवे श
Page 429
२३४ संग्रहचूडामणि:
मगरिसासा, निनिसनिपनिस, निपमपनिनिस, निसरिनिनिसरि, वरदुरेरे अ न्तर गां धा र प्रतिम ध्यम
गममगगमम, पमगरिगमप, मपनिपमपनि, सनिपमपनिस, कैशिकिस्वर इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह
निपनिसनिपनि, सानिपामग, मपनिपमगम, पनिनिपमगरि, ध व र्जित सग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त गमपपमगरि, गमगरिसनिप, निनिसनिसरिरि, सरिसनिपनिनि, ना मनारा यणीमे ल जनितमन्दा रीरा ग सरिगमपनिस, सनिपमगरिस, रिरिगरिरि ।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥। २९८॥
(3) प्रतापः । त्रिपुट ।
सा, सनिधपमपध, पधनिपधनिस, गमममसरिस, श्री रा जबिम्बा ननसुभा षण विभीषणपो
गमसरीसा, ससगगमपम, सरिसगमपम, पधपमसगम, षणु रे रे अ न्तर गां धा र प्रतिम ध्यम
पधधपधपम, पधसधसनिध, गमपधापम, पधपधनिधप, कै शिकिस्वर इतरशु द्व आ रो ह रिव जिंत
मपधनिधनिस, धनिसधनिधप, मधपनिधपम, ससगमपमप, अवरो ह गव जव क्र स ग्रहन्या सां श
Page 430
लक्षणगीतानि २३५
मसरिसगमप, मसरिसनिधप, मपपधनिसनि, धपधनिसधनि, त्रिपुटयु क्त ना मना रा यणीमे ल जनितप्रता प सगममसरिस, सगमपधनिस, निधपमसरिस, निधनिसरि॥ रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
५१. कामवर्धनी। त्रिपुट।
(ब्रह्म-गो) सरि००ग०मपध००निस
सा, सनिधपधमप, पधधपधनिस, निसससनिसस, आ रे रेजयजय दी नशर ण्य लो कपू जित ससनिधधसनि, सरिरिसासा, धनिसरिसरिरि, मगरिसनिधस, दि व्यमणिभू षणु रेरे अ न्तर गां धा र रिगममगमप, पधपधपमप, धसनिधधपप, धनिधनिधपध, प्रतिम ध्यम काकलिस्वर इत रशु द्व आ रो ह निधधपधधप, मपधपमपध, मधपपमगरि, मगरिसमगरि, अवरो ह सं पू र्ण स ग्रह न्या सां श सरिसरिसनिध, पधधपधनिस, धनिसधससरि, पधसनिससरि, त्रिपुठयु क्त मे ला धि का र काम व धनि गरिसनिधसनि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि ।। रा ग मवधा रय श्रीरा म नमो नमो।।
Page 431
२३६ संग्रहचूडामणि:
(1) रामक्रिया। त्रिपुट।
सा, ससगरिगमग, मापधाधप, पमगगमपप, अ रेदा मो दर यज्ञ रक्षक य ज्ञदीक्षित
गाममगरिस, धधनिसासा, गरिगरिरिसनि, धपधमपधनि, सज्जनपो षकु रे रे अ न्तर गां धा र
पधनिसासस, रिगरिरीसनि, धपपधानिध, धनिसरिरिसस, प्रतिम ध्यम का कलिस्वर इतरशु द्ध आ री ह धगगरिसनिध, मपानिधधप, धनिसगरिरिग, रिगरिसरिसस, अवरो ह सं पूर्ण स ग्रह न्या सां श
निधपधमपप, पमगरिसरिरि, धनिसरिगगम, रिगमरिगगम, त्रिपुदयु क्त काम वर्धनि मे लजनित रा म क्रिय मपमगरिसस, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥३०१॥
(2) दीपकः । त्रिपुट।
सस, सगमपमगरि, ससनिधनिपम, गमपधपसस, अरे स च्चिदा न न्दरू प सगुणनि र्गुण गगगममगरि, धपमगमगरि, सगरिसासा, गगमगमगरि, धा ममा ध व दा मो दरु रेरे अ न्तर
Page 432
लक्षणगीतानि २३७
सानिधनिपम, गगमगमपध, पससगगरिरि, ससगरिरिसस, गां धा र प्रतिम ध्यम का कलि स्व र इतरशु द्ध
सागगामप, मगरिसगमप, धपमगमपध, पसनिधनिपम, आ रो ह रिनिव जवकर अवरो हसं पू र णव क्र
पधपसासा, ससनिधनिपम, गगमपमगरि, सागरिसगग, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त कामव धनि
मममगमगरि, सगमगगरिरि, सगमपधपस, निधनिपमगरि, मे लजनित दी पकरा ग मवधा रय श्री रा म
सगगरिरि।। नमो नमो॥३०२॥
(3) भोगवसन्तः । त्रिपुट।
सा, सरिगमगरिस, निधमधनिसरि, ससरिरिगगम, आ रे रेजयजय विहगया न क्षी रसा गर
धमगरिसनिस, निरिरिसासा, सरिरिगगमम, सरिगममगरि, कन्यका व छ भु रे रे अ न्तर गां धा र
गमगरिगमम, धनिधमगरिग, मधनिधमधनि, सानिधामध, प्रतिम ध्यम का कलि स्वर इत रशु द्व आ रो ह
Page 433
२३८ संग्रह्चूडामणि:
निसनिधमधध, निससनिधधम, गारिसनिसरि, गममगगमग, अवरो ह पव जित सग्रह न्या सां श मगरिसनिधम, धानिधनिसस, सरिगरिसनिस, निधनिसनिसरि, त्रिपुटयु क्त कामव धनि मे लजनित भो गवस न्त गरिरिसनिधनि, सरिगमधनिस, निधमगरिसरि, गरिरिसरि।। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
५२. रामपियः । त्रिपुट।
(ब्रह्म-भू) सरि००ग०मप०धनि०स
सा, सनिधपधनिस, निनिसनिनिसरि, गरिसनिसरिग, आ रे रेशं कर सं नुत प ड्कजा सन मगरिसासा, सनिधधमपध, धससपधनिस, रिगममगरिस, विनुतु रे रे अ न्तर गां धा र प्रतिम ध्यम
गमपगमपप, धधपधपमप, धपमगरिगम, गरिसरिगमप, चतुःश्रुतिधै वतस्वरकै शिकिनिषाद इतरशु द्ध
पधनिधधनिध, धपमपधपध, पधसपधनिस, निधपमपधनि, आ रोह अवरो ह सं पू ण स ग्रह न्या ससनिसससनि, धनिसनिधनिध, पनिधपधमप, पमगरिमगरि, सां श त्रिपुट यु क्त मे ला धि का र
Page 434
लक्षणगीतानि २३९
सरिगरिगरिरि, मगगरिससरि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, रा म प्रिय रा ग मवधा रय श्रीरा म सरिरिसरि॥ नमो नमो॥ ३०४ ॥
(1) राममनोहरी। त्रिपुट।
सस, सरिगमगरिस, निधपमपधनि, धसनिधधसस, अरे शिवसा यक लो कना य क शुभदा य रिगरिसासा, ससरिरिगगम, ममगमगगम, पममगगरिग, कु रे रे अ न्तर गां धा र प्रतिम ध्यम
मपाधपमग, गमापपधध, मनिधपधमप, पधपधामप, चतुःश्रुतिधै वतस्वरकै शिकिनिषा द इतरशु द्ध धनिघसासनि, धसनिधनिधध, निवसनिधपम, पधपधपमग, आ रोहसं पू णव क्र अवरो ह सं पू ण रीरिगमगरि, सरिसनिधसस, निधनिधससरि, निधपधपधनि, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त राम प्रिय धससनिधसस, रिग्गिगमगरि, मगरिससरिस, सरिगमपधनि, मे लजनित रा ममनो हरिरा ग मवधा रय धसनिधपमग, रिसरिसरि॥। श्री रा म नमो नमो ॥ ३०५॥
Page 435
२४० संग्रहचूडामणि:
५३. गमनश्रमः । त्रिपुट।
(ब्रह्म-मा) सरि००ग०मप०घ०निस
सा, सनिसपसनिध, निधपधपमप, पधनिसनिसस, आ रे रे मनसिज जनकलो क ना यक रिरिरिसासा, धनिसधनिसरि, गरिसरिरिगग, मगरिममगरि, दे बुरेरे अ न्तर गां धा र प्रतिम ध्यम
गमपमपधप, पधनिपधनिस, निसनिसनिनिस, धपमपमपध, चतुःश्रुतिघै वत स्वरका कलिनिषा द इतरशुद्ध निसनिसनिसध, मगरिरिगमग, मपमगरिसरि, सनिधधपधनि, आ रो ह अवरो ह सं पू ण स ग्रह न्या पंधनिसरिरिग, रिगममगरिस, पमगरिसरिरि, रिसरिसधनिस, सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि का र
धनिसरिरिगरि, रिसनिसधनिस, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, गमन श्रम रा ग मवधा रय श्रीरा म
सरिरिसरि॥ नमो नमो॥ ३०६॥
(1) गमकक्रिया। त्रिपुट।
सस, सरिममगमरि, सनिधपमपध, पधनिधनिसस, अरे क ल्याण गुणशी ल करुणा
Page 436
लक्षणगीतानि २४१
रिसनिसासा, सरिरिमममग, मरिरिसनिधनि, पधनिधनिसरि, पाड्गु रे रे अ न्तर गां धा र प्रतिम ध्यम ममागमरिस, रिसारिरिमा, पधधपमपध, मधमपपधम, चतुःश्रुतिधै व त स्वरका कलिनिषाद इतरशु द्ध गरिमपयपध, निवमपमपध, निसनिनिपवनि, सानिसससनि, आ रो ह गव र्जित अवरो हसं पू णंव क्र सनिवनिपधनि, सनिधपमपध, निधपवनिपम, पधपमगमरि, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त गमन श्रम मपमगमरिरि, सरिमगमरिरि, सनिवनिसरिरि, सरिमपधनिस, मे लजनित गमक क्रिय रा ग मवधा रय निधपमगमरि, ससरिसरि॥। श्री रा म नमो नमो॥ ३०७॥
(1) पूर्वकल्याणी। त्रिपुट।
सा, रिसनिधधपम, पधनिधससरि, गगमपमगरि, आ रे रेजयजय पर मपा व न भ क्पालन गमपमगरिस, निधससासा, रिरिरिससरिरि, गागमगरिस, पा पविमो चनु रे रे अ न्तर गां धा र रिरिगगमगरि, ससारिसनिध, पधापससा, रिरिगसरिरिग, प्रतिम ध्यम चतुःश्रुतिव व तस्वर का कलिनिषा द 16
Page 437
२४२ संग्रह्चूडामणि:
मममगमगरि, ससरिगमपम, पपमगरिगम, यपधनिपधप, इतरशु द्ध आ रो हसं पू र्णव क्र अवरो ह
धनिधसासा, साससासनि, धनिपधपमप, धधपपमगरि, सं पूर्ण स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त
गगमपधपध, निधपमधमग, धधमगगरिस, रिगमपमगरि, गमन श्रम मे लजनित पू र्वकल्या णीरा ग
सरिगमपधनि, धसनिधपमग, रिगरिसरि। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ३०८॥
५४. विश्वंभरी। त्रिपुट।
(ब्रह्म-षा) सरि००ग०मप००धनिस
सा, सनिधपधनिस, निससनिससनि, सनिधनिपमप, आ रे रेपुर हर सा यक रघुना
धनिनिसासा, सरिगसरिसग, मगगमगरिस, सममगरिगम, यकु रेरे अ न्तर गां धा र प्रतिम ध्यम
पाधनिपधनि, धनिससधनिस, सनिधपममप, धनिपधनिमप, षट्श्रुतिधै वत सवरका कलिनिषा द इ तरशु द्व
Page 438
लक्षणगीतानि २४३
निपमगगमग, मगरिगमगरि, गारिसारिग, रिसरिससरिस, आ रो ह अवरो ह् सं पूर्ण स ग्रह न्या रिगरिसनिसस, रिगमगमपम, धमपमगरिस, सनिधनिपधनि, सां श त्रिपुठयु क्त मे ला धि का र
सरिसनिसनिस, धनिसनिपधनि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, वि श्रं भरि रा ग मवधा रय श्रीरा म सरिरिसरि॥। नमो नमो॥ ३०९॥
(1) वैशाखः। त्रिपुट।
सस, सरिगमगमरि, सनिधनिपमप, धनिसधनिसस, अरे प रमपा वन कं द र्प को टिला रिरिरिसासा, गरिगमगमरि, सरिरिगगमरि, सनिधनिपधनि, वण्यु रेरे अ न्तर गां धा र प्रतिम ध्यम सानिधनिसनि, पधानिसरिस, गमपमगमप, धनिधनिपधनि, षट्श्रुतिधै वत स्वरका कलिनिषाद इतरशु द्ध साधनीधनि, सानिप्तासनि, सनिधनिपपध, निसनिधनिपम, आ रो ह सं पू र्ण अवरो हसं पू णव क्र पामपाधनि, पपमपधनिप, निधनिपमगम, गमरिगमगम, सप्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त वि श्वंभरि
Page 439
२४४ संग्रहचूडामणि:
पमगमरिसस, निधनिस्रिसनि, धनिपधनिसनि, सरिगमपधनि, मे लजनित वै शा ख रा ग मवधा रय
सनिधनिपमग, मरिससरि॥ श्री रा म नमो नमो॥ ३१०॥
चक्रम् X
५५. श्यामलाङ्गी। त्रिपुट।
(दिशा-पा) स०रिग००मपधनि००स
सा, सनिधपधनिध, निधपमपधनि, पनिधपधनिध, आ रे रेदे वे न्द्रादिसं नुत मुनिजनव सरिरिसासा, निधनिधनिसस, रिसरिगरिसरि, गगरिगरिरिग, न्दितु रे रे चतुः श्रुतिरिष भसा धा रण गां धा
मगरिगरिगम, रिगमगमपप, पधनिपधनिध, मपधनिपनिध, प्रतिम ध्यम इतरशु द्ध आ रो ह अवरो
निधसपधनिस, सससससनिध, धसनिधपधस, सनिधनिधपम, सं पू र्ण स ग्रह न्या सां श त्रिपुट यु क्त निधपमगमप, मगरिसरिसरि, निधपधधसरि, गगमगरिसनि, मे ला धि का र श्यामलाङ्गी रा ग
सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। मवधा रय श्रीरा म नमो नमो॥ ३११॥
Page 440
लक्षणगीतानि २४५
(1) श्यामला। त्रिपुट ।
सस, सगरिगमगरि, सनिधपधनिध, सससगरिसरि, अरे सरसस द्रुण श्री लक्ष्मी लो लगो मनिधसासा, सगारिगमग, रिसानिधनिनि, धपमपधनिध, पा लुरेरे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र ससनिधससनि, सगरिसनिधस, निधसगरिगम, मापमपधप, प्रतिम ध्यम इतरशु द्व आरो हसं पूर्णव क्र धनिधनिधसस, सानिधानिध, ससनिधधनिनि, धसनिधपमग, अवरो ह् सं पूर्ण स ग्रह न्या सां श मपमगरिगरि, सागरीगरि, गारिसनिधनि, सागरिससनि, त्रिपुटयु क्त श्यामलाङ्गी मे लजनित श्यामलरा ग सगरिगमपध, निधसनिधपम, गरिरिगरि।। मवधा रय श्री रा म नमौ नमो॥। ३१२॥
(2) देशावली। त्रिपुट।
सा, सनिधनिधधस, रिगमगरिसनि, धसनिधमनिध, आ रे निर ख़न नित्यो त्सव नि त्यक ल्या सरिगरीसा, गमामगरिग, सरिगमगगम, णु रेरे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
Page 441
२४६ संग्रहचूडामणि:
गममधधनिध, निधमगमधनि, मधनिधनिधस, निधमधसनिध, प्रतिम ध्यम इ तरशु द्व आ रो ह पव जव क्र ससनिधससनि, सनिधधधनिध, सानिधमगरि, गमनिधमगरि, अवरो ह पव जित स ग्रह न्या सां श
सरिगमगरिग, ममधमगरिग, मधमगरिगरि, मगरिगरिसनि, त्रिपुटयु क्त श्यामलाङ्गी मे लजनित दे शा वलि धनिधमधनिध, सरिगमधनिध, सनिधमगरिस, सगरिगरि । रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
५६. षण्मुखपियः । त्रिपुट।
(दिशा-श्री) स०रिग००मपध०नि०स
सा, सनिधनिधपम, मपधनिधनिस, पधनिमपधनि, आ रे रेसुन्दर सिन्धुब न्धन इ न्दुवदनमु सरिगसासा, सरिरिगरिसरि, मगरिसनिसस, रिरिरिगमगरि, कु न्दुरे रे चतुः श्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
गरिमगरिमप, पधमगरिगरि, मनिधनिधपम, पधनिसनिसस, प्रतिप् ध्यम कैशिकिस्वर इतरशुद्ध आ रो ह सससनिधनिध, पधनिसनिधनि, धपमपधपम, निधमपमगरि, अवरो ह सं पू र्ण स ग्रहन्या सां श
Page 442
लक्षणगीतानि २४७ मगरिपमगरि, गरिसनिधनिस, निधनिसरिगम, ममगरिगमग, त्रिपुटयु क्त मे ला वि का र ष ण्मुख प्रिय गगरिससरिनि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
(1) त्रिमूर्तिः । त्रिपुट।
मस, सगमगरिगरि, सनिधमधनिस, धनिसधनिसस, अरे स द्रुणधा म न पतिलला म जगदभिरा म
गसरिनीसा, सगरिगममग, ग मुरे रे मधाधमगरि, सगगममगम, चतुः श्रुतिरिष भसाधारण गां धा र मधमगरिगम, गारिसरिगम, धनिधमनिधम, मानिधनिसनि, प्रतिम ध्यम कैश़िकि स्वर इतरशु द्र आरो ह निधनिसनिसस, सनिधमनिधम, निधमगरिरिग, गरिसनिधनिस, अवरो ह पव जित स ग्रह न्या सां श रिसरिगमगम, मधमगरिसरि, निधनिसनिधनि, रिसरिसनिसस, त्रिपुटयु क्त ष ण्मुखप्रिय मे लजनित त्रिमू र्तिरा ग सरिगमधनिस, निधमगरिसनि, सगरिसनि॥ मवधा रय श्रीरा म नमो नमो॥ ३१५॥
Page 443
२४८ संग्रहचूडामणि:
(2) वसुकरी। त्रिपुट।
सा, ससनिधधमम, पधनिसनिसस, गगमगमगस, आ रे रेजयजय सा के त पुरनिवा स
गमगसनिधम, पधनिसासा, गगाममगस, निनीसनिधम, साधुजनर क्षकु रे रे चतुःश्रुतिरि ष भसाधा रण
पाधपधनिस, निधमपपधध, नीसनिधनिस, गगसनिनिसस, गां धा र प्रतिम ध्यम कैशिकि स्वर इतरशु द्व
गगमगगमम, गगसगमपध, निधमपपधध, निनिसनिनिसस, आ रो ह रिव जिंत अवरो ह रि पव जित
निधमपाधनि, सससनिनिधम, पधनिसानिध, ममगसागम, स ग्रहन्या सां श त्रिपुट यु क्त षण्मुखप्रिय पपधनिनिधम, गगमगगसनि, सगमपधनिस, निधमगसनिस, मे लजनित वसुकरिरा ग मवधा रय श्री रा म
गगममग ॥ नमो नमो ॥ ३१६ ॥
(3) भाषिणी। त्रिपुंट।
सस, सगरिगमगरि, सनिधपमपध, निससनिधनिस, अरे श्री र ङ्ग पुरनिवा स र ङ्ना
Page 444
लक्षणगीतानि २४९.
गरिगरीसा, गरीगमगम, पमागरिसस, रिसनिधपधनि, यकु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र सगरिगमगरि, सागरीगम, पधधपमपध, निधपमपधनि, प्रतिम व्यम कैशिकिस्वर इतरशु द्ध आ रो हसं पधनिपधधनि, सनिधपधनिस, सानिधानिस, रीसनिधपम, पृ णंव क्र अ वरो सं पू र्ण सग्र हन्या he'
पमपमपधप, निधपमगरिरि, सागरीगम, गारिससगरि, सां श त्रिपुटयु क्त षण्मुखप्रिय मे लजनित सानिधनिनिस, सगरिगमपध, निसनिधपमग, रिसरिसरि॥। भापिणिरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
(4) गरिगद्यः । त्रिपुट।
सा, निससगगमम, मगरिसनिसग, मपधपमगरि, आ रेवृ न्दावन वा सशे ष शयनसामज सनिनिसासा, निसागगमम, पमगरिसगरि, सगारिसनिस, व र दुरे रे चतुःश्रुतिरिष भसा धा रण गां धा र ममगरिसनिस, गगमगरिसनि, सनिनिसगगम, मपधमपपम, प्रतिम ध्यम कै शिकि स्वर इत रशु द्ध आ रो ह पधनिपपधनि, निधपमपधप, धापमागरि, सगमपमगरि, रिव र्जित अवरो ह सं पू र्ण म ध्यर। ग
Page 445
२५० संग्रहचूडामणि:
सागरीगरि, गमपनिधधप, मपधधपमप, पधनिधपमग, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त ष प्मुख प्रिय गरिसनिनिसस, गगमगरिसनि, निसगमपधनि, धपमगरिसनि, मे लजनित गरिगद्यरा ग मवधा रय श्रीरा म
ससगरिरि॥ नमो नमो॥ ३१८॥
५७. सिंहेन्द्रमध्यमः । त्रिपुट।
(दिशा-गो) स०रिग००मपध००निस
सा, सनिधसनिधप, निधपनिधपम, पधमपमपप, आ रे रेक्षी सा गर निवा
धनिसरीसा, रिसनिधधधप, मपधपधनिस, धनिसनिसरिरि, सु रे रे चतुः श्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
सरिगगमगरि, मगमगरिरिग, मपधधपधप, धपमगरिसरि, प्रतिम ध्यम का कलि स्वर इतरशु द्व आ रो ह
गमपधधनिनि, पधधसनिनिध, मपधसधसस, सधपनिमपध, अवरो ह सं ५ू स ग्रहन्या सां श
पधपधमपप, मगरिगरिरिग, मगरिसनिसस, सासससधस, त्रिपुटयु क्त मे ला धि का र सिं हे न्द्र
Page 446
लक्षणगीतानि २५१ धसरिगमगरि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि ।। म ध्यमरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
(1) सीमन्ती। त्रिपुट।
सस, सरिगमगरिस, पमपधनिसस, धनिससरिसप, अरे का मजनकनि का मसमरो द्दा मजगदभि धनिनिसासा, पमापधनिस, रिरीगमगरि, गममगरिगम, रा मुरे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र पमपमगरिग, मपपममगरि, गरिसपधनिस, सरिगमपधनि, प्रतिम ध्यम का कलिस्वर इतरशु द्ध आ रो ह ससपधनिसस, पधनिसपमप, मगमपधनिस, पापमगरिग, सं ५ू ण अवरो ह् धनिव जित सग्रहन्या मपमगरिगम, मगरिसपधनि, सपपधनिसरि, गमगरिगरिरि, सां श त्रिपुटयु क्त सिं हे न्द्रम ध्यममे ल सससपधनिस, रिरिगममगरि, सरिगमपधनि, सपमगरिसरि, जनितसी म न्ती रा ग मवधा रय श्रीरा म गगमगरि ॥ नमो नमो ॥ ३२० ॥
Page 447
२५२ संग्रहचूडामणि:
(2) माधवमनोहरी। त्रिपुट।
सा, सगरिगमगरि, गगमगगरिस, रिसनिधमपनि, आ रेसरसिजा क्ष समरभी कर सुजनर क्षक धनिनिसनिधम, पनिधनीसा, सगागरिगम, मगारिसगरि, दु ष्टशि क्षक धी रुरेरे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण ससगरिगमग, मपनिधमगरि, सासनिनिधम, पनिधनिनिसस, गां धा र प्रतिम ध्यम काकलि स्वर इतरशु द्ध गगरिसरिगम, मगरिगमगरि, गमपनिधधम, गमपपनिनिध, आरो हसं पू णव क्र अवरो ह पव जित निसनिधमपनि, धानिसनिसस, ससनिसनिधम, पनिधनिसनिध, स ग्रहन्या सां श त्रिपुट यु क्त सिं हे न्द्रम धनिधनिनिधनि, धमगममगरि, सगरिमगरिस, निधमपनिधनि, व्यममे ल जनितमाधव मनो हरि रा ग
सगरिगमपनि, धनिसनिधमग, रिसरिसरि॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥३२१॥
(3) शेषनादः। त्रिपुट।
सा, सनिधपधसस, निधपमपधस, रिगमगरिसनि, श्री रा मच न्द्र द या समु द्र ल क्ष्मणा
Page 448
लक्षणगीतानि २५३ धसरिसासा, सरिसनिधसरि, गमागरिरिस, निधपमपधस, ग्रजु रे रे चतुः श्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र रिगमगमगरि, गारिसानिध, पधसरिगगम, पधपमपपध, प्रतिम ध्यम काकलिस्व र इतरशु द्ध आ रो ह पधपनिधसस, सनिधपसनिध, पमपधसनिध, सनिधपमपध, निव र्जित अवरो ह सं पू र्ण स ग्रहन्या मपधपधपम, धपमगमगरि, सरिगमगरिस, रिगमगरिसरि, सां श त्रिपुटयु क्त सिं हे न्द्र म ध्यममे ल गगरिसनिधध, पधसरिगगरि, सरिगमपधस, निधपमगरिस, जनितशे घ नादरा ग मवधा रय श्रीरा म सरिरिगरि॥ नमो नमो ॥ ३२२ ॥
(4) घण्टाणः । त्रिपुट।
सा, सनिधमधनिस, धनिसधनिसस, श्री रिगमगरिसनि, यशोदा न न्दनमुकु न्द गो धनिसरीसा, सरीरिगगम, धमागरिगम, गरिसनिधमध, वि न्दुरे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा र ण गां धा र निसरिसरिगम, गमधनिधमग, मधनिधमगम, धनिसनिधनिस, प्रतिम ध्यम काकलिस्वर इतरशु द्ध आ रो ह
Page 449
२५४ संग्रह्चूडामणि: सनिनिसनिधम, धनिसनिधमम, धमगमगरिस, रिरिगगममध, अवरी ह पव ्जित स ग्रहन्या सां श
निधमधमगरि, गमधमगगरि, सरिगमगरिग, मगरिसनिरिस, त्रिपुटयु क्त सिं हे न्द्र म ध्यममे ल जनितघ ण्टा रिसनिसनिसरि, सरिगमधनिस, सनिधमगरिस, सरिरिगरि॥। णरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
(5) सर्वाङ्गी। त्रिपुट ।
सस, निधमधनिसस, धधनिसरिरिस, रिमगसरिसस, अरे वि श्वं भर वि श्वरू प विश्वना
निधनिसासा, सरीमगसरि, ससानिधमध, निससनिससंरि, यकु रेरे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
सगसरिगसरि, मममगसरिम, धमगसरिसस, सरिरिमगसरि, प्रतिम ध्यम का कलि स्वर इतरशु द्व आ रो ह
मधधनिनिधम, गसरिमधनिध, धनिसनिधनिस, निससनिधनिध, गपव जित अवरो ह पव जव क्रस त्रहन्या
निसनिधमधध, मधनिधमगस, रिसरिमगसरि, ससरिसनिसस, सां श त्रिपुटयु क्त सिं हे न्द्र म ध्यममे ल
Page 450
लक्षणगीतानि २५५
निधमधनिसरि, मधनिधनिसनि, सरिमधनिसस, निधमगसरिस, जनितस र्वा ड्गी रा ग मवधा रय श्रीरा म ससरिसरि॥ नमो नमो ॥ ३२४ ॥
(6) शुद्धरागः । त्रिपुट ।
सस, सनिपमपनिस, रिरिगसरिरिरि, गमगसरिसनि, अरे य क्षर्कि नर किं पुरुष ग न्ध वं पनिनिसासा, सरीगगमम, गसारिगमग, मपमगसरिग, विनुतुरे रे चतुः श्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र ममपपमगम, गा सरीगम, गमपनिपमग, ससरिरिगमप, प्रतिम ध्यम काकलिस्वर इतरशु द्ध आ रो ह निसनिपमपनि, सनिपनिनिसस, निसनिसनिपम, पनिसनिपमग, धव ्जित अवरो ह् धव जवक्र स ग्र ह न्या मपनिपमगस, रिरिगमगप्तरि, सनिपनिसनिस, रिगममगगस, सां श त्रिपुटयु क्त सिं हे न्द्रम ध्यममे ल रिगमगससरि, सनिपमपनिनि, सरिगमपनिस, निपमगसरिरि, जनितशु द्व रा ग मवधा रय श्रीरा म सरिगसरि॥ नमो नमो ॥ ३२५ ॥
Page 451
२५६ संग्रह्चूडामणि:
५८. हैमवती। त्रिपुट।
(दिशा-भू) स०रिग००मप०धनि०स
सा, सनिधनिधधप, मपधसनिसस, पधसपधनिम, आ रे रेतुलसी दा म कमला व
रिरिरिसासा, सनिधपधपस, पधनिसनिसस, रिगरिसरिसरि, लभु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसा धा रण गां धा र मगरिगरिसरि, सरिगमगमप, मपधपधपम, पधनिनिधपम, प्रतिम ध्यम चतुःश्रुतिधै वत स्वरकै शिकिनिषा द
धनिधपधपम, पधपमगमप, पधनिधनिधस, पधसपधनिस, इ तरशु द्व आ रो ह अवरो ह सं पू र्ण सससनिधनिध, पधपमपधप, धमपमगरिस, मगरिसनिसरि, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि गरिसरिसरिरि, धसरिगरिसनि, रिगरिसनिधनि, सरिगमपधनि, का र हैमवती रा ग मवधा रय सनिधपमगरि, सरिरिसरि । श्री रा म नमो नमो॥ ३२६ ॥
(1) सिंहरवः । त्रिपुट।
सस, सरिमरिगरिस, रिमरिगरिसनि, पनिनिसनिसरि, अरे चण्डको द ण्डपा लित गौ तमयो ष
Page 452
लक्षणगीतानि २५७
मरिगरीसा, ससानिनिपम, पपानिनिसस, निपमपमरिग, विमलुरे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
रिरिससरिमम, पपामरिगरि, ममापनिपम, पपमपमरिम, प्र तिम ध्यम चतुःश्रुतिधै व तस्व रकै शिकिनिषाद
पमरिगरिमप, निनिपनिपमरि, मपनिसनिपम, पनिनिससनिस, इतरशु द्व आ रो ह गधव जित अव रो ह
निपसनिनिपनि, सनिनिपपमरि, मपनिपपमरि, गरिमरिगरिरि, धव जवक् स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त सरिरिमरिगरि, मरिगरिससनि, सनिनिपनिसनि, रिरिममरिगरि, है मवती मे लजनित सिं हरव रा ग
सरिमपनिसनि, पमरिगरिसनि, सरिरिगरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ३२७॥
५९. धर्मवती। त्रिपुट।
(दिशा-मा) स०रिग००मप०ध०निस
सा, ससनिधनिसनि, धपमपधनिप, ससससनिसस, आ रे भरतव न्दितजगन्ुत दिविजपू
रिरिरिसासा, रिसनिस्धपम, धपममपधनि, पधनिपसनिस, जितु रे रे चतुः श्रुतिरिष भसाधा रण गां वा र 17
Page 453
२५८ संग्रहचूडामणि:
धनिसरिगरिस, मगरिगरिसरि, गमपगरिगम, पधनिमपधनि, प्रतिम ध्यम चतुः श्रुतिघै वत स्वरका कलिनिषा द पधनिपसनिस, धनिस्निनिसस, ससनिधपमप, सानिपामप, इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह सं पू णे मामपामप, पमगरिमगरि, सरिगमगगरि, पपममगरिम, स ग्रहन्या सां श त्रिपुट्यु क्त मे ला धि
सानिनिससरि, निसनिधनिसनि, रिरिरिसनिसस, सरिगमपधनि, का र ध मवती रा ग मवधा रय
सनिधपमगरि, सरिरिसरि॥ श्री रा म नमो नमो ॥ ३२८॥
(1) धौम्यः । त्रिपुट।
सस, सरिगरिसनिध, पमपधसनिध, ससरिगमगरि, अरे ख ण्डितमा री चजलधि ग र्वभ
सनिधसासा, सरीरिगमम, गरीगमगरि, सनिधसरिगरि, खनुरेरे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
सरिगरिसधस, रिगामगमप, मधापमगरि, धमपमगरिरि, प्रतिम ध्यम चतुःश्रुतिध व तस्वरक। कलिनिषा द
गमपधनिधम, पधनिधपधध, ससनिधससनि, सनिधसनिधप, इतरशु द्व आ रो ह निव जित अवरो ह
Page 454
लक्षणगीतानि २५९
निधपमगमप, धनिधनिधपम, गरिगगमपम, गगरिसनिधस, सं पू र्ण स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त
धनिमपधमध, सरिगरसधस, रिरिगगमगरि, सरिगमपधस, व मंवती मे लजनित धौ म्परा ग मवधा रय
निधपमगरिस, रिसरिसरि ॥। श्री रा म नमो नमो॥। ३२९॥
(2) रख्जनी। त्रिपुट ।
सस, सरिरिगसरिस, मगसरिसनिध, सरिगमगमम, अरे प्रह्ला द वरदको सल पुरनिवा स
गसरिसनिनिध, मधधसासा, सरिरिगगमम, गमागगमम, शे षशय नु रे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण
मगसरिसधस, रिगमधधधम, गगगममधध, मधाधमधा, गां धा र प्रतिम ध्यम चतुः श्रुतिधै व तस्वरका
धमगसरिगस, सरिगमधमध, मगसरिगमम, मधमधमगस, कलिनिषा द इतरशु द्व आ रो ह पनिव जिंत
रिगमधमगस, रिरिर्गिगमम, धासनिनिधस, ससनिधसनिध, अवरो ह् पव जव क्र सग्रहन्या सां श
Page 455
२६० संग्रह्चूडामणि:
सनिधमधसनि, धासनिधमग, सरिसनिधमध, सनिधसरिगस, त्रिपुटयु क्त धर्मवती मे लजनित र बनिरा ग
सरिगमधसस, निधमगसरिस, सरिगसरि ॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ३३० ॥
६०. नीतिमती। त्रिपूः ।
(दिशा-षा) स०रिग००मप००धनिस
सा, सनिपमपसस, सनिपपधनिस, पधनिसरिसनि, आ रेमुचुकु न्द पा लन बलिसू द न
सरिरिसासा, ससानिनिधनि, पधानिसरिस, मगरिसनिसस, विमलुरेरे चतुःश्रुतिरिष मसाधा रण गां धा र
सरिगमगमप, रिगमगमपप, गमपधनिसस, ससससनिधनि. प्रतिम ध्यम षटूश्रुतिध वत सवरका कलिनिषा द
सनिपसनिपम, पममपमपम, पधनिसनिपम, गरिसमगरिस, इ तरशु द्व आ रो ह अवरो ह सं पू र्ण
सरिगरिगसरि, धनिसनिससरि, गमगरिसनिप, धनिसनिपसस, स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि
Page 456
लक्षणगीतानि २६१
पधनिससरिरि, गरिसनिपनिप, धनिसरिरिसरि, सरिगमपधनि, का र नी तिमती ग ग मवधा रय
सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। श्री ग म नमा नमो॥ ३३१॥
(1) निषादः। त्रिपुट।
मम, सगरिमगरिस, निधमपमनिध, ससगरिमगरि, अंरे जग द्र क्षक नगधरव रठ नगे न्द्रसुता
गरिसरीमा, सगारिरिमप, मगारिसगरि, सनिधमपसस, विनुत् रे रे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
निपपमससस, गारिममगरि, मपासनिधा, निपमपसनिध, प्रतिम व्र्यम ष द्श्रुतिधें व तस्व रका कलिनिषा द.
मपनिनिपपम, गरिमपससनि, धमपनिपमप, सससनिधनिप, इतरशु द्ध आरो हधनि व र्जव क्र अवरो हसं
मनिधमपनिप, मगरिममगरि, सनिधमपसस, रिमपमगरिस, पू र्णव क्र स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त
सससनिनिधम, पसगरिमगरि, मपामगरिस, सगरिमपसनि, नी तिमती मे लजनित निषादरा ग मवधा र य
धमपनिपमग, रिससगरि।। श्री रा म नमो नमो॥। ३३२ ॥
Page 457
२६२ संग्रह्चूडामणि:
(2) हंसनादः। त्रिपुट।
सा, निधनिपममप, मरिमपधनिस, निधनिपधधनि, श्री ब लभ द्रा नुजमा ध व अ ण्डजवा
सनिनिसासा, सरीमरिसरि, ममापमरिस, सनिनिधनिपध, हनु रे रे चतुः श्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
पममपधनिस, नीनिसनिसस, रिमापमरी, प्रतिम ध्यम षट्श्रुतिधै वतस्वर का कलिनिपा द
सरिमरिमपप, धानिपमरिम, पपाधनिपध, निसनिधनिपध, इतरशु द्ध आ रो ह गव जिंत अवरो ह
निससनिनिसस, सनिधनिपधनि, सनिधनिपमरि, मपधनिपमरि, गव जव क्र स म्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त ममपमरिमरि, सरिमपमपप, मपमरिससरि, ममरिसनिधनि, नी तिमती मे लजनित हं सना द रा ग
सर्मिपधनिस, निधनिपमरिस, सरिरिसरि। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ३३३॥
(3) गोरिक्रियः । त्रिपुट।
सस, सगमगसनिध, निपधनिसनिस, गममगसनिस, अरे परवासुदे वदे वे श र ङ्रे
Page 458
लक्षणगीतानि २६३
निधनिसासा, निधानिपमप, धनीसनिसस, गममगसगम, शरु रेरे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
मपधमपधप, पामगसगम, पमागसगा, मपमगमपध, प्रतिम ध्यम षट्श्रुतिधे वतस्वरका कलिनिषा द
निसनिधनिसनि, धनिपधनिसनि, पधनिससनिस, सनिधनिपमप, इतरशु द्र आ रो ह रिव जित अवरो ह
धनिपधनिपम, गमपधनिपम, धनिपधनिसनि, धनिपपामग, रिव जव क्र स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त
गमपमगसग, मपपमगसनि, सगममगसनि, धनिपधनिसनि, नी तिमती मे लजनित गौ रि क्रिय रा ग
सगमपधनिस, निधनिपमगस, ससगसनि । मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ३३४॥
(4) कैकवशी। त्रिपुट। i
सस, सनिपसपधनि, पधनिसनिसरि, गमगरिसनिप, अरे प ङ्वजासन नुत क रुणा न्त र ङ्गर ङ्र
धनिसरीसा, रिगामगरिग, सरीसनिपम, पधनिसनिसरि, ना थुरेरे चतुःश्रुतिरिष भसाधा रण गां धा र
मगरिसससनि, सरिगमपमग, मपामपमा, गरिरिगरिरिस, प्रतिम ध्यम षट्श्रुतिधै वतस्वरका कलिनिषा द
Page 459
२६४ संग्रह्चूडामणि:
सरिसरिगमप, पामगामप, धापपामग, मपधनिपमप, इतरशु द्ध आ रो ह सं पूर्ण अवरो ह धपाधनिसनि, पधनिसनिसस, निपधनिसनिस, निपमपधनिप, धव र्जित स ग्रह् न्या सां श त्रिपुटयु क्त मरिगगमपम, गरिसनिपधनि, पधनिसनिसस, रिगमगरिसनि, नी तिमती मे लजनित क क वशी रा ग
सरिगमपधनि, सनिपमगरिस, सरिरिसरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ३३५॥
चक्रम् XI
६१. कान्तामणि: । त्रिपुट ।
(रुद्र-पा) स०रि०ग०मपधनि००स
सा, सनिधनिधपध, निधसपधमप, पपधनिसधस, आ रेन न्द कुमा र नवनी त
सरिरिसासा, सरिगरिसनिस, पधनिधसरिग, मगरिगममग, चो रु रे रे चतुः श्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
मगरिरिगसरि, रिसससरिगरि, मगरिगागरि, गमपगमपध, प्रतिम ध्यम इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह
Page 460
लक्षणगीतानि २६५
नीधनीधप, धनिधसानिध, निसनिधनिधप, मपधनिधनिध, सं पूर्ण स म्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त सानिधपमप, पामगरिगरि, सारिसनिधप, मपधनिसनिस, मे ला धि का का न्ता मणि रा ग
सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि । मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥। ३३६॥
(1) कुन्तलः । त्रिपुट।
सस, सरीगमगम, रीसनिधपम, धनीधससरि, अरे हरेदुरितनि वा रकमणि किरीटधा
गमरिसासा, सरीगमगरि, मरिसनिधधस, सरिगममगम, रकु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र गरिगमरिसरि, गरिसनिधसरि, गममपधपम, पधनिधनिधस, प्रतिम ध्यम इतरशु द्व आरो ह अवरो हसं
सानिधससनि, धासनिधपम, पधनिपमगरि, मरिसरिगमप, पू णव क्र सग्रह न्या सां श त्रिपुट यु क्त पधपमगरिम, पमगरिमरिस, निधपधनिधस, सरिगमपधनि, का न्तामणि मे लजनित कु न्तलरा ग मबधा रय
धसनिधपमग, मरिससरि ॥ श्री रा म नमो नमो॥ ३३७॥
Page 461
२६६ संग्रह्चूडामणि:
(2) श्रुतिरञ्जनी। त्रिपुट।
सस, सरिगससरिग, मगसारिगम, पपमगसरिग, अरे जयसा के त पुरवा स जयजानकी
सगरिसासा, सरीगगमम, गसरिरिगगम, पमपमपधप, रमणुरे रे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
मधपमगसरि, गमपधनिधप, मपधमपधध, नीधपामप, प्रतिम ध्यम इतरशु द्व आ रो ह सं पू र ण
धनिधपमपध, मधपमपधनि, धापमगमप, पधनिधपमग, अवरोहसं पू र णव क्र मध्यरा ग स ग्रह न्या
मपपधधनिनि, निधनिधपमंप, मगसरिगमस, गममगगमम, सां श त्रिपुटयु क्त का न्तामणि मे लजनित
पधममगसरि, गमगमगसरि, सरिगमपधनि, निधपमगसरि, श्रुतिर ञ्ञनि रा ग म वधा र य श्री रा म
सरिगमग॥ नमो नमो ॥ ३३८॥
६२. रिषभत्रियः । त्रिपुट।
(रुद्र-श्री) स०रि०ग०मपध०नि०स
सा, सनिधधनिधध, मपधनिधनिस, पधनिसरिसस, श्री करदया कर वेदसार बृ न्दावन
Page 462
लक्षणगीतानि २६७ सरिरिसामा, समानिधनिध, धनिमरिरिरिस, रिसनिससरिस, विहा रु रे चतुःश्रुतिग्प भ अन्तर गां धा र रिरिगरिससरि, सर्गिमपमप, धनिधनिपधनि, मपधपनिधनि, प्र तिम श्र्यम कशिकिस्वर इतरशु द्र आरो ह पचनिवधनिय, सानिवानिनि, मासधानिध, पमपधनिधप, अवगे सं प र्ण स ग्रहन्या सां te श निधपमापप, मगर्गिरिरिग, गाग्सिनिसम, धनिसरिसनिध, त्रिपुटयुक्त मे ला धि का र रिषभ प्रिय धानिसनिसनि, मरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि ।। ग मवधा रय श्री ग म नमो नमो।।
(1) रत्नभानु: । त्रिपुट।
सस, सरिममगरिस, रिममपमपप, निधपममगरि, अरे घ टितना ना भू पणस त्य भा षणदी न मगरिसासा, सरिमगरिमम, मनिधपमपप, मगरिग्मिगरि, पो षणु रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र मपपरिमपप, नीधमापप. मनिधपनिधप, निधनिसनिसस, प्रतिम ध्यम कशिकिम्वर इतरशु द्व आरो हसं सानिधनिनिध, मपनिधनिसनि, सप्तनिसनिधनि, पनिवनिसनिनि, पृ. र्णव क्र अवरो ह सं पू ण स ग्रह न्या
Page 463
२६८ संग्रह्चूडामणि:
धपपमगमप, धनिधपमगरि, ससरिसनिधनि, पनिधनिनिसस, सां श त्रिपुटयु क्त रिषभ प्रिय मे लजनित
रिमगरिसनिस, मगरिसनिधनि, सरिमगरिमप, निधनिसनिधप, र लभा नु रा ग मवधा रय श्री रा म
मगरिसरि॥ नमो नमो ॥ ३४० ॥
६३. लताङ्गी। त्रिपुट।
(रुद्र-गो) स०रि०ग०मपघ०निस
सा, सनिधपधनिस, रिरिरिसनिसरि, गमगगारिस, आ रे रेइ न्दु बि म्बा नन विहगवा
निधनिसासा, धधसनिधसस, धानिसनिसरि, रिगमगरिसनि, हनु रेरे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
मगरिगरिसनि, सरिगरिसधस, धपसनिधनिस, रीगमगमप, प्रतिम ध्यम का कलि स्वर इतरशु द्व आरो ह
धधपधपमप, धससनिधनिस, सानिधपमप, निधपधमपप, अवरो ह सं पू र्ण स ग्रह न्या सां श
Page 464
लक्षणगीतानि २६९ पमगरिसरिंग, मागरिसनिस, रीरिसनिसस, धसरिसनिसस, त्रिपुटयु क्त मे ला धि का र लता ङ्गी पधपधनिमनि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि ॥ ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
(1) गोत्रारि:। त्रिपुट।
मस, मरिमगरिसरि, सनिधपमपध, पधसपधसस, अरे बरसा के त पुटभे दन निवा रिमगरीसा, ससारिममप, मपपधमपप, मगरिसरिमप, मु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र मधपमगरिरि, मागरिममप, निधमपमपध, ससनिधनिधस, प्रतिम ध्यम काकलि स्वर इ तरशु द्ध आ रो ह धसनिधपधनि, धसनिधपमग, रिसनिधपमप, धधसधधसस, गनिव जिंत अवरो ह सं पू र्ण स ग्रह न्या पधसससरिरि, मगरिसनिधध, सरिमरिमगरि, मपधपमगरि, सां श त्रिपुटयु क्त्त लता ङ्ग: मे लजनित सरिसनिधसरि, ममपममगरि, सरिमपधसस, निधपमगरिस, गो त्रा रि रा ग मवधा रय श्रीरा म सरिमगरि ॥ नमो नमो ॥ ३४२ ॥
Page 465
२७० संग्रहचूडामणि:
६४. वाचस्पतिः । त्रिपुट।
(रुद्र-भृ) स०रि०ग०मप धनि०स
सा, सनिधनिधपध, मपधपधनिस, निससनिसनिरि, आ रे रेमा री चविदा र ष ड क्ष र
सरिरिसासा, सरिगरिगरिस, सनिधपधमप, धससधनिसम, निल यु रे रे चतुः श्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र मपधधनिनिस, निवनिधनिसरि, गमगरिगमप, धपधसानिध, प्रतिम ध्यम चतुः श्रुतिधै बत स्वरकै शिकिनिषाद सनिधनिसनिध, ससनिससपध, मपधममपध, सनिधधनिसनि, इ तरशु द्व आ रो ह अवरो ह सं पू ण धपमगरिसरि, सरिगमगरिस, धसनिधससनि, सारिगरिगम, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि गरिसनिधपध, पमपधनिधनि, सरिगममगरि, सरिगमपधनि, का र वा चस्पति रा ग मवधा रय सनिधपमगरि, सरिरिसरि। श्री रा म नमो नमो॥ ३४३॥
(1) बर्धरः। त्रिपुट।
सस, सगमगरिगम, निसनिधमधनि, सनिसरिगमग, अरे कौस्तुभा भ रणदी न शरणसा वे
Page 466
लक्षणगीतानि २७१
मगरिसासा, सगामरिगम, धमगरिसनिस, धनिसगगगम, भौ मुरे रे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
मगरिगमधम, गरिसगमरिग, ममागरिगम, धधनिधमगरि, प्रतिम ध्यम चतुः श्रुतिध वतस्वरकै शिकिनिषा द
गमधनिधमध, निसनिसनिसस, निधनिसनिधनि, धमगरिगमध, इतग शु द् आ गे ह पवजव क्र अवरो ह मगरिगमगरि, गरिमनिधनिस, मधनिसनिसस, निधधमधनिध, पव र्जित स म्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त निसनिसगरिस, सगगमगरिग, सागरिसनिस, सगमरिगमध, वा चस्पति मे लजनित बर्बरर ग मवधा रय
निसनिधमगरि, सससगरि॥ श्री ग म नमो नमो॥ ३४४ ॥
(2) उत्तरी। त्रिपुट।
सस, सनिधमपधनि, पधनिधनिसस, निसगमगसनि, अरे उभयकावे रिती रवा स र ङ्रना सगसनीसा, सगामगसनि, धनिसगमगम, मगसगममम, थु रे रे चतुः श्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र
पधमपधधम, पधानिधधनि, धमागसगम, मपधमपधनि, प्रतिम ध्यम चतुःश्रुतिघै व तस्वरकै शिकिनिषाद
Page 467
२७२. संग्रहचूडामणि:
धमपधनिधनि, सानिधानिस, निनिसनिससनि, सनिधनिसनिध, इतरशु द्व आ रो ह रिव जित अवरो ह
मधमपधनिस, सानिधमपध, मगसगमगस, निधनिसगसस, रिपव जिंत स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त
सानिधामप, धनिसनिधमप, पधधनिधधनि, सगमपधनिस, वा चस्पति मे लजनित उ त्तरिरा ग मवधा रय
निधमगसनिस, ससगसनि॥ श्री रा म नमो नमो॥ ३४५॥
(3) भूषावली। त्रिपुट।
सस, सरिगमगरिस, निधनिधसनिध, पधनिधससरि, अरे दा सा नुकू लशिशुपा ल शिर रछे
मगरिसासा, सरिगममगरि, गममगरिसनि, धसरिरिगगम, दनु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र
मगपमगरिग, पपपमममग, मपाधपमग, मपधनिधपम, प्रतिम ध्यम चतुःश्रुतिघै व तस्वरकै शिकिनिषा द
मगपधनिधनि, पधनिनिधधनि, धसनिधधसस, सनिधनिपधप, इतरशु द्व आ रो ह निव ्जित अवरो ह मगमपधपध, निधपमगमप, धपमगरिसरि, सनिधपमपध, सं पू र्ण स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त
Page 468
लक्षणगीतानि २७३
निपधसनिधस, रिगमगरिगरि, गारमनिधप, मपधसनिधस, वा चस्पति मे लजनित भू षा वलि रा ग
सरिगमपधस, निधपमगरिस, रिगरसरि।। मबधारय श्री र म नमो नमी॥ ३४६॥
(4) सारङ्ग: । त्रिपुट।
सा, सरिसरिगमप, धपमपमरिरि, सरिसपमपम, आ रे रेश ङ् च क्रधर क्षी र सागर
रिगमपमपा, पपमरिरिरिस, नीसनिवपम, पाधमपधनि शयनु रे रे चतुः श्रुतिरिष भ अन्तर गां था र
धनिसरिसनिस, रिसनिसरिसरि, रिसारिगमप, धपमपमरिरि, प्रतिम ध्यम चतुः श्रुतिधै व त स्वरक शिकिनिषा द
सरिसपमपा, मापधापम, पधनिधनिधप, मपधपममप,
इ त रशु द्ध आ रो ह सं पू र्ण अवरो ह
धनिसधनिसनि, सानिसनिधप, सनिधपमपध, निधधपपमम, गव र्जित स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त
पाधपमपध, पामरिगमप, धपमरिरिसनि, सरिगमपधनि, वां चस्पति मेलजनितसा रङ्गरा ग मवधा रय
सनिधपमरिस, रिसरिसरि॥ श्री रा म नमो नमो॥ ३४७॥ 18
Page 469
२७४ संग्रहचूडामणि:
(5) सरस्वती । त्रिपुट।
सस, सरिरिमरिरिस, निनिधपमपध, ससरिरिममप, अरे धी रनतम न्दा रसुरपरि वा रवे द
निधपमरिमप, मरिरिसासा, सरीममपप, धधपमरिमप, सा रजगदा धा रुरे रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर
मरिरिममरिरि, सनिधसधसरि, रिमपमपधप, रिमिपमरिमा, गां धा र प्रतिम ध्यम चतुःश्रुतिधे वत स्वर के
पपधधपमरि, पमपरिपमरि, सारिमापध, धधपपममरि, शिकिनिषाद इतरशु द् आ रो ह गनिव जित
पपधपमपध, धघसनिधधस, ससनिधससनि, धपमपामरि, अवरो ह गव जिंत स ग्रहन्या सां श ससरिसससरि, सरिमपपमरि, सपपममरिम, पमरिरिसनिध, त्रिपुटयु क्त वा चस्पति मे लजनित सरस्वतिरा ग सरिमपधसस, निधपमरिसस, निधधपध।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ३४८॥
(6) भोगीश्वरी। त्रिपुट।
सस, निधपमगरिग, पधनिपधनिध, सरिगरिसनिध, अरे श्री शश्री नि वा सदा सा नु
Page 470
लक्षणगीतानि २७५
पधनिधससा, सरिगरिसरिग, गपपमगरिरि, सरिगपमगरि, कू लुरे रे चतुः श्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
गपमपमगरि, मगरिगरिसनि, धसारिगपा, धपमगरिसरि, प्रतिम धयम चतुः श्रुतिधै व तस्वर कै शिकिनिषा द
सगपसरिगप, गपमगपधध, निधपममगरि, गपधनिधसस, इतरशु द्व आ रो ह मव र्जब क्र अवरो ह
ससनिसससनि, सनिधपमगप, धपमगपधनि, धपमगपपम, सं पू र्ण स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त गरिगपमगरि, सनिधनिधधनि, धनिधसरिगप, मगरिसरिगरि, वा चस्पति मे लजनित भो गीश्वरि रा ग
सरिगपधनिध, सनिधपमगरि, ससरिगरि ॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ३४९॥
६५. मेचकल्याणी। त्रिपुट।
(रुद्र-मा) स०रि०ग०मप०घ०निस
सा, सरिसरिसनिध, निपाधनिसरि, गमपमगरिस, आ रे रे मधुकै ट भा सुर सं
गरिनिसासा, गरीसनिधनि, पधानिसरिस, गरिगसरिनिस, हा रुरे रे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
Page 471
२७६ संग्रहचूडामणि:
गगमगरिसनि, धगारिगरिस, पगरिसरिसस, गमपपधनिध, प्रतिम ध्यम चतुःश्रुतिघै वत स्वरका कलिनिषा द
पगरिगसनिध, धनिसरिसगग, धगगमगरिग, सनिधधानिस, इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह सं पू र्ण
निरिसरिनिसा, निगमगरिसरि, गमपधधपम, गमपधानिध, स ग्रह न्या सां श त्रिपुदयु क्त मे ला धि निसनिधधनिस, धनिसनिधपम, निधपपमगरि, सरिगमपधनि, का र मे चकल्या णिरा ग मवधा र य
सनिधपमगरि, सरिरिसरि।। श्री रा म नमो नमो॥ ३५० ॥
(1) कौमोदः। त्रिपुट।
सा, सरिगमगरिस, गरिसनिमनिस, निसरिगरिसग, आ रे रेमधुसू द नअहिश़ यन सा रसदल
मगरिसासा, सरीगरिगम, निमागरिगम, निमगमगरिस, नयनु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र
निसरिगरिसनि, निसारिगसरि, मनीमगमा, मगरिसमगरि, प्र तिम ध्यम चतुःश्रुतिघै वतस्वरका कलिनिषा द ससरिरिगगम, गरिसनिरिसस, मनिसरिगमम, निमनिमगरिस, इतरशु द्ध आ रो ह अवरो ह पधव जित
Page 472
लक्षणगीतानि २७७
सारिगारिग, मगरिगसरिस, निसरिमनिसरि, सरिगमगरिस, स ग्र हन्या सां श त्रिपुटयु क्त मे चकल्या
गरिगससरिरि, गगममनिसनि, निसनिमगग्सि, सरिगिमनिसस, णिमे लजनित कौ मो द रा ग मवधा रय
सनिमगरिसनि, सरिगरिरि।। श्री ग म नमो नमो॥ ३५१॥
(2) यमुनाकल्याणी। त्रिपुट।
सा, सरिगरिगरिस, रिगरिसधपम, पधसरिगसरि, आ रे रेदी न श्ार ण्य धीराग्रग
गपमपगरिस, रिगरिसासा, रिरीगरिसरि, रिसाधपमप, ण्यला व ण्यु रे रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर
धसधपमपध, सससधपधस, रिरीगसरिग, रिसारिगरिस, गां धा र प्रतिम ध्यम चतुःश्रुतिधै व तस्वरका
गरिसधपमप, धसरिससरिरि, सारिगपमप, गरिसरिगपम, कलिनिषा द इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह
पधपमपगरि, गापमपधस, साधसवपम, पधसधपमप, निव जव क्र स ग्रहन्या सां त्रिपुटयु क्त
Page 473
२७८ संग्रहचूडामणि:
धापमपगरि, गपमपगरिस, रिगरिरिसधप, मपधपमपध, मेचक ल्या णिमेलजनित यमुनक ल्या णिरा ग
सरिगपमपध, सधपमपगरि, सरिरिसरि।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥। ३५२ ॥
६६. चित्राम्बरी। त्रिपुट।
(रुद्र-षा) स०रि०ग०मप००धनिस
सा, सनिपधनिसस, सनिधपमपप, मपधनिससनि, आ रे रेरा मा नुजसुजनमल हरकमलभ व
रिरिरिसासा, सरीगरिगम, गरिसससनिप, मपधनिससनि, विनुतुरे रे चतुःश्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र
सरिरिसनिपस, पधनिसनिधनि, सरिरिसमगरि, गमपपमगम, प्रतिम ध्यम षट्श्रुतिधै व तस्वरका कलिनिषाद
पधनिपधनिस, धनिससासनि, सनिपसनिधप, मापनीपम, इत रशु द्व आ रो ह अवरो ह सं पू ण
पधनिसनिसस, सनिपनिपसनि, सनिधपमगरि, मगरिममगरि, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि
Page 474
लक्षणगीतानि २७९
सरिससनिधनि, सनिपधनिसरि, सससधनिसनि, सरिगमपधनि, का र चि त्रा म्बरि रा ग मवधा रय
सनिधपमगरि, सरिगरिरि ॥! श्री रा म नमो नमो॥ ३५३॥
(1) चतुरङ्गिणी। त्रिपुट।
सस, समगमगरिस, निधनिपमपनि, समगरिसनिध, अरे तुलसी वन विहा र आ गमसं
निपनिसासा, गमगरिसनिध, धनिपनिसरिस, मगरिसमगरि, चा रुरे रे चतुःश्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
ससममगमप, पागमगमप, निनीधनिपा, गमगरिसमग, प्रतिम ध्यम षट्श्रुतिधे व तस्वरका कलिनिषा द
गमपगमपनि, धनिपगमपनि, सनिधनिपनिस, निसनिधनिपनि, इतरशु द्व आ रो ह रिधवर्जव क्र अवरो हसं सनिधनिपगम, धनिधनिपगम, मपगमगरिस, मममगगमम, पू र्णव क्र स म्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त पनिधनिपगम, मपगमगरिस, समगरिरिसनि, धनिपनिससनि, चित्रा म्बरि मे लजनित चतुर ङ्रिणि रा ग
समगमपनिस, निधनिपगमग, रिसनिसनि॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥। ३५४॥
Page 475
२८० संग्रह्चूडामणि:
चक्रम् XII
६७. सुचरित्रः । त्रिपुट।
(रवि-पा) स.०रिग०मपधनि००स
सा, सनिधसनिधप, मपधनिधसस, रिसनिधपमप, आ रे रे प्रह्ला द व र द परा शर
धनिसरीसा, धनिसरिरिसस, गरिरिसरिनिध, धसरिगमगरि, विनुतुरे रे षट् श्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
मपमगरिमप, धपधनिधनिध, धसनिधपधनि, ससससनिधप, प्रतिम ध्यम इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह
मापनीधप, पामगरिसरि, गरिसनिसनिध, धसरिसससरि, सं पूर ण सग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त निधसरिगमग, रिसरिरिससरि, गमपमगरिस, धसरिगरिसरि, मे ला धि का र सुचरि त्र रा ग
सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि ।। मवधा रय श्री रा म नमो नमो ॥ ३५५ ॥
(1) सत्यवती। त्रिपुट।
रिरि, रिमरिमरिसस, निधपमपधनि, धनिनिधससस, अ रे गो वि न्द गो पाल गो पिक wilaaktaier hn
Page 476
लक्षणगीतानि २८१
मगमरीसा, रिमपमपधप, मगमरिसिनिध, निधपधनिधस, जारुरे रे षट् श्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र रिमिगमरिसस, मरिरिसममरि, ममपधनिधप, मधपमपमग, प्रतिम ध्यम इतरशु द्र आगे ह गव ज वक्र
मरिमपधनिधर, ससनिधधसस, निधसनिधपम, पधनिधनिपध, अवरो हसं पू णंव क्र स ग्र हन्या सां श
निधनिपमधम, पपममगमरि, सपपमगमरि, सारिमगमरि, त्रिपुठयु क्त सुचरि त्र मे लजनित स त्यवती ससनिधनिनिध, सरिमपधनिध, सनिधपमगम, रिसरिसरि ॥ रा ग मबधा रय श्री रा म नमो नमो।।
६८. ज्योति:स्वरूपिणी। त्रिपुट।
(रवि-श्री) स००रिग०मपध०नि०स
सा, सनिधनिधनिस, निधनिधपपम, पधनिसनिसस, रे रेव्यासा म्बरी ष शौनका दि
रिरिनिसासा, सनिधधनिधप, पधसरिरिरिस, सरिरिगसनिस, विनुतुरे रे षट् श्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र धनिसरिगमग, मपधधनिधप, धनिसनिससनि, सनिधपमधप, प्रतिम ध्यम के शिकिस्वर इतरशु द्व आ रो ह
Page 477
२८२ संग्रहचूडामणि:
निधपमनिधप, पाधनिधधप, मनिधपधमप, धपमगरिसरि, अवरो ह सं पू र्ण स ग्रहन्या सां श
रिससरिगसस, धनिसरिससरि, गमगरिरिसस, निधनिपधनिस, त्रिपुटयु क्त मे ला धि का र ज्योतिः स्वरू
रिगमगरिसनि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसरि ।। पिणीरा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
(1) ज्योतिष्मती। त्रिपुट।
सस, सरिगमरिगस, निधमपमपस, रिगममरिगम, अरे रा मचन्द्र क रुणासान्द्र इन्द्रा दि
रिसरिसासा, सारिरिगगम, ममरिगगमप, मरिगसरिगम, विनुतुरे रे ष ट्श्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र
पमरिगममरि, गाममापप, मरिरिगमपप, सानिधमपम, प्रतिम ध्यम कैशिकिस्वर इत रशु द्व आ रो ह
पससनिधपस, ससनिनिधधम, ससनिधमपम, रिरिगगममरि, धनिव र्जित अवरो हसं पू र्णव क्र स ग्रह्न्य।
पमरिगपमरि, गगसरिरिगम, मरिगसनिधम, पमपसनिधध, सां श त्रिपुट यु क्त ज्योतिःस्वरू पिणीमे ल
Page 478
लक्षणगीतानि २८३
ममपसससस, रिगमरिगिसस, सरिगमपसनि, धमपमरिगस, जनितज्योति ष्र्मतीरा ग मवधा रय श्री रा म
सरिरिगग ।। नमो नमो ॥ ३५८ ॥
६९. धातुवर्धनी। त्रिपुट।
(रवि-गो) स००रिग०मपध०निस
सा, सनिधपधपम, पधसरिसधनि, पससनिधनिस, आ रे रेविदुरा क्रृ र उ द्ध व कुचे ल
रिरिरियासा, साग्सिनिधप, पपधपमपध, मपधपधनिस, विनुतुरे रे ष द्श्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र
धनिसरिसधस, रिमगरिससरि, मगमपममप, पधधधपपम, प्रतिम ध्यम का कलि स्वर इतरशु द्वू आ गे ह
पधनिधसनिस, पानिधानिध, ससधनिससनि, धपमगमपप, अवरो ह सं पूर्ण स ग्रहन्या सां श
मगरिरिसधस, रिसनिसससनि, रिगमगरिगस, सनिधपमपध, त्रिपुट यु क्त मे ला धि का र धा तुवर्धनि पधसनिधसनि, सरिगमपधनि, सनिधपमगरि, सरिरिसनि ।। रा ग मवधा रय श्री रा म नमो नमो।।
Page 479
२८४ संग्रहचूडामणि:
(1) धौतपश्चमः । त्रिपुट।
सस, सनिधपनिपस, निधपममपनि, पससरिगमरि, अरे ग रुडवा हन परमपा व न सरसिजा सन
पमरिसासा, ससरिगममरि, गमरिसरिगम, पनिधपमरिग, विनुतुरे रे षद् श्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
मरिसरिगमप, पाममारिग, मपनिपमरिग, मपपनिपसस, प्रतिम ध्यम काकलिस्वर इतरशु द्व आ रो ह ससनिधपसस, निधपमपनिप, सससससनिध, पमपनिपसनि, धव जव क्र अवरो ह सं पू णव क्र सग्रहन्या पनिनिधपमरि, गमपमरिगम, पममरिरिगम, रिसनिपससनि, सां श त्रिपुटयु क् धातुव धैनि मे लजनित सारिसारिस, गमरिसारिस, सरिगमपनिप, सनिधपमरिग, धौत पञ्चम रा ग मवधा रय श्री रा म मरिरिसरि॥ नमो नमो॥ ३६० ॥
७०. नासिकाभूषणी। त्रिपुट।
(रवि-भू) स००रिग०मप०धनि०स
सा, सनिधपधगप, मपधपधनिस, निसरिसनिधस, आ रे रेशिशुपा लद न्तव क्रा दि दनुजसं
Page 480
लक्षणगीतानि २८५
रिसरिसामा, ससनिनिधधप, मपपधधनिध, मधमनिधमध. हा रुरे रे पद श्रुतिरिप भ अ न्तर गां धार
सर्समममरि, गस्मिगरिरिस, स्लिनिधमसरि, गमपधनिधप, प्रतिम ध्र्यम चनुः श्रुतिध वत स्वरक शिकिनिषा द
मपधनिधनित, पधमपधपध, पधनिनिससनि, धनिसमनिधस, इतरशु द्र आ गे ह अवगे ह सं पू. ण निममनिममनि, मनिधपमपध, पमगरिससरि, मनिधपममप, स प्रहन्या सां श त्रिपुठयु क्त मे ला धि पधसपधनिम, निमग्मिनिधप, पधनिसनिमरि, सरिगमपधनि, का र ना सिकाभू षणीर ग मवधागय सनिधपमगरि, सरिग्सिनि।। श्री रा म नमो नमो॥। ३६१॥
(1) नासामणिः । त्रिपुट।
सस सरिगमरिसनि, धनिपमपमप, ससससनिपम, अरे क ल्या ण रा मभ द्र करुणा समु
रिगमरीसा, ससरिगिमरिरि, सरिगमरिसरि, सनिधनिपसम, द्ु रे रे षद श्रुतिरिध भ अ न्तर गां धा र
सरिगमममरि, मपामरिसरि, गमापपमप, ममरिरिसरिरि, प्रतिम ध्यम चतुःश्रुतिध व तस्वरके शिकिनिषा द
Page 481
२८८ संग्रहचूडामणि:
सगमगमपम, पधनिधपमग, मरिरिसनिधस, सगमपधसनि, को सलमे ल जनितकुसुमा वली रा ग मवघा रय
धपमगमरिस, सगगमरि। श्री रा म नमी नमो॥ ३६४ ॥
७२. रसिकप्रियः । त्रिपुट।
(रवि-षा) स०० रिग०मप००धनिस
सा, सरिसरिगमग, मगरिसनिसस, धनिसरिसगरि, आ रे रेरविकुल सो मदश रथ रा मसद्गुण
सरिरिसासा, सानिधपमप, मपधनिसनिस, सनिधनिससरि, धा मुरे रे षट्श्रुतिरिष भ अ न्तर गां धा र
ममगरिससरि, सरिगमपमप, पमपसनिधप, धनिसनिससनि, प्रतिम ध्यम षद् श्रुतिधे वत स्वरका कलिनिषा द
ससनिधनिसनि, निपमपमपस, पनिनिपपमप, पामपामप, इतरशु द्व आ रो ह अवरो ह संपूर्ण
मगरिसरिगरि, ससरिरिसरिस, मगरिरिसनिस, धनिसरिसनिप, स ग्रह न्या सां श त्रिपुटयु क्त मे ला धि
Page 482
लक्षणगीतानि २८९
मपतसनिधनि, पसनिधनिसनि, पमपधनिसनि, सरिगमपधनि, का र रसिक प्रिय रा ग मवधारय सनिधपमगरि, सरिरिसरि ।। श्री रा म नमो नमो ॥ ३६५ ॥
(1) रसमञ्जरी। त्रिपुट।
सस, सरिरिगमरिस, निपमपधनिस, धनिसधनिसस, अरे अन न्तकोटि ब्न ह्मा ण्ड ना य
मरिरिसासा, सरिगमरिसम, ममगमरिगम, पमपमगमप, कु रे रे ष ट् श्रुतिरिष भ अन्तर गां धा र
मरिगमपमरि, सममरिगमप, मपानिपमा, पससनिपधनि, प्रतिम ध्यम षद् श्रुतिध व तस्वर का कलिनिषा द सनिपमपसनि, सासनिपमरि, पामपामरि, पधनिपमपप, इ त रशु द्व आ रो ह सं पू र ण अवरो ह निपमरिससनि, पससपससनि, समरिसससनि, पधनिसनिसस, गधव र्जित स ग्रहन्या सां श त्रिपुटयु क्त सरिगमरिसनि, पपपधनिसरि, सरिगमपमरि, ससरिसससनि, रसिक प्रिय मे लजनित रसम अरि रा ग
सरिगमपधनि, सनिपमरिसनि, रिससरिरि॥ मवधा रय श्री रा म नमो नमो॥ ३६६॥
19
Page 484
श्रीवेङ्कटकविविरचित
बाहत्तरमेळकर्ता
Page 486
स्वरसंकेत:
षड्ज: Sa शुद्धरिषभ: ri चतुःश्रुतिरिषभः Ri षट्श्रुतिरिषभ: R'i शुद्धगांधार: ga साधारणगांधार: ga अन्तरगांधारः Ga शुद्धमध्यम: ma प्रतिमध्यम: Ma
पञ्चम: Pa शुद्धधैवतः dha चतुःश्रुतिधवतः Dha षद्श्रुतिधैवतः D'ha शुद्धनिषाद: ni कशिकनिषाद: ni काकलिनिषाद: Ni
Page 488
। श्री: II
श्रीवेङ्कटकविविरचित
बाहत्तरमेळकर्ता
याचें साहित्य। लावणीध्रुपदसह। ध्रुपदा विना मणालयां। मध्यमावती गीती। :
।। आदिताल ॥
- . Sa ni, Sa - - ., Ri - -. , Ri - Ri - I श्री मान् जो क रि Ri - -. , Ri - Ri . I Sa Ri ga - , Ri - Sa - Il रा ज्य वि ष्णु स म
ni - ni -, (g)Ri - Sa -, Sa - Ri -, Sa Ri Sa ni l च व्हा न वं श ज
Pa - Pa ni, Pa - ni - I Sa - - .- 11 भू प म णी
Ri - ma -, Ri - ma -, Pa - Pa -, ni - Sa - I र घु व र सु कृ पा
Page 489
२९६ संग्रह्चूडामणि:
ni - Sa ni, Pa - ma - I Ri - ga - . Ri - Sa - I! क टा क्ष ल ब्ध
ni - ni -, (g)Ri - Sa -, ni - Pa -, ni - Sa - 1 त्रि द शा धि प स म
Ri - Pa ma, Ri - ga Ril Sa - 11
वि व ध णी
. - ga -, - ma ma - , Pa - dha . , Pa - ma - I १. श्री स म क न का
Pa Pa - Pa -, Pa - dha Pa l ब्री शि व नृ प
Pa ma dha -, Pa - dha -, Pa - dha - , Pa - dha - I पु त्री प ति वि ल
Pa - dha -, dha Pa Pa ma I ma - - -, ga - - - Il से स द रीं
-
- ga - , ma ., ma - -, ma . -- 1-
२. र त्ना क्गी सी
ga - - -, ma - ma - I Pa .. . ,Pa - Pa - W आं गी ले उ नि
Pa - dha -, mi - Sa -, Sa - ri -, ni - Sa - I दि व्य कि री हिं 10
dha - ni Sa, ni ni dha - I Pa - - . ल से शि रीं
Page 490
बाहत्तरमेळकर्ता २९७
-
- Pa dha, - Ni Ni -, Sa - ri -, Ni - Sa - 1 ३. स क ल न गा न
-
- dha - , dha - dha - I Ni Sa Ni Ni, dha- Pa - I मू र्ति शो भ वी
. . ga ga, - ma ma . , Pa - Pa -, ma Pa dha - 1 ध न द वि भ वि या
-
- Pa -, dha Pa Pa ma l ma - . ., ga - . . Il पृ थ्वि व री
ga - ma -, ga - ma -, Pa - Pa -, Dha - Dha - I ४. व न स्प ती ची Dha ni Sa -, ni - Dha - I Pa - - Dha, Pa ma ma - I स र स फ ळें डु
- . Pa Pa, ma ga ga -, ri - ri -, Sa - Sa - I णु नि ठे वि ति
ni - Dha -, ni - ni - I Sa न ज र ब री
. - ma Pa, - Dha Ni -, Sa - . ., Sa ९. मा न व ती हे
- . Sa -, - Ni Dha - I Ni Sa Ni Dha, Pa - Pa - I पा हु नि स र्व हिं
Dha Pa, Pa - - , 'ma - Pa ma' ma -, ga . .. I क रि ती श्रला घा
Page 491
२९८ संग्रहचूडामणि:
. ri ri, Sa Ni ri - 1 Sa - ..- 11 प रो प री
ga - ma -, ga - ma -, Pa - Pa -, Pa - - - I ६. ल से श्रु ती सं
Pa - D'ha -, Pa - D'ha - I ma . Pa -, D'ha - D'ha - II ता न रू पि ब
-
- Ni Ni, Ni - Ni -, Sa - Sa -, Ni Sa ri - 1 फ ळ अ से हो
-
- ri ri, Sa Ni ri - I Sa - - 11 निर री
-
- dha -, dha - dha -, ma - ma -, Pa - Pa dha I ७. से ना प ति हा
Pa ma Pa ma, ga - ri - I Sa - ri ., ga ma ga - Il सि द्धू चि पु ढ ती
-
- ri -, Sa - ma -, ga - ga -, ri - Sa - I ल क्ष दे त से
-
- ni Sa, ni - nii - I Sa - - - , . - - - Il आ ज्ञे व री
ni - dha ni, dha Pa ma -, Pa - dha -, ni - Sa - 1 ८. लो कि ह् नु म तो ni - Sa ni, dha Pa ma - I ga - ma -, Pa . dha - Il ली न रा म द
Page 492
बाइत्तरमेळकर्ता २९९
dha - ni -, dha - ni -, Sa - ni -, Sa - - . 1 प ्ीं अ लि सा
Sa ni ri Sa, dha - ni - I Sa - ni -, Sa - - - Il दि न रा त्रीं
-
- Ni Ni, - Ni Ni -, Sa - Sa -, Ni Sa ri - I ९. स व त्स धे नु का
-
- Sa Ni, Sa - ri - I Sa - Sa -, Sa - - . Il सा लं कृ त हे
-- ga -, ga - ga -, ga ri ga -, ri - Sa-1 ग जो ष्ट ह य यु ग
-
- Sa Ni, ga ri Sa - 1 Ni Sa ri Ni, Sa - Sa - l हे भा री
-
- ni -, ni - Dha -, ni - -. , Sa - Sa - I १०. ना ट क प्रि या
ni - Dha -, ni - Sa - I ni Sa ni Dha, Pa - ma - Il ग णि का ह्या कीं
. - ga - , ri - ma -, ga - ga -, ri - Sa - I गा न क रि ति ब हु - ri ga ma, Pa - ma - I Pa - सु स्व ररीं
Pa - - -, ma - ga -, ga - ri -, Sa - - - I ११. को कि ल प्रि या
Page 493
३०० संग्रह्चूडामणि:
ma - ga -, Pa - ma - I Pa - - -, Pa - - . Il प हि ली सा जे
-
- Pa -, - Dha Dha -, Ni - Ni -, Sa - - - I र म्भे हु नि हे
Ni - Sa -, Ni - Dha - I Ni Sa Ni Dha, Pa - -0 सु कु मा री
.- gari, ga - -- , ga - ga -, ri - ga ma l १२. रू पा व ति
ga - ri ri, Sa - - - I Sa - ri -, Ni - Sa - Il उ र्व शी प री
-
- Pa Pa, Pa - - -, ma - Pa -, D'ha - D'ha - 1 भ र ता ग म नि पु
-
- Pa D'ha, - Pa ma - I Pa - - -, णा दु स री ॥१।।श्री।
. - ni -, n - ni -, Sa - . ., ri Sa ri - I १३. गा य क प्रि या
-
- Ga ma, Pa - ma - I Pa - - ., Pa - - - Il गी ती गा ती
-
- dha -, Pa - dha -, Pa - dha -, dha Pa ma - I न ट ना भि न या
-
- Ga ma, - Ga ri - I Sa - = दा वी ती
Page 494
बाहत्तरमेलकर्ता ३०१
-
- ma -, Ga - ma -, Pa - Pa -, Pa - Pa - I १४. व कु ला भ र ण
-
- Pa dha, - ni Sa - I ni - dha ni, dha - Pa - # शो भ ति यां स चि
-
- dha -, Pa - dha -, Pa - dha -, Pa - ma - I पा हु नि ज न
Ga - ma ., Pa - ma - I Pa . क्ि त हो ती
-
- ri ri, ri - - -, ri - Sa -, Ni - - - I १५. क रि ती मा या
Sa - ri -, Sa ri Ga - I ma - Ga -, ri Sa Sa - Il मा ळ व गौ ळा
-
- ma Ga, ma - Pa -, Pa dha Ni -, dha Ni Sa - I च्या ह्या ब र व्या
-
- Ni dha, Pa ma Ga ri I Sa - हो म ण ती
-
ni, Dha - ni -, Pa - Dha . , ni - Sa - I १६. व क्र वा क स म
-
- Ga -, - ri Ga - I ma - Ga -, ri Sa Sa - Il सु स्त नि यां प्र ति
-
ma, Ga - ma -, Pa - Dha - , ni Sa ni Dha 1 नि र खु नि वि ट ज
Page 495
३०२ संग्रह्चूडामणि:
Pa ma Ga Pa, ma Ga ri - 1 Sa - न म नि भु ल ती
-
- Pa -, Pa ma Dha Pa, Dha - - ., Ni Sa ri - I १७. सू र्य का न्त सु म
-
Sa Niri, Sa Ni Sa - I Dha - Dha -, Ni Dha Pa - I ना ने ल स वि ति
-
- Pa ma, Dha Pa Pa ma, Ga ma Ga ri, Ga ma Pa - 1 क अ णि क न ग
-
- Dha Ni, Sa - - Ni l Dha - Dha - , Pa . - - Il ब ले ती
-
- ma - , Ga - ma - , Pa - - ., Pa - Pa - I १८. हा ट का स्व री
-
. ma Pa, - D'ha Pa - I D'ha - D'ha - , Pa - Pa - I पे ठ णि ने सु नि
-
- Ga Ga, - Ga Ga -, ma - Pa ., Pa ma Ga - 1 का रचुं बि क ञन्चु कि
-
. ri ri, - Sa Ni - ! Sa . .. झ ळ क वि ती
-
- ni ., Sa - Sa -, Ri - Ri -, Ri - Ri . 1 १९. म ञ्जु ळ क र झं
-
- Ri ga, ma - - - I ga - Ri -, ga Ri Sa - Il का र ध्व नि ब रि
Page 496
बाहत्तरमेळकर्ता ३०३ - - Ri ga, ma - - ., Pa - Pa -, Pa - Pa - 1 प रि सा तु म्ही ब हु dha Pa ma ga, 'ma - pa ma ' ga - I ga - - ., Ri - - - I सु ज्ञ कृ ती Sa - ga ., Ri - ga -, ma - Pa -, Pa - . - I २०. मैं र व न ट (?) मै ni ni Sa ni, dha - Pa -I ma ga ma Pa, ga - Ri ni II र वी हिं ऐ कु नि Sa - Ri ni, - - Sa -, Ri - -. , ga Ri Ri Sa l पा डु नि आ श्र Ri - - ga, 'ma - Pa ma ga - ma - 'I ga - . ., Ri - - - I! र्या क रि ती
-
- Ri Ni, Sa - Ri ., - - Ri -, 'Sa Ri ga Ri' ga - I २१. की वा णि क ळ - - Ri ga, Ri Sa Ni - I Sa - Sa - , Sa - Sa - Il वां ति णि सु स्व र - - Pa dha, - Pa dha - , Ni Sa Ni dha, Pa ma Pa-I स ता ल ल य यु त dha dha Pa Pa, ga I 'ga - ma - ga ma Pa-', ह्या गा Pa ma ga Ri ll ती
Page 497
३०४ संग्रहचूडामणि:
-
- Ri - , Ri - Ri -, Ri - ga Ri, Sa - Sa - I . २२. हे चि ख र ह् र
ni - Ri -, Sa - Ri - I Sa - ni -, Dha ni Pa Dha Il प्रि या ति ग ङ्रा
ni - - Ri , ga ma Pa -, Pa Pha ni Sa, Ri ga Ri Sal शि व शि रिं च ढु नि
ni Dha Pa ma, - Pa ni - 1 'Dha - ni Dha' 'Pa - पा हे Dha Pa,' ma ga Ri Sa ll ती
- Pa, ma - Pa - , Ri - ga - , ma - Pa - I २३. गौ रि म नो ह रि
Ni Sa Ri -, Sa Ri ga - I Ri ga ma -, ga ma Pa - Il शि वा ङ्वि ब सु नि
- . Ri, Sa - Sa - , Sa Ni Ni Dha, Pa - - - 1 पा हा या शी
ma Pa Dha Ni, Sa Ni Dha Pal ma- ga-, RiSa Rigall क रि वि न ती
-
- Pa -, - - Pa -, - - Pa -, Pa ma D'ha - I २४. जे की व रु ण
Pa ma ga -, - - Ri - I Pa ma ga Ri, Sa - - - Il प्रि या हि सु ख वी
Page 498
बाहत्तरमेळकर्ता ३०५
-
- Ri Ri, Ri - - -, Ri - ga Ri, Sa - Sa - I हि म नी रा च्या Sa - Sa Ni, D'ha Ni Sa Ni I D'ha - - - , Pa - - - Il मि सें स ती ॥२ ।। श्री ।।
-
. ni -, Sa - Ri -, Ga - Ga ., Ga - ma - I २५. मा र र नी
Ri - Ri Ga, ma - ma Ga l Ri Ga ma Ga, Ga Ri Sa-I र ति भु लु नि म णे
-
- ma dha, - Pa dha -, Pa - dha Pa, ma - Pa ma 1 अ न ङ्ग प ति अ नु Ga - Ga Ri, - Sa Ri . I Ga - = कृ ल ब
-
- Pa ., dha - ni -, Sa - ni -, Sa - - . 1 २६. चा रु के शि हे - - Pa dha, - ni Sa - I ni ni dha ni, dha - Pa - Il चा म र तां
-
- Pa -, ma - ma -, ma Ga Ga Ri, Sa - Ri - 1 हो ती क ण 904
-
- Ga ma, - Pa ma - I Pa - - = झ ण त्का र
l'a - ma - , ma Ga Ga Ri, Pa ma ma Ga, Ga Ri Sa - I २७. स र सा श्ी हे 20
Page 499
३०६ संग्रहचूडामणि:
Sa Ri Ga ., Ri Ga ma - I-Ga ma Pa -, Pa~ - - ll दा सी घा ली
Pa - Pa -, ma Pa dha -, Pa - dha Pa, ma - Pa ma 1 वा रा ह ळु ह ळु Ga - Ga -, Ga Ri Ri Sa I Ri =
मु ख क र
Pa - Pa -, Dha ni Sa -, ni Dha Pa ma, Ga Ri Sa - 1 २८. ह रि का म्भो घी
. - Ri ., Ga - ma Pa t Dha - P'a -, Pa . - . Il ना च ल क्ष्म शी
Pa Dha ni -, Dha ni Sa -, Ri Ga ma Ga, Gư Ri Sa - 1 बो धि ल रा हा
ni - Ri -, Sa - ni - I 'Dha - ni - Sa - Ri Sa', ni नि र न्त र Dha Pa ma li
-
- Dha Pa, Pa ma ma Ga, Ga Ri Ga Ri, Sa - - - 1 २९. धी र शं क रा
-
- Ni Sa, - Ri Ga - 1 Ga - ma -, Ga Ri Ga - Il भ र ण रू प र घु
-
- Ga -, ma - Pa -, Pa - Pa -, Dha - Ni - 1 रा ज पा द यु ग
Sa'0 , ) Sa Ni Ni Dha I Pa - 11 दा. स व र
Page 500
बाइत्तरमेळकर्ता ३०७
Ri Pa ma Ga, Ri Sa Ri Ga, ma Ga Ri -, Ri - Sa Ni l ३०. न गा न न्दि नी स
Sa - ma ., Ga - ma - 1 Pa - Pa -, Pa - - - Il मा ब डो दा
ma Pa D'ha -, D'ha - Pa D'ha, Pa Pa ma -, ma - - - I म हा रा णि चा
-
Ga Ri Ga, Ri Sa Ni - I Sa - . ज न क ब रें
-
- Pa dha, Pa ma Ga ma, Pa - . -, Pa - Pa - I ३१. रि पु प शु या ग
-
- dha -, dha - dha - I dha Pa Pa ma, dha - dha - प्रि या म ति हा
-
- ni Sa, - ni Sa - , R'i - .. , Sa R'i Sa Sa ! ज्या ची म ण ती
ni - dha dha, Pa dha dha ma I Pa - जे शू र
ni - Sa -, dha - ni -, Pa - dha ni, dha Pa ma - 1 ३२. स्व से व कीं अ नु
. - Pa -, dha - ni - I Sa - ni ., Sa - . . Il रा ग व नी
ni - Sa R'i, R'i - Sa -, Sa Sa ni dha, ni ni dha Pa l बु द्वि अ से कीं
Page 501
३०८ संग्रह्चूडामणि:
dha dha Pa ma, Ga - ma - I Pa - . ., . . . . Il नि र न्त र
-
- Pa dha, Pa ma Ga ma, Pa - Pa -, Pa - Pa - I ३३. गा य भू ष णी
-
- Pa dha, - Pa dha - I Ni - Sa -, Ni dha Pa - ll भू षि त गौ री
-
- Pa dha, - Pa ma -, Ga - Ga -, ma - dha - 1 श्री च्या सु क् पे
-
Pa dha, - Pa ma - 1 Pa ma ma Ga, R'i - Sa - Il सी पा त्र
. - Sa -, Dha - ni -, Pa - Dha -, ni - Sa - I ३४. वा ग धी री
ni - Sa R'i, R'i - Sa - I ni - Dha -, ni - Sa - Il खे ळ से मु खिवं
. - ma - , Ga - ma -, Pa - Dha -, Pa Dha ni Sa I जा ण से पें
ni Dha Dha Pa, - Pa ma - I Pa ma ma Ga, ट् शा R'i - Sa - Il
-
- Dha - , Pa - Dha Pa, ma Ga ma - , Pa - Pa - I ३५. शू लि नी ति प रि - - ma Pa, - Dha Ni -I Sa - - . , Sa - - - Il नी ति ज या ची
Page 502
बाहत्तरमेळकर्ता ३०९
-
- R'i - , R'i - R'i ., Sa - Sa -, Sa Ni Dha Pa I मा नि ति न य वि
Dha Ni Sa Sa, Ni Dha Sa Ni I Pa - - ., - - - - Il द्रा ज व
-
- Sa Ni, D'ha D'ha - Pa, Pa ma Ga - , R'i - Sa - I ३६. न हो य च श ल
. - Sa - , R'i Ga - ma I Pa - - D'ha, Ni - Sa - Il ना टे या म्बु धि
-
. R'i - , R'i - R'i ., Sa Ni D'ha -, Pa - Pa - I म ध्य म दे शी
-
- ma Ga, - ma Pa D'ha I Pa ma Ga ma, Pa - - - Il हा च तु र ॥।३।।श्री॥
-
ga, ga Pa Ma - , Pa - Pa . , - Pa Pa - I ३७. श्रि त सु र सा ल
-
-
- Pa, dha Pa Ma - I - - ga ., ga ri ri Sa Il गा वि नृ पां प्र ति
-
Sa - - ni, Sa ni Sa-, ni -' Sa - ri Sa, Sa -' mini - I म ष्य म उ त्त म
-
- dha dha, dha Pa Ma - I Pa - -11 नि व डित से
-
- Sa ri, Sa ni dha ni, Sa - Sa - , - - Sa - I ३८. ज ला र्ण व चि
Page 503
३१० संग्रहचूडामणि:
-
- Pa dha, - Pa dha - I ni - ni - , Sa - - . Jl. ग म्भी र प णी
-
- Sa - , ni - dha - , Pa - - -, Pa - 'Pa - dha Pa' ! जो हे मा द्रि स म
Pa Ma Pa Ma, - g,a ri - I Sa - ... ।। घै र्यि अ से
· - Sa Ni, - Sa ri g,a, - ri 'Sa ri g,a ri', ri -- Sa - I ३९. झा ल व रा ळी
. - ga - , - Pa Ma - I - . Pa dha, - Ma Pa - Il या चें शु भ ब द्रु
-
- Pa dha, - Ni Sa - , Sa ri Sa Ni, dha - Pa - I ऐ क सु च रि ता
-
- ga ga, Pa Ma ga ri I Sa - - म ण ति अ सें
-
- Dha Pa, - Dha Dha - , Dha - ni -, Pa Dha - I ४०. श्री न व नी ता
Dha - ni - , Sa - Sa - Lni Sa ni Dha, Pa - Pa - Il प हा रि य दु व र
-- Pa -, Pa Ma --- , ga ga ri ri, Sa - Sa - I सा चक लि यु गी
-
- ga -, - Pa Ma - I Pa - 11 भा स त से
Page 504
बाहत्तरमेलकर्ता ३११
-
- Dha -, Dha - Dha -, - - Dha -, Dha - Dha - I ४१. पा व नी य श्री - Pa Pa Dha, - Ni Sa Ni I Dha - Dha Ni, Pa - - - II
रा म क था श्र - - Pa -, Pa -- P'a Ma, ga g,a ri ri, Sa - Sa - I द्वे नें प्र ति दि न - . Ma Pa, - Dha Dha Pa l 'Pa - Dha - Ni - Sa ऐ क त से Ni', 'Dha - Ni Dha Pa - Ma ' I
Pa - Pa -, . - Pa -, Ma Pa D'ha D'ha, Pa Ma Pa - I ४२. र घु प्रि या HO
Pa . , Ma - . . I ga ga ri ri, Sa - Sa - I की ज्या ची
ri - ri Sa, Ni - Ni - , Sa - ri - , Ni - Sa - I ते णें ष्र चि . - ga Ma, - Pa Pa - I Pa Ma Pa D'ha, Pa - - - II सा धि त से
-
- Sa -, nii - ni -, Sa - - -, ri - - - I ४३. स्वी य ग वा म्भो
ga - .. , Pa - Ma - I ga - ri -. , Sa - - - Il धी स च न्द्र सा
-
- Pa -, Pa --- ,'Pa Ma Pa dha - - - .', Pa Ma Pa-I उ सा तें
Page 505
३१२ संग्रह्चूडामणि:
-
- Ma Pa, dha dha Pa Ma I ga . .. , ri - Sa - Il दे त से
Pa dha ni -, - - dha - , Pa - dha ni, dha Pa Ma - I ४४. भ व प्रि या ळु - . Ma Ma, - Pa Ma - I Pa - Pa - , Pa - - - Il अ णि क क पा लु
Pa dha ni -, ni - ni -, dha ni Sa ni, Sa - - - 1 या स म हा ची
-
- dha ni, . dha Pa - I Pa Ma ga Ma, Pa - - - Il वा ट त से
-
- Pa -, Pa - Pa -, Pa - -. , Pa - Ma - I ४५. शु भा प न्त व
Pa dha Ni -, - dha Pa Ma I ga ga ri - , Sa - - - Il रा ळी स ह तू
-
- ri ga, Ma Pa dha Ni, Sa ri ga - , ri Sa Ni dha I ला भ म ण ती ज Pa Ma Pa Sa, Ni dha Pa Ma I Ni dha Pa Ma, सं तो में ga ri ga Ma Il
-
- Dha Pa, Dha - - -, Dha - Dha - , Dha - Dha - I ४६. दा उ नि प ...- Pa-Dha, - ni ni - I Dha - Dha -, Dha Pa Ma Pa II ष डिध मा र्गि णि
Page 506
बाहत्तरमेळकर्ता ३१३
. - Pa Ma, - Pa Ma -, ni - Dha - , Pa - - - I जिं की रि पु ला
-
- Pa Ma, ga - ri - 1 Sa - - 11 यु क्त दि से
Pa Ma Dha Pa, Sa Ni Dha -, - - Pa Dha, PaMa Pa-I ४७. सु व र्णा ड्री वि ज
- . Ma Pa, - Dha Pa - I Sa Ni Dha Dha, Ni - Sa - I य श्री ये उ नि
Sa ri ga -, ri - Sa -, - - Ni Sa, Ni Dha Dha - ! मा ळ घा लि ते
. - Dha Dha, Pa Sa - Nil ' Dha Pa Pa:' - ... 1 ब डु हो सें
४८. - - Pa -, Pa - Pa Ma, ga - ri -, Sa - - . I दि व्य म णी चा
-
- Ni -, Ni - Ni - I Sa - ri -, Ni - Sa - Il हा र हि त्या व री
-
- Pa Ma, ga - ri ga, Ma Pa D'ha -, Pa - Pa - I घा ली श ची प ति
-
- Ma Pa, D'ha Ni Sa Ni I D'ha - - ., Pa - - - Il स म भा से ॥४॥।श्री।।
-
- Sa ni, Sa - ri -, Ga - Ga -, ri - - . I ४९. ब हु य ध व ला :
Page 507
३१४ संग्रह्चूडामणिः
Ma - ri -, - - Sa - I ri Sa ri ni, Sa - Sa - W स्व री हि व्या पु नि
-
- Ga Ga, - Pa Ma -, Pa - -. , Pa - dha dha 1 गा ज त से दे
Pa Ma Pa Ma, - Ga ri - I Sa . . ., . . . - Il शो दे शी
Pa dha ni -, - - dha -, Pa - - ., Pa . ' Pa . dha Pa'l ५०. रा म ना म ना
'Pa - Ma .' Ga -, - ri Ga . I Pa . Ma ., Pa . - . Il रा य णि ज प सा
Pa dha ni Sa, ri - Sa -, ni Sa ni dha, ni - Sa - 1 ज प त अ से ब ह
-- 'dha - ni Sa, ni -' dha Pa Ma I GariGa Ma, P'a -.- Il श्र द्वे शी
-
- Gari, Ga - Pa -, - - Pa-, 'Pa - dha Pa Pa - Ma -'I ५१. रा ज्य का म व
dha - Ni ., - - dha - I Pa - dha Ni, dha Pa Ma - II र्ध नी ज या ची
-- Pa -, dha - Ni -, Sa - Sa -, Sa - Sa ri l चि त्त वृ त्ति नृ प
Ni-dha dha, Sa- Ni - I dha dha Ni Ni, dha dha Pa Mall स शी
Page 508
बाहत्तरमेळकर्ता ३१५
. . ni ni, Dha - Dha ., Dha Pa ni ni, Dha - Dha - I १२. म प्रि या क र
. - Pa Dha, ni Dha ni - I Sa - ni Dha, Pa Ma Pa - Il जा दि क क रि
-
- Ga Ga, Pa - Ma ., Ga Ga Pa Ma, Ga ri Ga - I नि न्य हिं मि
. Ma Pa, . Dha Dha - I Pa Dha Pa Ma, Pa - - - Il त्ति क दि व सीं
Dha - Ma . , Pa - Ma ., Ga - Ma . , ri - - - I १३. रि पु ज न ग म न
Ga - Ma -, . . Ga Ma I Ga - ri - , Sa - Sa - Il श्र मा मु ळे ब हु
-
- Dha Dha, Sa - Ni -, Ni Dha Ni Dha, Dha Pa श्र मुन हो ती Pa- 1 - - Ga Ga, Dha Dha Pa Ma l Ga - . ., Ga ri Ga - 1l व न वा सी
-
- P'a Ma, Ga - -. , Pa Ma Ga ri, Sa - - - 1 ५४. श्री वि शं भ रि Sa ri Ga ., . Ga Ga - ) Pa Ma Ga Ma, Pa - - - Il च्या सुकृ पे नें
-
. Ma Pa, D'ha - D'ha -, Pa D'ha Pa Ma, Pa - - - I वि ज य घ डे हो
Page 509
३१६ संग्रह्चुडामणि:
. Ma - Ga Ma, Ga - ri - I Sa - . र णि ज्या शी
-
- ni - , Sa - 'Ri - ga Ri, Sa - - .' Ri ., - Ri Ri - I ११. श्या म ला क्वि म हि
-
- Sa Ri, ga - ga - I ga Ri Ri - , Sa . Sa -- Il षा सु र म र्द नि
-
. Pa -, Pa - Pa-, 'Pa Ma Pa dha . . , Pa Ma Pa .1 प्र सन्न ज्या ला
-
- Pa Ma, ga ga Ri Sa I-Ri 11 अ ह र्नि शी
-
- Ri -, Ri - Ri -, - - Ri -, 'Sa Ri ga Ri - - ga -' I १६. ष ण्मु ख प्रि या
-
- ga ga, Pa - Ma - I Pa . Pa - , Pa - Pa dha Il प रि ने पा ला धि
'ni Sa Ri ga - ', Ri - Sa -, - - ni -, dha - Pa - I पा स दि ध ला
. - Pa Ma, ga ga Ri Sa I Ri = स्व सु ते शी
Pa Pa, Pa - Pa -, - - Pa ., 'Pa - dha Pa ६७. प रा णि सिं Ma - - .'1 Pa dha Ni -, - dha Pa Mal ga ga Ri Sa, Ri - - - Il हे न्द्र म ध्य मा
Page 510
बाहत्तरमेलकर्त्ता ३१७
· - Ri ga, Ri - ga - , Ri - ga - , Ri - Ri Sa- अरि ची श र णा
Ni - Sa Ri, ga - Ri - I Sa - - 11 च र णा शी
Pha Dha, - Pa Pa -, Pa Ma Pa Dha, Pa १८. है. म व न्ति नी Ma Ri - I
ga - Ri Sa, Ri - - - I Ri - ga . , Ri Sa ni Sa Il दु स री गा ते
-
- Pa Ma, - Pa Dha - , ni - . ., Sa - Ri - 1 ज्या चे स 9
Ri - ga Ri, Sa - ni-l Dha ni Sa ni, ni Dha Pa - Il की र्त्ती शी
-
. Dha Dha, Dha - Dha -, Pa Dha Pa Ma, Pa - Pa - I १९. ध र्म व ती ब ड 6014 - - Ma Pa,-Dha Dha-I Pa Dha Ni Ni, Dha Ni Pa-ll सू क्ष्म बु द्धि चा
-
- Pa Ma, - ga Ri -, Ri - ga Ri, Sa - - - I म ण ति अ सा वा
-
- Sa Sa, - Pa Pa - I Ma Pa Dha -, Pa - - - Il वि 5णवं शी
-
- Ri -, Ri - Ri -, Ri - - ., Ri - . . I ६०. नी ति म ती चा
Page 511
३१८ संग्रह्चूडामणि:
-
- Sa Ri, ga - ga - I ga Ri Ri -, Sa - Sa - Il रा ज्य चा ल वी
. - Pa -, Pa - Pa -, Pa Ma Pa D'ha, Pa - Pa - 1 ज नां सौ ख्य वी
-
- Pa Ma, ga ga Ri Sa I Ri .- H- ब हु हौ शी ॥।५।।श्री।
ni - Sa -, - - Ri ., Ga . . ., Ga - - - I ६१. ज्या ची का न्ता
Ga - Ga -, Ma - Ri - I Ga - Ga -, Ga Ri Sa - P म णि शि वे न्द्र नृ प
Ri - Sa Ri, Ga - Ga -, Ga Ga Ri Ri, Sa - . . I पु त्रि रा ज्य क रि
Sa - mi -, Sa - Ri - I Ga - च तु रगु णी
- . Pa - , dha - ni -, Sa - ni ., Sa . . . I ६२. पु रु ष ऋ ष भ
dha ni Sa -, - - ni - I dha ni Sư ni, dha - Pa - I प्रि या ळु जो न प
-
- Pa -, Pa - Ma -, Ga - Ga Ri, Sa - Ri - I सा व भौ म कु ल - - Ga ., .-. Pa Ma - I Pa - रा ज म णी
Page 512
बाहत्तरमेळकर्ता ३१९
-
- Ga Ma, - Pa dha -, Ni - Ni -, Sa - - , 1 ६३. न क ल ता क्री
dha Ni Sa . , Ni - dha - I Pa - Ma - , Ga - Ri - Il दा सि घा लि सु म
. . Ga Ga, Ga - Ga -, - - Ga Ri, Ni - Ri - 1 मा ला दे वि डि
Ga - Ga Ri, Ri - Ga Ri l Sa - , .... 1 व डि करु नी
. . Ga -, Ga - Ri -, Ga - Dha -, Pa - Ma - I ६४. वा च स्प ति स म
Ga . Ri -, Sa - Ri - I Ga - Ga Ri, Sa - . - Il व क्ता जो कीं
-
- Sa - , ni - Ri -, Sa - ni -, Dha ni Sa ni I वि द्ूां सां सी
Dha Pa Dha - , - ni ni - I Sa - .- 1 स न्मा नी
- . Sa Ni, Dha - Pa - , 'Ma - Pa Dha Pa - Dha - ,' ६५. स्वी य प ती Pa Ma Ga Ma I सीं
Ga - Ma Pa, - Dha Ni - I Sa - Sa ., Sa - - - I! र मे च क ल्या
Page 513
३२० संग्रहचूडामणि:
. . Ri ., Sa-Sa-, 'Ni- Sa Ni Ni - Dha-', Pa Dha Ni-I णी श्री. व च्ी
-
- Dha Ni, Pa - 'Pa Ma Ma Ga'l Ma Pa गु ण ग्वा Dha - , Pa Ma Pa - Il णी
Pa - D'ha - , Pa - D'ha . , Pa - Pa Ma, Ga - Ri - 1 ६६. वि चि त्रा स्व बी
Ni - Ri -, Ni - Ri - I Ga - Ga Ri, Sa - की र्तति ज या ची
-
- Ga Ga, - Pa Ma - , Pa - - ., Pa - Pa - I व्या पे श्व त
D'ha Ni Sa Ni, D'ha Ni Sa Ni I Dha - . ., Pa - - - I दा टो नी
. - Sa nri, ni - nri -, Sa - Sa -, Sa . . . 1 ६७. अ मि त सु च रि
-
- R'i -, Sa - R'i - I Sa R'i Sa Sa, R'i - - - Il त्रा रि ता सी
-
- Ga Ga, Ma - - ., dha Pa dha dha, Pa Ma Pa - I गा ती क वि ज न
-
. Pa Ma, - Ma Ga - I R'i - . ., Sa - - . Il क्रृ ति क रु नी
Page 514
बाहत्तरमेळकर्ता ३२१
-
- Pa dha, - Pa dha - , ni - ni - , Sa - - . I ६८. मुख कर ज्यो तिः
ni Sa R'i R'i, Sa - ni - I Sa - - ., Sa - Sa - Il स्व रू. पि णी त नु
. - ni Sa, R'i R'i Sa ni, Sa Sa ni dha, ni ni dha Pa ा न्ति ज या ची
dha dha Pa Ma, Ga - Pa Ma I Pa - - -- 11 ल से ध र णी
dha . .. , Pa Ma Pa -, - - dha . , Ni - .. I ६९. धा तु व र्ध नी
dha Ni dha . , - - Pa Ma I Ga - Pa Ma, Pa - - - I त नु हि अ से हा
-
- Pa Ma, - Ga R'i Ga, - - Sa -, Sa Ni dha Pa I श ता यु षी नृ प Ma - Pa dha, - Ni - Ni I Sa - ल क्ष णी
.. R'i - - Sa, - - ni - , Dha . ni - , Sa + « - I ७०. शु की ना सि का
-
- ni Sa, R'i R'i Sa ni I Sa - Sa - , R'i - R'i - Il भू ष णि भू षि त
Ga Ma Pa -, Pa - Ma Pa, Dha - Dha ., Pa Ma Pa -I श कु न घ ड वि क रि 21
Page 515
३२२ संग्रहचूडामणि:
'Dha - ni - Dha ni Sa -', 'Sa ni ni - Dha - - .'1 आ रति
ni Dha Dha Pa, Pa Ma Ma. Ga II झ णी
- Sa Ni, Dha - Pa - , Dha - Ni - , - Dha Pa Ma I ७१. को स ला धि
Ga - Ma Pa, Ma Dha Dha Pa I Ni Ni Dha Ni, प पू ण क पे Sa - - - Il
नें R'i - , R'i - R'i -, Sa - Sa - , Sa Ni Dha Pa I ला े स क ले
Dha Ni Sa Dha, - Pa Ma Ga I Ma Pa Dha Ni, ष्ट हिं अ व नीं Dha - - - Il
-
Ga Ga, - Pa - Ma, Pa - - - , - - Pa - I ७२. र सि क प्रि या बा - - PaD'ha, - Pa D'ha - I Pa D'ha Pa Ma, Pa - - . Il ह त्त र मे ळा
-
- Ma Pa, - D'ha Ni Sa, R'i - - ., Sa R'i Sa - 1 ख्या श्री वे - Sa-Ni, D'ha Ni Sa Ni I D'ha , Pa शु भ वा णी
Page 516
बाहत्तरमेलकर्ता ३२३
स शिवात्मजश्ष ऋध्यादीशगणेशो महेशपटुपुत्रः । धन्यः सुरामनामान्वितः शिवं दिशतु निगमशास्रज्ञः ॥
रुद्रवीणायन्त्र
३ ४ ५ ६ १० १२ १३ مـ
प स स चरि शुव षरि अंग प्रम चघ षध शुम शुरि कानि
साग शुग शुनि कनि
१२३४५६७८९० कादिनव क ख ग घ ड च छ ज झ ञ
टादिनव ठठडढणत थद ध न
पादिपञ्च प फ बभ म
याद्यष्टौ य र ल व श ष स ह
श्रीवेङ्कटकृपयेदं द्विसप्तमेलाख्यलक्षणं ग्रथितम्। वेङ्कटरामबुधेन च वेङ्कटकविना सुमङ्गलं दिशतु ॥ सन् १८८३ ॥ श्रीरस्तु॥
Page 517
३२४ संग्रह्चूडामणि:
शुरि शुग म प शुध शुनि शुरि साग म प शुध कनि शुरि अंग म प शुध कानि चरि साग म प चध कैनि चरि अंग म प चधर कानि षरि अंग म प षध कानि
श्रीशिवभूपतिनृपतिवरसखारामप्रभुवर सतिसि लसे। द्विसप्तमेलक्मलक्षणकृति विरचवि संगीतज्ञ असे ॥ श्रु ॥
१. शुद्धरीतिचा ग्रामपती हा धनिक कुबेरासम नृवरीं ॥ २. कैरवांशि निशि निपजुनि शशिसा सुखवितसे जनि भुवीवरीं।। ३. कानि न घेतो पिशुनजनाची चाडी श्रितगुण स्वीकारी ॥ ४. चतुर धन्य जो कैटभारिसा नित्यपराक्रम रणी करी॥ 4. नीतिचणचि जो धर्म जाणता लोकां नित्यचि धन वितरी॥ ६. षद्शास्त्रश्रुति मधें हि ऐका निपुण पुराणार्था विवरी॥ ७. विद्वन्मणिमधें सांगाचा शुभमणी शुद्ध निवडक भारी॥। ८. कैलासी शिव निजाङ्गनेसीं रमे तसाची यदूपरी॥ ९. ऐका नित्योत्सवा करी तो सुखी पुरुष हा निर्धारी।। १० चतुर धणी कैतवासि निप्पट सोडी मानूं परोपरी।। ११. डंका निजविजयांचा गाजवि ऐकुनि रिपुजन घाबरती॥ १२. तोष धरुनि सम्राज्ञी सचिवादिक शहणा ऐसे मणती।।
Page 518
वाहत्तरमेळकर्ता ३२५
१३. अंतरंग बहु शुद्धधरित्री निश्चल भक्तिसि करि सुमती॥ १४. कैंचा नळ निज भार्याविरहें फिरे तसा हा नव्हे जगती। १५. कार्नि गोष्टि पडते कीं तुमच्या चित्त द्या बरें कथुं पुढती।। १६. चरण धरुनि दे कैवल्यचि निज कथितों अम्ही तरि रिपु कुमती॥। १७. कावेरीतटि निश्चलवासचि करी सुग्ें अनुकूल सती। १८. पडाननाचि हि सेवा करितो धन्य धन्य हा हो मणती ॥ १९. मुचरित्राचा सांगा दुसरा सुधांशुसुतबुध निखिलपती॥ २०. कैवर्तापरि निजवाग्जालें सांपडवी बुध मीनतती॥ २१. यद्यश गाया कविलोकानी योग्य असे मणती सकल ॥ २२. अमित चमूचा धणी असे कैं लाख निकटची पांयदळें।। २३. कारागृहि निमिषान्तचि वाली रिपुला अपुल्या शौयबळें। २४. पाहुनि रिपुजन षण्डसे पहा धैर्य सोडुनी पळति पळें॥ २५. अंगाधिपसा शुद्धधर्म करि नित्य हि नैमित्तिक निवळ॥ २६. मणती लोकैकनाथची निखिलां प्रति रक्षी दयेमुळें।। २७. कारुणिकचि भुवि निजरेशसा शोभे सदरी भले भले॥ २८. चराचरांशी कैलासाधिप सकलनिधीश्वर नृप प्रबळ ।। २९. कार्तवीयसा निषधाधिपसा कलिङ्गपतिसा श्रितपाळ ॥ ३०. तोष धरी सर्वदा नसेची राग मनान्त हि येक पळ॥ ३१. षडबिस जिंकी शुकमुनि धन्यचि हा ही निभला भुवि तैसें।। ३२. कैसें हित जनि होयिल तैसें वर्ते वर्तवि लोकांस ।।
Page 519
३२६ संग्रह्चूडामणि:
३३. येकाहुनि येक पळत येउनि निरखिति यातें बहु हौसें॥ ३४. चपल न होयचि साधक सर्वो कैलिवजनि गणनज्ञ असे। ३५. काव्यादिकि निपुणची सतीसह नांदो शाश्वत बहु हौसें॥ ३६. सिद्धौषध सेउनी निरोगी श्रीरामाङ्घ्रीं भक्ति असे॥
षट्त्रिंशत्परियन्त शुद्धमध्यममेळक्रम कथिलासे॥ बाकी मेळा तसेंच लक्षण प्रतिमध्यम हा भेद असे॥ संगीताब्धी मथुनि सुधेसम सेवा सुखकर हे सरस॥ शिवभूपतिश्रितकृति सलक्षणी श्रीवेङ्कटवर सुचवितस।।
Page 520
-
षड्जः S
-
शुद्धरिषभः; कोमलरिषभः
-
शुद्धगांधार: 3. चतुःश्रुतिरिषभः ; तीव्ररिषभः R
R' +. षट्धुतिरिषभः 0Q 4. साधारणगांधारः; कोमलगांधारः 5. अन्तरगांधार: ; तीव्रगांधार: G स्वरसंकेतस्थानसूचिका 1 m 6. शुद्धमध्यम:
M P 7. प्रतिमध्यमः ; तीव्रमध्यमः
- पश्चमः
A 9. शुद्धघेवतः; कोमलघेवतः
-
शुद्धनिषाद: 10. चतुःश्रुतिधैवतः ; तीन्धेवतः n/ D
-
षट्शुतिधैवतः 11. कैशिकिनिषाद :; कोमलनिषादः D' n
Z 12. काकलिनिषादः; तीव्रनिषाद:
S 1. तारषड्ज:
I. S r g, m (1) P d n S VII. S r g, M (1) P d n S IL. S r g m (2) P d n S VIII. S r g M (2) P d n S III. S r G m (3) P d N S IX. S r G M (3) P d N S IV. S Rg m (4) P D n S X. S Rg M (4) P Dn S V. S RG m (5) P DNS XI. S RGM (5) P DNS VI. S R'Gm (6) P D'N S XII. S R'G M (6) P D'NS
Page 521
Page 522
रागानुक्रमणिका, आरोहणावरोहणसहिता
पृशम्
अठाण :- SRmPNS,SNDPm G R S. 177 अमृतवाहिनी-SRmPdnS, Sndmg R S. 96 असावेरी-SrmPdS, SndPmgrS. 23 आदिपञ्चम :- SrPD'NS,SNDNPMgrS. 227 आनन्दभैरवी-SgRgmPdPnS,SndPmgRS.8+ आन्धालि :- S RmPnS,Sn PmRGmRS. 153 आमीरु :- SNDNPDN, S Mg M P M g S. 223 आमेरि :- SgmPnS, SndPmg RS. 83 आभोगी -- SRgmDS, SDmgRS. 110 आम्रपश्चम :- Srg MD'NS,SND'MgSrS. 226 आरभी-SRmPDS, SNDPm GRS. 175 आर्द्रदेशिक :- SrG mPdNS, SdPmGrS. 62 आहिरि :- SrSgm PdnS, SndPmgrS. 25 आहिरिनाट :- S mGm P D N S, S N PDN PG m m G S. 169 इन्दुघण्टारव :- SgmPdP,ndPmgRSn. 86 ईशमनोहरी-SRGmPDnS, SnDPmRmG R S. 148
Page 523
३३० संग्रह्चूडामणि:
पृष्तम्
उत्तरी-SGMPDnS,Sn DMGS. 271 उदयरविचन्द्रिका-SgmPnS, Sn P mgS. 83 उशेनी-S RgmPDn S, Sn D Pmg RS. 118
कनकवसन्त :- S g mPndS, SndPmgRS. 91 कनकाङ्गी -Srg, mPdnS, Snd Pmg, rS. 1 कनकाम्बरी-Sg, rg,mPdnds, SndPmg,rS. 2
73 :- SRGm PmDNS, SNSDPmPG.
m R S. 178 कलडगौल :- S RgmPnS, SnDPmgS. 104
कनडबङ्गाल :- Srm Gmd PdS, Sd PmGrS. 63 कमलामनोहरी-SGmPNS,SN dPmGS. 137 कमासु :- SGmPDnS, SnDPmGS. 164 कर्णाटकदेवगांधारी-NSgmPdPmgRSN. 101 कलकण्ठी-SrmPdnS,SmdPmrS. 38 कलवसन्त :- Sg M P d n S,S n P M g S. 214 कलहंस :- SR'm P d nd S, Sn d P m RS. 189 कलानिधि :- S RgmSPmDnS, Sn DPmg R S. 114 1
कलावती-SrmPDS,SDPmGSrS. 68 कल्गड :- Sr G P dmS,SndPGrS. 39 कल्याणवसन्त :- SgmdNS, SNdPmgRS. 100. कलोल :- SPDNS,SND'NPmGS. 75
Page 524
रागानुक्मणिका ३३१
पृष्ठम्
कान्तामणि: @-SRGMPdnS,SmdPMGRS. 264 कापि :- S Rg m RP m P D n S, S n D PmgRS. 118 कापिनारायणी -- SRmPD n S, S n D P m G R S. 146 कामवर्धनी SrGMPdNS, SNdPMGrS. 235 काम्भोजी -- SRGmPDS, $ n D Pm G RS. 139 किरणावली SRgmPdNS, Sd Pmg RS. 99 कीरवाणी" S Rgm Pd N S, SNd Pmg R S. 97 कुन्तल :- SRGMP d n d S, S m d P M G M R S. 265 कुन्तलवरालि :-- SmPDnDS, Sn I)PmS. 150 कुरञ्जी-SNSRGmP D, D P m G R S N. 167 कुसुमावलि :- SGMPDS, SNDPMGMRS. 287 केदार :- SmGm PNS,SNPmGmDmG R S. 168 केदारगौल :- SRml'nS, Sn DPmGRS. 139 had-Sm GmGRGm PdS, Sdnd PmGRS. 132 कैकवशी-SR g M P D' N S, S N P M g R S. 263 कोकिलध्वनि :- SRGmDnDS,Sn Dn PmGRS. 158 कोकिलपञ्चम :- PdNSrg,rSNdP. 204 कोकिलप्रिय:"-SrgmPDNS,SNDPmgrS. 32 कोकिलाग्व :- SrgrmPDNS,SNDPmgrS. 32 कोलाहल :- S mG m P DNS, SNDPmGRS.170 कोसल:"-SRGMPDNS, SNDPMGRS. 286
Page 525
३३२ संग्रहचूडामणि:
पृष्टम् कौमोद :- SRGMNS, SNMGRS. 276 खरहरप्रिय :-- SRgm PDn S, SnDPmg RS. 102 गङ्गातरङ्गिणी-SR'GmPS,SNdPmGmR'S. 192 गन्धव :- MPD'NSrg,rSNPMP. 211 गमकक्रिया-SrMPDNS,SNDPMGMrS. 240 गमनश्रम:"-SrGMPDNS, SNDPM Gr S. 240 गरिगद्य :- nSg MPdn d P Mg R S n. 249 गवाम्भोधि: '-Srg MPdnS,Snd PMgrS. 213 गाङ्गेयभूषणी#-SR'GmPdNS, SNdPmGR'S. 191 गानमूर्ति: 3-Srg, mPd NS,SNdPmg,rS. 6 गानवारिधि :- SmRGmPDNS,SDNPmR'S.197 गायकप्रिय:1-Sr Gm P dn S, S n, d Pm Gr S. 36 गीर्वाणी-SrgrMgMdn PndS, Smd P Mgr S. 214 गुम्मकाम्भोजी-SrGP d NdS,SNdPmGrS. 49 गूर्जरी-SrGmPd NS,SdNPmGrS. 63 af :- SRMPdS, SNdPMGRS. 269 गोपति :- Srg, MPD'N, NP Mr g, r S. 212 गोपिकावसन्त :- Sm PndndS, SndPmgS. 93 गौडमल्ारु :- S RmPDS, SNDmGRS. 186 गौरिक्रिय :- SgMPD'NS, SND'NPMg S. 262 गौरी-SrmPNS,SNdPmGrS. 59
Page 526
रागानुक्रमणिका ३३३
पृष्ठम्
ne :- SrGmrmPNS, SNPmGmrS. 46 nfaqea :- SrGrm Pd PNS, SNdPmGrS. 60 uz :- SRg MdNS, SNd MgRS. 253 quzna :- Sr Sg,m PnS, SndPmg,rS. 6 वनश्यामल :-- S g, mPDS, SNDPmg,rS. 13 *T$:" SrGm P DnS, SnDPmGrS. 67 चतुरङ्गणी -- SMGMPNS, SND NPGMGRS. 279 चन्द्रज्योति :- -Srg, MPDS,SDPMg,rS. 209 चलनाट:"-S RGm PD'NS, SND Pm GR'S. 198 चापघण्टारव :- SgmPndmgRSnS. 93 चारुकेशी" -- SRG m Pd n S, Snd Pm G RS. 133 * चित्राम्बरी"-S RG M P D' N S, S N D' P M G RS. 278 faafu :- SrgmSm PdnS, Sdn PmgrS. 18 छायातरङ्गिरणी -- SRmGmPnS, SnDPmGRS. 143 :- SR' G m P'm P S, Sn Dn Pm R'S. 194 जगन्मोहन :- SrMP d SnS, SndPM g,r S. 203 जगन्मोहनी-SGmPNS,SNPmGrS. 45 af :- DSRGm PDn, DPmGRSnDPDS. 147 जनरअ्नी-SRGmPDPNS,SDPmRS. 171
जयनारायणी-SRgmPDS,SnD PmgRS. 112
जयन्तश्री :- SgmdnS, SndmPmgS. 80
Page 527
३३४ संग्रहचूडामणि:
प्रृष्ठम्
जयन्तसेना-SgmPDS,Sn DP mgS. 107 जयश्री :- S RgmPdNdS, SNdPmg RS. 98 जलार्णव: 35-Srg, MP dnS, Snd PMg,rS. 202 जिझला -S RgmPdn d P S, Snd P mg R S. 96 जीवन्तिनी-SMPDNS,SNPMgS. 225 जुजावलि :- Sm Gm P d n S, S d m d P m G S. 38 जुलावु :- PNSRGmPmGRSN. 178
G R' S. 281 ज्योतिष्मती-SRGMPS, SndMPMR'GS. 282 झंकारध्वनि: 19-S RgmPdnS, Snd Pmg RS. 76 झंकारभ्रमरी-S.RgmPdndS, SndPmgRS. 77 झालवराली 39-Srg, MPdNS, SNdPM g, r S. 203 JF :- Sg PmdNS, SN d PmgrS. 29 agefa :- Srm PNS, SNDNPmg, mrS. 14
.RS. 134 तानरूपी '-Srg,mPDNS, SND' Pmg,rS. 14 तीव्रवाहिनी-SrgMPDPnS,SnDPMgrg 'MrS. 219 aife :- SrgmdnS, SndmgrS. 20 त्रिमूर्ति :- S Rg MdnS, Snd Mg RS. 247
Page 528
रागानुक्मणिका ३३५
पृष्ठम्
दर्बारु :- SRmPDn S, Sn D Pmg RS. 121 fasqqan :- SRGm PdNS, SNd PmGRS. 136 *दिव्यमणि: " *- SrgMPDNS,SND' PMgrS. 224 aqa: SGMPdPS, SN dN PMGrS. 236
qT:Srgm PDnS, Sn Dn PmgrS. 30
देवक्रिया S Rgmndn, Pdmg RSn. 85
देवगांधारी- SRGRmPDNS,SNDPmG R S. 174
देवगिरि :- SrMPdS,SmdPMGrGS. 230 देवमनोहरी -- SRmPDnS,SnDn PmRS. 125 देशमुख़ारी-SRGmPdndS, Sdnd P mGRS.132 देशाक्षी-S R GP D S, S n D Pm GmRS. 165
देशावली-SRg MdndS, SndMg R S. 245
देश्यगौल :- SrSPdNS,SNdPSrS. 58
द्विजावन्ती-SRmGml D n S, S n D P m G R G S. 154
धन्यासि :- SgmPnS, SndPmgrS. 26 धर्मवती "-SRg MPDNS, SNDPMgRS. 257
धर्मिणी-SrG Mdn,S,SndMGrS. 231
धवलाङ्गी-SMG M P d n d S, S n d P M G r S. 229 धवलाम्बरी"-SrGMP d n, S, SndPMGrS. 228 धातुवर्धनी ®SR'GMPdNS, SNdPMGR'S. 283
Page 529
३३६ संग्रहचूडामणि:
पृष्वम्
धीरशंकराभरणम -- SRGmPDNS,SNDP m G R S. 166 धेनुका"-SrgmPdNS, SNdPmgrS. 26 धौतपश्चम :- SR'GMPNPS,SNdPMR'G M R' S. 284 वौम्प :- S Rg M P D S, S N D P M g R S. 258 नटनारायणी-SRGmDn DS,Sn D PmGm R S. 144 muH-Srgm PDPnS, SnDPmgmrS. 31 नभोमणि :- Srg, r MPS, Sn DPM g, r S. 206 नरमैरवी -S Rgm P dn S, SndlmgRS. 78 नर्मदा -Sr G Md n S, Sn d M P M G r S. 233 नवनीतम्"-Srg, MPD n S, S n D P M g, r S. 206 नवरसकनड :- SG mPS,Sn Dm G RS. 159 नवरोजु :- PDNSRGm, PmGRSNDP. 176 नागगांधारी-S Rgm P dn, d Pmg RSn. 87 नागध्वनि :- SRSmGmPNDmPNDNS, SNDNPmGS. 181 नागवरालि :- nSgrgmPdPmgrSn. * 21 नागस्वरावलि :- SGmPDS,SDP mGS. 160 नागानन्दिनी ®0-SRGmPD'NS, SND'PmGRS. 186 a :- SR' Gm P D' N S, SN Pm R' S. 199
Page 530
रागानुक्कमणिका ३३७
पृष्ठम् नाटकप्रिय:1-SrgmPDnS, Sn D PmgrS. 29 नाटकुरखी -- SRGmD n S, S n D m G S. 165 नाथनामक्रिया-Sr Gm P d N, d Pm G r S N. 48 नामनारायणी LSr G M P d n S, Snd P M GrS. 232 नायकी-SRSmPdndPS, Snd PmgRS. 90 नारायणगौल: SRmPn Dn S, Sn DPm GRS. 141 नारायणदेशादि :-- SRSgmPdPnS, SndPmgRS. 81 नारायणी -- SRilDS, Sn D Pm R S. 140 THAf :- SKGMPMPS, Sn DnPMR' S. 285 नासिकाभूपणी"SR'GMPDnS, SnDPMGR'S.284 fana: SgRMPS, SND MPNPMgRS. 261 नीतिमती"-SRgMPD'NS, SNDPMgRS. 260 नीलाम्बरी-SRGmPl) PnS,Sn PPmGRGS. 151 qH :- SRDD Pn S, Sn DPmgRS. 115 NE :-- SrGmPdNS, SNdPmGrS. 65 qifs :- Srm PNS, SN Pd PmrS. 56 पावनी"-Srg, MPDNS, SND P M g, r S. 207 पुंनागवराली-SrgmPdn, nd PmgrSn. 23 पूर्णचन्द्रिका -SRGmPDPS,SNPDPmGmRS.174 पूर्णपञ्चम :- Sr G m P d, d Pm G r S. 57 पूर्णललित :- S Rg RmPS, Snd PmgRS. 77 पूर्णषड्ज :- SPmPd PS, Sn dmg RS. 92
22
Page 531
३३८ संग्रहचूडामणि:
पृष्टम्
पूर्वकल्याणी-SrGMPDNDS, SNDPMGrS. 241 पूर्वगौल :- SRmGRmPNDNS,SNDPm G R S. 185 gaf-SrGmPdNdS, SNdPmdmGrS. 66 gal9 :- SGM PdnS, SndPMSrS. 234 प्रतापवरालि :- SRmPS,SDPmGRS. 149 प्रभावली-SrMPDNS,SNDMPMrg,rS. 208 फलमख्जरी-SgmDS,Sn I)PmgmRS. 106 फेनद्ुति :- SrmPdnS, Sndmg,rS. 4 बङ्गाल :- SRGmPmRPS, SnPmRGRS. 156 at :- SGMRGMDnS, SnDMGRS. 270 बलहंस :- S RmPDS, Sn D P m R m GS. 143 बहुदारि :- SGmDPDn S, Sn PmGS. 161 बालघोषी-SRg PmnDS, SnD Pmg RS. 126 बिलहरि :- SRGPDS, SNDPmGRS. 179 ane :- SGRGmPDNDPS, SNDPm GRS. 182 बौलि :- SrGPdS, SNdPGrS. 46 l :- SGm PNDNS, SNDPmGRS. 172 भवप्रिय: 4-Srg MPdnS, Snd PMgrS. 215 भवानी-SrgMdnS, SndMgrS. 216 भानुमज्जरी-SR' GmPnS, Sn PmR'GR'S. 195 भानुमती-Srg,rmPS,Sn DPmg,rS. 9
Page 532
रागानुक्मणिका ३३९
पृष्ठम्
भाषिणी-Sg Rg M Pdn S, Snd PM g RS. 248 भिन्नपश्चम :- Sg mPdNS,SNdPmg,rS. 8 भिन्नषड्ज :- SrgrPmPNS,SdPmgrS. 27 भिन्नपौराली-SM Pd n d S, S nr d P M G S. 230 भुजङ्गिनी- SrS mGmn Dn S,Sn Dm G r S. 69 भूपाल: SrgPdS, SdPgrS. 20 भूपालपञ्चम: Sgrg, PMdS, SP d MSrS. 205 भूषावली -- SRGMPDS, S n D PM GRS. 272 भैरव :- -SrGmPDNS, SDPmGrS. 72 भैरवी- SkgmndnS, SndmgRS. 79 भोगवसन्त :- Sr G M d NS,SNdMGrS. 237 भोगसावेरी-SrMPd n, d P M g, r S. 201 भोगी-SgmPdndS,SndPmgS. 17 भोगीश्वरी-SRGPDnDS, SnDPMGRS. 274 मङ्गलकैशिक :- SmGm PmdNS, SNdPmGrS.52 nsft-SgRgmPn DnS, SnDPmgRS. 117 मणिरडगु: SRmgm Pn S,Sn Pmg RS. 106
मत्तकोकिल :- SRDDPnnDDPSRS. 155
मध्यमावती-S RmPn S,Sn Pm RS. 105
मनोरअनी-SrmPDNS,SNDPD mg, r S. 12
मनोहरी-Sg RgmPDS, SDPmgRS. 113
मन्दमारि :- SRmPDS, Sn SDPmgRS. 122
Page 533
३४० संग्रहचूडामणि:
पृष्ठम्
मन्दारी-SrGMP n S, Sn P MGrS. 233 मलहरी-SrmPdS, SdPmGrS. 51 ale :- SRmgm PDPDS, SDPmRS. 123 माजि :- S RgmPdn S, Snd P mg R S. 88 माधवमनोहरी-SgRg MPNdNS,SNdMgRS. 252 माधवी-SmgmPdNS,SNdPmSmgRS. 99 मानवती'-Srg, mPDNS,SNDPmg,rS. 11 मायामालवगौल: 1-Sr GmPd NS, SNdPm Gr S. 43 मारर जनी 25-SRGmPdnS, Snd Pm GRS. 130 मारुव :- S GmPd N d P S, SN d Pmdm Pm Gr S. 54 मारुवधन्यासी-SgmPDnDPmPnS,SnDP m Dmg R S. 114 मार्गदेशिक :- SrG P d S, SdmPGrS. 64 मार्गहिन्दोल :- S RgmPdnS, SndPmgS. 89 मालवश्री :- SgmPnDn PDn S, Sn D P mgS.103 Hdt-SRGm Pnm DnS, Sn Dn PmG m R S. 142 माहुरि :- SRGRmPNDPmGRS. 170 मुखारी-SRmPDn DS, Sn D PmgRS. 124 9 :- Srm PmdPS, SndPmrS. 37
Page 534
रागानुकमणिका ३४१
पृष्ठम्
55 मेचकल्याणी-SRGMPDNS,SNDPM G R S. 275 मेचबौलि :- Sr G P d S, SN d PmGrS. 48 मोहन :- SRGPDS, S D P GRS. 145 यदुकुलकाम्भोजी-SRmPDS,Sn D Pm GRS. 162 यमुनाकल्याणी-SRGPMP D S, SD PMPG RS. 277 यागप्रिया" -- SR' G mPdn S, S n d Pm G R'S.188 ----- रघुप्रिया"-Sr g, M P D' N S, S N D' P M g, r S. 210 रघुलीला-S MrPM g, MP Mr MPNS,SN D'NPMg, Mr Mg, r S. 210 रज्जनी-SRgMDS, SNDMgSRS. 259 रतिका-Sgrg MPDNS,SNDPMgrS. 222 रत्नमानु :- SRMGRMP n d n S,Sn d PM GR S. 267 रत्नाङ्गी -Srg, mPdn S, Snd Pmg,r S. 3 रविचन्द्रिका-S R GmD n D S, S n D m G RS. 157 रसमअरी-SRGMPDNS, SNPMR'S. 289 रसालि :- SrmPDn S, SDPmrS. 10 रसिकप्रिय:'-SRGMPDNS, SND PM G R' S. 288 रागचूडामणि :- SR'GmPS,SndmR'GS. 190
Page 535
३४२ संग्रह्चूडामणि:
पृष्ठम्
TYSK :- SRm P Dn D S, Sn Dm RS. 156 रागवर्धनीSRGm PdnS, SndPm GR'S. 190 रागवसन्त :- Srm P nd S, SndmPmGrS 40 रामक्रिया-Sr G MP d NS,SNdPMGrS. 236 रामप्रिय: SrGMPDn S, Sn DPMGrS. 238 राममनोहरी-SrG MP D n D S, S n D P M G rS. 239 रिषभप्रिय: 69_SRGMPdnS, SndPMGRS. 266 रीतिगौल :- Sg RgmndmPnS,SndmPdmgRS. 80 रूपवती"-SrgmPDNS,SNDPmgrS. 34 रेगुप्ति :- Sr G P d S, S d PGrS. 50 रौप्यनग :- SmPDNS,SD'NPmgrS. 35 लताङ्गी 6SRGMPdNS, SNdPMGRS. 268 ललितपञ्चम :- Sr GmdNS,SNdmPmGrS. 53 वकुलाभरणम्1-Sr Gm P dn S, Snd PmGrS. 40 वनस्पति :- Srg, mPDnS, Sn D P mg,r S. 9 वरुणप्रिय: 24-SRgmPD'NS, SND' PmgRS. 128 वर्धनी-SgmPmPDNS,SNPDPmgS. 33 वसन्त :- S GmdNS, SNdmGrS. 66 वसन्तमैरवी-SrGmdnS,SndmPmGrS. 41 वसन्तमुखारी-SmGmP dnS,SndPmGrS. 43 वसन्तवराली-SRmPdn, ndPg RS n. 86 वसुकरी-Sg MP dnS, Snd MgS. 248
Page 536
रागानुक्मणिका ३४३
पृष्टमू वागधीश्वरी"-SR'GmPDnS, SnDPmGR'S. 193 वाचस्पति: "-SRGMPD n S, Sn DPMGRS. 270 विवर्धनी-SRmPS,SNDPmGRS. 183 * विश्वंभरीM SrGMPD'NS, SNDPMGrS. 242 वीरवसन्त :- Sg RmPS,SNDPmg RS. 129 वेगवाहिनी-SrG mlDnDS,S n D PmGrS. 69 वेलावली S RmPDS, SN J P mg R S. 127 वैशाख :- Sr G M P D N S, S N D' N P M G M rS. 243 शरद्दयुति :-- SRG mPd n d S,S md Pm GRS. 131 शहन :- SR GmPmDn S, SDn D Pm Gm R GRS. 147 शारदाभरणम्-Sm G m P m DnS, Sn Dm Pmm R'S. 195 शुद्धक्रिय :-- SrPmPdS, SdPmGrS. 54 शुद्धगांधारी-SrgMNS,SNDNSNPMrS. 226 शुद्धदेशी -S RmPdnS, Snd PmgRS. 89 शुद्धधन्यासी-SgmPnPS,SnPmgS. 109 शुद्धबङ्गाल :- SRmPDS,SDPmRgRS. 116 शुद्धमैरवी-SgmnDS,Sn DmgRS. 110 शुद्धमालवी-S Gr G mPDNS, SD'NPmGrS. 73 शुद्धमुखारी-Srg,mP dn,S,Sndmg,rS. 2 शुद्धराग :- SRgMPNS,SNPMgSRS. 255
Page 537
३४४ संग्रह्चूडामणि:
पृष्ठम्
शुद्धवसन्त :- SRGmPNS,SDNPmGRS. . 182 शुद्धवेलावली-S RmPnS, Sn D n P mgRS. 120 शुद्धसामन्त :- dSrmPd,d PmgrS. 22 शुद्धसावेरी-SRmPDS,SDPmRS. 180 शुद्धसीमन्ती-SrgmPdS,SdPmgrS. 24 शुभपन्तुवराली 45-Srg MPdNS, SNdPMgrS. 217 शूलिनी 35-SR'GmPDNS, SND Pm GR'S. 196
शृङ्गारिणी-Sg, rPmPS,SNDPmg,rS. 15 शेषनाद :- SRg MPdS, SNdPMgRS. 252 शोकवराली-SgmNdPmgrmgrS. 28
श्यामला-Sg RgMPdnd S, Snd P Mg RS. 245 *श्यामलाङ्गी"-SRg MPdn S, Snd P MgRS. 244 श्रीकण्ठी-SgMPDnS,SnDPMgS. 220
श्रीमणि :- Srg, PdS,SndPg,rS. 5
श्रीरअ्जनी-SRgmDnS,SnDmgRS. 119
श्रीराग :- S RmPnS,Sn PD n P m R g RS. 102
श्रुतिरञ्जनी-SRGMP d n, nd PMGSRS. 266
षडि्धमार्गणी1-Srg MPD n S, S n DPMgr S. 218 षण्मुखप्रिय: 50-SRg MPdn S, SndPMg RS. 246 सत्यवती-SR'MP dn d S, Sn, d P M G M R'S. 280 सरसाङ्गी "-SRGmPdNS,SNdPmGRS. 135 सरसीरुहम्-SrgMdndS, SndMgrS. 217
Page 538
रागानुक्कमणिका ३४५
पृष्ठम्
सरस्वती-SRMPDS, S n D P M RS. 274 सरस्वतीमनाहरी-SRGmDS,SDnPmGRS. 151 सर्वाङ्गी - SRMdNS, SNdMgS. 254
HIH -- SRm PDS, SD Pm GRS. 152
HIHFa :- SRSm GmPDNS, SNDNPm G R S. 187 सामवराली -SrmPdNS, SNdPmg,rS. 7
सारङ् :- SRGM P Dn S, S n 1 P M RS. 273
सारङ्गकापी-SRP m R S RmPnS,Snd Pm g R S. 95
सारङ्नाट :- SrmldS,SNSdPmGrS. 47
सालग: "-Srg, M Pdn S, Snd P M g, r S. 200 सालगभैरवी-SRmPDS,Sn DPmgRS. 111
सालड्रनाट :- S r S m P d S, d PS,SNSdPm Gr S. 51
सालवि :- S g, rg, MPdndS, Sn,d PMg, rS. 200
सावेरी-SrmPdS,SNdPmGrS. 44 सिंहरव :- SRMP n S, S n P M R g RS. 256
*सिहेन्द्रमध्यम:" -- SRgMPdNS, SNdPM g R S. 250 सिंहेल :- Sr G m P DNS, SNDN PmGr S. 74 सिद्धसेना -Sg RgmPDS, Sn DmPmRgRS.122
Page 539
३४६ संग्रहचूडामणि:
पृष्ठम्
fag :- SRGRmPS, SNDPNDmGRS. 184 सिन्धुरामक्रिय :- SGmPdNS,SNPdPmGS. 60 सीमन्ती-SRgMP d NS,SPMgRS. 251 सुचरित्र: "-SR'GM PdnS, Smd PMGR'S. 280 सुप्रदीप :- SrmPDNS,SNDPmGmrS. 71 सुरटि :- SRmPnS,Sn DPmGRS. 163 सुरसिन्धु :- SmGm P d Nd S, SNdPmrGrS. 57 सुरसेना-S RmPdS, SNdPmGRS. 135 सुवर्णाङ्गी"-SrgMPDNS,SNDPMgrS. 221 सूर्यकान्त:"-Sr Gm PDNS,SNDPmGrS. 70 सेनाग्रणी :- SrgrmgmdnS,SndPmgrS. 17 सेनापति:'-SrgmPdnS,SmdPmgrS. 16 सैन्धवी-nDnSRgmPmgRSnDnS. 108 सोम :- SrmPmdnS, SndmGrS. 42 सौराष्ट्रम-SrGmPdNS,SNdPmGrS. 61 सौवीर :- Srg rMPD NS, SNPD P M g r S. 221 स्वरावलि :- Sm G m P n D n S, S n P D m G RS. 160 हंसध्वनि :- SRGPNS,SNPGRS. 173 हंसनाद :- SRMPDNS, SNDNPMRS. 262 हनुमत्तोडि:8-SrgmPdnS, SndPmgrS. 19 हरिकाम्भोजी 2-SRGmPDnS,Sn DPmG R S 138
Page 540
रागानुक्मणिका ३४७
पृष्टम्
हाटकाम्बरी 1-SrGm P D' NS, SND' Pm G r S. 73 हिन्दोल :- S mgmdnS, S ndmgS. 82 हिन्दोलवसन्त :-- SgmldndS,SndPmgdm
हेजजीSrGmldS, Snrd Pm Gr S. g S. 94 36 हैमवतीSRgM PDnS, S n D PM g R S. 256
Page 542
शोधनपत्रम्
प्रृष्ठम् पङ्कक्ति: शुद्धपाठ:
२० ११ कमशो बुधैः २६ १४ रतिकाख्ये ३३ २ प्रतिशुद्धाहयं ३६ षड्जं ४५ १३ कैशिकादथ ४६ ९ सेनापतिस्तथा १३ १० सूर्यकान्त: ६१ ०श्वाष्टात्रिशो० ७५ ७ हेज्ज्ज० ७९ १४ बेगडो विवर्धनी ८१ ११ ० पौराली०
"' १२ धर्मिणी १४ नर्मदा ८२ भाषिणी 9 ९४ ९, नाथनाम० १२९ विवर्धनी १३१ १५-१८ १२४ तमं पृष्ठं नेया:
Page 543
३५० संग्रह्चूडामणि:
पृष्ठम पङक्ति: शुद्धपाठः
१३१ ३ कलवसन्तक:
१३८ ०पौरालि० धर्मिणी ": १३ १४३ ३ · द्वण्टाणः
१४४ ९ निषाद:
२९८ ८ फळत
२० लोकिं
३०८ १४ खेळतसे
३२२ २३ ॥ ६ ॥ श्री ॥
३२५ कानी १९ षडरिस
Printed'by C. Subbarayudu at the Vasanta Press, Adyar, Madras.
Page 544
PUBLICATIONS OF THE ADYAR LIBRARY
(Theosophical Society, Adyar, Madras, S., India)
Rs. A. 1. A Preliminary List of the Samskrit and Prakrit MSS. In the Adyar Library. (Samskrit-Devana- gari) (1910). Boards Re. 1-8. Cloth ... 2 0
-
A Descriptive Catalogue of the Samskrit MSS. In the Adyar Library. By F. O. Schrader, Ph.D. Vol. 1 -- Upanishads (1912). Cloth ... 5 0
-
The Minor Upanishads. (Samskrit), critically edited for the Adyar Library. By F. O. Schrader, l'h.D. Vol. I -- Samnyasa Upanishads (1912). Cloth ... 10 0 4. Ahirbudhnya-Samhita of the Pancharatra Agama. (Samskrit), edited under the supervision of F. O. Schrader, Ph.D. 2 Vols. (1916). Cloth ... 10 0
-
Introduction (English) to the Pancharatra and the Ahirbudhnya-Samhita. By F. O. Schrader, Ph.D. (1916). Cloth ... 3 0
-
Yoga Upanishads-20 with the commentary of Sri Upanishad Brahmayogin. Edited by Pandit A. Mahadeva Sastri, B.A. (1920). 5 0
-
Samanya Vedanta Upanishads-24 with the commentary of Sri Upanishads. Edited by A. Mahadeva Sastri, B.A. (1921). ... 5 0
-
Vaishnava Upanishads-14 with the commentary of Upanishad Brahmayogin. Edited by A. Maha- deva Sastri, B.A. (1923). 4 0
-
Saiva Upanishads-15 do. 3 0
-
Sakta Upanishads-8 do. 2 8
9 & 10 bound together 4 0
Page 545
- Samnyasa Upanishads-17. Edited by T. R. Rs. A.
Chintamani, M.A., and the Pandits of the Adyar Library under the direction of Prof. C. Kunhan Raja, M.A., D.Phil. (Oxon.) 1929. ... 4 0 12. Unpublished Minor Upanishads. Edited by the Pandits of the Adyar Library under the direction of Prof. C. Kunhan Raja, M.A., D.Phil. (Oxon.) (1933). ... 5 0 13. Ten Major Upanishads with the commentary of Sri Upanishad Brahmayogin. Edited by the Pandits of the Adyar Library under the super- vision of Prof. C. Kunhan Raja, M.A., D.Phil. (Oxon.) Isa, Kena, etc. Vol. I. .. Chandogya and Brhadaranyaka. Vol. II. ... 6 C
- Catalogue of Samskrit MSS. In the Adyar Library (revised) Edited by Pandits of the Adyar Library under the direction of Prof. C. Kunhan Raja, M.A., D.Phil. (Oxon.) (1926 and 1928) Two Vols. each ... 3 12 15. Rukmini-Kalyanam Kavyam. Edited by the Pandits of the Adyar Library and T. R. Chinta- mani, M.A., under the direction of Prof. C. Kunhan Raja, M.A., D.Phil. (Oxon.) ... 2 0 16. Mela Raga Malika of Mahavaidyanatha Sivan. Edited by Pandit S. Subramanya Sastri (1938). 2 0 17. Sangrahachudamani. Edited by Pandit S. Subra- manya Sastri, F.T.S. 5 0 18. Where Theosophy and Science Meet. (From Macrocosm to Microcosm) Part I. By various experts. Edited by Professor D. D. Kanga, M.A., I.E.S. (Retd.). 1 14
Packing charges and Postage Extra A discount of 25 per cent is allowed to Booksellers.
Page 547
D.G.A. 80. CENTRAL ARCHAEOLOGICAL LIBRARY
Call No .- Sa7S/G.V/Sub-7899
Author- Govinda & Venkata-Kavi.
Samgraha-Cūda-Muni & Title-Bahattara-Mela-Karta.
Borrower's Name Date of Issuo Date of Return
P.T.O.