1. Works Narasimha Bharati Bhakti Sudha Tarangini Balasubramanya J.K. Sri Vani Vilas Press
Page 2
15974 THE WORKS
OF 22
His Holiness Sr Sachchidananda Sivabhinava ·Nrisimha Bharati Swamigal, Late Jagadguru of Sringeri.
SRIRANGAM : SRI VANI VILAS PRE88. 1918.
Copyright Ragistered
Page 3
JHE KUPPUSWAMI SASTK. RESEARCH IN: TITUTE MADRAS-4
Page 4
THE KUPPUSWAMY SASTRI RESEAbUF INSTITUTE, MYLAPORE, MADRAS-A. ॥ भक्तिसुधातरङ्गिणी॥
ब्रह्मविद्याधिगमप्रकारमीमांसासडिता।।
श्रीमत्पर महं सपरिव्राजकाचार्यव यपद वाक्य प्रमाणपा-
धीश्वरसकलनिगमागम सार हृदय सांख्यत्रय प्रतिपादकवें- दिकमार्गप्रवर्तकसर्वतन्त्र स्वतं्त्रा दिरा जधानीकर्णाटक-
संजात श्रीजगद्गुरु शृङ्गेरी श्रीसविदानन्दशिवाभिनवनृसिंह भारतीस्वामिभि: विरचिता।
Page 6
PREFACE.
RI Sachchidananda Sivabhinava Nrisimha Bharati Swamigal was the unfamiliar name of that most familiar, magnifcent and divine Personality that gracefully adorned the throne of the famous Sringeri Mutt on the banks of the pure Tunga. He was well known among his disciples as the simple "Sringeri Jagadguru". Born of highly learned and pious parents he inherited at his very birth all the learning and piety and the religious fervour of his father Kunigal Rama Sastrigal the famous Vidvan at the court of the Maharaja Krishna Raja Wodayar 1lI of Mysore and the favoured disciple of the renowned Tryambaka Sastrigal of the Court of the Peshwas of Poona. Even as an infant of two years old be lisped in the stotras repeated by bis fathey and danced with him in his agnihotra house. Even then he used to smear himself with holy ashes and play with the children at worship- ping the Gods. The child was the father of the man and even at a very early age he exhibited traces of all the cbaracteristics that went in later years to make him the greatest of all mortals. At the age w.i
Page 7
11
of eight he was invested with the sicred thread by his elder brother the well known Lkshm Nrisumn ha Sastrigal and soon after, he was mitiatod into the Sannyasa Asrama by the then Su Jagadguru of the Sringen Mutt Sri Nrisumha Bhatati Swam gal, and this was the signal for the exhibition of his greatness On the vers dis he became t sannyasin it was rathet late it. the evening when all the necessary ntes were tinighed ind when the Sringen Jagadguru found this voung boy of only eight veais of age naturally tued, he a-ked hun to retire and when our muvellous voung swam went to sleep he uttered in his sherp the following giand truth for the realisation of which the n ost learned people yearn in vun vi Haiszq (Sarvoham) thus giving out for the tust tine 4 glimpse of bis universality Since then div by dav, he became the cy nosme of all eves Is winning personalty, his smiling countenance, bis mant sided learning, his broad sympathy, his child hke simphicity, bis charming mnocence, his cager thnst for knowledge, his intense solicitude for the welfare of all, his devout piety, his religious zeal, his earnest belief in the Sastras, his rigorous penance, his innate purity, bis easy accessibilty. the nobility of bis mind, the breadth of his views,
Page 8
111
the magnanimity of his tempet, his universal kindness, his engiging conversation, bis retentive memory, and last though not leant his munificent generosity - all theo attracted towards bim every hving soul that came in contact with him None approiched him in vain None went back dis- appointed Peop tlocked to him in crowds and waited at his doors for hour, together just to get a ghmpse of that divine couutenance shedding lustie all tound The moment they got a sight of it they considered themselves the happ'est of all human beings What was it that made them so> It was nothing but the divme lustre thit shone in his face It wis nothing but the U'niersal sym pathy that beamed on his countenance It wa- nothing but the marvellous superhuman milk of kindness that flowed from his heart-the hearl that always melted in divme eestasy evel desnous of univer-al bappiness It was this charactenstic that w is the mot pecuhar mn him and that asseit- ed his divimts to a gicat estent He was alwavs perfecth impartrl Evers one was equal in bis eyes He cared not for riches He cared not for position No-nothing but Bhakti could attract people to bim Rich or poor, high oi low, every body had to go through the portal of Bhakti to
Page 9
iv
approach his august presence. Everyone that came to him, he loved as bimself thus exhibiting his divinity. Every one who had even two minu- tes conversation with him went out of his presence with the full conviction that he was the object of some special love for His Holiness. Who but a divine person could be thus universally beloved ? And who but a divine incarnation could thus infuse universal love into the minds of all ? Of such a divine personage it is impossible to draw a sketch. His activities were many-sided. His knowledge was omniscient. His devotion was intense. His sympathy was universal and bis purity contagious. No man was ushered into his holy presence who did not go back full of noble resolve to lead tbence-forward a purer and a more exalted life. To hear of him was a pleasure. To see him was a privilege. To speak to him was & real blessing and to be granted a special interview -Ab! that was the acme of happiness which people coveted most in all earnestness. The magnetio force of his wonderful personality was such that one word, nay one smile or even one look was quite enough to convert even the most indifferent of persons into his most ardent and obedient of dịsciples.
Page 10
V
His sympathies were thoroughly cosmopoli- tan. He never confined himself to any particular sect or caste. He was all tolerant He belonged to all, irrespective of caste or creed. Was he not the Jagadguru-the guru of the whole world? True to his appellation he embraced within the sweep of his love, people of all nationalities and of all climes Brahmins and non-brahmins, Hindus and Mahomedans, Parsis and Christians, Europe- ans and Australians all these claimed-nay even received equal treatment at the hands of His Holiness. All these vied with each other in doing bomage to him. He knew of no narrow-minded sectarianism in his love. He saw the same Atma i. e., himself in all beings whatever be their nation. ality. Once, at Chennapatna in Mysore Province, when he at in the midst of a large concourse of Mahomedans who were eager to do him all kinds of service and freely conversed with them to their great enjoyment, he did not know the passing of the time and when at last ho was reminded of it and the audience dispersed, be expressed to one who asked him about it that he did not at all feel that he was sitting so close to the Mahomedans conversing with them but that all along he enjoyed supreme bliss arising from
Page 11
communion with his own Atma Such was the great Mahatmi who always forgot his surroundings and considered every one as his own self That was the secret of bis immense popularity Letters came from diffeient parts of the world, from England, fiom Holland, from Germany from Austiaha, from utter strangers, begging for some token, some watch or locket, touched by His Holiness which they may preserve for ever as a talisman to protect them from dl evils Such was the beliet in his sanctity even among the modern scientihcally advanced nations
He was giand in his qimpheity He was actually rolling in wealth People would give anything and evervthing to get his blessings Mll comforts that love or monev could secure were at his beck and call Still he was perfeeth idifferent to them He never cared for them Not only did he not care for them, but he actually did not know the value of them as it 1s understood by us He did not know the difference between one Rupee and one lac of Rupees He considered both a8 valuable as the mud he was treading on Ho would very often le down on the bare ground and as ofton wander in lonelv forests and derive therofrom immense pleasure He would scorn all riches
Page 12
He would scorn all parapbernala But he was tied down by the command of his Guru to a Mutt which, ever since his assuming the reis, had immense nches and large paraphernala He felt himself bound therebv He yearned to be free He would use golden vessels for the Mutt Puja but fot his own use he would l ave simple wooder vessels He could not understand why people led evil ways He would shudder to hear of the worlds wickedness He would talk word- of wisdom as freely to the piince as to the peasant He was never reserved Ile would listen patiebtly and advice freelv without fear oi fsvour He was the most easily accessible of all Thousands of people visited hun dails and praved for the rehef of then wants He had a kind woid to say to each after attentiels hstening to his or her tale of woe and then give them some prasada which would cure their malady either phy sical or mental He would actually shed tears when he found people suffering and would pray to god to ieheve themr suffering Such was his umpheity that every disciple of bis felt that he possessed a tower of strength in his Guru who could be approached at all times on esen the slightest pretest of distre3s
Page 13
viii
He was mighty in his learning He was voracious in his reading. A sharp intellect, a retentive memory and a keen zest went to mark him as the most distinguished scholar of hia day His liesure moments, ho would never spend in vain He would always either read something or repeat something. His learning was not only deep but also many sided. He could break a lanco with any adversary in any of the sastras. There was no branch of knowledge which he did not know and that sastraically. He wa- Mantra Sastra personified Mantras were at his finger's ends. He knew Nadi Sastra a sastra quite unknown now-a-days-perfectly well He was equally learned in Vaidya Sastra He knew very well the medicinal value of all kinds of herhs In Tarka and Vedanta nobody could even understand the arguments put forth by him without much labour and thought. With all his learning he was perfectly simple in his expositions. The highest truths he would expound to the veriest tyro in language easily understandable by him The most knotty points he would unravel in a marvellously easy way to the intense admiration of his audience. The Sastras were his playground. He would revel in them as often and as much as he could. Besides the Sastras be was an adept in kavyas and
Page 14
'II- AUrFUSWAM SASTR. RESEARCH INSTITUTE MADRAS.4 dramas also. It may be fairly said without fear of contradiction that he had gone through every branch of Sanskrit Literature and retained most of it in his memory. It was a very favourite pastime with him to repeat what are known as Antadt S'okas. More than balf.a-dozen pandits may ringe together against him and still be would be a ratch to them all. He would repeat from icemory Slokas by thousands and all his opponents nay exhaust all tteir stores but he would be in. exbaustible. Ramayana was his favourite Poem. He would oftentimes read it and while reading it merge himself in its scenes and laugh or weep as occasion demanded. It was an exceedingly rare privilege and pleasure to hear hum read those ex- cellent scenes so excellently portiayed in the Ramayana. Mcst of the book he knew by heart and when be read them the hearer would feel as though transported to the actual scenes and would be carried away by emotions suited to the occa. sion He was a very good poet as will be clear from these pages. But all his powers of composi- tion were directed towards praising the gods and invoking their blessings on mankind. When he entered a shrine he would involuntarily begin to repeat slokas He cared not for ornate flourishes
Page 15
in his poems. They were the outpourings of an exuberant soul Genuine flow of Bhakti could be traced in each of his poems. He wrote not for name or fame. He would muse on the deity and would quite unexpectedly fall into the poetic vein and repeat slokas after slokas the force and pathos of which pierced through the hardest heart and brought tears even to eves that never before wept under the influence of rehgion. Similarly while teaching his disciples any sastraic work he would all on a sudden begin to lecture lucidly and eloquently on the most abstruse points and on several of these occasions no notes were taken and thus 'full many a gem of purest ray serene' has been lost to the world He was intensely earnest in his Bhakti He never considered himself as other than human He would pray to God ardently that his human short-comings may be rectihed His method of performing Puja was a sight to see. None could hurry him in his puja He mas have some one hundred idols before him lach idol must he separately worghipped. Dach must have its allotted sandal, akshata, kumkuma and flower. Each must be praised Each must be meditated upon. Of course Sri Chandramoulisvara and Sri
Page 16
xi
Sarada occupied the foremost place in bis mind. They stood apart and he was never satisfied with doing puja to them. He may not on some days do any outward puja to them, but inwardly they never left his mind. He used to converse with them freely and even quarrel with them at times as though they were his playmates. He would never think of them as images but would feel their living presence. He would not give them any naivedya (offering) either too hot or too cold. He would try his best to make them eat whatever he offered them. He would repeat stotras with all the enthusiasm of a devotee and at times dance for joy Above all bis Bhakti towards his gurn was something beyond description. He would talk for days together ahout the greatness of his guru. All his talk, all his deeds, in short everything of his, he would dedicate to his guru. His guru was ever a living presenee to him. He would consult him on each and every occasion. Without his express permission he would never do anything. He would be never tired of worsbipping his guru. His guru also was equally attached to him. He called our Swami as the aurasaputra (own son) of Sri Sara- da. He told him that he would enjoy all the bless- ings of bis lifelong penance. Even after his departure
Page 17
vii
he appeared to bis disciple and told hum that be was always near him. This intense gurubbakti, this refusal to leave the guru alone even after his departure from this world was a thing unknown in the annais of modern discipleship Every day he would first worship his guru's sandals H1s Gurupadukastotra (pp 207 209) will clearly indı- cate the qualities he attributed even to the sandals of his guru There need not be any doubt about the sincerity of his utterances. They need not be attributed to poetic exaggeration He not onlv fully beheved in what he said but he knew full well that they were all true
His kindness knew no bounds To one and all that approached hun he was uniformly kind Harshness was a thing unknown to hun Hatred was a word not to be found mn bis vocabularv Ho was always kind. Even to his seivants he was noth- ing but kind Real anger was really foriegn to him. Even feigned anger was but the passing mood of a moment Kind words, kind dee ls and kind thoughts be spread all around Always with a smiling countenance full ot benevolent intentions he would warmly welcome every one that ap- proached him, tenderly enquire ufter their welfare as though he were a member of their family and
Page 18
xili
by words and deeds relieve their distress whatever that may be. He would never forget faces, but remember people once seen even after the expiry of thirty years. He would never rest content with having done a kindness to his bbakta. He would always be eager to do him more. He would shower blessings on him one after another in quick succes- sion. He was ever roady not only to alleviate the physical and mental distress of his innumer- able disciples but was equally prompt in teaching them the required mantras, in initiating them into the path of knowledge and dhyana and in showing them the means to liberation. He knew instinctively what a person wanted and would teach him just the thing required. In short every one who approached him returned not only perfectly satistied but also overwhelmed with his kindness
He was an extremely pleasant conversa- tionist. His conversations were always full of sparkling wit and wisdom. He would always bave the right word to say at the right moment. His arguments would be not only quite convincing but also splendid homethrusts. For instance, a certain person who bad not much of faith in our sastras bnt who was still attracted by the tremendous
Page 19
xiv
magnetic force of His Holiness approached him and asked him as follows " What is the use of the Sraddha ceremony? Is it not mere superstition ? Is it not absurd to say that by offering some things here in a prescribed way the forefathers were satis- fied? The rice we offer is still in our presence and yet how could we say that our forefathers have partaken of it and are hence content. Can absurdity go further." His Holiness smiled and replied. "My dear -. You are perfectly right in your doubt. If I show you a parallel example where by observing certain prescribed rules and forms, a person who is not in your presence is sa- tisfied, will you accede that it is not so very absurd as it at first seems to you. Take for exam- ple the system of Telegraphic Money Orders. The authorities have prescribed certain rules and forms for such Telegraphic Money Orders. If you con- form to those rules and forms and take the money to the Post Oflice, even while the money you paid lies on the table in your presence, the person to whom you intended it to benefit is actually bene- fitted. While human agencies can thus satisfy the cravings of people at a distance is it impossi- ble for divine agencies? Only you should do it as it is prescribed. In the instance of the Telegraphic
Page 20
XV
Money Order also it is so. Unless you strietly follow the prescribed rules and forms no effect will be produced. Similarly your forefathers who had eyes of wisdom foresaw the methods by which tbey could be pleased after their departure from this world and prescribed the rites and rules accord- ingly. If you follow them you would cer- tainly please them. Why do you doubt it?" The hearer was quite struck with the force of the argu- ment and went away thoroughly changed in his mind. Thus, words and arguments came to him of their own accord at the requisite moment. The Poet Bhavabhuti's saying ऋषीणां पुनराद्यानां वाचमर्थो- saalafa was quite true in his case. His words never went empty. As he was full of anugraha he scattered his blessings far and wide.
He was a great Yogi and a Siddha of a very high order. Nothing was impossible to him. The great Rajayogin Sri Sadasivendra Sarasvati was his ideal. But he more than realised his ideal. The only difference was, the one roamed freely wher- ever he willed whereas the other was bound down to a mighty Seat by the command of his guru and accordingly had to restrain himself within its limi- tations. But numerous were the occasions when bis yogic powers were much in evidence. In the
Page 21
xvi
midst of a very large concourse of people, amidst the din and noise of a buge crowd, when different kinds of musical instruments were at their loudest, when brahmins loudly chanted the Upanishads, when the temple bells pealed with loud ringing noise, in the midst of so much hubbub and confu- sion he would restrain his breath, and go into a trance. Suddenly his form would become motion. less, his eyes would be more than half closed, un- consciousness would overtake him and he would remain in such transcendent Samadhi for even hours together. None could rouse him up from that trance. Who could fathom the depth of that insensibility? Everything will bave to wait until he returned of his own accord to conscious- ness. Once while crossing the Tunga, his foot slipped from the sandal and he had a nasty cut right across bis sole. The servant who accompanied him supporting his palm was likewise cut in his foot and when both reached the shore the servant could not walk even a single step and His Holiness observing this enquired of him the cause of it. But the servant noting the free flow of blood from the sole of His Holiness was much shocked and pointed it out to him. But he simply passed his hand over the sole and said that
Page 22
xvii
nothing was the matter with him and lo! the servant was surprised to find the sole quite hale without any sign of any cut. Then the servant was given some prasada and was advised to stay at home till his foot healed. He could be present in several places simultaneously. Once while at Ramesvaram he wanted a particular disciple who was away at Trichinopoly to go to him. On re- ceipt of the wire the disciple ran in all haste to Rameswaram which he reached at about 9 o'clock in the night, but found that His Holiness was at Dhanushkodi. The disciple wanted to go to Dbanushkodi at once but no sort of conveyance could be had then either for love or for money. Neither a single cart nor a palanquin was available. As for boats they were not to be thought of. since the winds were unfavourable. While in this plight the disciple prayed to his guru to take him to Dhanushkodi and wonder of wonders! at about one o'clock in the night three boatmen came to the disciple of their own accord, took him to a boat and hoisted the mast. The wind was quite favourable, the disciple saw his guru also accompanying him and chatting pleasant. ly the,journey to Dhanushkodi was accomplished W. ii
Page 23
xviii
within one hour. On alighting there the disciple lost sight of his guru who accompanied him all along and when he was ushered into his presence at the Mutt the guru smiled and the disciple wept for joy. The boat that took the disciple in the dead of night could not return but had to drift for a month on account of unfavourable wind. On another occasion he wanted a particular disciple who was 250 miles away to go to him. He sent a mental message and the disciple who was then fully engrossed in his business heard all on a sud- den the clarion call of his guru and he immediately started to bis holy presence. When it was reached the first greeting of his guru was "Did you receive this message (touching his heart) that I sent you." Instances like this could be multiplied but space forbids.
Above all he was a true Sannyasin. Never for a moment did he swerve even one-thousandth of an inch from the rigorous path ordained for that most noble and most difficult of all asramas, the Sannyasa Asrama. None had mastered its rules so well and none followed them so closely as he. In spite of his manifold duties as the head of the most influential Mutt, in spite of his innumerable disci.
Page 24
-W"MI SASTA. RESEARCH INSTITUTE MADRAS. ples who did not allow him even a single moment's leisure and in spite of the various calls on bis at- tention he was most faithful to the duties of his asrama. His was true renunciation. In the midst of strife he knew the abiding Peace. He was .right in the midst of the world but still quite be- yond it. He was thoroughly unattached to any. thing wordly, though he appeared extremely at- tached to every one of his disciples. He was thoroughly selfless though he was always medita- ting on the Self. He was a triumphant example, a living realisation of the complete conquest of all dvandvas or pairs of opposites. He did not care & straw for all the gold or all the fame that is in this Universe. He held the world but as a world, as a stage where every one had to play a part. He had thoroughly controlled his flesh. He was full of soul, full of the reality of religion, full of joy and full of blessed purity. In short, He was undoubt- edly a very great Mahatma but without any mysteries or occultisms.
I may thus go on ad infinitum mentioning one after another his marvellous divine qualities. But words fail me. My mind is bewildered by the grandeur of the mighty personage whom I bavo
Page 25
XX
ventured to draw a sketch of. I have not been able to express here even one-millionth part of what I feel. Was he not God incarnate-a living and walking God on earth? Was he not then, in the language of the Sruti, beyond the reach of words? Then who am I to attempt a sketch of him? He was infinity and infinite were his qualities. How can any one adequately des- eribe in words this vast storehouse of know- ledge, this boundless ocean of bhakti, this original fountain-head of mercy, this undefiled source of purity, this personal embodiment of all virtues and this perfect type of rigorous renuncia- tion. Even the mind refuses to fathom the depth of the all-round greatness of this mighty personage. What need be said about the poverty of words? He was unique with none to approach him even as second. His spotless holiness, his deep piety, his unspeakable blessedness, his endless wisdom, his childlike peacefulness and his universal affection beggar all description. His was a life of resolute good, unalterable will and quenchless desire of Universal happiness. He was and is in short,
"That light whose smile kindles the Universe, That Beauty in which all things work and move,
Page 26
xxi
That Benediction which the eclipsing Curse Of birth can quench not, that sustaining Love Which through the web of being blindly wove By man and beast and earth and air and sea, Burns bright or dim, as each are mirrors of The fire for which all thirst."
The humblest of all his disciples, J. H. Balasubrahmanyam.
Page 28
INTRODUCTORY NOTE.
A word of explanation as regards the places where and the occasions when these stotras were composed will be found very useful for a right understanding of them.
The Ganadhipapancharatnam (pp. 1-2) was composed in imitation of Srî Sankara Bhagavat- pâda's Ganêsapancharatna for the purpose of recitation during the Ganapatisabba held annually in tbe presence of His Holiness for twenty one days commencing from the Vinâyaka Chaturthi.
The Ganâdhipastuti (pp. 3-4) as also the Sarvamangalâmabâbale, varastava (pp. 259-261) were composed while His Holiness visited Gôkarņa in Kanara, Bombay Presidency, during his second tour. The Gaņesastava (p. 5) was uttered at Muyattu- puzha in Travancore during bis fourth and last tour.
The Vinâyakastuti (p. 6) was given out at Kâladi when the image of Ganêsa was newly consecrated under an asvattha tree.
Page 29
XXIV
Sâradâ Stotra (pp. 10-23) was the expres- sion of his yearning to see the goddess when he was away from Sringeri for about three years during his second tour. On his return to Sringeri he repeated the same slokas in the presence of the Goddess altering the fourth line of each stanza into दृष्ट्रा हृष्टोऽस्मि शारदाम्।
The Saradâchatusshashti (pp. 24-40) where- in he states that having seen Sri Sarada there is nothing more to do, was repeated at the close of his third tour which lasted for about four years. The Vâniprasnamâlâstuti (pp. 67-71) has a tale of its own. After his third yatra His Holiness resolved not to undertake any more tours but to spend all his time in lonely meditation in the forests adjoining Sringeri. But all on a sudden there came the command from Sri Sarada to His Holiness to undertake what has now become the world famous Kaladiyatra and consecrate there the image of Srt Sankara Bhagavatpâda and thereby release that village from the curse that attached to it. His Holiness was very much disinclined to go out and hence be asks Sârada the reason why she sends him away. In this stotra His Holiness recalls his favourite resorts at Sringeri and recounts also almost all his daily doings there.
Page 30
XXÝ
In the second stanza he states that his Guru called him as the aurasaputra of Sri Sarada and in the last two stanzas he reveals his fondness for Âtmavidyâvilâsa and Vivêkachûdâmaņi. At Kaladi His Holiness wanted to consecrate not only Sri Sankaracharya but also his mother. But not having any portrait of his mother he ordered the image of Srî Sâradâ to be substituted for that of the mother of Sri Sankara, since the latter had addressed Sri Sarada as his mother in his Sarada Bhujanga Stotra as भज शारदाम्बामजसं H Accordingly Sri Sarada's image was consecrated and the stotras of His Holiness before that image are to be found in pp. 72-94. On his final return to Sringeri his pathetic address to Sri Sarada will be found in pp. 95-98. The Sarada Stotras given in pp. 99-139 were composed on different occasions during the Nava- ratri festivals at Sringeri. The Goddess would then be decorated in different ways on different Vahanas and each of them has been dilated upon by His Holiness in this stotra. The Sâradâsatașlôkistava (pp. 140-165) gives room to infer (sloka 25) that the whole of the Ashtânga Yoga was taught to His Holiness by Sri Şaradâ herself.
Page 31
xxvi
The Jagadambâstuti (pp. 166-167) is in imi- tation of the Mohamudgara of Sri Sankaracharya and is evidently incomplete. The stotras in pp. 168-170 as also those in pp. 281-284 are evidently attempts at composing with the bijamantras of Sri Vidyâ as initials of each sloka. But unfortunately all these stotras are incomplete. The Dvinetra>ambhustuti (pp. 176-178) was composed at Kuttalam waterfalls in the Tinnevelly District during the Sankarajayanti festival.
Pages 179-203 contain the stotras on ri Sankara Bhagavatpâda composed at Kâladi. Tbey contain also the stanzas (27 and 28 in pp. 202-3) wherein His Holiness resigns his office into the hands of the original founder. The stotras on his Guru cover pp. 207-223 and therein he recalls several of the incidents that took place between himself and his Guru
Vidyâtirtha and Vidyasankara are the names of one and the same personage who is still in lambikâ Yôga in the beautiful temple erected over him at Sringeri by his disciple the famous Vidya. ranya. It is said that he is even now being worshipped every night by the ganas and that the
Page 32
xxvii
ringing sound of the bells on such occasions is quite audible. These incidents are related in the stotras on him in pp. 224-231.
Then follow the stotras on Sri Sadâsivêndra (pp. 232-245) the ideal of His Holiness sung at . Nerur, the place of Samâdhi of the greatest Râja- yôgin of Southern India. The Stotras in pp. 255-258 and in pp. 313 -320 were addressed to the deities at Garalapura otherwise known as Nanjangôd in the Mysore Province.
The Trichinopoly District has the privilege of claiming three of his stotras (pp. 262-3, 289-90 and 409). The Lalitâmbâparameșvarastotra (pp. 270- 274) consists of fifteen slokas exclusive of the dedication sloka and each of these slokas begins with one of the aksharas of the Sri Vidya mantra. This mantra contains seven dêvyaksharas, five Siva aksharas and three Ubhaya aksharas and hence in this stotra also we find seven slokas addressed to the Goddess, five to Siva and three to both, Prithvidhararajaputryashtakam (pp. 278- 280) was uttered at the Narasimha mountain when His Holiness was fully engrossed in dhyâna.
Page 33
xxviii
In this sloka His Holiness considers himself as though full of worldly vanity without attaining even a particle of that Supreme Bliss. But a perusal of the same will give a clear idea of the requisites of a true sannyasin. The Durgâstava (pp. 285-6) was addressed to Durgadêvi at Sringeri when plague threatened that Jaghir. Since this prayer not a single case of plague occurred there. The Sivasuvarņamalâstava (pp. 341-349) is evidently incomplete. In the Dakshinasyanakshatramalastotram (pp. 364-371) it will be observed that each sloka be- gins and ends with the letter &. This was com. posed when His Holiness once began the repeti- tion of Antâdi slokas with several pandits ranged against him. The condition prescribed was that each sloka should begin and end with &. Then His Holiness composed this poem on the spur of the moment while the others could not conform to the rule. The Şrikhandakhandashatpadi (pp. 436-7) was composed when the image of several monkeys and birds playing in the midst of creepers was carved in sandalwood and presented to His Holiness.
Page 34
xxix
Of the several stotras composed by His Holi- ness praying for the welfare of his disciples the Ratnagarbhahêrambastava (p. 439) was to bless the undersigned when at the command of His Holiness he commenced the Memorial Edition of .the works of Sri Sankaracharya. Of the two Sâradâstotras the first (p. 439) invokes the bless- ings of Sri Sarada on the Bharatamahâmandal and its organisers, while the second (p. 440) urges on Srî Sarada to shower her choicest blessings on the present Maharaja of Mysore and his brother the Yuvaraja who are very devoted disciples of His Holiness and to whom His Holiness was much attached. The Gourisastuti (p. 444) also invokes the blessings of God Siva on His Highness of Mysore and was composed on the occasion of the coronation of the present Maharaja. The Sri- kanțhêșastuti (p. 442) was to bless H. H. Chamarajendra Wodayar, the late Maharaja of Mysore. The Sivastuti (p. 445) was addressed to the goddess to make his disciple Sri Narasimha Sastri omniscient or all knowing. This was com- posed when His Holiness resolved to nominate this Sri Narasimha Sastri as his successor. On assuming the asrama Sri Narasimha Sastri ascended the Vyâkhyana Simhasana of the Sringeri
Page 35
Xxx
Mutt under the name of Sri Chandrasekbara Bharati, a name selected by His Holiness himself. The Nrisimhastotra (p. 446) was composed at the Narasimha mountain invoking the blessings of God Narasimha on Brahmașıî K. Rama Sastrigal, the adopted son of the illustrious Sri Lakshmi Nrisim- ha Sastrigal of Mysore.
Âtmastava (p. 447) was addressed to the agent Sadacharapravartanapraviņa Srikantha Sas- trigal when His Holiness thought of entrusting the Mutt Puja and everything to him, and devoting himself completely to constant dhyâna.
In spite of the greatest care some mistakes have crept in, in the printing of this Volume and these are rectifed in the Erratta given at the end of the book.
J. K. Balasubrahmanyam.
Page 36
INSTITUTE MADRAS
॥ विषया: ॥
पृष्ठम् भक्तिसुधातरङ्गिणी .... १-४६८
विनायकस्तोत्राणि ... १-६ श्रीगणाधिपपञ्चरत्नम् ... १ श्रीगणाधिपस्तुतिः ... ३ श्रीगणेशस्तवः ... ५ श्रीविनायकस्तुतिः ... ६
श्रीशारदास्तोत्राणि .... ७-१७०
श्रीभवसोदर्यष्टकम् ... ७ श्रीशारदास्तोत्रम् ... १० श्रीशारदाचतुःपष्टिः ... २४ श्रीशारदामहिमस्तवः ... ४१ श्रीविधिमानसहंसास्तोत्रम् ... ४३ श्रीशारदास्तुतिः (श्रीशारदागौरीसहोत्सवकाले) ४५ श्रीवाणीपाण्यवलम्बस्तुतिः .. ४६ W. o
Page 37
[२ ]
श्रीवाणीशरणागतिस्तोत्रम् ... ५६ श्रीमातृपदपङ्कजाष्टकम् ... ५८ श्रीकमलजदयिताष्ट्रकम् ... ६१
श्रीवाग्देवीस्तवः ... ६४
श्रीवाग्वादिनीषट्कम् ... ६५ श्रीवाणी प्रश्नमालास्तुतिः ... ६७
श्रीशारदादशकम् .... ७२ श्रीशारदाभुजङ्गप्रयातस्तुतिः ... ७५ श्रीशारदाम्बास्तोत्रमालिका ... ८० श्रीशारदास्तवकदम्बम् ... ९० श्रीशारदास्तुतिः (शृङ्गगिरिप्रवेशकाले) ... ९५ श्रीशारदास्तोत्रम् (नवरात्रोत्सवसमये) ... ९९
... १४० श्रीजगदम्बास्तुतिः (असमग्रा) ... १६६ गीर्ललिताम्बिकास्तुतिः (असमग्रा) ... १६८ श्रीशारदास्तुतिः (असमग्रा) ... १६९ आर्याम्बिकाशंकरशारदास्तोत्रम् १७१-१७२ श्रीमच्छंकरभगवत्पादस्तोत्राणि १७२-२०६ श्रीशंकर।चार्यसुवर्णमालास्तवः ... १७२ श्रीद्विनेत्रशंभुस्तुतिः १७६
Page 38
[ ३ ]
श्रीशंकराचार्यभुजङ्गप्रयातस्तोत्रम् ... १७९ श्रीशंकरार्यपदावलम्बस्तवः ... १८३ श्रींकरार्यपदावलम्बसुवर्णमालास्तुतिः १९३ श्रीशंकराचार्यस्तोत्रकदम्बम् ... १९६ श्रीशंकराचार्यसुवर्णमालास्तवराजः ... २०४
श्रीजगद्गरु श्रीनृसिंहभारतीस्वामिस्तो- त्राणि ... २०७-२२३ श्रीगुरुपादुकास्तोत्रम् ... २०७ श्रीगुरुस्तुतिः ... २११ श्रीगुरुसुवर्णमालास्तोत्रम् ... २१५ श्रीनरसिंह भारतीपादाष्टकम् ... २१८ श्रीनृसिंह भारतीपादसुवर्णमालास्तवराजः ... २२१
श्रीविद्यातीर्थस्तोत्राणि २२४-२३१
श्रीविद्यातीर्थाष्टकम् ... २२४ श्रीविद्याशंकरपञ्चरत्नस्तवः .... २२६ श्रीविद्यातीर्थपदारविन्दस्तुतिः ... २२९
श्रीसदाशिवेन्द्रस्तोत्राणि २३२-२४५
श्रीसदाशिवेन्द्रपञ्चरत्षस्तोत्रम् ... २३२ श्रीसदाशिवेन्द्रस्तवः ... २३४.
Page 39
[8 ]
श्रीपार्वतीपरमेश्वरस्तोत्राणि २४६-२७४ श्रीमलहानिकरेश्वरस्तुतिः ... २४६ श्रीभवानीचन्द्रशेखरस्तोत्रम् ... २४८ श्रीगौरीगिरीशकल्याणस्तवः ... २४९ श्रीप्रपञ्चमातापित्रष्टकम् ... २५२ श्रीपार्वतीश्रीकण्ठस्तुतिः ... २५५ श्रीपार्वतीश्रीकण्ठस्तोत्रम् ... २५७ श्रीसर्वमङ्गलामहाबलेश्वरस्तवः ... २५९ श्रीमदखिलाण्डदेवीजम्बुकेश्वरस्तुतिः ... २६२ श्रीलोकनायकीपापविनाशेश्वरस्तोत्रम् ... २६४ श्रीललिताम्बापरमेश्वरस्तोत्रम् ... २६५ श्रीललिताम्बापरमेश्वरस्तुतिः ... २७०
देवीस्तोत्राणि .. २७५-३०४
श्रीदेवीधामाष्टकम् ... २७५ पृथ्वीधरराजपुत्रयष्टकम् ... २७८ श्रीललितास्तोत्रम् ... २८० श्रीललितास्तवः ... २८३ श्रीदुर्गास्तवः ... २८५ श्रीकन्याकुमारीपञ्चरत्नस्तुतिः ... २८७ श्रीसुगन्धिकुन्तलाम्बास्तवराजः ... २८९
Page 40
[५]
श्रीदेवीनवरत्नमालिकास्तोत्रम् ... २९१ श्रीशिवास्तुतिकदम्बम् ... २९४ श्रीमहात्रिपुरसुन्दरीषट्कम् ... २९८ श्रीराजराजेश्वरीषोडशी ... ३००
ईश्वरस्तोत्राणि ... ३०५-३५१ श्रीचन्द्र मौलीशस्तोत्रम् ... ३०५ श्रीकामेश्वरस्तोत्रम् ... ३०७
... ३११ श्रीकण्ठेशस्तोत्रम् .... ३१३ श्रीकण्ठाष्टकम् ... ३१५ श्रीकालान्तकाष्टकम् ... ३१८ श्री चन्द्रचूडालाष्टकम् ... ३२१ श्रीभवबन्धविमोचनशिवस्तुतिः ... ३२४
श्रीशंभुस्तवः ... ३२५ श्रीधीरगुरुभूतेश्वरस्तोत्रम् ... ३२७ श्रीमल्लिकार्जुन प्रश्नमालिकास्तवः ... ३२८
श्रीगिरिपल्लवनाथेश्वरस्तुतिः ... ३२९
श्रीदूर्वेशस्तोत्रम् .. ३३०
श्रीपरमशिवस्तवः ... ३३१
श्रीशिवस्तुतिः ... ३३२
Page 41
[ ६ ]
श्रीशिवनवरत्नमालास्तवः .... ३३३ श्रीशिवस्तुतिकदम्बम् ... ३३६ श्रीशिवसुवर्णमालास्तवः ... ३४१ श्रीरामनाथस्तुतिः ... ३५०
श्रीदक्षिणामूर्तिस्तोत्राणि .. ३५२-३७८
श्रीदक्षिणामूर्तिदशकम् ... ३५२ श्रीदक्षिणामूर्त्यष्टकम् ... ३५५ श्रीदक्षिणामूर्तिभुजङ्गप्रयातस्तुतिः ... ३५८ श्रीदक्षिणास्यनक्षत्रमालास्तोत्रम् ... ३६४ श्रीदक्षिणामूर्तिम नुसुवर्णमालास्तवः ... ३७२
श्रीकालभैरवस्तोत्राणि ३७९-३८३ श्रीकालभैरवपञ्चरत्नस्तुतिः ... ३७९ श्रीकालभैरवाष्टकम् ... ३८१
श्रीसुब्रह्मण्यस्तोत्राणि .. ३८४-४०० श्रीशरवणभवदेव सेने शषट् कम ... ३८४ श्रीगुददस्तोत्रम् ... ३८६ श्रीसुब्रह्मण्यभुजङ्गप्रयातस्तुतिः .... ३८७ श्रीषण्मुखषट्पदीस्तवः ... ३९२ श्रीकार्तिकेयस्तोत्रकदम्बम् ... ३९४
Page 42
[0]
श्रीदण्डपाणिपञ्चरत्रम् ... ३९९ श्रीविष्णुस्तोत्राणि ... ४०१-४१६ श्रीनृसिंहभुजङ्गप्रयातस्तवः ... ४०१ श्रीनृसिंहसप्तकम् ... ४०६ श्रीनृसिंहह्यग्रीवस्तवः ... ४०८ श्रीरङ्गनाथस्तवः ... ४०९ श्रीभूवराहस्तुतिः ... ४१० श्रीकृष्णषट्कम् ... ४११ श्रीपद्मनाभस्तोत्रम् ... ४१३
श्रीदत्तात्रेयस्तवः ... ४१७
श्रीहनूमन्चतुर्विशतिः ... ४२४
संकीर्णस्तोत्राणि ... ४३१-४३७
श्रीइरिहरस्तुतिः ... ४३१ श्रीशास्तृस्तोत्रम् ... ४३२ श्रीदिनेशस्तव: ... ४३३ श्रीप्राचीनपापनाशक्षेत्रस्तुतिः ... ४३४ श्रीकालटिक्षेत्रस्तोत्रम् ... ४३५ श्रीखण्डखण्डषट्पदी ... ४३६
स्वगुरुविषयकः श्रीशारदास्तव: ... ४३८
Page 43
[6]
शिष्याशीर्वचनात्मकस्तवाः ४३९-४४६
श्रीरत्नगर्भहेरम्बस्तवः ... ४३९ श्रीशारदास्तवः ... ४३९
श्रीकण्ठेशस्तुतिः ... ४४२ श्रीगौरीशस्तुतिः ... ४४४
श्रीशिवास्तुतिः ... ४४५ श्रीनृसिंहस्तोत्रम् ... ४४६
वेदान्तस्तोत्राणि ४४७-४६८
आत्मस्तवः ... ४४७
उपशान्त्यष्टकम् ... ४५१ उपदेशचतुर्विशतिः ... ४५४ आत्मावबोधनस्तोत्रम् ... ४६१ भवबन्धमुक्त्यष्टकम् ४६६
अनादित्वपरिष्कारः .... ४६९-४७६
पुरुषार्थनिर्णयः .... ४७७-४९६ श्रीशुद्धाद्वैतब्रह्मविद्याधिगमपकार मीमांसा .... ४९७-५०७
Page 44
. USWAMI SASTR KESEARCH INSTITUTE MADRAS
॥। श्री: ॥।
C
.....
...... 0.Q
Page 45
1:' - - - 11
श्रीगणाधिपः
- 1
Page 46
।। श्रीः ।।
॥ श्रीगणाधिपपञ्चरत्नम् ॥
मगगलोकदुर्लभं विरागिलोकपूजिनं मुगमुरैनमस्कृतं जरापमृत्युनाशकम् । गिरा गुरुं श्रिया हरिं जयन्ति यन्पठार्चका नमामि नं गणाधिपं कृपापयःपयोनितिम ।।१।।
गिरीन्द्र जामुग्वाम्बुजप्रमोढदानभास्करं
शरीरकान्तिनिर्जिताब्जबन्धुवालसंततिम् ।२।।
शुकाठिमौनिवन्दितं गकारवाच्यमक्षरं प्रकाममिष्टदायिनं सकामनम्रपङ्कये। चकासतं चतुर्भुजैर्विकासिपद्मपूजितं प्रकाशितात्मत्त्वकं नमाम्यहं गणाधिपम् ॥ ३ ।। W. 1
Page 47
नगाधेपत्वदायक स्वगठिलोकनायकं क्वगादेरोगवारकं निगक्कनामुग्त्रजम। कगम्बुजोलुमत्सृणि विकागशन्यमानमै- इदा नदा विभाविनं मुदा नमामि विन्नपम ।। ४ ।।
प्रमापनादनक्षम समाहितान्नगत्मना नुमादेभि: मदार्चित क्षमानिधि गणाधिपम् । माधवादिपूजित यमान्नकात्मसंभव गमदष डगुणप्रद नमाम्यह विभूनये । २ ।।
जाधपस्य रच्क नृणामभीष्टदायक गणामपूवक जनाः पठन्ति ये मुद्रा युताः। सवान्न ने वेदा पुरः प्रगीनवेभवा जवा- नगयुपोऽधिकश्रियः मुमूनवो न संशयः ॥६॥
इति श्रीगणाधिपपज्जरत्रं संपूर्णम ।।
Page 48
THE KUPYUS .. RESEA' CH INSTITUII MADRAS-4 ।। श्रीः ।।
श्रीगोकर्णक्षेत्रं
॥ श्रीगणाधिपस्तुतिः।
कुक्षिस्फुरन्नाग मीन्या मूपिक: प्रपलायते। इति मत्वा मयूरं कि- मामूटोऽसि गणाधिप॥ ? ॥
मत्कुक्षिमुम्थमखिवल जगदिति सर्वान्प्रबोधयितुम् । वृहदुदरतां करृपाब्धे वत्से कि करिवरास्य त्वम् ॥ २ ॥
त्वद्दर्शनकृतहासं चन्द्रमसं हन्तुमुद्यक्तम्।
Page 49
त्वामनुनेतुं तारा: कुमुमव्याजेन सेवन्ते ॥ ३ ॥
यच्चातुर्येणैव हि लोकानुद्धर्तुर्मा्बिकानाथः । गोकर्णे स्थितिमकरो- ह्ोकहिनं नं प्रणौमि विन्नेशम ॥ ४ ॥
इति श्रीगणाधिपस्तुनिः संपूर्णा ।।
Page 50
। श्रीः ।।
श्रीमूवात्तुप्पुलाक्षेत्रे
॥ श्रीगणेशस्तवः॥
जननी मृगयतु मामि- त्यान्छाद्यात्मस्वरूपमीशतनुः । भासि गिरिजात्मज त्वं कि करिवरवदन मे ब्रृहि ॥ १ ॥
इति श्रीगणेशस्तवः संपूर्णः ।।
Page 51
। श्रीः ।।
श्रीकालटिक्षंत्रे
॥ श्रीविनायकस्तुतिः॥
अश्वत्थोऽयं प्रपञ्चो न हि खलु सुखलेशोSप्यत्र तस्माज्जिहाम्यो लोका इत्यादरेण प्रणतभयहरो वारणाग्रयास्य एपः । बोधायैव स्वयं किं वसति दृढतराश्रत्थमूले कृपाल- नाहं जानामि यूयं वढत बुधवराः किं तथा वान्यथा वा॥
इति श्रीविनायकस्तुतिः संपूर्णा ।I
Page 52
॥ श्रीः ।।
॥ श्रीभवसोदर्यष्टकम् ॥
भजतां कल्पलनिका
म्रमराभकचा भूया- द्रव्याय भवसोढरी ॥ ।
कर्रानर्जितपाथोजा शरदम्रनिभाम्वरा। वरदानरता भूया- द्रव्याय भवसोढरी ॥। २ ॥।
काम्या पयोजजनुपा नम्या सुरवरैमुंद्दः । रम्याब्जवसतिर्भूया- द्रव्याय भवसोदरी ॥ ३ ॥
Page 53
कष्णादिमुरसंसेव्या कृतान्तभयनाशिनी। कपार्द्रहृदया भूया- द्वव्याय भवसोढरी॥ ४ ॥
मेनकाठिसमाराध्या गौनकादिमुनिस्तुना । कनकाभतनुर्भूया- द्व्याय भवसोदरी ॥ ९ ॥
वरढा पढनम्रेम्य: पारठा भववारिधे: । नीरदाभकचा भूया- द्रव्याय भवसोदरी।। ६।।
विनताघहरा शीघं तिनताननयारचिता। पीनतायुकचा भूया- द्वव्याय भवसोढरी।। ७॥।
Page 54
भतसुदिर्यष्टकम।
काणादमुखशास्त्रदा।
द्धव्याय भवसोढरी ।। ८।।
अष्टकं भवसोदर्याः कष्टनाशकरं द्रुतम्। इष्टदं संपठञ्छाघ्र- मष्टसिद्धीग्वाप्नुयात् ॥ ९॥।
इति श्रीभतरसोदर्यष्टकं संपूर्णम् ।।
Page 55
।। श्रीः ।।
॥ श्रीशारदास्तोत्रम्॥
निदानमनुकम्पायाः पदाध:कृतपङ्कजाम। सदा नम्रालिसुखदां कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ॥ १ ॥
विदामग्रसरो भूया- ददालोकनमात्रतः । रदालिजितकुन्दां तां कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ॥ २ ॥
अम्भोदर्नालचिकुरां कुम्भोद्भवनिपेविताम् । दम्भोलिधारिसंसेव्यां कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ॥ ३ ।।
Page 56
शारदास्तात्रम। ११
रम्भानिभोरुयुगलां कुम्भाभस्तनराजिताम् । शुम्भादिदैन्यशमनीं कढा द्रक्ष्यामि शारद्राम् ।। ४ ।।
अव्याजकरुणामूरन सुव्याहारप्रढायिनीम । र्यादिमण्डलान्तःस्थां कदा द्ृक्ष्यामि शरदाम ॥२ ।
मह्यम्ब्वादि जगद्रपां मह्यं लोकेषु ये जनाः । द्ुह्यन्ति तेषां भयदां कदा द्रक्ष्यामि शाग्दाम ॥ ६ ॥
शल्यापहारचतुगं . वल्ल्याशासितमार्दवाम्। कल्याणदानानरता कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ॥। ७।।
Page 57
१२ भक्तिसुधातरक्िण्यां
अस्मानवाप्तकामांस्ते यस्मात्प्रकुरुते कृपा। तस्मात्कृतोपकारां त्वां कढा द्क्ष्यामि शारदाम् ॥। ८।।
कुन्देन्दुदुग्धधवलां मन्देतरधनं जवात्। विन्देद्यदङ्घ्रिनम्रस्तां कदा द्ृक्ष्यामि शारदाम ।। ९ ।।
वन्दारुजनबृन्दाना मन्दारत्रतधारिणीम् । वृन्दारकेन्द्रविनुतां कदा द्रक््यामि शारदाम् ॥ १० ॥
क्षमानिर्धूतवसुधां शमादिगुणदायिनाम्। रमासंस्तुतचारित्रां कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ।। ११ ।।
Page 58
शारदाम्तोलम। १३
समाराधयतां नैव
समाधिमात्रगम्यां तां कढा दक्ष्यामि आारदाम ॥ १२॥
मुमालििविलस ड्रीवां समानाधिकवर्जिताम्। कुमारगणनाथंड्या कदा द्रक्ष्यमि शारदाम् ॥ १२ ।।
सामादिवे टविनुनां भूमानन्दप्रदायिर्नाम् ।
कढा द्रक्ष्यामि शारदाम ॥ १४ ॥
गण्डाग्रराजत्कस्तूरी ग्वण्डान्यमुग्वदायिनीम्।
कदा द्रक्ष्यामि शाग्दाम् ॥'५॥
Page 59
१४
तुण्डाधर्राकृतविधुं चण्डाज्ञाननिवारिणीम्।
कढा द्रक्ष्यामि शारद्राम् ॥ १६ ।।
जुष्टा वेदशिगेवाग्भि- रिष्टा च विविधेर्मखैः । दृष्टा हृष्यन्ति लोके यां कढा द्रक्ष्यामि शारदाम ॥ १७ ॥
नेजोविजिनगाङ्गेयां ग्जोगुणनिवारिणीम। भुजोद्धनबिसाहतां कढा क्ष्यामि शारदाम् ॥ १८ ॥
दिवाकरेन्दुताटङ्कां प्रवाहकविताप्रदाम् । मवादिकर्मभिस्तुष्टां कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ॥ १९ ॥
Page 60
शारदास्तोत्रम्। १५
लवाद्यस्या: कटाक्षस्य सवाजिरथकुञ्जराम्। अवाप्नुयाच्लियं लोक: कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ॥ २० ॥
दुर्लभां दुष्टमनसां सुलभां शुद्धचेतसाम्। वलन्मुक्तासरां कण्ठे कदा द्रक्ष्यामि शागदाम ॥ २१ ॥
द्राक्षासदक्षवाग्दात्रीं वीक्षापालितविष्टपाम।
कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ॥ २२ MADRAD.4 HE KUPPUSWAMI SASTR' RESEARCH INSTITUTS
धृत्वा लक्ष्यं श्रवोर्मध्ये कृत्वा कुम्भकमादरात्। व्यात्वा हृष्यन्ति यां लोका: कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ॥ २३ ॥
Page 61
१६
निष्पापाराध्यचरणां दुष्प्रापामकृतान्मभिः । पुष्पालिगर्भितकचां कढा द्क्ष्यामि शारदाम ॥ २४ ॥
नीलाब्जतुल्यनयनां वालाब्जविलसत्कचाम। कैलासनाथविनुतां कढा दक्ष्यामि शारदाम ॥ २९॥
लीलानिर्मितलोकालिं लोलामम्बुजसंभवे। कालाटवीदवशिखां कढा द्रक्ष्यामि शारदाम ॥ २६ ॥
पुराणागमसंवेद्यां विरागिजनसेविताम्। कराग्रविलसन्मालां कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ।। २७
Page 62
शारदास्वोत्म्। १७
मुरारिमुखसंसेव्यां सुरारिमदमर्दिनीम्। स्वरादिभुवनाधीशां कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् । २८:।
सुराचार्यसदृक्ष: स्या- द्विरा यत्पदपूजकः । चराचरजगत्कर्त्री कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ।। २९ ॥।
वीराराध्यपदाम्भोजां कूरामयविनाशिनीम्। घोरापस्मारशमनी कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ॥ ३०।।
शरणं सर्वलोकानां शरदभ्रनिभाम्बराम्। करराजद्वोधमुद्रां कदा द्रकष्यामि शारदाम् ॥ ३१ ॥। W. 2
Page 63
२८
स्मरणात्सर्वपापन्नीं चरणाम्बुजयोः सककृत्। वरदां पदनम्रेम्यः कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ॥ ३२ ।।
पर्णाहारैः सेव्यमानां कर्णाग्रलसदुत्पलाम्। स्वर्णाभरणसंयुक्तां कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ॥ ३३ ॥।
पूर्णचन्द्रसमानास्यां तूर्णमिष्टप्रदायिनीम्। चूर्णयन्तीं पापबृन्दं कदा. द्रक्ष्यामि शारदाम् ॥ ३४ ॥।
प्रभाजिततटित्कोटिं सभासु प्रतिभाप्रदाम् । विभावरीशतुल्यास्यां कदा. द्रक्ष्यामि शारदाम् ॥ ३५ ।
Page 64
शरिंदासोत्रम्।
मत्तमातङ्गगमनां चित्तपद्मगतां सताम्। वित्तनाथार्चितपदां कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् । ३६।।
यतिनाथसमाराध्यां मतिदानधुरंधराम्। पतितायापि वरदां कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ॥ ३७॥
यथा दुष्टा लिपिरवैधी वृथा स्यान्नम्रफालगा। तथा करोति यद्धयानं कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ॥ ३८॥
रोगालिवारणचणां भोगानां पूगदायिनीम्। योगाभ्यासरतध्येयां कदा द्रक्ष्यामि, शारद्राम्।। ३९।।
Page 65
२०
विधातुममरानम्रा नसुधाकलशधारिणीम्। कुधारहितहल्लम्यां कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ।। ४० ॥।
वीतां निर्जरनारीभि- र्गीतां गन्धर्वगायकै: । पीताम्बरादिविनुतां कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ।। ४१ ।।
शिक्षिताखिलदैतेयां कुक्षिस्थितजगभयीम्। रक्षितामरसंदोहां कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ।। ४२।।
शिखाभिर्गीतमाहात्म्यां सुखाराध्यपदां भुतेः। नखांशुजितचन्द्राभां कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ।। ४३।।
Page 66
सारदास्तोत्रम्।
शोकापहारचतुरां राकाचन्द्रसमाननाम्। केकासदृशवाग्भभ्ी कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ।। ४४।।
शृश्ाद्रिवासनिरतां
तुभ्नातटचरीं भूय: कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ।। ४५।।
गञ्गां तापनिवारणे। तुन्नां पयोधरयुगे कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ।। ४६ ।।
सुयशोदाननिरतां शयनिर्जितपल्लवाम्। इयत्तातीतसौन्दर्यो कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ।। ४७।।
Page 67
स्वर्गापवर्गसुखदां दुर्गापद्विनिवारिणीम्। दुर्गाशाकम्भरीरूपां कदा. द्रक्ष्यामि शारदाम् ।। ४८।।
कदा शृक्गगिरिं द्रक्ष्ये कदा तुङ्गां पिबाम्हम्। कदा स्तोष्येSग्रतो देव्या: कदा. द्रक्ष्यासि शारदाम् ॥ ४९ ॥
कदा पापक्षयो भूया- त्कदा पुण्यसमागमः । कदा पदे नमस्यामि कदा द्रक्ष्यामि शारदाम् ॥ ५०॥
सुहृद: शत्रवो वा मे ये सन्ति भुवि शारदे। अविशेषेण सर्वास्ता- न्ाहि दत्वा शुभां धियम् ॥५१
Page 68
शारदास्तोत्रम्। २३
शारदे त्वत्पदाम्भोज- लोलम्बायितमानस: । अकार्षे स्तोत्रमेतच्छ्ी- सच्चिदानन्दनामकः ॥५२ ॥
य इदं प्रपठेद्धक्त्या शारदास्तोत्रमण्डलम्। प्रामोति सततं लोके मङ्गलानां स मण्डलम् ॥ ५३॥
इति शारदाम्तोत्रं संपूर्णम् ।
Page 69
॥ श्रीः ।
॥ श्रीशारदाचतु:षष्टिः ॥
अद्राक्षमव्याजकृपामपारां श्रीशारदाम्बाभिधया लसन्तीम्। श्रीशृपुर्यामधिचक्रमध्य- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ १ ॥
अद्राक्षमम्भोजभवस्य पुण्य- परम्परामाश्रितदिव्यमूर्तिम्। मालासुधाकुम्भलसत्कराब्जा- मितः परं कि करणीयमस्ति ॥ २ ॥
अद्राक्षमानन्दपयोधिराका- सुधाकराणामिव रम्यपक्किम्। विबोधमुद्रावरपुस्तकाढ्या- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ३॥
Page 70
२५
तटान्तराजद्वरमन्दिरस्वाम्। शशाइबालोज्ज्वलदिव्यमौलि- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ४ ॥
अद्राक्षमर्घेन्दुसमानफालां लावण्यसर्वस्वपयोधिवेलाम्। कीलालसंभूतसमुत्थलोला- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ५॥
अद्राक्षमिन्दीवरतुल्यनेत्रां भ्रृवल्लिकानिर्जितकामचापाम्।
मितः परं कि करणीयमस्ति ॥६ ॥
अद्राक्षमक्ष्णोर्जनिमर्थयुक्तां प्रकुर्वतीं स्वान्गिनिरीक्षणेन। पयः प्रभूतप्रभवस्य जाया- मितः परं कि करणीयमस्ति ॥७॥
Page 71
वाचं नतानां ददती जवेन। लोकेशवामाक्कमहद्विभूष्रा मितः परं किं करणीयमस्ति ॥८॥
अद्राक्षमास्येन्दुविलोकनेन विकासयन्तीं हृदयाम्बुजानि। प्रणम्रपङ्गेर्वचसां सवित्री मितः परं किं करणीयमस्ति ॥९॥
अद्राक्षमज्ञानतमःप्रचण्ड- मार्तण्डषण्डीकृतपादसेवाम्। अपारसच्चित्सुखरूपदेहा- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ १०॥
अद्राक्षमक्षीणदयारसार्दर- कटाक्षसंरक्षितलोकजालाम्। अजान्तर झ्ञाम्बुजभानुरूपा- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ११ ॥
Page 72
श्रीशास्दाचु षष्टिः।
अद्राक्षमद्याहमशेषलोक- प्रवृत्तिसाक्ष्यात्मतया विभान्तीम्। गुप्यै प्रपञ्चस्य कृतावतारा- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ १२॥
अद्राक्षमत्यन्तविरक्तिभक्ति- श्रद्धाप्रमुख्यैः सुगुणैः सुलभ्याम्। सुदुर्लभां तद्रुणवर्जिताना- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥१३ ॥
अद्राक्षमम्भोजभवाब्जनेत्र- गिरीिमुख्यैः परिपूज्यमानाम्। वीणालसत्पाणिसरोजमध्यां- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ १४ ॥
अद्राक्षम्च्छविनिर्जितेन्दु- नीहारहारावलिदुग्धसिन्धुम्। सगर्भयन्तीमगजासनाथ- मितः परं किं करणीयर्मास्त ॥ १५ ॥
Page 73
२८
अद्राक्षमादैर्वचसां समूहै- रभिष्ठुतां देवमुनीन्द्रसहेः। अम्भोजमच्छं शुकमादधाना- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ १६ ॥
अद्राक्षमाद्यन्तविहीनसुद्ध- बुद्धस्वभावं परमप्रमेयम्। विबोधयन्तीं कृपया प्रणम्रा- नितः परं किं करणीयमस्ति ॥ १७॥
मालोच्य वासं प्रविहाय तत्र। चतुर्मुखास्याम्बुजवाससक्ता- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ १८॥
भवादिरूपेण जगत्प्रवृत्तिम्। प्रकुर्वती शृभ्महीधरस्था- मितः परं कि करणीयमस्ति ॥ १९ ॥
Page 74
२९
अद्राक्षमाम्नायशिरोवचांसि हृदाप्यलभ्यां जगदुर्हि यां ताम्। विचित्रमस्याः करुणाविशेषा- दितः परं किं करणीयमस्ति ॥ २० ॥
अद्राक्षमायासविहीनसेवा- लवैरपि प्रीतदृदम्बुजाताम्। अशेषकल्याणगुणाभिरामा- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ २१ ॥
अद्राक्षमाकण्ठनतानुकम्पा- मक्षिप्रभानिर्जितमीनगर्वाम्।
मितः परं कि करणीयमस्ति ॥ २२॥
अद्राक्षमैश्व्वर्यमपारमाशु संप्रापयन्तीं पदनम्रलोकान्। दन्तच्छदाध:कृतपक्कबिम्बा- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ २३॥
Page 75
अद्राक्षमानम्रजनानुताप- वाराशिसंशोषणबाडवाग्निम्। तुज्जानदीखेलनलोलचित्ता- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ २४ ॥
अद्राक्षमाधारसरोरुहस्थां पश्चाननामस्थिकृतप्रतिष्ठाम्। मुद्गादनासक्तम नाडम्बुजाता- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ २५ ॥
निबद्धभावैरनुचिन्त्यमानाम्। कष्टारिषड्वर्गविभददक्षा- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ २६॥
अद्राक्षमर्कायुतभासमाना- मनाहताख्ये हृदयाब्ज़मध्ये। फालेऽहिशत्रोर्धनुषः सवर्णा- मितः परं कि करणीयमस्ति ॥ २७॥
Page 76
श्रीशारदाचतु:षष्टि:।
अद्राक्षमिन्दोः सदृशी शिरस्थ- सहस्रपत्रे कमले मनोजे। त्रिकोणमध्ये वरदीपिकाभा- मितः परं कि करणीयमस्ति ॥ २८॥
मवोचमप्यम्ब तवाभिधानम्। अश्रौषमंहोहरणं चरित्र- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥२९ ॥
अद्राक्षमम्भोदतमःसमूह- नीकाशकेशव्रजशोभमानाम्। कण्ठप्रभानिर्जितकम्बुगर्वा- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ३० ॥ MADRAS-A HE KUPPUSWAMI 9RSTR RESEARCH INSTITUTE अद्राक्षमव्याजदयासमुद्रै-
मोदाच्चिरं पूजितपादपग्र्ा- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ३१ ॥
Page 77
३२
अद्राक्षमीशानपरावतार-
प्रतिष्ठितां सर्वजगत्सवित्री- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥३२॥
अद्राक्षमत्यन्तविरक्तिमाशु विश्राणयन्तीं विषयेषु सुस्थाम्। शमादिषट्कं च विनम्रपड्डे- रितः परं कि करणीयमस्ति ॥ ३३॥
अद्राक्षमात्मैक्यविबोधनेन
उत्तारयन्तीं करुणाकटाक्षै- रितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ३४ ॥
अद्राक्षमश्वस्तननित्यवस्तु- विवेकमत्यन्तमुमुक्षुतां च। संपादयन्तीं पदसंनताना- मितः परं कि करणीयमस्ति ॥ ३५॥
Page 78
अद्राक्षमाकाशनभस्वदभ्नि- जलादिरूपाणि जगन्ति सृष्टा। प्रविश्य तेषु प्रविभासमाना- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥३६॥
अद्राक्षमूरीकृतपारहंस्यै-
विचार्यमाणां श्रुतिशीर्षवाग्भि- रितः परं किं करणीयमस्ति ॥३७॥
अद्राक्षमेनां हृदि मौनिवर्यै-
साक्षात्कृतां पञ्कजजातकान्ता- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ३८॥
अद्राक्षमेतत्परिद्ृश्यमानं यद्दर्शनाननीरसमेव विश्वम्। तां सच्चिदानन्दघनस्वरूपा- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥३९ ॥ W 2
Page 79
३४
अद्राक्षमापूर्णकलङ्कशून्य- शीतांशुनीकाशमुखाम्बुजाताम्। कंजातसंजातमनोहरन्ती- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ४० ॥
अद्राक्षमाकर्णविशालनेत्रां रम्भासमानोरुयुगाभिरामाम्। नागेन्द्रकुम्भप्रतिमस्तनाढ्या- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ४१ ॥
अद्राक्षमेनां जडजातजातो-
यत्पाणिपद्मग्रहणादभूत्ता- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ४२॥
अद्राक्षमेनां कलिकल्मषन्नीं यत्पादपद्मं दिननाथतुल्यम्।
मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ४३॥
Page 80
श्रीशारदाचतुःषष्टिः। ३५
अद्राक्षमच्छाच्छपयोजसंस्थां शरन्निशानाथसदृक्षचेलाम्।
मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ४४ ॥
अद्राक्षमव्याहतशक्तिदात्रीं विनिग्रहानुग्रहयो: क्षणेन। अपीन्द्रलोकादिसमस्तसृष्टया- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ४५ ॥
अद्राक्षमेनां महिषासुरस्य निशुम्भशुम्भासुरयोश्व हन्त्रीम्। अस्वमलोकावनबद्धदीक्षा- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ४६॥
अद्राक्षमालोक्य जानें समृत्युं जातस्य हीत्यादि नयेन वत्रे। अजं पति या चतुरामहं ता- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ४७॥
Page 81
३६
अद्राक्षमेनां तरसैव नम्रा- न्कुल्यामिवायासलवं विनैव। संतारयन्तीं भववारिराशि- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ४८॥
अद्राक्षमद्वैतविबोधनार्थ कण्ठेन कम्बोर्वचसा पिकस्य। मध्येन सिंह्या दधतीमभेद- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ४९ ॥
अद्राक्षमेनां दयया जवेन प्रकुर्वतीं स्वाद्गिसरोजनम्रान्।
नितः परं कि करणीयमस्ति ॥ ५०॥
अद्राक्षमग्राह्यनिजस्वरूपां गूढामशेषे किल भूतवर्गे। ग्राह्यां सुखेनैव सुसूक्ष्मधीभि- रितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ५१॥
Page 82
अद्राक्षमक्षासुमनोविभिन्न- सच्चित्सुखाकारतया गुरूक्त्या। अवापमानन्दमपायशून्य- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ५२॥
अद्राक्षमेनां मुनिभिर्हि साह- महं च सेति व्यतिहारतो या। विभाव्यते तां त्रिजगत्सवित्री- मितः परं कि करणीयमस्ति ॥ ५३॥
अद्राक्षमष्टादशसंख्यविद्या
तां सर्वविद्यामयदिव्यदेहा- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥५४॥
अद्राक्षमेनां परिहृत्य पञ्च- कोशान्सुधीभि: परिचिन्त्यमानाम्। वेदान्तसिद्धान्तविचारशीलै- रितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ५५॥
Page 83
३८
अद्राक्षमाधारगतत्रिकोणे संतप्तहेमप्रभलिङ्गरूपाम् । अनाहताख्येSरुणलिङ्गरूपा- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ५६॥
लिङ्गस्वरूपां कमले शिरःस्थे। वा्णी मनोजन्मपरस्वरूपा- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ५७॥
अद्राक्षमेनां गृहदारपुत्र- देहेष्वहंताममते जहाति। यत्पादपाथोजविचिन्त नात्ता- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ १८॥
अद्राक्षमेनां हरिदन्तजाल- विख्यातपाण्डित्ययुता भवन्ति। यत्पादसंसक्तहृदो मुहुस्ता- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ५९॥
Page 84
श्रीशारदाचतुःषष्टिः। ३९
अद्राक्षमेनां मदवद्विवादि- गर्वेभनिर्वापणपञ्चवक्त्राः । यत्पादपङ्करुहपूजकास्ता- मितः परं किं करणायमस्ति ॥ ६० ॥
अद्राक्षमेनामपि किंपचान: सुरेन्द्रतुल्यः प्रभवेज्वेन। यन्मन्त्रजापा दृढ भक्तितस्ता- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ६१॥
अद्राक्षमम्लानसरोजमाला- विभूषितोरःस्थलशीर्षभागाम्। अमर्त्यतेजःसमुदायरूपा- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥६२॥
अद्राक्षमङ्कप्रमव प्रभूत- व्यथानभिजैः परिचिन्त्यमानाम्। चित्तामलत्वप्रदनैजचिन्ता- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥६३ ॥
Page 85
४०
अद्राक्षमात्मेष्टवरप्रदान- संतोषितानेकनतिप्रधानाम्। अजातरूपामपि जातरूपा- मितः परं किं करणीयमस्ति ॥ ६४॥
अद्राक्षं नारदायैः सुरमुनिनिकरैगीयमानापदानां नृत्यद्दिव्याञ्गनानां करचरणलसत्कङ्कणानां रवौघैः। संपूर्णाशावकाशां नवनवकविताचातुरीदानदक्षां शृङ्गाद्रौ चक्रराजस्थिरकृतनिलयां शारदां पारदाभाम्।।
इति श्रीशारदाचतुःपष्टिः संपूर्णा ।
Page 86
15914
॥ श्रीः ।।
॥ श्रीशारदामहिमसवः ॥
शृङ्गाद्रिवासाय विधिप्रियाय कारुण्यवाराम्बुधये नताय। विज्ञानदायाखिलभोगदाय श्रीशारदाख्याय नमो महिम्रे ॥ १ ॥
तुभ्गातटावासकृतादराय
शृङ्गारसीम्नेऽस्तु नमो महिम्रे ॥ २ ॥
वीणालसत्पाणिसरोरुहाय शोणाधरायाखिलभाग्यदाय। काणादशास्त्रप्रमुखेषु चण्ड- प्रज्ञाप्रदायास्तु नमो महिम्रे ॥ ३ ॥
Page 87
४२
चन्द्रप्रभायशसहादराय चन्द्रार्भकालंकृतमस्तकाय। इन्द्रादिदेवोत्तमपूजिताय कारुण्यसान्द्राय नमो महिम्रे ॥ ४ ॥
इति श्रीशारदामहिमस्तवः संपूर्णः ॥
Page 88
॥ श्रीः ।।
॥ श्रीविधिमानसहंसास्तोत्रम्
पापिषु प्रथमतो गणनीयं पुण्यवज्जनसुदूरगतं माम्। नागराजमिव पङ्कजचक्षु- र्वाणि पाहि विधिमानसहंसे ।। १ ।।
मांसरक्तमलपूर्णशरीरे पूतिगन्धनिलयेSस्थिरवर्ये। आत्मबुद्धिमचलां दधतं मां वाणि पाहि विधिमानसहंसे ॥ २ ॥
मोहलोभमुखरोगविशीर्ण जन्ममृत्युभयतप्तहृदब्जम्। शान्तिदान्तिमुखमातृविहीनं वाणि पाहि विधिमानसहंसे ॥ ३ ॥
Page 89
४४
वेदशीर्षपरिशीलनशून्यं पादपद्मनमनेSप्यलसं ते। पाणिपक्कजलसच्छुकबाले वाणि पाहि विधिमानसहंसे ॥ ४ ॥
इति श्रीविधिमानसहंसास्तोत्रं संपूर्णम् ।।
Page 90
श्रीशारदागौरीसहोत्सवकाले
॥ श्रीशारदास्तुतिः।।
इयं प्रजावती तस्मा- त्सृष्टिकर्तुः सती यतः । तस्मात्प्रजावतीं त्यक्त्वा स्थातुमीष्टे न भारती ॥ १ ॥
को वात्मानं विना तिष्ठे- द्रूत विद्वद्वरा भुवि। प्रजावत्या ततः साकं भातीयं शारदाम्बिका ॥ २ ॥
तिष्ये युगे दुष्टतरान्तरन्- जनस्य तत्वप्रतिबोधनाय। नालं ममैकं वपुरित्यवेत्य द्वैरूप्यमब्रीकुरुषे किमम्ब ॥ ३ ॥
इ्ति श्रीशारदास्तुतिः संपूर्णा ।।
Page 91
।। श्रीः ।।
॥ श्रीवाणीपाण्यवलम्वस्तुतिः।
#-
जाड्यवारिधिनिमग्नसुबुद्धे- र्जातरूपसदृशच्छविकाये। वासवादिदिविषत्प्रवरेड्ये वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥। १॥
पापििनिर्जितसरोरुहगर्वे पारदे विविधदुःखपयोधेः ॥ वासनाविरहितैर्लघुलभ्ये वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ।। २ ॥
शृङ्गशैलशिखरादृतवासे- Sन ङ्गर्वहरशंभुसगर्भ्ये।
वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ३ ॥
Page 92
श्रीवाणीपाण्यवलम्बस्तुतिः । ४७
शारदाभ्रसददशाम्बरवीते नारदादिमुनिचिन्तितपादे। नीलनीरदसदृक्कचभारे वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ४ ॥
यत्पदाम्बुरुहपूजकवक्रा- दाशु निःसरति वागनवद्या। स्वर्धुनी हिमगिरेरिव सा त्वं वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥५।।
.BVHOVW जातुचित्प्रणमतोऽपि पदाब्जे देवराजसदृशान्प्रकरोषि। यत्तदम्ब चरणौ तव वन्दे वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ६॥
शान्तिदान्तिमुखसाधनयुक्तै- MSEARCH INSTITUTE र्वेदशीर्षपरिशीलनसक्तैः। .nt KUPrUSw AM: SnGIKi आदरादहरहःपरिसेव्ये वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ७॥
Page 93
४८
कोशपञ्चकनिषेधनपूर्व क्लेशपञ्चकमपि प्रविहाय। यां प्रपश्यति यतिर्हृदि सा त्वं वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥। ८।।
वन्दमानचरणे सुरबृन्दै- र्गीयमानचरिते तुरगास्यैः। जप्यमाननिजनाम्नि मुनीन्द्रै- र्वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् । ९ ॥।
संनिरीक्ष्य कमलानि यदश्री साम्यमाप्तुमनयोस्तपसाम्भः । कण्ठदन्नमधिजग्मुरसौ सा वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ १०॥
पुण्यमम्ब न कृतं मतिपूर्वे पापमेव रचितं त्वतियत्नात्। तेन तप्तमनिशं हृदयाब्जं वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ११ ॥
Page 94
श्रीवाणीपाण्यवलम्बस्तवः ।
नाहमम्ब सरसां च सुवर्णा मातनोमि कवितां विविधार्थाम्। केन पूजयति मां भुवि लोको वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ १२॥
अक्षपादकणभुक्फणिनाथै- र्देवहूतिसुतजैमिनिमुख्यैः। प्रोक्तशास्त्रनिचये न हि बुद्धि- र्वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम्॥१३।।
नैव पादसरसीरुहयोस्ते पूजनं प्रतिदिनं प्रकरोमि। हेतुशून्यकरुणाजनिभूमे वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ १४ ॥
संनिरुध्य हृदयाम्बुजमध्ये स्वान्तमम्ब तव सुन्दरमूर्ते: । ध्यानमप्यनुदिनं न हि कुर्वे वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ १५ ॥। W. 4
Page 95
दुःखजन्मवसुधा विषया इ- त्यादरेण गुरुभि: श्रुतिशीर्षैः। बोधितोऽपि न हि यामि विरक्ति वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ १६ ॥
पुत्रमित्रगृहदारजनन्यो भ्रातृबन्धुधनभृत्यमुखा वा। नैव कालवशगस्य सहाया वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ १७॥
एकमेव सदबाधितमन्य- तुच्छमित्यसकृदागमशीर्षम्। वक्त्यथापि न निवृत्तिरनित्या- द्वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ १८ ॥।
जन्ममृत्युमयनीरधिमध्ये मज्जतो विविधरुडमकराढ्ये। पश्यतोऽपि न हि भीतिरनेका- न्वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ।। १९।।
Page 96
श्रीवाणीपाण्यवलम्बस्तवः । ५१
त्वत्पदाम्बुरुह्युग्ममपास्य प्राक्तनाघपरिमार्जनदक्षम्। नास्ति तारणविधानसमर्थ वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ २० ॥
बालचन्द्रपरिचुम्बितशीर्षे
कण्ठलोलवरमौक्तिकहारे वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ २१॥
आननेन चरणेन कटाक्षै- र्नीरजासनमनोहरकान्ते। चन्द्रमम्बुजमलि च हसन्ति वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम्॥ २२॥
मध्यनिर्जितमृगाधिपगर्वे मत्तवारणसदृग्गतिशीले।
वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम्॥ २३॥
Page 97
५२
तापमम्ब विनिवार्य समस्तं पापमप्यहरहःकृतमाशु। चित्तशुद्धिमचिरात्कुरु मात- र्वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ २४ ॥
पादपद्मयुगमर्दनरूपा पात्रवस्त्रपरिशुद्धिमुखा वा। श्रीगुरोर्न हि कृता बत सेवा वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ २५॥
मन्त्रराजलयपूर्वकयोगा- न्योगिनीहृदयमुख्यसुतन्त्रान्। नैव वेगि करुणामृतराशे वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ २६॥
कामलोभमदपूरितचेतः- प्राणिदूरनिजपादपयोजे। कामनिर्मथनदक्षसगर्म्ये वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ २७॥
Page 98
श्रीवाणीपाण्यवलम्बस्तुतिः । ५३
कुम्भिकुम्भपरिपन्थिकुचाढ्ये। भृक्मनीलचिकुरे तनुमध्ये वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ २८।।
कान्तदारकरमर्दितपादे। स्वामिनि त्रिजगतां धृतवीणे वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ २९ ॥
नीलनागनिवहा विविशिुर्य- द्वेणिकां मुहुरवेक्ष्य बिलानि। लज्जयाशु विधिभामिनि सा त्वं वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ३० ॥
शान्तिदान्तिविरतिप्रमुखा मां मोहकोपमुखरोगविशीर्णम्। वीक्ष्य यान्ति तरसा बह्ुदूरं वाणि देहि मम पाण्यवलम्ब्रम् ॥ ३१ ॥
Page 99
५४
काकलोकसदृशः पिकलोक: केकिजालमपि शोकिनितान्तम्। यद्वच:श्रवणतः खलु सा त्वं वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ३२॥
राजराजपदवीं क्षणमात्रा- द्याति यत्पदसरोरुहनत्या। दीनराडपि जनो भुवि सा त्वं वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ३३ ॥
शीघ्रकाव्यकरणेऽम्ब पटुत्वं यान्ति मूकबधिरादिममर्त्याः । यत्पदप्रणतितो भुवि सा त्वं वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ३४ ॥
ब्राह्मि भारति सरस्वति भाषे वाक्सवित्रि कमलोद्वजाये। पाणिपङ्कजलसद्वरवीणे वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ३५ ॥
Page 100
श्रीवाणीपाण्यवलम्बनस्तवः । १५
चामरप्रविलसत्करगौरी- विष्णुदारपरिसेवितपार्श्व्वे। चामराजसुतपालनसक्ते वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥ ३६ ॥।
शेषशैलपतिनामकमन्त्रि- श्रेष्ठपालनपरायणचित्ते।
वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् ॥३७॥
श्रीनृसिंहशिशुरामयुतश्री- कण्ठपालननिषक्तमनस्के। श्रीशशंकरमुखामरपूज्ये वाणि देहि मम पाण्यवलम्बम् । ३८॥
इति श्रीवाणीपाण्यवलम्बनस्तवः संपूर्णा।।
Page 101
॥ श्रीः ।।
। श्रीवाणीशरणागतिस्तोत्रम्॥
वेणीं सितेतरसमीरणभोजितुल्यां वाणीं च केकिकुलगर्वहरां वहन्तीम्। श्रोणीं गिरिस्मयविभेदचणां दधानां वाणीमनन्यशरणः शरण प्रपद्ये ॥। १ ॥
वाचः प्रयत्नमनपेक्ष्य मुखारविन्दा- द्वाताहताब्धिलहरीमदहारदक्षाः । वादेषु यत्करुणया प्रगलन्ति तां त्वां वाणीमनन्यशरणः शरणं प्रपद्ये ।। २॥।
शोकापहारचतुराब्रिसरोजपूजाम्। पाकारिमुख्यदिविषत्प्रवरेड्यमानां व्ाणीमनन्यशरणः शरणं प्रपदये॥ ३॥
Page 102
श्रीवाणीशरणागतिस्तोत्रम्। ५७
बालाडुपप्रावलसत्कचमध्यभागा नीलोत्पल प्रतिभटाक्षिविराजमानाम्।
वाणीमनन्यशरणः शरणं प्रपदे॥ ४ ॥
इति श्रीवाणीशरणागतिस्तोत्रं संपूर्णम्।।
Page 103
।। श्रीः ।।
॥ श्रीमातृपदपङ्कजाष्टकम् ॥
मातस्त्वत्पदपङ्कजं कलयतां चेतोऽम्बुजे सन्ततं मानाथाम्बुजसंभवाद्रितनयाकान्तैः समाराधितम् ।
वाच: सूक्तिसुधारसद्रवमुचो निर्यान्ति वक्रोदरात्।
मातस्त्वत्पदपङ्कजं मुनिमनःकासारवासादरं मायामोहमहान्धकारमिहिरं मानातिगप्राभवम्। मातक्गाभिमति स्वकीयगमनैर्निर्मूलयत्कौतुका- द्वन्देऽमन्दतपःफलाप्यनमनस्तोत्रार्चनाप्रक्रमम् ।।
मातस्त्वत्पदपक्कजं प्रणमतामानन्दवारांनिधे राकाशारदपूर्णचन्द्रनिकरं कामाहिपक्षीश्वरम्। बृन्दं प्राणभृतां स्वनाम वदतामत्यादरात्सत्वरं षड्भाषासरिदीश्वरं प्रतिदधत्षाण्मातुरार्च्य भजे ॥
Page 104
श्रीमातृपद्पङ्कजाष्टकम् । ५९
कामं फालतले दुरक्षरततिर्दैवी ममास्तां न भी- र्मातस्त्वत्पदपङ्कजोत्थरजसा लुम्पामि तां निश्चितम्। मार्कण्डेयमुनिर्यथा भवपदाम्भोजार्चनाप्राभवा- त्कालं तद्वदहं चतुर्मुखमुखाम्भोजातसूर्यप्रभे।।
पापानि प्रशमं नयाशु ममतां देहेन्द्रियप्राणगां कामादीनपि वैरिणो दृढतरान्मोक्षाध्वविघ्नप्रदान्। स्त्निग्धान्पोषय सन्ततं शमदमध्यानादिमान्मोदतो मातस्त्वत्पदपङ्कजं हृदि सदा कुर्वे गिरां देवते।।
मातस्त्वत्पदपङ्कजस्य मनसा वाचा क्रियातोऽपि वा ये कुर्वन्ति मुदान्वहं बहुविधैर्दिव्यैः सुमैरर्चनाम्। शीघ्रं ते प्रभवन्ति भूमिपतयो निन्दन्ति च स्वश्रिया जम्भारातिमपि ध्रुवं शतमखीकष्टाप्तनाकश्रियम् ॥
मातस्त्वत्पदपङ्कजं शिरसि ये पद्माटवीमध्यत- श्रन्द्राभं प्रविचिन्तयन्ति पुरुषाः पीयूषवर्ष्यन्वहम्। ते मृत्युं प्रविजित्य रोगरहिता: सम्यग्दृढाङ्गाश्चिरं जीवन्त्येव मृणालकोमलवपुष्मन्तः सुरूपा भुवि॥
Page 105
६०
मातस्त्वत्पदपङ्कजं हृदि मुदा ध्यायन्ति ये मानवाः सच्चिद्रूपमशेषवेदशिरसां तात्पर्यगम्यं मुह्दः । अत्यागेऽपि तनोरखण्डपरमानन्दं वहन्तः सदा सर्वे विश्वमिदं विनाशि तरसा पश्यन्ति ते पूरुषाः ॥
इति श्रीमातृपदप्ङ्वजाष्टकं संपूर्णम्।।
Page 106
। श्रीः।।
॥ श्रीकमलजदयिताष्टकम॥
शृङ्गक्ष्माभृन्निवासे शुकमुखमुनिभिः सेव्यमानाङ्िपद्मे स्वाङ्गच्छायाविधूतामृतकरसुरराड्डाहने वाक्सवित्रि। शंभुश्रीनाथमुख्यामरवरनिकरैर्मोदतः पूज्यमाने विद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम्।।
कल्यादौ पार्वतीशः प्रवरसुरगणप्रार्थितः श्रौतवर्त्म प्राबल्यं नेतुकामो यतिवरवपुषागत्य यां शृङ्गशैले। संस्थाप्यार्ची प्रचक्रे बहुविधनतिभिः सा त्वमिन्द्वर्धचूडा विद्यां शुद्धां च बुद्धि कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम्।
पापौघं ध्वंसयित्वा बहुजनिरचितं किं च पुण्यालिमारा- तसंपाद्यास्तिक्यबुद्धिं श्रुतिगुरुवचनेष्वादरं भक्तिदार्ढ्यम्। देवाचार्यद्विजातिष्वपि मनुनिवहे तावकीने नितान्तं विद्यां शुद्धां च बुद्धि कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम्।।
Page 107
६२ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
विद्यामुद्राक्षमालामृतघटविलसत्पाणिपाथोजजाले विद्यादानप्रवीणे जडबधिरमुखेभ्योऽपि शीघ्रं नतेभ्यः। कामादीनान्तरान्मत्सहजरिपुवरान्देवि निर्मूल्य वेगा- द्विद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम्।।
कर्मस्वात्मोचितेषु स्थिरतरधिषणां देहदार्ढ्ये तदर्थ दीर्घे चायुर्यशश्च त्रिभुवनविदितं पापमार्गाद्विरक्तिम्। सत्सङ्गं सत्कथायाः श्रवणमपि सदा देवि दत्वा कृपाब्धे विद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम्।।
मातस्त्वत्पादपद्मं न विधिकुसुमेः पूजितं जातु भक्त्या गातुं नैवाहमीशे जडमतिरलसस्त्वद्रुणान्दिव्यपद्यैः। मूके सेवाविहीनेSप्यनुपमकरुणामर्भकेऽम्बेव कृत्वा विद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम्॥।
शान्त्याद्याः संपदो मे वितर शुभकरीर्नित्यतद्गिन्नबोधं वैराग्यं मोक्षवाञ्छामपि लघु कलय श्रीशिवासेव्यमाने।
विद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम्॥।
Page 108
श्रीकमलजद्यिताष्टकम् । ६३
सच्चिद्रपात्मनो मे श्रुतिमनननिदिध्यासनान्याशु मातः संपाद्य स्वान्तमेतद्रुचियुतमनिशं निर्विकल्पे समाधौ।
विद्यां शुद्धां च बुद्धिं कमलजदयिते सत्वरं देहि मह्यम्।।
इति श्रीकमलजद्यिताष्टकं संपूर्णम्।।
Page 109
। श्रीः ।।
॥ श्रीवाग्देवीस्तवः॥
वादे शक्तिप्रदात्री प्रणतजनततेः सन्ततं सत्सभायां प्रश्नानां दुस्तराणामपि लघु सुसमाधानमाश्वेव वक्तुम्। चागीशादैः सुराग्रयैर्विविधफलकृते सन्ततं पूज्यमाना वाग्देवी वाञ्छितं मे वितरतु तरसा शृङ्गभूभृन्निवासा ॥
व्याख्यामुद्राक्षमालाकलशसुलिखितै राजदम्भोजपाणिः काव्यालङ्कारमुख्येष्वपि निशितधियं सर्वशास्त्रेषु तूर्णम्। मूकेभ्योऽप्यार्द्रचित्ता दिशति करुणया या जवात्सा कृपाब्धि- र्वाग्देवी वाञ्छितं मे वितरतु तरसा शृङ्गभूभन्निवासा ।।
शीर्षैः संस्तूयमाना मुनिवरनिकरैः सन्ततं भक्तिनम्रैः। कारुण्यापारवारांनिधिरगतनयासिन्धुकन्याभिवाद्या वाग्देवी वाञ्छितं मे वितरतु तरसा शृक्कभूभृन्निवासा ॥ इति श्रीवाग्देवीस्तवः संपूर्णा।।
Page 110
THE RuI. RESEARCH INSTITUID MADRAS.4
।। श्रीः ।।
=
वरदाप्यहतुकरुणा- जन्मावनिरपि पयोजभावजाये। किं कुरुषे न कृपां मयि वद वद वाग्वादिनि स्वाहा ॥ १ ॥
किं वा ममास्ति महती पापततिस्तत्प्रभेदने तरसा। किं वा न तेडस्ति शक्ति- र्वद वद वाग्वादिनि स्वाहा ॥ २ ॥
किं जीव: परमशिवा- द्िन्नोडभिन्नोडथ भेदश्र। औपाधिक: स्वतो वा वद वद वाग्वादिनि स्वाहा ॥ ३ ॥ W. 5
Page 111
६६
वियदादिकं जगदिदं. सर्वे मिथ्याथवा सत्यम्। मिथ्यात्वधीः कथं स्या- . दूद वद वाग्वादिनि स्वाहा ॥ ४ ॥
ज्ञानं कर्म च मिलितं हेतुर्मोक्षेऽथवा ज्ञानम्। तज्ज्ञानं केन भवे- दूद वद वाग्वादिनि स्वाहा ॥ ५ ॥
ज्ञानं विचारसाध्यं किं वा योगेन कर्मसाहस्ैः। कीदृक्सोऽपि विचारो वद वद वाग्वादिनि स्वाहा ॥ ६ ॥
इति श्रीवाग्वादिनीषटकं संपूर्णम्।।
Page 112
।। श्रीः ।।
जैत्रयात्नामधिकृत्य श्रीवाण्याज्ञानन्तरं । श्रीवाणीप्रश्नमालास्तुतिः॥
किं नाहं पुत्रस्तव मातु: सचराचरस्य जगतोऽस्य। किं मां दूरीकुरुषे देवि गिरां ब्रूहि कारणं तत्र ॥। १ ॥
किं चाहुराचार्यपादा- स्त्वद्धक्ता मदुरूत्तमा: पूर्वम्। औरसतनयं मां तव कस्मादूरीकरोषि वद वाणि ॥। २ ।।
आनीय दूरतो मां मातस्त्वत्पादसविधमतिकृपया। परिपाल्य च सुचिरं मां कस्मादूरीकरोषि वद वाणि ।। ३ ।।
Page 113
६८ भक्तिसुधातरिण्यां
अतिपरिचयादवज्ञा प्रभवेत्पुत्रेषु किं सवित्रीणाम्। न हि सा क्वचिदपि दृष्टा कस्माद्दूरीकरोषि वद वाणि ॥ ४ ।।
कादाचित्कनमस्कृति- कर्तृणामप्यभीष्टदे तरसा। नाहं सकृदपि नन्ता कस्माद्दूरीकरोषि वद वाणि ॥ ५ ॥
गुरुरूपणाबाल्या- त्सोढ्वा मन्तूंश्च मत्कृतान्विविधान्। परिरक्ष्य करुणया मां कस्मादूरीकरोषि वद वाणि ॥ ६ ।।
जगतां पालनमनिशं कुर्वन्त्यास्ते भवेत्कियान्भारः । अहमम्ब दीनवर्यः कस्माहूरीकरोषि वद वाणि ॥ ७॥
Page 114
श्रीवाणीप्रश्नमालास्तुतिः । ६९
पापान्निवार्य सरणौ विमलायां मे प्रवर्तने तरसा। कर्तव्ये सति कृपया कस्मादूरीकरोषि वद वाणि ।। ८।।
यद्यप्यन्यानन्या- न्देवानाराधयामि न त्वं ते। सर्वात्मिकेति चपल: कस्मादूरीकरोषि वद वाणि । ९ ।।
यात्राशक्तमिमं मां गलितशरीरम्रुजा समाक्रान्तम्। पात्रमहेतुदयायाः कस्मादूरीकरोषि वद वाणि ॥ १० ॥
तव सभ्नि गुरुसदने विद्यातीर्थालये च बहुसुखतः । खेलां कुर्वन्तं मां कस्माहूरीकरोषि वद वाणि ।। ११ ।।
Page 115
त्वत्क्षेत्रनिकटराज-
स्वैरविहारकृतं मां कस्माद्दूरीकरोषि वद वाणि ॥ १२ ॥।
त्वत्पादपूततुङ्गा- तीरे विजने वने चरन्तं माम्। अनुघस्त्रं मोदभरा- त्कस्मादूरीकरोषि वद वाणि ॥ १३ ॥।
तुङ्गातीरे दिनकर- निवेशनिकटस्थले विपुले। ध्यायन्तं परतत्वं कस्माददूरीकरोषि वद वाणि ॥ १४ ।।
तुभ्गातीरे रघुवर- मन्दिरपुरतः सुदीर्घपाषाणे। कुतुकाद्विहरन्तं मां कस्मादूरीकरोषि वद वाणि ॥ १५ ।।
Page 116
श्रीवाणीप्रश्नमालास्तुतिः । ७१
जातु च नरसिंहपुरे तुङ्गातीरे सुसैकते मोदांत्। विहृति कुर्वाणं मां कस्माद्दूरीकरोषि वद वाणि ॥। १६ ।।
यतिवरकृतात्मविद्या- विलासमनिशं पठन्तमतिमोदात्। कुहचितुङ्गातीरे कस्माद्दूरीकरोषि वद वाणि ॥ १७ ॥
शंकरभगवत्पाद- प्रणीतचूडामणि विवेकादिम्। शृण्वन्तं नृहरिवने कस्माद्ूरीकरोषि वद वाणि ॥ १८ ॥
इति श्रीवाणीप्रश्नमालास्तुतिः संपूर्णा ।I
Page 117
।। श्रीः ।।
श्रीकालटिक्षेत्रे ॥ श्रीशारदादशकम् ॥ - करवाणि वाणि किं वा जगति प्रचयाय धर्ममार्गस्य। कथयाशु तत्करोम्यह- महर्निशं तत्र मा कृथा विशयम् ॥ १ ॥
गणनां विधाय मत्कृत- पापानां किं धृताक्षमालिकया। तान्ताद्याप्यसमाप्ते- र्निश्चलतां पाणिपङ्कजे धत्से ॥ २ ॥
विविधाशया मदीयं निकटं दूराज्जना: समायान्ति। तेषां तस्या: कथमिव पूरणमहमम्ब सत्वरं कुर्याम् ॥ ३ ॥
Page 118
श्रीशारदादशकम्। ७३
गतिजितमरालगर्वी मतिदानधुरन्धरां प्रणम्रेभ्यः । यतिनाथसेवितपदा- मतिभक्त्या नौमि शारदां सदयाम् ॥ ४ ॥
जगदम्बां नगतनुजा- धवसहजां जातरूपतनुवल्लीम्। नीलेन्दीवरनयनां बालेन्दुकचां नमामि विधिजायाम् ॥५॥
भारो भारति न स्या- द्वसुधायास्तद्वदम्ब कुरु शीघ्रम्। नास्तिकतानास्तिकता- करणात्कारुण्यदुग्धवाराशे ॥६॥
निकटे वसन्तमनिशं पक्षिणमपि पालयामि करतोऽहम्। MADRAS.A किमु भक्तियुक्तलोका- निति बोधार्थ करे शुकं धत्से ।। ७॥ RESEARCH INSTITUTS SHE KUPPUSWAMI SASTRI
Page 119
शृङ्गाद्विस्थितजनतां रोगैरुपद्रुतां वाणि। विनिवार्य सकलरोगा- न्पालय करुणार्द्रदृष्टिपातेन ।। ८।।
मद्विरहादतिभीता- न्मदेकशरणानतीव दुःखार्तान्। मयि यदि करुणा तव भो पालय शृङ्गाद्रिवासिनो लोकान् ॥ ९ ॥
सदनमहेतुकृपाया रदनविनिर्धूतकुन्दगर्वालिम्। मदनरिपुसहोत्थां सरसिजभवभामिनीं हृदा कलये ॥ १० ॥
इति श्रीशारदादशकं संपूर्णम्।।
Page 120
। श्रीः ।।
श्रीकालटिक्षत्रे श्रीशारदाभुजङ्गप्रयातस्तुतिः॥
.-
कपोल प्रभानिर्जितादर्शकायै। स्वनेत्रावधूताङ्गजातघ्वजायै सरोजोत्थसत्यै नमः शारदायै ॥ १ ॥
भवाम्भोधिपारं नयन्त्यै स्वभक्ता- न्विनायासलेशं कृपानौकयैव। भवाम्भोजनेत्रादिसंसेविताया अजस्त्रं हि कुर्मो नमः शारदायै ॥ २ ॥
सुधाकुम्भमुद्राविराजत्करायै व्यथाशून्यचित्तैः सदा सेवितायै। कुधाकामलोभादिनिर्वापणायै विधातृप्रियायै नमः शारदायै॥ ३ ॥
Page 121
नतेष्टप्रदानाय भूमिं गतायै गतेनाच्छबर्हाभिमानं हरन्त्यै। स्मितेनेन्दुदर्प च तोषं व्रजन्त्यै सुतेनेव नम्रैर्नमः शारदायै ॥ ४ ॥
नतालीयदारिद्यदुःखापहन्त्र्यै तथा भीतिभूतादिबाधाहरायै। फणीन्द्राभवेण्यै गिरीन्द्रस्तनायै विधातृप्रियायै नमः शारदायै ॥ ५ ॥
सुधाकुम्भमुद्राक्षमालाविराज- त्करायै कराम्भोजसंमर्दितायै। सुराणां वराणां सदा मानिनीनां मुदा सर्वदा मे नमः शारदायै ॥ ६ ॥
समस्तैश्च वेदैः सदा गीतकीर्यै
र्मुदा पूजितायै नमः शारदायै॥ ७॥
Page 122
श्रीशारदाभुजङ्गप्रयातस्तुतिः । ७७
अविद्यापदुद्धारबद्धादरायै तथा बुद्धिसंपत्प्रदानोत्सुकायै। नतेभ्यः कदाचित्स्वपादाम्बुजाते विधे: पुण्यतत्यै नमः शारदायै ॥ ८॥
पदाम्भोजनम्रान्कृते भीतभीता- न्दुतं मृत्युभीतेर्विमुक्तान्विधातुम्। सुधापूर्णकुम्भं करे किं विधत्से द्रुतं पाययित्वा यथातृप्ति वाणि ॥ ९ ॥
महान्तो हि मह्यं हृदम्भोरुहाणि प्रमोदात्समर्प्यासते सौख्यभाजः । इति ख्यापनायानतानां कृपाब्धे सरोजान्यसंख्यानि धत्से किमम्ब ॥ १० ॥
शरच्चन्द्रनीकाशवस्त्रेण वीता कनद्दर्मयष्टेरहंकारभेश्री। किरीटं सताटङ्कमत्यन्तरम्यं वहन्ती हृदब्जे स्फुरत्वम्बमूर्तिः ॥ ११॥
Page 123
७८
निगृह्याक्षवर्गे तपो वाणि कर्तु न शक्रोमि यस्मादवश्याक्षवर्गः। ततो मय्यनाथे दया पारशून्या विधेया विधातृप्रिये शारदाम्ब ॥ १२ ॥
कवित्वं पवित्वं द्विषच्छैलभेदे रवित्वं नतस्वान्तहृद्कान्तभेदे। शिवत्वं च त्त्वप्रबोधे ममाम्ब त्वत्पदक्गयब्जसेवापदुत्वं च देहि ॥ १३ ॥
विलोक्यापि लोको न तृप्तिं प्रयाति प्रसन्नं मुखेन्दुं कलक्कादिशून्यम्। यदीयं ध्रुवं प्रत्यहं तां कृपाब्धि भजे शारदाम्बामजस्त्रं मदम्बाम् ॥। १४ ॥।
पुरा चन्द्रचूडो धृताचार्यरूपो गिरौ शृङ्गपूर्वे प्रतिष्ठाप्य चक्रे। समाराध्य मोदं ययौ यामपारं भजे शारदाम्बामजस्रं मदम्बाम् ॥ १५ ।।
Page 124
श्रीशारदाभुजङ्प्रयातस्तुतिः । ७९
नवाम्भोधिपारं नयन्त्यै स्वभक्ता- न्भवाम्भोजनेत्राजसंपूज्यमानाम्। भवद्दव्यभूताघविध्वंसदक्षां भजे शारदाम्बामजस्त्रं मदम्बाम् ॥ १६ ॥।
वराक त्वरा का तवेष्टप्रदाने कथं पुण्यहीनाय तुभ्यं ददानि। इति त्वं गिरां देवि मा ब्रूहि यस्मा- दघारण्यदावानलेति प्रसिद्धा ॥ १७ ॥
इति श्रीशारदाभुजङ्गप्रयातस्तुतिः संपूर्णा।।
Page 125
॥। श्रीः ।।
श्रीकालटिक्षेत्रे श्रीशारदाम्बास्तोत्रमालिका॥
आसेतुशीतगिरिमध्यनिवासिलोका- न्स्वस्वाश्रमाद्युचितकर्मनिषक्तचित्तान्। शीघ्रं विधाय करुणामृतवारिराशे श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ १॥
हंसादिमस्करिवरार्चितपादपद्मे हंसाग्रययाननिरते मुखनिर्जिताब्जे। कंसारिमुख्यसुरनायकपूज्यमाने श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ २ ।।
श्वेताम्बुसंभवनिवासनिषक्तबुद्धे शीतांशुराजतमहीधरतुल्यवर्णे। वाताम्बुमात्रपरितुष्टजनालिसेव्ये श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व॥ ३ ॥
Page 126
श्रीशारदाम्बास्तोत्रमालिका। ८१
क्रव्यादवैरिमुखदेववरेड्यपादे सुव्यादृतिप्रदपदाम्बुजजातुपाते। निर्व्याजपूर्णकरुणामृतजन्मभूमे श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ ४ ॥
तत्सेवने च सुतरां विनिवृत्तभावान्। लोकानवाम्ब परिशुद्धहृदो विधाय श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ ५।।
अज्ञातवेदनिचयस्मृतिमुख्यगन्धा- न्कामार्थमात्रपुरुषार्थधियो मनुष्यान्। आम्नायमार्गपथिकांस्तरसा विधाय श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ ६।।
देहात्मवादनिरतान्सततं हि मोदा- त्तत्पालनैकनिरतानपि नीचवृत्या। किं च स्ववृत्तिविमुखान्परिपालयन्ती श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ ७॥। W. 6
Page 127
८२
पापाम्बुराशिविनिमज्जनमुह्यमान- मेनं दुरन्तविषयाशमजास्यवासे। लोकं निवार्य तरसा कृपया दुराशां श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ ८॥
उद्वेगकालपरितुष्टहृदम्बुजात- मप्यैहिकादिनिचये स्पृहया विहीनम्। भीत्या रुषा च सुतरां रहितं विधाय श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ ९ ॥
आकल्पकालटिनिवासनिबद्धदीक्षा भूत्वा तथाखिलजगत्यपि धर्मवृद्धिम्। प्रापय्य लोकपरिरक्षणमाचरन्ती श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ १० ॥
भाग्याब्धिपूर्णशरद्रिन्दुसमूहरूपे भक्तौघसस्यसितभिन्नपयोदपङ़गे। वेधोमनोऽम्बुजनिबालदिवाकराभे श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥। ११ ॥
Page 128
श्रीशारदाम्बास्तोत्रमालिका। ८३
प्राणादिवायुनिचयं विनिरुध्य चेतो हत्पङ्कजे चिरतरं तव दिव्यमूर्तेः । ध्यानं विभुं रचयितुं प्रविधाय मातः श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥। १२ ।।
काणादकापिलमुखेषु समस्तशास्त्रे- ष्वव्याहतां प्रतिभया सहितां मनीषाम्। जात्वप्यकर्णविषयेषु वितीर्य तूर्ण श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ १२ ॥
ऋक्षेशगर्वपरिशातनदक्षवक्रे। यक्षेशपाशिमुखदिक्पतिपूज्यपादे श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ १४ ॥।
दारात्मजावसथपालनसक्तचित्तां- स्तत्पालनात्तबह्दुदुःखततीश्र सोद्वा। स्वमेऽपि सौख्यरहितान्परिपाल्य लोका- अ्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥१५॥
Page 129
८४ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
कारुण्यपूर्णनयने कलिकल्मषप्नि कन्दर्पवैरिसहजे कमलायताक्षि। कस्तूरिकामकरिकाश्रितगण्डभागे श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ १६॥
नैवापहाय निजधर्ममतीव कष्ट- कालेऽपि वाणि सुतरां निजधर्मवाञ्छाः । भूयासुराशु पुरुषा: कुरु तद्वदम्ब श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ १७॥
ईहाविहीनजनसन्ततिचिन्त्यमान- पादारविन्दयुगले प्रणतव्रजाय। ईशित्वसिद्धिमुखसिद्धिततिप्रदान्रि श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥। १८॥
बालारुणाधरविनिर्जितपक्कबिम्बे चेलावधूतशरदभ्रसमस्तगर्वे। लीलाविनिर्मितविचित्रजगत्समूहे श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ १९ ।।
Page 130
श्रीशारदाम्बास्तोत्रमालिका। ८५
भक्तिं वितीर्य सुदृढां तव पादपभ्े दुःखालयेषु विषयेषु विरक्तिदार्व्यम्। औत्सुक्यमप्यविरलं निगमान्तपाठे श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ २०॥
दुर्वादिमत्तगजसिंहधुरन्धरत्वं शर्वादिसेवितपदे तरसा वितीर्य। दुर्वासनां हृदि गतां तरसा प्रमथ्य श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ २१ ॥
पादाम्बुजप्रणतलोकविचित्रकाव्य- कर्तृत्वदानचतुरे चतुरास्यजाये। कुम्भीन्द्रकुम्भपरिपन्थिकुचे कुमारि श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्य ॥। २२ ॥
चापल्यनैजजनिभूमिहृदम्बुजातं
आत्मावबोधविधुरं गुरुभक्तिहीनं श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ।। २३ ।।
Page 131
६
रक्कोऽपि यत्करुणया प्रभवेत्सुरेशो मूकोऽपि तद्रुरुमहो वचसा जयेच्च। सा त्वं प्रभूतधनवाग्विभवप्रदात्रि श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ २४ ।।
अम्बाशु बोधय कृपाभरितैः कटाक्षै- स्त्त्वं परं यदकलोकनतो न भूयात्। भूयोऽपि जन्म पदनम्रतते: कदाचि- च्छ्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ २५ ॥
कालव्यभिख्यपुरवासनिबद्धभावे कालप्रतीपसहजे कलकण्ठकण्ठे। कायप्रभाजित तुषारसितांशुशोभे श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ २६ ॥
यत्वं हि वीक्षणलवेन नतार्भकाणां संपोषणं प्रकुरुषे जगदम्ब सार्थम्। मीनाम्बकत्वमभजद्भवतीह तस्मा- च्क्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ २७॥
Page 132
श्रीशारदाम्बास्तोत्रमालिका। ८७
अष्टाङ्षयोगमखिलं तरसोपदिश्यं नीत्वा च मध्यपदवीं सहशक्तिवायुम्। चेतश्च धामनि परे दृढमारचय्य श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ २८॥
ऐक्यावबोधनकृते प्रणमज्जनानां वक्रे विधुत्वमथ नेत्रयुगे झषत्वम्। मध्ये च पश्चमुखतां परिधारयन्ती श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ २९ ॥
पाशं विभिद्य तरसा भवनामभाजम्। साशंसदाहिविषयेऽप्युपभुक्तपूर्वे श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ ३० ॥
कीरार्भकप्रविलसत्करपङ्कजाते स्वाराज्यदानपरितोषितनम्रबृन्दे। स्मेरास्यकान्तिपरिधूतसुधांशुबिम्बे श्रीशारदाम्ब. सितचित्तमिमं कुरुष्व ।। ३१।,
Page 133
८८
कारुण्यसागरनिमग्रहृदम्बुजाते लावण्यजन्मसदनीकृतनैजदेहे।
श्रीशारदाम्त्र सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ ३२॥।
श्रीबोधदाननिरते प्रणमज्जनेम्यः । श्रीकण्ठसोदरि कृपामृतवारिराशे श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ ३३ ॥।
पूर्णानदीतटविहारविलोलचित्ते तूर्णानतेष्टततिदाननिबद्धदीक्षे। चूर्णायिताखिलचिरात्तहृदन्धकारे श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ ३४ ।।
वैराग्यजन्मनिलयैः परिसेव्यमाने वैयासिकप्रमुखमौनिजनैर्नितान्तम्। सच्चित्सुखात्मकतनो विधिपुण्यराशे श्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ ३५ ।।
Page 134
श्रीशारदाम्बास्तोत्रमालिका। ८९
यां वेत्तुमिच्छति मखानशनाद्युपायै- लोके द्विजावलिरसौ बहुपुण्यपाकात्। सोपायहीनमपि नैजकृपातिरेका- चछ्क्रीशारदाम्ब सितचित्तमिमं कुरुष्व ॥ ३६ ॥
इति श्रीशारदाम्बास्तोलमालिका संपूर्णा।।
Page 135
॥ श्रीः ।।
श्रीकालटिक्षेत्रे । श्रीशारदास्तवकदम्बम् ॥
हेलया रचितचित्रविष्टपां चेलधूतशरदभ्रविभ्रमाम्। कालटीपुरनिवासदीक्षितां कालकालसहजां नुमो वयम् ॥ १ ॥
नास्तिक्यबुद्धिहतमानसवारिजातां- स्त्यक्तात्मकर्मनिचयान्बहुशो द्विजाद्यान्। कृत्तोत्तमाङ्गजततीन्विनिरीक्ष्य दुःख- वार्धौ निमग्रमिममम्ब सुखे नियुड्क्ष् ॥२॥
ईशोऽस्ति जन्म विचित्रतरं हि जन्तो- र्लोकान्तरं च निजकर्मकृतां सुखापम्। पापानि पापफलदाश्व तथैव लोका इत्यम्ब लोकततये वितराश्ु बुद्धिम् ॥ ३ ॥
Page 136
श्रीशारदास्तवकदम्बम् । ९१
ब्रह्मास्ति सत्यमथ दृश्यमिदं हि मिथ्या रज्जूरगादिवदतो न हि सौख्यलेशः । तस्मादिति प्रवितराम्ब दृढां मनीषां नम्रालयेऽतिसुखमाप्स्यति येन शीघ्रम् ।।४।।
या शृङ्गशैलशिखरे यतिरूपधर्त्रा संस्थापितापि गिरिजापतिना पुरा सा। कालव्यभिख्यविषयेऽपि मयार्थिता त्वं वासं कुरुष्व जगतामवनाय वाणि ॥ ५ ॥
नाकाधिराजमुखलेखवरार्चितायै राकाशशाङ्कनिभवस्त्रविभूषितायै। मूकालयेऽपि तरसा कविताप्रदाया एकाजपुण्यततये तनुमो नमांसि ॥ ६॥
सरस्वति सरस्वति प्रपतितानबोधाह्वये शरीरजमुखाख्यषण्मकरतोऽतिसंभीषणे। षडडूर्मिसहिते जनान्करुणया तु निर्व्याजया समुद्धर समुद्दर द्रुहिणपुण्यराशे जवात्॥७ ॥
Page 137
९२
मुद्रापुस्तकमालिकामृतघटभ्राजत्कराम्भोरुहे विद्राव्याशु चिरात्तमान्ध्यमखिलं दुस्त्याज्यमन्यैर्जनैः। शीघ्रं तत्त्वमसीति बोधमचलं दत्वा कृपावारिधे वाणि त्वच्चरणारविन्दशरणं शुद्धान्तरन्नं कुरु ।।८।।
किं ब्रूषे वचसां सवित्रि जनतानास्तिक्यबुद्धिर्धुवा कालात्तिष्ययुगान्न चान्यथयितुं शक्येति किं सुष्वु तत्। कालाखर्वमनःसमुन्नतिहरश्रीशंभुसोदर्यपि त्वं भूत्वा कथमद्य कालकलितं दौःस्थ्यं ब्रवीष्यम्बिके॥।
यस्माज्जडानुग्रहदीक्षितस्य शंभो: स्वसारं भवतीं वदन्ति। तस्मात्स्वसृत्वं गिरिशस्य सार्थ कुरुष्व शीघ्रं मम धीप्रदानात् ॥ १० ॥
आजन्मनस्तेऽड्वियुगं गतानां चित्तं सितं चेत्प्रकरोषि वाणि। चित्रं न तत्तन्मलिनाग्रगण्यं मत्कं सितं कुर्वरमम्ब चित्तम् ॥ ११ ॥
Page 138
श्रीशारदास्तवकदम्बम्। ९३
सांनिध्यमस्मिन्कुरु मूर्तिवर्ये चिरं कृपातो जगदम्ब वाणि। प्रवर्तयासेतुतुषारशैलं सद्धर्ममेनं जगतां हिताय ॥ १२ ॥
सन्ध्यादिकर्माण्यपि हा विहाय रात्रिंदिवं स्वोदरपूरणेच्छून्। नरानिमान्पापभयेन शून्या- न्सतो विधायाश्वव वाक्सवित्रि ॥। १३ ।।
मालासुधाकुम्भविबोधमुद्रा- विद्याविराजत्करवारिजाताम्। अपारकारुण्यसुधाम्बुराशिं श्रीशारदाम्बां प्रणतोऽस्मि नित्यम् ॥ १४ ॥
समागतोऽध्येतुमयं ध्वनि किं कीरार्भकस्त्वत्करपद्मसंस्थः । तवाधरे बिम्बधियात्तुमम्ब समागतो वा वद धातृजाये ॥१५ ॥
Page 139
९४
वाणि पाणिजितरक्तपयोजे
पाणिना धरसि कि शुकमेनं प्राणिबोधनकृतेऽखिलगुप्तेः ॥१६ ॥
शारदाम्बुदसमाननिजाभां नीरदाभकचसंहतिरम्याम्। पारदां लघु भवाख्यपयोधे: शारदाम्ब कलयामि तनुं ते ॥। १७ ॥
बालचन्द्रपरिचुम्बितशीर्षी लीलयैव परिरक्षितलोकाम्। नीलनागसद्दशाकृतिवेणीं शलयामि हृदये विधिकान्ताम् ॥ १८॥
इति श्रीशारदास्तवकदम्बं संपूर्णम्।।
Page 140
inc nuI . ~ RESEARCH INSTITUTE II MAMADRAS.4
जैत्रयात्रां निर्वर्त्य श्रीशङ्गगिरिप्रवेशकाले ॥ श्रीशारदास्तुतिः।।
दूरीकृत्य परीक्षणस्य करणं किं ते गिरां देवते युक्तं वर्षचतुष्टयोपरि कियद्धस्त्रान्कृपावारिधे। मन्दो मत्पदयुग्मविरहं सोढुं न शक्रोत्ययं कंचित्कालमपीति पद्मजसखि ज्ञात्वापि मातर्भशम्।।
यद्यप्यम्ब सरोजयोनिदयिते लोकानशेषानपि श्रद्धाभक्तियुतान्विधाय नितरां कार्याणि सर्वाण्यपि। दुःसाध्यान्यपि लोकसन्ततिबहुश्रेयस्कराण्यादरा- त्संपूर्णान्यकरोस्तथापि पदयोर्दूरं न सोडुं क्षमः ॥ २ ॥
त्वत्पादाम्बुजयोः कदापि विरहो मा भूदितो वा गिरां मातर्नम्रजनावनव्रतधरे कारुण्यवारांनिधे। चेन्मय्यस्ति कृपा मनोरथतति संपूरयात्रैव मे दुःसाध्यामितरैरशेषजनताश्रेयस्करीं शारदे॥ ३ ॥
Page 141
९६
मन्तूनां ततिरस्ति च प्रभवति स्यादेव चाग्रे मम प्रालेयोस्रशिशूत्तमान्नसहजे संदेहगन्धोऽपि न। तस्याश्चेद्रणनां करोषि हृदया त्वं चापि मातस्तदा निर्व्याजा करुणा निराश्रयतया कुत्रापि लीना भवेत् ॥।
सरस्वति कृपानिधे सरसिजासनप्रेयसि प्रणम्रजनपालिनि प्रचुरबोधसंदायिनि। समस्तसुकलास्वपि प्रसृतबोधमेनं जवा- तसुरासुरनमस्कृते कुरु करात्तचिन्मुद्रिके ।। ५।।
कामं सन्तु सुरा निजाब्चिकमलासक्तान्तरङ्गान्दिवा- रात्रं पूजनदेहदण्डनपरान्पातुं चिरायाम्बिके। नाहं तत्पदपङ्कजानुसरणं कर्तु समर्थो गिरां मातस्त्वत्पदमेव सत्वरमनोऽभीष्टप्रदं संश्रये ॥ ६॥
वाणीसिन्धुसुतागिरीन्द्रतनयारूपाणि धृत्वा पुरा देवानां परिरक्षण त्रिजगतामप्यादराद्याकरोत्। सा त्वं संप्रति शृभ्गशैलनिलया श्रीशारदम्बाभिधां धृत्वा श्रोत्रमनोहरां प्रकुरुषे लोकावनं सादरम् ॥ ७॥
Page 142
श्रीशारदास्तुतिः ।
मूकानामपि वाग्विधानचतुरा यस्याः पदाम्भोजयो: कादाचित्कनमस्क्रिया भुवि भवेच्छ्रीशारदे निश्चितम्।
दृष्ट्ा तृप्तिमहो कदापि न भजेतां मे ध्रुवं चक्षुषी ।। ८।।
ज्वालामालिनिकाविनिर्मितशुचिप्राकारमध्यस्थिते- त्याह्वां नम्रजनस्य किं प्रथयितुं ज्वलावलीमध्यतः । सुस्थाया अपि नैव वहिजनिता बाधा भवेदित्यहो चित्रं कौतुकतः प्रदर्शितवती वाचां परा देवते ॥९॥
अग्नावग्नेः प्रवृत्तिर्न हि भवति कदापीति वातात्मजोक्तिं प्रत्यक्षीकर्तुमेवानतजनविततेर्वाणि शृङ्गाद्रिवासे। अत्युग्राप्पित्तकीलास्थिततरुमयवेश्मस्थितामात्ममूर्ति मलीपुष्पादियुक्तामपि तनुवसनां कीटयुक्तामरक्षः ॥
प्रोक्तं केनागमान्ते किमु परममहःसंनिधौ स्वस्वकार्या- शक्ता देवा बभूवुः शुचिपवनमुखा इत्यमुं मुख्यमर्थम् जानन्त्वात्माङ्चिनम्रा इति विधिरमणी दारुगेहे स्थितासी- ज्ज्वालामालाकुलेऽस्मिन्सुमवसनयुता दाहगन्वेन शून्या W. 7
Page 143
९८
लोकानामवनार्थमादिगुरुणा संस्थापिताहं पुरा भूस्थानामपि तान्प्रमत्तहृदयान्नैव त्यजामि क्वचित्। आत्मानात्मविवेकमुख्यसुगुणान्दत्वा दृढान्संततं रक्षामीति विबोधनाय विहितं चित्रं गिरां देवते ॥ १२ ॥
स्मृत्वा संयमिचक्रवर्तिरचितां त्वं प्रार्थनां शारदे सृष्टे स्वेन जगत्यहेतुककृपामालोच्य नैजां मुद्ठः । देवागारविनिर्मितेस्तु समये प्राप्तामशुद्धिं परां सोढा संनिधिमातनोतु भवती वाचां परा देवता।
माता पुत्रकृतामशुद्धिवितति सोढा पुनः शारदे ह्युत्सङ्गे विनिवेश्य लालनमहो यद्वत्करोत्यादरात्। त्वं माता जगतां तथैव बहुधा जातामशुद्धि मुङ्ठः सोढूा संनिधिमातनोतु भवती वाचां परा देवता॥
इति श्रीशारदास्तुतिः संपूर्णा।।
Page 144
॥ श्रीः ।। श्रीशृङ्गाद्रौ श्रीशारदानवरात्रोत्सवसमये
॥ श्रीशारदास्तोत्रम् ॥
रत्नावलीनिर्मितशैलशृङ्ग- विभ्राजदापूर्णसुधाकराभम्। आकण्ठरक्ताम्बरसंवृताङ्गया मुखाम्बुजं भाति जगज्जनन्याः ॥ १॥
आकण्ठमानम्रजनानुरागो ममेति लोकस्य विबोधनाय। आकण्ठरक्ताम्बरसंवृताङ्गी पत्मोत्थजाया प्रविभाति नूनम् ॥ २ ॥
एवं सर्वजगन्त्य- प्युत्सड्गे संनिधाय रक्षामि। इति बोधनाय जगता- मक्े बालं दधासि मातस्त्वम् ॥ ३ ॥
Page 145
१००
शिशुमिव पदनतलोकं परिरक्षामीति बोधनायैव। अक्े निधाय बालं भातीयं पङ्कजातभवदयिता ॥ ४ ॥
स्थालीपुलाकाख्यनयेन मात- र्जगन्ति सर्वाण्यपि पालयामि। इत्येसदर्थस्य विबोधनाय बालं निजाके विदधासि किं त्वम् ॥ ५ ॥
एकमेवाम्बरं वाणि विरूपं च वदन्ति हि। नवाम्बराणि धत्से त्वं सुरूपाणि कथं वद ॥ ६ ॥
आकाशवत्सर्वेगतश्च नित्य इत्यादि वेदेऽम्ब किलाम्बरस्य । प्रत्नत्वमेकत्वमपि प्रसिद्धं .कथं नवत्वं समभूदमुष्मिन् ॥७॥
Page 146
श्रीशारदास्तोत्रम्। १०
पुराणवस्त्राणि न धारयामि नवाम्बराण्येव तु धारयामि। इति प्रबोधाय जनस्य नूनं नवाम्बराण्येव दधाति वाणी ॥। ८।।
भवन्तु विजरामरा: पदसरोजनम्रा इति प्रकृष्टदयया विधे: सखि सरोजतुल्यानने। करस्थकलशामृतं नतजनाय दातुं स्वयं महार्हमणिनिर्मितं चषकमम्ब धत्से किमु॥
त्यक्ष्यामि नैव रागं कालत्रितयेSपि नम्रवर्गेषु। इति बोधनाय वाणी रक्तसुमानां त्रयं धत्ते ॥ १० ॥
हंसैरव परैः सेव्या नाहमन्यैर्जनैरिति। प्रबोधनकृते मात- र्हैसं वाहं करोषि किम् । ११ ॥
Page 147
.१०२
हंसे हि शब्दे किमु मुख्यवृत्या स्थिताहमेवेति विबोधनाय। विभासि हंसे जगदम्बिके त्व- मित्यस्मदीये हृदये विभाति ॥ १२ ॥।
हंसोऽप्यहंस इति बोधमवाप्य मुक्तिं प्राप्तः परस्तव पदाम्बुजसंश्रयाद्यत्। तस्मात्तवाम्ब पदयुग्ममयं मुमुक्षु- र्हरेस: समाश्रयति वाहनतामवाप्य ॥ १३ ॥
विरिश्चिहृदयाम्बुजप्रमददानसूर्यप्रभे विचित्रगतिचातुरीप्रथितपादपड्के रुहे। करोति किमयं सदा गमनचातुरीप्राप्तये मरालकुलनायकस्तव पदाब्जसेवां मुदा ॥ १४ ॥
हंसो बाह्यान्धकारप्रदलनचतुरो ह्यह्नि मोदप्रदायी पन्मानामेष मेऽन्तःस्थिततिमिरततेर्वारयित्र्याश्च रात्रौ। अप्यामोदप्रदात्र्या नतहृदयसरोजातपङ्केरधस्ता- द्द्रूतो हीत्येव बोधं रचयितुमिव किं हंसमारोहसीशे॥
Page 148
श्रीशारदास्तोत्रम् । १०३
कर्तुमात्मनि सार्थो किं वृषेन्द्रः पुर एतु नः । इत्यादिकां श्रुति वाणि पुरस्तात्कुरुषे वृषम् ॥ १६ ॥।
वृषभो वृषभो नो चे- त्कथं तव पदाम्बुजम्। वाणि सेवितुमर्हः स्या- त्तस्माद्वृषभ एव हि ॥ १७॥
वृषं पुरस्तात्कुरुषे किमद्य वृषप्रदानाय नमज्जनेभ्यः । द्रुतं पयोजन्मभवप्रमोद- पयोधिराकाशशिबिम्बपड़के ॥१८॥
पशुप: शिवोऽयमिति तं विहाय किं वाक्ततिप्रदामाशु। पशुतानिवृत्तयेऽयं वृषभस्त्वां सेवते मातः ॥ १९ ॥
Page 149
१०४
शार्दूलचर्म परिर्वाक्ष्य भवाङ्गसंस्थं भीतः पलाय्य तव संनिधिमागतः किम्। उक्षाधिपः सरसिजासनधर्मपत्नि ब्रूह्यद्य संशयनिमग्नमतेर्ममाशु ॥। २०॥
पुनरुपनयनं पुंसो वृषाधिरोहे न कामिन्याः । दर्शयति तत्स्नियोऽपि हि वृषभारूढा त्रिनेत्रेयम् ।। २१ ।।
नीलकण्ठस्य सार्वज्य- मूलं त्वत्पादसेवनम्। इति संबोधयन्नील- कण्ठसत्वां सेवते किमु ॥ २२ ॥
शिखी मुण्डी जटीत्याद्याः सर्वे त्वत्सेवका इति। द्योतनाय शिखी किं वा मातसत्वामेव सेवते ॥ २३ ॥
Page 150
श्रीशारदास्तोत्रम् । १०५
निशम्य संप्रेषितवान्मयूर- मुद्धर्ष इत्येव पितृष्वसुः किम्। षडाननो ब्रूहि गिरां सवित्रि नम्रस्य संदेहयुजो ममाशु ॥ २४ ॥
किं वर्णयामि तव सुन्दरतां मनुष्यो यत्सुन्दरत्वमभिवीक्ष्य मयूरपक्षी। हित्वा विरूप इति षण्मुखमाशु मात- र्वासं करोति तव पादसरोजमूले ॥ २५ ॥
दृष्टा त्वदीयकचसंततिनीलमेघं सर्वर्तुषूदयनमेत्य मयूर एषः । नित्यप्रहर्षदतया विरहासहिष्णु- र्नूनं त्वदङ्किनिकटे स्थितिमातनोति ॥ २६ ॥
केका न पूजयेयुस्त्वां भुवनेऽस्मिन्महोत्सवे वाणि। इति नान्नैव हि वकुं भाति त्वत्संनिधौ केकी ॥ २७ ॥
Page 151
१०६
शिखिसूर्यचन्द्रमुख्या- नहमेवास्थाय पालयामीदम्। जगदिति निबोधनार्थ वागीश्वरि भासि शिखिनमास्थाय ॥ २८॥
शंभौ सन्ति शशाङ्कसूर्यशिखिनो नेत्रापदेशात्सदा सागर्भ्ये त इमे निरीक्ष्य गिरिजानाथस्य मातस्त्वयि। वक्रारक्तपटीसुवाहमिषतः सेवां सदा कुर्वते मोदादेव हि ते न चात्र विशयः कश्चिद्विरां देवते ॥
केकातोऽपि मनोहरेण वचसा त्वन्निर्जितः केक्ययं पादाम्भोजयुगं प्रपन्न इति मच्चित्ते विभात्यम्बिके। जेतुः पादयुगप्रपत्तिरथवा देशान्तरावस्थिति- र्युक्तं चान्यतरज्जितस्य विबुधाः प्राहुर्यतो भारति ॥
शिखिवच्छुद्ध एवेति नाम्नैवाह यतः शिखी। तस्मात्वद्वाहता चास्य युक्तैव विधिवल्लभे ॥। ३१ ।।
Page 152
श्रीशारदास्तोत्रम्। १०७
मुक्ताहारमिमं जगज्जननि ते शुभ्राहिबुद्ध्या किमु ग्रीवास्थं ह्ययमग्रहीन्दुजगभुग्भोक्तुं ततो लब्धधीः । नायं सर्प इति स्वमोहमधुनापह्रोतुमेवात्यज- न्नैवालंकृतिलक्ष्यतः परमहो धत्ते बुध: पूर्ववत् ॥ ३२ ॥।
आद्या मत्स्यमयी तनुर्मधुरिपोः कौर्मे द्वितीयं वपु- स्तदुग्मं त्वमिहाम्ब नेत्रपदयोर्व्याजेन धत्से यतः। तस्माच्चक्रयुगं तवोरसि कुचव्याजेन भात्यम्बिके तस्मादेव खगेश्वरश्च सततं त्वां सेवते मोदतः ॥ ३३ ॥
विष्णौ वीक्ष्य जडाधिवासमथ च स्वामित्रशायित्वम- प्यण्डोन्द्रूतपतिर्विहाय तमिमं विज्ञानरूषामयम्। त्वामेवाद्य निषेवते खलु मुदा वाग्देवि युक्तं च त- तको वा शत्रुसहासिकां हि सहते लोकेषु विद्वज्जनः ॥
भूताकाशचरेद् त्वमेव भुवने सिद्धं हि का तेन मे वृद्िश्चाभवदित्यवेत्य खगराण्णूनं गिरां देवते। हार्दाकाशचराधिपत्यमपि मे भूयादितीच्छावशा- त्तत्प्राप्त्यै तव पादपङ्कजयुगीसेवां करोत्यादरात्॥ ३५ ।।
Page 153
१०८
विनतातनूद्धवत्वं प्रकटं प्रभवेद्विनत्यैव। इति बुद्धया खगराद् किं
मानसविहरणशीलां देवीं त्यक्त्वान्यदेवतासेवा। नैवोचितेति खगरा- ड्वहृति त्वां तादृशी नूनम् ॥ ३७॥
सुवर्णनीकाश भवत्प्रतीक- कान्तेः परिष्वङ्गत एव सार्था। मुपर्णतेत्यात्मन आकलय्य खगेद् करोत्यम्ब तवाड़िसेवाम्॥ ३८॥
आगत्य कालाहिधिया हि वेणी गृहातुकाम: खगराण्णिरीक्ष्य । निह्ोतुमिच्छत्ययमम्ब नैजां भ्रान्ति त्वदड्े: परिसेवनात्किम् ॥। ३९॥।
Page 154
श्रीशारदास्तोत्रम्। १०९
लोके ह्येक: पक्षः शुक्कश्चान्यश्च कृष्ण एवेह। द्वावपि शुक्कौ पक्षौ धत्ते गरुड: किमम्ब तव वाहः ॥ ४० ॥
हस्तान्तरस्थपरशुं शंभोर्भूषार्थमागतान्नागान्। दृष्टा भीतो हरिण- श्वरणं शरणं जगाम तव वाणि ॥ ४१ ॥
धत्ते कुरबं विधुरेष पूर्णो मदास्यचन्द्रस्तमधः करोति। इत्येतयोर्भेदविबोधनाय कुरङ्गमम्ब त्वमधः करोषि ॥ ४२॥
समाश्रयेयं यदि पुष्करस्थ- मब्जं तदा स्यात्पतनं हि दर्शे। ममेति मत्वा मृगशाबकोडयं पदाब्जमेवाश्रयते तवाम्ब ॥। ४३॥
Page 155
११०
शुकादौ शशिनं स्वकीयशरणं पूर्ण विचिन्वन्मृगो वाण्यास्यं तव वीक्ष्य हृष्टहृदयः पूर्णो मया चन्द्रमाः । प्राप्तश्चेति तवाद्विसंनिधिमसावागत्य वेगात्ततो नास्मिन्नास्ति ममावकाश इति किं तिष्ठत्ययं भारति।
पुरा तव पदाम्बुजं हरिण एष संपूज्य यो जगत्प्रभुशिरःस्थिते शशिनि संस्थितं प्राप्तवान्। किमद्य हृदि संस्मरंस्तव पदाब्जसेवाफलं महोत्सवदिदृक्षया चरणसंनिधिं प्राप्तवान्॥ ४५।
पिबेयुरपि मां सुरा यदि वसामि चन्द्रे तदे- त्यपायरहितं पदं जिगमिषुश्चिरं संचरन्। अपायवचनोज्झितं तव पदाब्जयोरन्तरं विलोक्य ृगशाबको वसति तत्र वाग्देवि किम्।।
भक्ताज्ञानमहेभा मद्वाहनसंनिरीक्षणादेव। निर्यान्त्विति सहसा किं सिंहं वाहं करोषि मातस्वम् ॥ ४७॥।
Page 156
श्रीशारदास्तोत्म्। १११
लालयति वाणि किं त्वां पञ्चास्य: स्कन्धमारोप्य। युक्तमिदं भ्रातृणां सोदर्यालालनं लोके ॥। ४८ ॥
विष्णवर्धत्वात्पालकत्वं ममास्ते संहर्तृत्वं नैजमेवास्ति किं तु। स्त्रष्टुर्भावो वाणि नास्तीति मत्वा तत्प्राप्त्यै त्वां सेवते पञ्चवकत्रः ॥ ४९ ॥
तवाम्बराभावशशीयशृङ्ग- नीकाशमध्यत्वमयं निशम्य। वलग्नकार्श्याध्ययनाय किं वा पदाब्जसेवां विदधाति सिंहः ॥ ५०॥ CH ISTITUTE
नताय पादाम्बुजयोर्जनाय MADRAS राजाधिराजत्वविधित्सया किम्। Nc : सिंहासनं त्वं वद दातुमम्ब सिंहं सदा संनिधिगं करोषि । ५१॥
Page 157
११२
चने जातः सिंहः पुनरपि दरीवासनिरतः स्वसाम्यं यत्र स्यात्सततवसति तत्परिसरे। चिकीर्षन्भ्रान्त्या कि तव पदवनेजे नतमनो गुहावासे दृष्ट्रा वसतिमकरोत्तत्परिसरे ॥ ५२॥
नाथस्यापि ममानिवेद्य हरिणः सेवां कथं प्रातनो- द्वाग्देव्याश्चरणाब्जयोरिति रुषा सारङ्गबालं भृशम्। कृत्वा शीघ्रपलायनोत्सवपरं सेवां करोत्यादरा- दृश्येश: स्वयमित्यवैमि करुणावारांनिधे शारदे।
कुरब्रवेगस्तव दृष्टपूर्व- स्तुरंगवेगं परिपश्य वाणि। इतीव गर्वादधिगम्य मात- स्तुरंगमस्त्वां परिसेवते किम् ॥ ५४॥
तुरंगवच्चञ्चलमम्ब चित्तं बद्ढा दृढं भक्तिगुणेन शीघ्रम्। स्थिरं करोमीति गुणैस्तुरंगं नियम्य किं बोधयसे जनांस्वम् ॥ ५५॥
Page 158
श्रीशारदास्तोत्रम्। ११३
त्वमश्वपूर्वा श्रियमानताय ददामि तूर्ण त्विति बोधनाय। तुरंगमग्रे विदधासि मात- रितीव मन्ये वद किं तथैव ॥ ५६॥
उन्नम्य पादद्वितयं तुरंगो वदन्नितीवास्ति गिरां सवित्रि। विलङ्चयतां किं सरिदाीश्वरोऽय- मुत््लुत्य गच्छेयमथाम्बरं वा ॥ ५७॥
पदे पदे दानववश्यता मे भवेच्छचीनाथसमीपवासे। उच्चैःश्रवा इत्यधिगम्य मात- स्तवाङ्घ्रिसेवां प्रकरोति कि वा ॥ ५८।
अश्वो वाहनतां न याति दिविषद्धन्दस्य वेदा इति प्राहुस्तं च निशम्य रोषसहितस्त्वत्संनिधिं प्राप्य किम्। मिथ्या कर्तुमहो तदीयवचनं देव्यास्तवाम्बानिशं वाहत्वं कुतुकी जगाम तुरगाधीशो गिरां देवते।। W. 8
Page 159
११४
विहङ्नं कुरङ्गं तुरंगं च वाहं विधायाशुगं भ्रान्तिमासाद्य कि त्वम्। गजं मन्दगं वाहमद्यातनोषि प्रणम्रस्य मे ब्रूहि वाचामधीशे ॥ ६॥
नतेष्टदानाय सदा जलार्द्र- कराम्बुजा त्वं यत एव वाणि। तस्मादिभोऽप्येष तवाङ्गिसङ्गा- द्दानाम्बुसंसिक्तकरो विभाति ॥ ६१ ॥
केचित्प्राहुरनैपुणास्तु कुचयो: साम्यं हि कुम्भस्थले शुण्डायामथवोरुतौल्यमिभराडिच्छंस्तवागादिति। नैतत्संभविता तनौ कठिनता यस्मात्ततः शारदे मन्ये ह्युत्सवसेवनाय हरिणा संप्रेषितः स्यादिति॥
मम कौशिकवाहनता भवेद्धर्यश्वस्य सेवने किमिति। शुक्केभस्तव वाह: समभून्मातर्न संदेहः ॥ ६३ ॥
Page 160
श्रीशारदास्तोत्रम्। ११५
जम्भारौ कौशिकत्वं ह्यथ च तदनुजे वीक्ष्य सम्यग्घरित्वं त्यक्त्वा ह्वीसाध्वसाभ्यामयमिभकुलराट्टौ शरच्न्द्रशुभ्र: । इन्द्रोपेन्द्रादिसेव्यामपि सकलसुराराध्यपादारविन्दां त्वामेवातिप्रमोदात्कमलजदयिते सेवते नूनमेतत् ॥६४॥
मत्पादाब्जप्रणम्रं नरमतितरसा सेवते चेभमुख्या लक्ष्मीर्हस्ताग्रराजद्वरकनकमयस्त्रग्धरेत्येव बोधम्। कर्तु हस्ताग्रराजद्वरकनकसरं नागराजं प्रधत्से वाणि प्रबरहि किं त्वं कमलजहृदयाम्भोजसूर्यप्रभे मे॥।
एक: शुकः प्रसिद्धोऽस्ति पाराशर्यसुतः किल। शुकोऽपरस्तु को ब्रूहि शारदे प्रणताय मे ॥६६ ॥
एकं शरीरं परिगृह्य पूर्व- भवे शुकोऽयं कृतवान्विचारम्। मोक्षाय नालं स इतीह देह- द्वयं गृहीत्वा किमु सेवते त्वाम् ॥ ६७॥
Page 161
११६
दन्तेषु किं दाडिमबीजबुद्धथा तवाधरे बिम्बधियाथवायम्। शुक: कुतस्त्वन्निकटे चकास्ति संदेहयुक्ताय वदाशु मातः ॥ ६८ ।।
श्रत्वा तवाम्ब निनदं किल कीरडिम्भ: कण्ठे तवास्ति शुक इत्ययमाकलय्य। इच्छन्विनिर्गमनमस्य बहिस्तवाद्य हस्ताम्बुजे स्थिरतया वसतीति मन्ये ॥ ६९॥
क्षुधातुरः कश्चन कीरडिम्भ- स्तृषार्दितोऽन्यश्च तयोर्हि मातः । एकस्तु कर्णोत्पलमत्तुमिच्छ- त्यन्य: करस्थामृतपानकामः ॥७0॥
पादनम्रपुरुषान्कि बोधयितुं लज्जया गिरां देवि। अपिधाय नैजरूपं धत्से पुरुषाकृति ब्रूहि ॥ ७१ ॥।
Page 162
श्रीशारदास्तोत्रम।
प्रसवित्र्यां हि सुतानां नैव भवेत्साध्वसं कदाचिदपि। मत्वेति बोधनकृते गुरुवररूपं दधासि किं मातः ॥ ७२॥
सर्वात्मकत्वमथवा बोधयितुं स्वस्य सर्वलोकानाम्। स्वीकुरुषे किं पौरुष- मम्बुजसंजातमानिनि ब्रूहि ॥ ७३ ॥
झषौ स्वजातिदोषं कि- मबलस्वकुलाशनम्। मातर्निवेदनायाक्षि- व्याजात्कर्णसमीपगौ॥ ७४॥
अशक्नुवन्स्तोतुमहीश्वरस्त्व- न्मुखस्य सौन्दर्यमयं जगाम। रसातलं वक्त्रसहस्रतां च निनिन्द कंजातभवस्य जाये ।। ७५॥
Page 163
११८
अशक्नुवन्तस्तव सुन्दरत्वं स्तोतुं महेशाग्निभवाब्जजाताः । निनिन्दुरास्येषु हि पञ्चकत्वं षड्टं चतुष्दवं च गिरां सवित्रि॥ ७६।।
नीलोत्पलोत्थः खलु नीलमेघो नम्रास्यमध्यात्कविताप्रवाहम्। प्रवर्तयत्याशु वदन्ति चैनं मातस्तवाक्षिप्रभवं कटाक्षम्॥ ७७।
नीलोत्पले त्वन्नयने हि मात- स्तदुत्थमेघः करुणाकटाक्षः । स नम्रवक्त्रात्कविताप्रवाहं प्रवर्तयत्याशु न संशयोऽत्र॥ ७८ ॥
माला विभात्यम्ब तवाद्य कण्ठे क्कचिच्च रक्ता क्वचिदच्छवर्णा। बिम्बाधरस्य प्रभया हि नासा- मणेश् कान्त्येति वितर्कयामि॥ ७९॥
Page 164
श्रीशारदास्तोत्रम् । ११९
अक्षीणो नतचित्तसंस्थिततमोनिर्वापणेऽपि क्षम- श्राङ्केनाप्ययुतस्तवास्यरजनीनाथो गिरां देवते। क्षीणेनाङ्कयुजा बहिःस्थिततमोमात्रापनोदक्षमे- णाब्जेनायमहो कथं स लभतां साम्यं जगन्मातृके।।
देवानामनिमेषताद्य सफला जाता तवाम्बानिशं वक्त्राब्जस्य निरीक्षणात्सुरपतेस्तद्वत्सहस्राक्षता। गौरीशस्य दशाक्षता कमलजस्याष्टाक्षता भारति क्रौक्चारेर्द्विषडक्षतापि फलयुग्जातेति जानीमहे॥।
अस्याब्जस्य समाश्रये मम भवेन्मोदो रजन्यां परं नैवाह्वीत्यत एव चम्पकसुमेनालोच्य नीलोत्पले। सेवेते तव वक्त्रपद्ममनिशं नेत्रापदेशान्मुदा रात्रौ वासरमध्यमेऽपि सुखदं वाग्देवि न द्वापरः ॥
चन्द्रः सौहार्दमिच्छंस्तव मुखशशिना प्राप्य वृद्धि वलक्षे पक्षे प्राप्येषदम्ब प्रहृषितहृदयश्चाभवत्पूर्णिमायाम्। दृष्टाथ त्वन्मुखेन्दुं मृगशिशुरहितं स्वं च चिह्ेन युक्तं लज्जायुक्तस्ततोऽयं प्रतिदिवसमहो क्षीणतां याति कृष्णे।।
Page 165
१२०
दृष्टं वाग्देवताया वदनसरसिजं येन भूमौ कदाचि- चछ्रृब्नाद्रौ तस्य वक्त्रात्सरसपदयुता वाक्ततिर्निःसरेद्धि। नीहाराद्रेर्गुहातः सुरवरतटिनी यद्वदाश्वप्रयत्ना- न्निर्गच्छत्येव तद्वन्न हि खलु विशयोऽस्माकमत्रास्ति कश्रित्।
एकापि नानाविधरूपधर्त्री- त्येतादृशार्थस्य विबोधनाय। वेण्यां भुजंगी नयने कुरड्गी मध्ये च सिंही प्रतिभासि किं त्वम् ॥ ८५॥।
कम्बौ पझ्मं भाति बिम्बं हि तस्मि- न्मलीपङ्किश्वापि नीलोत्पले द्वे। सर्व ह्येतद्धाति हैम्यां लतायां शैले चास्मिन्पश्यतैतद्विचित्रम् ॥ ८६।।
विराजते कश्चन वारिराशि- र्मीनेन युक्तो न हि कम्बवोडत्र। कम्बूपरिस्थस्त्वयमेव मातः सनेत्रमास्यं तंव चैनमाहुः ॥८७॥
Page 166
श्रीशारदास्तोत्रम्। १२१
अकलङ्क: किमु चन्द्रः किं वा सद्यः प्रफुल्लमम्बुभवम्। सौन्दयर्युतवपुष्म- दवक्त्रां किं वा तवाम्ब न हि जाने ॥। ८८॥।
भुजगी वा तव वेणी किं वा करपद्मपुष्परसलोभात्। आगतमधुलिट्पटली जानीमो नैव विधिकान्ते ॥ ८९॥
नागेन्द्रकुम्भावुत हेमकुम्भौ किमम्ब कोकौ तव किं कुचौ वा। विवेक्तुमत्रास्ति न नोऽद शक्ति- स्त्वमेत्र मातर्वद धातृजाये ।। ९० ।।
पयोजौ कूर्मो वा सुरवरशिरोभूषणमणी तरू वा कल्पाद्यौ नतजनचयाभीष्टवरदौ। पदे वा मातस्ते न तदिति विवेक्तुं हि विभवो वयं तस्माच्छीघं वद कमलजातप्रियतमे।। ९१॥
Page 167
१२२
निर्गत्य शैलमध्या- त्कुहरं काचिद्गता भुजगी। तां शंसन्ति हि सुधियो मातस्तव नाभिरोमालिम्॥ ९२
सरस्या जातेयं न हि खलु कलिन्दाख्यगिरितः समुद्र नो याता ह्यपि तु वरशैलद्वयगता। विभातीत्थं काचित्वयि खलु गिरा देवि यमुना वदन्त्येनां नाभिप्रसृततनुजालिं कविवराः ॥ ९३ ॥।
किं तत्पयोजयुग्मं रम्भास्तम्भौ ततो व्योम। तत्र सरः समृणालं तदुपरि शैलौ ततः पयोजातम् ॥९४ ॥
दृष्टं वाग्देवते ते सरसिजयुगलं पादयुग्मं हि रम्भा- स्तम्भावूरुद्वयं तत्तदुपरि गगनं मध्यभागो हि नूनम् मन्ये नाभि: सरः स्यात्तदुपरि कलये रोमप्किं मृणालं शैलद्वन्द्वं कुचौ स्यात्तदुपरि कमलं त्वास्यमेवेति मन्ये
Page 168
श्रीशारदास्तोत्रम्। १२३
मां द्रष्ुमाकाशगतं हि मर्त्या वक्त्रोन्तेः क्ेशयुता भवेयुः । इतीव मत्वा धरणीं गतोऽय- मम्बास्यलक्ष्यात्तव पूर्णचन्द्रः । ९६।।
तवास्यलक्ष्याद्धरणीं गतस्य सुधांशुबिम्बस्य निषेवणाय। मुक्तासराणां मिषतः समागा- त्ताराततिर्वाग्जननीति मन्ये ॥ ९७ ॥
शारदे तव पदं प्रसर्माक्ष्य प्राप्तुमस्य सदृशत्वमहो किम्। कण्ठदप्नसलिले प्रतिघसत्रं पड्कजान्युरुतपः प्रचरन्ति ॥ ९८॥
शारदे तव पदाम्बुजयुग्मं ये स्मरन्ति मनुजा भुविलोके। श्रीमतां च विदुषां धुरि गण्या- स्ते भवन्ति न हि तत्र विचारः ॥ ९९ ॥।
Page 169
१२४
वाताहताब्धिलहरीततितौल्यभाजो वाच: प्रयत्नमनपेक्ष्य मुखारविन्दात्। वादेषु यत्करुणया प्रगलन्ति पुंसां वाग्देवता भवतु वाञ्छितसिद्धये सा ॥ १०० ॥
यस्त्वामिन्दुनिबद्धदिव्यमकुटां शुक्काम्बरालंकृतां मुद्रापुस्तकमालिकामृतघटान्संबिभ्रतीं ध्यायति। तस्यास्यात्सरसा सुवर्णघटिता सालंकृता वाक्तति- स्तूर्ण निःसरति प्रयत्नरहिता निःसंशयं भारति ॥
अनायासादास्यादमरतटिनी पूरसदृशी ततिर्वाचामाशु प्रसरति शिशोरप्यनुदिनम्। कृपालम्बापान्ने कृशतरवलग्नेऽकशकुचे न संदेह्यत्राहं सरसिजभवप्राणदयिते ॥ १०२ ॥
कदाचिदपि यो नरस्तव पदाम्बुजं भक्तितो विभावयति शारदे हृदयपड्कजे तस्य हि। व्रजेयुरपि दासतां नृपवरास्तथा बाक्ततिः सुधासितटिनीसखी वदनपद्मतो निःसरेत् ।। १०३।
Page 170
श्रीशारदास्तोत्रम्। १२५
जडोऽपि जगदम्बिके तव कृपायुतं वीक्षणं प्रपद्य सुरनायकं जयति सत्वरं संपदा। मुखाम्बुजनिरर्गल प्रविगलद्वचोवैखरी- विनिर्जितसुरापगास्मयभरश्च संजायते ॥ १०४ ॥
तुषारशैलगहरं जगाम जहुकन्यका। ततस्ततोऽपि तावकप्रणम्रकीर्तितर्जिता शिवस्य शैलकन्यका जटाख्यदुर्गमाबिशत् ॥ १०५ ॥
के वा न कुर्युर्भुवि काव्यमम्ब शब्दार्थविज्ञानयुजश्विराय। चित्रं त्वदम्रि परिसेबते यो जयेत्स वाचस्पतिमाशु वाग्भिः ॥ १०६।।
पञ्चास्यषण्मुखचतुर्मुखनागराजा: स्तोतुं न तेऽम्ब चरितं प्रभवन्ति किंचित्। एकाननः कथमहं तव शक्नुयां त- तस्तोतुं तथापि चपलं प्रसहत् सूनो: ॥१०७ ॥
Page 171
१२६
यावद्वाचां सवित्रि प्रणतजनवचोदानबद्धादरे ते पादाम्भोजं प्रणन्तुं कलयति धिषणां जन्ममूकोऽपि लोकः। तावद्देवेन्द्रदत्तप्रवरमणिगणाबद्धपीठस्य मध्या- दुत्थायाशु प्रधावत्यमरगुरुरहो मामयं जेष्यतीति ।।१०८।।
मुक्ताहारमिषाज्जगज्जननि ते सेवां करोत्यादरा- ददेवानां सरिदित्यहो मकरराडालोच्य सेवां स्वयम्। कर्तु हारमिषेण कम्बुसदृशे कण्ठे विभातीति म- च्चिते भाति पुनर्वदन्तु चतुराः किं तं न जानाम्यहम्॥
पापीयानिति संजहासि करुणावारांनिधे शारदे सर्वाघौधपयोधिबाडबशिखे त्वं मामनाथं यदि। तर्ह्येतादृशपापकोटिसहितं सर्वैश् दूरीकृतं को वा मां परिपालयेत्कमलजप्राणप्रिये ब्रूहि मे।।
भक्तिहीन इति मां जहासि किं मातरद्य जलजासनप्रिये। संत्यजन्तु भुवि तर्हि मातर- स्तद्वदेव निजकुक्षिजान्सुतान्॥ १११ ॥
Page 172
श्रीशारदास्तोत्रम्। १२७
विरि्चिहरिशंकरप्रभृतिनिर्जराम्यार्चित प्रणम्रजडतातमस्तति विभेदसूर्यप्रभे। नमत्सुरसतीकचप्रविलसत्प्रसूनस्रव- न्मरन्दतटिनीप्रवत्पदसरोरुहे पाहि माम् ॥ ११२ ॥
ज्वरादिनिखिलामयान्करुणया गिरामम्बिके निवारय विभावरीपतिसमानवक्त्राम्बुजे। स्वरादिभुवनाधिपप्रणतपादपाथोरुहे करादृतसुघेऽनिशं दिश सुखं जनानां मुदा ॥
पद्मासनस्थे सरसीरुहोत्थ- जाये वस त्वं हृदये सदा मे। तेनाहमाशाः सकला जयेयं न तत्र संदेहलवोऽस्ति मेडम्ब ॥ ११४ ॥
यं देववर्याः समुपासते हि तं देहिनामिष्टदमाशु मातः मन्देतराप्यं सुजड: कथं वा विन्देयमड्ध्रि तव वाक्सवित्रि ॥ ११५ ।।
Page 173
१२८
समस्तवस्तून्यपि सन्ति मात- स्त्वत्संनिधौ किं तु न मन्मनोऽस्ति । तत्र प्रमाणं जनिरेव मेऽद्य तदप्यतस्त्वं कुरु संनिधौ ते ॥। ११६ ॥
लोकप्रसिद्धाब्धिततेस्तु मान- माहुर्द्विलक्षाधिकयोजनानि। नाद्राक्ष्म नाश्रैष्म भवत्कृपाब्धे- र्मानं पयोजातभवस्य जाये ॥ ११७ ॥
न पूजिता त्वं कुसुमैर्मनोज्ै- र्न संस्तुता हृद्यपदैश्च पद्यैः । न संस्मृता हृत्कमलेऽपि जातु तथापि मातर्दयसे जनेऽस्मिन् ॥ ११८॥
नैवाहमानीय सुमानि दिव्या- न्याराधनं तेऽकरवं कदापि। तथापि मातः सहजानुकम्पा- युतैः कटाक्षैः परिपाहि मां त्वम् ॥.११९॥
Page 174
श्रीशारदास्तोत्रम्। १२९
ये प्राणरोधप्रमुखान्प्रयत्ना- न्कुर्वन्ति लोका: स्वसमीहिताय। ने नैव जानन्ति परं प्रणामं तवाम्ब कल्पद्रुमबद्धसख्यम् ॥ १२० ॥
अव्याजकारुण्यमय प्रसीद सुव्याहृतीनां ततिमाशु यच्छ। नव्यानि काव्यानि करोमि मातः ऋव्यादवैरिप्रमुखामरेड्ये॥ १२१ ॥
तिष्ये युग सङ्गगता हि शक्ति- रितीव सम्यक्परिचिन्त्य देव्याः । नासासदृक्षत्वमहोऽधिगन्तुं मालात्वमाप्ु: खलु चम्पकानि ॥ १२२ ॥
चम्पकसुमानि मात- र्नूनं नासासदृक्षतां गन्तुम्। सततं मालाव्याजा- त्सेवन्ते पक्कजातभवजाये ॥ १२३ ॥
Page 175
१३०
अव जगदम्ब सदा मां सवमुख्यकर्मभिस्तुष्टे। नवनवकवित्वदान- प्रवणे कंजातजन्मसुकृतमयि॥ १२४ ॥
करुणापूरितनयने
अरुणाधरजितबिम्बे तरुणाब्जमुखि प्रदेहि मम सौख्यम् ॥ १२५ ॥
स्फुर जगदम्ब सदा मे मानसपझे सरोजभवजाये। वरदाननिरतपाणे वीणापाणिऽधरे शोणे ॥ १२६॥
राकाचन्द्रसदृक्षं तव मुखपझं हृदम्बुजे स्मरताम्। कविता चेटीभूया- त्तत्राम्ब न मेस्ति संदेहः ॥ १२७॥
Page 176
श्रीशारदास्तोत्रम्। १३१
कन्यां कुलशैलपते- र्मान्यां मुरवैरिमुख्यदेवततेः। नौकां भवाम्बुराशे- र्नौम्यहमनिशं शशाङ्कशिशुशीर्षाम् ॥१२८॥
कांचन काञ्चनगर्व- न्यक्कारधुरीणदेहकान्तिझरीम्। कमनीयकवनदात्रीं कमलासनसुकृतसन्तति कलये ॥ १२९॥।
तनुजितगाङ्गेयरुचिः करधृतरुद्राक्षमालिकाकुम्भा । तनुतात्तामरसासन- जाया जाड्यौघवारणं शीघ्रम् ॥ १३० ॥
मन्मूर्तिनीकाशतनुं सृजाशु प्रविश्य तस्यां कुरु वासमत्र। व्याख्यानपीठे जगता सुखाय चिराय मातर्वचसा सवित्रि।
Page 177
१३४
आदर्शवत्स्वच्छतरेषु चित्ते- ष्वेवाङ्किपद्मं मम भाति सम्यक्। इत्यर्थमावेदयितुं नताना- मादर्शवृत्तिं प्रकरोषि पादम् ॥ १४० ॥
सकृत्प्रणन्तृनपि भक्तलोका- ननेकधा किं प्रणतान्विभाव्य। तदानुगुण्येन फलानि दातु- मादर्शमड्डे: सविधे दधासि ॥। १४१ ॥
लब्धप्रतिष्ठः परिपूर्णचन्द्रे करोमि वासं कथमर्धचन्द्रे। एवं कलङ्कः परिचिन्त्य नील- रक्षापदेशात्किमु भाति शीर्षे ॥। १४२॥
कमलासनस्य पत्यु- ध्यानात्सततं पतिव्रते किमिदम्। कमलासनत्वमागा: स्वयमपि वाचां सवित्रि मे ब्रृहि ॥ १४३ ॥
Page 178
श्रीशारदास्तोत्रम्। १३५
सतां हृदब्जेषु वसाम्यजस्र- मित्यर्थमावेदयितुं जनानाम्। पद्मे निवासं प्रकरोषि मातः कि पद्मयोनेदयिते वदास्मै ॥ १४४ ॥
हस्तेनादाय शीघ्रं नतहृदयसरोजातमीशे गिरां किं चाञ्चल्यं तत्र दृष्टा बहुलमथ निजं ह्यासनत्वं प्रकल्प्य। अध्यास्ते स्थैर्यसिद्धयै परमिह भवती भर्तृयुक्ता ह्यजसरं मातुः पुत्रेषु पूर्णा प्रभवति करुणा हेतुशून्यैक वाणि॥
रथस्थितां मां मनुजा जगत्या पश्यन्ति ये भक्तियुतान्तरक्काः । मनोरथावाप्तिरशेषतः स्या- त्तेषामिति द्योतयितुं रथस्था ।। १४६ ।।
पद्मासनस्थितौ मम पदयो: स्फुटता भवेन्नैव। नम्रजनानामिति कि तिष्ठसि पादौ विवृण्वाना ॥। १४७॥
Page 179
१३६
उपविष्ठायास्तन्द्री कदाचिदपि मे नतावने प्रभवेत्। इति तिष्ठसि किमु नम्रां- स्तन्द्राहीनावितुं गिरां देवि। १४८ ॥
मत्पादाम्बुजसेवकानति जवात्संसारवारांनिधे- राकष्योद्धरणं विधेयमधुनेत्युत्थाय पभ्मासनात्। यो वा कश्चिदिहेत्य जन्मजलधौ मग्रोऽहमस्मीत्यतो मां रक्षेति समाह्येदिति मुदा तिष्ठस्यहो वाणि किम्।।
आकर्षति यथायांसि
तथैव त्वन्मुखाम्भोजं नतचित्तानि शारदे ॥ १५० ॥
धातुः पुण्यततिः काचि- द्वाचां घाटीं ददातु मे यां दृष्ट्ा लज्जितो भूया- त्सुराचार्योऽपि तादृशीम् ॥ १५१॥
Page 180
श्रीशारदास्तोत्रम्। १३७
कटाक्षजितनीलाब्जा करिकुम्भनिभस्तनी। करोतु मम कल्याणं कमलासनकामिनी ॥ १५२॥
कंजभवपुण्यराशे कम्रस्मितजितचकोरबन्धुचये। कंसमदमर्दनचणे कंचन पुरुषार्थमर्थयन्नौमि ॥१५३ ॥
मतिजितसुरगुरुगर्वा- न्प्रकुर्वतीं शीघ्रमेव पदनम्रान्। कलये हृदि जगदम्बां करपद्मलसत्सुधाकुम्भाम् ॥ १५४ ।।
उन्नम्योन्नम्य सन्ध्यादि- चन्द्रराजतपात्रकम्। यामिनीकामिनी तारा- कुसुमानि चिनोति किम् ॥ १५५ ॥
Page 181
तीरात्तीरं चरन्ती कमलजदयिता पोतवर्येण मोदा- त्कारुण्याक्रान्तचेता नतनरनिकरं बोधयत्येनमर्थम्। संसारापारसिन्धुं मम पदसरसीजातविन्यस्तबुंद्धी- न्भक्त्याख्ये नोडुपेन द्रुतमिह मनुजांस्तारयामीति नूनम्।
वनजासनवरमानिनि सम्यक्कर्तु किमासनं पत्युः । चनजानि पत्रपुष्पा- ण्यानयसे कक्षपाणिपद्यैस्त्वम् ॥१५७॥
ग्रामीणपुष्पबृन्दं दृष्टा दृष्ट्रानुघस्रमम्ब किमु। चनजानि पुष्पवर्या- ण्यानयसे किंविधानीति ॥१५८॥।
अवनरतायाः किमु मम पदे पदे नैव भवति वनगमनम्। इत्येकदैव वनजा- न्यानयसे कक्षमध्येन ॥ १५९ ॥
Page 182
श्रीशारदास्तोत्रम्। १३९
र्दम्भमोहमुखदोषवर्जितैः। दण्डितेन्द्रियचयैर्निषेविते दन्तितुल्यगमनेऽव शारदे ॥ १६०॥
वाचामीशः प्रभवति यदालोकमात्राज्जडाम्यो नाकाधीशः प्रभवति तथा रङ्कवर्योऽपि लोके। तच्चन्द्राब्जप्रमुखनिबिडाहंकृतेर्भेददक्षं नित्यं वक्रं ह्यदयकुहरे भावयामि त्वदीयम्।।
अतिचपलं मम हृदयं तव रूपं चातिसूक्ष्ममिति निगमाः । कथमम्ब मामकीनं मन एतद्वेत्तु तावकं रूपम् ॥ १६२॥
ऐंकारस्तव बीजं वदने मम वसतु सर्वदा वाणि। तेनाहं सकलार्था- नक्षिप्रं संसाधयामि नो विशयः ॥ १६३ ॥
इति श्रीशारदास्तोत्रम् संपूर्णम्।।
Page 183
॥। श्रीः ।।
॥ श्रीशारदाशतश्रोकीस्तवः॥
- -+ -
करोतु पदविन्यासा- न्कमलासनकामिनी। जिहाग्रे मम कारुण्या- ज्तचन्द्रायुतप्रभा ॥। १ ॥
पापेऽपि शारदाम्ब त्वं कृत्वा बहुकृपां मयि। गरीयसीं चापि वाञ्छां पूरयाशु कृपानिधे ॥ २ ॥
बदुभिस्त्वद्वदनाम्बुज- मुल्लेखैः स्तोतुमार्यजनहृद्ैः प्रतिभां प्रयच्छ मह्यं करुणाजलधे पयोजभवजाये॥ ३ ॥
Page 184
श्रीशारदाशत क्लोकीस्तवः । १४१
चम्पकसुमकोरकयु- क्चकितमृगीप्रेक्षणेन संयुक्तम्। शुककेकिनिनदजुष्टं वनमिव तव भाति वाणि वदनाब्जम् ॥ ४ ।
नासिकाख्यवरशाखया युतं खऩरीटखगयुग्मभूषितम्। पक्कबिम्बफलसंयुत शिवे भाति भूरुह इवाननं तव ।। ५ ।।
भक्तकेकिकुलतोषणव्रतं
गद्यपद्यमयवारिसंदद- न्मेघवत्तत मुखं विभाति मे ॥६।।
नेत्रोत्पलालंकृतमध्यभागं
पक्ष्मालिशैवालयुतं विभाति तवास्यमेतत्सरसीव वाणि॥।७।।
Page 185
१४२ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
सुचिललिकातोरणशोभमानं विशालफालाङ्गणरम्यरम्यम्। उत्तुङ्गमाणिक्यकिरीटहर्म्य बिभाति वेश्मेव तवाम्ब वक्रम् ॥ ८।।
नयनझषयुतोऽयं दन्तमुक्ताफलाढ्यो दशनवसननाम श्रीप्रवालप्रभायुक्। प्रतिपदमभिवृद्वैः कान्तिपूरैः समेतः शरधिरिव विभाति त्वन्मुखं वाक्सवित्रि ॥ ९ ॥
कलय कलिविमोकं कालकालानुजाते कलय शुभसमृद्धिं भूमिमध्येऽखिलेऽस्मिन्। कलय रुचिसमृद्धिं स्वस्वधर्मे जानानां कलय सुखसमृद्धिं स्वस्तधर्मे रतानाम् ॥ १० ॥
स्फुर हृदयसरोजे शारदे शुभ्रवर्णे कलशममृतपूर्ण मालिकां बोधमुद्राम्। सरसिजनिभहस्तैर्बिभ्रती पुस्तकं च प्रणतहृदयमच्छं कुर्वती तूर्णमेव।।
Page 186
श्रीशारदाशतश्लोकीस्तवः । १४६
पालय मां करुणाब्धे परिवारयुतं त्विहापि शृङ्गाद्रौ। शारदशशिनिभवदने वरदे लघु शारदे सदये ।। १२ ।।
ऐन्द्रीमाशामैन्दवी वा कलामि- त्यादौ बीजं जातु मातस्त्वदीयम्। व्याजाद्वा यो व्याहरेत्तस्य वक्त्रा- द्दिव्या वाचो निःसरन्त्यप्रयत्नात्॥।१३ ।।
शारदे तव पदाम्बुजयुग्मं बोधपुष्परसपूर्णमजस्रम्। मामकं हृदयसंज्ञकमीशे नैव मुश्जतु सरः करुणाब्धे ॥ १४ ॥ MADRAS.4 RESEARCH INSTITUTE कथितानि मदीप्सितानि मात- .nE KUPPUSWAMI SASTRI
र्मुहुरग्रे तव शारदाम्बिके त्वम्। न हि पूरयसे चिरायसे किं मदघौघात्किमु शक्त्यभावतो था॥
Page 187
१४४
अद्यैव मत्प्ार्थितमम्ब दद्या यदि त्वपारां करुणां विधाय। वेलाविहीनं सुखमाप्नुयां हि नैवात्र संदेहलवोऽपि कश्चित्॥
कमनीयकवित्वदां जवा- द्रमणीयाम्बुजतुल्यपद्युताम्। शमनीयभयापहारिणीं रमणीं पद्मभवस्य भावये॥
काड्क्षे कमलजकामिनि कमनीयैः पद्यनिकुरुम्बैः। स्तोतुं वाचां निकरं स्वायत्तं कलय जगदम्ब ।।
कामं मम फालतले लिखतु लिपिं दुःखदां विधि: सततम् । नाहं बिभेमि मात- र्म्पामि त्वत्पदान्जरजसा ताम् ।।
Page 188
१४५
किं कल्पवृक्षमुख्यैः किं करधृतमेरुणा शिवेनापि। किं कमलया च हृदि चे- त्किंकरसर्वेष्टदा वाणि ॥ २० ॥
तुब्गातटनिकटचरं भृक्गावलिगर्वहरणचणचिकुरम्। श्रीशारदाभिधानं भाग्यं मम जयति शृङ्गशैलाग्रे॥ २१॥
निरणायि मया समस्तशास्त्रा- ण्यपि वीक्ष्य प्रणतार्तिहारि लोके। प्रविहाय तवाङ्गिपङ्कजातं न परं वसत्विति वाणि निश्चितं तत् ॥ २२ ।।
पद्मासनासि खलु भारति वागधीशे पद्मासनपप्रियतमे करलग्रपझ्ने । मत्कं मनोऽम्बुजमहो स्वयमेव मातः श्रीशारदाम्ब विजहासि किमत्र वाच्यम् ॥ २३॥ W.10
Page 189
१४६
आनीय दिव्यकुसुमानि किरन्ति लोका ये त्वत्पदाब्जयुगलं वचसां सवित्रि। तान्प्राप्तराजपदवींस्तरसा किरन्ति पौराङ्गनाः कुसुमलाजचयेन नूनम् ॥ २४ ॥
आज्ञासीद्वौरवी मे तव खलु करुणावारिि: शारदाम्बा साष्टाङ्गं योगमारादुपदिशति भवानौरसः सूनुरस्याः। इत्यप्यद्यापि मातर्न हि खलु करुणा जायते मय्यनाथे किं वा कुर्या वदाम्ब प्रणतभयहरे शारदे चापलोऽहम्।।
नाहं निगृद्य करणानि सरोजजात- जाये त्वदीयपदपङ्कजयोर्हि सेवाम्। शक्कोमि कर्तुमलसाज्ञशिखामणिर्य- त्तस्मान्निसर्गकरुणां कुरु मय्यनाथे ॥ २६॥
वाणि सरस्वति भारति वाग्वादिनि वारिजातजनिजाये। काश्मीरपुरनिवासिनि कामितफलबृन्ददायिनि नमस्ते ॥ २७॥
Page 190
श्रीशारदाशतश्रोकीस्तवः । १४७
शरणं त्वच्चरणं मे नान्यद्वाग्देवि निश्चितं त्वेतत्। तस्मात्कुरु करुणां म- य्यनन्यशरणे द्रुतं मातः ॥ २८॥
शरदभ्रसदभ्रवस्त्रवीता करदूरीकृतपङ्कजाभिमाना। चरणाम्बुजलग्ननाकिमौलि- र्वरदा स्यान्मम शारदा दयार्द्रा ॥ २९ ॥
स्थापय नरकेषु सदाप्यथ सुखकाष्ठासु दिव्यलोकेषु। न हि तत्र मे विचार: परं तु चित्तं तवाङ्किगतमस्तु ॥ ३० ॥
शृङ्गाद्विवासलोले भृङ्गाहंकारहारिकचभारे। तुभ्गातीरविहारे गञ्जाधरसोदरि प्रसीद मम ॥ ३१ ॥
Page 191
१४८ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
ऋश्यशृङ्गजनिभूमिविभूषे कश्यपादिमुनिवन्दितपादे।
वश्यपङ्कजभवेऽव सदा माम् ॥ ३२ ॥
कम्बुडम्बरनिवर्तककण्ठा- मम्बु्धि निरवधिं करुणायाः । अम्बुदप्रतिमकेशसमूहा- मम्बुजोद्भवसखीं कलयेऽहम् ॥ ३३ ॥
भर्मगर्वहरसंहननाभां शर्मदां पदसरोजनतेभ्यः । कर्मभक्तिमुखपद्धतिगम्यां कुर्महे मनसि पभ्नजजायाम् ॥ ३४॥
शंभुसोदरि शशाङ्कनिभास्ये मन्दबुद्धिविततेरपि शीघ्रम्। वाक्प्रदायिनि कृपामृतराशे शृभ्शैलवरवासविलोले ॥ ३५॥
Page 192
श्रीशारदाशतश्रोकीस्तवः । १४९
तुष्टिमेहि वचसां जननि त्वं यत्कृतेन विधिनाविधिना वा। ऐंजपेन परिपूरय वाञ्छां मामकीं च महतीमपि शीघ्रम् ॥ २६॥
तवौरसं सूनुमहो त्वदीय- भक्ताग्रगण्या मम देशिकेन्द्राः । प्राहुर्यतोऽतो मयि शारदाम्ब पाप्यग्रगण्येऽपि दया विधेया ॥ ३७॥
तवौरसं मां सुतमाहुरार्या- स्त्वत्पादभक्ताग्रसरा यतोऽतः । सोढ्वा मदीयान्सकलापराधा- न्पुरो भवाम्बाशु गिरां सवित्रि ॥ ३८ ॥
भक्तेष्टपाथोनिधिपूर्णचन्द्रः कवित्वमाकन्दवसन्तकालः ।
रम्ब प्रणामस्तव पादपग्रे ॥ ३९ ॥
Page 193
१५०
मुखाम्बुजं भातु जगज्जनन्या हृदम्बुजे मे जितचन्द्रबिम्बम् ।। रदाम्बराध:कृतपक्कबिम्बं महाघविध्वंसनचञ्च्वजस्रम् ॥ ४० ॥
यानेन हंसं वदनेन चन्द्रं श्रोणीभराच्छैलपति च कामम्। कांचिद्धसन्तीं कलये हदब्जे चन्द्रार्धराजद्वूरकेशपाशाम् ।।४१॥।
विस्मृत्य देहादिकमम्ब सम्य- क्समुच्चरंस्तावकमन्त्रराजम्। तुन्गानदीपुण्यतटे कदाहं सुसैकते स्वैरगतिर्भवामि ॥ ४२॥
श्रीबोधदानव्रतबद्धदीक्षे। श्रीकण्ठसोदर्यमितानुकम्पे श्रीशारदाम्बाशु कृपां कुरुष्व ।। ४३।।
Page 194
श्रीशारदाशतश्रोकीस्तवः । १५१
हृद्यानि पद्यानि विनिःसरन्ति
विना प्रयत्नं तरसा न चित्रं त्वमम्ब यस्माद्वचसां सवित्री॥ ४४ ।।
गमागम विवर्जितैरसुभिरन्तर ब्रेSनिशं गजास्यगुहनन्दिभि: सुरवरैर्मुदा चिन्तिते। गजाजिनधरानुजे गलिततृष्णलोकेक्षिते गति मम शुभां मति सपदि देहि वागीश्वरि ॥
जलोद्धवजभामिनि प्रणतसौख्यभूमप्रदे जडत्वविनिवारणव्रतनिषक्तचेतोऽम्बुजे। जगभ्रयनिवासिभि: सततसेव्यपादाम्बुजे जगज्जननि शारदे जनय सौख्यमत्यन्दुतम्॥४६॥
मदेभगमनेऽवने नतततेरनेकैः सुखै- रनारतमजामितं प्रवणहृत्सरोजेडम्बिके। कुतो मयि कृपा न ते प्रसरति प्रसन्ने वद प्रपश्चजननप्रभुप्रणयिनि प्रपदेऽद कम् ॥ ४७ ॥
Page 195
१५२ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
कदा वा शृक्गाद्रौ विमलतरतुङ्गापरिसरे वसन्मातर्वाचां शिरसि निदधानोऽअलिपुटम्। गिरां देवि ब्राह्ि प्रणतवरदे भारति जवा- त्प्रसीदेति क्रोशन्निमिषमिव नेष्यामि दिवसान् ॥।
जगन्नाथं गक्का विविधवृजिनौघैः परिवृतं यथारक्षत्पूर्व सकलमपि हृत्वाशु दुरितम् । पुनश्चान्ते द्त्वा करसरसिजं पूर्णकृपया जनैः सद्धिः प्राप्यां परमपदवीं प्रापितवती ॥
तथा शान्तं पापं सकलमपि कृत्वा मम जवा- द्धदम्भोजे लग्नं कुरु तव पदाम्भोरुहयुगम्। कराम्भोजे पश्चात्परमकृपया देवि वचसां प्रदत्वालम्बं मां गमय पदवीं निर्मलतराम् ।।५०।।
दवीयांसं त्वेनं परमकृपया देशिकमुखा- त्समानीयाम्ब त्वं तव पदपयोजातनिकटम्। अवित्वापीयन्तं समयमधुना देवि भजसे यदौदास्यं तर्हि त्रिजगति ममान्यां वद गतिम् ।।
Page 196
श्रीशारदाशतश्रोकीस्तवः । १५३
कामं सन्तु सुरा निरन्तरनिजध्यानार्चनाकारिणो लोकान्स्वेप्सितसर्वसौख्यसहितान्कर्तु जगत्यां किल। पूजाध्यानजपादिगन्धरहितांस्त्रातुं पुनस्त्वां विना नान्यद्दैवतमस्ति पद्मजमनःपद्मार्भकार्कप्रमे ॥५२॥
कारुण्यं मयि धेहि मातरनिशं पद्मोद्भवप्रेयसि प्रारब्धं मम दुष्टमाशु शमय प्रज्ञां शुभां यच्छ मे। कर्तु काव्यचयं रसौघभरित शक्ति दृढां भक्तिम- प्यंहःसञ्चयवारिणीं तव पदाम्भोजे कृपाम्भोनिधे।।
कुर्यामद्य किमम्ब भक्तिरहितः पूजां जपं तर्पणम् किं वैराग्यविवेकगन्धरहितः कुर्या विचारं श्रुतेः । किं योगं प्रकरोमि चञ्चलमना: शृङ्गाद्रिवासप्रिये त्वत्पादप्रणति विहाय न गतिर्मेऽन्या गिरां देवते॥।
जह्यान्नैव कदापि तावकपदं मातर्मनो मामकं मान्दध्वान्तनिवारणोद्यतदिनेशाखर्वगर्वावलि। गौरीनाथरमाधवाब्जभवनैः संभाव्यमानं मुदा वाक्चातुर्यविधानलब्घसुयशः संपूरिताशामुखम् ॥
Page 197
१५४ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
तुङ्गातीरविहारसक्तहृदये शृव्ारजन्मावने
भृङ्गाहंकृतिभेददक्षचिकुरे तुङ्गागिरो देहि मे।।
त्वत्पादाम्बुजपूजनाप्तहृदयाम्भोजातशुद्धिर्जन: स्वर्गे रौरवमेव वेत्ति कमलानाथास्पदं दुःखदम्। कारागारमवैति चन्द्रनगरं वाग्देवि किं वर्णनै- र्दृश्यं सर्वमुदीक्षते स हि पुना रज्जूरगादैः समम् ॥
त्वत्पादाम्बुरुहं विहाय शरणं नास्त्येव मेऽन्यद्ूवं वाचां देवि कृपापयोजलनिधे कुत्रापि वा स्थापय। अप्यूर्ध्वे ध्रुवमण्डलादथ फणीन्द्रादप्यधस्तत्र मे त्वन्न्यस्तैहिकपारलौकिकभरस्त्वासे न कापि व्यथा ॥
त्वत्पादाम्बुरुहं हृदाख्यसरसि स्याद्रूढमूलं यदा वक्राब्जे त्वमिवाम्ब पद्मनिलया तिष्ठेद्वहे निश्चला। कीर्तिर्यास्यति दिक्तटानपि नृपैः संपूज्यता स्यात्तदा वादे सर्वनयेष्वपि प्रतिभटान्दूरीकरोत्येव हि ॥५९॥
Page 198
१५५
मातस्त्वत्पदवैभवं निगदितुं प्रारभ्य नागेश्वरा- स्वप्ाचार्यकबीन्दुशेखरदिनेशाद्याः प्रभग्ना मुह्ठः । काहं तस्कथने जडेष्वचरमः कारुण्यपाथोनिधे वाचां देवि सुतस्य साहसमिदं क्षन्तव्यमेवाम्बया ॥
प्राणायाममुखैर्विनापि मनसः स्थैर्य द्रुतं देहि मे। येनाहं सुखमन्यदुर्लभमहोरात्रं भजाम्यन्वहं प्राप्स्याम्यात्मपरैकबोधमचलं निःसंशयं शारदे॥
वेदाभ्यासजडोऽपि यत्करसरोजातग्रहात्पद्मभू- श्वित्रं विश्वमिदं तनोति विविधं वीतक्रियं सक्रियम्। तां तुङ्गातटवाससक्तहृदयां श्रीचकरराजालयां श्रीमच्छंकरदेशिकेन्द्रविनुतां श्रीशारदाम्बां भजे॥।
वैराग्यं दृढमम्ब देहि विषयेष्वाद्यन्तदुःखप्रदे- ष्वाम्रायान्तविचारणे स्थिरतरां चास्थां कृपावारिधे। प्रत्यग्ब्ह्मणि चित्तसंस्थितिविधि संबोधयाश्वेव मां त्वं ब्रूषे सकलं ममेति गुरवः प्राडुर्यतः शारदे॥६३
Page 199
१५६ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
कमलासनवरकामिनि करधृतचिन्मुद्रिके कृपाम्भोधे। करकलितामलकाभं तत्वं मां बोधयाशु जगदम्ब ॥ ६४ ॥
करविधृतकीरडिम्भां शरदभ्रसधर्मवस्त्रसंवीताम्। वरदाननिरतपाणिं सुरदां प्रणमामि शारदां सदयाम् ॥ ६५ ॥
कामाक्षीविपुलाक्षी- मीनाक्षीत्यादिनामभिर्मातः । काश्चीकाशीमधुरा- पुरेषु भासि त्वमेव वाग्जननि ॥ ६६॥
चन्द्रार्धशेखरापर- रूपश्रीशंकरार्यकरपूज्ये। चन्द्रार्धकृतवतंसे चन्दनदिग्धे नमामि वाणि पदे ॥ ६७
Page 200
श्रीशारदाशतश्रोकीस्तवः । १५७
जय जय चिन्मुद्रकरे जय जय शृङ्गाद्विविहरणव्यग्रे। जय जय पद्मजजाये जय जय जगदम्ब शारदे सदये ।। ६८॥
दुवेसनदत्तशाप- प्रतिपालनलक्ष्यतः समस्तानाम्। रक्षार्थमवनिमध्ये कृतचिरवासां नमामि वाग्देवीम् ॥ ६९॥
नवनवकवनसमर्थ पटुतरवाग्धूतवासवाचार्यम्। चनजासनवरमानिनि वरदे कुरु शीघ्रमक्रिनतम् ॥ ७०॥
भगवत्पदमण्डनया- र्वादमहे सकललोकचित्रकरे। अङ्गीकृतमाध्यस्थ्यां जगदम्बां नौमि शारदां सदयाम् ॥ ७१॥
Page 201
१५८
सेवापूजानमनविधयः सन्तु दूरे नितान्तं कादाचित्का स्मृतिरपि पदाम्भोजयुग्मस्य तेऽम्ब। मूकं रकं कलयति सुराचार्यमिन्द्रं च वाचा लक्ष्म्या लोको न च कलयते तां कले: किं हि दौःस्थ्यम्॥
आशावस्त्रः सदात्मन्यविरतहृदयस्त्यक्तसर्वानुरागः काये चक्षुर्मुखेष्वप्यनुदितममतः क्वापि कस्मिंश्च काले। शैलाग्रेऽरण्यकोणे क्वचिदपि पुलिने क्ापि रेवातटे वा गञ्कातीरेऽथ तुज्जातटभुवि च कदा स्वैरचारी भवेयम् ॥
कल्पन्तां काम्यसिद्धयै कलिमलहतये चाक्षयैश्वर्यसिद्धयै कारुण्यापारपूराः कमलभवमनोमोददानव्रताढ्याः । कात्यायन्यब्धिकन्यामुखसुररमणीकाङ्क्ष्यमाणाः कवित्व- प्राग्भाराम्भोधिराकाहिमकरकिरणा: शारदाम्बाकटाक्षाः॥
कल्यादौ तन्महिम्रा कतिपयदिवसेष्वेव लुप्तेषु मार्गे- ष्वाम्रायप्रोदितेषु प्रवरसुरगणैः प्रार्थित: पार्वतीशः । आम्रायाध्व प्रवृद्धयै यतिवरवपुषागत्य यां शृङ्कशैले संस्थाप्यार्ची प्रचकरे निवसतु वदने शारदा सादरं सा॥।
Page 202
श्रीशारदाशतश्रोकीस्तवः । १५९
तिष्ठाम्यत्रैव मातस्तव पदयुगलं वीक्षमाणः प्रमोदा- न्नाहं त्यक्त्वा तवाछिं सकलसुखकरं क्वापि गच्छामि नूनम्। छायां मत्कां विधत्स्व प्रवचननमनध्यानपूजासु शक्तां शुद्धामेकां त्रिलोकीजननपटुविधिप्राणकान्ते नमस्ते॥
त्वद्वीजे वर्तमाने वदनसरसिजे दुर्लभं किं नराणां धर्मो वार्थश्च कामोऽप्यथ च सकलसंत्यागसाध्यश्च मोक्षः। काम्यं वा सार्वभौम्यं कमलजदयितेऽहेतुकारुण्यपूर्णे शृङ्गाद्यावासलोले भवति सुरवराराध्यपादारविन्दे॥७७ ॥।
न्दूरं गच्छन्ति रोगा हरिमिव हरिणा वीक्ष्य यद्वत्सुदूरम्। काल: कुत्रापि लीनो भवति दिनकरे प्रोद्यमाने तमोव- त्सौख्यं चायुर्यथाब्जं विकसति वचसां देवि शृङ्गाद्रिवासे॥
नाहं त्वत्पादपूजामिह गुरुचरणाराधनं चाप्यकार्षे नाश्रौषं त्त्वशास्त्रं न च खलु मनसः स्थैर्यलेशोSपि कश्चित्। नो वैराग्यं विवेको न च मम सुदृढा मोक्षकाङ्क्षापि नूनं मातः का वा गतिर्मे सरसिजभवनप्राणकान्ते न जाने।।
Page 203
१६०
नौमि त्वां शैववयोः शिव इति गणनाथारचका विघ्नहर्ते- त्यार्येत्यम्बाङ्किसक्ता हरिभजनरता विष्णुरित्यामनन्ति। यां तां सर्वस्वरूपां सकलमुनिमन:पद्मसंचारशीलां शृङ्कादावासलोलां कमलजमहिषीं शारदां पारदाभाम् ।
कुर्याद्यद्यम्ब सेवां तव पदसरसीजातसेवारतस्य । चित्रं तस्यास्यमध्यात्प्रसरति कविता वाहिनीवामराणां सालक्कारा सुवर्णा सरसपदयुता यत्नलेशं विनैव ॥। ८१ ॥
याचन्ते नम्रलोका विविधगुरुरुजाक्रान्तदेहाः पिशाचै- राविष्टाङ्गाश्च तत्तज्जनितबहुतरक्लेशनाशाय शीघ्रम्।
कर्तु न त्वत्पदाब्जस्मरणलवमृते वाणि जानेऽत्र किंचित्॥
रागद्वेषादिदोषैः सततविरहितैः शान्तिदान्त्यादियुक्तै-
मुद्रास्रक्कुम्भविद्याः करसलिलरुहैः संदधाना पुरस्ता- दास्तां वाग्देवता नः कलिकृतविविधापत्तिविध्वंसनाय ॥
Page 204
श्रीशारदाशतश्रोकीस्तवः । १६१
वराय पापकदम्बं तारय संसारसागरं तरसा। शोधय चित्तसरोजं बोधय परतत्त्वमाशु मामम्ब ॥ ८४।।
सच्चिद्रूपात्मनिष्ठः प्रगलितसकला क्षादिवृत्तिः शयाना भुआ्नः सत्यसौख्यं तदितरसुखतः प्राप्तनीरागभाव । पाषाणे वाथ तल्पे वनभुवि सदने पार्थिवस्याश्महेस्र्रो- र्नार्यो मृत्यौ च तुल्यः सततसुखिमना: स्यां कदा शारदाम्ब॥
कि पाठयेयं लघुचन्द्रिकां वा किं वा त्यजेयं सकलप्रपञ्चम्। स्वभेऽ्द्य मे ब्रूहि किमत्र कार्य डोलायितं मामकमम्ब चेतः ॥ ८६।।
त्यागे वाध्यापने वा मम खलु न गिरां देवि काप्यस्ति शक्ति स्त्वं वै सर्वत्र हेतुर्यदसि निरवधिर्वारिराशिः कृपायाः । तस्मात्स्वप्ेऽय कार्य मम खलू निखिलं बोधयैवं कुरुष्वे- त्यज्ञानां बोधनार्थ त्वमिह बद्ुविधा अम्ब मूर्तीर्बिंभर्षि॥
Page 205
१६२
वितर विधिप्रेयस मे विमलधियं वाञ्छितं च तरसैव। विष्णुमुखामरवन्दे विधुबिम्बसमानवदनकंजाते ॥ ८८॥
शारदनीरदसन्निभवसने वनजासनान्तरक्गचरे। वरटावल्लभयाने बरदे वाग्देवि शारदे पाहि॥ ८९॥
सप्तदशघस्रमविरत- मीशेन समस्तविद्यानाम्। विरचितवादां कुतुका- त्सामोदं नोमि वाग्जननीम् ।। ९० ।।
सुरवरनिषेव्यपादे सुखलवाधूतकेकिकुलनिनदे। सुरवनविहारबलदे सुरवरदे पाहि शारदे सुरदे ॥ ९१ ॥
Page 206
श्रीशारदाशतश्रोकीस्तवः । १६३
कुन्दरदनेऽम्ब वाणि मु- .कुन्दरवीन्द्वादिदेववर्येड्ये। कुन्दरकृपावशान्मु- कुन्दवराद्यांश्र मे निधीन्देहि ॥ ९२॥
स्फुरशरदिन्दुप्रतिभट- वदने वाग्देवि मामके मनसि। वरदाननिरतपाणे सरसिजनयने सरोजजातसखि॥ ९३॥
अस्थिरभक्तेर्मम देि गिरां शीघ्रं द्त्वा कांचित्सिद्धिम्। कुरु सुदृढां मम तव पादाब्जे भक्ति शृङ्गगिरीन्द्रनिवासे ॥९४ ॥
सहमानसोदरि सह प्रणतकृता मानहीनमन्तुततीः । सहमानसोदरीत्वं त्यज वा युक्तं यदत्र कुरु वाणि ॥ ९५।।
Page 207
१६४
वलभिन्मुखनिर्जरवरसेव्ये कलवचनन्यक्कतपिकरावे। जलजप्रतिभटपदयुगरम्ये कलय प्रवरं कृतिनामेनम् ॥ ९६॥
करविलसद्वरपुस्तकमाले शरदब्जाहंकृतिहरचेले। अरणीसुतानिभकुक्कमफाले शरणं मम भव धृतशुकबाले ॥। ९७ ।।
कलयासक्ति कमलजदयिते तुलनाशून्यामींमनुवर्ये। वलयाश्चितकरसरसीजाते ललनाभि: सुरवितते: पूज्ये ॥। ९८॥
श्रृङ्गक्ष्माभृत्कूटचिहारे तुङ्गातटभूकृतसंचारे। वाचां देवि प्रार्थितमर्थ शीघ्रं देहि प्रणतायास्मै ।। ९९।।
Page 208
१६५
नाहं सोदुं कालविलम्बं शक्कोम्यम्ब प्रणतप्रवणे। ईप्सितमर्थे देहि तदाशु द्रुहिणस्वान्ताम्बुजबालघृणे ॥ १०० ॥
इति श्रीशारदाशतश्रोकीस्तवः संपूर्णः ॥
Page 209
॥ श्रीः ।।
॥ श्रीजगदम्बास्तुतिः।
भज जगदम्बां भज जगदम्बां जगदम्बां भज मूढमते। प्राप्ते काले न हि न हि रक्षति वित्तं मित्रं पुत्रो जाया ।। १ ॥
भववाञ्छां त्यज कुरु गुरुसेवां विनयावनतः प्रतिदिनमपि भो: । भरताग्रजवद्ज पितृभक्तिं तर भवसागरमाशु सुबुद्धे ।। २ ॥ भज०
शमदमसाधनसंपद्युक्तो नित्यानित्यविचारयुतश्च । विषयेष्वखिलेष्वाशारहितो भव मोक्षेच्छाभाजनमपि भो: ॥३॥ भज०
Page 210
जगदम्बास्तुतिः । १६७
श्रोत्रियमनोगन्धविहीनं बहुदूरीकृतरागद्वेषम्। ब्रह्मणि निष्ठितहृदयाम्भोजं भज गुरुवर्ये करुणासिन्धुम्।। ४ भज०
आसाद्येत्थं गुरुवरमेनं पृच्छ प्रश्नं विनमन्मूर्तिः । संसाराब्धि दुस्तरमारा- ह्रुरुवर्य कथं प्रतरेयमिति ॥ ५॥ भज
Page 211
श्रीशारदागौरीसहोत्सवे
॥ गीर्ललिताम्बिकास्तुतिः॥
- कआ्जाक्षमुख्यामरपूजिताभ्यां निजाश्रिताशेषवरप्रदाभ्याम्।
नमो नमो गीर्ललिताम्बिकाभ्याम् ॥ १॥
एकान्तपूजापरितुष्टहद्या- मेकाक्षरीशीलनलब्धपद्रयाम्। विधीशचित्ताब्जरविप्रभाभ्यां नमो नमो गीर्ललिताम्बिकाभ्याम् ॥२॥
ईहाम्बुधेर्बाडवभारभृद्धया- मीकारयुडमन्त्रविबोधिताभ्याम्।
नमो नमो गीर्ललिताम्बिकाभ्याम् ॥ ३॥
Page 212
॥ श्रीः ॥
॥ श्रीशारदास्तुतिः॥
करोतु कल्याणपरंपरां नः कारुण्यवाराशिरपाङ्गपातैः। कल्याणशैलप्रतिमस्तनाढ्या कंजातसंजातमनोजजाया ॥ १ ॥
पणाङ्कगर्वापहृतिप्रचण्ड- तुण्डराध:कृतपक्कबिम्बा। एकान्तवासादरशालिमौनि- लभ्याञ्गिपद्मावतु वाक्सवित्री ॥ २॥
ईशाज विष्ण्वादिसुरार्च्यमाना कुन्देन्दुशङ्गस्फटिकाच्छकान्तिः । ईहावियुक्ताप्यनिजस्वरूपा बालेन्दुचूडावतु भारती नः ॥ ३ ॥
Page 213
१७०
लक्ष्मीशिवाशोभितपार्श्व्वभागा शचीप्रमुख्यामरमानिनीड्या। ललामराजन्निटिलप्रदेशा वीणालसत्पाणिरवत्वजस्रम् ॥ ४ ॥
Page 214
श्रीकालटिक्षेत्रे
आर्याम्बिकाश करशारदा- स्तोत्रम॥
- भक्तानशोकान्विदधामि शीघ्र- मिति प्रबोधाय ततेर्जनानाम्। अशोकमूले विदधाति मोदा- त्समाधिमार्या जगदार्यमाता ॥ १॥
काषायशुक्काम्बरसंवृताभ्यां काड्क्षाधिकेष्टप्रदपूजनाभ्याम् । कायप्रभाधूतसुधाकराभ्याम् नमो नमः शंकरशारदाभ्याम् ॥ २॥
आर्याम्बिकाशंकरशारदाभ्यो निजाङ्गशोभाजितचन्द्रिकाभ्यः । दिगन्तसंव्याप्तयशच्छटाभ्यो नमोऽस्तु मेधाप्रतिभाप्रदाम्यः ॥३॥
Page 215
१७२
आर्याम्बिकाशंकरशारदाभ्यः प्रपन्नसंरक्षणदीक्षिताभ्यः। संपूरितानन्दमनोहराभ्यो नमोऽस्तु निर्व्याजदयातनुभ्यः ॥४॥
आर्याम्बिकाशंकरशारदाभ्यः पूर्णातटावासकृतादराभ्यः । कारुण्यसंपूरितमानसाभ्यो नमोऽस्तु कल्याणगुणालयेभ्यः ॥५॥
इति आर्याम्बिकाशंकरशारदास्तोत्रं संपूर्णम् ।
Page 217
॥ श्रीमच्छंकरभगवत्पूज्यपादाः।।
Page 218
॥ श्रीः ॥।
श्रीशंकराचार्यसुवर्णमाला- स्तव:॥
ओमिति दिविषत्प्रवराः शीर्षे कुर्वन्ति शासनं यस्य । ओंकारपद्मभृङ्गं ASTRI
तमहं प्रणमामि शंकराचार्यम् ॥ १ ॥
नत्वा यत्पदयुग्मं वाचस्पतिगर्वहारिवाक्ततयः । प्रभवन्ति हि भुवि मूका- ABRAD& स्तमहं प्रणमामि शंकराचार्यम्॥ ३ RESEN: .
मन्मथमात ङ़जये कण्ठीरवतां प्रयाति जनसङ्गः। यत्पादाम्बुजनत्या तमहं प्रणमामि शंकराचार्यम् ॥ ३॥
Page 219
१७४
शंपा प्राप पुरात्तैः पुण्यैर्नूनं यदीयतनुसाम्यम। शङ्कादुर्द्ुमपरशुं तमहं प्रणमामि शंकराचार्यम् ॥ ४ ॥
कम्बुस्तपञ्जलान्त- र्न प्राप तुलां यदीयकण्ठस्य । काङ्क्षितदानधुरीणं तमहं प्रणमामि शंकराचार्यम् ॥ ५ ॥
राजाधिराजपदवीं सद्यः प्रामोति दीनधौरेयः । यस्यापा ङलोका- त्तमहं प्रणमामि शंकराचार्यम् ॥ ६ ॥
यमनियमाद्यङ्गयुतो योग: सुलभो यदीयपदभाजाम्। यमभीतिभञ्जनकरं तमहं प्रणमामि शंकराचार्यम् ॥७॥
Page 220
शंकराचारयसुवणेमालास्तवः। १७५.
स्तवराजं गुरुकृपया
अवनौ भक्त्या पटतां शं तनुताच्छंकराचार्यः ॥८॥
इति श्रीशंकरचार्यसुवर्णमालास्तवः संपूर्णः ।।
Page 221
। श्रीः ॥।
श्रीकुत्तालक्षेत्रे श्रीशंकरजयन्त्युत्सवे ॥ श्रीद्विनेत्रशंभुस्तुतिः॥
अवतारेSस्मिन्काम- प्रसक्त्यभावाद्दिनेत्र त्वम् । अलमिति तार्तीयं किं नेत्रं शंभुस्तिरोधत्ते ॥ १ ॥
समताबोधाय नृणां पदपाथोजप्रणम्राणाम्। गिरिशेनाद्य कृपात- स्त्यक्ता वा विषमलोचनता ॥ २ ॥
अथवा किं बोधयितुं विकारहीनं पदं कृपाम्भोधे। वैरूप्यं मा भूदिति समलोचनतां दधासि मे ब्रूहि ॥ ३ ॥
Page 222
श्रीद्विनेत्रशंभुस्तुतिः । १७७
द्वे विद्ये श्रतिमध्ये वेद्ये प्रोक्ते जनानां हि। इममर्थ बोधयितुं नेत्रद्वन्दवूं गुरो धत्से ॥ ४ ॥
बाह्यं तथान्तरं च दून्दवं तमसो निवारयितुम्। अलमिति नेत्रद्वन्द्वं वत्से किं यतिवर ब्रृहि ॥ ५ ॥
नेतारौ जगतां किल विख्यातौ हरिहरौ लोके। तदुभयरूपत्वात्वयि नेत्रद्वन्दवं गुरो युक्तम् । ६।।
स्वाहाभावादस्मि- नस्वाहानाथो निवृत्तो यत्। तस्मान्नेत्रद्वन्दवं शिष्टं यतिरूपशंकरे नूनम् ॥।७॥ W. 12
Page 223
१७८
अज्ञानतिमिरसंवृत- जनततये बोधनेत्रदानेन। अवशिष्टा किमु चास्मि- न्नवतारे द्विनेत्रता शंभो ॥८॥
इति श्रीद्विनेत्रशंभुस्तुतिः संपूर्णा ।I
Page 224
श्रीकालटिक्षेत्रे
श्रीशंकारचार्यभुजंगप्रयात स्तोत्रम्॥
कृपासागरायाशुकाव्यप्रदाय प्रणम्राखिलाभीष्टसंदायकाय।
प्रबोधप्रदात्रे नमः शंकराय ॥ १ ॥
चिदानन्दरूपाय चिन्मुद्रिकोद्- त्करायेशपर्यायरूपाय तुभ्यम्। मुदा गीयमानाय वेदोत्तमाङ्गै: श्रितानन्ददात्रे नमः शंकराय ॥ २ ॥
जटाजूटमध्ये पुरा या सुराणां धुनी सादय कर्मन्दिरूपस्य शंभोः। गले मलिलिकामालिकाव्याजतस्ते तिभातीति मन्ये गुरो किं तथैव ॥ ३ ॥
Page 225
१८०
नखेन्दुप्रभाधूतनम्रालिहार्दा- न्धकारव्रजायाब्जमन्दस्मिताय। महामोहपाथोनिधेर्बाडबाय प्रशान्ताय कुर्मो नमः शंकराय॥ ४
दिवारात्रमव्याहतोस्राय कामम्। क्षपेशाय चित्राय लक्ष्मक्षयाभ्यां विहीनाय कुर्मो नमः शंकराय ॥ ५॥
सदान्तस्तमस्तोमसंहारक्त्रे। रजन्यामपीद्धप्रकाशाय कुर्मो ह्यपूर्वाय पूष्णे नमः शंकराय ॥६॥
नतानां हृदब्जानि फुल्लानि शीघ्रं करोम्याशु योगप्रदानेन नूनम्। प्रबोधाय चेत्थं सरोजानि धत्से प्रफुल्लानि किं भो गुरो ब्रूहि मह्यम् ॥७ ॥
Page 226
श्रीशंकराचार्यभुजंगप्रयातस्तोत्रम्। १८१
प्रभाधूतचन्द्रायुतायाखिलेष्ट- प्रदायानतानां समूहाय शीघ्रम्। प्रतीपाय नम्रौघदुःखाघपङ्क्ते- रमुदा सर्वदा स्यान्नमः शंकराय ॥ ८॥
विनिष्कासितानीश तत्वावबोधा- न्नतानां मनोभ्यो ह्यनन्याश्रयाणि। रजांसि प्रपन्नानि पादाम्बुजातं गुरो रक्तवस्त्रापदेशाद्विभर्षि ॥९॥
मतेर्वेदशीषध्वसंप्रापकाया- नतानां जनानां कृपार्दै: कटाक्षैः । तते: पापबृन्दस्य शीघ्रं निहन्त्रे स्मितास्याय कुर्मो नमः शंकराय ॥ १० ॥
सुपर्वोक्तिगन्धेन हीनाय तूर्ण पुरा तोटकायाखिलज्ञानदात्रे। प्रवालीयगर्वापहारस्य कर्त्रे पदाब्जम्रदिम्ना नमः शंकराय ॥ ११ ॥
Page 227
१८२ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
भवाम्भोधिमग्नाञ्जनान्दुःखयुक्ता-
विदित्वा हि ते कीर्तिमन्यादृशां भो सुखं निर्विशङ्कः स्वपिम्यस्तयत्नः ॥ १२ ॥
इति श्रीशंकराचार्यभुजंगप्रयातस्तोत्रं संपूर्णम्।
Page 228
॥। श्रीः।।
श्रीकालटिक्षेत्रे
।। श्रीशंकरार्यपढ़ावलम्वस्तवः॥
नाकादिलोकविरतिः प्रभवेद्दढा य- द्वाक्यामृतश्रवणतोऽप्यतिकामुकस्य। स त्वं विरक्तिद जवात्पदनम्रपड्क्त्यै श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ १ ॥
अन्नासुचित्तमुखकोश विवेचनेन तत्त्वं परं द्रुततरं प्रतिबोधयंस्वम्। मोक्षप्रदायक पदाम्बुजसंनतेभ्यः श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ २ ॥
क्रेशान्निवार्य कृपया तरसास्मितादी- न्पञ्चापि साधनचतुष्टयमाशु दत्वा। बुद्धिं विचारपरमां प्रविधाय सम्य- क्श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ ३ ॥
Page 229
१८४
चेतःकपिं विषयकण्टकपादपेषु। छायाफलादिरहितेषु वृथा चरन्तं श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ ४ ॥
प्राणैर्विहीनतनयं तरसा समीप- मानीय रोदनकरौ पितरौ समीक्ष्य। यः प्रातनोदसुयुतं तनयं हि स त्वं श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ ५॥
भट्टादिभास्करसितेतरकण्ठमुख्या- न्वादे विजित्य कुतुकाद्विदुषां वरेण्यान्। अद्वैतमार्गपरिरक्षणजागरूक श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ ६ ॥
श्रीमत्प्रणीतशुकतातमुनीन्द्रसूत्र- भाष्यादिपाठनविधावधिकं पटुत्वम्। दतत्वापि शून्यपरिमाणजडत्ववार्धे: श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम ॥ ७॥
Page 230
श्रीशंकरार्यपदावलम्बस्तवः । १८५
भाष्याख्यपुष्पर सपूर्णमुखारविन्द- नम्रान्तरक्कमधुक्कत्परितुष्टिदक्ष। रुद्राक्षकण्ठ निजनीलगलत्वसिद्धयै श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥। ८।।
आस्तिक्यरत्नमिह पुण्यचयेन लभ्यं कल्यम्बुधौ निपतितं तरसार्यपाद। उद्धृत्य तेन परिपालय लोकमेनं श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ ९ ॥
योगप्रदायक जवान्नतमस्करिभ्यो भोगप्रदाथ गृहिणामविरक्तिभाजाम्। कालस्मयापह विपापजनेड्यपाद श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ १० ॥
छिन्नेSपि शस्त्रनिचयैर्बहुधा शरीरे खेदं न कंचिदपि याति यथा मनो मे। तद्वत्स्थिरां कुरु मति सुखचित्स्वरूपे श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ ११ ॥
Page 231
२८६
अन्यैर्भिषग्भिरनिवार्यमहामयं मे
अज्ञानसंज्ञमतिनिश्चलबोधदाना- चन्द्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ १२ ॥
वातावधूतवरुणालयभङ्गगर्व. भङ्गप्रचण्डवचसः प्रभवन्ति यत्ते। मूका अपि प्रणमनात्पदयोः सकृत्त- चश्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ १३ ॥
लीनं तथा कुरु मनः परमार्थवस्तु- न्यैक्यावबोधनवशान्मम निःसरेन्न। यद्वत्पुनः परमकारुणिकाग्रगण्य श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ १४ ॥।
संन्यासिनां हि विषवद्विषयेषु बुद्धिं तन्वंस्तथा च गृहिणां शुभकर्मवाञ्छाम्। सर्वान्त्रमेण च परं पदमापयंस्त्वं श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ १५ ॥
Page 232
श्रीशंकरार्यपदावलम्बस्तवः । १८७
यत्पादपङ्कजनतेरपि जातु मूक- लोकोऽपि दिव्यकवितामयते हि तूर्णम्। स त्वं तव स्तुतिकृते कवितां वितीर्य श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ १६ ॥
आकर्ण्य दीनगृहिणीवचनं कृपार्द्र: स्वर्णात्मकामलकसंततिमासमन्तात्। गेहस्य योऽतितरसा हि ववर्ष स त्वं श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ १७ ॥।
आनेष्ट दूरगनदीं जननीहिताय यो बाल्य एव जगतां हितकृत्स्वभावः । स त्वं समस्तजनरक्षणबद्धदीक्ष श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ।। १८।।
मोहादृथा विरसगन्धविहीनशब्द- स्पर्शाख्यपुष्पचलनादतिखेदभाजम्। हृद्दर क्रमात्मपदपद्मगतं विधाय श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ १९ ॥
Page 233
१८८
सर्वान्स्वकीयमततत्वपरीक्षणेच्छूं- स्तत्तन्मतार्थकथनेन विजित्य मोदम्। सर्वज्ञपीठमधिरुह्य य आप स त्वं श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ २०॥
शान्त्यादिसाधनवता पुरुषोत्तमेन संप्राप्य सद्गुरुमतः श्रवणादि कृत्वा। यः प्राप्यते विमलबोधतनुर्हि स त्वं श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ २१ ॥
श्रीनाथशंभुविधिशुद्धपरात्मरूप काशान्तचञ्चलहृदां पदसंनतानाम्। पाषाणनिश्चलमनस्त्वनिधानदक्ष श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ २२ ॥
राजीवपादमुखलभ्यमनन्तपुण्यै राजाधिराजनिचयार्थितमन्व्रहं च। निर्व्याजपूर्णकृपयास्य वराकराजः श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ २३ ॥
Page 234
श्रीशंक रार्यपदावलम्बस्तवः । १८९
वाचोऽपि चित्तसहिता न हि यत्र गन्तुं शक्ष्यन्ति तद्विषयतां कथमेति वस्तु । त्यक्त्वा कृपां गुरुवरस्य हि चित्स्वरूप श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ २४ ॥
जाड्याम्बुधौ निरवधौ दृढमग्रमग्न- मत्यन्तविस्मृतचिदात्मसुखस्वरूपम्। उड्कत्य धीरशनया तरसा कृपाब्धे श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ २५॥
हस्ताम्बुजं शिरसि हेतुविहीनपूर्ण- कारुण्यतोऽतितरसा विनिधाय मत्के।
श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ २६॥
माता पिता च भगिनी तनुजश्च जाया नैवाश्रयाय पुरुषस्य भवन्ति काले। एकं विना गुरुवराभ्चिपयःप्रभूतं श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ २७॥
Page 235
१९०
संप्राप्तयोगसरणिं सदसद्विवेक- दक्ष दमादिगुणसंभृतमानसं च । कृत्वा सरोजभवचित्तपयोज भानो श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ २८॥
श्रीशंकरेति सततं परिकीर्तयन्ति पादाम्बुजं परगुरोर्दृदि चिन्तयन्ति। ये वै त एव सुखिनः पुरुषा हि लोके श्रीशंकराये मम देहि पदावलम्बम् ॥ २९ ॥
मात्सर्यमुख्यभयहे तुमृगावकार्णे संकल्पनामकमहाजवपक्षियुक्ते। स्वान्ताख्यघोरविपिने चरतः कृपाब्धे श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ ३० ॥
वर्णाश्रमादिपरिपालनसक्तिमाशु दत्त्वा दृढ़ां नृपततेरपि भूयसीं च। श्रद्धां श्रुतिस्मृतिततिष्वचलां च लक्ष्मीं श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ ३१ ॥
Page 236
श्रीशंकरार्यपदावलम्बस्तवः । १९१
आदौ तु साधनचतुष्टयहेतुभूतं पश्चाच्छूतार्थपरिचिन्तनसाधनं च। अन्ते च दृश्यरहितात्मसुखप्रदं ते श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ ३२ ॥
विद्यानिधे विशदितानतचित्तप्म
विष्णवीशभेदमतिवारणपञ्चवक्र श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ ३२ ॥
दक्षेण पाणिकमलेन विबोधमुद्रा- मन्येन नम्रवरदानसमर्थचिह्रम्। बिभ्राण पद्मनिभनेत्र कृपाम्बुराशे श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ ३४ ॥
श्रीकालटीधरणिभूषणभूतजन्मन् जन्मादिदुःखविनिवारणबद्धदीक्ष। कारुण्यपूर्णनयनावनिदेवभाग्य श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ ३९ ॥
Page 237
१९२
वेदाविरुद्धमतसाधनबद्धदीक्ष वादे विजित्य तरसा क्षितिमण्डलं यः। अद्वैतरक्षणमहो कृतवांश्च स त्वं श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ २६ ॥
तत्त्वार्थबोधनविहीनहृदम्बुजस्य रागादिदोषपरिपूरितचेतसो मे। तत्वं विबोध्य विनिवार्य च रागरोगं श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ ३७॥
इति श्रीशंकरार्यपदावलम्बस्तवः संपूर्णः ।।
Page 238
॥ श्रीः ।।
श्रीकालटिक्षेत्रे
श्रीशंकरार्यपदावलम्ब सुवर्णमालास्तुतिः।।
ओकारपङ्कजमधुव्रत वेदशीर्ष- कञ्जातबालदिननाथ कृपासमुद्र। वृन्दारकेन्द्रपदतौच््यमनःप्रदायि- उल्ीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम ॥ १॥
नत्वा पदाम्बुजनियुग्ममहो यदीयं वाचस्पतित्वमधिगच्छति जन्ममूकः । स त्वं कृपार्णव सरोरुहपत्रनेत्र श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ २ ॥ W. 13
Page 239
१९४
मत्तो मनःप्रभव एष पुरा यदीय- नेत्राग्निनाप तरसा भासितस्वभावम्। स त्वं विरक्तिमचलां प्रवितीर्य मह्यं श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ ३ ॥
शंकानिवारणपटो प्रणतव्रजस्य यं कालकाल इति कुम्भभवो जगाद। स त्वं वितीर्य परमायुरभीष्टपूगं श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ ४ ॥
कन्येव रूपगुणशालिनमादरेण मर्त्ये प्रमोदभरतः स्वयमेव मुक्ति: । यद्वाक्सुधाप्रणयिनं वृणुते हि स त्वं श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ ५ ॥
राजाधिराजपदवीं तरसा प्रयाति यत्पादपङ्कजयुगं सकृदेव नत्वा। दीनाग्रयाय्यपि विना कमपि प्रयत्नं श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ ६॥
Page 240
श्रीशंकरार्यपदावलम्बसुवर्णमालास्तुतिः । १९५
यत्यग्रयायिजनतावनबद्धदीक्ष त्त्वं प्रबोध्य तरसा बहुलैः स्वकीयैः । ग्रन्थैश्च पूर्णकरुणाभरितैः कटाक्षैः श्रीशंकरार्य मम देहि पदावलम्बम् ॥ ७॥
स्तोत्रं त्वदब्चिकमलालितमानसेन सूक्तं पठेद्य इह भक्तियुतान्तरङ्ग:। पात्रं भवेत्स खलु सर्वसुखस्य सत्यं न द्वापरोऽत्र विषये मनसापि कार्येः ॥ ८॥
इति श्रीशंकरार्यपदावलम्बसुवर्णमालास्तुतिः संपूर्णा ।।
Page 241
।। श्रीः ।।
श्रीकालटिक्षेत्रे ॥श्रीशंकराचार्यस्तोत्रकदम्बम्
चिन्मुद्रां दक्षहस्ते प्रणतजनमहाबोधदात्रीं दधानं वामे नम्रेष्टदानप्रकटनचतुरं चिह्मप्यादधानम्। कारुण्यापारवार्धि यतिवरवपुरष शंकरं शंकरांशं चन्द्राहंकारहुंकृत्स्मितलसितमुखं भावयाम्यन्तरक्के॥
बीजमिदं मत्पाद- प्रपतनमखिलेप्सितार्थपूगस्य। इति बोधनाय धत्से चिन्मुद्रां किं यतीशान ॥ २ ॥
मायावशाज्जगदिद- मनुक्षणं भिन्नभिन्नमाभाति। इति बोधनाय गुरुरा- डरूपमपि रक्तमम्बरं धत्से॥ ३ ॥
Page 242
श्रीशंकराचार्यस्तोत्रकदम्बम्। १९७
यतिवेषधरणकाले त्यक्ता नागेश्वराः किं त्वाम्। अधुना मालाव्याजा- त्सेवन्ते शंकर ब्रूहि ॥ ४ ॥
गुरुवर पाहि सदा मां नतवरवरदानचण्ड धृतदण्ड । अकलङ्कक्षयहीन- स्वयशश्चन्द्रप्रकाशिताशान्त ॥ ५॥
सोमसदृक्षमुखाब्जं कोमलपदयुग्मविजितकआ्जतम्। सीमविहीनकृपाब्धि श्यामग्रीवावतारगुरुमीडे ॥ ६॥
शकरगुरुराड़गगन हंसादैः पक्षिभिः सदा सेव्यम्। करुणामारुतपूरित- मनिशं व्यायामि हृत्सरोजेऽहम् ॥७ ॥
Page 243
१९८
अज्ञानाभिधवृत्रगर्वहरणं विज्ञानवज्रोलस- त्पाणिं काममुखासुरक्षयकरं स्वात्माभिधस्वर्गदम् किंच प्रौढ़विवेकनामकजयन्तोद्यन्निजोत्स ङकं श्रीमच्छंकरनामकं हृदि सदा कुर्वे यतीन्द्रं मुदा।
शंकरगुरुराद्टाक्ष्य पापोरगदर्पचर्वणधुरीणम्। लध्वाकाशगतिप्रद- मनिशं प्रणमामि नित्यवियदाप्यै ॥ ९ ॥
ण्याशु किल व्याकरोति यत्कृपया। निखिलकलाधिपमनिशं तमहं प्रणमामि शंकराचार्यम् ॥ १०॥
विलोक्य त्वामब्जं शिरसि निदधानं हि सततं पयोजं चाप्यागाद्वहति कृपया मामपि गुरुः। अहं चाप्यब्जं खल्वत इति तदाशानुसरणा- त्ययोजं धत्से किं शिरस वद नम्राय यतिराद्।।
Page 244
श्रीशंकराचार्यस्तोत्रकदम्बम्। १९९
आधारादिषडम्बुजानि गुरुणा योगेन भित्वा चिरा- न्छीर्षिस्थं च सहस्रपत्रजलजं संप्राप्य सौख्यं परम्। यत्प्राप्स्यन्ति तदाशु मत्प्रणमनान्डयादिति ख्यापनं कर्तु फुल्सरोजसप्तकमहो धत्से गुरूणां गुरो ।।
अष्टाङ्गयोगमचिरा- लभते मत्पादनम्रलोका इति। बोधयितुं धत्से किं कमलान्यष्टौ गुरो ब्रूहि ॥ १३ ॥
अणिमादिसिद्धिलक्ष्म्यो वरयन्त्यष्टापि सत्वरं भक्तम्। इति बोधनाय जगतां धत्से कमलाष्टकं गुरो ब्रूहि ॥ १४ ॥
फाले नेत्रं गरलगलतां चेदहं धारयामि स्युर्भीता मे नतजनवरा नैत्र सामीप्यमीयुः । इत्येतेषां भयहृतिकृते नेत्रयुग्मं सितां कि ग्रीवां धत्से यतिवर शिव ब्रूहि नम्राय मह्यम् ॥
Page 245
२०० भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
भासते हृदि सदा परमात्मा संवसन्ति निगमाश्च मुखाब्जे। यत्पदप्रणमनाज्जनताया- स्तं नमामि सततं यतिवीरम् ॥ १६ ॥।
वाञ्छितं मम जवाद्वितरार्य प्राणदानचतुरोऽसि मृतस्य। अप्यसाध्यमिह तेऽस्ति जगत्यां किं वदाशु गुरुशंकर मह्यम् ॥ १७ ॥
जन्ममृत्युहरणीं तव वक्रा- म्भोजनिःसृतसुधां न पिबामि। भाष्यसंज्ञलसितां वितरारं देशिकेन्द्र मम पाण्यवलम्बम्॥ १८।।
मायामयाशेषविशेषशून्य मानातिगस्वप्रभ चित्स्वरूप। देहेन्द्रियप्राणमनोविदूर श्रीशंकर त्वत्पदयोः पतामि ॥ १९ ॥
Page 246
श्रीशंकराचार्यस्तोत्रकदम्बम्। २०१
आसेतुशीताचलमध्यवर्ति- जनान्निजाचारपरान्विरच्य। सौख्यं प्रयच्छाशु च सर्वकार्ये- ष्वेषां कृपासागर शंकरार्य ॥ २० ॥
करोमि कायेन तवाब्िसेवां ब्रवीमि वाचा तव पुण्यनाम। ध्यायामि मूर्ति तव हृत्सरोजे प्रसीद शीघ्रं यतिराज मह्यम् ।। २१ ।।
एकान्तवासादरमात्मनिष्ठा- मनन्यदेवत्वमजामितां च। त्वत्काखिलग्रन्थविलोकने त्वं दत्वा यतीनां वर पाहि नम्रम् ॥ २२ ॥।
कदापि कुत्रापि किमप्यकार्य नाहं प्रकुर्यो बहु हिंसितोऽपि। यथा तथा मानसदार्ढ्यमाशु दत्वा गुरूणां वर पाह्यमुष्मै।। २३॥।
Page 247
२०२ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
घोरापस्मृतिमुख्यरोगनिचयाहंकारमाराज्जवा- त्कुर्वाणं नतलोकरक्षणचणं योगप्रदं सत्वरम्। देवप्रार्थनयात्तभूतलगति धर्मैकसंस्थापन- व्यग्रं शंकरदेशिकं हृदि सदा कुर्वे मनःशुद्धये॥
श्रीमच्छंकरदेशिकेन्द्र चरणालम्बं प्रयच्छाशु मे ॥।
मय्यप्रार्थितमेव ते प्रसरतु व्याजानपेक्षा कृपा पापानां श्वपचैर्भियापि परया तद्वज्जुगुप्सावशात्। त्यक्तानां सदनेऽपि तेन महती स्यात्ते समज्ञा प्रभो किं रात्रिंदिवपुण्यकर्तृु कृपाधानेन भूयाद्गुरो ।।
शुद्धाद्वैतपथस्य पालनकृते पूर्व त्वया स्थापित- स्थानेष्वन्यतमस्थशिष्यततिगस्तत्कार्यकृत्यक्षमः । अज्ञानां धुरि कीर्तनीयचरितो नाद्यापि विद्यालय- स्तस्मात्स्थानमिदं गुरूत्तम कृपावार्धे त्वमेवाश्रय ।।
Page 248
श्रीशंकराचार्यस्तोत्रकदम्बम्। २०३
यद्वा दुर्मतभेदपाटववतीं मेधां नवोन्मेषिणी विद्यामाश्रुतशास्त्रपाठनचणां दद्या द्रुतं चेद्गुरो। साहाय्यं च सुधन्वपार्थिवसदम्राजावलेस्तह्येहं त्वद्वीक्षाबलतो यते यतिपते तत्त्वाध्वसंवृद्धये ॥ २८॥
इति श्रीशंकराचार्यस्तोत्रकदम्बं संपूर्णम्।
Page 249
।। श्रीः ।। श्रीशंकरचार्यसुवर्णमाला स्तवराज: ॥
ओकारार्थविबोधनचतुरं करुणार्द्रनयनकआ्जतम्। माण्डक्यकारिकाम्बुज- बालरविं नौमि शंकराचार्यम् ॥ १॥
नयनजितपङ्कजातं नतनयनाम्भोधिपूर्णचन्द्रमसम् । नवनीततुल्यहृदयं नौमि सदा शंकराचार्यम् ॥ २॥
मथितमदमानमार- प्रभृतिबलिष्ठारिसर्वगर्वमहम्। मनसा स्मरामि सततं विरतिप्रदमाशु शंकराचार्यम् ॥ ३॥
Page 250
श्रीशंकराचार्यसुवर्णमालास्तवराजः। २०५
शंकरपरावतारं किक्करपापौघपाटनपटिष्ठम् । पङ्कजपादमुखेड्यं तं कलये शंकराचार्यम् ॥४ ॥
मण्डनमिश्रान्तरङ्गशुद्धिचणम्। शितिकण्ठापररूपं शिरसा प्रणतोऽस्मि शंकराचार्यम् ॥५॥
रामादिविषयविमुखी- करणसमर्थात्मवाक्ततिश्रवणम्। भूमानन्दप्रदपद- नमनं प्रणमामि शंकराचार्यम् ॥ ६॥
यतिपतिपूजितपादं नतिमात्रप्रापितात्मदृढबुद्धिम्। श्रीशेशांशप्रभवं श्रीमन्तं नौमि शंकराचार्यम्॥७॥
Page 251
२०६
शकरगुरुवरकरुणा- लेशास्पदतास्वरूपयोग्येन। रचिता स्तुतिर्गुरूणां प्रीत्यै भूयाद्यतिन्रुवेणेयम् ॥ ८॥
इति श्रीशंकराचार्यसुवर्णमालास्तवराजः संपूर्ण: ॥
Page 252
15914
॥l श्री: ॥। ॥ श्रीगरुपादुकास्तोत्रम्॥
नालीकनीकाशपदादृटताभ्यां नारीविमोहादिनिवारकाभ्याम्। नमज्जनाभीष्टततिप्रदाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम् ॥ १॥
शमादिषद्कप्रदवैभवाभ्यां समाधिदानव्रतदीक्षिताभ्याम्।
नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥२॥
नृपालिमौलिव्रजरत्नकान्ति- सरिद्विराजज्झषकन्यकाभ्याम्। नृपत्वदाभ्यां नतलोकपङ्गे- र्नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम् ॥ ३॥
Page 253
२०८
अनन्तसंसारसमुद्रतार- नौकायिताभ्यां गुरुभक्तिदाभ्याम् । वैराग्यसाम्राज्यदपूजनाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम् ॥४॥
पापान्धकारार्कपरंपराभ्यां तापत्रयाहीन्द्रखगेश्वराभ्याम्। जाड्याब्धिसंशोषणबाडबाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम् ॥५॥
कवित्ववाराशिनिशाकराभ्यां
दूरीकृतानम्रविपत्ततिभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम् ॥६॥
नता ययोः श्रीपतितां समीयुः कदाचिदप्याशु दरिद्रवर्याः । मूकश्च वाचस्पतितां हि ताभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम् ॥७॥
Page 254
श्रीगुरुपादु कास्तोत्रम्। २०९
कामादिसर्पव्रजभञ्जकाभ्यां विवेकवैराग्यनिधिप्रदाभ्याम्। बोधप्रदाभ्यां द्रुतमोक्षदाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥८॥
स्वार्चापराणामखिलेष्टदाभ्यां स्वाहासहायाक्षधुरन्धराभ्याम्। स्वान्ताच्छभावप्रदपूजनाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाम्याम्॥९॥
इति श्रीगुरुपादुकास्तोत्रं संपूर्णम्।।
Page 255
।। श्रीः ।।
॥ श्रीगुरुस्तुतिः॥
गुरुवरकरुणां हित्वा को वा स्वेष्टं लभेत लोकोऽस्मिन्। तस्माद्गुरुवरचरणं भज चेतः सर्वसौख्यमूलं त्वम् ॥ १ ॥
गुरुवर करुणासागर
कुरु करुणां मयि दीने सुरवरतरुगर्वहरणनिपुणकर ।। २।।
हित्वा तव चरणं मम शरणं जानासि नान्यदस्तीति। गुरुवर नृसिंह तस्मा- त्पालय बुद्धिं सुनिश्चलां दत्वा ॥ ३ ।।
Page 256
श्रीगुरुस्तुतिः । २११
बहुशः कृतपापमपि क्रियमाणाघं गुरो पाहि। दोषाकरमपि शंभु- धत्ते शीर्षे न किं बरूहि ॥ ४ ॥
नावोच: किं पूर्व त्वमपि भवेः श्रीसदाशिवेन्द्राभः । इति कस्मान्मम ममता देहे जागर्ति गुरुवर ब्रूहि ॥ ५ ॥
स्वमे ममोत्तमान्ने स्वय- माहनूयातिकरुणया चरणौ। दधतस्तव निकटे मम गुरुवर नरसिंह याचना कास्ति ॥ ६ ॥
स्वप्ेऽपि रामनिकटे मच्छेयः प्रार्थनाकर्तुः । गुरुवर तव निकटे मम कर्तव्या प्रार्थना कास्ति॥ ७॥
Page 257
२१२
नरसिंहापररूपे मत्पालनबद्धकङ्कणे भवति। जाग्रति सति मम निकटे गुरुवर भीतिर्भवेत्कस्मात् ॥ ८॥।
कुत्र गतोSत्रैवाहं तिष्ठामीत्यभयवितरणव्यग्रे। भवति भवतापहारिणि गुरुवर भीतिः कुतस्त्या मे ॥ ९ ॥
त्वच्चरणभक्तिपूरित- मानसमेनं गुरो विधायाशु। सकलभयशून्यहृदयं कुरु करुणावारिधे नृसिंहगुरो ॥। १०।।
प्रणताद्वैतविबोधन- मचिरात्कर्तु गिरेव नाम्ना च। स्वीकृतनरसिंहाभिध- मनिशं कलयामि गुरुवरं कंचित् ॥ ११ ।।
Page 258
श्रीगुरुस्तुतिः । २१३
प्रत्यक्षं बहुकरुणं प्रविहाय त्वां गुरोऽन्यभजनं मे। करसंस्थान्नविसर्जन- पूर्वकभिक्षाटनं न किमु ॥ १२ ॥
नैसर्गिककरुणाजनि- भूमौ मन्मूर्तिमद्भाग्ये। त्वय्यपराधा मत्का गुरुवर कुर्वन्ति कल्मषं किं भो ॥ १३ ॥
चित्तं मामकमनिशं सच्चित्सुखरूपगं दृढं प्रभवेत्। यद्वत्तथाशु कृत्वा पालय सततं नृसिंहगुरो ॥। १४ ।
विकृतिर्नैव मम स्या- त्कायेऽस्मिश्छिद्यमानेऽपि। चित्ते यथा तथा त्वं कुरु करुणावारिधे नृसिंहगुरो ।। १५।।
Page 259
२११
सच्चित्सुखरूपोऽहं नैवेदं दृश्यमित्यचलाम्। बुद्धिं प्रयच्छ मह्यं करुणामृतवारिधे नृसिंहगुरो ।। १६ ।।
अपुनःस्मरणं लोकं देहं शास्त्रं च विस्मृत्य। आनन्दं निरवधिकं प्राप्ोमि कदा नृसिंहगुरो ॥। १७॥
स्थूले सूक्ष्मे हेतौ देहेऽहंतां समुत्सृज्य। चिद्रूपेऽहंता मे समुदेति कदा नृसिंहगुरो ।। १८।।
इति श्रीगुरुस्तुतिः संपूर्णा ।।
Page 260
॥ श्रीः ।
।। श्रीगुरुसुवर्णमालास्तोत्रम्।
श्रीमातृचिन्तनरतः श्रीशाङ्करभाष्यजलधिराकेन्दुः। श्रीबोधदाननिरतः श्रीमान्मम मनसि देशिकः स्फुरतु ॥ १ ॥
र्नृहरिपदाम्भोजपूजनासक्तः । नृवराराधितचरणो नृत्यतु गुरुराण्मदीयहृद्रड्गे ॥ २ ॥
सिन्धुरसमानगमनः सिन्धुतर ङ्गाभनैजवाक्प्रसरः । सिंहः प्रतिवादिगजे सिन्दूरसदृक्षवस्त्रयुग्जयति॥। ३ ॥।
Page 261
२१६
हसितविनिर्जितचन्द्रो हरिदन्तविराजमानसत्कीर्तिः । हरतादघमखिलं मे हतरिपुषद्क: सदानन्दः ॥४॥
भाति नरोSल्पविदां यो भारत्येव प्रकृष्टबुद्धीनाम्। भाधीशतुल्यकान्ति- र्भातु स मे चित्तसरसिजे गुरुराद ॥ ५ ॥
रतिरमणगर्वहारी रजताचलसदनसक्तचेतस्कः । रचयतु मम हृदयाब्जं रजसा तमसा विहीनमाशु गुरुः ॥६॥
तीर्णभववारिराशि- स्तीर्थाटनलोलहृदयकआतः। तीव्राज्ञानमिदं मे तीर्थेद् शमयेद्दूतं दयया ।।७ ।।
Page 262
श्री गुरुसुवर्णमालास्तोत्रम्। २१७
जडताम्बुधिबडबाग्रि- र्जनकमहीपादितुल्यबोधयुतः । जनयतु तत्वज्ञानं जगदेकगुरुर्नृसिंहयतिराण्मे ।। ८।।
यतिपतिनिषेव्यपादो यमनियमाद्यङ्गयुक्तयोगज्ञः । यमभयवारणदक्षो यच्छतु मह्यं गुरूत्तमो योगम् । ९॥
तिष्ठति यदीयचित्तं तिर्यग्बुधाग्रिमेषु समदार्शि।
स्तिरयतु सोऽन्तर्बहिश्च शत्रून्मे ।। १० ॥
इति श्रीगुरुसुवर्णमालास्तोत्रं संपूर्णम्।।
Page 263
॥ श्री: ॥
। श्रीनरसिंहभारतीपादाष्टकम्
श्रीकीर्तिप्रतिभानां भवनं भविता यदीयपदनत्या। तान्दासीकृतभूपा- न्वन्दे नरसिहभारतीपादान् ॥ १ ॥
चित्रं यन्मुखचन्द्रा- लोकाद्विकसन्ति चित्तपभ्मानि। शिष्याणामनिशं ता- न्वन्दे नरसिंहभारतीपादान् ॥ २ ॥।
सरसान्कावतासारा- न्वर्षत्यास्येषु नम्रजनतायाः । यदपाञवारिदस्ता- न्वन्दे नरसिंहभारतीपादान्॥ ३॥
Page 264
श्रीनरसिंहभारतीपादाष्टक्रम्। २१९
एनःपर्वतभेदे शतकोटिधुरं दधाति यद्क्तिः। पापाब्धिबाडबांस्ता- न्वन्दे नरसिंहभारतीपादान्॥। ४ ॥
यद्वाक्श्रुतिर्नराणां भवसागरतारणे नौका। शीलितनिगमान्तांस्ता- न्वन्दे नरसिंहभारतीपादान् ॥ ५॥
त्रासितकामगजेन्द्रा- नस्ववचश्चातुर्यतोषितार्यजनान्। कोधाहिवैनतेया- न्वन्दे नरसिंहभारतीपादान् ॥६ ॥
वितरणधिक्कृतकर्णा- नक्षमया निर्धूतमेदिनीगर्वान्। विरतिविधूतार्यशुका- न्वन्दे नरसिंहभारतीपादान्॥७॥
Page 265
२२०
यत्पादाम्बुजभक्ति- स्तत्वप्रासादगमननिःश्रेणी। तान्नतसुखाब्धिचन्द्रा- न्वन्दे नरसिंहभारतीपादान्॥ ८॥।
भूषितविभाण्डकात्मज- जनिभूमीन्कीर्तिराजितदिगन्तान्। विश्वोत्तंसितपादा- न्वन्दे नरसिंहभारतीपादान् ॥ ९॥
स्तुतिमेनां गुरुकृपया रचितामवनावहर्निशं पठताम्। करुणानीरधय: स्यु- र्हृष्टा नरसिंहभारतीपादाः ॥ १० ॥
इति श्रीनरसिंहभारतीपादाष्टकं संपूर्णम् ।
Page 266
। श्रीः ।।
श्रीनृसिंहभारतीपाद- सुवर्णमालास्तवराजः ॥
ओंकारमन्त्रराज प्रजपनसंसक्तमानसाम्भोजान्। त्रिजगच्छलाघितचरिता- न्वन्दे नरसिंहभारतीपादान् ॥ १ ॥
नवनवकावत्वजनन- प्रवणान्मूकेSपि पादनम्रजने। नयनजितारुणकआ्ज- न्वन्दे नरसिंहभारतीपादान् ॥ २ ॥
मोहनिवारणचतुरा-
मोदितनतनरनिकरा- न्वन्दे नरसंहभारतीपादान् ॥ ३ ॥
Page 267
२२२
नृपपशुपजडविदम्य- प्रस्तरकलधौतसमहृदम्भोजान्। नृहरिपदार्चनसक्ता- न्वन्दे नरसिंहभारतीपादान्॥ ४ ॥
सिंहधुरन्धरहृदया- न्कामक्रोधेभगर्वनिर्भेदे। सिन्दूरशोणवसना- न्वन्दे नरसिंहभारतीपादान् ॥ ५॥
हरिहरसमानबुद्धी- न्विरहविहीनांश्चिदात्मताबुद्धया। हसितजितकुन्दकान्ती- न्वन्दे नरसिंहभारतीपादान् ॥ ६॥
भागीकृतपुण्यौघा- न्सुहृदरिवर्गे क्रमेण निःशेषम्। भारतजनपुण्यनिधी- न्वन्दे नरसिंहभारतीपादान्॥७॥
Page 268
श्रीनरसिंह भारतीपादसुवर्णमालास्तवराजः। २२३
रत्नलसत्कुक्षिगणेद् चन्द्रशिरःशारदाम्बिकार्चनतः । रचितजगच्छुभपङ्की- न्वन्दे नरसिंहभारतीपादान् ॥ ८।।
त्यै प्र्याद्यायै येषां न भवन्तीशाजहरिपदान्यपि भो। तांस्तूलीकृतविश्वा- न्वन्दे नरसिंहभारतीपादान्॥ ९॥
जगदाचार्यनृसिंह- प्रसादलेशात्तबुद्धिकणिकेन । शिष्यत्रुवेण तेषां रचितः स्तव एष जयतु तत्कृपया ॥ १० ।।
इति श्रीनरसिंह भारतीपादसु वर्णमालास्तवराजः संपूर्णः ॥।
Page 269
॥। श्रीः ।।
॥ श्रीविद्यातीर्थाष्टकम् ॥
वर्णचतुष्टयमेत- द्विद्यातीर्थेति यस्य जिह्वाग्रे । विलसति सदा स योगी भोगी च स्यान्न तत्र संदेहः ॥ १ ॥
लम्बिकायोगनिरत- मम्बिकापतिरूपिणम्। विद्याप्रदं नतौघाय विद्यातीर्थमहेश्वरम् ॥ २ ॥
पापान्धकारसूर्य तापाम्भोधिप्रवृद्धबडबाग्निम्। नतहन्मानसहंसं विद्यातीर्थे नमामि योगीशम् ॥ ३ ॥
Page 270
श्रीविद्यातीर्थाष्टकम्। २२५
पद्यावलिर्मुखाब्जा- दयन्नतो निःसरेच्छीघ्रम्। हृद्या यत्कृपया नं विद्यातीर्थ नमामि योगीशम् ॥४ ॥
भक्ला यत्पदपद्मं भजतां योग: षडङ्गयुतः । सुलभस्तं करुणाब्धि विद्यातीर्थ नमामि योगीशम् ॥ ५॥
हृद्या विद्या वृणुते यत्पदनम्रं नरं शीघ्रम्। तं कारुण्यपयोधिं विद्यातीर्थ नमामि योगीशम् ॥ ६॥
विद्यां दत्वाविद्यां क्षिप्रं वारयति यः प्रणम्राणाम्। दयया निसर्गया तं विद्यातीर्थ नमामि योगीशम् ॥ ७॥
Page 271
२२६
विद्यारण्यप्रमुखै- र्विद्यापारंगतैः सेव्यम्। अद्यापि योगनिरतं विद्यातीर्थ नमामि योगीशम् ॥८॥
विद्यातीर्थाष्टकमिदं पठन्भक्तिपुरःसरम् । विद्यामनन्यसामान्यां प्राप्य मोदमवाप्नुयात् ।। ९।।
इति श्रीविद्यातीर्थाष्टकं संपूर्णम् ।।
Page 272
श्रीविद्याशंकरोत्सवे ॥ श्रीविद्याशंकरपञ्चरत्नस्तवः ॥
विद्याशंकर मां त्वं विद्याशं कुरु सदैव करुणाब्धे। विद्या शं कुरुते खलु विद्या शङ्कां छिनत्ति चित्तस्थाम् ॥ १ ॥।
चिन्तयतो हृदयाब्जे योगीन्द्रस्यास्य योगबलात्। पुरतः प्रादुरभूतां किं करुणाब्धी गिरीन्द्रजाशंभू॥ २॥
सालंकाररमापतेर्हृदि सदा ध्यानात्कृतात्सादरं तादात्म्यं किमु योगिशेखर समापन्नोऽसि नूनं गुरो। ピ , चित्रं भूषणजालमाततमिदं कस्मात्समागाद्वद ॥। ३।।
Page 273
२२८ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
विद्यातीर्थ कृपाम्बुधे कलिमलप्रध्वंसनैकव्रत प्रज्ञादानसुदीक्षित प्रणमतां मां सर्वमित्रैर्युतम्।
दत्त्वायुष्यमरोगतां च दृढतां विद्यां च लोकोत्तराम्।।
विद्यादाननिबद्धदीक्ष करुणावारांनिधे सद्गुरो विद्यातीर्थ ममादिशस्व सुखदं योगं द्रुतं सिद्धिदम्। यस्माच्छीघ्रमहं प्रपद्य सकला: सिद्धीश्च विद्यास्तथा स्वात्मानन्दनिमग्नचित्तसरसीजातो भवेयं सदा॥
इति श्रीविद्याशंकरपञ्जरत्स्तवः संपूर्णः ।
Page 274
॥ श्रीः॥
॥ श्रीविद्यातीर्थपदारविन्दस्तुतिः॥
संसाराम्बुधिमग्नलोकविततेः पोतं यदाहु्विदः कंसारातिपुरारिभेदमतिहृत्स्वा र्चापराणां चिरम्। विद्यारण्यमुखैर्महामुनिवरैः संपूजितं तन्मुदा विद्यातीर्थपदारविन्दयुगलं वन्दे जगत्पावनम् ।। १ ॥
हृद्या पद्यततिर्मुखाब्जकुहराद्यत्पूजकानां जवा- न्निर्गच्छत्यमरापगेव सरसा स्वच्छापि तद्धक्तितः । तुभ्ाभिख्यनदीतटान्तविलसच्छ्ीमन्दिरे संस्थितं विद्यातीर्थपदारविन्दयुगलं वन्दे जगत्पावनम् ॥ २ ॥
शृङ्गाभिख्यम हीधरेन्द्रनिवसल्लोकान्वराकानपि व्याजात्प्राप्तनिजेक्षणान्करुणया पुण्यौघयुक्तांस्तथा। कुर्वद्धक्तिभृतान्तर ङ्कमलानप्याशु यत्तन्मुदा विद्यातीर्थपदारविन्दयुगलं वन्दे जगत्पावनम् ॥ ३ ॥।
Page 275
२३०
यत्प्रीतिप्रतिपित्सुभिर्हरिहराभिख्याद्यभूपालकै- र्विप्रेभ्यः श्रुतिविद्य एव बहवो ग्रामा विसृष्टाः पुरा। तद्राजव्रजवन्द्यमानमनिशं राजाधिराजत्वदं विद्याताीर्थपदारविन्दयुगलं वन्दे जगत्पावनम् ॥। ४ ॥
यत्प्रीत्यर्थमतीव सुन्दरतमं श्रीयन्त्रतुल्यं गृहं बुक्कक्ष्मापतिवंशजेन धरणीशानेन निर्मापितम्। तन्नम्राखिलभाग्यदानचतुरं भूदेवभाग्योदयं विद्यातीर्थपदारविन्दयुगलं वन्दे जगत्पावनम् ॥ ५॥
हंसाद्यैर्यतिभि: स्वधर्मनिरतैः संसेव्यमानं मुदा निःसारत्वधियं तनोति तरसा सर्वेषु भोग्येषु यत्। आम्नायान्तरहस्यबोधनचणं तत्सर्वसिद्धिप्रदं विद्यातीर्थपदारविन्दयुगलं वन्दे जगत्पावनम् ॥ ६॥
श्रद्धा भक्तिविरक्तिमुख्यसुगुणान्दत्वा चिरात्सेवका- न्संप्राप्ताखिलयोगजालजनितानन्दान्प्रकुर्वत्तथा। ब्रह्माहं न च दृश्यवस्त्विति महावाक्योत्थबोधान्विता- न्विद्यातीर्थपदारविन्दयुगलं वन्दे जगत्पावनम् ।।७॥
Page 276
श्रीविद्यातीर्थपदारविन्दम्तुतिः । २३१
यच्चित्ते दधतो मुदा परमया लोकान्समस्तान्नृपाः सेवन्ते भयभक्तिनम्रवपुषः सर्वस्वमप्यादरात्। दत्त्वा यान्ति च दासतां चिरतरां तद्दुक्तिमुक्तिप्रदं विद्यातीर्थपदारविन्दयुगलं वन्दे जगत्पावनम् ॥।८!।
घण्टानादपुरःसरं प्रतिदिनं रात्रौ गणानां गणै- र्भक्त्या पूरितमानसैः सुमवरैः कर्पूरनीाराजनैः । धूपैर्दीप चयैर्मनोहरतरैः संपूज्यमानं मुहु- र्विद्यातीर्थपदारविन्दयुगलं वन्दे जगत्पावनम्॥
तुङ्गातीर विहारिमानसलसद्धंसायितं संततं तुङ्गापत्ततिवारणैकनिपुणं शृङ्गारजन्मालयम्। गङ्गावारिनिर्मलं विरचयच्चित्तं नतानां जवा- द्विद्यातार्थिपदारविन्दयुगलं वन्दे जगत्पावनम् ।।
इति श्रीविद्यातीर्थपदारविन्दस्तुतिः मंपूर्णा ।।
Page 277
। श्रीः ।।
॥ श्रीसदाशिवेन्द्रपश्चरत्नस्तोत्रम्।
यत्संदर्शनमात्रा- द्रक्तिर्जाताप्यविद्धकर्णस्य। तत्सदशनमधुना कृत्वा नूनं कृतार्थोऽस्मि ॥ १ ॥
योऽनिशमात्मन्येव ह्यात्मानं संदधद्वाथ्याम्। भस्मच्छन्नानल इव जडाकृतिश्चरति तं नौमि ॥ २ ॥
यस्य विलोकनमात्रा- च्ेतास संजायते शीघ्रम्। वैराग्यमचलमखिले- ष्वपि विषयेषु प्रणौमि तं यमिनम् ।। ३।।
Page 278
२३२
पुरतो भवतु कृपाब्धि: पुरवैरिनिविष्टमानसः सोऽयम्। परमशिवेन्द्रकराम्बुज- संजातो यः सदाशिवेन्द्रो मे ॥ ४ ॥
उन्मत्तवत्संचरतीह शिष्य- स्तवेति लोकस्य वचांसि शृण्वन्। खिद्यन्नुवाचास्य गुरु: पुराहो हुन्मत्तता मे न हि तादृशीति ॥ ५ ॥
पञ्चकमतददक्त्या श्लोकानां विरचितं लोके। यः पठति सोऽपि लभते करुणां शीघ्रं सदाशिवेन्द्रस्य ।। ६ ।।
इति श्रीसदाशिवेन्द्र पञ्जरत्नस्तोत्रं संपूर्णम्।।
Page 279
।। श्रीः ।।
॥ श्रीसदाशिवेन्द्रस्तवः
परतत्वलीनमनसे प्रणमद्भवबन्धमोचनायाशु। प्रकटितपरतत्वाय प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ १ ॥
परमशिवेन्द्रकराम्बुज- संभूताय प्रणम्रवरदाय। ५द्धूतपङ्कजाय प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ २ ।
विजननदीकुञ्जगृहे मञ्जुलपुलिनैकमञ्जुतरतल्पे। शयनं कुर्वाणाय प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ ३ ॥
Page 280
श्रीसदाशिवेन्द्रस्तवः । २३५
कामाहिद्विजपतये शमदममुखदिव्यरत्नवारिधये। शमनाय मोहवितते: प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥। ४ ॥
नमदात्मबाधदाया- रमते परमात्मतत्वसौधाग्रे।
प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ ५
गिलिताविद्याहाला- हलहतपुर्यष्टकाय बोधेन। मोहान्धकाररवये MADRAS.4
प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ ६ ॥ A VASTRI RESEARCH INSTITUTE
शममुखषट्कमुमुक्षा- विवेकवैराग्यदाननिरताय। तरसा नतजनततये प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ।। ७।।
Page 281
२३६
सिद्धान्तकल्पवल्ली- मुखकृतिकर्त्रे कपालिभक्तिकते। करतलमुक्तिफलाय प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ।। ८।।
तृणपड्कलिप्तव पुषे तृणतोऽप्यधरं जगद्विलोकयते। वनमध्यविहरणाय प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ।। ९ ॥।
निगृहीतहृदय हरये प्रगृहीतात्मस्वरूपरलनाय। प्रणताब्धिपूर्णशशिने प्रणतिं कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ १० ।
अज्ञानतिमिररवये प्रज्ञानाम्भोधिपूर्णचन्द्राय। प्रणताघविपिनशुचये प्रणर्ति कुर्म: सदाशिवेन्द्राय ॥ ११ ।
Page 282
श्रीसदाशिवेन्द्रस्तवः । २३७
मतिमलमोचनदक्ष-
स्मृतिमात्रतुष्टमनसे प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ १२ ॥
निजगुरुपरमशिवेन्द्र- श्लाघितविज्ञानकाष्ठाय। निजतत्वनिश्चलहृदे प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ १३ ॥
प्रविलाप्य जगदशेषं परिशिष्टाखण्डवस्तुनिरताय। आस्यप्राप्तान्नभुजे प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ।। १४ ॥
उपधानीकृतबाहु: परिरब्धविरक्तिरामो यः । वसनीकृतखायास्मै प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ १५ ॥
Page 283
२३८ भक्तिसुधातरङ्गिण्या
सकलागमान्तसार- प्रकटनदक्षाय नम्रपक्षाय। सच्चित्सुखरूपाय प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ १६ ॥।
द्राक्षाशिक्षण चतुर- व्याहाराय प्रभूतकरुणाय। वीक्षापावितजगते प्रणतिं कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ १७ ॥।
योऽनुत्पन्नविकारो बाहौ म्लेच्छेन च्छिन्नपतितेऽपि। अविदितममतायास्मै प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ १८ ॥
न्यपतन्सुमानि मूर्वनि येनोच्चरितेषु नामसूग्रस्य । तस्मै सिद्धवराय प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ १९ ॥
Page 284
श्रीसदाशिवेन्द्रस्तवः । २३९
यः पापिनोऽपि लोकां- स्तरसा प्रकरोति पुण्यनिष्ठाम्यान्। करुणाम्बुराशयेऽस्मै प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ २० ॥
सिद्धेश्वराय बुद्धे: शुद्धिप्रदपादपद्मनमनाय। बद्धौघमोचकाय प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ २१ ॥
हृद्याय लोकवितते: पद्यावलिदाय जन्ममूकेभ्यः । प्रणतेभ्यः पदयुगले प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ २२ ॥
जिडोपस्थरतान- प्याडोच्ारेण जातु नैजस्य। कुर्वाणाय विरक्ता- न्प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ।। २३॥।
Page 285
२४० भक्तिसुधातर्गिण्यां
कमनीयकवनकर्त्रे शमनीयभयापहारचतुराय। तपनीयसदृशवपुषे प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ २४ ॥
तारकविद्यादात्रे तारापतिगर्ववारकास्याय। तारजपप्रवणाय प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ २५ ॥
मूकोऽपि यत्कृपा चे- लोकोत्तरकीर्तिराशु जायेत। अ्भुतचरितायास्मै प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥। २६ ॥
दुर्जनदूरायतरां सज्जनसुलभाय पात्रहस्ताय। तरुतलनिकेतनाय प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ २७ ॥
Page 286
श्रीसदाशिवेन्द्रस्तवः । २४१
भवसिन्धुतारयित्रे भवभक्ताय प्रणम्रवश्याय। भवबन्धविरहिताय प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ २८ ॥
त्रिविधस्यापि त्यागं वपुषः कर्तु स्थलत्रये य इ। अकरोत्समाधिमस्मै प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ २९ ॥
कामिनमपि जितहृदयं क्रूरं शान्तं जडं सुधियम्। कुरुते यत्करुणास्मै प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ ३० ॥
वेदस्मृतिस्थविद्व- लक्षणलक्ष्येषु संदिहानानाम्। निश्चयकृते विह्त्रे प्रणातिं कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ ३१॥ W. 16
Page 287
२४२
बालारुणनिभवपुषे लीलानिर्धूतकामगर्वाय। लोलाय चिति परस्यां प्रणति कर्म: सदाशिवेन्द्राय ॥ ३२ ॥
शरर्णाकृताय सुगुणै-
धरणीसदृक्क्षमाय प्रणतिं कुर्म: सदाशिवेन्द्राय ॥ ३३ ।।
प्रणताय यतिवरेण्यै- र्गणनाथेनाप्यहार्यविन्नहृते। गुणदासीकृतजगते प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ ३४ ।।
सहमानाय सहस्रा- ण्यप्यपराधान्प्रणम्रजनरचितान्। सहसैव मोक्षदात्रे प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ ३५ ॥
Page 288
श्रीसदाशिवेन्द्रस्तवः । २४३
धृतदेहाय नतावलि- तूर्णप्रज्ञाप्रदानवाञ्छातः । श्रीदक्षिणवक्राय प्रणति कुर्मः सदाशिवेन्द्राय ॥ ३६॥
तापत्रयार्तहृदय- स्तापत्रयहारदक्षनमनमहम्। गुरुवरबोधितमहिमा शरणं यास्ये तवाङ्गिकमलयुगम् ॥ ३७॥
सदात्मनि विलीनहृत्सकलवेदशास्त्रार्थवि- तसरित्तटविहारकृत्सकललोकहत्तापहृत्। सदाशिवपदाम्बुजप्रणतलोकलभ्य प्रभो सदाशिवयतीद् सदा मयि कृपामपारां कुरु।
पुरा यवनकर्तनस्त्रवदमन्दरक्तोऽपि यः पुनःपदसरोरुहप्रणतमेनमेनोनिधिम्। कृपापरवशः पदं पतनवर्जितं प्रापय- त्सदाशिवयतीद् स मय्यनवधि कृपां सिञ्चतु ॥ ३९ ॥
Page 289
२४४
हृषीकहृतचेतसि प्रहृतदेहके रोगकै- रनेकवृजिनालये शमदमादिगन्धोज्झिते। तवाङ्चिपतिते यतौ यतिपते महायोगिराद् सदाशिव कृपां मयि प्रकुरु हेतुशून्यां द्रुतम् ॥
न चाहमतिचातुरीरचितशब्दसङ्गैः स्तुति विधातुमपि च क्षमो न च जपादिकेऽप्यस्ति मे। बलं बलवतां वर प्रकुरु हेतुशून्यां विभो सदाशिव कृपां मयि प्रवर योगिनां सत्वरम् ॥
शब्दार्थविज्ञानयुता हि लोके वसन्ति लोका बहवः प्रकामम्। निष्ठायुता न श्रुतदृष्टपूर्वा विना भवन्तं यतिराज नूनम् ॥ ४२॥।
स्तोकार्चनप्रीतहृदम्बुजाय पाकाब्जचूडापररूपधरत्रे। शोकापहर्त्रे तरसा नतानां पाकाय पुण्यस्य नमो यतीशे ॥ ४३॥
Page 290
श्रीसदाशिवेन्द्रस्तवः । २४५
नाहं हृषीकाणि विजेतुमीशो नाहं सपर्याभजनादि कर्तुम्। निसर्गया त्वं दययैव पाहि सदाशिवेमं करुणापयोधे।। ४४ ॥
कृतयानया नतावलि- कोटिगतेनातिमन्दबोधेन। मुदमेहि नित्यतृप्त- प्रवर स्तुत्या सदाशिवाश्वाशु ॥ ४५ ॥
इति श्रीसदाशिवेन्द्रस्तवः संपूर्णः ।
Page 291
श्रीशृङ्गगिरौ श्री भवानीमलहानिकरेश्वरकल्याणोत्सवे काशीयात्रीत्सव काले ॥ श्रीमलहानिकरेश्वरस्तुतिः॥
स्वग्रामगमनवाञ्छा सर्वेषां प्रकृतिसिद्धा हि। काशीयात्रा तस्मा- त्काशीश तवैव खलु युक्ता ।। १ ॥।
शीर्षान्मुक्ताहार- व्याजात्स्वर्गापगा शंभो:। गङ्गाधर विस्रस्ता नृत्यं किमु कुर्वतस्तवेशान ॥। २।।
शरदिन्दुसोदरमुखं करनिर्जितपङ्कजं कृपाम्भोधिम्। त्वां पश्यन्तं मामिह क्षुत्तृष्णे नैव बाधेते॥। ३ ॥
Page 292
श्रीमलहानिकरेश्वरस्तुतिः । २४७
सर्वाब्रसुन्दर विभो करुणामृतपूरपूरितापङ्ग। त्वां चक्षुषी ममेमे न त्यजतः किं करोमि वद शंभो ॥ ४ ॥
तस्मात्तवेयमनिशं मूर्तिः प्रस्फुरति चित्तकआ्जाते। यद्वत्तथा कुरु त्वं करुणां गिरिजाब्जशिशुभानो ॥५।
इति श्रीमलहानिकरेश्वरस्तुतिः मंपूर्ण ।।
Page 293
श्रीशृङ्गगिरौ श्रीभवानीमल हानिकरेश्वरकल्याणोत्सके ।श्रीभवानीचन्द्रशेखरस्तोत्रम्।
वैवाहिकासनासीनौ वैमानिकवरार्चितौ। वैराग्यदायिनी दत्तां वैशयं मम चेतसः ॥ १ ॥
भत्तेष्टदाननिरतौ भयवारणदीक्षितौ। भवेतां भव्यसंतत्यै भवानीचन्द्रशेखरौ ॥ २ ॥
भरताग्रजसंसेव्यौ भवसागरतारकौ। भर्मभूषौ नमस्यामि भवानीचन्द्रशेखरौ ॥ ३ ॥ इति श्रीभवानीचन्द्रशेखरस्तोत्रम् संपूर्णम्।।
Page 294
श्रीशङ्गगिरौ श्रीभवानीमलहानिकरेश्वरकल्याणोत्सवे ॥श्रीगौरीगिरीशकल्याणस्तवः॥
चन्द्रार्ध प्रविभासिमस्तकतटौ तन्द्राविहीनौ सदा भक्तौघप्रतिपालने निजतनुच्छायाजितार्कायुतौ। शृङ्गाद्रिस्थविवाहमण्टपगतौ कारुण्यवारांनिधी कल्याणं तनुतां समस्तजगतां गौरीगिरीशौ मुदा ॥
अन्योन्यार्चनतत्परौ मधुरवाक्संतोषितान्योन्यकौ चन्द्रार्धाञ्चितशेखरौ प्रणमतामिष्टार्थदौ सत्वरम्। शृङ्गाद्विस्थविवाहमण्टपगतौ शृङ्गारजन्मावनी कल्याणं तनुतां समस्तजगतां गौरीगिरीशौ मुदा॥
कामापत्तिविभूतिकारणदृशौ सोमार्धभूषोज्ज्वलौ सामाम्नायसुगीयमानचरितौ रामार्चिताब्रिदयौ। शृङ्गाद्विस्थविवाहमण्टपगतौ माणिक्यभूषान्वितौ कल्याणं तनुतां समस्तजगतां गौरीगिरीशौ मुदा॥
Page 295
२५०
सौन्दर्येण परस्परं प्रमुदितावन्योन्यचित्तस्थितौ राकाचन्द्रसमानवक्रकमलौ पाकाब्जकालंकृतौ। श्रृङ्गाद्रिस्थविवाहमण्टपगतौ तुङ्गातटावासिनौ कल्याणं तनुतां समस्तजगतां गौरीगिरीशौ मुदा ॥
सिंहोक्षाम्यगती महोन्नतपदं संप्रापयन्तौ नता- नंहोराशिनिवारणैकनिपुणौ ब्रह्मेन्द्रविष्णवर्चितौ । शृङ्गाद्विस्थविवाहमण्टपगतौ गाङ्गेयभूषोज्ज्वलौ कल्याणं तनुतां समस्तजगतां गौरीगिरीशौ मुद्रा।
कस्तूरीघनसारचर्चिततनू प्रस्तूयमानौ सुरै- रस्तूक्त्या प्रणतेष्टपूरणकरौ वस्तूपलब्धिप्रदौ। शृङ्गाद्विस्थविवाहमण्टपगताव ङ्गावधूतेन्दुभौ कल्याणं तनुतां समस्तजगता गौरीगिरीशौ मुदा ॥
वाणानिर्जितहंसकोकिलरवौ पाणीकृताम्भोरुहौ वेणीकेशविनिर्जिताहिचपलौ क्षोणीसमानक्षमौ। शृङ्गाद्रिस्थविवाहमण्टपगतौ तुङ्गेष्टजालप्रदौ कल्याणं तनुतां समस्तजगतां गौरीगिरीशौ मुदा
Page 296
श्रीगौरीगिरीशकल्याणस्तवः । २५१
दम्भाहंकृतिदोषशून्यपुरुषैः संभावनीयौ सदा जम्भारातिमुखामरेन्द्रिनुतौ कुम्भात्मजाद्यर्चितौ। शरृङ्गाद्विस्थविवाहमण्टपगतौ वाग्दानदीक्षाधरौ कल्याणं तनुतां समस्तजगतां गौरीगिरीशौ मुदा ॥
शापानुग्रहशक्तिदाननिपुणौ तापापनोदक्षमौ सोपानक्रमतोऽधिकारिभिरनुप्राप्यौ क्षमासागरौ। श्रृङ्गाद्विस्थविवाहमण्टपगतौ लावण्यपाथोनिधी कल्याणं तनुतां समस्तजगतां गौरीगिरीशौ मुदा॥
शोणाम्भोरुहतुल्यपादयुगलौ बाणार्चनातोषितौ वीणाधृन्मुनिगीयमानविभवौ बालारुणाभाम्बरौ। श्रृङ्गाद्विस्थविवाहमण्टपगतौ तुल्याधिकैवर्जितौ कल्याणं तनुतां समस्तजगतां गौरीगिरीशौ मुदा॥
इति श्रीगौरीगिरीशकल्याणस्तवः संपर्णः ।।
Page 297
श्रीशङ्गगिरौ श्रीभवानीमलहानिकरेश्वरकल्याणोत्सवे ॥ श्रीप्रपञ्चमातापित्रष्टकम् ॥ - .-
प्रकाशितजगजालौ प्रतुष्यन्मुनिबालकौ। प्रपञ्चमातापितरौ प्राच्चौ जायापती स्तुमः ॥ १॥
प्रणाममात्रसंतुष्टौ प्रयतैरुपसेवितौ। प्रपञ्चमातापितरौ प्राञ्चौ जायापती स्तुमः ॥ २ ॥
प्रणुन्नपापकान्तारौ प्रसूनस्त्रग्विभूषितौ। प्रपञ्चमातापितरौ प्राश्चौ जायापती स्तुमः ॥ ३॥
Page 298
श्री प्रपश्वमातापित्रष्टकम । २५३
प्रपन्नपालनव्यग्रौ प्रतापजितभास्करौ। प्रपञ्चमातापितरौ प्राच्चौ जायापती स्तुमः ॥४ ॥
प्रसादलेशतः स्याद्भि प्रमतिर्जडराड्ययोः । प्रपञ्चमातापितरौ प्राच्चौ जायापती स्तुमः ॥ ५॥
प्रणता यत्पदाब्जयोः । प्रपञ्चमातापितरौ प्राञ्चौ जायापती स्तुमः ॥ ६॥
प्रमदाभि: सुरेशानां प्रकाममुपसेवितौ। प्रपञ्चमातापितरौ प्राच्चौ जायापती स्तुमः ॥७॥
Page 299
२५४ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
प्रशान्ताचत्तचापल्यः प्रत्यहं परिचिन्तितौ। प्रपञ्चमातापितरौ प्राच्चौ जायापती स्तुमः ॥ ८॥
इति श्रीप्रपञ्चमातापित्रष्टकं संपूर्णम्।।
Page 300
श्रीगरलपुरप्रवेशकाले
।। श्रीपार्वतीश्रीकण्ठस्तुतिः
आसन्बहवो घस्त्रा मातस्त्वच्चरणदर्शनं हित्वा। पार्वति कृतार्थतां खलु गमितस्त्वत्पाददर्शनादद्य ।। १।।
सच्चित्सुखस्वरूपं ब्रह्मैतत्पश्यतेन्दुशीर्षाख्यम्। इति वदति शैलतनया साक्षान्नूनं प्रसारिताङ्कल्या ।। २ ।।
भक्तानां पापवृक्षौघ- चछेदनायेन्दुशेखर। बिभर्षि पट्टसं रत्न- त्सरुं किं लोकशंकर॥। ३ ॥
Page 301
२५६
स्पृष्टस्य चैकेन पदासुरस्य महत्पदं मुक्तिरभूत्किलास्य । स्पर्शेऽन्यपादस्य फलं हि दातुं नास्तीत्यतो व्योम्नि दधासि चान्यम् ॥ ४
इति श्रीपार्वतीश्रीकण्ठस्तुतिः संपूर्णा।।
Page 302
।। श्रीः ।। श्रीगरलपुरतः प्रस्थानसमये ॥ श्रीपार्वतीश्रीकण्ठस्तोत्रम् - -
बहुभ्यो घस्त्रेभ्यस्तव पदसरोजातयुगलं निरीक्ष्याहं मोदं बहुलमगमं शैलतनये। भविष्यान्मातस्त्वत्पदयुगसरोजातविरहा- द्र्वेद्य: खेदस्तं शमय हृदयाब्जे विलसनात् ॥।
प्रभोऽष्टमूर्ते मम चित्तमध्ये संस्थाप्य चैकां तव मूर्तिमारात्। अपि स्थितस्य प्रमुदं विधेहि का ते क्षतिस्तेन कृपापयोधे ॥ २ ॥
मन्मूर्तिमेकां तव पादमूले दधासि यस्माच्छशिबालमौले। तस्माच्च मन्मानसपङ्कजाते त्वया विधेया तव मूर्तिरेका ॥ ३ ॥
Page 303
२५८
आकाशस्य विभुत्वा- त्तत्रस्थत्वाच्च पादपद्मस्य। तव नटनाथ पदं म- चित्ते स्फुरताद्धि यत्र कुत्रापि।। ४
इति श्रीपार्वतीश्रीकण्ठस्तोत्रं संपूर्णम्
Page 304
॥। श्रीः । श्रीगोकर्णक्षेत्रे ।। श्रीसर्वमङ्गलामहाबलेश्वरस्तवः ॥
सर्वाणि मङ्गलान्यपि यत्वं प्रददासि नम्रजनतायै। तस्मादाख्या समभू- न्मातस्तव सर्वमङ्गलेत्येव ।। १ ।।
मातु: सुतेषु करुणा सहजा न हि कारणान्तराद्गवति। रहितेऽपि भक्तिगन्धे- नातनु करुणां मयीह करुणाब्धे।। २ ।।
पराऊनां नौमि सुराङ्गनेड्यां महेशवामाङ्कनिवासशीलाम्। परां हि सिद्धिं त्वरितं मनुष्या: प्रयान्ति यस्याः प्रणतेः कदाचित् ॥३॥
Page 305
२६० भक्तिसुधातरङ्गिण्या
विलोक्य चन्द्रं हि चकोरमुख्याः प्रयान्ति तृप्तिं तु कदाचिदम्ब। तवास्यचन्द्रं तु विलोक्य नम्रा: प्रयान्ति तृप्तिं न कदापि लोके॥। ४
महाबलेशमाहात्म्यं वक्तुं शक्कोति कः पुमान्। यद्द्यादर्यमाप्यस्य पश्चाद्धाग उदेष्यति ॥ ५॥
चित्रं तव चारित्रं मच्चित्ते भाति गौरीश। देवोऽपि महान्भूत्वा गोकर्णे वससि यस्मा्त्वम् । ६।।
हारो भवतु हारोऽय- मिति बुद्धया समर्पितः । त्वया हर गृहीतेऽस्मि- न्हारत्वं नान्यथा खलु ॥ ७ ॥
Page 306
श्रीमर्वमङ्गलामहाबलेश्वरस्तवः । २६१
हारेऽस्मिन्हारपदं रूढं जागर्ति यौगिकं नैव। परिगृह्य यौगिकं त- त्संपादय पार्वतीनाथ ॥। ८।।
महाविभवदायक प्रणमतां जनानां द्रुतं महाहरिमुखामरप्रणतपादपङ्केरुह। महाघतिमिरन्छटादिनमणे कृपाम्भोनिधे महाबल महाप्रभो मयि कृपामपारां कुरु॥
इति श्रीसर्वमङ्गलामहाबलेश्वरस्तवः संपूर्णः ।
Page 307
॥। श्रीः ।। श्रीजम्बुकेश्वरक्षेत्रे श्रीमदखिलाण्डदेवीजम्बुकेश्वरस्तुतिः
अपराधसहस्राणि ह्यपि कुर्वाणे मयि प्रसीदाम्ब। अखिलाण्डदेवि करुणा- वाराशे जम्बुकेशपुण्यतते ॥ १ ॥
ऊर्ध्वस्थिताभ्यां करपङ्कजाभ्यां गाङ्गेयपद्मे दधतीमधस्तात्। वराभये संदधतीं कराभ्यां नमामि देवीमखिलाण्डपूर्वाम् ॥ २॥
जम्बूनाथमनोऽम्बुजातदिनराड्बालप्रभासंतति शम्बूकादिवृषावलिं कृतवतीं पूर्व कृतार्थामपि। कम्बूर्वीधरधारिणीं वपुषि च ग्रीवाकुचव्याजतो ह्यम्बूर्वीधररूपिणीं हृदि भजे देवीं क्षमासागरीम्॥।
Page 308
श्रीमदखिलाण्डदेवी जम्बुकेश्वरस्तुतिः । १६३
जम्बूमूलनिवासं
अम्बूर्वीधररूपं शम्बूकादेर्वरप्रदं वन्दे ॥ ४ ॥
इति श्रीमदखिलाण्डदेवीजम्बुकेश्वरस्तुतिः संपूर्णा।।
Page 309
।। श्रीः ।। श्रीपापविनाशक्षेत्रे श्रीलोकनायकीपापविनाशेश्वरस्तोत्रम् -
लोकनायकि कृपामृतराशे पाकचन्द्रविलसत्कचभारे। शोकवारणनिविष्टमनस्के नाकनाथविनुते परिपाहि ॥ १ ॥
पापानां नाश: स्या- द्विशेषतो यत्वद्ङ्गिवीक्षातः । पापविनाशेश्वर इति तस्मान्नामाभवत्तवेशान ॥। २ ।।
इति श्रीलोकनायकीपापविनाशेश्वरस्तोलं संपूर्णम् ।।
Page 310
॥ श्रीः ।
॥ श्रीललिताम्बापरमेश्वरस्तवः॥
कलयतु कल्याणतति कमलासखपद्मयोनिमुखवन्द्यः । करिमुखषण्मुखयुक्त: कामेशस्त्रिपुरसुन्दरीनाथः ॥ १ ॥
एकैवाहं जगती- त्यायोधनमध्य अब्रवीद्यादौ। शुम्भं प्रति सा पाया- दाद्या शक्तिः कृपापयोराशिः ॥२॥
ईषदिति मन्यते य- त्पदभक्तः शंभुविष्णुमुखपदवीः । सा मे निश्चलविरति दद्याद्विषयेषु विष इवात्यन्तम् ॥ ३ ॥
Page 311
२६६
लभते परात्मविद्यां सुदृढामेवाशु यत्पदासक्त: । तां नौमि बोधरूपा- माद्यां विद्यां शिवाजमुखसेव्याम्॥।४
ह्ीमान्भवेत्सुरेश- स्तद्गुरुरपि यत्पदाब्जभक्तस्य । लक्ष्मीं गिरं च दृष्टा सा मामव्यात्तयो: प्रदानेन ॥५॥
हसति विधु हासेन प्रवालमपि पञ्चशाखमार्दवतः । अधरेण बिम्बमव्या- त्सा मा सोमार्धमूर्धपुण्यततिः ॥६॥
सकलाम्नायशिरोभि- स्तात्पर्येणैव गीयते रूपम्। यस्या: सावतु सततं
Page 312
श्रीललिताम्बापरमेश्वरस्तवः । २६७
कलिमलनिवारणव्रत- कृतदीक्षः कालसर्वगर्वहरः । करणवशीकरणपटु- प्राभवद: पातु पार्वतीनाथः ॥। ८।।
हरतु तमो हार्द मे हालाहलराजमानगलदेशः । हंसमनुप्रतिपाद्यः परहंसाराध्यपादपाथोज: ॥ ९ ॥
ललना: सुरेश्वराणां यत्पदपाथोजमर्चयन्ति मुदा। सा मे मनसि विहारं रचयतु राकेन्दुगर्वहरवदना ॥ १० ॥
हरीमन्तः कलयति यो मूलं मूलं समस्तलक्ष्मीनाम् । तं चक्रवर्तिनोऽपि प्रणमन्ति च यान्ति तस्य भृत्यत्वम् ॥ ११
Page 313
२६८ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
सदनं प्रभवति वाचां यन्मूर्तिध्यानतो हि मूकोडपि। सरसां सालंकारां सा मे वाचं ददातु शिवमहिषी॥ १२ ॥
करकलितपाशसृणिशर- शरासनः कामधुक्प्रणम्राणाम् । कामेश्वरीहृदम्बुज- भानु: पायाद्युवा कोऽपि ॥ १३॥
लब्घ्वा स्वयं पुमर्था- श्चतुरः किंचात्मभक्तवर्येभ्यः । दद्याद्यत्पदभक्त: सा मयि करुणां करोतु कामेशी ॥ १४ ॥
ह्रींकारजपपराणां जीवन्मुक्तिं च भुक्तिं च। या प्रददात्यचिरात्तां नौमि श्रीचक्रराजकृतवसतिम् ॥१५।।
Page 314
श्रीललिताम्बापरमेश्वरम्तवः २६९
श्रीमातृपदपयोजा- सक्तस्वान्तेन केनचिद्यतिना। रचिता स्तुतिरियमवनौ पठतां भक्त्या ददाति शुभपड्डिम्॥ १६ ॥
इति श्रीललिताम्बापरमेश्वरस्तवः संपूर्ग: ॥
Page 315
।। श्रीः ।।
श्रीललिताम्बापरमेश्वरस्तुतिः
कल्याणशैलधन्वा करधृतकुम्भाक्षमालिकामुद्रः । कलयतु मम संतोषं करिचर्मधरः कृपापयोराशिः ॥ १॥
एकात्मकत्वधिषणा- मेवयतीमीशजीवयोर्नमताम्। एकान्तवासलभ्या- मेकां पुण्यावलिं नुमः शंभोः ॥२॥
ईकाररूपिणीं ता- मीश्वरपत्नीं हृदा सदा कलये॥ ३॥
Page 316
श्रीललिताम्बापरमेश्वरस्तुतिः। २७१
लभ्यन्तेऽखिलविभवा लब्धावसरैर्यदीयमन्त्रजपे। लक्ष्मीगीर्विनुता सा लक्ष्या भूयान्मदीयचित्तस्य ।। ४ ।।
ह्रींकारावृत्तिशीलनरसुलभौ। हीकारगिरिमृगेन्द्रौ हींकारेणैव भावयामि शिवौ ॥ ५॥
हरतादाशु जडत्वं हरिदधिपाराध्यपादपाथोजः । हरिणाङ्ककलितचूडो हृतवर्ष्मार्धः कुलाद्रिकन्यकया ॥ ६ ॥
सत्यं ज्ञानमितीमे सकलाम्नाया वदन्ति यद्रूपम्। सद्गुरुमुखैकवेद्यां सन्मतिदां नौमि तां परामनिशम् ॥७॥
Page 317
२७२ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
कर्मभिरात्मानुगणैः कलितामलभावचित्तकआतैः । कतिपयपुरुषवरेण्यैः कथमपि बुद्धं नमामि शगिमौलिम् ॥८॥
हतरिपुवरगैः शान्तै- र्हरिहयपद्ोद्धवादिपद विमुखैः । हंसकरैः परमाद- र्हस्ताम्बुजपूजितं नमामि हरम् ॥ ९ ॥
ललितां कवित्वसरणिं लभते मूकोडपि यत्कृपालेशात्। लङ्केशाहित विनुतां लम्बोदरमातरं नमस्यामि ॥ १०॥
ह्ींकारगेहगृहिणौ हींकारपयःपयोधिकल्पतरू। ड्रींकारवनमयूरौ ह्ींकारशरीरिणौ शिवौ वन्दे ॥ ११ ॥
Page 318
श्रीललिताम्बापरमेश्वरस्तुतिः। २७३
सम्यड्निरुध्य चेतः सकलानि निगृह्य करणानि। सततं यतिभिर्ृदये समाधिभाव्यां नमामि ललिताम्बाम् ॥ १२ ॥।
कणभुक्कपिलाराध्यः
करविधृतहरिणबालः कलाभिवृद्धयै ममास्तु परमेशः ॥१३॥
ललनाभिस्त्रिदशानां ललितैर्गीतैः स्तुतात्मचाारत्राम्। लसदलकफालदेशां लभ्यां योगैर्नमामि जगदम्बाम् ॥ १४ ॥
ह्रींकारसौधराजौ हींकाराम्भोधिपूर्णसितकिरणौ। हींकारवाच्यरूपौ ह्रींनिष्कुटकोकिलौ शिवौ कलये ॥। १५ ।। W.18
Page 319
२७४
आदौ यन्मनुवर्णै- र्घटिता रचिता स्तुतिर्येयम्। सा ललिता तामूरी- कुर्यादव्याजकरुणाङ्गी ॥ १६ ॥
इति श्रीललिताम्बापरमेश्वरस्तुतिः संपूर्णा
Page 320
॥ श्रीः ।।
॥ देवीधामाष्टकम् ॥
कस्मैचिदङ्गिप्रणताखिलेष्ट- विश्राणनव्रीडितकौस्तुभाय। कामारिवामाङ्जुषे किरीट- कनच्छशाङ्काय नमोऽस्तु धाम्ने ॥ १ ॥
कस्मैचिदुद्यद्रविकोटिभासे कल्पद्रुमाणामपि गर्वहरत्रे। पुण्ड्रेक्षुपाशाङ्कशपुष्पबाण- हस्ताय शस्ताय नमोऽस्तु धाम्ने ॥ २ ॥
कस्मैचिदाद्याय नमोऽस्तु धाम्ने बन्धूकपुष्पाभकलेबराय। कुलाद्रिवंशाम्बुधिकौस्तुभाय मत्तेभकुम्भस्तनबन्धुराय । ३ ॥
Page 321
२७६ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
कस्मैचिदाद्याय नमोऽस्तु धाम्रे भण्डासुराम्भोनिधिबाडबाय। भक्तौघसंरक्षणदक्षिणाय भाधीशनीकाशमुखाम्बुजाय ।।४ ॥
कस्मैचिदस्तु प्रणतिः कराम्बु- जातम्रदिम्ना हसते प्रवालम्। कारुण्यजन्मावनये कपर्दि- मोदाब्धिराकारजनीकराय ॥ ५॥
कल्याणशैलाधिपमध्यशृङ्ग- निकेतनाय प्रणतार्तिहन्त्रे। कव्यादवैरिप्रमुखेडिताय कुर्मः प्रणामं कुतुकाय शंभौ ॥ ६ ॥
कचप्रभानिर्जितनीरदाय कस्तूरिकाकुक्कुमलेपनाय। बिम्बाधराय श्रुतिबोधिताय बन्धापनोदाय नमोऽस्तु धाम्रे॥ ७ ॥
Page 322
देवीधामाष्टकम् । २७७
कटाक्षकाङ्क्षिप्रवरामराय कालारिचित्ताम्बुजभास्कराय। पटीयसे पापसमूहभेदे नमोऽस्तु कस्मैचिदमोघधाम्ने ॥ ८
इति श्रीदेवीधामाष्टकं संपूर्णम्।।
Page 323
। श्रीः ।। । पृथ्वीधरराजपुत्र्यष्टकम् ॥
ज्ञात्वापि दोषान्विषयेषु शब्द- रसादिमेष्वप्रतिबद्धतर्षम्। आकारमात्रात्परहंसरूपं मां पाहि पृथ्वीधरराजपुत्रि ॥। १॥
विवेकवैराग्यशमादिषद्क- मुमुक्षुतागन्धलवानभिज्ञम्। नक्तंदिवं स्वोदरपूरणेच्छुं मां पाहि पृथ्वीधरराजपुत्रि ॥। २ ॥।
काषायवस्त्रेण करात्तदण्ड- कमण्डलुभ्यां जपमालया च। विभ्रामयन्तं गृहिणां कदम्बं मां पाहि पृथ्वीधरराजपुत्रि ।। ३।।
Page 324
पृथ्वीघरराजपुत्रयष्टकम्। २७९
वेदान्तवाक्यानि मुधोच्चरन्तं तदर्थजातं बहु वर्णयन्तम्। कदापि न ध्यातपरात्मतत्वं मां पाहि पृथ्वीधरराजपुत्रि ।। ४ ।।
सुवर्णतन्तूज्ज्वलचेलकामं यानेषु मानेषु विवृद्धरागम्। अङ्गीकृतानेकसुमित्रशत्रुं मां पाहि पृथ्वीधरराजपुत्रि ॥ ५॥।
भोगा अनेका मनसाप्यलभ्या भूयासुरित्यन्वहमीहमानम्। गुरूत्तमाराधनदूरचित्तं मां पाहि पृथ्वीधरराजपुत्रि ॥ ६।।
कुतो यतेरस्य शरीरमान- धनाभिमान: सततं दुरन्तः । अशेषलोकैरिति निन्द्यमानं मां पाहि पृथ्वीधरराजपुत्रि ॥ ७ ॥
Page 325
२८०
निवारिताशेषमहाघबृन्दै-
मां पाहि पृथ्वीधरराजपुत्रि ॥ ८॥
इदं हि पृथ्वीधरराजपुत्री- पादारविन्दार्पितमानसेन। कर्मन्दिना निर्मितमष्टकं यः पठेत्स भूयादखिलेष्टगेहम् ॥ ९ ॥
इति श्रीपृथ्वीधरराजपुत्रयष्टकं संपुर्णम् ।।
Page 326
।। श्रीः ।।
॥ श्रीललितास्तोत्रम्॥
कथनीयं किं वाञ्छित- मम्ब पुरस्ते न सर्वज्ञा। किं त्वं शैलेशसुते पूरय वाञ्छां ममाशु करुणाब्धे॥ १ ॥
पतावता तव स्या- त्का हानि: कामवैरिपुण्यतते। पश्य दृगग्रेण जनं क्रिष्टमिमं बहुविधैदुःखैः ॥२॥
ईडितपदे सुराम्यै- रीशानप्रभृतिभिर्निजेष्टाप्त्यै। ईप्सितवितरणनिर्जित- कल्पतरो रोहिणीशशिशुचूडे ॥ ३ ॥
Page 327
२८२
लक्ष्यं भूयादक्ष्णो- र्ललनारतनं ललाटनयनस्य। क्व नु मम हेतुविहीना- पारकृपाजन्मगेहमगजन्म ॥।४॥
ह्रीमान्को वा न भवति गिरिजे त्वत्पादपङ्कजं स्तोतुम्। पद्मजषण्मुखफणिरा- पमुख्या अपि यत्र मूकतां यान्ति ॥ ५ ॥
Page 328
॥ श्रीः ।।
॥ श्रीललितास्तवः ॥
कलयतु कवितां सरसां कविहृद्यां कालकालकान्ता मे। कमलोद्रवकमलासख- कलितप्रणतिः कृपापयोराशिः ॥ १ ॥
पनोनीरधिनौका- मेकान्तवासमौनरतलभ्याम्। एणाङ्कतुल्यवदना- मेकाक्षररूपिणीं शिवां नौमि ॥ २ ॥
ईक्षणनिर्जितहरिणी- मीप्सितसर्वार्थदानधौरेयाम्। ईडितविभवां वेदै- रीशाङ्कनिवासिनीं स्तुवे देवीम् ॥ ३ ॥
Page 329
२८४ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
ललितैः पदविन्यासै- र्लज्जां तनुते यदीयपदभक्तः । लघु देवेन्द्रगुरोरपि ललितां तां नौमि संततं भक्त्या ।। ४ ।।
Page 330
॥ श्रीः ।। श्रीशृङ्गगिरौ प्लेगामयकाले ॥ श्रीदुर्गास्तवः ॥
एतावन्तं समयं सर्वापद्धयोऽपि रक्षणं कृत्वा। ग्रामस्य परमिदानी ताटस्थ्यं केन वहसि दुर्गाम्ब॥ १।
अपराधा वहुशु: खलु पुत्राणां प्रतिपदं भवन्त्येव। को वा सहते लोके सर्वोस्तान्मातरं विहायैकाम् ॥ २ ॥
मा भज मा भज दुर्गे ताटस्थ्यं पुत्रकेषु दीनेषु। के वा गृह्वन्ति सुता- न्मात्रा त्यक्तांन्वदाम्बिके लोके ॥ ३
Page 331
२८६ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
इतः परं वा जगदम्ब जातु ग्रामस्य रोगप्रमुखापदोऽस्य। न स्युस्तथा कुर्वचलां कृपामि- त्यभ्यर्थनां मे सफलीकुरुष्व ॥ ४ ॥
पापहीनजनतावनदक्षाः सन्ति निर्जरवरा न कियन्तः । पापपूर्णजनरक्षणदक्षां- स्त्वां विना भुवि परान्न विलोके॥। ५ ॥
Page 332
।। श्रीः ।। श्रीकन्याकुमारीक्षेत्रे ॥ श्रीकन्यकुमारीपञ्चरत्नस्तुतिः॥ -
काञ्चनाश्मसमबुद्धिविधात्रीम्। काड्क्षितार्थलघुदानसमर्थो कांचनात्र कलये हृदि कन्याम् ॥ १ ॥
मान्यमङ्गजरिपोरपि यत्त- चछ्ून्यदेहमतिमुख्यविकल्पैः । मन्यते जडजनो हृदि कुर्वे कन्यकामहमघौघनिवृत्यै ॥ २ ॥
वन्यमूलफलरक्षितदेहै- र्जन्यसौख्यविमुखैरुपशान्तैः। कन्यकां धरपतेरुपसेव्या- मन्यशून्यहृदय: प्रणतोऽस्मि॥ ३
Page 333
२८८ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
कुमारीं रमामुख्यदेवाङ्गनार्च्या समाधिप्रवीणैः समाराध्यपादाम् । क्षमागर्वमात्मक्षमातोSतिदूरं नयन्तीं शमादीनभीप्सन्नमस्ये ॥ ४ ॥
क्षपानाथचूडां कृपावारिराशिं विपापेड्यपादामपारं भवाब्धिम् । स्वपादाब्जनम्रान्द्ुतं तारयन्तीं कुमारीं भजे कन्यपूर्वामजस्रम् ॥ ५ ॥।
इति श्रीकन्यकुमरीपञ्जरत्नस्तुतिः संपूर्णा ।।
Page 334
।। श्रीः ।।
।। श्रीसुगन्धिकुन्तलाम्बास्तवराजः ॥
सुखप्रदे नमत्तते: सुबुद्धिलोकभाविते सुधाकरार्भकोल्लसत्किरीटवर्यभासुरे। सुमषुवैरिचित्तकञ्जवासरेद्प्रभावले सुगन्धिकुन्तलाम्बिके प्रसीद सत्वरं मम ॥ १॥
सुखांशहीनदुष्टगोचरप्रसक्तचेतसो निदाघभानुबद्धसौख्यतृष्णया प्रतप्यतः । हृदापि तावकं पदं कदापि न स्मरिष्यतः सुगन्धिकुन्तलाम्बिके प्रसीद सत्वरं मम ॥ २ ॥
सुखालिदानदीक्षिते प्रणम्नलोकसंतते: सुमोलसत्कचोज्ज्वले सुपर्वमानिनीस्तुते। सुरालिमौलिरत्न भाविराजिताब्रिपङ्कजे सुगन्धिकुन्तलाम्बिके प्रसीद सत्वरं मम ॥ ३ ॥ W.19
Page 335
२९० भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
सुताविशेषसंस्रवत्कृपे प्रणम्रसंततौ सुरासुरादिवन्दिते सुरोत्तमैः समर्चिते। सुवाग्झरीप्रदानदक्षपादपद्मसंनते सुगन्धिकुन्तलाम्बिके प्रसीद सत्वरं मम ॥ ४ ॥
इति श्रीसुगन्धिकुन्तलाम्बास्तवराजः संपूर्ण: ।
Page 336
॥ श्रीः ।।
॥ श्रीदेवीनवरत्नमालिकास्तोत्म्॥।
बालायाश्चरणद्वन्द्- माश्रयेऽ्भीष्टसिद्धये। लोलाया: कुमुदानन्द- बालचुम्बितमस्तके ॥ १॥
बालाम्बिकां नौमि पिनाकपाणे- र्वामार्धरूपां परमार्थदात्रीम्। संसारपाथोनिधिपारमाशु नतान्नयन्तीं नवभानुरूपाम् ॥ २
मूकोऽपि काव्यं प्रकरोति यस्याः कारुण्यतश्चित्रपदार्थरम्यम्। सा मे प्रसीदत्वगराजकन्या मान्या सुराणां कवितावदान्या । ३ ॥।
Page 337
२९२
कम्बुकण्ठि करुणामृतराशे शङ्गधृन्मुखसुराम्यनिषेव्ये। अम्बुजप्रतिमकेश समूहे शम्बरार्यहितकामिनि पाहि॥ ४ ॥
यशःपूगदात्रीं तमःपारदात्रीं रहःपूजनेष्टां तपःपूर्णचित्ताम्। गिरीन्द्रस्य पुत्रीं जवात्कालहन्त्रीं नमस्यामि कारुण्यपूर्णेक्षणां त्वाम् ॥५ ॥
विध्यण्डमण्डलविनिर्मितिदक्षलीलां विध्वर्भकप्रविलसन्मकुटैकलोलाम्। शुभ्राभ्रदुग्धपरिहाससमर्थचेलां शुद्धान्तरङ्गविदितां प्रणतोऽस्मि बालाम् ॥
मातर्बाधिर्यमूकीभवनमुखमहारोग संपीडिताङ्का भूताविष्टाश्च तत्तत्प्रशमनमचिरात्काड्क्षमाणाः सुदूरात्। आगत्याश्वेव तत्तत्प्रशमनपटुतां मन्यमाना जनेऽस्मि- न्याचन्ते किं प्रकुर्यो वद तुहिनगिरीशानपुत्रीन्दुमौले॥
Page 338
श्रीदेवीनवरत्न मालिकास्तोत्रम्। २९३
भक्तानामतिशीघ्रमिष्टफलदां सक्तां गिरीशे मुदा मुक्ताहारविभूषितस्तनयुगां त्यक्ताभिलापैर्नुताम्। शक्तां कौतुकतः प्रपञ्चजनने रक्ताम्बरां भावये सिक्तां कुम्भिकराग्रकुम्भसलिलैर्युक्तां गजास्यादिभि: ॥
कल्याणाणि करोतु कापि तरुणी कामारिसंमोहिनी कल्याणाचलमध्यशृङ्गवसतिः कल्या प्रणम्रावने। प्रालेयाचलवर्यमात्मजननस्याधारमातन्वती नैजान्तःकरणार्द्रतां प्रणमतां प्रख्यापयत्याशु या ॥
इति श्रीदेवीनवरत्रमालिकास्तोतं संपूर्णम्।।
Page 339
॥। श्रीः ।।
। श्रीशिवास्तुतिकदम्बम् ॥।
कमलानि साम्यमाप्तुं तप्यन्त्यद्यापि कण्ठदघ्नजले। यत्पादयोरहर्निश- मनिशं नौमि तां राजराजेशीम् ॥। १ ॥
कमलासखकमलोद्दव- कामारिप्रमुखनिर्जरैःसेव्याम्। विमलामतिलघुधिषणां ददतीं नौमि नम्राय कामाक्षीम् । २॥।
वलमानकदम्बमालिकां ललनामिन्दुंशिखामणेः पराम्। तुलनारहितास्यपङ्कजां कलये चेतसि शैलराद्सुताम् ॥ ३ ॥
Page 340
श्रीशिवास्तुतिकदम्बम् । २९५
तामरसतुल्यचरणां श्यामपयोवाहकान्तिकचलसिताम्। सामनुतदिव्यचरितां सोमसमास्यां नमामि गिरिबालाम् ॥ ४ ॥
नयनजितपद्मगर्वे नय नतमेनं महापदवीम्। मतिमति महेशमानिनि
नारदमुखमुनिचिन्त्यां नीरदगर्वापहारिकेशततिम्। पारदसमानवर्णा शारदचन्द्राननां भजे गौरीम् ॥ ६ ॥
पङ्कजसमानवक्रा- मङ्कगतां बालचन्द्रचूडस्य । संकर्षणादिविनुतां शंकरचरणार्चनां नमामि शिवाम् ॥ ७॥
Page 341
२९६
पाकारिमुखसुरेड्यां
कोकारिशिशुवतंसां शोकापहरां नमामि शिवदयिताम् ।। ८॥।
बाहुजितपङ्कजस्रज- माहुर्या कालिदासमुखकवयः। तां हुतवहाभवस्त्रां मुहुर्मुहुर्नमामि जगदम्बाम् ॥ ९ ॥
यवकोटिसूक्ष्मरूपे खजितपरपुष्टगर्वसर्वस्वे। नवनवकवित्वदायिनि शिवमानसहंसि मां पाहि ॥ १० ॥
यावकसमानवर्ण
स्तावकसुखततिदं खलु पावकशशिसूर्यमण्डलान्तःस्थे ॥ ११॥
Page 342
श्रीशिवास्तुतिकदम्बम् । २९७
वाचां तति ददानां मोचां नीचां विधातुमतिचतुराम्। प्राचां वचसां गेया- माचान्ताघां नमामि गिरितनयाम् । १२ ।।
पालितदिविजे पृथ्वी- पालितनिजदासनिकुरुम्बे। पर्वतपतितनयेऽव सु- पर्वतरोर्दर्पहरणचतुरे माम् ॥ १३॥
सरसिजमुखि नम्राग्रे- सरसिद्धिविधायिनि क्षिप्रम्। भवजलधिपारदा त्वं भव जलजास्ये भवानि मम तरसा ॥ १४ ॥
इति श्रीशिवास्तुतिकदम्बं संपूर्णम्।
Page 343
।। श्रीः ।।
+-
मनोज्मणिकुण्डलां महितचक्रराजालयां मनोSम्बुजविहारिणीं परशिवस्य वामाङ्कगाम्। महाहरिमुखामर प्रणतपाद प क़े रुहां महात्रिपुरसुन्दरीं मनसि भावये संततम् ।। १।।
मतङ्गमुनिपूजितां मथितपापसङ्वां जवा- न्मदारुणितलोचनां मदमुखारिनिर्वापिणीम्। मनःसु यमिनां सदा स्थितिविहारिणीं मोदतो महात्रिपुरसुन्दरीं मनस भावये संततम् ॥ २॥
विचित्रकविताप्रदां नतततेर्विलम्बं विना विधीन्द्रहरिवन्दितां विधिनिषेधसक्तार्चिताम्। विनायकविभावसूद्धवविभासिपार्श्रवद्वयां महात्रिपुरसुन्दरीं मनसि भावये संततम् ।। ३ ॥।
Page 344
श्रीमहात्रिपुरसुन्दरीषट्कम्। २९९
विनिन्दितविभावरीविटसहस्रगर्वाननां विनिर्मितजगत्रयीं विधुसमानमन्दस्मिताम्। विबोधनपटीयसीं विनतसंतते: सत्वरं महात्रिपुरसुन्दरीं मनस भावये संततम् ॥। ४ ॥
विमानचरमानिनीविहितपादसेवां मुदा विशालनयनाम्बुजां विधृतचापपाशाक्कुशाम्। विशुद्धिसरसीरुहे कृतनिजासनां सर्वदा महात्रिपुरसुन्दरीं मनसि भावये संततम् ॥। ५ ।।
विरागिजनसेवितां विमलबुद्धिसंदायिनीं विराधरिपुपूजितां विविधरत्नभूषोज्ज्वलाम्। विरिश्चिहरिसुन्दरीकलितचामरावीजनां महात्रिपुरसुन्दरीं मनसि भावये संततम् । ६।।
इति श्रीमहान्रिपुरसुन्दरीषट् कं संपूर्णम्।
Page 345
॥'श्रीः ।।
। श्रीराजराजेश्वरीषोडशी
हींजपमात्रतुष्टहृदयां श्रीचक्रराजालयां भाग्यायत्तनिजाङ्िपङ्कजनतिस्तोत्रादिसंसेवनाम्। स्कन्देभास्यविभासिपार्श्वयुगलां लावण्यपाथोनिधिं भक्तत्राणपरायणां भगवतीं श्रीराजराजेश्वरीम् ॥
नौमि ह्रीमत आदधाति सुगिरा वागीश्वरादीन्सुराँ- लक्ष्मीन्द्रप्रमुखांश्च सत्वरमहो यत्पादनम्रो जनः । कामादीश्च वशीकरोति तरसायासं बिना तां मुदा भक्तत्राणपरायणां भगवर्तीं श्रीराजराजेश्वरीम्।।
नौमि श्रीसुतजीवनप्रदकटाक्षांशां शशाङ्कं रविं कुर्वाणां निजकर्णभूषणपदादानेन तेजस्विनौ। चाम्पेयं निजनासिकासदृशतादानात्कृतार्थ तथा भक्तत्राणपरायणां भगवर्तीं श्रीराजराजेश्वरीम्।।
Page 346
श्रीराजराजेश्वरीषोडशी। ३०१
नौमि श्रीविधिभामिनीकरलसत्सच्चामराभ्यां मुदा सव्ये दक्षिणके च वीजनवतीमैन्द्रात्तसत्पादुकाम्। वेदैरात्तवपुर्मिरादरभरात्संस्तूयमानां सदा भक्तत्राणपरायणां भगवतीं श्रीराजराजेश्वरीम् ।।४ ।।
नौमि श्रीमतिधैर्यवीर्यजननीं पादाम्बुजे जातुचि- न्नम्राणामपि शान्तिदान्तिसुगुणान्विश्राणयन्तीं जवात्। श्रीकामेशमनोम्बुजस्य दिवसेशानार्भकाणां ताततिं भक्तत्राणपरायणां भगवतीं श्रीराजराजेश्वरीम् ॥ ५ ।।
नौमि श्रीपतिपद्मयोनिगिरिजानाथैः समाराधितां रम्भास्तम्भसमानसक्थियुगलां कुम्भाभिरामस्तनीमु। भामिन्यादिविषोपमेयविषयेष्वत्यन्तवैराग्यदां भक्तत्राणपरायणां भगवतीं श्रीराजराजेश्वरीम् ॥६।।
नौमि व्याहृतिनिर्जितामरधुनीगर्वा भवन्त्यञ्जसा
हार्दध्वान्तनिवारणं विदधतीं कान्त्या नखानां हि तां भक्तत्राणपरायणां भगवर्ती श्रीराजराजेश्वरीम्॥। ७॥
Page 347
३०२ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
नौमि ब्रह्मविबोधिनीं नमुचिजिन्मुख्यामराणां तते- र्भण्डाद्याशरखण्डनैकनिपुणां कल्याणशैलालयाम्। फुल्ेन्दीवरगर्वहारिनयनां मल्लीसुमालंकृतां भक्तत्राणपरायणां भगवतीं श्रीराजराजेश्वरीम् ।।८।।
नौमि प्रीतिमतां यदङ्वियुगलार्चायां न बन्धो भवे- तस्याच्चेद्विन्ध्यनगः प्रवेच्चिरमहो नाथे नदीनामिति। मूक: प्राह महाकविर्हि करुणापात्रं भवान्याः स्तुति भक्तत्राणपरायणां भगवतीं श्रीराजराजेश्वरीम् ।। ९।।
नौमि प्राप्तिकृते यदीयपदयोर्विप्राः समस्तेषणा- स्त्यक्त्वा सद्गुरुमभ्युपेत्य निगमान्तार्थ तदास्याम्बुजात्। श्रुत्वा तं प्रविचिन्त्य युक्तिभिरतो ध्यायन्ति तां सादरं भक्तत्राणपरायणां भगवतीं श्रीराजराजेश्वरीम् ॥१०।।
नौमि प्राणनिरोधसज्जनसमासङ्गात्मविद्यामुखै- राचार्याननपङ्ढजप्रगलितैश्चेतो विजित्याशु याम्। आधारादिसरोरुहेषु सुखतो ध्यायन्ति तां सर्वदा भक्तत्राणपरायणां भगवतीं श्रीराजराजेश्वरीम्।।
Page 348
श्रीराजराजेश्वरीषोडशी। ३०३
नौमि न्यायमुखेषु शास्त्रनिवहेष्वत्यन्तपाण्डित्यदां वेदान्तेष्वपि निश्चलामलधियं संसारबन्धापहाम्। दास्यन्तीं दयया प्रणम्रविततेः कामारिवामाक्कगां भक्तत्राणपरायणां भगवतीं श्रीराजराजेश्वरीम् ।
नौमि त्वां शुचिसूर्यचन्द्रनयनां ब्रह्माम्बुजाक्षागजे- ड्रपाणि प्रतिगृह्य सर्वजगतां रक्षां मुदा सर्वदा। कुर्वन्तीं गिरिसार्वभौमतनयां क्षिप्रं प्रणम्रेष्टदां भक्तत्राणपरायणां भगवतीं श्रीराजराजेश्वरीम्।।
नौमि त्वां शरदिन्दुसोदरमुखीं देहप्रभानिर्जित-
पञ्चप्रेतमये सदा स्थितिमतीं दिव्ये मृगेन्द्रासने भक्तत्राणपरायणां भगवतीं श्रीराजराजेश्वरीम्।।
नौमि त्वामनपेक्षकारणकृपारूपेति कीर्ति गतां नौकां संसृतिनीरधेस्तु सुदृढां प्रज्ञानमात्रात्मिकाम्। कालाम्भोदसमानकेशनिचयां कालाहित प्रेयसीं भक्तत्राणपरायणां भगवतीं श्रीराजराजेश्वरीम्।।
Page 349
३०४
नौमि त्वां गणपः शिवो हरिरुमेत्यादैर्वचोभिर्जना- स्तत्तन्मूर्तिरता वदन्ति परमप्रेम्णा जगत्यां तु याम्। तां सर्वाशयसंस्थितां सकलदां कारुण्यवारांनिधिं भक्तत्राणपरायणां भगवतीं श्रीराजराजेश्वरीम् ।।
इति श्रीराजराजेश्वरीषोडशी संपूर्णा।I
Page 350
॥। श्रीः ।।
।। श्रीचन्द्रमौलीशस्तोत्रम्॥
ओकारजपरताना- मोंकारार्थ मुदा विवृण्वानम्। ओज:प्रदं नतेभ्य- स्तमहं प्रणमामि चन्द्रमौलीशम् ॥ १ ॥
नम्रसुरासुरनिकरं नलिनाहंकारहारिपदयुगलम्। नमदिष्टदानधीरं सततं प्रणमामि चन्द्रमौलीशम् ॥ २ ॥
मननाद्यत्पदयो: खलु महतीं सिद्धिं जवात्प्रपद्यन्ते। मन्देतरलक्ष्मीप्रद- मनिशं प्रणमामि चन्द्रमौलीशम्॥ ३ W.20
Page 351
३०६
शितिकण्ठमिन्दुदिनकर- शुचिलोचनमम्बुजाक्षविधिसेव्यम्। नतमतिदानघुरीणं सततं प्रणमामि चन्द्रमौलीशम् ॥ ४ ॥
वाचो विनिवर्तन्ते यस्मादप्राप्य सह हृदैवेति। गीयन्ते श्रुतिततिभि- स्तमहं प्रणमामि चन्द्रमौलीशम् ॥ ५ ॥
यच्छन्ति यत्पदाम्बुज- भक्ता: कुतुकात्स्वभक्तेम्यः । सर्वानपि पुरुषार्था- स्तमहं प्रणमामि चन्द्रमौलीशम् ॥ ६ ॥
पञ्चाक्षरमनुवर्णै- रादौ क्लप्तां स्तुतिं पठन्नेनाम्। प्राप्य दृढां शिवभक्ति भुक्त्वा भोगाँलभेत मुक्तिमपि ॥७॥
इति श्रीचन्द्रमौलीशस्तोत्रं संपूर्णम्।।
Page 352
।। श्रीः ॥।
॥ श्रीकामेश्वरस्तोत्रम् ॥
ककाररूपाय करात्तपाश- सृणीक्षुपुष्पाय कलेड्ढराय। काकोदरस्रग्विलसद्रलाय कामेश्वरायास्तु नतेः सहस्रम् ॥ १॥
कनत्सुवर्णाभजटाधराय सनत्कुमारादिमुनीडिताय। नमत्कलादानधुरंधराय कामेश्वरायास्तु नतेः सहस्रम् ॥ २ ॥।
कराम्बुजातम्रदिमावधूत- प्रवालगर्वाय दयामयाय। दारिद्यदावामृतवृष्टये ते कामेश्वरायास्तु नतेः सहस्रम् ॥ ३ ॥
Page 353
३०८
कल्याणशैलेषुधयेऽहिराज- गुणाय लक्ष्मीधवसायकाय। पृथ्वीरथायागमसैन्धवाय कामेश्वरायस्तु नतेः सहस्रम् ॥ ४ ॥
कल्याय बल्याशरसङ्बभेदे तुल्या न सन्त्येव हि यस्य लोके। शल्यागहर्त्रे विनतस्य तस्मै कामेश्वरायास्तु नतेः सहस्रम् ॥ ५॥
कान्ताय शैलाधिपतेः सुताया घटोद्भवात्रेयमुखार्चिताय। अघौघविध्वंसनपण्डिताय कामेश्वरायास्तु नतेः सहस्रम् ॥ ६॥।
कामारये काड्क्षितदाय शीघ्रं त्रात्रे सुराणां निखिलाद्रयाच्। चलत्फणीन्द्रश्रितकंधराय कामेश्वरायास्तु नतेः सहस्रम्॥७॥
Page 354
श्रीकामेश्वरस्तोत्रम् । ३०९
कालान्तकाय प्रणतार्तिहन्ते तुलाविहीनास्यसरोरुहाय।
कामेश्वरायास्तु नतेः सहस्रम् ॥ ८॥
कैलासवासादरमानसाय कैवल्यदाय प्रणतव्रजस्य। पदाम्बुजानम्रसुरेश्वराय कामेश्वरायास्तु नतेः सहस्रम् ॥ ९ ॥
हतारिषद्कैरनुभूयमान- निजस्वरूपाय निरामयाय। निराकृतानेकविधामयाय कामेश्वरायास्तु नतेः सहस्रम् ॥ १० ॥
हतासुराय प्रणतेष्टदाय प्रभाविनिर्धूतजपासुमाय । प्रकर्षदाय प्रणमज्जनानां कामेश्वरायास्तु नतेः सहस्म् ॥ ११ ॥
Page 355
३१०
हराय ताराधिपशेखराय तमालसङ्काशगलाज्ज्वलाय। तापत्रयाम्भोनिधिबाडबाय कामेश्वरायास्तु नतेः सहस्रम् ॥ १२॥
हृद्यानि पद्यानि विनिःसरन्ति मुखाम्बुजाद्यत्पदपूजकानाम्। विना प्रयत्नं कमपीह तस्मै कामेश्वरायास्तु नतेः सहस्रम् ॥१३ ॥
इति श्रीकामेश्वरस्तोत्रं संपूर्णम्।।
Page 356
श्रीकिग्गक्षेत्रे
ME h
कष्टारिवर्गदलनं
नष्टाविदयैर्गम्यं पुष्टात्माराधकालिमाकलये ॥। १ ॥
प्राणायामैर्ध्यानै- नष्टं चित्तं विधाय मुनिवर्याः । यत्पश्यन्ति हृदब्जे शान्ताभाग्यं नमामि त्त्किंचित् ॥ २॥
-वेदोत्तमाङ्गगेयं नादोपास्त्यादिसाधनात्माख्यम्। खेदोन्मूलनदक्षं भेदोपाध्यादिवर्जितं नौमि॥ ३ ॥
Page 357
३१२ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
शान्तामानसहस कान्तारासक्तमुनिवरैः सेव्यम्। शान्ताहंकृतिवेद्यं कान्तार्ध नौमि शृङ्गशिवम् ॥४॥
इति श्रीमद्दश्यशङ्गेश्वरस्तुतिः संपूर्णा w
Page 358
श्रीगरलपुर आद्रोत्सवे ॥ श्रीकण्ठेशस्तोत्रम्॥
आर्द्रान्त:करणस्त्वं यस्मादीशान भक्तवृन्देषु। आर्द्रोत्सवप्रियोऽतः श्रीकण्ठात्रास्ति नैव संदेहः ॥। १ ॥
द्रष्टृंस्तवोत्सवस्य हि लोकान्पापात्तथा मृत्योः । मा भीरस्विति शंभो मध्ये तिर्यग्गतागतैर्ब्रूषे ॥ २ ॥
प्रकरोति करुणयार्द्रा- ञ्छंभुर्नम्रानिति प्रबोधाय। घर्मोडयं किल लोका- नार्द्रान्कुरुतेऽद्य गौरीश ॥ ३॥
Page 359
३१४ भक्तिसुधातरङ्गिण्या
आर्द्रा नटेशस्य मनोऽब्जवृत्ति- रित्यर्थसंबोधकृते जनानाम्। आर्द्रर्क्ष एवोत्सवमाह शस्तं पुराणजालं तव पार्वतीश ॥। ४ ।।
बाणार्चने भगवतः परमेश्वरस्य प्रीतिर्भवेन्निरुपमेति यतः पुराणैः। संबोध्यते परशिवस्य ततः करोति वाणार्चनं जगति भक्तियुता जनालि: ॥५॥
यथान्धकं त्वं विनिहत्य शीघ्रं लोकस्य रक्षामकरोः कृपाब्धे। तथाजतां मे विनिवार्य शीघ्रं विद्यां प्रयच्छाशु सभाधिनाथ ॥६॥
इति श्रीकण्ठेशस्तोतं संपूर्णम्।।
Page 360
श्रीगरलपुरे
॥ श्रीकण्ठाष्टकम् ॥
यः पादपपिहिततनुः प्रकाशतां परशुरामेण। नीतः सोऽव्यात्सततं श्रीकण्ठः पादनम्रकल्पतरुः ॥ १ ॥
यः कालं जितगर्व कृत्वा क्षणतो मृकण्डुमुनिसूनुम् । निर्भयमकरोत्सोऽव्या- च्छ्रीकण्ठः पादनम्रकल्पतरुः ॥२ ॥
कुष्ठापस्मारमुखा रोगा यत्पादसेवनात्सहसा। अशम प्रयान्ति सोऽव्या- च्छ्रीकण्ठः पादनम्रकल्पतरुः ॥ ३ ॥
Page 361
३१६ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
यदविद्ययैव जगदिद- मखिलं प्रतिभाति सत्यवत्पूर्वम्। ज्ञानात्सोऽव्यात्सततं श्रीकण्ठः पादनम्रकल्पतरुः ॥४ ॥
यमिबृन्दवन्द्यचरण: कमिता धरणीधरेन्द्रतनयायाः । श्रीशादिवन्दितोऽव्या- च्छ्ीकण्ठः पादनम्रकल्पतरुः ॥५॥
यो दक्षिणास्यरूपं धृत्वा विज्ञानदानकृतदीक्षः । मुग्धेभ्योऽपि स पाया- च्छीकण्ठः पादनम्रकल्पतरुः ॥६॥
अन्धोऽपि यत्करुणया चक्षुष्मान्भवति सत्वरं लोके। करुणानिधि: स पाया- च्छ्रीकण्ठः पादनम्रकल्पतरुः ॥७॥
Page 362
श्रीकण्ठाष्टरकम्। ३१७
कपिलातटादृतगतिः
श्रीदः पायात्सततं श्रीकण्ठः पादनम्रकल्पतरुः ॥८॥
श्रीकण्ठाष्टकमेत- त्पठति जनो यः कृतादरः सततम्। श्रीविद्यासदनं स प्रभवेन्नैवात्र संदेहः ॥ ९ ॥
इति श्रीकण्ठाष्टकं संपूर्णम्।।
Page 363
श्रीगरलपुरे । श्रीकालान्तकाष्टकम्
कमलापतिमुख सुरवर- पूजित काकोलभासितग्रीव। काकोदरपतिभूषण कालान्तक पाहि पार्वतीनाथ ॥ १ ॥
कमलाभिमानवारण- दक्षाड्े विमलशेमुषीदायिन्। नतकामतफलदायक कालान्तक पाहि पार्वतीनाथ ॥२ ॥
करुणासागर शंभो शरणागतलोकरक्षणधुरीण। कारण समस्तजगतां कालान्तक पाहि पार्वतीनाथ ॥ ३॥
Page 364
श्रीकालान्तकाष्टकम् । ३१९.
प्रणतार्तिहरणदक्ष प्रणवप्रतिपाद्य पर्वतावास। प्रणमामि तव पदाब्जे कालान्तक पाहि पार्वतीनाथ ॥ ४ ॥
मन्दार नतजनानां बृन्दारकबृन्दगेयसुचरित्र। मुनिपुत्रमृत्युहारि- न्कालान्तक पाहि पार्वतीनाथ ॥ ५॥
मारारण्यदवानल मायावाराशिकुम्भसंजात। मातङ्गचर्मवास: कालान्तक पाहि पार्वतीनाथ ॥६॥
मोहान्धकारभानो मोदितगिरिजामनःसरोजात। मोक्षप्रद प्रणमतां कालान्तकं पाहि पार्वतीनाथ॥।७॥
Page 365
३२०
विद्यानायक मह्यं विद्यां दत्त्वा निवार्य चाविद्याम्। विद्याधरादिसेवित कालान्तक पाहि पार्वतीनाथ ॥ ८।।
कालान्तकाष्टकमिदं पठति जनो यः कृतादरो लोके। कालान्तकप्रसादा- त्कालकृता भीर्न संभवेत्तस्य ।। ९ ।।
इति श्रीकालान्तकाष्टकं संपूर्णम्।।
Page 366
।। श्रीः ।।
।। श्रीचन्द्रचूडालाष्टकम्।
यमनियमाद्यङ्गयुतै- र्योगैर्यत्पादपङ्कजं द्रष्टुम्। प्रयतन्ते मुनिवर्या- स्तमहं प्रणमामि चन्द्रचूडालम् ॥ १ ॥
यमगर्वभञ्जनचणं नमतां सर्वेष्टदानधौरेयम्। शमदमसाधनसंप- लभ्यं प्रणमामि चन्द्रचूडालम् ॥ २ ॥
यं द्रोणबिल्वमुख्यैः पूजयतां द्वारि मत्तमातन्ाः । कण्ठे लसन्ति विद्या- स्तमहं प्रणमामि चन्द्रचूडालम् ॥ ३ ।। W. 21
Page 367
३२२
नलिनभवपद्मनेत्र-
नतजनविद्यादान- प्रवणं प्रणमामि चन्द्रचूडालम् ॥। ४ ॥
नुतिभिर्देववराणा मुखरीकृतमन्दिरद्वारम्। स्तुतमादिमवाक्ततिभि: संततं प्रणमामि चन्द्रचूडालम् ।। ५॥
जन्तोस्तव पदपूजन- करणात्करपभ्नमाः पुमर्थाः स्युः । मुरहरपूजितपादं समह प्रणमामि चन्द्रचूडालम् ।। ६ ।।
चेतसि चिन्तयतां य- त्पदप्मं सत्वरं वक्रात्। निःसरति वाक्सुधाभा तमहं। प्रणमाम्रि चन्द्रचूडालम् ॥।७ ॥
Page 368
श्री चन्द्रचूडालाष्ट्रकम्। ३२३
नम्राज्ञानतमस्तति- दूरीकरणाय नेत्रलक्ष्याद्यः । धत्तेऽग्निचन्द्रसूर्यो- स्तमहं प्रणमामि चन्द्रचूडालम् ।। ८।।
अष्टकमंतत्पठता स्पष्टतरं कष्टनाशनं पुंसाम्। अष्ट ददाति हि सिद्धी- रिष्टसमष्टीश्च चन्द्रचूडालः ।। ९ ॥।
इति श्रीचन्द्रचूडालाष्टकं संपूर्णम्।।
Page 369
।। श्रीः ।।
॥ श्रीभवबन्धविमोचनशिवस्तुतिः॥
-+ - -
रदच्छदाधःकृतबिम्बगर्वः पदप्रणम्राहितसर्वविद्यः । कैलासशृङ्गाद्ृतनित्यवासो धुनोतु शीघ्रं भवबन्धमीशः ॥ १॥
राकाशशाङ्कप्रतिमानकान्तिः कोकाहितप्रोलसदुत्तमाङ्ग: । शैलेन्द्रजालिङ्गितवामभागो धुनोतु शीघ्रं भवबन्धमीशः ॥ २॥
इति श्रीभवबन्धविमोचनशिवस्तुतिः संपूर्णा ।।
Page 370
॥ श्रीः । ॥ श्रीशंभुस्तवः ॥
कैलासशैल निलयात्कलिकल्मषन्ना- चन्द्रार्धभूषित जटाद्वटमूलवासात्। नम्रोत्तमाङ्कविनिवेशितहस्तपद्मा - च्छंभो: परं किमपि दैवमहं न जाने ॥ १ ॥
निर्व्याजपूर्णकरुणाननिखिलामरेड्या- च्छंभो: परं किमपि दैवमहं न जाने ॥। २ ॥
मौनीन्द्ररक्षणकृते जितकालगर्वा- त्पापाब्धिशोषणविधौ जितबाडवाग्नेः ।
च्छंभो: परं किमपि दैवमहं न जाने ॥। ३ ॥
Page 371
३२६
विज्ञानमुद्रितकराच्छरदिन्दुशुभ्रा- द्विज्ञानदाननिरताज्जडपङ्कयेऽपि। वेदान्तगेयचरणाद्विधिविष्णुसेव्या- च्छंभो: परं किमपि दैवमहं न जाने ।। ४ ॥
इति श्रीशंभुस्तवः संपूर्णः ।।
Page 372
॥ श्रीः ।।
॥ श्रीधीरगुरुभूतेश्वरस्तोत्रम् ।
माङ्गल्यदाननिरत प्रणमज्जनानां मान्धातृमुख्यधरणीपतिचिन्तिताडे। मान्दान्धकारविनिवारणचण्डभानो मां पाहि धीरगुरुभूत शशाङ्कमौले॥ १॥
मां प्राप्नुयादखिलसौख्यकरी सुधीश्च माकन्दतुल्यकविता सकला: कलाश्च। क्काचित्कयत्पदसरोजनतेर्हि स त्वं मां पाहि धीरगुरुभूत शशाङ्कमौले. ॥२॥
मातङ्गकृत्तिवसन प्रणतार्तिहारि- न्मायासरित्पतिविशोषणबाडबाग्रे। मानोन्नतिप्रद निजाद्विजुषां नराणां मां पाहि धीरगुरुभूत शशाङ्कमौले॥ ३ ॥ इति श्रीधीरिगुरुभूतेश्वर स्तोन्रं संपूर्णम्।।
Page 373
श्रीशैलक्षेत्रे ॥ श्रीमल्िकार्जुनप्रश्नमालिकास्तवः ॥
का संबुद्धिर्नक्षत्रेशः केन विराजति मात्रुत्सङ्ग:। गिरिवरपुत्र्याः पत्युः शीर्षे केन विराजति वदत कवीन्द्राः ।। १ ।।
का भाति रमणीशीर्षे को हन्ता शल्यसारथेः । भ्रमराम्बापतिः को वा वदन्तु विबुधोत्तमाः ॥ २ ।।
षट्चरणस्य च का संबुद्धि- रलोके जन्तो: का हितजननी। साधव्याश्चित्ते भाति च को वा श्रीशैलाग्रे राजति कश्र ॥। ३ ।। इति श्रीमल्विकार्जुनप्रश्नमालिकास्तवः संपूर्णः ।।
१. चन्द्र+किशोरेण=चन्द्रकिशोरेण; २. मल्लिका+अर्जुन := मष्िकार्जुन :; ३. भ्रमर+अम्बा+पतिः=भ्रमराम्बापतिः.
Page 374
श्रीदेवदानक्षेत्रे श्रीगिरिपल्लवनाथेश्वरस्तुतिः
पल्लवसदृक्षतावक- पदविन्यासाज्जगाम पल्लवताम्। यद्विरिरसौ ततस्त्वं गिरिपलवनाथशब्दवाच्योऽभू:॥१॥
वृक्षलतानां पलव- मिह सिद्धं नैव भूमिधर्तुर्हि। शक्तिस्तवाद्भुतातो गिरिपल्लवमत्र दृष्टमतिचित्रम् ॥२॥।
गङ्गाघर करुणाकर बिम्बाधर बालकुमुदबन्धुधर। गरलाम्बरविनिवारण पादसरोजे नमस्ये ते ।। ३ ।।
इति श्रीगिरिपल्लवनाथेश्वरस्तुति: संपूर्णा II
Page 375
श्रीदूर्वाक्षेत्रे [अरवङ्गुलापरनामके] ॥ श्रीदूर्वेशस्तोन्नम्॥
गणनाथषण्मुखयुतो गिरिजासं्लेषतुष्टहृदयाब्जः । दूर्वाभिख्यपुरस्थाँ- लोकान्परिपातु भक्तिविनययुतान्॥ १॥
विद्यानाथ विनीतिभक्तिसहिताँलोका्कृपावारिधे दूर्वाभिख्यपुरस्थितान्करुणया पाहीभवक्रं यथा।
शान्त्यादैरपि दिव्यमुक्तिपदवीसंदर्शकैः शंकर॥।
इति श्रीदूर्वेशस्तोन्नं संपूर्णम्।।
Page 376
एत्तमानूर्षेतने ॥ श्रीपरमशिवस्तवः॥
प्रातर्दक्षिणवदनो मध्याह्वे शबररूपधारी च। सायं गिरिजायुक्त- स्त्रेधा ह्येकोऽपि भासि परमशिव ॥ १ ॥
इति श्रीपरमशिवस्तवः संपूर्णः ।।
Page 377
श्रीवक्यक्षेत्रे
॥ श्रीशिवस्तुतिः
वक्यक्षेत्रनिवासि- ञ्छक्त्या विनतेष्टवितरणसमर्थ। शाक्यमताविषय विभो तर्कविदूरात्मरूप पाहि शिव ।। १ ॥
इति श्रीशिवस्तुतिः संपूर्णा ।I
Page 378
॥ श्रीः ।।
॥ श्रीशिवनवरत्नमालास्तवः ॥
कलय कलावित्प्रवरं कलया नीहारदीधिते: शीर्षम्। सततमलंकुर्वाण प्रणतावनदीक्ष यक्षराजसख ॥ १ ॥
कान्तागेन्द्रसुतायाः शान्ताहंकारचिन्त्यचिद्रूप । कान्तारखेलनरुचे शान्तान्तःकरणमेनमव शंभो.॥२॥
दाक्षायणीमनोऽम्बुज- भानो वीक्षावितीर्णविनतेष्ठ। द्राक्षामधुरिममदभर- शिक्षाकर्त्री प्रदेहि मम वाचम् ॥ ३ ॥
Page 379
३३४
पारदसमानवर्णो नीरदनीकाशदिव्यगलदेशः । पादनतदेवसङ्क: पशुमनिशं पातु मामीशः ॥ ४ ॥
प्रत्यक्षो भव शंभो गुरुरूपेणाशु मेऽद्य करुणाब्धे। चिरतरमिह वासं कुरु जगतीं रक्षन्प्रबोधदानेन ॥ ५॥
यक्षाधिपसखमनिशं रक्षाचतुरं समस्तलोकानाम्। वीक्षादापपितकवितं दाक्षायण्याः पति नौमि ॥ ६॥
यमनियमनिरतलभ्यं शमदममुखषद्कदानकृतदीक्षम्। रमणीयपदसरोजं शमनाहितमाश्रये सततम्।। ७।।
Page 380
श्रीशिवनवरत्नमालास्तवः । ३३५.
यमिहन्मानसहंसं · शमिताघौघं प्रणाममात्रेण। अमितायुःप्रदपूजं कमितारं नौमि शैलतनयायाः ॥८॥
येन कृतमिन्दुमौले मानववर्येण तावकस्मरणम्। तेन जितं जगदखिलं को न ब्रूते सुरार्यतुल्येन ।। ९।।
इति श्रीशिवनवरत्नमालास्तवः संपूर्ण: ।।
Page 381
।। श्रीः ।i
श्रीशिवस्तुतिकदम्बम् ॥
- +-
आह्वादजनकस्याद्य सांनिध्यात्तव शंकर। चन्द्रश्चन्द्रत्वमापेदे जाने चन्द्रलसज्जट ॥I १ ॥
कालकूटं निगृह्यादा- वरक्ष: सकलं जगत्। को वात्र विस्मयः शंभो कालस्यैकस्य निग्रहे ॥ २ ॥
अभवस्त्वं सूचयितुं लोकानामर्धनारीशः । अर्धो वेत्याम्नाय: स्वार्थपरो नार्थवाद इति ॥ ३ ॥
Page 382
श्रीशिवस्तवकदम्बम । ३३७
जडताविदलनदीक्षित जडतापहृतिं करोषि नो चेन्मे। दीक्षाभङ्गो न भवे- द्दाक्षायण्याश्रिताड् किमु तेन ।। ४ ॥
पशुपतिमव मां शंभो पश्चुपांतरास गिरिश यस्मात्वम् । श्रुतिरप्येवं ब्रूते कर्तव्या ह्यात्मरक्षेति ॥ ५ ॥
शीर्षोपरि चन्द्रस्ते लोके शास्त्रे च विख्यातः । कण्ठोपर्यकलङ्क: पूर्णः कोऽयं निशाकरो ब्रहि ॥ ६॥
कवित्ववारशिशरन्निशेशं जडत्वनागेन्द्रविभेदसिंहम्। मृगत्वगाबद्धकटिप्रदेशं महत्वदं नौमि नताय शंभुम ॥।७।। W. 22
Page 383
३३८
प्रयाति सर्वोत्तमतां जडोऽपि। तमम्बिकामानसपद्महंस- मुपाश्रये सत्वरचित्तशुद्धयै ।। ८ ।।
बहूनां जनानां मनोऽभीष्टजातं सुसूक्ष्मं वितीर्याशु गर्वायसे त्वम्। महेशान यद्यस्ति शक्तिस्तवाहो महन्मन्मनोऽभीष्टमाशु प्रयच्छ ॥ ९ ॥
अपां पुष्पार्धस्य प्रतिदिनमहो धारणवशा- त्प्रभो किं निर्वेदाद्धरणिगतपुष्पालिमधुना।: रसाद्धत्से शीर्षे शशधरकिरीटागतनया- सहाय प्रबूहि प्रणतजनकारुण्यभरित ॥
बहोः कालात्किं वा शिरसि कृतवासं तब विधुं वियोगं किं पत्युर्भृशमसहमाना: स्वयमहो। समालिङ्चन्त्येताः पतिमतिरसात्पुष्पमिषतः प्रभो तारास्तस्मादसि सुमकिरीटस्त्वमधुना ।११।।'
Page 384
श्रीशिवस्तवकव्म्बम । ३३९
भाक्तानां हृद्रथानां निजनिजपदवीप्राप्तये पार्वतीशः कारुण्यापारवारांनिधिरगपतिजासंयुतः संभ्रमेण। आरुह्यैकं हि बाह्यं रथमिह निखिलांश्चालयन्किं पुरोक्ता- न्गर्वे पक्षीशवाय्वोर्हरति करुणया शीघ्रनम्रेष्टदायी।
मत्पापानां बहूनां परिमितिरधुनाधीश नास्त्येव नूनं त्वद्वत्पापोपशान्तिप्रदमिह भुवने नास्ति दैवं च सद्यः। तस्मान्मत्पापराशि दह दह तरसा देहि शुद्धां च बुद्धिं स्रोतः श्रेष्ठावतंस प्रणतभयहर प्राणनाथागजायाः॥
कामं सन्तु सुराः स्वपादनमनस्तोत्रार्चनाभिश्विरं देहं कर्शयते जनाय फलदास्तान्नाश्रये जात्वपि। यो जात्वप्यवशात्स्वनाम वदते लोकाय शीघ्रेष्टदः सोऽव्या्रेतुविहीनपूर्णकरुणः कान्तायितार्धः शिवः॥
नित्यानित्यविवेकभोगविरती शान्त्यादिषद्कं तथा मोक्षेच्छामनपायिनीं वितर भो शंभो कृपावारिधे। वेदान्तश्रवणं तदर्थमननं ध्यानं चिरं ब्रह्मणः सच्चिद्रूपतनोरखण्डपरमानन्दात्मनः शंकर ॥ १५ ॥
Page 385
३४० भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
मन्नीकाशतनुं प्रगृह्य करुणावारांनिधे सत्वरं शृङ्गाद्रौ वस मोदतः करुणया व्याख्यानसिंहासने। कुर्वल्ोकतरति स्वधर्मनिरतां सौख्यैरशषैर्वृता- मद्वैतात्मविबोधपूर्णहृदयां चातन्वपर्णोपते ॥ १६ ॥
यत्पदाम्बुजसमर्चनसक्ता सक्तिमाशु विषयेषु विहाय। सच्चिदात्मनि विलीनमनस्का: संभवन्ति तमहं शिवमीडे ॥ १७॥
रजनीवलभचूडो रजनीचरसेव्यपदपद्मः। राकाशशाङ्कधवलो राजति रमणीगृहीतवामाङ्गः ॥ १८।।
करवाणीतनुभिस्ते करवाणीशाङ्क्िसंनति मोदात्। करवाणीतनुशुद्धयै करवाणीश्रीबहुत्वाय ॥ १९ ॥
इति श्रीशिवस्तवकदम्बं संपूर्णम् ।।
Page 386
। श्रीः ।।
॥ श्रीशिवसुवर्णमालास्तवः ।
अनेककोटिब्रह्माण्ड- जननीनायकप्रभो। अनेकपमुखस्कन्द- परिसेवित पाहि माम् ॥ १ ॥
आकरापारनिर्व्याज- करुणायाः सतीपते। आशाभिपूरकानम्र- विततेः पाहि शंकर ॥ २ ॥
इभाश्वमुखसंपत्ति- दानदक्षकपालव। इष्ट प्रालेयशैलेन्द्र- पुत्र्याः पाहि गिरीश माम् ॥ ३ ॥
Page 387
३४२
ईहाशून्यजनावाप्य नतानन्दाब्धिचन्द्रमः । ईशान सर्वविद्याना- मिन्दुचूड सदाव माम् ॥४ ॥
उरगाधिपसंराज-
उडुराजकृतोत्तंस गिरिजासख मामव ॥ ५॥
ऊरीकृतविनम्रेष्ट- पूगसंपूरणव्रत। अखिलामरकोटीर- निघृष्टपद पाहि माम् ॥६॥।
ऋद्विदाम्भोजवासायाः काममाशु नमत्ततेः । शैंलन्द्रतनयाल्लिष्ट शर्व मां पाहि सर्वदा॥ ७॥
Page 388
श्रीशिवसुवर्णमालास्तवः । ३४३
ऋस्वराख्येयरूपाय भूतिदायादरादूतम्। षण्मुखेभास्यपूज्याय नमश्चन्द्रार्धमौलये ।। ८।।
लकाराख्याय लक्ष्मीश- द्रुहिणाद्यर्चिताङ्ये। अपारकरुणाजन्म- भूमये शंभवे नमः ॥ ९ ॥
लस्वरूप ललाटाक्ष लाकिन्यादिनिषेवित। लावण्याकर कारुण्य- वारिधे पाहि मां प्रभो ॥ १०॥
एणाङ्कचूड काणाद- शास्त्रप्रज्ञाप्रदायक। शोणाधर नमस्यामि त्वत्पादाम्बुरुहद्वयम् ।। ११ ।।
Page 389
३४४ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
पेहिकामुष्मिके पुंसां सुलभे यत्पदार्चनात्। चन्द्रार्धविलसन्मौलिं नमामि तमुमापतिम् ॥१२ ॥
ओमित्याख्यां यस्य वेदा वेदान्ताश्च जगुर्मुदकः । ओंकारजपतुष्टं तं नौमि चन्द्रार्धशेखरम् ॥ १३ ॥
औदासीन्यं समस्तेषु विषयेषु प्रकुर्वताम्। सुलभं जगदीशानं पार्वतीपतिमाश्रये ॥ १४ ॥
अंगशोभापराभूत- कोटिराकानिशाकरम् । अन्धकान्तककामादि- गर्वहारिणमाश्रये ॥ १५ ।।
Page 390
श्रीशिवसुवर्णमालास्तवः । ३४५
अश्च उश्र मकारश्र यन्नामावयवाक्षराः । अशेषशुभदातारं तं नौमि शशिशेखरम् ॥ १६ ॥
कविता वृणुते रतीशतुल्यं पतिमास्थासहितेत मानिनी। तरसा पुरुषं यदब्चिनम्रं तमहं नौमि शशाङ्कबालचूडम् ॥ १७॥
खण्डेन चान्द्रेण किरीटगेन विराजमानं वृषभाधिरूढम् । खवायुतेजोऽ्म्बुधरादिरूपं नमामि शैलेन्द्रसुतासमेतम् ॥ १८ ।।
गद्यानि पद्यानि च शीघ्रमेव मूकस्य वक्रादपि निःसरन्ति। यदीयकारुण्यलवात्तमीशं नमामि चन्द्रार्भकभासिमौलिम्॥ १९ ॥
Page 391
३४६
घटोद्वाद्या मुनयो यदक्रि- समर्चनातो महतीं प्रपन्नाः । सिद्धिं तमानम्रजनेष्टदान- निबद्धदीक्षं प्रणमामि शंभुम् ॥२०॥
ङकारवाच्याय नमज्जनौघ- विद्याप्रदानप्रवणाय शीघ्रम्। चटागमूलैकनिकेतनाय श्रीदक्षिणास्याय नमः शिवाय ॥ २१॥
चयेन भासां वपुषश्चकोर- बन्धुं जयन्तं जितपुष्पचापम्। प्रालेयशैलेन्द्रसुतामनोडब्ज भानुं भजे कंचन देववर्यम् ॥ २२॥
छत्रं च वालव्यजने मनोझे समुद्रकाज्ची पृथिवीं च लोकाः ।
Page 392
श्रीशिवसुवर्णमालास्तवः । ३४७
जन्मस्वनेकेषु विधाय धर्मा-
जिज्ञासते यत्पदमादरेण तं नौमि सच्चित्सुखरूपमीशम् ॥ २४॥
झरी दधानं दिविषत्तटिन्या झटित्ययोग्यानपि भक्तिपूर्णान्। पुनानमर्धेन्दुलसत्किरीटं युवानमीशं कलयामि चित्ते ॥ २५ ॥।
अकाररूपाय रवीन्दुवहि- daww नेत्राय नानाविधरूपध्त्रे। लोकावनायातिम नोहराय शैलेन्द्रकन्यापतये नमोऽस्तु ॥२६॥ RESE.
टवर्णवाच्याय तटित्प्रभाय यमादियोगाङ्गविदर्चिताय। शमादिसंपत्सहिताप्यपाद- पश्माय गौरीपतये नमोऽसु ॥२७॥
Page 393
३४८
ठयुक्त्रिवर्णप्रतिपादिताय हराय निःशेषविषाघहत्रे। श्रीनीलकण्ठाय यमिप्रवीर- ध्येयाय कुर्मः प्रणति प्रमोदात् ॥ २८॥
डामरप्रमुखदुःखसमूह- ध्वंसदक्षचरणस्मरणस्य। शैलजाहृदयपङ्कजभानोः शंकरस्य चरणौ प्रणतोऽस्मि ॥ २९॥
ढक्काख्यवाद्यश्रवणोत्सुकाय प्रौढाय कन्दर्पशरप्रभेदे। शिवाय चन्द्रार्धलसज्जटाय कुर्म: प्रमोदात्प्रणतेः सहस्रम् ॥ ३० ॥
णान्तदादिहरिदुन्मुखमूर्ते नाकनाथपरिसेवितपाद। वासलोल वटवृक्षतले मां वारणास्यमिव पाहि दयालो ॥ ३१ ॥
Page 394
श्रीशिवसुवर्णमालास्तवः। ३४९
तप्ता: संसृतिवहिना भुवि नराः संप्राप्य सद्देशिकं
युक्या श्रत्यविरुद्धया तदनुसंचिन्तयार्थमाद्योदितं ध्यात्वाजस्त्रमवापुवन्ति यमहं तं नौमि गौरीपतिम्।
थाथैयति समस्तदेववनिता नृत्यं यदग्रेऽन्वहं कुर्वन्यम्बुजसंभवप्रभृतय: स्तुन्वन्ति वेदैश्व यम्। इन्द्राणीशरमाधवादिमसुरा यस्यार्चनां कुर्वते कल्पागप्रभवैः सुमैस्तमनिशं नौम्यद्रिजावल्लभम्॥
Page 395
श्रीरामेश्वरक्षेत्रे
॥ श्रीरामनाथस्तुतिः॥
-+ -
श्रीरामपूजितपदाम्बुज चापपाणे श्रीचक्रराजकृतवास कृपाम्बुराशे। श्रीसेतुमूल चरण प्रवणान्तर ञ्न श्रीरामनाथ लघु तारय जन्मवार्धिम्।।
नम्राघबृन्दविनिवारणबद्धदीक्ष शैलाधिराजतनयापरिरब्धवर्ष्मन्। श्रीनाथमुख्यसुरवर्यनिषेविताडे श्रीरामनाथ लघु तारय जन्मवार्घिम् ॥ २ ॥
शूराहितेभवदनाश्रितपार्श्व्वभाग ऋ्ूरारिवर्गविजयप्रद शीघ्रमेव।
श्रीरामनाथ लघु तारय जन्मवार्घिम् ॥ ३ ॥
Page 396
श्रीरामनाथस्तुतिः । ३५१
शब्दादिमेषु विषयेषु समीपगेष्व- प्यासक्तिगन्धरहितान्निजपादनम्रान्। कुर्वाण कामदहनाक्षिलसल्ललाट श्रीरामनाथ लघु तारय जन्मवार्धिम् ॥ ४ ॥
इति श्रीरामनाथस्तुतिः संपूर्णा ।।
Page 397
।। श्रीः ।।
॥ श्रीदक्षिणामूर्तिदशकम्॥
- +* -
पुन्नागवारिजात- प्रभृतिसुमस्त्रग्विभूषितग्रीवः । पुरगर्वमर्दनचण: पुरतो मम भवतु दक्षिणामूर्तिः ॥ १॥
पूजितपदाम्बुजातः पुरुषोत्तमदेवराजपद्मभवैः। पूगप्रदः कलानां पुरतो मम भवतु दक्षिणामूर्तिः ॥२॥
हालाहलोज्ज्वलगल: शैलादिप्रवरगणैर्वीतः । कालाहंकृतिदलन: पुरतो मम भवतु दक्षिणामूर्तिः ॥ ३॥
Page 398
श्रीदक्षिणामूर्तिदशकम्। ३५३
कैलासशैलनिलयो लीलालेशेन निर्मिताजाण्डः । बालाब्जकृतवतंसः पुरतो मम भवतु दक्षिणामूर्तिः ॥४ ॥
चेलजितकुन्ददुग्धो लोल: शैलाधिराजतनयायाम्। फालविराजद्वह्निः पुरतो मम भवतु दक्षिणामूर्तिः ॥५॥
न्यग्रोधमूलवारसा न्यक्कृतचन्द्रो मुखाम्बुजातेन। पुण्यैकलभ्यचरण: पुरतो मम भवतु दक्षिणामूर्तिः ॥६॥
मन्दार आनततते- र्बृन्दारकबृन्दवन्दितपदाब्जः । चन्दारुपूर्णकरुणः पुरतो मम भवतु दक्षिणामूर्तिः ॥।७॥ W. 23
Page 399
३५४
मुक्तामालाभूष- स्त्यक्ताशप्रवरयोगिभि: सेव्यः । भक्ताखिलेष्टदायी पुरतो मम भवतु दक्षिणामूर्तिः ॥८॥
मुद्रामालामृतघट- पुस्तकराजत्कराम्भोजः । मुक्तिप्रदाननिरतः पुरतो मम भवतु दक्षिणामूर्तिः ॥९॥
स्तोकार्चनपरितुष्टः शोकापहपादपङ्गजस्मरणः । लोकावनकृतदीक्षः पुरतो मम भवतु दक्षिणामूर्तिः ॥ १० ॥
इति श्रीदक्षिणामूर्तिदशकं संपूर्णम्॥
Page 400
॥ श्रीः ।।
॥ श्रीदक्षिणामूर्त्यष्टकम्॥
पायय जनमिमममृतं दुर्लभमितरस्य लोकस्य। नतजनपालनदीक्षित मेधाधीदक्षिणामूर्ते ॥ १॥
स्तोतुं वा नन्तुं वा जडविषयासक्तहन्न शक्रोमि। नैसर्गिकीं कुरु कृपां मयि वटतटवास दक्षिणामूर्ते ।। २ ॥।
स्फुरतु मम हृदि तनुस्ते पुस्तकमुद्राक्षमालिकाकुम्भान्। दधती चन्द्रार्धलस- च्छीर्षा श्रीदक्षिणामूर्ते।। ३।।
Page 401
३५६
सहमान दक्षिणानन सहमानविहीनमत्कमन्तुततीः । सहमानत्वं त्यज वा युक्तं कुर्वत्र यद्विभाति तव ।। ४ ।।
मेधाप्रज्ञे जन्ममूकोऽपि लोक: प्रामोत्यत्रिं पूजयन्यस्य लोके। तं पादाम्भोजातनम्रामरालि मेधाप्रज्ञादक्षिणामूर्तिमीडे ॥ ५॥
गङ्गानिर्झरिणी हिमाद्रिकुहराद्यद्वत्सुधांशोः प्रभा निर्गच्छत्यतिवेगतः कमपि च त्यक्त्वा प्रयत्नं मुह्ठः । तद्वद्यत्पदभक्तवक्रकुहराद्वाणी जवान्निःसरे- त्तं वन्दे मुनिबृन्दवन्द्चरणं श्रीदक्षिणास्यं मुदा ।।
वाराशिं विधिविष्णुमुख्यदिविजैः संसेविताि मुदा। नन्दीश प्रमुखैर्गणैः परिवृतं नागास्यषड्कक्रयु- क्पार्श्व्व नीलगलं नमामि वटभूरुण्मूलवासं शिवम्।।
Page 402
श्रीदक्षिणामूर्त्यष्टकम्। ३५७
शीतांशुप्रतिमानकान्तिवपुषं पीताम्बुराश्यादिभि- र्मौनीन्द्रैः परिचिन्त्यमानमनिशं मोदाड्ृदम्भोरुहे। शान्तानङ्गकटाक्षिभासिनिटिलं कान्तार्धकायं विभुं वन्दे चित्रचरित्रमिन्दुमुकुटं न्यग्रोधमूलाश्रयम्।।
इति श्रीदक्षिणामूर्त्यष्टकं संपूर्णम्।।
Page 403
॥ श्रीः ।।
॥ श्रीदक्षिणास्यभुजङ्गप्रयातस्तुतिः॥
- र+
मवाम्भोधिपार नयन्तं स्मक्ता- न्कृपापूरपूर्णैरपाङ्गै: स्वकीयैः । समस्तागमान्तप्रगीतापदानं सदा दक्षिणास्यं तमाराधयेहम् ॥ १ ॥
चतुर्विशदर्णस्य मन्त्रोत्तमस्य प्रजापादृढं वश्यभावं समेत्य। प्रयन्छत्यरं यश्च विद्याममोघां सदा दक्षिणास्य नमाराधयेऽहम् ॥ २ ॥
जडायापि विद्यां प्रयन्छन्तमाशु प्रपन्नार्तिविध्वंसदक्षाभिधानम्। जराजन्ममृत्यून्हरन्तं प्रमोदा- त्सदा दक्षिणास्यं तमाराधयेऽहम् ॥ ३॥
Page 404
श्रीदक्षिणास्यभुजङ्गप्रयातस्तुतिः । ३५९
यमाराध्य पद्माक्षपद्ोद्गवाद्याः सुराम्याः स्वकार्येषु शक्ता बभूवुः । रमाभारतीपार्वतीस्तूयमानं मदा दक्षिणास्यं तमाराधयेऽहम् ॥ ४ ॥
सुधासूतिबालोल्लसन्मौलिभागं सुधाकुम्भमालालसत्पाणिपद्मम्। सपुत्रं सदारं सशिष्यं सवाहं मदा दक्षिणास्यं तमाराधयेऽहम् ॥ ५॥
गजास्याग्निभूसेव्यपादारविन्दं गजाश्वादिसंपत्तिहेतुप्रणामम्। निजानन्दवाराशिराकासुधांशुं शुचीन्द्विर्कनेत्र भजे दक्षिणास्यम् ॥ ६॥
गुणान्पद्शमादानिहामुत्र भोगे विरक्ति विधेकं धुवानित्ययोश्च। मुमुक्षां च शीघ्रं लभेत प्रसादा- त्तमानन्दकन्दं भजे दक्षिणास्यम्॥७॥
Page 405
३६० भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
जडो जन्ममूकोऽपि यन्मन्त्रजप्तुः करस्पर्शनात्स्यात्सुराचार्यतुल्यः । तमज्ञानवारांनिधेर्बाडबाम्निं मुदा सर्वकालं भजे दक्षिणास्यम् ॥ ८॥
जहौ मृत्युभीति यदीयाद्विपद्मं सदा पूजयित्वा मृकण्डोस्तनूजः । तमर्द्रान्द्रकन्यासमाल्लिष्टदेहं कृपावारिराशिं भजे दक्षिणास्यम् ॥। ९॥'
पुरा कामयाना पतिं स्वानुरूपां चरित्वा तपो दुष्करं शैलकन्या। अवापादराद्या रुचा कामगर्वे हरन्तं तमन्तर्भजे दक्षिणास्यम् ॥ १०॥
यदीयाच्चिसेवापराणां नराणां सुसाध्या भवेयुर्जवात्सर्वयोगाः । हठाद्याः शिवान्ता यमाद्यक्युक्ता मुदा सन्ततं तं भजे दक्षिणास्यम् ॥ ११॥
Page 406
श्रीदक्षिणास्यभुजङ्गप्रयातस्तुतिः । ३६१
वटागस्य मूले वसन्तं सुरस्त्री- कदम्बैः सदा सेव्यमानं प्रमोदात्। वरान्कामितान्नम्रपङ्कयै दिशन्तं दयाजन्मभूमिं भजे दक्षिणास्यम् ॥ १२ ॥।
विधूताभिमानैस्तनौ चक्षुरादा- वहंत्वेन संप्राप्यमेकाग्रचित्तैः । यतीन्द्रैर्गुरुश्रेष्ठविज्ञाततत्वै- र्महावाक्यगूढं भजे दक्षिणास्यम्॥ १३ ॥
शुकाद्या मुनीन्द्रा विरक्ताग्रगण्याः समाराध्य यं ब्रह्मविद्यामवापुः । तमल्पार्चनातुष्टचेतोऽम्बुजातं चिदान्दरूपं भजे दक्षिणास्यम् ॥। १४ ॥।
द्रवेद्यस्य साक्षात्कृतिः पुण्यभाजाम् । अखण्डं सदानन्दचिद्रूपमन्तः सदाहं मुदा तं भजे दक्षिणास्यम् ॥ १५ ॥
Page 407
३६२ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
सुवर्णाद्रिचापं रमानाथबाणं दिनेशेन्दुचक्रनं धरास्यन्दनाम्यम्। विधिं सारथिं नागनाथं च मौर्वी प्रकुर्वाणमीशं भजे दक्षिणास्यम् ॥ १६ ॥
कराम्भोरुहैः पुस्तकं बोधमुद्रां सुधापूर्णकुम्भं स्रजं मौक्तिकानाम्। दधानं धराधीशमौलौ शयानं शशाङ्कार्धचूडं भजे दक्षिणास्यम् ॥ १७॥
कलादानदक्षं तुलाशून्यवक्रं शिलादात्मजेड्यं वलारातिपूज्यम्। जलाद्यष्टमूर्ति कलालापयुक्तं फलालिं दिशन्तं भजे दक्षिणास्यम् ॥ १८॥
यदालोकमात्रान्नतानां हृदब्जे शमाद्या गुणाः सत्वरं संभवन्ति। प्रणम्रालिचेतःसरोजातभानुं गुरुं तं सुरेड्यं नमामो भजाम: ॥ १९ ॥
Page 408
श्रीदक्षिणास्यभुजङ्गप्रयातस्तुतिः। ३६३
पिनद्धानि भक्त्याख्यसूत्रेण कण्ठे सदेमानि रत्नानि धत्ते दृढं यः। मुदा मुक्तिकान्ता द्रुतं तं वृणीते स्वयं शान्तिदान्तिप्रमुख्यालियुक्ता ॥। २०।।
इति श्रीदक्षिणास्यभुजङ्गप्रयातस्तुतिः संपूर्णा ।
Page 409
॥ श्रीः ।।
।। श्रीदक्षिणास्यनक्षत्रमालास्तोत्रम्।
श्रीकण्ठमिन्दर्भकभासिचूडं श्रीज्ञानदानव्रतबद्धदाक्षम्। श्रीशाम्बुजन्मप्रभवादिपूज्यं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ १ ॥
हरन्तमानम्रजनानुताप हयेभवक्रेडितपादपद्मम्। हृदा मुनीन्द्रैः परिचिन्त्यमानं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ २ ॥
हस्ताब्जराजद्वरपुस्तमुद्रा- मुक्ताक्षमालामृतपूर्णकुम्भम्। हरिद्धवाकाड्क्षितपादसेवं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ ३ ॥
Page 410
श्रीदक्षिणास्यनक्षत्रमालास्तोत्रम्। ३६५
हंसाग्निचन्द्रेक्षणमन्धकारि- माकारनिर्धूतमनोजगर्वम्। हृतादिमाज्ञानमगोद्भवेशं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ ४ ॥
हत्वा पुरा कालमखर्वगर्व मृकण्डुसूनो: परिरक्षणं यः । चकार कारुण्यवशात्तमेनं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ ५॥
हृत्वा तमः सत्वरमेव हार्द दत्वा च बोधं परमार्थसंस्थम्। मोक्षं ददात्याशु नताय यस्तं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ ६॥
हसन्मुखाम्भोरुहमिन्दुकुन्द- नीकाशदन्तावलिशोभमानम्। रदाम्बराध:कृतपक्कबिम्बं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ ७॥
Page 411
३६६ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
हेलालवान्निर्मितविश्वबृन्दं बालारुणाभाङ्गियुगं दयालुम् । पश्यन्तमुत्सङ्गगतं षडास्यं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥। ८।।
ह्रीमान्भवेद्देवगुरुर्यदीय- पादाब्जसंसेवकलोकवाचा। तं दिव्यवाग्दानघुरीणमाशु श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ ९ ॥
हारायिताहीशमनङ्गगर्व- भङ्गप्रगल्भान्प्रणतानशेषान्। कुर्वन्तमिष्टप्रदमष्टमूर्ति श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ १० ॥
हरिर्जहाराचलकन्यका च यद्वर्ष्मणोऽर्ध तपसा हि पूर्वम्। अतोऽशरीरं तमशेषसंस्थं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ ११ ॥
Page 412
श्रीदक्षिणास्यनक्षत्रमालास्तोत्रम्। ३६७
हन्यादशेषं कलुषं यदक्ि- पूजा प्रदद्यादपि सर्वमिष्टम्। तं पार्वतीमानसराजहंसं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ १२ ॥
हठादियोगान्प्रविधाय चित्त- स्थैर्य प्रपद्याडियुगं यदीयम्। ध्यायन्ति योगिप्रवरा मुदा तं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ १३ ॥
हितोपदेष्टा दयया नतानां निसर्गया यो यमिनां जवाद्दि। न्यग्रोधमूलैकनिकेतनं तं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ १४ ॥
हतारिषद्कैरनुभूयमानं नितान्तमानन्दघनस्वरूपम्। नतापराधान्सहमानमीशं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ १५ ॥
Page 413
३६८
हित्वा धनापत्यकलत्रबन्धू- न्दत्वाभयं भूतततेर्द्विजाम्याः । यं यान्ति लोके शरणं सदा तं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ १६ ॥
हृदम्बुजाते विनिवेश्य चित्तं निरुध्य चक्षु:प्रमुखाक्षवर्गम्। ध्यायन्ति यं शैलसुतायुतं तं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ १७ ॥
हासप्रभानिर्जितभाभिमानं प्रासार्थजुष्टां कवितां दिशन्तम्। नतोत्तमाख्जेषु करं दधानं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ १८॥
हैय्यब्रवीनं हृदयम्रदिम्ना स्वरेण हंसं चरणेन पद्मम्।
श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ १९ ॥
Page 414
श्रीदक्षिणास्यनक्षत्रमालास्तोत्रम्। ३६९
हरेर्विधेश्चैव विवादशान्त्यै लिङ्गात्मना यः प्रबभूव पूर्वम्। तमादिमध्यान्तविहीनरूपं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ २०॥
हुताशनादित्यमही प्रमुख्या यस्याष्टमूर्तीर्निजगाद वेदः ।
श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ २१॥
हस्त्यन्तलक्ष्मीमपि दीनवर्यः प्रामोति यत्पादसरोजनत्या। तं कल्पवल्लीमदभञ्दक्षं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ २२ ॥
हयाभ्यमारुह्य गजोत्तमं वा समेत्य यत्पादयुगार्चकाय। यच्छन्ति राज्यं धरणीधवास्तं श्रीदक्षिणास्यं दृदि भावयेऽहम् ॥२३ ॥
Page 415
३७० भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
हवींषि संजुह्वति भूसुराम्याः कालेषु वह्नौ यदनुग्रहार्थम्। कर्मानुगुण्येन फलप्रदं तं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ २४ ॥
हेत्या ललाटस्थशुचेर्महाघ- वनं दहन्तं तरसैव मोदात्। कुर्वन्तमारान्नतचित्तशुद्धिं श्रीदक्षिणास्यं हदि भावयेऽहम् ॥ २५ ॥
हेमाश्मनोः साम्यमति करोति यत्पादपाथोरुहसक्तचित्तः । वैराग्यदानैकधुरंधरं तं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ २६ ॥
हालास्यगोकर्णमुखेषु दिव्य- क्षेत्रेषु वासं कृपया करोति। यः पादनम्रोद्धतये सदा तं श्रीदक्षिणास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ २७॥
Page 416
श्रीदक्षिणामूर्तिनक्षत्रमालास्तोत्रम् ३७१
हंसेन केनापि परादिनेमां कृतां प्रयत्नादतिमोदतश्च। नक्षत्रमालां दधतां नराणां कण्ठे भविष्यत्यचिरात्पराप्तिः ॥ २८ ।।
इति श्रीदक्षिणास्यनक्षत्रमालास्तोत्रं संपूर्णम्।।
Page 417
॥ श्रीः ।।
॥ श्रीदक्षिणामूर्तिमनुसुवर्णमालास्तवः॥
ओमिति निखिला देवा यस्याज्ञां शिरसि कुर्वते सततम्।
तमहं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम्॥। १॥
नत्वा यत्पदयुग्मं मूका अपि वाग्विधूतगुरव: स्युः । नतजनरक्षणदक्षं तमहं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम्॥२॥
मोहमतब्गजभेदन- पञ्चास्या यत्पदाम्बुजप्रणताः । मोहान्धकारमिहिरं तमहं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम्॥ ३॥
Page 418
श्रीदक्षिणामूर्तिमनुसुवर्णमालास्तवः। ३७३
भववारिधिमाशु तरे- त्कुल्यामिव यत्पदाम्बुजध्यानात्। भगवत्पदादिरूपं तमहं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम्॥ ४ ॥
गतिविजितहंसगर्वे गगनमरुदह्िजलधरारूपम्। गजमुखषडास्यपूजित- मनिशं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम ॥ ५।।
वरयन्तेऽखिलविद्याः स्वयमेव यदद्विपभ्मनम्रजनान्। वनवासलोलचित्तं तमहं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम् ॥ ६॥
तेन जितं जगदखिलं तनैवात्तं समस्तभाग्यं च। येन त्वत्पदयुगलं पूजितमपि जातु दक्षिणामूर्ते ।। ७॥
Page 419
३७४
दमशममुखास्तु सुगुणा: प्राप्यन्ते सत्वरं यस्य। पादाम्बुजयुगनमना- त्तमहं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम् ॥८॥
क्षितिपतयो दासा: स्यु- र्यत्पादपाथोजपूजकस्याशु। क्षितिधरशिखरावासं तमहं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम् ॥ ९ ॥
णाणेति यन्मनुस्थं वर्ण जप्तुः समस्तपुरुषार्थाः । करतलमध्यगता: स्यु- स्तमहं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम् ॥ १० ॥
मूर्ति निर्राक्ष्य मोहं प्राप्यागसुता पुरा तपस्तेपे। . यस्य प्राप्त्यै सुचिरं तमहं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम् ॥ ११॥
Page 420
श्रीदश्षिणामूर्तिमनुसुवर्णमालास्तवः। ३७५
तस्याणिमादिसिद्धि- र्विनैव योगं भवेन्न संदेहः । तरुणेन्दुभूषितजटं यस्त्वां नमतीह दक्षिणामूर्ते ।। १२।।
ये त्वत्पादाब्जयुगलं चित्ते संदधति दक्षिणामूर्ते। तान्मत्तवारणेन्द्रा दधति तुरंगाः सुवर्णशिबिकाश्च ॥ १३॥
मथितासुरसंदोहं मानसचरमद्रिराजतनयायाः । मानप्रदमानमता- मनिशं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम् ॥ १४ ॥
ह्यम्भोधौ लुठतां त- त्पारं गन्तुं यदीयपदभक्ति: । -संसृतिरूपे नौका तमहं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम् ॥ १५ ॥
Page 421
३७६ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
मेधाप्रज्ञे चेटी- भावं व्रजतो यदद्विनतिकर्तुः । मेनासखजाकान्तं तमहं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम् ॥ १६ ॥
धां बापूर्वी निखिलां योऽरं वारयति भक्तबृन्दस्य। धाम्रामपि धामत्वद- मनिशं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम् ॥ १७॥
प्रज्ञामात्रशरीरं प्रणताघाम्भोधिकुम्भसंजातम्। प्रत्यक्षं नतविततेः सततं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम् ॥ १८॥
ज्ञांशीभूताज्जीवा- न्भवमग्नान्ब्रह्मबोधदानेन। कुर्वाणं प्रविमुक्ता- न्सततं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम् ॥ १९ ॥
Page 422
श्रीदक्षिणामूर्तिमनुसुवर्णमालास्तवः। ३७७
प्रत्नवचस्ततिगेयं प्रज्ञादानप्रचण्डनिजनमनम् । प्रणवप्रतिपाद्यतनुं सततं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम् ॥ २०॥
यस्यार्धवर्ष्मलाभा- देवाभूत्सर्वमञ्चला गिरिजा। यमिवरहृदब्जनिलयं तमहं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम् ॥ २१॥।
छत्रीभूतवटागं छन्नमविद्याख्यवाससानादिम्। छत्रादिनृपविभूतिद- मनिशं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम् ॥ २२॥
स्वाहास्वधानिषेव्यं स्वाकृतिसंतोषितागजाहृदयम् । स्वाहासहायतिलकं सततं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम् ॥२३॥
Page 423
३७८
हासाधरीकृतविधुं हालाहलशोभमानगलदेशम्। हारायिताहिराजं सततं प्रणमामि दक्षिणामूर्तिम् ॥२४ ॥
श्रीमन्नृसिंहयतिरा- द्शिष्यः श्रीसच्चिदानन्दः । अकरोद्गुरुवरकृपया स्तोत्रं श्रीदक्षिणामूर्तेः ॥ २५॥
मनुवर्णघटितमेत- त्स्तोत्रं यः पठति भक्तिसंयुक्त: । तस्मै वटतटवासी दद्यात्सकलाः कलास्त्वरितम् ॥ २६ ॥
इति श्रीदक्षिणामूर्तिमनुसुवर्णमालास्तवः ।।
Page 424
॥ श्रीः ।।
॥ श्रीकालभैरवपश्चरत्नस्तुतिः ॥
खड्गं कपालं डमरुं त्रिशूलं हस्ताम्बुजे संदधतं त्रिणेत्रम् । दिगम्बरं भस्मविभूषिताङ्गं नमाम्यहं भैरवमिन्दुचूडम् ॥ १ ॥
कवित्वदं सत्वरमेव मोदा- न्नतालये शंभुमनोऽभिरामम्। नमामि यानीकृतसारमेयं भवाब्धिपारं गमयन्तमाशु ॥ २ ॥
जरादिदुःखौधविभेददक्षं विरागिसंसेव्यपदारविन्दम् । नराधिपत्व प्रदमाशु नन्त्रे सुराधिपं भैरवमानतोऽस्मि ॥ ३ ॥
Page 425
३८०
शमादिसंपत्प्रदमानतेभ्यो रमाधवाद्यर्चितपादपद्मम्। समाधिनिष्ठैस्तरसाधिगम्यं नमाम्यहं भैरवमादिनाथम् ॥४ ॥
गिरामगम्यं मनसोऽपि दूरं चराचरस्य प्रभवादिहेतुम्। कराक्षिपच्छून्यमथापि रम्यं परावरं भैरवमानतोऽस्मि ॥ ५॥
इति श्रीकालभैरवपञ्चरत्तस्तुतिः संपूर्णा ।/
Page 426
॥ श्रीः ।।
।। श्रीकालभैरवाष्टकम्॥
अङ्गसुन्दरत्वनिन्दिताङ्गजातवैभवं भृङ्गसर्वगर्वहारिदेहकान्तिशोभितम्। मङलौघदानदक्षपादपद्मसंस्मृति शृङ्गशैलवासिनं नमामि कालभैरवम् ॥ १ ॥
पादनम्रमूकलोकवाक्प्रदानदीक्षितं वेदवेद्यमीशमोदवार्धिशुभ्रदीधितिम्।
शृङ्गशैलवासिनं नमामि कालभैरवम् ॥ २ ॥
अम्बुजाक्षमिन्दुवक्रमिन्दिरेशनायकं कम्बुकण्ठमिष्टदानधूतकल्पपादपम्। अम्बरादिभूतरूपमम्बरायिताम्बरं शृभ्शैलवासिनं नमामि कालभैरवम् ॥ ३ ॥
Page 427
३८२ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
मन्दभाग्यमप्यरं सुरेन्द्रतुल्यवैभवं सुन्दरं च कामतोऽपि संविधाय सन्ततम्। पालयन्तमात्मजातमादरात्पिता यथा शृङ्गशैलवासिनं नमामि कालभैरवम् ॥ ४।
नम्रकष्टनाशदक्षमष्टसिद्धिदायकं कम्रहासशोभितुण्डमच्छगण्डदर्पणम्। कुन्दपुष्पुमानचोरदन्तकान्तिभासुरं शृङ्गशैलवासिनं नमामि कालभैरवम् ॥ ५ ॥
काशिकादिदिव्यदेशवासलोलमानसं पाशिवायुकिनरेशमुख्यदिग्धवार्चितम्।
शृङ्गशैलवासिनं नमामि कालभैरवम् ॥ ६
सारमागमस्य तुङ्गसारमेयवाहनं दारितान्तरान्ध्यमाशु नैजमन्त्रजापिनाम्। पूरिताखिलेष्टमष्टमूर्तिदेहसंभवं शृङ्गशैलवासिनं नमामि कालभैरवम् ॥७॥
Page 428
श्रीकाल भैरवाष्ट्कम् ३८१
कालभीतिवारणं कपालपाणिशोभितं खण्डितामरारिमिन्दुबालशोभिमस्तकम्। चण्डबुद्धिदानदक्षमक्षतात्मशासनं शृङ्गशैलवासिनं नमामि कालभैरवम् ॥ ८॥
इति श्रीकालभैरवाष्टकं संपूर्णम्।।
Page 429
॥। श्रीः ।।
।। श्रीशरवणभवदेवसेनेशषट्कम् ॥
करतलराजच्छक्त स्वरदपराभूतकुन्दसुमगर्व। सुरवरनिषेविताब्े शरवणभव पाहि देवसेनेश ॥ १॥
तटिदाभदेहकान्ते कटिविलसत्पीत वर्णकौशेय। पाटितशूरासुर भो शरवणभव पाहि देवसेनेश ॥ २ ॥
नीलग्रीवतनूभव बालदिनेशानकोटिनिभदेह। काल प्रतिभटमोदद शरवणभव पाहि देवसेनेश ॥ ३ ॥
Page 430
15717 श्रीशरवणभवदेवसेनेशषट्कम। ३८५
पदजितपङ्कज पङ्कज- भवपङ्कजनेत्रमुख्यसुरवन्द्य। पदवीं प्रापय महतीं शरवणभव पाहि देवसेनेश ॥ ४ ॥
तारकदैत्यनिवारक
तारक भवाम्बुराशे: शरवणभव पाहि देवसेनेश ॥ ५ ॥
पर्वतसुतामनोऽम्बुज- सद्ःसंजातवासरेशतते। सर्वश्रुतिगीतविभो शरवणभव पाहि देवसेनेश ॥ ६॥
इति श्रीशरवणभवदेवसेनेशषट् कं संपूर्णम् ।।
W.25
Page 431
शिवगिरिक्षेत्रे
॥ श्रीगुहस्तोत्रम् ॥
पार्थक्येन हि पित्रो: कर्तु सेवामशक्तेषु। भत्तेषु कि कृपातः पित्रोरैक्यं विभो धत्से ॥ १ ॥
शिवगिरिनिवासलोलं हिमगिरितनयामुखाम्बुजातरविम्। शिरसा नमामि मनसा- प्युरसा गुहमनिशमिष्टकल्पतरुम् ॥ २ ॥
वत्रशूलवरदाभयहस्त वज्रधारितनयाश्रितवामम् । कालकालहृदयाम्बुजभानुं नीलकण्ठवरवाहनमीडे॥ ३ ॥
इति श्रीगुहस्तोत्रं संपूर्णम्।।
Page 433
॥ श्रीषण्मुखः ॥
Page 434
श्रीकार्तिकेयक्षेत्रे
(तिरुञ्चेन्दूरपरनामके) ॥ श्रीसुब्रह्मण्यभुजङ्गप्रयातस्तुतिः॥
महेशाननाब्जार्कमर्धेन्दुफालं महाविघ्नवाराशिकुम्भप्रभूतम्। महेन्द्रादिसेव्यं प्रणम्रान्तरङ्गं महापापदाहं महेभास्यमीडे ॥ १ ॥
अपस्मार मुख्यान्क्षणाद्रोग़वर्या- न्हरन्तं नतानां निजाङ्गिप्रणामात्। भजे सूनुमाद्यस्य वैद्यस्य शंभो- रबोधामयस्य प्रशान्त्यर्थमारात् ॥२॥
अवज्ञाय खेलां चरन्तं कुमारं महेशं प्रणन्तुं विधि: संभ्रमेण। गतोऽन्तः पुनर्निष्क्रमन्येन कारा- गृहं प्रापितस्तं भजे तारकारिम् ॥ ३ ॥
Page 435
३८८
कथं चन्द्रतुल्यं मुखं ते वदाम: कलङ्केन हीनं तथा कृष्णपक्षे। क्षयेनापि नम्रान्तरध्वान्तभेदा- त्ततस्तद्विशिष्टं गुहेशानसूनो ॥४ ॥
कदाहं निरीहो हृदम्भोजमध्ये पयोजाभये कुक्कुटं शक्तिवर्यम्। करैः संदधानं सदा वीक्षमाणो मुदं पारशून्यां भजे कार्तिकेय ।। ५ ॥।
विवेकं विरक्ति शमादेश्च षद्कं मुमुक्षां च संप्राप्य कृत्वा विचारम्। दृढं बोधमाप्स्ये कदा वेदशीर्षैः कृपां कुर्वनाथे मयीशानसूनो ॥ ६॥
जनन्या: प्रसूते: स्थलं वासभूमि: पितुश्चेति शैलं न जह्यां कदापि। इतीवानताले: प्रबोधाय शैले वसन्तं सदा पार्वतीपुत्रमीडे॥ ७॥
Page 436
श्रीसुन्रह्मण्यभुजङ्गप्रयातस्तुतिः। ३८९
जनानां शयानं सदा हृद्विले तं भुजंगं मनःसंज्ञमारान्निहन्तुम्। मयूरं भुजंगस्य भोक्तारमास्ते समारुह्य नित्यं भवाञ्छंभुसूनो ॥। ८॥
नतानामभीष्टानि दातुं विचित्रा- ण्यलं शक्तिरस्तीति संबोधनाय। अजस्रं वहन्तं करे शक्तिमीडे पराशक्तिपुत्रं कृपावारिराशिम् ॥ ९॥
निवार्याशु रोगान्समस्तान्स्वभक्ता- न्कृपापाङ्गलेशैः सदा पालयन्तम्। सदारं सवाहं सभृत्यं सशिष्यं सदा भावये षण्मुखं हत्सरोजे ॥ १० ॥
पुरा तारकं सिंहवक्त्रं च शूरं जघानाजिमध्ये सुराणां कृते यः। महेशात्मजं ह्वौरसं भक्तवश्यं पुलिन्दात्मजास्वान्तचोरं भजेऽहम् ॥ ११ ॥
Page 437
३९०
महेशस्य पञ्चाननस्याम्बिकाया मुखानां प्रमोदं निजास्ये क्षणाद्यः। प्रदातुं षडास्यो बभूवैकदा तं गुहं गन्धशैलाधिवासं भजेऽहम् ॥ १२ ॥
मुखेनाब्जभिन्दुं स्मितेन म्रदिम्ना करस्य प्रवालं गतेनेभराजम्। हसन्तं हरिन्नाथसंसेविताष्ि सदा मानसे कुर्महे कार्तिकेयम् ॥ १३ ॥
यमाहुर्जना: प्राकृता देहमात्रं हृषीकाणि केचिज्जगुश्चित्तमन्ये। तमात्मानमानन्दसच्चित्स्वरूपं सदा भावये पार्वतीप्रेमपात्रम् ॥ १४ ॥।
यमिच्छन्ति वेतुं मखैर्वेदपाठै- स्तथा दानतश्चोपवासैश्च विप्राः । तमत्यन्तगूढं मयूराधिरूढं भजे नीलकण्ठस्य पुत्रं पवित्रम् ॥। १५ ।।
Page 438
श्रीसुब्रह्मण्यभुजङ्गप्रयातस्तुतिः । ३९१
विबोधाख्यमुद्रायुतस्यात्मयोने- र्वियोगो न मे जातु भूयादितीव। समुद्रस्य तीरे निवासं सदा य: करोत्यादरात्तं गुहं संश्रयेऽहम् ॥ १६ ॥
सुरारिष्वजस्त्रं शराणां प्रमोक्षं विधातुं शराणां वने यो बभूव। सुरारात्यमित्रं पुरारातिपुत्रं सुरेन्द्रात्मजाप्राणकान्तं भजे तम् ॥ १७ ॥
विधातुं स्तुति ते विधीन्द्रेशमुख्या न शक्ता: किमत्रास्ति सामर्थ्यमस्य। तथाप्यादराच्चित्तचाञ्चल्यतो वा कृतं मत्प्रयत्नं सहस्वेशसूनो ॥ १८ ॥
भुजङ्गाख्यवृत्तेन क्लप्तां स्तुति ये पठन्त्यादराच्छ्रद्दया शुद्धचित्ताः । सुपुत्रायुरारोग्यविद्यावतस्ता- न्कुरुष्वेशसूनो मया प्रार्थितस्त्वम् ॥। १९ ।।
इति श्रीसुब्रह्मण्यभुजङ्गप्रयातस्तुतिः संपूर्णा।।
Page 439
श्रीमयूराचलक्षेत्रे (कुन्नक्कुड्यपरनामके) ॥ श्रीषण्मुखषट्पदीस्तवः ॥
मयूराचलाग्रे सदारं वसन्तं मुदारं ददानं नतेभ्यो वरांश्च। दधानं कराम्भोजमध्ये च शक्ति सदा षण्मुखं भावये हत्सरोजे ॥ १ ॥
गिरीशास्यवाराशिपूर्णेन्दुबिम्बं कुरङ्गाङ्कधिक्कारिवक्रारविन्दम्। सुरेन्द्रात्म जाचित्त पाथोजभानुं सदा षण्मुखं भावये हत्सरोजे ॥ २ ॥
नतानां हि राज्ञां गुणानां च षण्णां कृपाभारतो यो द्रुतं बोधनाय। षडास्याम्बुजातान्यगृद्दात्परं तं सदा ष्ण्मुखं भावये हृत्सरोजे ॥ ३ ॥
Page 440
श्रीषण्मुखषट्पदीस्तवः । ३९३
पुरा तारकं यो विजित्याजिमध्ये सुरान्दुःखमुक्तांश्रकाराशु मोदात्। तमानन्दकन्दं कृपावारिराशिं सदा षण्मुखं भावये हृत्सरोजे ॥ ४ ॥
शराणां वने जातमेनं हि बालं यतः कृत्तिकाः पाययन्ति स्म दुग्धम्। ततः कार्तिकेयं वदन्तीह यं तं सदा षण्मुखं भावये हत्सरोजे ॥ ५ ॥
हरन्त च बाढं तमो हार्दगाढं गवानाद्यया चातिमोदेन लीढम्। सुरेन्द्रस्य पुत्रया च गाढोपगूढं सदा षण्मुखं भावये हत्सरोजे ॥ ६ ॥
इयं षद्पदी यस्य वक्रारविन्दे विहारं करोत्यादरान्नित्यमेव। षडास्य: कृपातः समस्ताश्च विद्या वितीर्याशु तस्मै स्वभक्तिं ददाति॥७॥
इति श्रीषण्मुखषट्पदीस्तवः संपूर्ण: ।।
Page 441
श्रीमयूराचलक्षेत्रे (कुन्नक्कुड्यपरनामके) ।। श्रीकार्तिकेयस्तोत्रकदम्बम् ॥।
कार्तिकेय करुणामृतराशे कार्तिके यतहदा तव पूजा। पूर्तये भवति वाञ्छितपङ्के: कीर्तये च रचिता मनुजेन ॥ १ ॥
अत्यन्तपापकर्मा मत्तुल्यो नास्ति भूतले गुह भो। पूरयसि यदि मदिष्टं चित्रं लोकस्य जायते भूरि ॥ २ ॥।
कारागृहस्थितं य- श्वक्रे लोकेशमपि विधातारम् । तमनुलद्वितशासन- मनिशं प्रणमामि षण्मुखं मोदात् ॥ ३ ॥
Page 442
श्रीकार्तिकेयस्तोत्रकदम्बम्। ३९५
नाहं मन्त्रजपं ते सेवां सपर्यो वा। नैसर्गिक्या कृपया मदभीष्टं पूरयाशु तद्गुह भो ॥ ४ ॥
निखिलानपि मम मन्तू- न्सहसे नैवात्र संशय: कश्चित्। यस्मात्सहमानसुत- स्त्वमसि कृपावारिधे षडास्य विभो ॥ ५॥
यदि मद्वाच्छितदाने शक्तिर्नास्तीति षण्मुख ब्रूषे। तदनृतमेव स्यात्ते वाक्यं शक्तिं दधासि यत्पाणौ ॥ ६॥
मयूरस्य पत्रे प्रलम्बं पदाब्जं दधानं ककुदयेव तस्यापरं च। सुरेन्द्रस्य पुत्र्या च वल्ल्या च पार्शव- द्वयं भासयन्तं षडास्यं भजेऽहम् ॥ ७ ॥
Page 443
३९६
विवेकं विरक्ति शमादेश्च षद्कं मुमुक्षां च द्त्वा षडास्याशु मह्यम् । विचारे च बुद्धि दृढां देहि वल्ी- सुरेन्द्रात्मजाल्लिष्टवर्ष्मन्नमस्ते ॥ ८॥
सुरेशानपुत्रीपुलिन्देशकन्या- समाश्लिष्टपार्श्वे कृपावारिराशिम्। मयूराचलाग्रे सदा वासशीलं सदानन्ददं नौमि षड्डक्रमीशम् ॥ ९॥
स्वभक्तर्महाभक्तितः पक्कदेहा- न्समानीय दूरात्पुरा स्थापितान्यः । क्षणात्कुक्कुटादीन्पुनः प्राणयुक्ता- न्करोति स्म तं भावयेऽहं षडास्यम ॥ १०
रवजितपरपुष्टरव स्वरधिपपुत्रीमनोऽब्जशिशुभानो। पुरतो भव मम शीघ्रं पुरहरमोदाब्धिपूर्णिमाचन्द्र ॥ ११ ॥
Page 444
श्रीकार्तिकेयस्तोत्रकदम्बम्। ३९७
शतमखमुखसुरपूजित नतमतिदानप्रचण्डपदसेव। श्रितजनदुःखविभेद- व्रतधृतकङ्कण नमोऽस्तु गुह तुभ्यम् ॥ १२ ॥
वृष्टिं प्रयच्छ षण्मुख मय्यपि पापे कृपां विधायाशु। सुकृतिषु करुणाकरणे का वा श्लाघा भवेत्तव भो ॥ १३ ॥
महीजलाद्यष्टतनोः पुराणां हरस्य पुत्र प्रणतार्तिहारिन्। प्रपन्नतापस्य निवारणाय प्रयच्छ वृष्टिं गुह षण्मुखाशु ॥ १४ ॥
पादाब्जनम्राखिलदेव ताले सुदामसंभूषितकम्बुकण्ठ। सौदामनीकोटिनिभाङ्गकान्ते प्रयच्छ वृष्टिं गुह षण्मुखाशु ॥ १५ ॥
Page 445
३९८
शिखिस्थिताभ्यां रमणीमणिभ्यां पार्श्वस्थिताभ्यां परिसेव्यमानम्। स्वयं शिखिस्थं करुणासमुद्रं सदा षडास्यं हृदि भावयेऽहम् ॥ १६ ॥
भूयाद्धूत्यै महत्यै भवतनुजननश्चूर्णितकौव्चशैलो लीलासृष्टाण्डकोटिः कमलभवमुखस्तूयमानात्मर्कार्तिः। वल्लीदेवेन्द्रपुत्रीहृदय सरसिजप्रातरादित्यपुञ्जः कारुण्यापारवारांनिधिरगतनयामोदवाराशिचन्द्रः।।
इति श्रीकार्तिकेयस्तोत्रं संपूर्णम्।।
Page 446
। श्रीः ।।
॥ श्रीदण्डपाणिपञ्चरत्नम् ।।
चण्डपापहरपादसेवनं गण्डशोभिवरकुण्डलद्वयम्। दण्डिताखिलसुरारिमण्डलं दण्डपाणिमनिशं विभावये॥ १ ॥
कालकालतनुजं कृपालयं बालचन्द्रविलसज्जटाधरम्। चेलधूतशिशुवासरेश्वरं दण्डपाणिमनिशं विभावये ॥ २ ॥
तारकेशसदृशाननोज्ज्वलं तारकारिमखिलार्थदं जवात्। तारकं निरवधेर्भवाम्बुधे- र्दण्डपाणिमनिशं विभावये॥ ३ ॥
Page 447
४०० भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
तापहारिनिजपाद संस्तुर्ति कोपकाममुखवैरिवारकम्। प्रापकं निजपदस्य सत्वरं दण्डपाणिमनिशं विभावये ॥ ४ ॥
कामनीयकविनिर्जिताङ्गजं रामलक्ष्मणकराम्बुजार्चितम्। कोमलाङ्गमतिसुन्दराकृतिं दण्डपाणिमनिशं विभावये ॥ ५॥
इति श्रीदण्डपाणिपज्चरवं संपूर्णम्।।
Page 448
श्रीनृसिंहपर्वते
। श्रीनृसिंहभुजङ्गप्रयातस्तवः ॥
ऋतं कर्तुमेवाशु नम्रस्य वाक्यं सभास्तम्भमध्याद्य आविर्बभूव। तमानम्रलोकेष्टदानप्रचण्डं नमस्कुर्महे शैलवासं नृसिंहम् ।। १ ।।
इनान्तर्दगन्तश्च गाङ्गेयदेहं सदोपासते यं नरा: शुद्धचित्ताः । तमस्ताघमेनोनिवृत्यै नितान्तं नमस्कुर्महे शैलवासं नृसिंहम् ।। २।।
शिवं शैववर्या हरिं वैष्णवाम्याः पराशक्तिमाहुस्तथा शक्तिभक्ताः । यमेवाभिधाभि: परं तं विभिन्नं नमस्कुर्महे शैलवासं नृसिंहम् ॥ ३ ॥ W. 26
Page 449
४०२
कृपासागरं क्रिष्टरक्षाधुरीणं कृपाणं महापापवृक्षौवभेदे। नतालीष्टवाराशिराकाशशाङ्कं नमस्कुर्महे शैलवासं नृसिहम ॥ ४ ॥
जगन्नेति नेतीति वाक्यैर्निपिद्धया- वशिष्टं परब्रह्मरूपं महान्तः । स्वरूपेण विज्ञाय मुक्ता हि यं तं नमस्कुर्महे शैलवासं नृसिंहम् ॥ ५॥
नतान्भोगसक्तानपीहाशु भक्ति विरक्ति च दत्वा दृढां मुक्तिकामान्। विधातुं करे कक्कणं धारयन्तं नमस्कुर्महे शैलवासं नृसिंहम् ॥ ६।।
नरो यन्मनोर्जापतो भक्तिभावा- च्छरीरेण तेनैव पश्यत्यमोघाम्। तनुं नारसिंहस्य वक्तीति वेदो नमस्कुर्महे शैलवासं नृसिंहम् ।।७।।
Page 450
1 5914 श्रीनृसिंहभुजङ्गप्रयातस्तवः । ४०३
यदक्गयब्जसेवापराणां नराणां विरक्तिर््ृढा जायतेडर्ेषु शीघ्रम्। तमङ्प्रभाधूतपूर्णेन्दुकोटिं नमस्कुर्महे शैलवासं नृसिंहम ।। ८।।
रथाङ्नं पिनाक वरं चाभयं यो विधत्ते कराब्जैः कृपावारिराशिः । तमिन्द्वच्छदेहं प्रसन्नास्यपद्मं नमस्कुर्महे शैलवासं नृसिंहम् ॥। ९।।
पिनाकं रथाव्नं वरं चाभयं च प्रफुल्लाम्बुजाकारहस्तैर्दधानम्। फणीन्द्रातपत्रं शुचीनेन्दुनेत्रं नमस्कुर्महे शैलवासं नृसिंहम् ॥ १० ॥
विवेकं विरक्ति शमादेश्च षद्कं मुमुक्षां च संप्राप्य वेदान्तजालैः। यतन्ते विबोधाय यस्यानिशं तं न मस्कुमेहे शैलवासं नृसिंहम् ।। ११ ।।
Page 451
४०४
सदा नन्दिनीतीरवासैकलोलं मुदा भक्तलोकं दृशा पालयन्तम्। विदामग्रगण्या नताःस्युर्यदत्रौ नमस्कुर्महे शैलवासं नृसिंहम् ॥ १२ ॥।
यर्दायस्वरूपं शिखा वेदराशे- रजस्रं मुदा सम्यगुद्धोषयन्ति। नलिन्यास्तट स्वैरसंचारशीलं चिदानन्दरूपं तमीडे नृसिंहम् ॥ १३ ॥
यमाहुर्हि देहं हृषीकाणि केचि- त्परेऽसूंस्तथा बुद्धिशून्ये तथान्ये। यदज्ञानमुग्धा जना नास्तिकाम्याः सदानन्दरूपं तमीडे नृसिंहम् ॥ १४ ॥
सदानन्दचिद्रूपमाम्नायशीर्षै- र्विचार्यार्यवक्राद्यतीन्द्रा यदीयम्। सुखेनासते चित्तकञजे दधाना: सदानन्दचिद्रूपमीडे नृसिंहम् ॥ १५॥
Page 452
श्रीनृसिंहभुजङ्गप्रयातस्तवः । 80५
पुरा स्तम्भमध्याद्य आविर्बभूत्र स्वभक्तस्य कर्तु वचस्तथ्यमाशु।
बुधा भावयुक्ता भजध्वं नृसिंहम् ॥ १६ ॥
पुरा शंकरार्या धराधीशभृत्यै- र्विनिक्षिप्तवह्िप्रतप्तस्त्रदेहाः । स्तुवन्ति स्म यं दाहशान्त्यै जवात्तं बुधा भावयुक्ता भजध्वं नृसिंहम् ॥। १७॥
सदेमानि भक्त्याख्यसूत्रेण दब्धा- न्यमोघानि रत्नानि कण्ठे जना ये। धरिष्यन्ति तान्मुक्तिकान्ता वृणीते सखीभिर्वृता शान्तिदान्त्यादिमाभिः ॥१८॥
इति श्रीनृसिंहभुजङ्प्रयातस्तवः संपूर्णः ।।
Page 453
॥ श्री:
॥ श्रीनृसिंहसप्तकम्॥
अद्वैतवास्तवमतेः प्रणमज्जनानां संपादनाय धृतमानवसिंहरूपम्। प्रह्ञादपोषणरतं प्रणतैकवश्यं देवं मुदा कमपि नौमि कृपासमुद्रम्॥ १॥
नतजनवचनऋतत्व- प्रकाशकालस्य दैर्ध्यमसहिष्णुः । आविर्बभूतर तरसा यः स्तम्भान्नौनि तं महाविष्णुम् ॥। २।।
वक्षोविदारणं य- श्वकरे हार्द तमो हन्तुम्। शत्रोरपि करुणाब्ध नरहरिवपुषं नमामि तं विष्णुम् ॥। ३ ।।
Page 454
KESŁARCH INSTITUTE MADRAS- श्रीनृसिंह सप्तकम् । ४०७
रिपुहृदयस्थितराजस- गुणमेवासृष्भिषेण करजाग्रैः । धत्ते यस्तं वन्दे प्रह्लादपूर्वभाग्यनिचयमहम् ॥ ४ ॥
प्रह्ादं प्रणमज्जन- पङ्के: कुर्वन्ति दिविषदो ह्यन्ये। प्रहादप्रहादं चित्रं कुरुते नमामि यस्तमहम् ॥ ५ ॥
शरदिन्दुकुन्द धवलं कर जप्रविदारिता सुराधीशम्। चरणाम्बुजरतवाक्यं तरसैव ऋतं प्रकुर्वदहमीडे ॥ ६ ॥ .
मुखेन रौद्रो वपुषा च सौम्यः सन्कंचनार्थ प्रकटीकरोषि। भयस्य कर्ता भयहृत्त्वमेवे- त्याख्याप्रसिद्धिर्यदसंशयाभूत्।।७।।
इति श्रीनुसिंह सप्षकं संपूर्णम् ।।
Page 455
। श्रीः ।।
॥ श्रीनृसिंहहयग्रीवस्तवः
आकण्ठमर्त्यरूपौ तत्पश्चात्सिंहतुरगरूपधरी। देवौ कौचित्प्रज्ञा- मन्यालभ्यां प्रयच्छतां मह्यम् ॥ १ ॥
अद्वैतवास्तवमत
स्वीकृतनृसिंहनरहय- रूपौ देवौ हृदम्बुजे जयताम॥। २ iB
इति श्रीनृसिंद्ृहयग्रीवस्तवः संपूर्ण: ।
Page 456
श्रीरङ्कक्षेत्रे
॥ श्रीरङ्गनाथस्तवः ॥
क्षीराम्भोधिलसत्फणान्द्रफलके कामं सदा शायिनी किं चाम्भोजभवस्य भीतिहतये न्नन्ती मधुं कैटभम्। कक्ष्म्युत्सङ्गलसत्पदाम्बुजयुगी कारुण्यवारांनिधि- रमुद्रा काचन मुक्तिदानकुशला निद्राति जागर्ति वा।
इति श्रीरङ्गनाथस्तवः संपूर्णः ।।
Page 457
श्रीभूवराहक्षेत्रे
॥ श्रीभूवराहस्तुतिः।।
-+
जायते वरमहः पदपद्म- प्रेक्षणेन तव नम्रजनानाम्। भूवराहकरुणामृतराशे त्वां वराह इति तत्कथयन्ति । १ ॥
राजराजपरिपूजितपाद प्राणनाथ सरिदीश्वरपुत्रयाः । श्रीवराहपुरसंस्थितलोका- न्भूवराह परिपाहि कृपाब्धे ।। २ ॥
इति श्रीभूवराहस्तुतिः संपूर्णा ।।
Page 458
श्रीकालटिक्षेत्रे
॥ श्रीकृष्णषङ्कम्।
भगवत्पदकरपङ्कज- पूजितपदपद्म शङ्गचक्रघर। यदुनन्दन नतनन्दन पाहि सदा मां कृपापयोराशे ॥ १॥
नवनीतादप्यधिकं मृदु मम हृदयं प्रणम्ररक्षायाम्। इति बोधयितुं धत्से नवनीतं किं करे कृष्ण ॥ २ ॥।
गोगोपमुक्तिदं त्वां गोभारहरं कृपापयोराशिम्। गोपजिनार्चितपदं गोप्राप्त्यै नौमि देवकीसूनुम्॥ ३ ॥
Page 459
४१२
गोवर्धनमन्दरधर- धरणाद्र्वायसे वृथा शौरे। यद्यस्ति शक्तिरधुना घर मां धरणीरमार्चिताङ्गियुग ॥ ४॥
अल्पबलकैटभादी- न्हत्वा गर्वे वृथा कुरुषे। मोहाभिधानमसुरं जहि शीघ्रं शक्तिरस्ति यदि कृष्ण ॥ ५ ॥
शंकरगुरुवरकरवर- कमलाचिंताड्गियुग कृष्ण। किङरवरजनबृन्दं तोषय तोयालिशयनकमलेश ॥ ६ ॥
इति श्रीकृष्णषट्कं संपूर्णम्।।
Page 460
श्रीमदनन्तशयनक्षेत्रे
। श्रीपद्मनाभस्तोत्रम्।।
पद्मनाभ करुणामृतराशे सद् हेतुलवशून्यकृपायाः छद्महारितमहाबलिसंप- द्विद् एव तव वीर्यमनन्तम् । १॥
नाभ्याः सरस्त्वेन हि वर्णनं तु सत्यं तदा स्यात्किल पद्मनाभ । यदा.त्वदीयां विषयीकरोति नाभि न चेद्याति कथं प्रमात्वम् ॥ २ ॥।
नाभीपद्मे पुत्नं वक्षसि कान्तां च संदधत्तान्तः । स्वपिषि सदा किं विष्णो नम्रायास्मै द्रुतं ब्रूहि ॥ ३ ॥
Page 461
४१४ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
पापाब्धौ बडबानलस्य हि शिखा जाड्यान्धकारे रवि- र्भाग्याब्धौ शरदिन्दुपङ्गिरमला त्वन्नामसंकतर्तनम्। भक्तानां परिपोषणे च जननी स्वात्मावबोधे पिता कस्तस्माद्विमुखो भवेद्धवि नरो नो चेन्महापापभाक् ॥
क्षीराम्भोनिधिराजमानफणिराण्मध्ये शयाना सदा लक्ष्मीपाणिपयोजमर्दितपदा कारुण्यवारांनिधिः । कुर्वाणा मधुना च कैटभयुजा युद्धं च दोर्भ्यो मुद्ठ- र्मुद्रा काचन मुक्तिदानकुशला निद्राति जागर्ति वा ।।
पद्मनाभ तब पादसरोजा- सक्तचित्तमवनीपतिमेनम्। पाहि साश्रितसबन्धुसविद्व- लोकमादरभरेण सराष्टम् ॥६॥।
सामोदं प्रदिशन्तु वध्चिकुलभूमूलर्क्षराजाय वा- ग्देवीचन्द्रकलाधरेभवदनाः कारुण्यवाराशयः ।
धर्माध्वन्यधिकां प्रवृत्तिमचलामच्छिन्नसत्सन्ततिम् ।
Page 462
श्रीपद्मनाभस्तोत्रम। ४१५.
पायासुर्जगदम्बिकेन्दुविलसच्छीर्षेभवक्राः सदा राइ्यौ केरलदेशभाग्यलतिके कारुण्ययुग्भिर्मुदा । दग्भि: पादविनम्रसौख्यत्रिततेः संपादिकाभिर्जवा- दृच्वा सन्ततिमाशु सद्रुणयुतामारोग्यदीर्घायुषी ॥।८।।
मोचितः किं गजाधीशः पद्मनाभेन सत्वरम् । दृढभावनया तस्य पद्मनाभोऽभवद्रजेद्।। ९॥
श्रीभूमिपाणिसरसीरुहसेविताडे श्रीवत्सकौस्तुभधर प्रणतार्तिहारिन्। श्रीकण्ठमित्र दिननाथसुधांशुनेत्र श्रीपद्मनाभ मम देहि पदावलम्बम् ॥ १० ॥
नागेन्द्र भोगशयन प्रणतालिवाञ्छा- संपूरणामरतरो विधियोनिनाभे। नाकाधिपादिपरिपूजितपादपद्म श्रीपद्मनाभ मम देहि पदावलम्बम् ॥ ११ ॥
Page 463
४१६
कमलाकरपझ्मपूजित करुणादुग्धपयोधिमध्यगम्। भुजगाधिप भोगशायिनं कलये कंचन देवसत्तमम् ॥ १२॥
इति श्रीपद्मनाभस्तोत्रं संपूर्णम्।।
Page 464
।। श्रीः ।।
॥ श्रीदत्तात्रेयस्तवः॥
दत्तात्रेयपदाब्जं वित्ताधीशाधिदेववर्येड्यम्। हृत्तापहार चतुरं चित्तामलभावसिद्धये नौमि ॥ १ ॥
अनसूयासुतमीडे वनसंचारप्रसक्तचेतस्कम्। कनक्प्रदाननिरतं वनमालाभूषितग्रीवम् ॥ २।।
अविमुक्तस्ानरतं कोहापुरमध्यमन्त्रजपशीलम्। सह्याद्रिशयनलोलं माधूकर मैक्ष्यभोज़नं वन्दे ॥ ३॥ W. 27
Page 465
४१८ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
आशाम्बरं प्रपद्ये पाशापहमाशु पादनम्राणाम्। केशावधूतसूर्य काशाग्रचलन्मनोनिरोधाय॥ ४ ॥
औदुम्बरतरुमूले कृतवासं कृष्णभक्तिदानरतम्। औदुम्बरादिदिव्य- क्षेत्रावासं नमामि योगीशम् ॥५॥
शरदिन्दुतुल्यवदनं करराजद्वोधमुद्रमतिसुलभम् । तरणाय भवपयोधे: शरणं यास्यामि दत्तयोगीन्द्रम् ।। ६।।
कृतवीर्यपुत्रदेशिक- भिन्दुप्रतिमानवदनकआ्जतम्। बिम्बाधरमनसूया- मुखपद्मार्के नमामि गुरुदत्तम्।।७ ।।
Page 466
श्रीदृत्तात्रेयस्तवः । ४१९
कृत्ताघबृन्द नमतां चित्ताम्बुजमध्यसंस्थ भक्तानाम्। दत्तात्रेय कृपाब्धे यत्ताक्षाराध्यचरण मां पाहि ॥ ८॥
ऋव्यादवैरिरूपो नव्याम्बुदसंनिकाशदेहरुचिः । भव्याय भवतु योगी निर्व्याजदयासुधाम्बुधिः कोऽपि । ९॥
गतिविजितमत्तनागं मतिदानधुरंधरं प्रणम्रेम्यः । यतिततिपूजितपादं पतितावनदीक्षमेनमाकलये ॥ १० ॥
गोरक्षकमुखयोगिभि- रादरतः सेव्यमानपदपझ्मम्। गोब्राह्मणहितकारण- मत्रेः सुतमातनोमि हत्पदे ॥ ११ ॥
Page 467
४२० भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
घुटिकाअनमुखसिद्धी- र्घटिकातः प्राप्नुवन्ति यद्गक्ताः । स्फटिकाक्षमालिकाढ्यं तटिदाभं नौमि तं दत्तम् । १२ ।।
दिननाथतुल्यवसनं दिष्टयैकप्राप्यचरणपाथोजम्। दिवि भुवि पाताले च प्रचरन्तं नौमि योगिनं कंचित् ॥१३ ॥
बालोन्मत्तसदृक्षं कालोत्पन्नाशनेन संतुष्टम्। मालोललसद्रलतटं कालोच्छित्यै नमामि दत्तमुनिम् ॥ १४ ॥
भरताग्रजभक्ताम्यं भद्राणि दिशन्तमाशु नम्रेभ्यः। भवभीतिभञ्जनचणं दत्तान्नेयं नमामि मोदेन ॥ १५ ॥
Page 468
श्रीदत्तात्रेयस्तवः । ४२१
भवनीकृतानतहृदं भक्ताज्ञानेभदलनपञ्चास्यम्। भसितावलिप्तगात्रं भव्यकरं नौमि दत्तमुनिवर्यम्॥ १६ ॥
यस्याष्टविधा मन्त्रा: शीघ्रं सिद्धिप्रदायकास्तिष्ये। तस्याद्विपङ्कजमहं दत्तात्रेयस्य नौमि योगीशः ॥ १७ ॥
यागादिकर्मलभ्यं भोगालिं नम्रपङ्कये ददतम्। योगाधिरूढमनिशं नागाधिपशायिनं नमस्यामि ।। १८॥
रवधूतहंसगर्व नवनवकविताप्रदानधौरेयम्। विधिहरिशिवस्वरूपं प्रवणं वन्दे नतावने कंचित् ॥ १९ ॥
Page 469
४२२
वैराग्यदाननिरतं तीरातिकरान्तवैभवोपेतम्। काराबन्धविमोचक- मैरावतयायिसेवितं नौमि ॥ २० ॥
शरणागतपरिरक्षण- निरतं तरुणं तमालसमदेहम। सरसिजसदृक्षनयनं शरणं यास्यामि दत्तमुनिनाथम् ॥। २१॥
कथितागमार्थसारं मथिताखिलदुःखकारणाविद्यम्। पथ परमे स्थितमनिशं शिथिलितपापौघमाश्रये दत्तम् ।। २२ ।।
शर्षत्रयेण सहितं शीर्षे वेदत्रयस्य नतलोकान्। संबोधयन्तमनिशं भावयतु स्वान्तमादराद्यमिनम् ।। २३ ॥।
Page 470
श्रीदत्तात्रेयस्तवः । ४२३
स्मृतिमात्रतुष्टहृदयं मतिदं तरसाङ्िनम्रलोकाय। शितिकण्ठमित्रमीडे कृतिनां प्रत्यक्षमन्वहं दत्तम् ॥ २४ ॥
गोरक्षाधैर्मुख्यसुशिष्यैः परिवीतं गोविप्राणां पोषणसक्तं करुणाब्धिम् । गोलक्ष्मीशाम्बुजभवगिरिजासखरूपं दत्तात्रेयश्रीपदपझं प्रणतोऽस्मि ॥ २५॥
इति श्रीदत्तात्रेयस्तवः संपूर्ण: ।
Page 471
॥ श्रीः ।।
। श्रीहनूमच्चतुर्विशतिः
यो बाल्येऽपि दिनेशं प्रोद्यन्तं पक्कदिव्यफलबुद्धया। व्युदपतदाशु हि पुष्कर- मादातुं नौमि तं समीरसुतम् ।। १ ।।
यस्मै भगवान्ब्रह्मा प्रायच्छद्वायुतृप्तये पूर्वम्। विविधान्वरान्वरांस्तं वन्दे दुर्ज्ेयदिव्यमहिमानम् ॥ २॥
सुरसावदनं विपुलं तरसा गत्वा विनिर्गतं दृष्टा। यं सुरनिकरा विस्मय- माजग्मुर्नौमि तं महाप्राज्ञम् । ३।।
Page 472
श्रीहनूमच्चतुर्विशतिः ४२५
लङ्कापुराधिदैवत- गर्वे वेगाच्चपेटिकादानात्। निर्मूलं यश्चक्रे वन्दे तं वायुसूनुममितबलम् ॥ ४ ॥
गोष्पदवत्सरितांनिधि- मुलङ्मयाशोकविपिनगां सीताम्। अद्राक्षीद्यरहितो यस्तं प्रणमामि शिंशुपामूले ॥५॥
रामादेशश्रवणा-
सीतां चक्रे मतिमां- स्तमहं प्रणमामि शोकविच्छित्यै ॥ ६ ॥
योSक्षकुमारप्रमुखा- न्प्रवरान्दनुजाञ्जधान कुतुकेन। एक: सहायरहित- स्तमहं प्रणमामि गन्धवहसूनुम् ॥ ७ ॥
Page 473
४२६
प्राप्य मणि सीतायाः काननमसुरस्य सत्वरं भङ्का। दग्ध्वा लङ्कां योऽगा- द्रघुवरनिकटं स मामवतु ॥ ८॥।
सीताप्रोदितवचना- न्यशेषतो यो निवेद् रघुवीरम्। चक्रे चिन्तारहितं वन्दे तं चिन्तितार्थदं नमताम् ॥ ९ ॥
समरे वक्षसि येन प्रहतः संमूर्छितः ससंज्ञोऽथ। प्रशशंस रावणो यं तमतिबलानन्दवर्धनं नौमि ॥ १० ॥
ओषधिगिरिमतिवेगा- द्रत्वानीय प्रवृद्धदिव्यतनुः । यो लक्ष्मणासुदानं चक्रे तं नौमि गरुडनिभवेगम् ॥ ११ ॥
Page 474
४२७
रघुपतिमुखारविन्द- स्रवदागमशीर्षतत्वमकरन्दम्। आपीयागलमनिशं नन्दन्तं नौमि पवनमूलधनम् ॥ १२ ॥
कनकाद्रिसदृशकायं कनकप्रदमाशु नम्रजनपङ्के: । रक्ताम्बुजास्यमीडे सक्तान्तःकरणमिनकुलोत्तंसे ॥ १३ ॥
कारुण्यजन्मभूमिं काकुत्स्थाड््यब्जपूजनासक्तम् । कालाहितभयरहितं कामविदूरं नमामि कपिमुख्यम् ॥ १४ ॥
कुण्डलभासिकपोलं
कुर्वन्तमीप्सितार्थैः सर्वैर्युक्तं भजेऽञ्नासूनुम् ॥ १५ ॥
Page 475
४२८
नयनजितहेमगर्वे नयनयपारीणमञ्जनातनयम्। गतिविजितजनककीर्ति मतिमतिनिशितां ददानमहमीडे ॥ १६ ॥
पुरतो भव करुणाब्धे भरताग्रचरणलग्नचित्ताब्ज। हर मम निखिलां चिन्तां करजितपाथोज कलितवटुरूप ॥ १७ ॥
रविसुतमन्त्रिवरेण्यं पविताडनसहनदक्षदिव्यहनुम्। कविशिष्यहरणचतुरं सवितृविनेयं नमामि वातसुतम् ॥ १८ ।
वक्षस्ताडितशैलं रक्षःपतिसैन्यमर्दनप्रवणम्। रक्षाकरं नमस्या- ्यक्षाधिपदूतमनिलपुण्यचयम् ॥। १९॥।
Page 476
श्रीहनूमश्चतुर्विशतिः । ४२९
सुरदेशिकसदृशगिरं करजैर्हीरस्य कठिनतागर्वम्। नरशृङ्गतां नयन्तं नरमनिशं नौमि वाद्यमनिलसुतम् ॥ २० ॥
श्रीपारिजातपादप- मूले वासं करोषि किं हनुमन्। अध्येतुमवनताखिल- वाञ्छितदातृत्वमवनिजेड्डत ॥ २१ ॥
पुरदग्धारं मनसिज- जेतारं भक्तमन्तुसहनचणम्। त्वामीशानं के वा न ब्रुवते ब्रूहि वायुसूनो मे ॥ २२ ॥
पुरदग्धारं मनसिज- जेतारं रामनामरुचिविज्ञम्। हनुमन्भवन्तमीशं वदति न कः प्रणतसर्वदोषसहम् ॥ २३॥
Page 477
४३० भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
सहमानापरमूर्ते सह माननान्मम मन्तून् । पवमानपुण्यराश प्रवमानाब्धौ नमामि तव चरणौ ॥ २४ ॥
इति श्रीहनूमच्चतुर्विशतिः संपूर्णा ।।
Page 478
॥ श्रीः ।।
श्रीशंकरनारायणक्षेत्रे
॥ श्रीहरिहरस्तुतिः॥
शिव वासुदेव शंकर विश्वंभर पार्वतीश कमलेश। मृत्युंजय मुरलीधर मृड केशव हर रमेश मां पाहि ॥ १ ॥
इति श्रीहरिहरस्तुतिः संपूर्णा ।।
Page 479
॥ श्रीः ।।
श्रीकालटिक्षेत्रे
॥ श्रीशास्तृस्तोत्रम् ।।
-
- 玉 中
शास्ता दुष्टजनानां पाता पादाब्जनम्रलोकानाम्। कर्ता समस्तजगता- मास्तां मड्ृदयपङ्कजे नित्यम् ॥। १ ॥
गणपो न हरेस्तुष्टिं प्रद्युम्नो नैव दास्यति हरस्य। त्वं तूभयोश्च तुष्टिं ददासि तत्ते गरीयस्त्वम्॥ २ ॥
इति श्रीशास्तृस्तोत्रं संपूर्णम्॥।
Page 480
श्रीशृङ्गगिरिनिकटस्थ श्रीसूर्यनारायणदेवस्थाने ॥ श्रीदिनेशस्तवः ॥
- मानससरोगतं मे शोषय पङ्कं खरोस्त्र दिननाथ। नो चेत्खरत्वमेषा- मुस्राणां भूयात्कथं ब्रूहि ॥ १ ॥
निवार्य बाह्यं परमन्धकारं दिनेश गर्वे कुरुषे वृथा त्वम्। यद्यस्ति शक्तिस्तव मामकीन- मन्तःस्थमान्ध्यं विनिवारयाछु॥ २॥
इति श्रीदिनेशस्तवः संपूर्ण: ।।
W. 28
Page 481
॥ श्रीः ॥I ॥ श्रीप्राचीनपापनाशक्षेत्रस्तुतिः।
अधुनातनपापाना- मदृढत्वान्नाशनं भवत्येव। इतरेभ्यस्तीर्थेभ्यः प्राचीनानां तु रूढमूलानाम् ॥ १ ॥
पापानां हि विनाशन- मस्मादेव प्रजायते तस्मात्। प्राचीनपापनाशन- मित्याख्याजायतास्य तीर्थस्य । २।।
यद्वद्रोग स्याल्पकालप्रवृत्त- स्यारान्द्रूयान्नाशनं भेषजेन। सामान्येन प्रायशो हीह लोके नैवानल्पात्कालतः संचितस्य ॥ ३ ॥
इति श्रीप्राचीनपापनाशक्षेत्रस्तुतिः संपूर्णा।।
Page 482
॥ श्री ।
॥ श्रीकालटिक्षेत्रस्तोत्रम् ॥
अद्राक्षं गुरुवर्यजन्मधरणिं कालव्यभिख्यां महा- मोहध्वान्तनिवारणैकतरणि संसारसिन्धोर्द्दढाम्। नौकां काममुखारिषद्कविपिने दावायमानां मुह्ु- वैंराग्यादिसुसस्यपोषणविधौ कादम्बिनीं कामपि।।
अद्राक्षं यत्र पूर्णा प्रवहति सततं शैत्यमाधुर्यराज- त्तोया स्वार्णोनिमज्जज्जनततिदुरितौघाशुविध्वंसदक्षा। यत्रार्येशावतारो जगदुपकृतये पूर्वमासीद्धरां तां कालव्याख्यां वहन्तीं बहुजनिरचितापारपुण्याप्यवीक्षाम्॥
इति श्रीकालटिक्षेत्रस्तोत्रं संपूर्णम्॥
Page 483
।। श्रीः ।।
श्रीखण्डखण्डः प्रतिभाति शिल्पि- वरेण चित्रीकृतसर्वगात्रः । लताविकारैरपि पक्षिशाखा- मृगैश्च सुग्रीवपुरीव रम्या ॥ १ ॥
कीशावृतत्वेन विभासमान: श्रीखण्डखण्ड: कृतचित्रशिल्पः । विभाति मच्चेतसि नूनमद्य लङ्केव शाखामृगसंनिरुद्धा ॥ २ ॥
वस्त्वेकमेव प्रतिभाति नाने- त्यारम्भणादिश्रुतिसिद्धमर्थम्। श्रीखण्डखण्ड: परिदृश्यमानो लतामृगाकारतया व्यनक्ति ॥ ३।
Page 484
श्रीखण्डखण्डषट्पदी। ४३७
शाखामृगाकारतया विभान्ती चातुर्यतः शिल्पिवरस्य नूनम् । श्रीखण्डवृक्षस्य विचित्रमेत- त्कीशस्य शाखामृगतां व्यनक्ति ॥ ४ ॥
श्रीखण्डखण्डोऽपि मुदं तनोति किं श्रीसमस्तैक्यविबोधमेषः । समीक्षकाय प्रतनोति नूनं श्रीखण्डखण्डो बहुचित्रशिल्पः ॥५॥।
श्रीखण्डखण्डोऽन्तररूप एव बहिश्च नानाविधरूपभाक्च। विचार्यमाणोत्तरसारबुद्धिं बाह्येषु भावेषु तनोति शीघ्रम् ॥६॥।
आकण्ठमापीय मरन्दबृन्दं विनिर्गता मद्ूदनाब्जमध्यात्। श्रीखण्डखण्डस्य गृहीतुकामा नूनं सुगन्धं वरषद्पदीयम्॥७॥
इति श्रीखण्डखण्डषट्पदी संपूर्णा।।
Page 485
॥ श्रीः ।
श्रीजगद्गुरुश्रीनरसिंहभारतीविषयक: ॥ श्रीशारदास्तवः ॥
लीला नाम महीपतेस्तु महिषी स्वाङ्गेऽपि दग्धे यथा- पूर्व त्वत्करुणाकटाक्षवशतः पूर्व समागादथा। त द्वच्छीनरसिंह भारतिगुरुर्मद्भाग्यपुञ्जः कदा वाण्यायास्यति सत्वरं वद तथा कुर्याः प्रसादं मयि॥
मृताश्च पुनरुत्थिता: कपिवरा यथा शारदे रघूत्तमकृपावशादपि यथापुरं संगताः। तथा मम यथापुरं कलितदिव्यभव्याकृति- र्नृसिंहगुरुरादराद्ूुततरं समागच्छतु । २ ।।
इति श्रीशारदास्तवः संपूर्ण: ।।
Page 486
।। श्रीः ।।
" शिष्याशीर्वचनात्मकस्तवाः॥
श्रीरत्नगर्भहेरम्बस्तवः॥
साधयतु कार्यजालं तावकमाशु प्रणम्रजनवरदः । रत्नव्रजलसदुदरो गणनाथो हेतुशून्यकरुणाब्धि: ॥ १ ॥
श्रीशारदास्तवः ॥
तिष्येऽपि.काले श्रुतिशीर्षमार्ग- प्रवर्तनाय श्रुतिशीर्षगेया। या शारदा शंकरपूजिताभू- त्साव्यात्सभां तत्परिपालकांश्च ॥ १॥
Page 487
४४० भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
श्रीरामलक्ष्मणाविव सौहार्द प्राप्य सुस्थिरं सुचिरम। श्रीचामराजपुत्रौ जीयास्तां शारदाम्ब तव कृपया॥ १ ॥
भारति संपद्धरितौ बुद्धया चैवातितीक्ष्णया पूर्णौ। आयुष्मन्तौ सुखिनौ भूयास्तां चामराजसुकुमारौ ॥ २ ॥
राज्याभिवृद्धिमतुलां प्रापय्याश्वेभपत्तिवृद्धिं च। पालय कमलजजाये चामक्षितिपालवर्यसुकुमारौ ॥ ३॥
गजतुरगवाहनस्था- वपि रथमध्येषु सुस्थितौ वाणि। संरक्ष सन्ततं बहु- करुणे श्रीचामराजसुकुमारौ॥ ४ ॥
Page 488
शिष्याशीर्वचनात्मकस्तवाः । ४४१
देवद्विजगुरुभक्तिं सुदृढां दत्वा च विनयसंपत्तिम्। पालय पद्मजमानिनि सततं श्रीचामराजसुकुमारौ ॥ ५॥
गिरिसानुषु गहनेष्वपि मार्गेष्वनिशं समस्तदेशेषु। सर्वापद्धयः पालय विधिभामिनि चामराजसुकुमारौ॥ ६॥
वाक्पाटवमतिदृढतां नीरोगत्वं च वपुषि सुयशश्च। दत्वाब्जयोनिजाये कारुण्यात्पाहि चामनृपपुत्रौ ॥। ७॥
वश्यान्विधाय नृपती- न्दत्वा चैकातपत्रसाम्राज्यम्। श्रीचक्रकृतनिवासे वाण्यव चामावनीपसुकुमारौ ॥८॥
Page 489
४४२
श्रीनाथमुखनिषेव्ये श्रीविद्यादानदक्षपदविनुते। श्रीशारदाम्ब पाहि श्रीमन्तौ चामराजसुकुमारौ ॥ ९ ॥
वाणि तावकविलाससमुत्थौ पाणिनिर्जितपयोरुहगवौ। सामवेदनुतदिव्यचरित्रे चामभूपतनयौ परिपाहि ॥ १० ॥
यद्यस्ति मयि कृपा तव विनुता स्तुत्यानया गिरां देवि। शिष्याविमौ मदीयौ पाहि श्रीचामराजसुकुमारौ ॥ ११ ॥
श्रीकण्ठेशस्तुतिः।
श्रीशाम्भीजभवादिमामरगणप्रस्तूयमानागजा- चित्ताम्भोरुहबालवासरपते कारुण्यवारांनिधे।
Page 490
शिष्याशीर्वचनात्मकस्तवाः । ४४३
श्रीकण्ठेश महाप्रभोऽव ससुतं श्रीचामराजप्रभुम्॥
पापाम्भोनिधिबाडब प्रविलसज्ज्योत्स्नाभदेहच्छवे कालाहंकृतिवारणव्रतविधिप्रावीण्यभाक्शंकर। प्राणायामपरायणैर्मुनिवरैः संचिन्त्यमूर्तेSनिशं श्रीकण्ठेश महाप्रभोऽव ससुतं श्रीचामराजप्रभुम्॥
श्रीमच्छंकरदेशिकेन्द्ररचितव्याख्यानसंहासना-
श्रीवाणीपरिसेवितागतनयासंशोभिताङ्कस्थल श्रीकण्ठेश महाप्रभोऽव ससुतं श्रीचामराजप्रभुम् ॥
हस्त्यश्वादसमस्तमङ्गनिवहं प्रापय्य वृद्धिं परां हस्तीन्द्राननकार्तिकेयविलसत्यार्श्व्वद्वय प्रेमतः । दारामात्यसुमित्रबन्धुसहितं श्रीकृष्णराजात्मजं श्रीकण्ठेश महाप्रभोऽव ससुतं श्रीचामराजप्रभुम्॥
विद्यावृद्धिकृते सभा बदुविधा निर्माय तत्राग्रिमं द्त्वा वेतनमादरात्सुविदुषः संस्थाप्य देशे सवके।
Page 491
४४४
अध्येतृन्परिपोषयन्तमनिशं दत्त्वाशनाच्छादने श्रीकण्ठेश महाप्रभोऽव ससुतं श्रीचामराजप्रभुम्॥
स्वान्तं मन्मथगर्वहारिवपुषं कारुण्यरत्नाकरम्। देवब्राह्मणभक्तिजन्मसदनं वाणीविलासाश्रयं श्रीकण्ठेश महाप्रभोऽव ससुतं श्रीचामराजप्रभुम्॥
श्रीगौरीशस्तुतिः॥
सोमं सोमशिशूत्तमाङ्ग सततं मौलौ निधायादरात्। श्रीमत्कृष्णमहीपसंज्ञमनिशं सिंहासनाध्यासिनं विद्यायुर्धननीतिभि: प्रतिपदं गौरीश संवर्धय ॥। १।
जित्वा मृत्युमथापमृत्युमखिलान्रोगांश्च हत्वानिशं प्राणम्राखिललोकरक्षणविधावाबद्धदीक्ष प्रभो। श्रीमत्कृष्णमहीपति ससहजं सिंहासनाध्यासिनं मार्कण्डेयमिवादरेण सततं गौरीश संवर्धय ।। २।।
Page 492
॥ श्रीसच्चिदानन्दशिवाभिनवनृसिंहभारतीस्वामिनः ॥
Page 493
॥ श्रीचन्द्रशेखरभारती स्वामिन: ॥
Page 494
शिष्याशीर्वचनात्मकस्तवाः । ४४५
शौयौदार्यमुखान्गुणाननितरप्राप्यान्ददत्सर्वेदा
दीर्घायुष्यमरोगतामपि ददच्छीकृष्णभूपोत्तमं मात्रादयैः सततं कृपाजलनिधे गौरीश संवर्धय॥ ३॥
सेनाधीशसुमन्त्रिभृत्यसहितं नव्योपमन्युं प्रभो कृत्वा दीन जनावनैकनिपुणं कारुण्यवारांनिधे। बालं कृष्णमहीपसंज्ञमनिशं दत्वा च भक्तिं स्थिरां हर्यक्षासनसंस्थितं ससहजं गौरीश संवर्धय।। ४ ॥
श्रीशिवास्तुतिः।।
कालाहंकारनिर्वापण चणहृदयाम्भोजबालारुणाभे कायक्लेशादिहीनैरपि सुखमुलमैः सेवनैः प्रीयमाणे।
सर्वजं श्रीनृसिंहं कुरु शिवदयिते सत्वरं मद्विनम्रम्॥
यत्पादाम्भःप्रभूतप्रणतिरतिजवात्कर्तुमीष्टे जगत्यां कादाचित्कापि मूकं सुरगुरुजयिनं वाग्भिरन्यादृशाभि:
Page 495
४४६ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
सा त्वं वेलाविहीनप्रसृमरकरुणापूरपूर्णैः कटाक्षेः सर्वजं श्रीनृसिंहं कुरु शिवदयिते सत्वरं मद्विनम्रख् ॥।२॥
यां बोडधुं शान्तिदान्तिप्रमुखगुणवरैः संयतन्ते यतीन्द्राः यस्या: कारुण्यलेशाज्जगति जनततिर्जन्ममृत्यू जहाति। सा त्वं सच्चित्स्वरूपा शुकमुखमुनिभिश्चिन्त्यमाना नितान्तं सर्वजं श्रीनृसिंहं कुरु शिवदयिते सत्वरं मद्विनम्रम् ॥३॥
विद्यानाथाब्जनेत्रप्रमुखसुरवराराध्यपादारविन्दे विद्यादानप्रवीणे प्रणतजनमनोबोधदानव्रताढ्ये। कायश्रीधिककृतोद्यद्दिनकरनिकरे चक्रराजासनस्थे सर्वजञं श्रीनृसिंहं कुरु शिवदयिते सत्वरं मद्विनम्रम् ॥४।।
श्रीनृसिंहस्तोत्रम्॥।
शैलाग्रावासलोल: प्रणतजनसुखापारवाराशिसोमः कारुण्याम्भोधिवेलीकृतनिजहृदयश्चन्द्रकोटिप्रकाशः । छत्रीभूताहिनाथो वरभयहरभच्चऋहस्तः पिनाकी प्रहादप्राणभूतस्तिरयतु तमसां स्तोममायुष्मतस्ते॥। इति शिष्बाशीर्वचनात्मकस्तवा: संपूर्णा: ।।
Page 496
॥। श्रीः ।।
॥ आत्मस्तव: ॥
शमदमसाधनयुक्तै र्वेत्तुं योग्ये गुरुप्रसादेन। अयमात्मनि रमतां कि वत्स श्रीकण्ठ सत्यचिद्रुपे ॥। १॥
अन्नमयादिषु पञ्चसु ममताहीनैः सुखेन संवेद्ये। अयंमात्मनि रमतां किं वत्स श्रीकण्ठ सत्यचिद्रूपे ।। २ ॥
सकलागमान्तगेये सकलजगद्वयाप्य संस्थितेऽनन्ते। अयमात्मनि रमतां किं वत्स श्रीकण्ठ सत्यचिदूपे ।। ३ ॥
Page 497
४४८ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
आदौ प्रजाधिनाथे- नोक्ते प्रणताय मघवते बहुशः । अयमात्मनि रमतां किं वत्स श्रीकण्ठ सत्यचिद्रूपे ॥ ४ ॥
इनचन्द्रतारकादिम- जगतामवभासके स्वृतः स्फुरति । अयमात्मनि रमतां किं वत्स श्रीकण्ठ सत्यचिद्रूपे ।। ५.।।
नचिकेतसे ऋषीश्वर- पुत्रायात्यादरेण मृत्यूक्ते। अयमात्मनि रमतां किं वत्स श्रीकण्ठ सत्यचिद्रूपे ॥६॥
भ्रूमध्यहृदयशीर्षे ष्वाहित चेतोभिराशु संवेदे। अयमात्मनि रमतां किं वत्स श्रीकण्ठ सत्यचिद्पे॥७॥
Page 498
आत्मस्तवः । ४४९
मायामात्रादादृत- निखिल जगज्जन्ममुख्यकर्तृत्वे। अयमात्मनि रमतां कि वत्स श्रीकण्ठ सत्यचिद्रुपे ।। ८।।
मुनिनिकराय पुरा खलु वटमूलगतेन शंभुनादिष्टे। अयमात्मनि रमतां किं वत्स श्रीकण्ठ सत्यचिद्रूपे ॥ ९ ॥
यतिवरसदाशिवेन्द्रै- रार्याभिस्तोषपूर्वसंगीते। अय्मात्मनि रमतां किं वत्स श्रीकण्ठ सत्यचिद्रूपे ॥ १० ॥
सुतगेहधनकलत्रा- द्यासक्तानां सुदूरतरे। अयमात्मनि रमतां किं वत्स श्रीकण्ठ सत्यचिद्रुपे ।। ११ ॥ W. 29
Page 499
४५०
संन्यस्तसर्वकर्मभि- रावेद्येऽत्यन्तसूक्ष्मशेमुषिभिः । अयमात्मनि रमतां किं वत्स श्रीकण्ठ सत्यचिद्रुपे ॥ १२ ॥
तृणतोऽप्यतिलघुतरमिद- मखिलं विश्वं विलोकयन्योगात्। अयमात्मनि रमतां किं वत्स श्रीकण्ठ सत्यचिद्रुपे ।। १३ ।।
दृश्यं हि नामरूपं रजूरगतुल्यमेव निश्चिन्वन्। अयमात्मनि रमतां किं वत्स श्रीकण्ठ सत्यचिद्रूपे ॥। १४ ॥
इति आात्मसवः संपूर्ण: ।।
Page 500
॥। श्रीः ।।
॥ उपशान्त्यष्टकम्॥
- अनुपासादितसुगुरो- रविचारितवेदशर्ितत्व्रस्य। कथमुपशान्तिः स्याद्गो सततं सत्सरहितस्य ॥। १।।
अन्नमयादिषु पञ्च- स्वहंमति यावदेष न जहाति। तावतकथमुपशान्तेः पात्रं प्रभवेच्छुकादितुल्योऽपि॥ २॥
चरतामक्षाश्वानां रूपप्रमुखेषु विषमविषयेषु । दोषविमर्शकशाहति- मकुर्बतः स्यात्कथं शान्ति: ॥२ ॥
Page 501
४५२
तत्चावबोधमणिवर- भूषणहीनं यदीयहृदयं स्यात्। कथमुपशान्तिर्वृणुया- त्तं पुरुषं सादरं लोके।। ४ ॥
नक्तंदिवं पराचि प्रवणस्वान्तस्य देहसक्तधियः । कथमुपशान्तिः पुंसः प्रभवेदपि कल्पकोटिशतैः ॥५॥
योगाख्यगारुडमनु- प्रवरेण कृतो न येन रदभभ्नः । तृष्णाकृष्णभुजङ्गया: कथमुपशान्तिर्भवेत्तस्य ।। ६ ।।
सुतगेहमित्रतरुणी- प्रभृतिषु यस्यास्ति दृढतरः स्नेहः । स कथमुपशान्तिविषया- मपि गाथां गातुमीश्वरः स्याद्ो ॥७॥
Page 502
उपशान्त्यष्टकम् । ४५३
संत्यजति नैव कर्मा- ण्यखिलान्यविगीतमार्गेण। सशिखं च यज्ञसूत्रं यः स कथं शान्तिभाजनं प्रभवेत् ॥ ८॥
इति उपशान्त्यष्टकं संपूर्णम्।।
Page 503
।। श्रीः ।।
॥ उपदेशचतुर्विशतिः ॥
करणं सर्वसिद्धीनां चित्तानुसरणं गुरो: । इति निश्चित्य सर्वेषु कार्येषु प्रविशार्भक ॥ १॥
सुतेषु करुणा यद्व- त्प्रसवित्र्यास्ततोऽपि च। प्रभूता करुणा शिष्ये सद्गुरोरिति निश्चिनु ॥ २ ॥
मातापितरावस्मि- अन्मन्येवार्भकस्य सुखवृद्धिम्। इच्छत आगामिजनु :- सौख्यं स्मरतो न जात्वपि हि॥ ३ ॥
Page 504
उपदेशचतुर्विशतिः । ४५५
शिष्यस्य सद्गुरु: खलु संचितमुखपापसङ्गराहित्यम्। किंचावृत्तिविहीनं ब्रह्मपदं काङ्क्षते कृपया ॥ ४ ॥
सौख्यं च तदपि संशृणु यत्पितराविन्छतस्तनूजस्य। भार्या बिभर्तु तनया- न्प्राप्तोतु तनोतु सतततद्रक्षाम् ॥ ५॥
आर्जयतु च धनमनिशं यया कयाचित्प्रणाल्यायम्। अपि नौ जीर्णवयस्कौ पातु च मोदेन सर्वविषयेषु ॥ ६॥
राजञां वा धनिकानां मनोऽनुवृत्ति विधाय तनुजातः । अभ्यधिकं तत्तोषं प्रामोतु च तेन बहुलधनम् ॥। ७ ॥
Page 505
४५६
इति बहुलदुःख़मेव हि सौख्याभासं तनूजस्य। पितरौ लोके रात्रि- दिवमेवं चिन्तयन्तौ स्तः । ८।।
मा सज्जतु मच्छिष्यो धनदारास्िग्धपुत्रगेहेषु। तद्रक्षणार्थमर्थ- ग्रहणे यत्नं न कंचिदपि कुर्यात् ।।९।।
मा कुरुताद्दशनानां विवृति धनिकाग्रतः कदाचिदपि। मा भूपतोषणार्थ स्तुतिमपि वितनोतु दीनवाक्सरणिम् ॥ १० ॥
मांसासृख्बलराशौ देहेजहंता कदापि मा भवतु। नश्वरतमेषु जात्वपि भोगेष्वास्थालवोऽपि मा भूयात् ॥ ११ ॥
Page 506
उपदेशचतुर्विशतिः । ४५७
मा सार्वभौमपदवीं वाञ्छतु मा देवराजतां क्कापि। शमदान्त्युपरतिमुखषद्- संपदमाप्ोतु सुस्थिरां शीघ्रम् ।। १२।।
नित्यानित्यविवेकं मोक्षप्रासादगमननिःश्रेणिम्। दृढतरमुमुक्षुताम- प्याश्रयतात्सत्वरं सुखेनैव ।। १३ ॥
सुविधाय सशिखवपनं छित्वा कर्मार्थमादतं सूत्रम्। स्वीकृतपारमहंस्यो विहर सुखेनेति सद्ठुरुर्जूते ॥ १४ ॥
यदि यौ कौचित्पितरा- विच्छत आत्मोद्रवस्य परमपदम्। तौ तर्हि सद्ठुरुस्थल- कृताभिषेकौ विजानीहि ॥ १५ ॥
Page 507
४५८
पित्रोश्च सद्गुरोर- प्यन्तरमेवं विमृश्य वत्स चिरम। नित्यसुखेच्छा चेत्तव तरसा व्रज सद्गुरुं शरणम् ॥ १६ ॥
सद्गुरुरिह संप्राप्तं शिष्यं तत्त्वं यथावदुपदिश्य। दयया नैसर्गिक्या नित्यसुखं प्रापयेत्तरसा ॥ १७।
इति यतिवच:प्रबुद्धः शिशुरूहापोहदक्षमतिरेवम्। पप्रच्छ मुक्तिकाम- स्त्यक्तैहिकपारलौकिकेच्छः सन् ॥ १८॥
शिष्य उवाच- सड्ठरुसेवनमेव हि नित्यसुखावाप्तिसाधनं ब्रूषे। सड्रुरीदृश इति मे यतिवर तल्लक्षणं ब्रूहि ॥ १९ ॥
Page 508
उपदेशचतुर्विशतिः । ४५९
गुरुरुवाच- निर्हेतुककरुणाजनि- भूमि: संत्यक्तविषयेच्छः । लुप्तस्वपरत्वमतिः स्मितलसदास्याम्बुजः सततम् ॥ २० ॥
शीलितनिगमान्तततिः पालितमैत्री प्रमुख्यगुणजाल:। तत्त्वोपदेशनिरतः सत्वरमेवाद्विनम्रलोकानाम् ॥ २१॥
सक्रोधानक्रोधा-
कुर्वाणो विषयेष्वति- वैरस्यं बोधयंस्तरसा ।। २२ ।।
लोकार्थमाश्रमोचित- चर्यानिरतः समाधिरहितेषु। कालेषु किंच कृष्ण- द्वैपायनसूत्रजालबोधयिता ॥२३॥
Page 509
४६०
हठराजमुख्ययांगा- नधिकारिविभेदतः प्रणम्रेभ्यः । प्रतिपादयन्नजसत्रं हर्षप्राग्भारतुन्दिलस्वान्तः ॥ २४ ॥
इति उपदेशचतुर्विशति: संपूर्णा ।।
Page 510
।। श्रीः ।।
॥ आत्मावबोधनस्तोत्रम् ॥
जाग्रत्स्वप्रसुषुप्तिषु शैशवकौमारवार्धकेष्वपि च । अनुवर्तमानमनिशं ब्रह्मास्म्याम्नायमस्तकावेद्यम् ।। १॥।
सड्ठरुसवनानरतः स्वाश्रमवर्णोचितानि कर्माणि।
ब्रह्मास्म्याम्रायमस्तकावेद्यम् ।। २।।
उद्दालकः स्वपुत्रं यत्तत्त्वमसीति बोधयामास। साम्नामन्ते तदहं ब्रह्मास्म्याम्नायमस्तकावेद्यम् ॥। ३॥
Page 511
४६२
स्थूलात्सूक्ष्माद्वेतो- र्देहाद्ेदेन योगनिष्णातैः। अनुचिन्त्यमानमसकृ-
यददेहमखिलदेहे- व्वनवस्थेषु व्यवस्थितं विभु च । महदात्मभूतमभयं ब्रह्मास्म्याम्नायमस्तकावेद्यम् ॥ ५॥।
हृदयस्थितानशेषां- स्त्यक्त्वा कामान्समश्नुतेSत्रैव। यत्परहंसस्तदहं ब्रह्मास्म्याम्नायमस्तकावेद्यम् ।। ६।।
यदबोधाज्जगदखिलं विभाति पुरुषस्य सत्यतया। यद्वोधाच्च मृषा त-
Page 512
RESEARCH INSTITUTS
प्रविलाप्य दृश्यजालं मिथ्येत्याचार्यवाक्यतः शास्त्रात्। यत्प्रामोति नरस्त-
यस्याज्ञानादखिला- नर्थादिमकारणं शरीरादौ। आत्मत्वधीरभूत्त- द्रह्मास्म्याम्नायमस्तकावेद्यम् ।।९।।
यत्साक्षात्कृतये हि श्रवणं मननं तथा ध्यानम्। प्राहुस्त्रय्यन्तास्त- ड्रह्मास्म्याम्रायमस्तकावेद्यम् ॥। १०॥
नद्यास्तीरे पुलिने गिरिमौलौ काननस्य कोणे यत्। ध्यायन्ति यतिवरास्त- द्रह्मास्म्याम्रायमस्तकावेद्यम् ॥।११.।।
Page 513
४६४
यत्र स्थितो विजाना- तीन्द्रोपेन्द्रादिपदमपीषदिति। तत्सुखविश्रान्तिपदं ब्रह्मास्म्याम्नायमस्तकावेद्यम् ॥ १२ ॥।
श्रुत्याचार्यकृपातो योगाभ्यासेन चेश्वरकटाक्षात्। प्रभवति यद्वोधस्त-
यस्मिन्स्थिते न दुःखै- रपि गुरुभिश्चाल्यते जातु। पुरुष: सुखरूपं त- द्रह्मास्म्याम्नायमस्तकावेद्यम् ।।१४ ।।
यत्पृथ्व्यादिषु तिष्ठ- दमयति यद्वेद नैव पृथ्व्यादि:। अन्तर्याम्यभिधं त- ड्रह्मास्म्याम्रायमस्तकावेद्यम् ।। १५।।
Page 514
अत्मावबोधनस्तोंत्रम् । ४६५
विषयासक्तहदां य- दूरे तदसक्तचेतसां निकटे। उपरतवरलभ्यं त- द्रह्मास्म्याम्नायमस्तकावेद्यम् ।। १६ ॥।
विनियम्य चक्षुरादी- न्प्राणापानौ च चेतसा सह यत्। ध्यायन्ति योगिनस्त-
सनकादिभ्यः पूर्वे वटमूले शंभुराह मौनेन। चिन्मुद्रया च यत्त-
इति आत्मावबोधनस्तोत्रं संपूर्णम् ।।
W.30
Page 515
।। श्रीः ।।
॥ भवबन्धमुक्त्यष्टकम ॥
एकं द्वितीयरहितं सदबााधितं च सच्चित्स्वरूपमिति यच्छ्रतिशीर्षपूगैः । जेगीयत सकललोकविवर्तभूतं तद्ावयामि सततं भवबन्धमुक्यै ॥। १ ॥
अन्नासुमानसमुख प्रकृतीञ्जगाद कोशाञ्छतिर्यदवबोधकृतेऽत्र पञ्च। सर्वान्तरं भृगुमुनिप्रवरेण दृष्टं तद्ावयामि सततं भवबन्धमुक्तै ॥ २ ॥
आनाशकेन तपसा बहुदक्षिणेन यज्ञेन दाननिचयाच्छ्रृतिपाठतश्च। इच्छन्ति वेत्तुमिह यद्धरणीसुराम्या- स्तद्धावयामि सततं भवबन्धमुक्त्यै ॥ ३ ॥
Page 516
भवबन्धमुक्त्यष्टकम । ४६७
कश्चिद्विपश्चिदिह संसृतिसौख्यवाञ्छां संत्यज्य सद्ठुरुमुपेत्य कृपापयोब्धिम्। विज्ञाय तद्वचनतः खलु मोदते य- त्तद्ावयामि सततं भवबन्धमुक्यै ।। ४ ॥
प्राणान्नियम्य तु मनो हृदयारविन्दे भ्रूगह्वरे शिरसि वा प्रणिधाय सम्यक्। ध्यायन्ति यत्परगुरोर्वचनानुसारा- त्तद्वावयामि सततं भवबन्धमुक्लै ॥ ५॥
यज्जाग्रदादिसमये धृतविश्वमुख्य- नामातनोति बहिरन्तरवस्तुसेवाम्। सुप्तावबोधसहितस्य सुखस्य भोक्तृ तद्धावयामि सततं भवबन्धमुक्तयै । ६॥
वागादय:स्वविषयेषु चरन्ति येन संचोदिताः प्रभुवरेण यथा सुभृत्याः । तत्सर्वकार्यकरणव्यवहारसाक्षि संचिन्तयामि सततं भवबन्धमुक्तै॥७॥
Page 517
४६८ भक्तिसुधातरङ्गिण्यां
संन्यस्य कर्मनिचयं च तदङ्भूत सूत्रं शिखां च पुनरप्यबलादिरागम्। बोधाय यस्य यतते परिशुद्धचित्त- स्तद्ावयामि सततं भवबन्धमुक्लै ॥। ८॥
पद्याष्टकं पठति योऽर्थविबोधपूर्वे संचिन्तयन्ननुदिनं प्रतिपाद्यवस्तु । भक्त्या युतः कलुषदूरनिजान्तरङ्न- स्तस्याचिराद्धि भविता भवबन्धमुक्तिः ॥९॥
इति भवबन्धमुक्स्यष्टकं संपूर्णम् ।।
Page 518
अनादित्वपरिष्कारः
Page 520
ॐ
॥ अनादित्वपरिष्कारः ॥
अनाद्यविद्यासचिव: करोति य इदं जगत। . स पायादनुकम्पार्द्र- चेतांश्रन्द्रार्धशेखरः ॥ १॥
ननु किमिदमनादित्वमविद्यायाः१ न ताव- सप्रागभावाप्रतियोगित्वम्, प्रागभावेऽतिव्याप्तेः । किं च, सिद्धान्ते मूलाविद्यायां लक्षणसमन्वये-
Page 521
४७२ अनादित्वपरिष्कारः ।
Sपि तूलाविद्यानां सादित्वात्तास्वव्याप्तिश्च। न च 'मायां तु प्रकृतिं विद्यात्' इत्यादिश्रुत्या मा- यैकत्वप्रतिपादनात्, मायाविद्ययोञ्च्वैक्यात्, मू- लाविद्याया एव लक्ष्यत्वमिति तूलाविद्यासु लक्षणासत्त्वमिष्टमेवेति वाच्यम्; 'इन्द्रो मा- याभि: पुरुरूप ईयते' इत्यादिश्रुत्यैकवाक्य- तासंपत्तये 'मायां तु' इत्यादिश्रुत्यन्तर्गतैकवच- नख जात्येकपरतयैव नेयत्वात्। न च वि- निगमनाविरहेण 'मायां तु' इत्यादिश्रुत्यैकवा- क्यतासंपत्तये 'इन्द्रो मायाभिः' इत्यादिश्रुत्यन्त- र्गतबहुवचनस्य मायावृत्तिगतबहुत्वपरत्वमेवोचि- तमिति वाध्यम्; एवम् 'अयमनादिरनन्तो नै- सर्गिकोऽध्यासः' इत्यादिभाष्यविरोधापत्तेः। तत्र- त्याध्यासपदस्याविद्यापरत्वात्। न क भाष्यस्था- नन्तपदं नानेकत्वविशिष्टपरम्, अपि तु नाशर- हितपरमिति वाच्यम्; तथा सति 'अस्यानर्थ- हेतो: प्रहाणाय' इत्यध्यासनाशप्रतिपादकभाष्य-
Page 522
अनादित्वपरिष्कारः । ४७२
विरोधापत्तेः । तस्मात् 'इन्द्रो मायाभिः' इत्या- दिश्रुतिस्थबहुवचनं न मायावृत्तिगतबहुत्वपरम्, किंतु मायाबहुत्वपरमेवेति तूलाविद्यानामपि ल- क्ष्यत्वस्याङ्गीकृततया तासु च प्रागभावाप्रतियो-
प्रागभावाप्रतियोगित्वमनादित्वम्। न च तासां प्रवाहतोऽनादित्वमिति शङ्कयम्; प्रत्येकमविद्या- व्यक्तीनां सादित्वात्, प्रवाहस्य चावस्तुत्वादिति चेत्।
अन्र केचित्- 'कालत्वव्यापकतावच्छेद का- विद्याकत्वमेव प्रवाहतोऽनादित्वम्, कालत्वं चा- विद्याचित्संबन्धः । इत्थं च यत्राविद्याचित्संब- न्धरूपकालत्वं तत्राविद्यात्वावच्छिन्ना काचिद्वय- क्तिस्तिष्ठत्येव । संबन्धसत्त्वस्य संबन्धिसत्त्व- व्याप्यत्वात्' इत्याहुः । तन्न ; अविद्यात्वे काल- त्वव्यापकतावच्छेदकत्वं हि कालत्वाधिकरणवृ- स्यत्यन्ताभावप्रतियोगितानवच्छेदकत्वमेव। तथा
Page 523
४७४ अनादित्वपरिष्कारः ।
चाविद्याचित्संबन्धरूपकालत्वविगमेऽपि ब्रह्मणि तदधिकरणत्वं नापैति। यथा घट उत्पत्तिक्षणा- वच्छेदेन गन्धाभावेऽपि गन्धाधिकरणत्वं न ही- यते। इत्थं च निरुक्त्तकालत्वाधिकरणे ब्रह्मणि मुक्ततादशायां कस्याश्िदप्यविद्यात्वावछिन्नव्य- क्ेरभावात् अविद्यात्वस्य निरुक्तकालत्वव्यापक- तावच्छेदकत्वासंभवात्॥।
गुरुचरणास्तु- प्रवाहतो अनादित्वं नाम- स्वप्रागभावाधिकरणकालत्वव्यापकस्वसजातीय- कत्वम्। यद्रूपावच्छिन्ने लक्षणं संगमनीयं तद्रूपा- वच्छिन्नमेव स्वपदार्थः। स्वपदेनाविद्याव्यक्तेः परि- गरहे स्वप्रागभावाधिकरणकालत्वं स्वपूर्वकाल तत्र चाविद्यात्वेन स्वसजातीयव्यक्तेर्नियमेन सत्त्वा- ल्लक्षणसमन्वयः । स्वप्रागभावाधिकरणकालत्व- मित्यस्य सामानाधिकरण्यसंबन्धेन स्वप्रागभाव- विशिष्टकालत्वमित्यर्थः । तथा च मुक़कदशायां न्र. अणि कालत्वाधिकरणत्वसत्त्वेऽपि स्वप्रागभावा-
Page 524
अनादित्वपरिष्कारः । ४७५
भावान्न पूर्वोक्तदोषावकाशः ।। यदि कश्चिद्वयात्- 'सिद्धान्ते प्रागभा- वानङ्गीकारेण प्रागभावघटितोऽयं परिष्कारो न साधीयान्' इति, तं प्रतिब्रूयात्- सिद्धान्ते- ऽप्यसत्कार्यवादापत्तिभिया कार्याणां प्रागभाव- स्थानापन्नायाः प्रागवस्थायाः स्वीकार्यत्वात् । अन्यथा, मृदेव घटः, क्षीर एव दधीत्यादिनिय- मभङ्गप्रसङ्गात्। तदेतत् 'युक्त: शब्दान्तराच्च' इति सूत्रव्याख्यानावसरे भगवत्पादैरभ्यधायि। तथा च पूर्वोक्तपरिष्कारे प्रागभावस्थाने प्रा- गवस्थाया एव निवेशनीयत्वरेन उक्तपरिष्कार स्य निर्दुष्टत्वात्। अधिकमन्यत्रानुसंघेयमिति प्राहु:।। अनादित्वपरिष्कारा दविद्याया यथामति। तुष्यन्तु सुधियस्त्वन्य- गुणैककृतदृष्टयः ॥ १॥
Page 525
४७६ अनादित्वपरिष्कारः ।
एवं वा विन्यास :-
प्रीयतां गिरिजाचित्त- सरोरुहदिवाकरः ॥२॥
इति अनादित्वपरिष्कारः समाप्तः॥
Page 526
पुरुषार्थनिर्णयः
Page 528
।। ॐ ।
॥ पुरुषार्थनिर्णयः॥
-
- पुरुषार्थदानदक्षं पुरुहूतप्रमुख निर्जराराध्यम्। पुरुषार्थसिद्धयेऽहं पुरुषं कृष्णाद्यपिङ्गलं नौमि ।। १ ।।
तत्र तावत्कः पुरुषार्थो नाम? न तावदनुकू- लपुत्रमित्रकलवादि :; तदनित्यत्वस्य प्रत्यक्षसिद्ध- त्वात्। न च 'एतत्त्रयं जगति पुण्यकृतो लभन्ते' इति तस्यापि सुकृतसाध्यत्वेन नित्यत्वमिति श- ङथम्; न हि जलजन्यत्वसाम्येऽपि बुद्धुदतरज- फेनवारिजानां स्थिरत्वसाम्यमस्ति; तस्माद्वर्मा- र्थकाममोक्षाश्चत्वारः पुरुषार्थाः । तत्र धर्मो ना-
Page 529
४८० पुरुषार्थनिर्णयः ।
म-आशुविनाशिनां विहितकर्मणां कालान्तर- भाविफलजनकत्वान्यथानुपपच्या कल्प्यमानो- दृष्टपदार्थविशेषः । तथा हि-यागगङ्गास्नान- शिवपूजादीनां हवि:प्रक्षेपणगङ्गाजलमज्जनशिव- लिङ्गादिषु पुष्पक्षीरादिसमर्पणादिरूपाणां याव त्कार्योत्पादास्थायित्वस्य सार्वलौकिकत्वात्तत्कल्प- ने तु फलाव्यवहितप्राक्क्षणवृत्तिस्वस्वव्यापारा- न्यतरकर्त्वरूपफलजनकत्वस्य कालान्तरकृतकर्म- णामपि सूपपादकत्वात्। अर्थो नाम-पूर्वोक्तध- र्मानुकूलयागादिसाधनीभूतधनधान्यादिः । का- मस्तु-उक्तधर्मजनककर्मसु प्रवर्तकः 'धर्मो मे भूयात्' इतीच्छारूपः । न तु निषिद्धकर्मका- रक: कामः, तस्य पुरुषार्थत्वाभावात्प्रत्युत पुरु- षदुःखहेतुत्वात्। किंच, भगवद्गीतायां भगवान- प्येवमाह-
'धर्माविरुद्धो भूतेषु कामोडस्मि भरतर्षभ' इति।
Page 530
पुरुषार्थनिर्णय। ४८१
मोक्षस्तु-तत्वज्ञानैकसाध्यः । तत्स्वरूपमु- त्तरत्र वर्ण्यते।
अत्रेदं चिन्त्यते-चतुर्ष्वप्येतेषु कः परम इति। न च पुरुषार्थत्वाविशेषाच्चत्वारोऽपीमें समाना एवेति निश्चेतुं अक्याः । न हि मनुष्य- त्वाविशेषेऽपि सर्वेडपि मनुष्या: समाना उपल- भ्यन्ते; कश्चित्प्रभुः, कश्चिद्वत्यः, कश्चित्सुखी, कश्चिहुःखीति भेददर्शनात्। तस्मात्म्राप्तं पुरुषा- र्थत्वाविशेषेऽपि चिन्त्यमेतेषु पारम्यमिति। न चार्थकामौ परमौ, तयोर्धर्मेहेतुत्वेन धर्म एवोप- क्षीणतया स्वतः पुरुषार्थत्वाभावात्। अत एव न धर्मोऽपि परमः पुमर्थः; तस्य स्वर्गादिसाध- नत्वेनोपसर्जनत्वात्। तथा हि श्रुति :- 'ज्यो- तिष्टोमेन स्वर्गकामो यजेत' 'वायव्यश्चेत- मालभेत भूतिकामः' इति स्वर्गादिसाधनत्वमाह धर्मस्य। न चेयं श्रुतिर्न धर्मस्य स्वर्गकारण- त्वमाह, अपि तु ज्योतिष्टोमादेरिति वाच्यम्। W. 31
Page 531
४८२ पुरुषार्थनिणयः ।
यागादेर्धर्मव्यापारकत्वस्यावश्यकल्प्यतया धर्म- स्य स्वर्गकारणताया धर्मिग्राहकमानसिद्धत्वात्। न चैतेषां त्रयाणां पुरुषार्थत्वमपि संभवति। तथा हि- पुरुषार्थों नाम-वस्तुतः सुखम्, दुःखाभावो वा। तथा च लोकेऽनुभव :- 'इष्टं मे भूयादनिष्टं मे मा भूत्' इति। न चेमे त्रयः सुखं दुःखाभावो वा। ताह, कथ- मेतषां पुरुषार्थकोटिप्रविष्टत्वमिति चेत्, तत्सा- धनत्वादिति ब्रूमः । यथा लाङ्गलस्य जीवनत्वा- भावेऽपि जीवनसाधनत्वेन 'लाङ्गलं जीवनम्' इति प्रयोग:, तद्वत्पुरुषार्थसाधनत्वेनैतेषु पुरुषार्थ- पदप्रयोगः । किंचैतेषामनित्वत्वादपि न परमपु- रुषार्थत्वम्। तथा हि- अर्थकामयोस्तावत्प्रत्य- क्षेणैवानित्यत्वम्। धर्मस्य त्वतीन्द्रियत्वेन श्रुत्यां स्मृत्या चावगम्यते। तथा च श्रुतिः-'यद्यथेह् कर्मचितो लोक: क्षीयते, एवमेवामुत्र पुण्यचि तो लोक: क्षीयते' इति। स्मृतिश्र- 'क्षीणे
Page 532
पुरुषांथनिर्णयः । ४८३
पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति इति । ताह कः परमपुरुषार्थ इति चेन्मोक्ष एवेत्यवेहि। तथा हि-तस्य 'ब्रह्मविदाप्नोति परम्' इत्यादिश्रुत्या सुखस्वरूपत्वस्य, 'तरति शोकमात्मवित्' इत्या- दया च दुःखनिवृत्तिरूपत्वस्य च प्रतिपादना- त्स्वतः पुमर्थत्वम्, नित्यत्वं च 'न स पुनराव- रतते 'तेषां न पुनरावृत्तिः' 'एतेन प्रतिप- द्यमाना इमं मानवमावर्त नावर्तन्ते' इत्यादिश्रु- तिभ्यः ॥
पुनारावर्तिनोऽर्जुन।"
"मामुपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयमशाश्वतम्। नाप्नुवन्ति महात्मान: संसिद्धिं परमां गताः ।।"
"इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम सांधर्म्यमागताः।
Page 533
४८४ पुरुषार्थनिर्णयः ।
सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च ।" "यद्गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम । "'
इत्यादिस्मृतिभ्यश्च। किंच, अनित्यविलक्षण- त्वादपि नित्यत्वम्। लोक उत्पाद्यप्राप्यसंस्कार्य- विकार्याणामनित्यत्वं दृष्टम्। न चासौ मोक्ष उ- त्पाद्यः; नित्यो हि मोक्षः सर्वैर्मोक्षवादिभिर- भयुपगम्यते। नापि प्राप्यः, आत्मस्वरूपत्वेन नित्याप्तत्वात्। नापि संस्कार्यः, नित्यशुद्धनिरति- शयत्वान्मोक्षस्य। नापि विकार्यः, कूटस्थब्रह्मस्व- रूपत्वान्मोक्षस्य। तस्मान्नित्यत्वात्स्वतः पुंमर्थ- त्वाच्च मोक्ष एव परमपुरुषार्थः । न च 'अक्षय्यं ह वै चातुर्मास्ययाजिनः सुकृतम्' 'अपाम सो- मममृता अभूम' इत्यादिश्रुतिभिः कर्मफलस्यापि नित्यत्वप्रतिपादनात्कथं मोक्षस्यैव नित्यफलत्व- मिति वाच्यम् ; अस्याः श्रुतेः 'यत्कृतकं तदनि-
Page 534
पुरुषार्थनिरणयः । ४८५
त्यम्' इति न्यायोपेतया 'तद्यथेह' इत्यादिश्रुत्या बाधेन अन्रत्याक्षय्यामृतपद्योः आभूतसंपुव- स्थायिस्थानपरत्वस्यैव वक्तव्यत्वात्। तथा च स्मृति :-
"आभूतसंप्टवं स्थान- ममृतत्वं हि भाष्यते" । इति।
इत्थं हि व्यवस्था-श्रुतिस्मृत्योर्विरोधे नुसारेण स्मृतिर्नेया, श्रुत्यो: परस्परं विरोधे न्या- योपेतश्रुत्यनुसारेण श्रुत्यन्तरं नेयमिति। तस्मा- न्मोक्ष एव नित्य इति सिद्धम् ॥
मोक्षो नाम-सालोक्यसामीप्यसारूप्य- सायुज्यकैवल्यभेदेन पश्चविधः । तत्र सालो-
सामीप्यमुपास्यदेवतासमीपवर्तनम्। सारूप्यं दे- वतासमानाकारदेहप्राप्तिः। सायुज्यं सगुणस्य दे- वतारूपस्य अहंग्रहेणोपासनां कुर्वतः उपास्यदेव-
Page 535
४८६ पुरुषार्थनिर्णयः ।
तातादात्म्यम्। कैवल्यं तु सच्चिदानन्दनित्यशुद्ध-
स्थानम्। इदमेवाविद्यानिवृत्तिपदेनाप्यभिधीयते। तथा चोक्तम्- "अविद्यास्तमयो मोक्षः सा च बन्ध उदाहृतः ।" इति। "निवृत्तिरात्मा मोहख ज्ञातत्वेनोपलक्षितः ।" इति च। अपि च, "तस्मादविद्यास्तमयो नित्यानन्दप्रतीतितः । निःशेषदुःखोऽभेदाब पुरुषार्थ: परो मतः ॥" इति।
इयं कैवल्यरूपा मुक्तिरेव मुख्या। तथा च सूतसंहितायां स्वस्वरूपावस्थानमुक्ति प्रकृत्य-
"षड्भावविक्रियाहीना शुभाशुभविवर्जिता।
Page 536
पुरुषार्थनिर्णयः । ४८७
सर्वद्वन्द्वविनिर्मुक्ता सत्यविज्ञानरूपिणी ।।
केवलं ब्रह्मरूपोक्ता सर्वदा सुखलक्षणा। न हेया नाप्युपादेया सर्वसंबन्धवार्जिता ।।
न दष्टा न श्रुता विष्णो न चास्वाद्या न तर्किता। सर्वावरणनिर्मुक्ता न विज्ञेया निराश्रया॥
वाच्यवाचकनिर्मुक्ता लक्ष्यलक्षणवर्जिता। सर्वेषां प्राणिनां साक्षा- दात्मभूता स्वयंप्रभा ।
प्रतिबन्धविनिर्मुक्ता सर्वदा परमार्थतः ।।
Page 537
४८८ पुरुषार्थनिर्णयः ।
अविचारदशायां तु प्रतिबद्धा स्वमायया॥
एषैव परमा मुक्ति: प्रोक्ता वेदार्थवेदिभिः । अन्याश्च मुक्तय: सर्वा अपराः परिकीर्तिताः ॥" इति।
न चान्यासु सालोक्यादिरूपासु कथं मुक्ति- शब्दप्रयोग इति वाच्यम्; ताः प्राप्तानां पुनरा- वृत्त्यभावेन क्रमेण मुख्यमुक्तिदर्शनात्तासु मुक्ति- शब्दोपचारः । तथा चोक्तम्-
"ब्रह्मणा सह ते सर्वे संप्राप्ते प्रतिसंचरे। परस्यां ते महात्मान: प्रविशन्ति परं पदम् ॥" इति।
न चास्या: कूटस्थब्रह्मस्वरूपाया मुक्तेः स्वत :- सिद्धतया तदर्थ मुमुक्षूणां गुरूपसदनविचारादिषु
Page 538
पुरुषार्थनिर्णयः । ४८९
प्रवृत्तिर्न स्यादिति वाच्यम् ; तस्या: स्वतःसि द्वत्वेऽपि विस्मृतकण्ठचामीकरन्यायेनाज्ञातत्वेन तत्प्राप्त्यै मुमुक्षूणां विचारादिषु प्रवृत्युपपत्तेः । विस्मृत कण्ठचामीकरन्यायस्त्वेवम्-कश्चित्पुरुष: स्वकण्ठस्थमेव चामीकरं विस्मृत्य 'अहो मदीय- श्रामीकर: कुत्र वा स्थापितः केन वापहृतः' इतीतस्ततः पर्यटन्कुत्राप्यलब्ध्वा बहुधा शोचं- स्तिष्ठति। अत्रान्तरे कञ्चनागत्य ब्रूते-'तावके कण्ठ एव खलु चामीकरो वर्तते, किमर्थ भवा- न्महान्तं शोकमापन्नः' इति। स तद्वाक्यश्रव- णानन्तरं यथा स्वकण्ठस्थमेव चामीकरं ज्ञात्वा अलब्धस्य लाभादिव तुष्यतीति। अनेन न्या- येन स्वतःिद्धापीयं मुख्या मुक्तिरात्मस्वरूपा अज्ञातत्वेन अलब्धेव सती स्वलाभाय कारणम- पेक्षत एवेति युक्ता तदर्थ मुमुक्षूणां प्रवृत्तिः । कारणं तु ज्ञानमेव; 'नान्य: पन्था विद्यतेऽय- नाय' 'तरति शोकमात्मवित्' 'नास्त्यकृतः कृ
Page 539
४९० पुरुषार्थनिर्णयः ।
तेन । तद्विज्ञानार्थ स गुरुमेवाभिगच्छेत्' 'ब्र. हविदाप्नोति परम्' 'ब्रह्मविद्धह्वैव भवति' 'स यो ह वै तत्परमं ब्रह्म वेद ब्रह्मैव भवति' इ- त्यादिश्रुतिभ्यः ॥
"बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मां प्रपद्यते।" "ततो मां तत्वतो ज्ञात्वा विशते तदनन्तरम्।"
इत्यादिस्मृतिभ्यश्च। तज्ज्ञानं कीद्ृशमित्यपे- क्षायाम् अपरोक्षानुभूतौ श्रीमद्धगवत्पादै :-
"ब्रह्मैवाहं समः शान्तः सचिदानन्दलक्षणः । नाहं देहो हसद्रूपो ज्ञानमित्युच्यते बुघैः ॥
निर्विकारो निराकारो निरवद्योऽह्मव्ययः ।
Page 540
पुरुषार्थनिर्णयः । ४९१
नाहं देहो हासद्रूपो ज्ञानमित्युच्यते बुघैः ॥
निरामयो निराभासो निर्विकल्पोऽहमाततः । नाहं देहो हसद्रूपो ज्ञानमित्युच्यते बुधैः॥
निर्गुणो निष्क्रियो नित्यो नित्यमुक्तोऽहमच्युतः । नाहं देहो ह्यसद्रूपो ज्ञानमित्युच्यते बुधैः॥
.निर्मलो निश्चलोऽनन्त: शुद्धोऽहमजरोऽमर: । नाहूं देहो हासद्रूपो ज्ञानमित्युच्यते बुघैः ॥" इति।
'तस्वमसि' 'अहं ब्रह्मास्मि' 'अयमात्मा ग्रह' 'प्रज्ञानं ब्रह्म' इति महावाक्यजन्याख
Page 541
४९२ पुरुषार्थनिर्णयः ।
ण्डाकारवृत्त्यपरनामकम्। तत्प्राप्त्युपायस्तु श्रुतौ 'आत्मा वा अरे द्रष्टव्यः श्रोतव्यो मन्तव्यो निदिध्यासितव्यः' इति, शान्तो दान्त उपरत- स्तितिक्षुः श्रद्धावित्तो भूत्वात्मन्येवात्मानं पश्येत्' इत्यादिवाक्यैरुद्धष्यते। पादे शिवगीतायां च-
"कथं भगवतो ज्ञानं शुद्धं मर्त्यस्य जायते। तत्रोपायं हर ब्रूहि मयि तेऽनुग्रहो यदि॥"
इति श्रीरामेण पृष्टः सञ्छीभगवानाह-
"विरज्य सर्वभूतेभ्य आविरिश्विपदावधि। घृणां वितत्य सर्वत्र पुत्रमित्रादिकेष्वपि ।।
वेदान्तज्ञानलिप्सया।
Page 542
पुरुषार्थनिर्णयः । ४९३
उपायनकरो भूत्वा गुरुं ब्रह्मविदं व्रजेत् ॥
सेवाभि: परितोष्यैनं चिरकालं समाहितः । सर्ववेदान्तवाक्यार्थ शृणुयात्सुसमाहितः ।।
सर्ववेदान्तवाक्यानां मयि तात्पर्यनिश्चयम्। श्रवणं नाम तत्प्राहुः सर्वे ते ब्रह्मवादिन: ।।
लोहमण्यादिदृष्टान्त- युक्तिभिर्यद्विचिन्तनम्। तदेव मननं प्राहु- र्वाक्यार्थस्योपबृंहणम् ।।
निर्मोहो निरहंकार: समः सङ्गविवर्जितः ।
Page 543
४९४ पुरुषार्थनिर्णयः ।
सदा शान्त्यादियुक्त: स- न्नात्मन्यात्मानमीक्षते।। यत्सदा ध्यानयोगेन तन्निदिध्यासनं स्मृतम । सर्वकर्मक्षयवशा- त्साक्षात्कारोऽपि चात्मनः ।। कस्यचिज्जायते शीघ्रं चिरकालेन कस्यचित्।" इति।
क्षणो मोक्ष एव परमः पुरुषार्थ इति सवै चतु- रश्रम्।। पुरुषार्थनिर्णयोऽयं गुरुवरकृपया मया व्यरचि। वीक्ष्य प्रयान्तु मोदं ' विद्वांसो वीतमत्सरास्तममम्।। इति पुरुषार्थनिर्णयः समापः।।
Page 544
श्रीशुद्धाद्वैतब्रह्मविद्या- धिगमप्रकारमीमांसा॥
Page 546
।। ॐ ।
श्रीशुद्धाद्वैतब्रह्मविद्याधिगम- प्रकारमीमांसा ।।
परहंसंचिन्त्यमानं करचरणाद्यङ्गरहितमपि रम्यम्। सचित्सुखस्वरूपं ब्रह्मास्म्याम्नायमस्तकावेद्यम् ।।१॥।
तत्र परहंसो द्विविधः, विद्वद्विविदिषुभेदात्। तल्लक्षणं तु श्रीमद्विद्यारण्यविरचितजीवन्मुक्तिवि- वेके स्पष्टमुपलभ्यते। तत्र विविदिषोविद्याग्रहण- प्रकार: कथ्यते। तथा हि- नित्यानित्यवस्तुवि- वेकादिसाधनचतुष्टयसंपन्नः ब्रह्मनिष्ठं सट्गरं प्र- पद्य प्रार्थनापूर्वकं श्रवणं कुर्यात्। प्रार्थनाप्रका-
Page 547
४९८ श्रीशुद्धाद्वैतब्रह्मविद्याधिगमप्रकारमीमांसा।
रस्तु श्रीमच्छंकरभगवत्पादाचार्यकृत विवेकचू- डामणावनुसंधेयः । तथा च श्रुति :- 'परीक्ष्य लोकान्कर्मचितान्ब्राह्मणो निर्वेदमायान्नास्त्यकृतः कृतेन। तद्विज्ञानार्थ स गुरुमेवाभिगच्छेत्समि- त्पाणिः श्रोत्रियं ब्रह्मनिष्ठम्' इति। अत्र ब्रह्मनिष्ठ- पदेन संन्यास्येव विवक्षितो नेतरः, इतरेषां 'आसुप्तेरामृतेः कालं नयेद्वेदान्तचिन्तया' इत्यु- क्तरीत्या सार्वदिकविचारादिरूपब्रह्मनिष्ठाया अ- संभवात् । अत एव श्रीमच्छंकरभगवत्पादैः मु- ण्डकोपनिषद्विवरणे, 'ब्रह्मनिष्ठम्, हित्वा सर्वाणि कर्माणि केवले अद्वये ब्रह्मणि निष्ठा यस्य सोऽयं ब्रह्मनिष्ठः' इति, 'न हि कर्मिणो ब्रह्मनिष्ठता सं- भवति, कर्मात्मज्ञानयोर्विरोधात्' इति चाभ्य- धायि। न च संन्यासिनोऽपि 'न व्याख्यानपरो भवेत्' इत्याद्यध्यापननिषेधश्रवणाल्लोके सद्ग रुर्द- त्तजलाख्जलि: स्यादिति वाच्यम्; सत्कारमानपू-
Page 548
श्रीशुद्धाद्वैतब्रह्मविद्याधिगमप्रकारमीमांसा। ४९९
अत एव मनुः 'नानुशासनवादाभ्यां भिक्षां लि- प्सेत कर्हिचित्' इति भिक्षोद्देश्यकानुशासनादी- न्येव निषेधति। अत एव,
'तच्चिन्तनं तत्कथन- मन्योन्यं तत्प्रबोधनम्। एतदेकपरत्वं च ब्रह्माभ्यासं विदुर्बुधाः ।
'मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् । कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च ।।'
इत्यादिवाक्यानामवैयर्थ्यम्। अत एव च कलौ लुप्तयतिधर्मरक्षणबद्धकक्कणश्रीमच्छंकरभ- गवत्पादान्प्रति-
मोहसंतमसवासरनाथां- स्तत्र तत्र विनिवेश्य विनेयान ।
Page 549
५०० श्रीशुद्धाद्वैतब्रह्मविद्याधिगमप्रकारमीमांसा।
पालनाय परतत्त्वसरण्या मामुपैष्यसि ततः कृतकृत्यः ॥
इति विश्वेश्वराज्ञापि नानर्थकपद्भाग्भवति ॥
ननु, संन्यासिविद्यागुरोरलाभे का गतिरिति चेत्, सर्वमतसिद्ध संन्यासिगुर्वेकलभ्यत्वकस्य म- हावाक्योपदेशख या गतिः सैवेत्यवेहिं। यदि महावाक्योपदेष्ठापि गृहस्थः स्यात्तर्हि तुरीयाश्रमो वन्ध्यासूनुतां विन्देत्। न च यतिधर्मप्रबोध- वाक्याद्गुहस्थस्यापि गुरुत्वं संभवतीति वाच्यम्, पूर्वोक्तमुण्ड कोपनिषद्विवरणविरोधादश्रद्वेयत्वात्।
'विना विप्रेण कर्तव्यं श्राद्धं कुशचटेन वै। आत्मानं वापि भुखीत न विप्रं वेदवर्जितम् ।।'
इत्यादिंवाक्यस्य, यथा श्राद्धे वेदविद्विप्रनि-
Page 550
मन्त्रणावश्यकत्व एव तात्पर्यम्, न तु कुशचटे- नात्मना वा कुर्यादित्यत्र; तथा यतिधर्मप्रबोधवा- क्यस्यापि गृहिणो ब्रह्मविद्यागुरुत्वे न तात्पर्यम्। परं तु ब्रह्मविद्याग्रहणावश्यकत्वप्रदर्शने तात्पर्य- मित्यङ्गीकृत्य तच्छ्रद्धेयत्वमुपपादनीयम्। क्षत्रि- यकर्तृकब्राह्णकर्मकवैश्वानरविद्याध्यापनबोधि- काया: क्षत्रियस्य तद्विद्यामात्राध्यापकत्वपर तया ब्रह्मविद्यादौर्लभ्यपरतया युगान्तपरतया वा नेतुं शक्यायाः, छान्दोग्यश्रुतेबलार्त्, वर्ण- विनिमयेनेव आश्रमविनिमयेनापि गुरुत्वसंभा- वनाधीना गृहिणोऽपि ब्रह्मविद्यागुरुत्वप्रत्याशा, मनुष्यत्वमात्रसाम्यादतिदीनस्य महासाम्राज्यप्र- त्याशातुल्यतां कथं न प्राप्तुयात्। किंच, मुण्ड- कोपनिषच्छिष्यगुरुलक्षण प्रदर्शनपूर्वकं श्रीमच्छ- द्वाद्वैतब्रह्मविद्याधिगमप्रकारप्रदर्शनार्थ प्रवृत्ता। त- स्याम् 'परीक्ष्य लोकान्कर्मचितान्ब्राह्णो निर्वेद- मायात्' इति, 'तद्विज्ञानार्थ स गुरुमेवाभिगच्छे-
Page 551
५०२ श्रीशुद्धाद्वैतब्रह्मविद्याधिगमप्रकारमीमांसा।
त्समित्पाणि: श्रोत्रियं ब्रह्मनिष्ठम्' इति, 'येनाक्षरं पुरुषं वेद सत्यं प्रोवाच तां तत्त्वतो ब्रह्मविद्याम्' इति च श्रूयमाणत्वात्। अतोऽनधिगतार्थबोध- कत्वरूपप्राबल्यवत्पूर्वोक्तश्रुत्यनुसारेणैव केवलवि- द्याबोधकच्छान्दोग्यादिश्जुतयो नेयाः। इत्थं च गौतमस्मृतिसूतसंहितादिवचनानां पूर्वोक्त्तश्रुत्यनु- सारेण नेयत्वं कैमुतिकन्यायसिद्धम् ॥
यत्तु, हीनवर्णस्यापि ब्रह्मविद्यागुरुत्वप्रत्याय- नेच्छया शुकोपाख्यानोदाहरणम्, तदुपहासास्प- दमेव। तत्र पितृसकाशाच्छ्रृतोपनिषत्कस्यैव शु- कस्य पित्रनुज्ञातस्य संवादार्थ जनकसमीपगम- नस्य प्रतिपादितत्वात्। न च प्राचीनशालसत्य- यज्ञादीनां विद्याप्रदः केकयराजः संन्यास्येवेति वाच्यम्।
'मुखजानामयं धर्मो वैष्णवं लिङ्गधारणम्।
Page 552
श्रीशुद्धाद्वैतब्रह्मविद्याधिगमप्रकारमीमांसा। ५०३
बाहुजातोरुजातानां नैव ध्मों हि विद्यते ।।'
इति क्षत्रियस्य संन्यासनिषेधात्। यदि च क्षत्रियस्यापि संन्यासित्वबोधिका काचिच्छृतिः स्मृतिर्वोपलभ्येत, तदा सिद्धं नः समीहितम्। यतो न वयं क्षत्रियत्वादिकमुद्देश्यतावच्छेदकी- कृत्य ब्रह्मविद्यागुरुत्वाभावं साधयामः, किंतु संन्यासित्वापरनामब्रह्मनिष्ठत्वाभावमुद्देश्यताव- चछेदकीकृत्य। यदि केकयराज: संन्यासी स्या- त्तदा किं नश्छिन्नम्। वर्णविनिमयस्तु नास्माक- मेव दोष: ।।
किंच, सूतसंहितायां हीनवर्णस्य उत्तमवर्ण- गुरुत्वकथनप्रकरणे
'गुरुत्वं केचिदिच्छन्ति स्वोत्तमं प्रति केशव'
इत्यत्र श्रूयमाणं केचित्पदं हीनवर्णस्य उत्तम-
Page 553
५०४ श्रीशुद्धाद्वैतब्रह्मविद्याधिगमप्रकारमीमांसा।
वर्णगुरुत्वविषये सूतसंहिताया न मुख्यं तात्पर्य- मिति द्योतयाति।।
यदि कश्चिद्रूयात्- हीनवर्णस्य उत्तमवर्णगु- रुत्वाभावेऽपि हीनाश्रमिणोऽपि विद्योत्कर्षबलेन उत्तमाश्रमिगरुत्वप्रतिपादकसूतसंहितावचनबला- त्, हीनाश्रमिण: उत्तमाश्रमिगरुत्वं निष्प्रत्यूहमे- वेति; स चेत्थं प्रष्टव्य :- किं त्वदभिमतः हीना- श्रमिणः उत्तमाश्रमिगुरुत्वप्रयोजकीभूतविद्योत्क- र्षः, मुण्डकोपनिषद्विवरणे श्रीमद्भगवत्पादव्या- ख्यातब्रह्मनिष्ठत्वापरनामा, आहोस्विद्वाग्वैसर्या- दिरूप: १ हीनाश्रमिण: पूर्वोक्त्तादविद्योत्कर्षाङ्गी- कारे हीनाश्रमिणो हीनाश्रमित्वमेव गगनकुसुमा- यितं भवेत्। द्वितीयस्य तूत्कर्षस्य ब्रह्मविद्यागुरु- त्वाप्रयोजकत्वम्
वाग्वैखरी शब्दझरी शाब्व्याख्यानकौशलम्।
Page 554
वैदुष्यं विदुषां तद्व- द्ुक्त्ये न तु मुक्तये।।
अतः प्रयत्नाज्ज्ञातव्यं तत्त्वज्ञात्तत्त्वमात्मन: ।।
इत्यादि वदद्भिः श्रीमद्भगवत्पादैरेव प्रकटीकृ- तमिति हीनाश्रमिणः उत्तमाश्रमिगुरुत्वसिद्धौ, वत्स तव का वा प्रत्याशेति।।
इदं त्ववधेयम्-इतराश्रमिणां मोचकब्रह्मवि- द्यायामधिकार एव नास्ति। 'त्रयः पुण्या लोक- भाज:, एकोऽमृतत्वभाक्, ब्रह्मसंस्थोऽमृतत्व- मेति' इति श्रुतेः ।
संसारं प्रजिहासतः । जिज्ञासोरेव चैकात्म्यं त्रय्यन्तेष्वधिकारिता ॥
इति वार्तिकाच। परं तु, स्वस्वकर्माविरोधेन
Page 555
५०६ श्रीशुद्धाद्वैतब्रह्मविद्याधिगमप्रकारमीमांसा।
कृत: केवलब्रह्मविद्याभ्यासस्तेषां पापक्षयाय भ- वतीति। 'स्वयं तरितुमक्षमः किमपरानसौ ता- रयेत्' इति न्यायेन इतराश्रमिणां ब्रह्मविद्यागुरु- त्वं शशविषाणतुल्यम्। एतद्विस्तरस्तु श्रीमद्गग- वत्पादविरचितैतरेयोपनिषद्विवरणादिभागे विद्व- द्विरतुसंधेयः ; तस्माद्वह्मनिष्ठस्यैव ब्रह्मविद्या- गुरुत्वमिति सिद्धम् । एवं च सति केषांचित् गृहिणोऽपि ब्रह्मविद्यागुरुत्वस्य शास्त्रीयात्मभ्रममू- लको वैश्वानरविद्यादृष्टविनिमयसाम्यमात्रेण सं- न्यासिनिरूपितगुरुत्वभ्रमः, तदधीनो यो अ्रहि- कर्मकसंन्यासिकर्तृकवन्दनस्य शास्त्रीयत्वादिवि- चारः, स कथं जन्मवन्ध्यायाः प्रपौत्रपोषणवि- चारसदृशतां न ब्रजतीति सुधियो विदांकुर्वन्त्व- त्यलमप्रस्तुतचिन्तया। अतो विविदिषुः परमहंसो मैत्र्यादिगुणगणमण्डितं ब्रह्मनिष्ठं गुरुमासाद तन्निकटे कृतश्रवणमननः पश्चात्तइत्तयुक्त्या चि- रकृतनिदिध्यासनः ततः संजातब्रह्मसाक्षात्कार:
Page 556
श्रीशुद्धाद्वैत ब्रह्मविद्याधिगमप्रकारमीमांसा। ५०७
सुखं विहरेदिति सर्वमवदातम्॥
मन्मानसगतिचतुरः चिदचित्क्षीराम्बुभेदकृतिदक्षः । नरसिंहनामलसित: कृत्या प्रीतिं प्रयातु परहंस: ॥ २ ॥
इति श्रीशुद्धाद्वैतब्रह्मविद्याधिगमप्रकारमीमांसा संपूर्णा।।
Page 558
श्लोकानुक्मणिका
Page 560
THE KUPPUSWAMI SA! RESEARCH INSTITU MADRAS.4
॥ श्रीः ।।
। श्लोकानुक्रमणिका॥
पृष्ठम् पृष्ठम् अ अणिमादिसिद्धि १९९ अकलङ्क: किमु १२१ अतिचपलं मम १३९ अग्नावमने: ९७ अतिपरिचयाद० ६८ अङ्गयष्टिरुचिनिर्जित ५३ अत्यन्तपाप ३९४ अङ्गशोभापराभूत ३४४ अथवा किं १७६
अङ्गसुन्दरत्व ३८१ अद्यैव मत्पार्थित १४४
अक्षपाद कणभुक ४९ अद्राक्षं गुरुवर्य ४३५ अक्षीणो नतचित्त ११९ अद्राक्षं नारदादैः ४० अज्ञातवेद ८१ अद्राक्षं यत्र ४३५ अज्ञानतिमिरर० २३६ अद्राक्षमक्षासु० ३७ अज्ञानतिमिरसं० १७८ अद्राक्षमक्षीण २६ अज्ञानाभिधवृत्र १९८ अद्राक्षमक्ष्णोः २५ अश्ञोऽप्यश्रुत १९८ अद्राक्षमग्राह ३६
Page 561
५१२ शोकानुक्रमणिका।
पृष्ठम् पृष्ठम्
अद्राक्षमङ्गावह २८ अद्राक्षमव्याजद ३१
अद्राक्षमङ्गच्छवि २७ अद्राक्षमव्याहत ३५
अद्राक्षमङ्गप्र० ३९ अद्राक्षमष्टाङ् ३०
अद्राक्षमच्छाच्छ ३५ अद्राक्षमष्टादश ३७
अद्राक्षमज्ञान २६ अद्राक्षमश्चस्तन ३२ अद्राक्षमत्यन्तविरक्तिम० २७ अद्राक्षमाकण्ठ २९ अद्राक्षमत्यन्तविरक्ति- अद्राक्षमाकर्ण ३४ माशु ३२ अद्राक्षमाकाश ३३
अद्राक्षमद्याइ० २७ अद्राक्षमात्मेष्ट ४० अद्राक्षमद्वैतवि० ३६ अद्राक्षमात्मैक्य ३२
अद्राक्षमब्जायुत ३८ अद्राक्षमादन्त २८
३१ अद्राक्षमाद्यैः २८ अद्राक्षमम्भोजभव० २४ अद्राक्षमाधारग ३८
अद्राक्षमम्भोजभवा० २७ अद्राक्षमाधारस ३० अद्राक्षमम्भोद ३१ अद्राक्षमानन्द २४
अद्राक्षमम्लान ३९ अद्राक्षमानम्न ३० अद्राक्षमर्कायुत ३० अद्राक्षमापूर्ण ३४ अद्राक्षमर्धेन्दु २५ अद्राक्षमास्नाय २९ अद्राक्षमव्याजकृ• .२४ अद्राक्षमायास २९
Page 562
श्राकानुक्रमणिका। ५१३
पृष्ठम पृष्ठम् अद्राक्षमालोक्य ३५ अद्राक्षमेनां हरि० ३८ अद्राक्षमास्येन्दु २६ अद्राक्षमेनां हृदि ३३ अद्राक्षमिक्षूद २६ अद्राक्षमेनामपि ३९ अद्राक्षमिन्दीवर २५ अद्राक्षमैश्वर्य २९ अद्राक्षमिन्दोः ३१ अद्वैतवास्तव ४०८ अद्राक्षमीशानपरा० ३२ अद्वैतवास्तवमतेः ४०६ अद्राक्षमीशानरमे० २८ अधुनातनपापानां ४३४ २५ अनन्तसंसार २०८ अद्राक्षमूरीकृत ३३ अनसूयासुत ४१७ अद्राक्षमेतत्प० ३३ अनायासादास्या० १२४ अद्राक्षमेनां कलि० ३४ अनुपासादित ४५१ अद्राक्षमेनां गृह ३८ अनेककोटि ३४१ अद्राक्षमेनां जड ३४ अन्नमयादिषु पञ्चसु ४४७ अद्राक्षमेनां तर० ३६ अन्धोऽपि यत्करु ३१६ अद्राक्षमेनां दयया ३६ अन्नमयादिषु पञ्चस्व० ४५१ अद्राक्षमेनां परि० ३७ अन्नासुचित्तमुख १८३ अद्राक्षमेनां मद > न ३९ अन्नासुमानस ४६६ अद्राक्षमेनां महि० ३५ अन्योन्यार्चन २४९ अद्राक्षमेनां मुनि० ३७ अन्यैर्भिषग्भि: १८६ W.33
Page 563
५१४ श्ोकांनुक्रमणिका।
पृष्ठम् पृष्ठ म् अपराधसहस्राणि २६२ अशक्नुवन्तस्तव ११८
अपराधा बहुशः २८५ अशक्नुवन्स्तोतुं ११७
अपसमारमुख्या ३८७ अश्च उश्व मकारश्र ३४५ अपां पुष्पार्धस्य ३३८ अश्वत्थोऽयं प्रपञ्चो ६
अपुनःस्मरणं २१४ अश्वो वाहनतां ११३ अप्पित्तार्क ३५६ अष्टकं भवसोदर्याः ९
अभवस्त्वं ३३६ अष्टकमेतत्पठतां ३२३
अम्बाशु बोधय ८६ ८७ अम्बुजाक्षमिन्दु ३८१ अष्टाङ्गयोगमचिरा० १९९ अम्भोदनीलचिकुरां १० अस्थिरभक्ते: १६३ अल्पबलकैटभा० ४१२ अस्मानवाप्तकामान् १२
अब जगदम्ब १३० अस्याब्जस्य ११९ अवज्ञाय खेलां ३८७ आ अवतारेडस्मिन् १७६ आकण्ठमर्त्य ४०८
अवनरताया: १३८ आकण्ठमानम्र ९९ अविद्यापदुद्धार ७७ आकण्ठमापीय ४३७ अविमुक्तस्ान ४१७ आकर्ण्य दीन १८७ अव्याजकरुणामूर्ति ११ आकरापार ३४१
अव्याजकारुण्य. १२९ आकर्षति यथायांसि १३६
Page 564
श्रोकानुक्रमणिका। ५१५
पृष्ठम् पृष्ठम् आकल्पकालटि ८२ आजयतु च ४५५ आकाशवत्सर्वगतश्च १०० आर्द्रा नटेशस्य ३१४ आकाशस्य विभुत्वात् २५८ आर्द्रान्तःकरणः ३१३ आगच्छत मत्पादौ १३३ आर्याम्बिका ... पूर्णा १७२ आगत्य कालाहि० १०८ आर्याम्बिका ... प्रपन्न १७२ आजन्मनस्ते ९२ आर्याम्बिकाशंकर १७१ आज्ञासीद्रौरवी १४६ आशाम्बरं ४१८ आदर्शमब्जा० १३३ आशावस्त्र: १५८ आदर्शवत्स्वच्छ १३४ आसन्बहवो २५५ आदौ तु साधन १९१ आसाद्येत्थं १६७ आदौ पूजाधि० ४४८ आसेतुशीतगिरि ८० आदौ यन्मनुवर्णै: २७४ आसेतुशीताचल २०१
आद्या महस्यमयी १०७ आस्तिक्यरत्न १८५ आधारादिषडम्बुजानि १९९ आहादजनक ३३६ आननेन चरणेन ५१ आनाशकेन ४६६ इतः परं वा २८६ आनीय दिव्य १४६ इति बहुलदुःखमेव ४५६ आनीय दूरतो ६७ इति यतिवच: ४५८ आनेष्ट दूरगनदी १८७ इदं हि पृथ्वीधर २८०
Page 565
५१६ श्रोकानुक्कमणिका।
पृष्ठम् पृष्ठम्
इनचन्द्रतारक ४४८ उन्नम्य पादद्वितयं ११३ ४०१ उन्नम्योन्नम्य १३७
इभाश्वमुख ३४१ उन्मत्तवत्संचरतीह २३३ इयं प्रजावती ४५ उपधानीकृत २३७ इयं षट्पदी ३९३ उपविष्टायास्तन्द्री १३६ उरगाधिप ३४२ ईक्षणनिर्जित २८३ ऊ ईडितपदे २८१ ऊरीकृतविनम्रेष्ट ३४२ ईशाजविष्ण्वादि १६९ ऊर्ध्वस्थिताभ्यां २६२ ईशोऽर्धवपुः २७० ईशोऽस्ति जन्म ९० ऋतं कर्तुमेवाशु ४०१ ईषदिति मन्यते २६५ ऋद्विदाम्भोज ३४२ ईहाम्बुधेर्बाडव १६८ ऋश्यशृङ्ग १४८ ईह्ाविहीन ८४ ईहाशून्यजनावाप्य ३४२ ऋस्वराख्येयरूपाय ३४३
ल.
उद्दालक: ४६१ लकाराख्याय ३४३ उदन्धानुसहस्त्र २०२ उद्वेगकाल ८२ लृस्वरूपललाटाक्ष ३४३
Page 566
श्रोकानुक्रमणिका। ५१७
पृष्ठम् पृष्ठम्
ए ऐं कारस्तव १३९ एकं द्वितीयरहितं ४६६ ऐक्यावबोधन ८७
एकं शरीरं ११५ ऐन्द्रीमाशा० १४३
एक: शुक: ११५ ऐहिकामुष्मिके ३४४ एकमेव सदबाघित ५० ओ एकमेवाम्बरं १०० ओंकारजपरतानां ३०५
एकात्मकत्व २७० ओंकारपङ्कज १९३ एकान्तपूजा १६८ ओंकारमन्त्र २२१ एकान्तवासीदर २०१ ओंकारार्थविबोधन २०४ एकापि नानाविध १२० ओमिति दिविषत्प्रवराः १७३ एकैवाइं जगती० २६५ ओमिति निखिला ३७२ एणाङ्कगर्वा० १६९ ओमित्याख्यां ३४४
एणाङ्कचूड ३४३ ओषधिगिरि ४२६ एतावता २८१ ओ एतावन्तं २८५ औदासीन्यं ३४४ एन: पर्वतभेदे २१९ औदुम्बरतरु ४१८ एनोनीरधि २८३ क एवं सर्वजगन्त्य० ९९ कंजभवपुण्यराशे १३७ ऐ कंजाक्षमुख्या० १६८
Page 567
५१८ श्रोकानुक्रमणिका।
पृष्ठम् पृष्ठम्
ककाररूपाय ३०७ कपिलातटादत ३१७ कचप्रभानिर्जित २७६ कमनीयकवन २४०
कटाक्षकाङ्क्षि २७७ कमनीयकवित्वदां १४४ कटाक्षजितनीलाब्जा १३७ कमलाकरपद्म ४१६
कणभुक्कपिला २७३ कमलानि २९४ कथं चन्द्रतुल्यं ३८८ कमलापतिमुख ३१८ कथनीयं किं २८१ कमलाभिमान ३१८ कथितागमार्थ ४२२ कमलासख २९४ कथितानि १४३ कमलासनवर १५६ कदाचिदपि यो १२४ कमलासनस्य १३४ कदा पापक्षयो २२ कमलोन्भ्वरूपान्तर २०५ कदापि कुत्रापि २०१ कम्चुकण्ठि २९२ कदा वा शृङ्गाद्रौ १५२ कम्बुडम्बरनिवर्तक १४८ कदा शृङ्गगिरिं २२ कम्बुस्तपञ्जलान्त १७ कदाहं निरीहो ३८८ कम्बौ पदं १२० कनकाद्रिसदश ४२७ करकलितपाश २६८ कनत्सुवर्गाभ ३०७ करणं सर्वसिद्धीनां ४५४ कन्यां कुलशैल १३१ करतलराज० ३८४ कन्येव रूपगुण १९४ करनिर्जितपाथोजा ७
Page 568
श्रोकानुक्रमणिका ५१९
पृष्ठम् पृष्ठम् करवाणि वाणि ७२ कलादानदक्ष ३६२ करवाणीतनुभि: ३४०. कलिमलनिवारण २६७ करविधृतकीर १५६ कल्पन्तां काम्यसिखध्यै १५८ कर्रविलसद्वूर १६४ कल्याणशैल २७०
कराम्बुजात ३०७ कल्याणशैलाधिप २७६ कराम्भोरुहै: ३६२ कल्याणशैलेषु० ३०८ करुणापूरित १३० कल्याणानि २९३ करुणासागर ३९८ कल्यादौ तन्महिम्ना १५८
करोतु कल्याण १६९ कल्यादौ पार्वतीश: ६ १ करोतु पदविन्यासा० १४० कल्याय बल्याशर ३०८ करोमि कायेन २०१ कविता वृणुते ३४५ कर्तुमात्मनि १०३ कवित्वं पवित्वं कर्मभिरात्मानु० २७२ कवित्वदं सत्वरं ३७९ कर्मस्वात्मोचितेषु ६२ कवित्ववाराशिनिशा० २०८ कलय कलावित्पं ३३३ कवित्ववाराशिशर० ३३७ कलय कलिविमोकं १४२ कश्चिद्विपश्चिदिह ४६७
कलयतु कल्याण २६५ कष्टारिवर्ग ३११ कलयतु कवितां २८३ केस्तूरीघनसार २५०
कलयासक्तिं १६४ कस्मैचिदब्रि २७५
Page 569
५२० श्रोकानुक्रमणिका।
पृष्ठम् पृष्ठम्
कस्मैचिदस्तु २७६ कामं सन्तु सुरा निर० १५३ कस्मैचिदाद्याय ... कामनीयकवि० ४००
बन्धू० २७५ कामलोभमद ५२
कस्मैचिदाद्याय ... कामिनमपि २४१
भण्डा० २७६ कामाक्षीविपुलाक्षी १५६ कस्मैचिदुद्य० २७५ कामादिसर्प २०९ कांचन काञ्चनगर्व १३१ कामापत्तिविभूति २४९ काकलोकसदृशः ५४ कामारये ३०८
काङ्क्षे कमलज १४४ कामाहिद्विजपतये २३५ काणादकापिल ८३ काम्या पयोजजनुषा कान्तागेन्द्रसुतायाः ३३३ काषायवस्त्रेण २७८ कान्ताय शैलाधि० ३०८ काषायशुक़काम्बर १७१ कान्तिधूतकनका० २८७ कारागृहस्थितं ३९४ कादाचित्क ६८ कारुण्य मयि १५३ का भाति रमणी ३२८ कारुण्यजन्म ४२७ कामं फालतले ५९ कारुण्यपूर्ण ८४ कामं मम १४४ कारुण्यसागर ८८ कामं सन्तु सुराः ३३९ कार्तिकेय ३९४ कामं सन्तु सुरा निजा० ९६ कालकालतनुजं ३९९
Page 570
श्रोकानुक्रकमणिका। ५२१
पृष्ठम् पृष्ठम् कालकूटं निग्ृहा० ३३६ कुक्षिस्फुरन्नागभीत्या ३
काल्यभिख्य ८६ कुण्डलभासि ४२७ कालभीतिवारणं ३८३ कुतो यतेरस्य २७९
कालान्तकाय ३०९ कुत्र गतोSत्रैवाहं २१२
कालान्तकाष्टक ३२० कुन्दरदनेऽम्ब १६३
कालाहंकार ४४५ कुन्देन्दुदुग्धधवलां १२
काशिकादिदिव्य ३८२ कुमारीं रमामुख्य २८८ का संबुद्धि: ३२८ कुरङ्गवेगस्तव ११२ किं कल्पवृक्षं १४५ कुर्यामद्य किमम्ब १५३ किं चाहु: ६७ कुश्चापस्मार ३१५ किं जीव: परम ६५ कृतयानया २४५ किं तत्पयोजयुग्मं १२२ कृतवीर्य पुत्र ४१८ किं नाहं ६७ कृत्ताघबृन्द ४१९ किं पाठयेय १६१ कृपासागरं ४०२ किं ब्रूषे वचसां ९२ कृपासागराया १७९
किं वर्णयामि १०५ कृष्णादिसुरसंसेव्या ८ किं वा मास्ति ६५ केकातो Sपि १०६
कीरार्भकप्रविलस० ८७ के का न पूजयेयुः १०५
कीशावृतत्वेन ४३६ केचित्प्राहु ११४ W.34
Page 571
५२२ श्रोकानुक्रकमणिका।
पृष्ठम् पृष्ठम् के वा न कुर्युः १२५ गङ्गाघर करुणाकर ३२९ कैलासवासादर ३०९ गङ्गानिर्झरिणी ३५६ कैलासशैलनिलया ३२५ गजतुरगवाइन ४४० कैलासशैलनिलयो ३५३ गजास्याभिभू० ३५९ को वात्मान विना ४५ गणना विधाय ७२ कोशपञ्चकनिषेधन ४८ गणनाथषण्मुख ३३० क्रव्यादवैरिमुख ८१ गणपो न हरे: ४३२ ऋव्यादवैरिरूपो ४१९ गणाधिपस्य २ क्केशान्निवार्य १८३ गण्डाग्रराजत्कस्तूरी १३ क्षपानाथचूडां २८८ गतिजितमराल ७३ क्षमानिर्धूतवसुधां १२ गतिविजितमत्त ४१९
क्षितिपतयो ३७४ गतिविजितहस ३७३ क्षीराम्भोनिधिरांज० ४१४ गद्यानि पद्यानि ३४५ क्षीराम्भोनिधिलस० ४०९ गमागमविवर्जितै० १५१ क्षुधातुरः कश्चन ११६ गिरामगम्य ३८०
ख गिरिसानुषु ४४१
खड्ग कपाल ३७९ गिरीन्द्र जामुखाम्बुज १ खड्रेन चान्द्रेण ३४५ गिरीशास्य ३९२ ग गिलिताविद्या २३५
Page 572
श्रोकानुक्रमणिका। ५२३
पृष्ठम् पृष्ठम् गुणान्षट्शमा० ३५९ च
गुरुवरकरुणां २१० चण्डपापहर ३९९
गुरुवर करुणासागर २१० चतुर्विशदर्णस्य ३५८ गुरुरूपेण ६८ चन्द्रः सौहाद ११९ गुरुवर पाहि १९७ चन्द्रप्रभायेश ४२
गोगोपमुक्तिदं ४११ चन्द्रश्चकोरालि १३२ गोरक्षकमुख ४१९ चन्द्रार्धप्रविभासि २४९ गोरक्षायैः ४२३ चन्द्रार्धशेखर १५६ गोवर्धनमन्दर ४१२ चम्पकसुमकोरक १४१
गोष्पदवत्स० ४२५ चम्पकसुमानि १२९ गौरीनाथरमा० ४४४ चयेन भासां ३४६ ग्रामीणपुष्प १३८ चरतामक्षाश्वानां ४५१
घ चापल्यनैज ८५ घटोद्भ्रवाद्या ३४६ चामरप्रविलसत्कर ५५ घण्टानादपुरःसरं २३१ चित्तं मामकमनिशं २१३ घुटिकाञ्जन ४२० चित्रं तत चारित्रं २६० घोरापस्मृति २०२ चित्रं यन्मुखचन्द्रा० २१८ चिदानन्दरूपाय १७९ *डनकारवाच्याय ३४६ चिन्तयतो हृदयाब्जे २२७
Page 573
५२४ श्रोकानुक्रमणिका।
पृष्ठम् पृष्ठम् चिन्मुद्रां दक्षहस्ते १९६ जननी मृगयतु ५ चेतसि चिन्तयतां ३२२ जनन्याः प्रसूते: ३८८ चेलजित कुन्द ३५३ जनानां शयानं ३८९
छ जन्तोस्तव ३२२
छत्रं च वालव्यजने ३४६ जन्ममृत्युमय ५०
छत्रीभूत ३७७ जन्ममृत्युहरणीं . २०० छिन्नेSपि शस्त्र १८५ जन्मस्वने केषु ३४७
ज जम्बूनाथमनो० २६२ जगतां पालन ६८ जम्बूमूलनिवास २६३ जगदम्बां ७३ जम्भारौ कौशिकत्वं ११५ जगदाचार्यनृसिंह २२३ जय जय चिन्मुद्र १५७ जगन्नाथं गङ्गा १५२ जरादिदुःखौघ ३७९ जगन्नेति नेतीति ४०२ जलोन्भ्वजभामिनि १५१ जटाजूटमध्ये १७९ जहौ मृत्युभीतिं ३६० जडताम्बुधि २१७ जह्यान्नैव कदापि १५३ जडताविदलन ३३७ जागत्स्वप् ४६१ जडायापि विद्यां ३५८ जाड्यध्वान्तार्क ६४ जडो जन्ममूकोऽपि ३६० जाड्यवारिधिनिमअ ४६ जडोऽपि जगदम्बिके १२५ जाम्याम्बुधौ १८९
Page 574
श्रोकानुक्रमणिका। ५२५
पृष्ठम् पृष्ठम् जातु च नरसिंह० ७१ ठ जातुचित्प्रणमतो० ४७ ठयुक्किवर्ण ३४८ जायते वरमहः ४१० ड जित्वा मृत्यु० ४४४ डामरप्रमुख ३४८ जिह्ोपस्थरता २३९ ढ जुष्टा वेदशिरोवाग्भि: १४ ढक्काख्यवाद्य ३४८ श्ञांशीभूता० ३७६ OT ज्ञात्वापि दोषा० २७८ णाणेति ३७४ ज्ञानं कर्म च ६६ णान्तदादिहरि० ३४८ ज्ञानं विचारसाध्यं ६६ त ज्वरादिनिखिला० १२७ तटिदाभदेह ३८४ ज्वालामालिनिका० ९७ तत्वार्थबोधन १९२
झ तत्वावबोध ४५२ झरी दधानं ३४७ तथा शान्तं पापं झषौ स्वजातिदोषं १५२ ११७ तनुजितगाङ्गेय १३१
न तप्ता: संसुतिवह्िना ३४९ ञकार रूपाय ३४७ तव सदनि ६९
तवाम्बराभाव १११ टवर्णवाच्याय ३४७ तवास्यलक्ष्या १२३
Page 575
५२६ श्रोकानुक्रमणिका ।
पृष्ठम् पृष्ठम् तवौरसं मां १४९ तुज्गातटावास ४१ तवौरसं सूनुमहो १४९ तुङ्गातीरविहार १५४
तस्मात्तवेयं २४७ २३१
तस्याणिमादि ३७५ तुङ्गातीरे दिन० ७०
तापत्रयार्त २४३ तुङ्गातीरे रघु० ७० तापमम्ब विनिवार्य ५२ तुण्डाधरीकृतविधुं १४
तापहारिनिज ४०० तुरङ्गवच्चञ्चल ११२
तामरसतुल्य २९५ तुष्टिमेहि वचसां १४९ तारकदैत्य ३८५ तृणतोऽप्यति० ४५० तारकविद्या २४० तृणपङ्कलिप्त २३६ तारकेशसदृशा० ३९९ ते जोविजितगङ्गियां १४ तिष्ठति यदीयचित्तं २१७ तेन जित जगद० ३७३ तिष्ठाम्यत्रैव १५९ त्यक्ष्यामि नैव १०१ तिष्येडपि काले ४३९ त्यागे वाध्यापने वा १६१ तिष्ये युगे दुष्ट ४५ त्यैप्रथाद्यायै येषां २२३ तिष्ये युगे सङ्ग० १२९ त्रासितकाम २१९ तीरात्तीर चरन्ती १३८ त्रिविधस्यापि २४१ तीर्णभववारिराशि २१६ त्वच्चरणभक्ति २१२ तुङ्गातटनिकट १४५ त्वत्क्षेत्रनिकट ७०
Page 576
श्राकानुक्रमणिका । ५२७
पृष्ठम् पृष्ठम् ५१ दाक्षायणीमनोम्बुज ३३३
त्वत्पादपूत ७० दारात्मजावसथ ८३
त्वत्पादाम्बुजपूज० १५४ दिननाथतुल्य ४२०
त्वत्पादाम्बुजयो: ९५ दिवाकरेन्दुताटङ्कां १४ त्वत्पादाम्बुरुइं विहाय १५४ दुःखजन्मवसुधा ५०
त्वत्पादाम्बुरुहं हदा० १५४ दुर्जनदूरायतरां २४० त्वदर्शनकृतहासं ३ दुर्लभां दुष्टमनसां १५ त्वद्वीजे वर्तमाने १५९ दुर्वसनदत्त १५७ त्वमश्वपूर्वीं ११३ दुर्वादिमत्त ८५
थ दूरीकृत्य परीक्षणस्य ९५ थाथैयेति ३४९ दृश्यं हि नामरूपं ४५०
द दृष्टं वाग्देवताया १२० दक्षेण ,पाणिकमलेन १९१ दृष्ट वाग्देवते ते १२२
दण्डघृद्भ्य १३९ दृष्टा त्वत्पादपङ्केरुह १५९ दत्तात्रेयपदाब्जं ४१७ दृष्टा त्वदीय १०५ दन्तेषु किं ११६ देवद्विजगुरु ४४१
दमशममुखास्तु ३७४ देवानामनिमेषता० ११९ दम्भाहंकृति २५१ दे हात्मवाद ८१ दवीयांसं त्वेनं १५२ द्रष्टंस्तवोत्सवस्य ३१३
Page 577
५२८ श्रोकानुक्रमणिका।
पृष्ठम् पृष्ठम् द्राक्षासदृक्षवाग्दात्रीं १५ नताय पादाम्बुजयो: १११ द्राक्षाशिक्षण २३८ नता ययो: २०८ द्वे विद्ये श्रुतिमध्ये १७७ नतालीयदारिद्य ७६
ध नतेष्टदानाय ११४ धत्ते कुरङ्गं १०९ नतेष्टप्रदानाय ७६ घां बापूर्वो ३७६ नत्वा पदाम्बुज १९३ धातुः पुण्यततिः १३६ नत्वा यत्पदयुग्मं मू० ३७२ धृतदेहाय २४३ नत्वा यत्पदयुग्म वा० १७३ धृत्वा लक्ष्य १५ नद्यास्तीरे ४६३
न न पूजिता त्वं १२८ नक्तंदिवं ४५२ नमदात्मबोध २३५ नखेन्दुप्रभा १८० नम्रकष्टनाश ३८२ न चाहमतिचातुरी २४४ नम्रसुरासुरनिकरं .३०५ नचिकेतसे ४४८ नम्राधबृन्द ३५०
नतजनवचन ४०६ नम्राज्ञानतम ३२३ नतानां हि राज्ञां ३९२ नयनजितपङ्कजातं २०४ नतानां हदब्जानि १८० नयनजितपद्म २९५ नतानामभीष्टानि ३८९ नयनजितहेम ४२८ नतान्भोगसक्ता० ४०२ नयनझषयुतोऽयं १४२
Page 578
श्रोकानुक्रमणिका। ५२९
पृष्ठ म् पृष्ठम् नरसिंहापररूपे २१२ नास्तिक्यबुद्धि ९०
नराधिपत्वदायकं २ नाहं त्वत्पादपूजां १५९ नरो यन्मनो० ४०२ नाइं निगृह १४६ नलिनभवपद्म ३२२ नाहं मन्त्रजपं ३९५
नवनवकवन १५७ नाइं सोदुं १६५ नवनवकवित्व २२१ नाहं हृषीकाणि २४५ नवनीतादप्यधिकं ४२१ नाइमम्ब सरसां ४९ नाकादिलोकविरतिः १८३ निकटे वसन्तं ७३ नाकाधिनाथ ३२५ निखिलानपि ३९५ नाकािराज ९१ निगृहीतहृदय २३६ नागेन्द्रकुम्भावुत १२१ निगृह्याक्षवर्गे ७८ नागेन्द्रभोगशयन ४१५ निजगुरुपरम .२३७ नाथस्यापि ममानिवेद्य ११२ नित्यानित्यविवेकं ४५७ नाभीपद्मे पुत्रं ४१३ नित्यानित्यविवेक ३३९ नाभ्याः सरस्तवैन ४१३ निदानमनुकम्पायाः नारदमुखमुनि २९५ निरणायि मया १४५ नालीकनीकाश २०७ निर्गत्य शैल १२२ नावोच: किं २११ निर्हेतुककरुणा ४५९ नासिकाख्यवर १४१ निवारिताशेष २८०
Page 579
५३० श्राकानुक्कमणिका।
पृष्टम् पृष्ठम् निवार्य बाह्य ४३३ नैसर्गिककरुणा २१३ निवार्याशु रोगा० ३८९ नौमि त्वां गणप: ३०४ निशम्य संप्रोषित १०५ नौमि त्वां शरदि० ३०३ निष्पापाराध्य १६ नौमि त्वां शुचि० ३०३ नीलकण्ठस्य १०४ नौमि त्वां शैववर्याः १६० नीलग्रीवतनू· ३८४ नौमि त्वामनपेक्ष ३०३ नीलरागनिवहा ५३ नौमम न्यायमुखेषु ३०३ नीलब्जतुल्य १६ नौमि प्राणनिरोध ३०२ नीलोत्पले ११८ नौमि प्राप्तिकृते ३०२ नीलोत्पलोत्थः ११८ नौमि प्रीतिमतां ३०२ नुतिभिर्देववराणां ३२२ नौमि ब्रह्म ३०२ नृपपशुपजड २२ नौमि व्याहति ३०१ नृपमौलिरजि० २१५ नौमि श्रीपति ३०१ नृपालिमौलि २०७ नौमि श्रीमति ३०१ नेतारौ जगतां १७७ नौमि श्रीविधि ३०१ नेत्रोत्पलालंकृत १४१ नौमि श्रीसुत ३०० नैव पादसरसीरुहयो: ४९ नौमि ह्रीमत ३०० नैवापहाय ८४ न्यग्रोधमूलवासी ३५३ नैवाइमानीय १२८ न्यपतन्सुमानि २३८
Page 580
श्रोकानुक्रमणिका। ५३१
पृष्ठम् पृष्ठम्
प पर्णाहारैः सेव्यमानां १८
पङ्गजसमान २९५ पर्वतसुता ३८५ पञ्चकमेतद्भक्त्या २३३ पल्लवसदृक्ष ३२९ पञ्चाक्षरमनुवर्णै० ३०६ पशुप: शिवोऽय० १०३
पञ्चास्यषण्मुख १२५ पशुपतिमव ३३७ पदजितपङ्कज ३८५ पाकारिमुख २९६
पदाम्भोजनम्रान् ७७ पाणिनिर्जितसरोरुह ४६
पदे पदे दानव ११३ पादनम्रपुरुषान् ११६ पद्मनाभ करुणा० ४१३ पादनम्रमूक ३८१
पद्मनाभ तव ४१४ पादपद्मयुग ५२ पद्मासनस्थितौ १३५ पादाब्जनम्रा० ३९७ पद्मासनस्थे १२७ पादाम्बुजप्रणत ८५ पद्मासमासि खलु १४५ पापहीनजन २८६ पद्यावलिर्मुखाब्जा० २२५ पापानां नाश: २६४
पद्याष्टकं पठति ४६८ पापानां हि विनाशन ४३४ पयोजौ कूर्मो वा १२१ पापानि प्रशमं ५९
परतत्वलीनमनसे २३४ पापान्धकारसूर्ये २२४ परमशिवेन्द्र २३४ पापान्धकारार्क २०८ पराज्नां नौमि २५९ पापान्निवार्य. ६९
Page 581
५३२ श्रोकानुक्रमणिका।
पृष्ठम् पृष्ठम् पापाब्धौ बडबानलस्य ४१४ पुत्रमित्रगृहदार ५० पापाम्तुराशि ८२ पुनरुपनयनं १०४ पापाम्भोनिधि ४४३ पुननागवारि० ३५२ पापिषु प्रथमतो ४३ पुरदग्धारं ... भक्त० ४२९
पापीयानिति १२६ पुरदग्धारं .... राम० ४२९ पापेडपि शारदाम्ब १४० पुरतो भव क० ४२८ पापौघं ध्वंसयित्वा ६१ पुरतो भवतु २३३ पायय जनमिमं ३५५ पुरा कामयाना ३६० पायासुर्जगद० ४१५ पुरा चन्द्रचूडो ७८ पारदसमानवर्णो ३३४ पुराणवस्त्राणि १०१ पार्थक्येन ३८६ पुराणागमसंवेद्यां १६ पालय मां करुणाब्धे १४३ पुरा तव पदाम्बुजं ११० पालितदिविजे २९७ पुरा तारकं यो . ३९३ पित्रोश्च सद्गुरो० ४५८ पुरा तारकं सिंह० ३८९ पिनद्धानि भक्त्या० ३६३ पुरा यवनकर्तन २४३ पिनाकं रथाङ्ग ४०३ पुरा शंकरार्या ४०५ पिबेयुरपि मां ११० पुरा स्तम्भमध्याद्य ४०५ पीताम्बराद्याः १३३ पूजितपदाम्बुजातः ३५२ पुण्यमम्ब न कृतं ४८ पूर्ण चन्द्र समानास्यां १८
Page 582
श्रोकानुक्कमणिका। ५३३
पृष्ठम् पृष्ठम् पूर्णानदीतट ८८ प्रविलाप्य जगद० २३७ प्रकरोति करुणया० ३१३ प्रविलाप्य दृश्य० ४६३ प्रकाशित जगजालौ २५२ प्रशान्तचित्त २५४ प्रज्ञामात्र ३७६ प्रसवित्र्यां हि ११७ प्रणताद्वैत विबोधन २१२ प्रसादलेश० २५३ प्रणताय यतिवरेण्यै० २४२ प्रह्लादं प्रणम० ४०७ प्रणतार्तिहरण ३१९ २५३ प्रणम्रान्तरङ्काब्ज १८० प्राणादिवायु ८३ प्रणम्रास्यपाथोज १८० प्राणान्नियम्य ४६७ प्रणाममात्र २५२ प्राणायामै० ३११ प्रणुन्नपाप २५२ प्राणैर्विदीनतनयं १८४ प्रत्नवचस्तति ३७७ प्रातर्दक्षिणवदनो ३३१ प्रत्यक्षं बहुकरुणं २१३ प्रा्य मणिं ४२६ प्रत्यक्षो भव ३३४ प्रोक्तं केनागमान्ते ९७
प्रपन्नपालन २५३ फ प्रभाजिततटित्कोटिं १८ फाले नेत्रं १९९
प्रभाधूतचन्द्रा० १८१ ब प्रभोऽष्टमूर्ते २५७ बड्धा त्वदा्रि १८४ प्रमदाभि: सुरेशानां २५३ बहुभिस्त्वद्वदना० १४०
Page 583
५३४ श्रोकानुक्रमणिका ।
पृष्ठम् पृष्ठम्
बहुभ्यो घस्त्नेभ्यः २५७ ब्रह्मास्ति सत्यं ९१
बहुशः कृतपापर्माप २११ ब्राहि भारति ५४
बहूनां जनानां ३३८ भ
बहो: कालात् ३३८ भक्तकेकिकुल १४१
बाणार्चने भगवतः ३१४ भक्ताज्ञानमहेभा ११०
बालं चाममही ४४४ भक्तानशोकान् १७१
बालचन्द्रपरिचुम्बित- भक्तानां पाप २५५ शीर्षो ९४ भक्तानामतिशीघ्र० २९३ भक्ति वितीर्य ८५
शीर्षे ५१ भक्तिहीन इति १२६
बालाम्बिकां २९१ भक्तेष्टदान २४८
बालायाश्चरण २९१ भक्तष्टपाथोनिधि १४९
बालारुणनिभ २४२ भक्त्यादिगन्ध ८१
बालारुणाघर ८४ भक्त्या यत्पदपद्मं २२५ बालोडुपप्रविल० ५७ भगवत्पदकर ४११ बालोन्मत्तसदृक्षं ४२० भगवत्पदमण्डन १५७ बाहुजितपङ्कज २९६ भज जगदम्बां ५६६ बाह्यं तथान्तरं च १७७ भजतां कल्पलतिका ७
बीज़मिदं मत्पाद १९६ भट्टादिभास्कर १८४
Page 584
श्रोकानुक्रमणिका। ५३५
पृष्ठम् पृष्ठम् भरताग्रजभक्ताग्य ४२० भारा भारति ७३ भरताग्रजसंसेव्यौ २४८ भाष्याख्यपुष्प १८५ भर्मगर्वहर १४८ भासते हृदि सदा २०० भवनीकृतानत ४२१ भुजगी वा तव १२१ भवन्तु विजरामराः १०१ भुजंगाख्यवृत्तेन ३९१ भववाञ्छां त्यज १६६ भूताकाशचरेट् १०७ भववारिधिमाशु ३७३ भूयान्दूत्यै ३९८ भवसिन्धुतारयित्रे २४१ भूषितविभाण्ड २२० भवाम्भोधिपारं नयन्तं ३५८ भोगा अनेका २७९ भवाम्भोधिपारं नय- म्रमध्यहृदय ४४८ न्त्यै स्वभक्तान्भ० ७९ म भवाम्भोधिपारं नय- मतङ्गमुनिपूजितां २९८ न्त्यै स्वभक्तान्वि० ७५ मतिजितसुरगुरु १३७ भवाम्भोधिमग्रा० १८२ मतिमलमोचन २३७ भाक्तानां हृद्रथानां ३३९ मतेर्वेंदशीर्षा० १८१ भागीकृत पुण्यौघान् २२२ मत्कुक्षिसुस्थमखिलं ३ भाग्याब्धिपूर्ण ८२ मत्तमातङ्गगमनां १९ भाति नरोऽल्पविदां २१६ मत्तो मनःप्रभव १९४ भारति संपन्धरितौ ४४० मत्पादाब्जप्रणम्नं ११५
Page 585
५३६ श्रोकानुक्रमणिका ।
पृष्ठम पृष्ठम् मत्पादाम्बुजसेवका १३६ मम कौशिकवाइनता ११४ मत्पापानां बहूनां ३३९ ममास्यमध्या० १३२ मथितमदमान० २०४ मयूरस्य पत्रे ३९५ मथितासुर ३७५ मयूराचलाग्रे ३९२ मदेभगमने० १५१ मय्य प्रार्थितमेव २०२ मद्विरहादति ७४ महान्तो हि महां ७७
मध्यनिर्जितमृगाधिप ५१ महाबलेश २६० मननाद्यत्पदयोः ३०५ महाविभवदायक २६१ मनुवर्णघटित ३७८ महीजलाद्यष्ट ३९७ मनोज्ञमणिकुण्डलां २९८ महेशस्य पञ्चानन ३९० मन्तूनां ततिरस्ति ९६ महेशाननाब्जा० ३८७ मन्त्रराजलय पूर्वक ५२ मह्यम्ब्वादिजगद्रूपां ११ मन्दभाग्यमप्यरं ३८२ मां द्रष्टुमाकाश १२३ मन्दार आनतते: ३५३ मां प्रामुयात् ३२७ मन्दार नतजनानां ३१९ मांसरक्तमल ४३ मन्नीकाशतनुं ३४० मांसासृकाल ४५६ मन्मथमातंङ्गजये १७३ मा कुरुतात् ४५६ मन्मूर्तिनीकाश १३१ माङ्गल्यदान ३२७ मन्मूर्तिमेकां २५७ मातः शम्तपुरी १५५
Page 586
श्रोकानुक्र्मणिका। ५३७
पष्ठम् पृष्ठम् मातङ्रकृत्ति ३२७ मानसविहरण १०८ मातर्बाधिर्य २९२ मानससरोगतं ४३३ मातस्त्वत्पदपङ्गजं क- मान्यमङ्गज २८७
लयतां ५८ मा भज मा भज २८५
मातस्त्वत्पदपङ्कज प्र- मायामयाशेष २००
णमता० ५८ मायामात्रादादृत ४४९
मातस्त्वत्पदपङ्कजं मु- मायावशाजगदिदं १९६
निमन: कासार ५८ मारारण्यदवानल ३१९ मातस्त्वत्पदपङ्कजं शि- माला विभात्यम्ब ११८ रसि ५९ मालासुधाकुम्भ ९३ मातस्त्वत्पदपङ्कजं हृदि ६० मा सज्तु ४५६
मातस्त्वत्पदपङ्कजस्य ५९ मा सार्वभौम ४५७ मातस्त्वत्पदवैभवं १५५ मुक्तामालाभूष ३५४ मातस्त्वत्पादपदं ६२ मुक्ताहारमिमं १०७ मातापितरावस्मि० ४५४ मुक्ताहारमिषात् १२६ माता पिता च १८९ मुखाम्बुजं १५०
माता पुत्रकृताम० ९८ मुखेन रौद्रो ४०७
मातु: सुतेषु २५९ मुखेनाब्जमिन्दुं ३९० मात्सर्यमुख्य १९० मुद्रापुस्तकमालिका ९२ W 35
Page 587
५३९८ श्रोकानुक्रमणिका।
पृष्ठम् पृष्ठम
मुद्रामालामृत ३५४ यं देववर्याः १२७
मुनिनिकराय ४४९ यं द्रोणबिल्व ३२१ मुरारिमुखसंसेव्यां १७ १६० मूकानामपि ९७ यः कालं जितगर्वे ३१५
मूकोऽपि काव्य २९१ यः पादपपिद्ित ३१५ मूकोSपि यत्कृपा २४० यः पापिनोऽपि २३९ मूर्ति निरीक्ष्य ३७४ य इदं प्रपठेत् २३
मृताश्च पुनरुत्थिताः ४३८ यक्षाधिपसख ३३४
मेधाप्रज्ञे चेटी० ३७६ यच्चातुर्येणैव हि ४
मेघाप्रज्ञे जन्म ३५६ यचित्ते दधतो २३१
मेनकादिसमाराध्या ८. यच्छन्ति यत्पदाम्बुज ३०६ मोचितः किं ४१५ यजाग्रदादि ४६७
मोहनिवारण २२१ यतिनाथसमाराध्यां १९
मोहमतज्जज ३७२ यतिपतिनिषेव्यपादो २१७
मोहलोभमुख ४३ यतिपतिपूजितपादं २०५ मोहदाद्रुथा १८७ यतिवरकृतात्म ७१
मोहान्धकारभानो ३१९ यतिवरसदाशिवे ४४९
मौनीन्द्ररक्षण ३२५ यतिवेषधरणकाले १९७
य यत्वं हि वीक्षणलवेन ८६
Page 588
श्रोकानुक्रकमणिका। ५३९
पृष्टम् पृष्ठम् यत्पदाम्बुरुह ४७ यदालोकमात्रा ३६२
यत्पादपङ्कज १८७ यदि मद्वाञ्छित ३९५ यत्पादाम्बुजभक्ति २२० यदि यौ कौचि० ४५७ यत्पादाम्बुजसमर्चन ३४० यदीयस्वरूपं ४०४
यत्पादाम्भ: ४४५ यदीयां्िसेवा ३६० यत्पृथ्व्यादिषु ४६४ यद्यप्यन्यानन्या ६९ यत्प्रीतिप्रतिपित्सुभिः २३० यद्यप्यम्ब १५ यत्प्रीत्यर्थमतीव २३० यद्यस्ति मयि ४४२ यत्यग्रयायिजन १९५ यद्वद्रोगस्या० ४३४ यत्र स्थितो ४६४ यद्वाकश्रुतिर्नराणां २१९ यत्संदर्शनमात्रा० २३२ यद्वा दुर्मतभेद २०३
यत्साक्षात्कृतये ४६३ यमगवंभञ्जन ३२१ यथा दुष्टा लिपिर्वैधी १९ यमनियमनिरत ३३४ यथान्धकं त्वं. ३१४ यमनियमाद्यङ्गयुतो १७४ यद्गिपाथोरुह ३३८ यमनियमाद्यञ्युतै० ३२१
यदब्यन्ज ४०३ यमाराध्य पद्मा० ३५९ यददेहमखिल ४६२ यमाहुर्जना: ३९० यदबोघाज० ४६२ यमाहुर्दि देहं ४०४ यदविद्ययैव ३१६ यमिच्छन्ति वेत्तु ३९०
Page 589
५४० श्रोकानुक्रमणिका।
पृष्ठम् पृष्ठम् यमिबृन्दवन्द ३१६ यावकसमानवर्ण २९६ यमिहन्मानस ३३५ यावद्वाचां १२६ यवकोटिसूक्ष्म २९६ या शृङ्गशैल ९१
यसत्वामिन्दु १२४ ये त्वत्पदाब्ज ३७५
यस्माजडानु० ९२ ये त्वत्पदाम्बुज १३२ यस्मिन्स्थिते ४६४ येन कृतमिन्दु ३३५ यस्मै भगवा० ४२४ ये प्राणरोध १२९ यशःपूगदात्रीं २९२ योSक्षकुमार ४२५ यस्य विलोकनमात्रा० २३२ योगप्रदायक १८५
यस्याज्ञाना० ४६३ योगाख्यगारूड ४५२ यस्यार्धवर्ष्म ३७७ यो दक्षिणास्य ३१६ यस्याष्टविधा ४२१ योSनिशमात्मन्येव २३२ यां तुष्टुवुः १३२ योऽनुत्पन्न '२३८ यां बोदुं ४४६ यो बाल्येऽपि ४२४ यां वेत्तुमिच्छति ८९ र यागादिकर्म ४२१ रधुपतिमुखा० ४२७ याचन्ते नम्रलोका १६० रक्कोऽपि यत्करुणया ८६ यात्राशक्तमिमं ६९ रजनीवल्लभ ३४० यानेन हंसं १५० रतिरमणगर्वहारि २१६
Page 590
श्रोकानुक्रमणिका। ५४१
पृष्ठम् पृष्ठम् रत्नलसत्कुक्षिगणेट् २२३ राज्याभिवृद्धि ४४०
रत्नावलीनिर्मित ९९ रामादिविषय २०५ रथस्थितां मां १३५ रामादेश ४२५
रथाङं पिनाकं ४०३ रिपुहृदय ४०७
रदच्छदाध:कृत ३२४ रोगालिवारणचणां १९ रम्भानिभोरुयुगलां ११ ल रवजितपरपुष्ट ३९६ लक्ष्मीशिवाशोभित १७०
रवधूतहंस ४२१ लक्ष्यं भूयादक्ष्णोः २८२ रविसुतर्मन्त्रि ४२८ लक्ष्येSखिलश्रुति ८३ राकाचन्द्रसदृक्षं १३० लड्डापुराधि० ४२५ राकाशशाङ्कप्रतिमान ३२४ लब्धप्रतिष्ठः १३४ राकाशशाङ्कसदशा· ५६ लब्ध्वा स्वयं २६८ रागद्वेषादिदोषैः १६० लभते परात्मविद्यां २६६ राजराजपदवीं ५४ लभ्यन्तेऽखिल २७१ राजर/जपरिपूजित ४१० लम्बिकायोगनिरत २२४ राजाधिराजपदवीं त० १९४ ललना: सुरेश्वराणां २६७ राजाधिराजपदवी स० १७४ ललनाभिस्त्रिदशानां २७३ राजीवपादमुख १८८ ललितां कवित्व २७२ राज्ञां वा धनिकानां ४५५ ललितैः पदविन्यासैः २८४
Page 591
५४२ श्रोकानुक्रमणिका।
पृष्ठम् पृष्ठम् लवाद्यस्या: कटाक्षस्य १५ वन्दमानचरणे ४८ लालयति वाणि ९११ वन्यमूलफल २८७ लीनं तथा कुरु १८६ वरदा पदनम्रेभ्यः V लीला नाम ४३८ वरदाप्यहेतुकरुणा ६५ लीलानिर्मितलोकालिं १६ वरयन्ते Sखिल ३७३ लोकनायकि २६४ वराक त्वरा का ७९
लोकप्रसिद्धान्धि १२८ वर्णचतुष्टयमेत० २२४ लोकानामवनार्थे ९८ वर्णाश्रमादि १९० लोकार्थमाश्रमो ४५९ वलभिन्मुखनिर्जर १६४ लोके ह्येक: १०९ वलमानकदम्ब २९४
व वश्यान्विधाय ४४१ वक्यक्षेत्रनिवासि ३३२ वस्त्वेकमेव ४३६ वक्षस्ताडित ४२८ वाक्पाटवमतिदृढतां ४४१ वक्षोविदारणं ४०६ वागादयः ४६७
वज्रशूलवर ३८६ वाच: प्रयत्न ५६ वटागस्य मूले ३६१ वाचां तरति २९७ वनजासन १३८ वाचामीश: १३९ वने जातः सिंह: ११२ वाचोऽपि चित्तसहिता १८९ वन्दारुजनवृन्दानां, १२ वाचो विनिवर्तन्ते ३०६
Page 592
श्रोकानुक्रमणिका। ५४३
पृष्ठ म् पृष्ठम् वाञ्छित मम २०० विद्यातीर्थ कृपाम्बुधे २२८ वाणि तावक ४४२ विद्यातीर्थाष्टकामदं २२६ वाणि पाणिजित ९४ विद्यादाननिबद्ध २२८ वाणि सरस्वति १४६ विद्यानाथ विनीति ३३० वाणीनिर्जितहंस २५० विद्यानाथाब्ज ४४६ वाणी वीणां १३३ विद्यानायक ३२० वाणीसिन्धुसुता ९६ विद्यानिधे १९१ वातावधूत १८६ विद्यामुद्राक्षमाला ६२ वाताहताब्धि १२४ विद्यारण्यप्रमुखै० २२६ वादे शक्तिप्रदात्री ६४ विद्यावृद्धिकृते ४४३
वारय पापकदम्बं १६१ विद्याशंकर मां त्व २२७ विकृतिर्नैव २१३ विधातुं स्तुतिं ३९१
विचित्रकविताप्रदां २९८ विधातुममरानम्रा० २०
विजननदीकुञ्ज २३४ विधूताभिमानै० ३६१ विज्ञानमुद्रित ३२६ विध्यण्डमण्डल २९२ वितरणधिक्कृत २१९ विनताघहरा शीघ्रं ८
वितर विधिप्रेयसि १६२ विनतातनूद्भवत्व १०८
विदामग्रसरो १० विनिन्दितविभावरी २९९ विद्यां दत्त्वाविद्यां २२५ विनियम्य चक्षु० ४६५
Page 593
५४.४ श्रोकानुक्रमणिका।
पृष्ठम् पृष्ठम् विनिष्कासितानीश १८१ विषयासक्त ४६५ विबोघाख्यमुद्रा ३९१ विष्णौ वीक्ष्य १०७ विमानचरमानिनी २९९ विष्ण्वर्धत्वात् १११ वियदादिकं ६६ विस्मृत्य देहादि १५० विरागिजन सेवितां २९९ विहज्ं कुरङ्गं ११४ विराजते कश्चन १२० वीणालसत्पाणिपद्मा ९ विरिञ्चिहरिशंकर १२७ वीणालसत्पाणिसरोरु० ४१ १०२ वीतां निर्जरनारीभि: २० विलोक्य चन्द्रं २६० वीराराध्यपदाम्भोजा १७ विलोक्य त्वामब्जं १९८ वृक्षलतानां ३२९ विलोक्यापि लोको ७८ वृषं पुरस्तात् १०३ विविधाशया ७२ वृष्भो वृषभो १०३ विवेकं विरक्तिं शमादे- वृष्टिं प्रयच्छ ३९७ श्र ... दत्त्वा ३९६ वेणीं सितेतर ५६ विवेकं विरक्ति शमादे- वेदशीर्षपरि० ४४ श्र ... संप्राप्य कृ० ३८८ वेदस्मृतिस्थ २४१ विवेकं विरक्तिं शमादे- वेदान्तवाक्यानि २७९ श्र ... संप्राप्य वे० ४०३ वेदाभ्यासजडोऽपि १५५ विवेकवैराग्य २७८ वेदाविरुद्धमत १९२
Page 594
श्रोकानुक्रमणिका। ५४५
पृष्ठम् पृष्ठम ३११ शब्दार्थविज्ञान २४४ वैराग्यं दृढमम्ब १५५ शमदमसाधनयुक्त० ४४७ वैराग्यजन्मनिलयैः ८८ शमदमसाधनसंप० १६६ वैराग्यदान ४२२ शममुखषट्क २३५ वैवाहिकासनासीनौ २४८ शमादिषट्कप्रद २०७ व्याख्यामुद्राक्षमाला ६४ शमादि संपत्प्रद० ३८०
श शरचचन्द्रनीकाश ७७
शंकरगुरुराट्ता्क्ष्ये १९८ शरणं त्वच्चरणं १४७
शंकरगुरुराड्गगनं १९७ शरणं सर्वलोकानां १७
शंकरगुरुवरकरवर ४१२ शरणागतपरि० ४२२
शंकरगुरुवरकरुणा २०६ शरणीकृताय २४२
शंकरपरावतारं २०५ शरदभ्रसदभ्र १४७
शंकरभगवत्पाद ७१ शरदिन्दुकुन्द ४०७
शङ्कानिवारणपटो १९४ श़रदिन्दुतुल्य ४१८
शंपा प्राप पुराततैः १७४ शरदिन्दुसोदर २४६
शंभुसोदरि १४८ शराणां वने ३९३
शंभौ सन्ति १०६ शल्यापह्दारचतुरां ११
शतमखमुख ३९७ शाखामृगाकार ४३७
शब्दादिमेषु ३५१ शान्तामानसहंसं ३१२
Page 595
५४६ शोकानुक्रमणिका।
पृष्ठम् पृष्ठुम् शान्तिदान्तिमुख ४'७ शिखिसूर्यचन्द्र १०६ शान्तिदान्तिविरति ५३ शिखिस्थिताभ्यां ३९८ शान्त्यादिसाधन १८८ शिखी मुण्डी १०४
शान्त्याद्याः संपदो ६२ शितिकण्ठमिन्दु ३०६
शापानुग्रह २५१ शिवं शैववर्या ४०१
शारदनीरद १६२ शिवगिरिनिवास ३८६
शारदाभ्रसदशा ४७ शिवे त्वदक़्ि १२५ शारदाम्बुद समान ९४ शिव वासुदेव ४३१ शारदे तव पदं १२३ शिशुमिव पदनतलोंक १०० शारदे तव पदाम्बुज शिष्यस्य सङ्गुरुः ४५५ युग्मं बोध० १४३ शीघ्रकाव्यकरणे ५४ शारदे तव पदाम्बुज- शीतांशुप्रतिमान ३५७ युग्मं ये १२३ शीर्षत्रयेण .४२२ शारदे त्वत्पदाम्भोज २३ शीर्षान्मुक्ताहार २४६ शार्दूलचर्म १०४ शीषोंपरि ३३७ शास्ता दुष्टजनानां ४३२ शीलितनिगमान्त ४५९ शिक्षिताखिलदैतेयां २० शुकादिमौनि शिखाभिर्गीतमाहात्म्यां २० शुकाद्या मुनीन्द्रा ३६१ शिखिवच्छुद्ध १०६ शुक्कादौ शशिन
Page 596
श्राकानुक्कमणिका। ५४७
पृष्ठम् पृष्ठम् शुद्धाद्वैतपथस्य २०२ श्रीकण्ठाष्टकं ३१७ शूराहितेभ० ३५० श्रीकालटीधरणि १९१
शृङ्गक्ष्माभृत्कूट १६४ श्रीकीर्तिप्रतिभानां २१८
६ १ श्रीखण्डखण्ड: ४३६ शृङ्गशैलशिखरा० ४६ श्रीखण्डखण्डोऽन्त ४३७ श्रृङ्गाद्रिवासनिरतां २१ श्रीखण्डखण्डोऽपि ४३७ शृङ्गाद्रिवासलोले १४७ श्रीनाथमुख ४४२ शृङ्गाद्रिवासाय ४१ श्रीनाथशंभुविधि १८८ शृङ्गाद्रिस्थिंत श्रीनृसिंहशिशुराम ५५ शृङ्गाभिख्यमहीधरेन्द्र २२९ श्रीपारिजात ४२९ शृङ्गारजन्मधरणिं २१ श्रीभूमिपाणि ४१५ शेषशैलपतिनामक ५५ श्रीमच्छंकरदेशि० ४४३ शैलाग्रावासलोल: ४४६ श्रीमत्प्रणीत १८४
शोकापहारचतुरां २१ श्रीमन्नृसिंह ३७८
शोणाम्भोरुह २५१ श्रीमातृचिन्तनरतः २१५ शौर्यौदार्य ४४५ श्रीमातृपद २६९
श्रद्धाभक्तिविरक्ति २३० श्रीरामपूजित ३५०
श्रमापनोदनक्षमं २ श्रीरामलक्ष्मणाविव ४४०
श्रीकण्ठमिन्दवर्भ ३६४ श्रीशंकरार्यकर ८७
Page 597
५४८ श्रोकानुक्मणिका।
पृष्ठम् पृष्ठम् श्रीशंकरेति १९० संप्राप्तयोग १९० श्रीशादि संसेवित १५० २२९ श्रीशाम्भोज ४४२ सकलागमान्तगेये ४४७
श्रीशेशपद्म ८८ सकलागमान्तसार २३८
श्रुतर्युक्तित: ३६१ सकलाम्राय २६६ श्रुत्याचार्य ४६४ सकृत्प्रणन्तुना १३४
श्रुत्वा तवाम्ब ११६ सक्रोधानक्रोधा० ४५९ श्रोत्रियमेनो० १६७ सच्चित्सुखरूपोSहं २१४ श्वेताम्बुसंभव ८० सच्चित्सुखस्वरूपं २५५
ष सच्चिद्रूपात्मनिष्ठः १६१ षट्चरणस्य ३२८ सचचिद्रूपात्मनो ६३
स सतां हदन्जेषु १३५ संत्यजति नैव ४५३ सत्यं ज्ञानमितीमे २७१ संध्यादिकर्माण्यपि ९३ सदनं प्रभवति २६८ संनिरीक्ष्य कमलानि ४८ सदनमहेतुकृपाया ७४
संनिरुध्य हृदयाम्बुज ४९ सदात्मनि विलीन २४३ संन्यस्तसर्व ४५० सदानन्दचिद्रूप ४०४ संन्यस्य कर्मनिचयं ४६८ सदा नन्दिनीतीर ४०४ संन्यासिनां हि. १८६ सदेमानि भक्त्या० ४०५
Page 598
श्रोकानुक्रमणिका । ५४९
पृष्ठम् पृष्ठम् सद्गुरुरिह ४५८ सर्वाङ्गसुन्दर २४७ स द्वुरुसेवननिरतैः ४६१ सर्वाणि मङ्गलान्यपि २५९ सद्गुरुसेवनमेव ४५८ सर्वात्मकत्वं ११७ सनकादिभ्यः पूर्वे ४६५ सर्वान्स्वकीय १८८ सप्तदशघस्र १६२ सहमान दक्षिणानन ३५६ समताबोधाय १७६ सहमानसोदरि १६३ समरे वक्षसि ४२६ सहमानापर ४३० समस्तवस्तून्यपि १२८ सहमानाय २४२ समस्तैश्र वेदैः ७६ सांनिध्यमस्मिन् ९३ समागताऽध्येतुमयं ९३ साधयतु कार्यजालं ४३९ समाराधयतां नैव १३ सामादिवेद विनुतां १३ समाश्रयेयं १०९ सामोदं प्रदिशन्तु ४१४ सम्यङनिरुध्य २७३ सारमागमस्य ३८२ सरसान्कवितासारा० २१८ सालंकाररमापते० २२७
सरसिजमुखि २९७ सिंहधुरंधर २२२
सरस्या जातेयं १२२ सिंहोक्षाउयगती २५० सरस्वति कृपानिधे ९६ सिद्धान्तकल्पवल्ली २३६ सरस्वति सरस्वति ९१ सिद्धेश्वराय २३९ सरागलोक दुर्लभं १ सिन्धुरसमानगमनः २१५
Page 599
५५० श्रोकानुक्रमणिका।
पृष्ठम् पृष्ठम् सीताप्रोदित ४२६ ३९ १ सुखप्रदे नमत्तते: २८९ सुरेशानपुत्री ३९६ सुखांशहीन २८९ सुवर्णतन्तूज्ज्वल २७९ सुखालिदान २८९ सुवर्णनीकाश १0८
सुचिल्लिकातोरण १४२ सुवर्णाद्रिचापं ३६२ सुतगेहधन ४४९ सुविधाय सशिख ४५७ सुतगेहमित्र ४५२ सुहृद: शत्रवो वा मे २२ सुताविशेषसंस्रव० २९० सेनाधीश ४४५ सुतेषु करुणा ४५४ सेवापूजानमन १५८ सुधाकुम्भमुद्राक्षमाला ७६ सोमसदृक्षमुखाब्जं १९७ सुधाकुम्भमुद्राविराज० ७५ सौख्यं च तदपि ४५५ सुधासूतिबालो० ३५९ सौन्दर्येण परस्परं २५०
सुपर्वोक्तिगन्धेन १८१ स्तवराजं गुरुकृपया .१७५ सुमालिविलसड्रीवां १३ स्तुतिमेनां २२० सुयशोदाननिरतां २१ स्तोकार्चनपरितुष्टः ३५४ सुरदेशिक ४२९ स्तोकार्चन प्रीत २४४ सुरवरनिषेव्य १६२ स्तोतुं वा नन्तुं वा ३५५ सुरसावदनं ४२४ स्तोत्रं त्वदकि १९५ सुराचार्यसदृक्ष: १७ स्थापय नरकेषु १४७
Page 600
श्रोकानुक्रमणिका । ५५१
पृष्ठम् पृष्ठम् स्थाली पुलाकाख्य १०० स्वाहाभावादस्मि १७७ स्थूलात्सूक्ष्मा· ४६२ स्वहास्वधा ३७७ स्थूले सूक्ष्मे २१४ ह म्पृष्टस्य चैकेन २५६ हंसाग्निचन्द्रे० ३६५ स्फुर जगदम्ब १३० इंसादिमस्करि ८० स्फुरतु मम हृदि ३५५ इंसादैर्यतिभि: २३० स्फुरशरदिन्दु १६३ हंसेन केनापि ३७१ स्फुर हृदयसरोजे १४२ हंसे हि शब्दे १०२ स्मरणत्स वैपापत्रीं १८ हंसोऽप्यहंस १०२ स्मितोद्धूत ७५ हंसो बाह्यान्धकार १०२ स्मृतिमात्रतुष्ट ४२३ हंसैरेव परै: १०१ स्मृत्वा संयमिचक्र ९८ इठराजमुख्य ४६०
स्वग्रामगमन २४६ इठादियोगान् ३६७ स्वप्रेऽपि रामनिकटे २११ इतरिपुवगै: २७२ स्वभे ममोत्तमाझे २११ इतारिषट्कैरनुभूयमानं ३६७ स्वभक्तैर्महा० ३९६ हतारिष ट्कैरनुभूयमा- स्वर्गापवर्गसुखदां २२ ननि० ३०९ स्वाड्िसेवनसमागत ५३ हतासुराय ३०९
स्वार्चापराणां २०९ हत्वा पुरा. ३६५
Page 601
५५२ श्रोकानुक्रमणिका।
पृष्ठम् पृष्ठम् इन्यादशेषं ३६७ इस्त्यश्वादि ४४३ ३६९ हारायिताहीश ३६६ हरतु तमो २६७ हारो भवतु २६० हरन्त च बाढं ३९३ हारोऽस्मिन्हारपदं २६१
इरन्तमानम्र ३६४ हालास्यगोकर्ण ३७०
हरतादाशु २७१ हालाहलोज्जवल ३५२ हराय ताराधिप ३१० हासप्रभानिर्जित ३६८ हरिर्जहारा० ३६६ हासाधरीकृत ३७८ हरिहरसमान २२२ हितोपदेष्टा ३६७ हरेर्विधेश्रैव ३६९ हित्वा तवचरणं २१० हवींषि संजुह्ति ३७० हित्वा धनापत्य ३६८ हसति विधुं २६६ हुताशनादि ३६९ हसन्मुखाम्भो० ३६५ हत्वा तमः ३६५ इसितविनिर्जित २१६ हृदम्बुजाते ३६८
इस्तान्तरस्थ १०९ हृदयस्थिता ०४६२
इस्ताब्जराज० ३६४ हृद्यानि पद्यानि ... इस्ताम्बुजं १८९ मुखा० ३१० इस्तेनादाय १३५ हय्यानि पद्यानि .. इस्त्यन्तलक्ष्मी० ३६९ त्वदक़ि १५१
Page 602
श्रोकानुक्रमणिका। ५५३
पृष्ठम् पृष्ठम् हृद्या पद्यततिः २२९ ह्यम्मोधौ ३७५ हृद्याय लोक २३९ ह्रीं कारगेह २७२ हृद्या विद्या-पृणुते २२५ ह्रींकारजप २६८ हृषीकहृत २४४ हींकारपद्म २७१ हेत्या ललाटस्थ ३७० हींकारसौध २७३ हेमाश्मनो: ३७० ह्रीमन्तः कलयति २६७ हेलया रचित ९० ह्रीमान्को वा २८२ हेलालवान्नि० ३६६ हीमान्भवेद्देवगुरु० ३६६ हैय्यदवीनं ३६८ ह्रीमान्भवेत्सु० २६६
Page 603
THE KUPPUSWAMY SASTRI .AKBEARCH INSTITUTE, MYLAPORE, MADRAS-4.
Page 604
परिष्कृतिनिवेदनम्॥
पुटः लकः पाङ्कि: परिष्कृतम्
५३ ३० १ विविशुर्य ९५. १ मत्पदपद्मयुग्मविरहं ९६ ४ ३ हृदये
१०८ ३६ ४ .... पादपद्मयोर्वाणि
११० ४५ २ संस्थिति
११२ ५२ ३ चिकीर्षन्भ्रान्त्वा
६० २ श्रान्तिमासाद्य ११५ ६४ २ .. कुलराट्तौ ११८ ७६ ४ षटूत्वं १२१ ८८ ३ सौन्दर्ययुत १३४ १६१ २ हृदयकुहरे
७१६१ १ वारय
१६४ ९७ ३ अरणीसुतनिभकुक्डमफाले
१६९ २ २ तुण्डाधराघ:कृतपक्कबिम्बा
१७४ ६ ३
१७५ ८ ३ पठतां
२०३ २८ २ विद्यामश्रुतशास्त्रपाठनचणां
Page 605
( : )
श्रीशकराचार्यमुवर्णमालास्तवराज
२ ३
२३१ ३ गङ्गावारिविनिर्मल
२४७
२८५ १ बहुशः २९३ 9 कल्याणानि
३०० नोमि हीं जपमात्रतुष्टह्रदया
२३७ 5
5 9 गुणान्पटशमादी हामुत्रभोगे
३६१ १6 6 चिदानन्दरूप
३७५ १३ १ त्वत्पदाबजयुगलं
४१५ ११ १ नागेन्द्र भागगयन
"२९ २१ ४