38. 38. रजोलक्षणम्

कथयन्ति पार्थिववधं रजसा घनतिमिरसञ्चयनिभेन । अविभाव्यमानगिरिपुरतरवः सर्वा दिशश्छन्नाः ।। ३८.०१ ।।

kathayanti pārthivavadhaṃ rajasā ghanatimirasañcayanibhena / avibhāvyamānagiripurataravaḥ sarvā diśaśchannāḥ // 38.01 //

यस्यां दिशि धूमचयः प्राक्प्रभवति नाशमेति वा यस्याम् । आगच्छति सप्ताहात्तत्र एव भयं न सन्देहः ।। ३८.०२ ।।

yasyāṃ diśi dhūmacayaḥ prākprabhavati nāśameti vā yasyām / āgacchati saptāhāttatra eva bhayaṃ na sandehaḥ // 38.02 //

श्वेते रजोघनौघे पीडा स्यान्मन्त्रिजनपदानां च । नचिरात्प्रकोपं उपयाति शस्त्रं अतिसङ्कुला सिद्धिः ।। ३८.०३ ।।

śvete rajoghanaughe pīḍā syānmantrijanapadānāṃ ca / nacirātprakopaṃ upayāti śastraṃ atisaṅkulā siddhiḥ // 38.03 //

अर्कोदये विजृम्भति यदि दिनं एकं दिनद्वयं वापि । स्थगयन्निव गगनतलं भयं अत्युग्रं निवेदयति ।। ३८.०४ ।।

arkodaye vijṛmbhati yadi dinaṃ ekaṃ dinadvayaṃ vāpi / sthagayanniva gaganatalaṃ bhayaṃ atyugraṃ nivedayati // 38.04 //

अनवरतसञ्चयवहं रजनीं एकां प्रधाननृपहन्तृ । क्षेमाय च शेषाणां विचक्षणानां नरेन्द्राणाम् ।। ३८.०५ ।।

anavaratasañcayavahaṃ rajanīṃ ekāṃ pradhānanṛpahantṛ / kṣemāya ca śeṣāṇāṃ vicakṣaṇānāṃ narendrāṇām // 38.05 //

रजनीद्वयं विसर्पति यस्मिन्राष्ट्रे रजोघनं बहुलम् । परचक्रस्य आगमनं तस्मिन्नपि सन्निबोद्धव्यम् ।। ३८.०६ ।।

rajanīdvayaṃ visarpati yasminrāṣṭre rajoghanaṃ bahulam / paracakrasya āgamanaṃ tasminnapi sanniboddhavyam // 38.06 //

निपतति रजनीत्रितयं चतुष्कं अप्यन्नरसविनाशाय । राज्ञां सैन्यक्षोभो रजसि भवेत्पञ्चरात्रभवे ।। ३८.०७ ।।

nipatati rajanītritayaṃ catuṣkaṃ apyannarasavināśāya / rājñāṃ sainyakṣobho rajasi bhavetpañcarātrabhave // 38.07 //

केत्वाद्युदयविमुक्तं यदा रजो भवति तीव्रभयदायि । शिशिरादन्यत्रर्तौ फलं अविकलं आहु आचार्याः ।।] ३८.०८ ।।

ketvādyudayavimuktaṃ yadā rajo bhavati tīvrabhayadāyi / śiśirādanyatrartau phalaṃ avikalaṃ āhu ācāryāḥ //] 38.08 //

३८ निर्घातलक्षणाध्यायः ।। पवनः पवनाभिहतो गगनादवनौ यदा समापतति । भवति तदा निर्घातः स च पापो दीप्तविहगरुतः ।। ३८.०१ ।।

38 nirghātalakṣaṇādhyāyaḥ // pavanaḥ pavanābhihato gaganādavanau yadā samāpatati / bhavati tadā nirghātaḥ sa ca pāpo dīptavihagarutaḥ // 38.01 //

अर्कौदयेऽधिकरणिकनृपधनियोधाङ्गनावणिग्वेश्याः । आप्रहरांशेऽजऽविकं उपहन्यात्शूद्रपौरांश्च ।। ३८.०२ ।।

arkaudaye'dhikaraṇikanṛpadhaniyodhāṅganāvaṇigveśyāḥ / āpraharāṃśe'ja'vikaṃ upahanyātśūdrapaurāṃśca // 38.02 //

आमध्याह्नाद्राजौपसेविनो ब्राह्मणांश्च पीडयति । वैश्यजलदांस्तृतीये चौरान्प्रहरे चतुर्थे तु ।। ३८.०३ ।।

āmadhyāhnādrājaupasevino brāhmaṇāṃśca pīḍayati / vaiśyajaladāṃstṛtīye caurānprahare caturthe tu // 38.03 //

अस्तं याते नीचान्प्रथमे यामे निहन्ति सस्यानि । रात्रौ द्वितीययामे पिशाचसङ्घान्निपीडयति ।। ३८.०४ ।।

astaṃ yāte nīcānprathame yāme nihanti sasyāni / rātrau dvitīyayāme piśācasaṅghānnipīḍayati // 38.04 //

तुरगकरिणस्तृतीये विनिहन्याद्यायिनश्चतुर्थे च । भैरवजर्जरशब्दो याति यतस्तां दिशं हन्ति ।। ३८.०५ ।।

turagakariṇastṛtīye vinihanyādyāyinaścaturthe ca / bhairavajarjaraśabdo yāti yatastāṃ diśaṃ hanti // 38.05 //