1. Dīptāgama Tome I (part 1 of 13)

1.12

ज्येष्ठाया रौद्ररुत्पन्ना रौद्र्या वाग्भवोद्भवा । वाग्भवान्मातृका जाता मातृकाद्व्यञ्जनाक्षराः

jyeṣṭhāyā raudrarutpannā raudryā vāgbhavodbhavā | vāgbhavānmātṛkā jātā mātṛkādvyañjanākṣarāḥ

---

1.13

व्यञ्जनान्मन्त्रमुत्पन्नं तन्मध्यान्निखिलं जगत्। जगदक्षरसंलीनमक्षरं बिन्दुसंयुतम्

vyañjanānmantramutpannaṃ tanmadhyānnikhilaṃ jagat| jagadakṣarasaṃlīnamakṣaraṃ bindusaṃyutam

---

1.14

बिन्दुर्नादे लयं गच्छेन्नादो व्योममयं गतः । तद्द्योम प्रकृतौ लीनं प्रकृतिश्शिवपदे लया६

bindurnāde layaṃ gacchennādo vyomamayaṃ gataḥ | taddyoma prakṛtau līnaṃ prakṛtiśśivapade layā6

---

1.26

दीर्घमङ्गमिति ज्ञेयं ऋ ॠ ऌ ॡ नपुंसकम् । मन्त्रैर्न योजयेदेतानक्षरान्हि नपुंसकान्

dīrghamaṅgamiti jñeyaṃ ṛ ṝ ḷ ḹ napuṃsakam | mantrairna yojayedetānakṣarānhi napuṃsakān

---

1.39

सप्तमाद्यं सशक्रं च वरुणस्य तु पञ्चमम् । तृतीयस्वरसंयुक्तं सोमवर्गाच्चतुर्थकम्

saptamādyaṃ saśakraṃ ca varuṇasya tu pañcamam | tṛtīyasvarasaṃyuktaṃ somavargāccaturthakam

---

1.40

वासवस्य समायुक्तं सप्तमस्य चतुर्थकम्। वासवान्तेन संयुक्तमीशवर्गात्तृतीयकम्

vāsavasya samāyuktaṃ saptamasya caturthakam| vāsavāntena saṃyuktamīśavargāttṛtīyakam

---

1.41

द्वादशान्तसमायुक्तं वासवस्य चतुर्थकम्। वासवाद्यं च षष्ठाद्यं तृतीयस्वरसंयुतम्

dvādaśāntasamāyuktaṃ vāsavasya caturthakam| vāsavādyaṃ ca ṣaṣṭhādyaṃ tṛtīyasvarasaṃyutam

---

1.42

"सप्तमस्य चतुर्थं तु तृतीयस्वरसंयुतम्। लोकपालाः समाख्याता बिन्दुनादसमन्विताः ६

"saptamasya caturthaṃ tu tṛtīyasvarasaṃyutam| lokapālāḥ samākhyātā bindunādasamanvitāḥ 6

---

1.53

बीजमुख्यं विशेषेण उद्धरेत्तु यथाक्रमम् । [ ३. एकोनसप्तत्युत्तरत्रिशतैकसहस्रपदमण्डलः ] [ ३.१. मण्डलार्थमण्डपः ] सुसमे भूप्रदेशे तु सर्वशल्यविवर्जिते

bījamukhyaṃ viśeṣeṇa uddharettu yathākramam | [ 3. ekonasaptatyuttaratriśataikasahasrapadamaṇḍalaḥ ] [ 3.1. maṇḍalārthamaṇḍapaḥ ] susame bhūpradeśe tu sarvaśalyavivarjite

---

1.54

वितानध्वजसंयुक्ते मण्डपे समलंकृते । चतुरश्रे समे चैव सूत्रपातं समाचरेत्

vitānadhvajasaṃyukte maṇḍape samalaṃkṛte | caturaśre same caiva sūtrapātaṃ samācaret

---

1.55

तत्राष्टत्रिंशत्सूत्राणि प्राङ्मुखानि समर्पयेत्। उदङ्मुखानि सूत्राणि तावान्त्येवं प्रकल्पयेत्

tatrāṣṭatriṃśatsūtrāṇi prāṅmukhāni samarpayet| udaṅmukhāni sūtrāṇi tāvāntyevaṃ prakalpayet

---

1.56

सूत्रात्सूत्रान्तरं तत्र कुर्यान्मात्राङ्गुलैस्त्रिभिः७। एवं कृते पदे सम्यक्सहस्रं च शतत्रयम्'

sūtrātsūtrāntaraṃ tatra kuryānmātrāṅgulaistribhiḥ7| evaṃ kṛte pade samyaksahasraṃ ca śatatrayam'

---

1.57

षष्टिं चैव नवाख्यातं पदसंख्याः प्रकीर्तिताः । आग्नेयाद्यनिलान्तं तु प्रस्तरेत्पङ्क्तिमार्गतः१°

ṣaṣṭiṃ caiva navākhyātaṃ padasaṃkhyāḥ prakīrtitāḥ | āgneyādyanilāntaṃ tu prastaretpaṅktimārgataḥ1°

---

1.58

दक्षिणोत्तरमार्गेण विन्यसेद्रक्तधातुना११। ईशानपदमारभ्य भुजमार्गेण चाचरेत्१२

dakṣiṇottaramārgeṇa vinyasedraktadhātunā11| īśānapadamārabhya bhujamārgeṇa cācaret12

---

1.202

नवशक्तिं च तत्रैव कल्पयेत्कल्पवित्तमः १ पद्मरागं तुषारं च शाबलं श्वेतरक्तकम्

navaśaktiṃ ca tatraiva kalpayetkalpavittamaḥ 1 padmarāgaṃ tuṣāraṃ ca śābalaṃ śvetaraktakam

---

1.203

शक्तिर्गदा स्त्रियौ तत्र पाशपद्मनपुंसकम् । शेषाश्च पुरुषाकारा एकवक्ता द्विबाहुकाः

śaktirgadā striyau tatra pāśapadmanapuṃsakam | śeṣāśca puruṣākārā ekavaktā dvibāhukāḥ

---

1

अस्त्रमेवं समाख्यातं नवशक्तिं ततः शृणु। श्रीकरं तुष्टिपुष्टिं च आयुष्यं बलवर्धनम्'

astramevaṃ samākhyātaṃ navaśaktiṃ tataḥ śṛṇu| śrīkaraṃ tuṣṭipuṣṭiṃ ca āyuṣyaṃ balavardhanam'

1.15

कूटं भान्तं च यान्तं च मान्तमौकारसंयुतम् । बिन्दुनादसमायुक्तं शिवमन्त्रमिति स्मृतम्

kūṭaṃ bhāntaṃ ca yāntaṃ ca māntamaukārasaṃyutam | bindunādasamāyuktaṃ śivamantramiti smṛtam

---

1.16

लिङ्गस्थापनकाले तु मन्त्रमेतन्यसेत्क्रमात्। १°क्षकारं पृथिवी ज्ञेयं मकारं वारुणं स्मृतम् ११

liṅgasthāpanakāle tu mantrametanyasetkramāt| 1°kṣakāraṃ pṛthivī jñeyaṃ makāraṃ vāruṇaṃ smṛtam 11

---

1.17

रेफश्चैवानलं ज्ञेयं यकारोऽनिलमेव च १२ । व्योम औकारमित्युक्तं पञ्चभूतादिकं स्मृतम् १३

rephaścaivānalaṃ jñeyaṃ yakāro'nilameva ca 12 | vyoma aukāramityuktaṃ pañcabhūtādikaṃ smṛtam 13

---

1.18

ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च ईश्वरश्च सदाशिवः१। पञ्चभूताधिदैवत्यं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्

brahmā viṣṇuśca rudraśca īśvaraśca sadāśivaḥ1| pañcabhūtādhidaivatyaṃ bhuktimuktiphalapradam

---

1.19

षोडशान्तं शकारान्तं षष्ठवर्गं तु पञ्चमम् । वह्निबीजसमायुक्तं षष्ठस्वरसमायुतम्

ṣoḍaśāntaṃ śakārāntaṃ ṣaṣṭhavargaṃ tu pañcamam | vahnibījasamāyuktaṃ ṣaṣṭhasvarasamāyutam

---

1.20

बिन्दुनादसमायुक्तं मन्त्रमेतत्सदाशिवम्। कूटं भान्तसमायुक्तं मायानलसमन्वितम्

bindunādasamāyuktaṃ mantrametatsadāśivam| kūṭaṃ bhāntasamāyuktaṃ māyānalasamanvitam

---

1.21

बिन्दुनादसमायुक्तं महेशस्य तु बीजकम् । व्यक्ताव्यक्तमये लिङ्गे न्यसेन्मन्त्रं सदाशिवम्

bindunādasamāyuktaṃ maheśasya tu bījakam | vyaktāvyaktamaye liṅge nyasenmantraṃ sadāśivam

---

1.22

प्रतिमासु च सर्वासु बीजं माहेश्वरं न्यसेत्। एषां त्रयाणां मन्त्राणां मन्त्रमूर्तिः सदा शिवः ६

pratimāsu ca sarvāsu bījaṃ māheśvaraṃ nyaset| eṣāṃ trayāṇāṃ mantrāṇāṃ mantramūrtiḥ sadā śivaḥ 6

1.23

कान्तान्तं यान्तसंयुक्तमौकारस्वरसंयुतम्। बिन्दुनादसमायुक्तं गौरीबीजमिति स्मृतम्

kāntāntaṃ yāntasaṃyuktamaukārasvarasaṃyutam| bindunādasamāyuktaṃ gaurībījamiti smṛtam

1.24

९ प्रणवादि नमोऽन्ताश्च मन्त्राश्चामोघशक्तयः १० । अकारादिविसर्गान्तमेते वै षोडश स्वराः

9 praṇavādi namo'ntāśca mantrāścāmoghaśaktayaḥ 10 | akārādivisargāntamete vai ṣoḍaśa svarāḥ

---

1.25

पूर्वं ह्रस्वमिति ज्ञेयं परं दीर्घमिति स्मृतम् ११ । अष्टह्रस्वं तथा दीर्घं ह्रस्वं ब्रह्ममिहोच्यते

pūrvaṃ hrasvamiti jñeyaṃ paraṃ dīrghamiti smṛtam 11 | aṣṭahrasvaṃ tathā dīrghaṃ hrasvaṃ brahmamihocyate

1.27

केवलं कूटमात्रेण युक्तं ब्रह्माङ्गमुत्तमम्। सानुस्वारं भवेन्नेत्रं सर्वेषामुपरि स्थितम्

kevalaṃ kūṭamātreṇa yuktaṃ brahmāṅgamuttamam| sānusvāraṃ bhavennetraṃ sarveṣāmupari sthitam

---

1

विसँर्गान्तं भवेदस्त्रमनुस्वारविवर्जितम्

visam̐rgāntaṃ bhavedastramanusvāravivarjitam

1.28

नान्तान्तं शक्रसंयुक्तं झान्तान्तं पुनरुद्धरेत्

nāntāntaṃ śakrasaṃyuktaṃ jhāntāntaṃ punaruddharet

---

1.29

षोडशान्तं च णान्तं च षोडशस्वरसंयुतम्। इदं पाशुपतं ख्यातं सर्वपापनिकृन्तनम्

ṣoḍaśāntaṃ ca ṇāntaṃ ca ṣoḍaśasvarasaṃyutam| idaṃ pāśupataṃ khyātaṃ sarvapāpanikṛntanam

---

1

हुंकारेण समायुक्तं मुक्तिदं परमं विदुः

huṃkāreṇa samāyuktaṃ muktidaṃ paramaṃ viduḥ

1.30

वासवाद्यं समुद्धृत्य शूलवर्गात्तृतीयकम्

vāsavādyaṃ samuddhṛtya śūlavargāttṛtīyakam

---

1.31

षष्ठस्वरसमायुक्तमीशवर्गादिमं पुनः १० । तृतीयस्वरसंयुक्तं स्वरमेकादशं भवेत्

ṣaṣṭhasvarasamāyuktamīśavargādimaṃ punaḥ 10 | tṛtīyasvarasaṃyuktaṃ svaramekādaśaṃ bhavet

---

1.32

पुनरेकादशं ग्राह्यं वारुणं वह्निसंयुतम् । तृतीयस्वरसंयुक्तमैशवर्गादिमं पुनः

punarekādaśaṃ grāhyaṃ vāruṇaṃ vahnisaṃyutam | tṛtīyasvarasaṃyuktamaiśavargādimaṃ punaḥ

---

1.33

मायानलसमायुक्तमीशाद्यं वासवत्रयम् । एते विद्येश्वराः ख्याता बिन्दुनादसमायुताः १

māyānalasamāyuktamīśādyaṃ vāsavatrayam | ete vidyeśvarāḥ khyātā bindunādasamāyutāḥ 1

---

1.34

प्रणवादि नमोऽन्तं च प्रत्येक विनियोजयेत् । २.७. गणेशमन्त्राः ] पञ्चमं वासवस्यैव यमाद्यं शक्रसंयुतम्

praṇavādi namo'ntaṃ ca pratyeka viniyojayet | 2.7. gaṇeśamantrāḥ ] pañcamaṃ vāsavasyaiva yamādyaṃ śakrasaṃyutam

---

1.35

वरुणस्य पञ्चमं बीजं वासवेन समन्वितम् । पञ्चमं वायुवर्गात्तु वासवेन समन्वितम्

varuṇasya pañcamaṃ bījaṃ vāsavena samanvitam | pañcamaṃ vāyuvargāttu vāsavena samanvitam

---

1.36

सोमवर्गाच्चतुर्थं तु सप्तमस्वरसंयुतम् । अनलवर्गात्तृतीयं तु तृतीयस्वरभूषितम्

somavargāccaturthaṃ tu saptamasvarasaṃyutam | analavargāttṛtīyaṃ tu tṛtīyasvarabhūṣitam

---

1.37

पञ्चमं वायुवर्गात्तु तृतीयस्वरसंयुतम्। १°ऐशवर्गात्तृतीयं तु पञ्चमस्वरसंयुतम्११

pañcamaṃ vāyuvargāttu tṛtīyasvarasaṃyutam| 1°aiśavargāttṛtīyaṃ tu pañcamasvarasaṃyutam11

---

1

एते गणेशा व्याख्याता बिन्दुनादसमायुताः १३

ete gaṇeśā vyākhyātā bindunādasamāyutāḥ 13

1.38

वासवस्य तृतीयं तु तस्य प्रथममेव च१४

vāsavasya tṛtīyaṃ tu tasya prathamameva ca14

1.43

सोमवर्गाच्चतुर्थं तु वासवेन समन्वितम्। ७ ईशवर्गादिमं बीजमिन्द्राद्येन समन्वितम् '

somavargāccaturthaṃ tu vāsavena samanvitam| 7 īśavargādimaṃ bījamindrādyena samanvitam '

---

1.44

वरुणान्तान्तशक्रं च वह्निवर्गद्वितीयकम्। वासवेन समायुक्तं वाय्वाद्यं च समुच्चरेत्

varuṇāntāntaśakraṃ ca vahnivargadvitīyakam| vāsavena samāyuktaṃ vāyvādyaṃ ca samuccaret

---

1.45

वासवाद्यनलान्तान्तं वासवेन समन्वितम्११। ईशानाद्यं स्वरं षष्ठं यमाद्यं वासवान्वितम् १२

vāsavādyanalāntāntaṃ vāsavena samanvitam11| īśānādyaṃ svaraṃ ṣaṣṭhaṃ yamādyaṃ vāsavānvitam 12

---

1.46

वासवेन समायुक्तं वाय्वाद्यं च समुद्धरेत् १३ । बिन्दुनादसमायुक्तं प्रणवादिनमोऽन्तकम्

vāsavena samāyuktaṃ vāyvādyaṃ ca samuddharet 13 | bindunādasamāyuktaṃ praṇavādinamo'ntakam

---

1

एते चास्त्राः समाख्याताः स्वनामपदसंयुताः १

ete cāstrāḥ samākhyātāḥ svanāmapadasaṃyutāḥ 1

1.47

सोमवर्गचतुर्थं तु वासवान्तेन संयुतम्

somavargacaturthaṃ tu vāsavāntena saṃyutam

---

1.48

दण्ड्यन्तान्तकुबेराद्यं स्वरैकादशसंयुतम्। सोमान्तद्वादशान्तान्तमग्नयाढ्यं वासवान्तकम्

daṇḍyantāntakuberādyaṃ svaraikādaśasaṃyutam| somāntadvādaśāntāntamagnayāḍhyaṃ vāsavāntakam

---

1.49

शक्त्याद्यं शक्रसंयुक्तं वाय्वन्तान्तं सशक्रकम् । तदेव पुनरुद्धृत्य शूलवर्गात्तृतीयकम्

śaktyādyaṃ śakrasaṃyuktaṃ vāyvantāntaṃ saśakrakam | tadeva punaruddhṛtya śūlavargāttṛtīyakam

---

1.50

शक्राद्येन समायुक्तं बिन्दुनादसमायुतम्

śakrādyena samāyuktaṃ bindunādasamāyutam

---

1

प्रणवादि नमोऽन्तं च शक्तिमन्त्रमुदाहृतम्

praṇavādi namo'ntaṃ ca śaktimantramudāhṛtam

1.51

या मूर्तयः समाख्यातास्तासामाद्यक्षराणि वै'

yā mūrtayaḥ samākhyātāstāsāmādyakṣarāṇi vai'

---

1.52

उद्धरेत्स्वरसंयुक्तं बिन्दुनादसमन्वितम्। सहस्राक्षरं श्रीरुद्रं मालाभं च तथा परम् १°

uddharetsvarasaṃyuktaṃ bindunādasamanvitam| sahasrākṣaraṃ śrīrudraṃ mālābhaṃ ca tathā param 1°

1.182

ग्रहणे विषुवे चैव अयने व्यतीपातके

grahaṇe viṣuve caiva ayane vyatīpātake

---

1.183

राजाभिषेकसमये युद्धारम्भे स्वजन्मनि 1 उत्सवान्ते प्रतिष्ठान्ते ज्वरमार्यादिपीडने

rājābhiṣekasamaye yuddhārambhe svajanmani 1 utsavānte pratiṣṭhānte jvaramāryādipīḍane

---

1.184

क्षीरस्नाने घृतस्नाने मधुस्नाने महाद्भुते । मन्त्रेणानेन मतिमान्स्नापयेत्परमेश्वरम्

kṣīrasnāne ghṛtasnāne madhusnāne mahādbhute | mantreṇānena matimānsnāpayetparameśvaram

1.185

मोक्षदं जयदं मन्त्रं पशुपाशनिकृन्तनम्। पुत्रपौत्रविवृद्ध्यर्थं धनधान्यविवर्धनम्

mokṣadaṃ jayadaṃ mantraṃ paśupāśanikṛntanam| putrapautravivṛddhyarthaṃ dhanadhānyavivardhanam

---

1.186

यान्यान्प्रार्थयते कामान्सर्वांस्तानधिगच्छति । मालाब्रह्मं च मालाङ्गं भोगकर्मणि योजयेत्'

yānyānprārthayate kāmānsarvāṃstānadhigacchati | mālābrahmaṃ ca mālāṅgaṃ bhogakarmaṇi yojayet'

---

1.187

कूटाङ्गं कूटब्रह्मं च पूजाकर्मणि योजयेत् । स्वनामाद्यक्षरं चैवमुभयोरपि योजयेत्

kūṭāṅgaṃ kūṭabrahmaṃ ca pūjākarmaṇi yojayet | svanāmādyakṣaraṃ caivamubhayorapi yojayet

---

1.188

स्नानोदके न्यसेद्धीमान्पाणिमन्त्रं विशेषतः ११ । बीजमुख्यत्रयं बीजमासनोपरि विन्यसेत्

snānodake nyaseddhīmānpāṇimantraṃ viśeṣataḥ 11 | bījamukhyatrayaṃ bījamāsanopari vinyaset

1.189

दशभुजं तनुम् एकमक्षं पञ्चदशं भवेत्

daśabhujaṃ tanum ekamakṣaṃ pañcadaśaṃ bhavet

---

1.190

पञ्चवक्त्रं बृहत्कायं द्विपादं क्षौमवाससम् । जटामकुटसंयुक्तं नागाभरणभूषितम्

pañcavaktraṃ bṛhatkāyaṃ dvipādaṃ kṣaumavāsasam | jaṭāmakuṭasaṃyuktaṃ nāgābharaṇabhūṣitam

---

1.191

जपाशङ्खाञ्जनं पीतं शुद्धस्फटिकसन्निभम्। तरुणादित्यसंकाशं दशश्रोत्रं तथैव च

japāśaṅkhāñjanaṃ pītaṃ śuddhasphaṭikasannibham| taruṇādityasaṃkāśaṃ daśaśrotraṃ tathaiva ca

---

1.192

मन्त्रमूर्तेरिदं रूपं सर्वकामार्थसाधनम्। शूलं परशुखङ्गं च वज्रं चाभयदक्षिणे'

mantramūrteridaṃ rūpaṃ sarvakāmārthasādhanam| śūlaṃ paraśukhaṅgaṃ ca vajraṃ cābhayadakṣiṇe'

---

1

पाशाङ्कुशं च घण्टां च खेटकं वरदापरे १०

pāśāṅkuśaṃ ca ghaṇṭāṃ ca kheṭakaṃ varadāpare 10

1.193

श्वेतं रक्तं परं श्यामं कुङ्कुमं क्षीरसन्निभम् ११

śvetaṃ raktaṃ paraṃ śyāmaṃ kuṅkumaṃ kṣīrasannibham 11

---

1.194

सद्यादीशानपर्यन्तं वर्णमेवं यथाक्रमम्१२। त्रिणेत्रं चतुर्भुजं देवं जटामकुटभूषितम् १३

sadyādīśānaparyantaṃ varṇamevaṃ yathākramam12| triṇetraṃ caturbhujaṃ devaṃ jaṭāmakuṭabhūṣitam 13

---

1.195

शूलं परशुसंयुक्तं सर्वाभरणभूषितम् १४ । मालाङ्गस्याक्षराङ्गस्य वर्णरूपं वदाम्यहम्

śūlaṃ paraśusaṃyuktaṃ sarvābharaṇabhūṣitam 14 | mālāṅgasyākṣarāṅgasya varṇarūpaṃ vadāmyaham

---

1.196

जपाननं जन्तोद्धूम्रं पीतं कृष्णयुतानलम् । हृदयाद्यस्त्रपर्यन्तं वर्णं मूर्तिं च पूर्ववत्

japānanaṃ jantoddhūmraṃ pītaṃ kṛṣṇayutānalam | hṛdayādyastraparyantaṃ varṇaṃ mūrtiṃ ca pūrvavat

1.197

कुङ्कुमं शुद्धपद्मं च पद्मकिञ्जल्कनीलकम् । कुमुदं पङ्कजं कृष्णं विद्येशानां तु वर्णकम्

kuṅkumaṃ śuddhapadmaṃ ca padmakiñjalkanīlakam | kumudaṃ paṅkajaṃ kṛṣṇaṃ vidyeśānāṃ tu varṇakam

---

1

त्रिणेत्रं चतुर्भुजं चैव पाशशूलसमायुतम्

triṇetraṃ caturbhujaṃ caiva pāśaśūlasamāyutam

1.198

जाम्बूनदं च वैडूर्यं पद्मरागमयं तथा

jāmbūnadaṃ ca vaiḍūryaṃ padmarāgamayaṃ tathā

---

1.199

श्यामं सुशारदाभ्राभं रक्तरूपं च चालरम्(?)६। वर्णमुक्तं गणेशानां आयुधं चाकृतिस्तथा

śyāmaṃ suśāradābhrābhaṃ raktarūpaṃ ca cālaram(?)6| varṇamuktaṃ gaṇeśānāṃ āyudhaṃ cākṛtistathā

---

1

मानोन्मानप्रमाणं च ध्यायेत्प्रतिममुच्यते

mānonmānapramāṇaṃ ca dhyāyetpratimamucyate

1.200

श्यामं च पिङ्गलं कृष्णं धूम्रं श्वेतं च पीतकम्

śyāmaṃ ca piṅgalaṃ kṛṣṇaṃ dhūmraṃ śvetaṃ ca pītakam

---

1.201

हेमं च स्फटिकं कृष्णं रक्तं लोकेशवर्णकम् । वाहनायुधचिह्नानि प्रतिमालक्षणोक्तवत्'

hemaṃ ca sphaṭikaṃ kṛṣṇaṃ raktaṃ lokeśavarṇakam | vāhanāyudhacihnāni pratimālakṣaṇoktavat'

1

पीतं विधुमहानीलं जीमूतमुमसन्निभम्

pītaṃ vidhumahānīlaṃ jīmūtamumasannibham

1.204

वामा नीलनिभा देवी शङ्खचक्रधरी सदा

vāmā nīlanibhā devī śaṅkhacakradharī sadā

---

1.205

पीतवर्णा भवेज्जयेष्ठा पद्मधृक्पद्मलोचनाः। रौद्री श्वेतनिभा देवी त्रिणेत्री शूलधारिणी '

pītavarṇā bhavejjayeṣṭhā padmadhṛkpadmalocanāḥ| raudrī śvetanibhā devī triṇetrī śūladhāriṇī '

---

1.206

शातकुम्भनिभा देवी काली मुद्गलधारिणी। कलविकारणी धूम्रा पाशहस्ता सुयौवना १२

śātakumbhanibhā devī kālī mudgaladhāriṇī| kalavikāraṇī dhūmrā pāśahastā suyauvanā 12

---

1.207

श्वेता बलविकरणी देवी खड्गहस्ता महाबला १३ । बलप्रमथनी देवी शबरा दण्डधारिणी

śvetā balavikaraṇī devī khaḍgahastā mahābalā 13 | balapramathanī devī śabarā daṇḍadhāriṇī

---

1.208

सर्वभूतदमनी च रक्तवर्णा कपालिनी । पाशाङ्कुशधरा देवी मौक्तिकाभा मनोन्मनी

sarvabhūtadamanī ca raktavarṇā kapālinī | pāśāṅkuśadharā devī mauktikābhā manonmanī

---

1

सुयौवना सुवासा च सुस्तना तनुमध्यमा

suyauvanā suvāsā ca sustanā tanumadhyamā

1.209

"सचतुर्थं समुद्धृत्य मायानलसमन्वितम्

"sacaturthaṃ samuddhṛtya māyānalasamanvitam

---

1.210

तन्मध्ये सामृतं बीजं लान्तस्य हृदि मध्यमे । सर्वत्र योजयेद्वीजं नादं वै शिखया युतम्

tanmadhye sāmṛtaṃ bījaṃ lāntasya hṛdi madhyame | sarvatra yojayedvījaṃ nādaṃ vai śikhayā yutam

---

1.211

सौरमन्त्रमिदं ज्ञेयं सर्वारिष्टविनाशनम्। सर्ववश्यकरं ज्ञेयं मन्त्रमित्यभिधीयते

sauramantramidaṃ jñeyaṃ sarvāriṣṭavināśanam| sarvavaśyakaraṃ jñeyaṃ mantramityabhidhīyate

1.212

वह्निवर्गादिसंयुक्तं चतुरस्वरभूषितम् । अनलान्तसमायुक्तं कामबीजं सुदुर्लभम्

vahnivargādisaṃyuktaṃ caturasvarabhūṣitam | analāntasamāyuktaṃ kāmabījaṃ sudurlabham

---

1

बिन्दुनादसमायुक्तं सर्ववश्यकरं परम्

bindunādasamāyuktaṃ sarvavaśyakaraṃ param

1.213

वान्तं यान्तसमारूढं मायाबिन्दुसमन्वितम्

vāntaṃ yāntasamārūḍhaṃ māyābindusamanvitam

---

1.214

नादयुक्तं परं श्रेष्ठं श्रीदेवीमन्त्रमुत्तमम्। ऐश्वर्यं जपमात्रेण तत्प्राप्नोति न संशयः ११

nādayuktaṃ paraṃ śreṣṭhaṃ śrīdevīmantramuttamam| aiśvaryaṃ japamātreṇa tatprāpnoti na saṃśayaḥ 11

1.215

यक्षराक्षसपैशाचभूतमातृगणास्तथा°

yakṣarākṣasapaiśācabhūtamātṛgaṇāstathā°

---

1

दैत्यदानवसिद्धाश्च स्वनामाद्येन पूजयेत् । ॥ इति श्रीदीप्तागमे प्रतिष्ठातन्त्रे मन्त्रपटलः [प्रथमः] समाप्तः४

daityadānavasiddhāśca svanāmādyena pūjayet | || iti śrīdīptāgame pratiṣṭhātantre mantrapaṭalaḥ [prathamaḥ] samāptaḥ4

1

[द्वितीयः पटलः] [अधिष्ठानविधिः] १ अथातः संप्रवक्ष्यामि अधिष्ठानस्य लक्षणम्

[dvitīyaḥ paṭalaḥ] [adhiṣṭhānavidhiḥ] 1 athātaḥ saṃpravakṣyāmi adhiṣṭhānasya lakṣaṇam

1.1

सर्वेषां च विमानानामधरे कल्पयेत्क्रमात्

sarveṣāṃ ca vimānānāmadhare kalpayetkramāt

---

1.2

तदा प्रकृतिभूम्यन्तं घनभित्तिं प्रकल्पयेत् । स्तम्भस्य द्विगुणं तारं द्विगुणं चार्धमेव वा

tadā prakṛtibhūmyantaṃ ghanabhittiṃ prakalpayet | stambhasya dviguṇaṃ tāraṃ dviguṇaṃ cārdhameva vā

---

1.3

तदर्धं बहुला होमा पादाद्वाह्ये विनिर्गता॥ 'होमोपर्यप्यधिष्ठानं स्तम्भं तत्र प्रकल्पयेत्

tadardhaṃ bahulā homā pādādvāhye vinirgatā|| 'homoparyapyadhiṣṭhānaṃ stambhaṃ tatra prakalpayet

1.4

पादोदयं तदर्धं वा षडष्टांशेन मानतः ८ 1 अधिष्ठानस्य चोत्सेधं सर्वेषां च प्रकल्पयेत्

pādodayaṃ tadardhaṃ vā ṣaḍaṣṭāṃśena mānataḥ 8 1 adhiṣṭhānasya cotsedhaṃ sarveṣāṃ ca prakalpayet

1.5

चतुरश्रमायताश्रं द्व्यश्रवृत्तं तु वर्तुलम् १° । वृत्तायतमधिष्ठानं पञ्चधा भवनं विदुः १

caturaśramāyatāśraṃ dvyaśravṛttaṃ tu vartulam 1° | vṛttāyatamadhiṣṭhānaṃ pañcadhā bhavanaṃ viduḥ 1

---

1.6

२ नागरं चतुरश्रं तु द्राविडं चतुरायतम्। वृत्तं वृत्तायतं चैव द्व्यश्रवृत्तं तु वेसरम्

2 nāgaraṃ caturaśraṃ tu drāviḍaṃ caturāyatam| vṛttaṃ vṛttāyataṃ caiva dvyaśravṛttaṃ tu vesaram

---

1.7

अथ जातित्रयं सौधं यथेष्टं कुट्टिमैर्युतम् । नानाधिष्ठानकैर्मिश्रैर्नानापादैर्विमिश्रकम्

atha jātitrayaṃ saudhaṃ yatheṣṭaṃ kuṭṭimairyutam | nānādhiṣṭhānakairmiśrairnānāpādairvimiśrakam

---

1.8

धर्मायतनसंश्लिष्टं राजितं तं मनोहरम् । [२. द्वादशाधिष्ठानानां नामानि अधिष्ठानस्य नामानि वक्ष्यन्ते विधिवच्छृणु

dharmāyatanasaṃśliṣṭaṃ rājitaṃ taṃ manoharam | [2. dvādaśādhiṣṭhānānāṃ nāmāni adhiṣṭhānasya nāmāni vakṣyante vidhivacchṛṇu

---

1.9

ककु प्रथमं पादबन्धं स्याद्द्वितीयं प्रतिबन्धकम् । तृतीयं प्रतिक्रमं च चतुर्थं पुष्पपुष्कलम् १°

kaku prathamaṃ pādabandhaṃ syāddvitīyaṃ pratibandhakam | tṛtīyaṃ pratikramaṃ ca caturthaṃ puṣpapuṣkalam 1°

---

1.10

पञ्चमं पद्मबन्धं स्यात् षष्ठं कलशबन्धनम् । सप्तमं वप्रबन्धं तु अष्टमं पद्मकेसरम् १३

pañcamaṃ padmabandhaṃ syāt ṣaṣṭhaṃ kalaśabandhanam | saptamaṃ vaprabandhaṃ tu aṣṭamaṃ padmakesaram 13

---

1

नवमं श्रेणीबन्धं स्याद्दशमं मञ्चबन्धनम् १४

navamaṃ śreṇībandhaṃ syāddaśamaṃ mañcabandhanam 14

2.11

श्रीकान्तं रुद्रसङ्ख्या च श्रीबन्धं द्वादशं स्मृतम्

śrīkāntaṃ rudrasaṅkhyā ca śrībandhaṃ dvādaśaṃ smṛtam

---

2.12

एतद्द्वादशभेदेन कथितं लक्षणैः सह । निर्मा एकेन संकरं वापि एकेनैकत्र वापि वा

etaddvādaśabhedena kathitaṃ lakṣaṇaiḥ saha | nirmā ekena saṃkaraṃ vāpi ekenaikatra vāpi vā

---

2.13

यस्योपानस्य नैष्क्रान्ते तत्त्रियंशेन भाजयेत् ॥ ऐ भागमेकं परित्यज्य द्विभागाभ्यन्तरे स्थितम्

yasyopānasya naiṣkrānte tattriyaṃśena bhājayet || ai bhāgamekaṃ parityajya dvibhāgābhyantare sthitam

---

2.22

तद्देशे जगतीं कुर्यात्सर्वेष्वेव विधीयते । प्राशिखामकरोपेतं अष्टध्वजसमायुतम्

taddeśe jagatīṃ kuryātsarveṣveva vidhīyate | prāśikhāmakaropetaṃ aṣṭadhvajasamāyutam

---

2.23

मकरस्य विनिष्क्रान्तं व्यालविद्याधिरोहणम् २ । शेषांशं वाजिनोपेतं केसराग्रसमन्वितम्

makarasya viniṣkrāntaṃ vyālavidyādhirohaṇam 2 | śeṣāṃśaṃ vājinopetaṃ kesarāgrasamanvitam

---

2.34

प्रतिक्रममिदं नाम्ना एकविंशतिभागिकम् । अंशेनैवोर्ध्वकम्पं च महापट्टीढ्यांशकम्

pratikramamidaṃ nāmnā ekaviṃśatibhāgikam | aṃśenaivordhvakampaṃ ca mahāpaṭṭīḍhyāṃśakam

---

2.35

अंशेन कम्पमंशेन पद्ममंशेन पट्टिका । कुमुदं स्याद्द्वयं चोर्ध्वं पद्ममंशद्वयं भवेत्

aṃśena kampamaṃśena padmamaṃśena paṭṭikā | kumudaṃ syāddvayaṃ cordhvaṃ padmamaṃśadvayaṃ bhavet

---

2.36

वृत्तं वप्रं त्रयंशैस्तु आलिङ्गान्तरितौ द्वयम् । द्वाभ्यां प्रतिमुखं कुर्यात्प्रतिवाजनमेकशः

vṛttaṃ vapraṃ trayaṃśaistu āliṅgāntaritau dvayam | dvābhyāṃ pratimukhaṃ kuryātprativājanamekaśaḥ

---

2.48

कलाबन्धमिदं नाम सर्वदेवेषु योग्यकम् । अब्जमंशद्वयेनोक्तं अंशेनोपरिवेत्रकम् । अंशद्वयं भवेद्गीवमंशं वेत्रं तु कारयेत्

kalābandhamidaṃ nāma sarvadeveṣu yogyakam | abjamaṃśadvayenoktaṃ aṃśenoparivetrakam | aṃśadvayaṃ bhavedgīvamaṃśaṃ vetraṃ tu kārayet

---

2.49

अध्यर्धं पद्मपत्रं तु अर्धेनोपरि पट्टिका । श्रेणीबन्धमिदं नाम षड्विंशतिविभाजिताम्

adhyardhaṃ padmapatraṃ tu ardhenopari paṭṭikā | śreṇībandhamidaṃ nāma ṣaḍviṃśativibhājitām

---

2.59

कण्ठं स्तम्भसमायुक्तं नासिकाभिरलंकृतम्

kaṇṭhaṃ stambhasamāyuktaṃ nāsikābhiralaṃkṛtam

---

2.60

श्नानारूपलतायुक्तं नागैर्व्यालैरलंकृतम् । एतद्द्वादशभेदेन कथितं देवयोग्यकम्

śnānārūpalatāyuktaṃ nāgairvyālairalaṃkṛtam | etaddvādaśabhedena kathitaṃ devayogyakam

---

2.61

[४. निष्क्रान्तादिविधिः यावज्जगतिनिष्क्रान्तो तावद्वप्रस्य नीव्रकम् । अम्बुजानां तु सर्वेषां तत्समन्नीव्रमुच्यते

[4. niṣkrāntādividhiḥ yāvajjagatiniṣkrānto tāvadvaprasya nīvrakam | ambujānāṃ tu sarveṣāṃ tatsamannīvramucyate

---

2.62

तु सर्वेषामत्र वेत्राणां चतुर्भागैकनिर्गतम् । समं वाथ त्रिपादं वा महावाजनं निर्गतम्

tu sarveṣāmatra vetrāṇāṃ caturbhāgaikanirgatam | samaṃ vātha tripādaṃ vā mahāvājanaṃ nirgatam

---

2

एते वा तद्बहिर्नीव्रं प्रोक्तं तावत्तु वेशनम् । ॥ इति दीप्तागमे प्रतिष्ठातन्त्रे अधिष्ठानपटलः [द्वितीयः] समाप्तः [तृतीयः पटलः] [उपपीठविधिः १ अथातः संप्रवक्ष्यामि उपपीठस्य लक्षणम् २

ete vā tadbahirnīvraṃ proktaṃ tāvattu veśanam | || iti dīptāgame pratiṣṭhātantre adhiṣṭhānapaṭalaḥ [dvitīyaḥ] samāptaḥ [tṛtīyaḥ paṭalaḥ] [upapīṭhavidhiḥ 1 athātaḥ saṃpravakṣyāmi upapīṭhasya lakṣaṇam 2

2.14

यदधिष्ठानमानं हि त्रयोविंशतिभागिकम्

yadadhiṣṭhānamānaṃ hi trayoviṃśatibhāgikam

---

2.15

अष्टभागैर्जगत्युच्चं सप्तांशं कुमुदोदयम् । कुमुदाष्टाश्रकं कुर्यादेकेनोपरि पट्टिका १०

aṣṭabhāgairjagatyuccaṃ saptāṃśaṃ kumudodayam | kumudāṣṭāśrakaṃ kuryādekenopari paṭṭikā 10

---

2.16

कण्ठं तत्त्रिभिरंशैश्च अंशेनोपरि पट्टिका । त्रिभिरंशैर्महापट्टी पादबन्धमिदं स्मृतम् १३

kaṇṭhaṃ tattribhiraṃśaiśca aṃśenopari paṭṭikā | tribhiraṃśairmahāpaṭṭī pādabandhamidaṃ smṛtam 13

2.17

उपोपानं तु भागेन जगती सप्तभागिका? षडंशं वृत्तवप्रं तु वेत्रं पादाधिकांशकम्

upopānaṃ tu bhāgena jagatī saptabhāgikā? ṣaḍaṃśaṃ vṛttavapraṃ tu vetraṃ pādādhikāṃśakam

---

2.18

तथैवान्तरितोत्सेधं द्वांशार्धं प्रतिरुच्छ्रयम्। प्रतिवाजनमेकांशं भागैर्विंशतिभिर्युतम्

tathaivāntaritotsedhaṃ dvāṃśārdhaṃ pratirucchrayam| prativājanamekāṃśaṃ bhāgairviṃśatibhiryutam

---

2.19

प्रतिमुखं करी भूत्वा नागवक्त्र्रसमायुतम् । प्रतिबन्धमिदं नाम्ना देवयोग्यमिति स्मृतम्

pratimukhaṃ karī bhūtvā nāgavaktrrasamāyutam | pratibandhamidaṃ nāmnā devayogyamiti smṛtam

2.20

उपोपानं द्विभागेन सप्तांशं जगती भवेत् । षडंशं कुमुदोत्सेधं धारावृत्तं सुवृत्तकम्

upopānaṃ dvibhāgena saptāṃśaṃ jagatī bhavet | ṣaḍaṃśaṃ kumudotsedhaṃ dhārāvṛttaṃ suvṛttakam

---

2.21

आलिङ्गान्तरितद्वाभ्यामर्धांशेनाधिकं भवेत् । द्वयांशं प्रतिरुत्सेधं सर्वावय [व] शोभितम् १°

āliṅgāntaritadvābhyāmardhāṃśenādhikaṃ bhavet | dvayāṃśaṃ pratirutsedhaṃ sarvāvaya [va] śobhitam 1°

---

2

सिंहेभैर्मकरव्यालैर्वल्लीपत्रैरलङ्कृतम्

siṃhebhairmakaravyālairvallīpatrairalaṅkṛtam

2.24

यदधिष्ठानमानं तु भजेदेकोनविंशतिः ६

yadadhiṣṭhānamānaṃ tu bhajedekonaviṃśatiḥ 6

---

2.25

तु उपोपानैकभागेन जगतीपञ्चभागिकम् । तदूर्ध्वे पद्ममंशेन अर्धेन ग्रीवमूर्ध्वतः ८

tu upopānaikabhāgena jagatīpañcabhāgikam | tadūrdhve padmamaṃśena ardhena grīvamūrdhvataḥ 8

---

2.26

९ अर्धेन केसरं चोर्ध्वे वृत्तं वप्रं चतुर्थकम्। तदूर्ध्वेऽर्धेन पद्मं स्यादर्धांशेनोर्ध्वपट्टिका १°

9 ardhena kesaraṃ cordhve vṛttaṃ vapraṃ caturthakam| tadūrdhve'rdhena padmaṃ syādardhāṃśenordhvapaṭṭikā 1°

---

2.27

कण्ठं तु द्व्यंशमानेन तदूर्ध्वनोर्ध्वपट्टिका ११ तदूर्ध्वे पद्ममर्धेन तस्योर्ध्वेऽर्धेन वाजिनम् १२

kaṇṭhaṃ tu dvyaṃśamānena tadūrdhvanordhvapaṭṭikā 11 tadūrdhve padmamardhena tasyordhve'rdhena vājinam 12

---

2.28

कण्ठं वान्यैरलङ्कृत्य नानापत्रविचित्रितम् १३ । नानाकेसरसंकीर्णं नानारूपधरैर्युतम्

kaṇṭhaṃ vānyairalaṅkṛtya nānāpatravicitritam 13 | nānākesarasaṃkīrṇaṃ nānārūpadharairyutam

---

2

सर्वदेवार्हणं शस्तं नाम्नेदं पुष्पपुष्कलम्

sarvadevārhaṇaṃ śastaṃ nāmnedaṃ puṣpapuṣkalam

2.29

जन्मन्द्व्यर्धभागेन पञ्चांशं जगतीतलम्

janmandvyardhabhāgena pañcāṃśaṃ jagatītalam

---

2.30

स्स्रग्गन्धपुष्पमध्येन वृत्तकुंभं त्रियंशकम् । पद्ममर्धेन तस्योर्ध्वे त्रिपादेनोर्ध्वपट्टिका

ssraggandhapuṣpamadhyena vṛttakuṃbhaṃ triyaṃśakam | padmamardhena tasyordhve tripādenordhvapaṭṭikā

---

2.31

तथैवान्तरितोत्सेधं द्वाभ्यां च प्रतिरुच्छ्रयम् । निर अर्धेन वाजिनं कुर्यादग्रे पट्टं युगाश्रकम्

tathaivāntaritotsedhaṃ dvābhyāṃ ca pratirucchrayam | nira ardhena vājinaṃ kuryādagre paṭṭaṃ yugāśrakam

---

2.32

'पद्मबन्धमिदं नाम भाजितं स्यात्रिपञ्चभिः ९ । सर्वधामहितं शस्तं सर्वावयवशोभितम्

'padmabandhamidaṃ nāma bhājitaṃ syātripañcabhiḥ 9 | sarvadhāmahitaṃ śastaṃ sarvāvayavaśobhitam

---

2.33

[२.६. कलाबन्धम् (कलशबन्धम् ?)] ड्डी के अन त्रयोविंशतिभागेन विभजेत्तु मसूरकम् ११ । अंशेनाधारहोमं स्याद्द्द्व्यंशेनाम्बुजमिष्यते १२

[2.6. kalābandham (kalaśabandham ?)] ḍḍī ke ana trayoviṃśatibhāgena vibhajettu masūrakam 11 | aṃśenādhārahomaṃ syādddvyaṃśenāmbujamiṣyate 12

---

2

अंशेन पट्टिकोत्सेधं तद्व्यंशं कण्ठमानकम्

aṃśena paṭṭikotsedhaṃ tadvyaṃśaṃ kaṇṭhamānakam

2.37

यदधिष्ठानमानं तु भजेद्द्वाविंशदंशतः ४

yadadhiṣṭhānamānaṃ tu bhajeddvāviṃśadaṃśataḥ 4

---

2.38

तु अंशेन पादुकं कुर्याद्द्द्व्यंशेनाम्बुजमिष्यते । अंशेनैवोर्ध्वपद्मं तु षडंशं जगती भवेत्

tu aṃśena pādukaṃ kuryādddvyaṃśenāmbujamiṣyate | aṃśenaivordhvapadmaṃ tu ṣaḍaṃśaṃ jagatī bhavet

---

2.39

चतुरं कुमुदोत्सेधं तस्योर्ध्वेकांशपट्टिका' । कण्ठं तु त्रिभिरंशैस्तु अर्धेनोपरि पट्टिका'

caturaṃ kumudotsedhaṃ tasyordhvekāṃśapaṭṭikā' | kaṇṭhaṃ tu tribhiraṃśaistu ardhenopari paṭṭikā'

---

2.40

अर्धेनोर्ध्वाम्बुजं विद्यान्महापट्टी द्वयांशकम् । अर्धेनोपरिपद्मं च कम्पमर्धेन कारयेत्

ardhenordhvāmbujaṃ vidyānmahāpaṭṭī dvayāṃśakam | ardhenoparipadmaṃ ca kampamardhena kārayet

---

2

वप्रबन्धमिदं नाम सर्वधामसु योग्यकम् १२

vaprabandhamidaṃ nāma sarvadhāmasu yogyakam 12

2.41

अंशेनोपानकं कुर्याद्द्द्व्यंशेनैवाम्बुजं भवेत्

aṃśenopānakaṃ kuryādddvyaṃśenaivāmbujaṃ bhavet

---

2.42

क्षेपणं चैकभागेन षड्भागैर्जगती भवेत्। तदूर्ध्वाम्बुजमंशेन कम्पं अंशेन कारयेत्

kṣepaṇaṃ caikabhāgena ṣaḍbhāgairjagatī bhavet| tadūrdhvāmbujamaṃśena kampaṃ aṃśena kārayet

---

2.43

अंशेनाम्बुजमस्योर्ध्वे वृत्तं वप्रं त्रियंशकैः ३ तदूर्ध्वे अंशेन पद्मं च अंशेनोपरिपट्टिका

aṃśenāmbujamasyordhve vṛttaṃ vapraṃ triyaṃśakaiḥ 3 tadūrdhve aṃśena padmaṃ ca aṃśenoparipaṭṭikā

---

2.44

कण्ठद्वयांशमानेन भागेनोपरि पट्टिका । भागेन पद्ममूर्ध्वे तु तद्व्ंशे वाजनं भवेत्

kaṇṭhadvayāṃśamānena bhāgenopari paṭṭikā | bhāgena padmamūrdhve tu tadvṃśe vājanaṃ bhavet

---

2.45

अंशेन पद्ममंशेन पट्टिकां कारयेद्बुधः । पद्मकेसरमित्युक्तं षड्विंशतिविभाजितम्

aṃśena padmamaṃśena paṭṭikāṃ kārayedbudhaḥ | padmakesaramityuktaṃ ṣaḍviṃśativibhājitam

2.46

जन्ममेकांशमित्युक्तमब्जमंशद्वयं भवेत् । अंशेनोपरि पट्टीं तु जगतीह षडंशकम् १°

janmamekāṃśamityuktamabjamaṃśadvayaṃ bhavet | aṃśenopari paṭṭīṃ tu jagatīha ṣaḍaṃśakam 1°

---

2.47

तुर्यमष्टाश्रकं वनं तस्योर्ध्वांशं तु पट्टिका ११ द्वियंशं कण्ठमेवोक्तमंशेनोपरि वेत्रकम् १२

turyamaṣṭāśrakaṃ vanaṃ tasyordhvāṃśaṃ tu paṭṭikā 11 dviyaṃśaṃ kaṇṭhamevoktamaṃśenopari vetrakam 12

2.50

अंशेनोपानकं कुर्यात्षड्भागं जगती भवेत् । पञ्चांशं कुमुदोत्सेधमंशं वेत्रं तु कारयेत्

aṃśenopānakaṃ kuryātṣaḍbhāgaṃ jagatī bhavet | pañcāṃśaṃ kumudotsedhamaṃśaṃ vetraṃ tu kārayet

---

2.51

तृतीयेन गलं कुर्यादंशेनोपरि पट्टिका' । वृत्तपट्टी तथैकांशं पद्मोच्चं त्रिभिरंशकैः ९

tṛtīyena galaṃ kuryādaṃśenopari paṭṭikā' | vṛttapaṭṭī tathaikāṃśaṃ padmoccaṃ tribhiraṃśakaiḥ 9

---

2.52

अंशेनालिङ्गमंशेन कुर्यादन्तरितं बुधः १० द्वयांशं प्रतिरुत्सेधं अंशेनोपरि वाजनम् ११

aṃśenāliṅgamaṃśena kuryādantaritaṃ budhaḥ 10 dvayāṃśaṃ pratirutsedhaṃ aṃśenopari vājanam 11

---

2.53

नासिकाभिर्लताभिश्च शोभितं मकरैः कृतम् १२ । एतत्कपोतबन्धं स्याद्भागं षड्विंशतीयुतम्

nāsikābhirlatābhiśca śobhitaṃ makaraiḥ kṛtam 12 | etatkapotabandhaṃ syādbhāgaṃ ṣaḍviṃśatīyutam

2.54

तदेव वृत्तवप्रं स्यादालिङ्गं प्रतिहीनकम् । एतच्छ्रीकान्तमित्युक्तं द्वाविंशतिविभागभाक्

tadeva vṛttavapraṃ syādāliṅgaṃ pratihīnakam | etacchrīkāntamityuktaṃ dvāviṃśativibhāgabhāk

2.55

अधिष्ठानोच्छ्रयं यावत्तत्तु द्वात्रिंशदंशकम् । पादुका त्रिभिरंशैस्तु सप्तांशं जगतीतलम्

adhiṣṭhānocchrayaṃ yāvattattu dvātriṃśadaṃśakam | pādukā tribhiraṃśaistu saptāṃśaṃ jagatītalam

---

2.56

दृगंशं पद्ममंशेन वृत्तवप्रं चतुर्थकम् । अंशेनोपरि पद्मं च कम्पमंशेन कारयेत्

dṛgaṃśaṃ padmamaṃśena vṛttavapraṃ caturthakam | aṃśenopari padmaṃ ca kampamaṃśena kārayet

---

2.57

कण्ठं कुर्याच्चतुर्भागैरर्धांशं कम्पमब्जकम् । अर्धांशेन कपोतोच्चं चतुर्भागेन कारयेत्

kaṇṭhaṃ kuryāccaturbhāgairardhāṃśaṃ kampamabjakam | ardhāṃśena kapotoccaṃ caturbhāgena kārayet

---

2.58

आलिङ्गमंशमंशेन कुर्यादन्तरितं पुनः द्व्यंशं प्रतिशिखोपेतमंशं वाजनमिष्यते १ १

āliṅgamaṃśamaṃśena kuryādantaritaṃ punaḥ dvyaṃśaṃ pratiśikhopetamaṃśaṃ vājanamiṣyate 1 1

---

2

एतच्छ्रीबन्धमित्युक्तं नानारूपविचित्रितम् १२

etacchrībandhamityuktaṃ nānārūpavicitritam 12