232. 232 HISTORY OF SANSKRIT POETICS

232 HISTORY OF SANSKRIT POETICS

क्रियाविरोचादलक्गारत्वानुपपरतेः । ... रसपेशलमिति पाठे न किश्विदत्रा तिरिच्यते।'. He cited (on folio 107-108) the verse quoted by सव. p. 93 viz, तन्वी मेघ० and तरङभ्रभम्ा (ed.p.92) discusses them and quotes ध्व. कारिका II. 5 (प्रधानेऽन्यत्र० as that of अभियुक्तs folio 109). He considers the examples of रसवदलक्वार given by ध्व. pp. 87-88 (किं हास्येन) and दिप्तो० (ध्व० p. 89) and rejects the views of the ध्व. (folios 109-110). He criticizes the definitions and examples of प्रेय: and ऊर्जस्वि given by उद्ट, भामह and दएडी. Accarding to him proper examples of रसवदलक्कार (in a different sense, रसेन वर्तते तुल्यं) would be (folio 122-123) 'उपोढरागेण विलोलतारकं' (cited in ध्वo p. 41), चलापाङां दृष्टि (शाकुन्तल I. 21), ऐेन्द्रं धनुः' (cited in भलं. स. p. 92 and साहित्य० X). He finds fault with the threefold division of दीपक given by भामह and after citing भामह's three examples (folios 124-125) approves of the addition (भनतर्गतोपमाधर्माः) in the definition of दीपक made by उद्धट (whom he designates अभियुक- तर: on folio 125). His own example of a proper दीपक is 'अरसारं संसारं ... विधातुं व्यवसितः' (मालतीमाधव V; अत्र विधातुं व्यवसितः कर्ता संसारादी- नामसारत्वप्रभृतोन्धर्मानुद्दयोतयन् दीपकालक्वारमवापवान् on folio 127). He goes on examining many other figures and elucidates them in his own way, such as रूपक, अप्रस्तुतप्रशंसा, पर्यायोक्त, व्याजस्तुति, उत्प्रेक्षा, त्रतिश- योकि and about 20 more figures. He quotes the लिम्पतीव verse (folio 140) as an example of उत्प्रेक्षा, and remarks 'अत्र दशडना विहितमिति न पुनर्विधीयते'. On परिवृत्ति he cites the example 'शख्त्रप्रहारं ददता भुजेन तव भूसुजाम्। चिरार्जितं हृतं तेषां यशः कुमुदपाएडुरम् ॥' (काव्या. II. 356) with the words 'तथा च लक्षणकारेखत्रवोदाहरएं दर्शितम'. On folio 161 he quotes व्वनिकारिका I. 13 and also the verse शाध्याशेषतनुं (ष्व. p. 117), which is आनन्दवर्धन's own verse. He remarks at the beginning of the 4th उन्मेष 'एवं सकलसाहित्यसव स्वकल्पवाक्यवक्रताप्रकार- प्रकाशनान्तरमवसरप्राप्तां etc.' In the 4th उन्मेष he gives the treatment of प्रकरणवक्रता and प्रबन्धवकता. As examples of प्रकरणवक्रता he cites several verses from रघुवंश (5th sarga, such as कि वस्तु विदन् गुरवे प्रदेयं, यावधते साधयितुं तवार्थ) with the remark 'कुबेरं प्रतिसामन्तसम्भावनया जयाध्यवसायः कामपि सहदयाहादकारितां प्रतिपद्मते' (folio 179). Similarly, the introduction of the curse of Durvasas in the शाकुन्तल is a charming example of प्रकरएवक्रता. Another example is the मृगयाप्रकरय in the रघुवंश on which he dwells at great lengh and remarks 'दशरथेन राश स्थविरान्वतपस्विवालवधोव्यधीयतेति एकवाक्यशक्यप्रतिपादनः पुनरयमप्यर्थः परमार्थ- • सरससरस्त्रतीस व स्वायमानप्रतिभाविधानकलेरेन तादृश्या प्रकरणविच्छित्या विस्फारित- श्चेतनचमतकारकर एतामवितिष्ठति (folio 190)'. 'प्रधानवस्तुनिष्पत्त्यै वस्त्वन्तरवि-