5. Jatakamala — chapter 5

।। तत्किमिदमुपनीतम्? एवमत्ययमप्यविगणय्य दित्सन्ति सत्पुरुषाः । केन नाम स्वस्थेन न दातव्यं स्यात्? न सत्त्ववन्तः शक्यन्ते भयादप्यगतिं गमयितुमित्येवमप्युन्नेयम् । इति श्रेष्ठिजातकं चतुर्थम् । ५. अविषह्यश्रेष्ठिजातकम् न विभवक्षयावेक्षया समृद्ध्याशया वा प्रदानवैधुर्यमुपयान्ति सत्पुरुषाः । तद्यथानुश्रूयते - बोधिसत्त्वभूतः किलायं भगवांस्त्यागशीलकुलविनयश्रुतज्ञानाविस्मयादिगुणसमुदितो धनदायमानो विभवसंपदा सर्वातिथित्वादनुपरतदानसत्रो लोकहितार्थप्रवृत्तो दायकश्रेष्ठः श्रेष्ठी बभूव मात्सर्यादिदोषाविषह्यो ऽविषह्य इति प्रकाशनामा । इष्टार्थसंपत्तिविमर्शनाशात् प्रीतिप्रबोधस्य विशेषहेतुः । यथार्थिनां दर्शनमास तस्य तथार्थिनां दर्शनमास तस्य ॥ ५.१ ॥

// tatkimidamupanītam? evamatyayamapyavigaṇayya ditsanti satpuruṣāḥ / kena nāma svasthena na dātavyaṃ syāt? na sattvavantaḥ śakyante bhayādapyagatiṃ gamayitumityevamapyunneyam / iti śreṣṭhijātakaṃ caturtham / 5. aviṣahyaśreṣṭhijātakam na vibhavakṣayāvekṣayā samṛddhyāśayā vā pradānavaidhuryamupayānti satpuruṣāḥ / tadyathānuśrūyate - bodhisattvabhūtaḥ kilāyaṃ bhagavāṃstyāgaśīlakulavinayaśrutajñānāvismayādiguṇasamudito dhanadāyamāno vibhavasaṃpadā sarvātithitvādanuparatadānasatro lokahitārthapravṛtto dāyakaśreṣṭhaḥ śreṣṭhī babhūva mātsaryādidoṣāviṣahyo 'viṣahya iti prakāśanāmā / iṣṭārthasaṃpattivimarśanāśāt prītiprabodhasya viśeṣahetuḥ / yathārthināṃ darśanamāsa tasya tathārthināṃ darśanamāsa tasya (5.1)

।। देहीति याच्ञानियतार्थमुक्तो नास्तीति नासौ गदितुं शशाक । हृतावकाशा हि बभूव चित्ते तस्यार्थसक्तिः कृपया महत्या ॥ ५.२ ॥

// dehīti yācñāniyatārthamukto nāstīti nāsau gadituṃ śaśāka / hṛtāvakāśā hi babhūva citte tasyārthasaktiḥ kṛpayā mahatyā (5.2)

।। तस्यार्थिभिर्निर्ह्रियमाणसारे गृहे बभूवाभ्यधिकप्रहर्षः । विवेद स ह्युग्रघनाननर्थानकारणक्षिप्रविरागिणो ऽर्थान् ॥ ५.३ ॥

// tasyārthibhirnirhriyamāṇasāre gṛhe babhūvābhyadhikapraharṣaḥ / viveda sa hyugraghanānanarthānakāraṇakṣipravirāgiṇo 'rthān (5.3)

।। भवन्ति लोकस्य हि भूयसार्था लोभाश्रयाद् दुर्गतिमार्गसार्थाः । परात्मनोरभ्युदयावहत्वादर्थास्तदीयास्तु बभुर्यथार्थाः ॥ ५.४ ॥

// bhavanti lokasya hi bhūyasārthā lobhāśrayād durgatimārgasārthāḥ / parātmanorabhyudayāvahatvādarthāstadīyāstu babhuryathārthāḥ (5.4)

।। अथ तस्य महासत्त्वस्य यथाभिलषितैरक्लिष्टैः शिष्टोपचारविभूषणैर्विपुलैरर्थविसर्गैर्याचनकजनं समन्ततः संतर्पयतः प्रदानौदार्यश्रवणाद्विस्मयावर्जितमनाः शक्रो देवेन्द्रः प्रदानस्थिरनिश्चयमस्य जिज्ञासमानः प्रत्यहं धनधान्यरत्नपरिच्छदजातं तत्तदन्तर्धापयामास । अपि नामायं विभवपरिक्षयाशङ्कयापि मात्सर्याय प्रतार्येतेति । प्रदानाधिमुक्तस्य तु पुनर्महासत्त्वस्य यथा यथा तस्य विनेशुरर्थाः सूर्याभिसृष्ट इव तोयलेशाः । तथा तथैनान् विपुलैः प्रदानैर्गृहात्प्रदीप्तादिव निर्जहार ॥ ५.५ ॥

// atha tasya mahāsattvasya yathābhilaṣitairakliṣṭaiḥ śiṣṭopacāravibhūṣaṇairvipulairarthavisargairyācanakajanaṃ samantataḥ saṃtarpayataḥ pradānaudāryaśravaṇādvismayāvarjitamanāḥ śakro devendraḥ pradānasthiraniścayamasya jijñāsamānaḥ pratyahaṃ dhanadhānyaratnaparicchadajātaṃ tattadantardhāpayāmāsa / api nāmāyaṃ vibhavaparikṣayāśaṅkayāpi mātsaryāya pratāryeteti / pradānādhimuktasya tu punarmahāsattvasya yathā yathā tasya vineśurarthāḥ sūryābhisṛṣṭa iva toyaleśāḥ / tathā tathainān vipulaiḥ pradānairgṛhātpradīptādiva nirjahāra (5.5)

।। अथ शक्रो देवेन्द्रस्त्यागपरायणमेव तं महासत्त्वमवेत्य प्रक्षीयमाणविभवसारमपि विस्मिततरमतिस्तस्यैकरात्रेण सर्वं विभवसारमन्तर्धापयामासान्यत्र रज्जुकुण्डलाद्दात्राच्चैकस्मात् । अथ बोधिसत्त्वः प्रभातायां रजन्यां यथोचित्तं प्रतिविबुद्धः पश्यति स्म धनधान्यपरिच्छदपरिजनविभवशून्यं निष्कूजदीनं स्वभवनं राक्षसैरिवोद्वासितमनभिरामदर्शनीयं, किमिति च समुत्थितवितर्कः समनुविचरंस्तद्रज्जुकुण्डलकं दात्रं च केवलमत्र ददर्श । तस्य चिन्ता प्रादुरभवत् - यदि तावत् केनचिद्याचितुमनुचितवचसा स्वविक्रमोपार्जितोपजौविना मद्गृहे प्रणय एवं दर्शितः सूपयुक्ता एवमर्थाः । अथ त्विदानीं मद्भाग्यदोषादुच्छ्रयमसहमानेन केनचिदनुपयुक्ता एव विद्रुतास्तत्कष्टम् । चलं सौहृदमर्थानां विदितं पूर्वमेव मे । अर्थिनामेव पीडा तु दहत्यत्र मनो मम ॥ ५.६ ॥

// atha śakro devendrastyāgaparāyaṇameva taṃ mahāsattvamavetya prakṣīyamāṇavibhavasāramapi vismitataramatistasyaikarātreṇa sarvaṃ vibhavasāramantardhāpayāmāsānyatra rajjukuṇḍalāddātrāccaikasmāt / atha bodhisattvaḥ prabhātāyāṃ rajanyāṃ yathocittaṃ prativibuddhaḥ paśyati sma dhanadhānyaparicchadaparijanavibhavaśūnyaṃ niṣkūjadīnaṃ svabhavanaṃ rākṣasairivodvāsitamanabhirāmadarśanīyaṃ, kimiti ca samutthitavitarkaḥ samanuvicaraṃstadrajjukuṇḍalakaṃ dātraṃ ca kevalamatra dadarśa / tasya cintā prādurabhavat - yadi tāvat kenacidyācitumanucitavacasā svavikramopārjitopajauvinā madgṛhe praṇaya evaṃ darśitaḥ sūpayuktā evamarthāḥ / atha tvidānīṃ madbhāgyadoṣāducchrayamasahamānena kenacidanupayuktā eva vidrutāstatkaṣṭam / calaṃ sauhṛdamarthānāṃ viditaṃ pūrvameva me / arthināmeva pīḍā tu dahatyatra mano mama (5.6)

।। प्रदानसत्कारसुखोचिताश्चिरं विविक्तमर्थैरभिगम्य मद्गृहम् । कथं भविष्यन्ति नु ते ममार्थिनः पिपासिताः शुष्कमिवागता ह्रदम् ॥ ५.७ ॥

// pradānasatkārasukhocitāściraṃ viviktamarthairabhigamya madgṛham / kathaṃ bhaviṣyanti nu te mamārthinaḥ pipāsitāḥ śuṣkamivāgatā hradam (5.7)

।। अथ स बोधिसत्त्वः स्वधैर्यावष्टम्भादनास्वादितविषाददैन्यस्तस्यामप्यवस्थायामनभ्यस्तयाच्ञाक्रमत्वात् परान् याचितुं परिचितानपि न प्रसेहे । एवं दुष्करं याचितुमिति च तस्य भूयसी याचनकेष्वनुकम्पा बभूव । अथ स महात्मा याचनकजनस्वागतादिक्रियावेक्षया स्वयमेव तद्रज्जुकुण्डलकं दात्रं च प्रतिगृह्य प्रत्यहं तृणविक्रयोपलब्धया विभवमात्रयार्थिजनप्रणयसम्माननां चकार । अथ शक्रो देवेन्द्रस्तस्येमामविषादितां परमे ऽपि दारिद्र्ये प्रदानाभिमुखतां चावेक्ष्य सविस्मयबहुमानः संदृश्यमानदिव्याद्भुतवपुरन्तरिक्षे स्थित्वा दानाद्विच्छन्दयंस्तं महासत्त्वमुवाच - गृहपते सुहृन्मनस्तापकरीमवस्थामिमामुपेतस्त्वमतिप्रदानैः । न दस्युभिर्नैव जलानलाभ्यां न राजभिः संह्रियमाणवित्तः ॥ ५.८ ॥

// atha sa bodhisattvaḥ svadhairyāvaṣṭambhādanāsvāditaviṣādadainyastasyāmapyavasthāyāmanabhyastayācñākramatvāt parān yācituṃ paricitānapi na prasehe / evaṃ duṣkaraṃ yācitumiti ca tasya bhūyasī yācanakeṣvanukampā babhūva / atha sa mahātmā yācanakajanasvāgatādikriyāvekṣayā svayameva tadrajjukuṇḍalakaṃ dātraṃ ca pratigṛhya pratyahaṃ tṛṇavikrayopalabdhayā vibhavamātrayārthijanapraṇayasammānanāṃ cakāra / atha śakro devendrastasyemāmaviṣāditāṃ parame 'pi dāridrye pradānābhimukhatāṃ cāvekṣya savismayabahumānaḥ saṃdṛśyamānadivyādbhutavapurantarikṣe sthitvā dānādvicchandayaṃstaṃ mahāsattvamuvāca - gṛhapate suhṛnmanastāpakarīmavasthāmimāmupetastvamatipradānaiḥ / na dasyubhirnaiva jalānalābhyāṃ na rājabhiḥ saṃhriyamāṇavittaḥ (5.8)

।। तत्त्वां हितावेक्षितया ब्रवीमि नियच्छ दाने व्यसनानुरागम् । इत्थंगतः सन्नपि चेन्न दद्या यायाः पुनः पूर्वसमृद्धिशोभाम् ॥ ५.९ ॥

// tattvāṃ hitāvekṣitayā bravīmi niyaccha dāne vyasanānurāgam / itthaṃgataḥ sannapi cenna dadyā yāyāḥ punaḥ pūrvasamṛddhiśobhām (5.9)

।। शश्वत् कृशेनापि परिव्ययेण कालेन दृष्ट्वा क्षयमर्जनानाम् । चयेन वल्मीकसमुच्छ्रयांश्च वृद्ध्यर्थिनः संयम एव पन्थाः ॥ ५.१० ॥

// śaśvat kṛśenāpi parivyayeṇa kālena dṛṣṭvā kṣayamarjanānām / cayena valmīkasamucchrayāṃśca vṛddhyarthinaḥ saṃyama eva panthāḥ (5.10)

।। अथ बोधिसत्त्वः प्रदानाभ्यासमाहात्म्यं विदर्शयञ्छक्रमुवाच - अनार्यमार्येण सहस्रनेत्र सुदुष्करं सुष्ठ्वपि दुर्गतेन । मा चैव तद्भून्मम शक्र वित्तं यत्प्राप्तिहेतोः कृपणाशयः स्याम् ॥ ५.११ ॥

// atha bodhisattvaḥ pradānābhyāsamāhātmyaṃ vidarśayañchakramuvāca - anāryamāryeṇa sahasranetra suduṣkaraṃ suṣṭhvapi durgatena / mā caiva tadbhūnmama śakra vittaṃ yatprāptihetoḥ kṛpaṇāśayaḥ syām (5.11)

।। इच्छन्ति याच्ञामरणेन गन्तुं दुःखस्य यस्य प्रतिकारमार्गम् । तेनातुरान् कः कुलपुत्रमानी नास्तीति शुष्काशनिनाभिहन्यात् ॥ ५.१२ ॥

// icchanti yācñāmaraṇena gantuṃ duḥkhasya yasya pratikāramārgam / tenāturān kaḥ kulaputramānī nāstīti śuṣkāśaninābhihanyāt (5.12)

।। तन्मद्विधः किं स्विदुपाददीत रत्नं धनं वा दिवि वापि राज्यम् । याच्ञाभितापेन विवर्णितानि प्रसादयेन्नार्थिमुखानि येन ॥ ५.१३ ॥

// tanmadvidhaḥ kiṃ svidupādadīta ratnaṃ dhanaṃ vā divi vāpi rājyam / yācñābhitāpena vivarṇitāni prasādayennārthimukhāni yena (5.13)

।। मात्सर्यदोषोपचयाय यः स्यान्न त्यागचित्तं परिबृंहयेद्वा । स त्यागमेवार्हति मद्विधेभ्यः परिग्रहच्छद्ममयो विघातः ॥ ५.१४ ॥

// mātsaryadoṣopacayāya yaḥ syānna tyāgacittaṃ paribṛṃhayedvā / sa tyāgamevārhati madvidhebhyaḥ parigrahacchadmamayo vighātaḥ (5.14)

।। विद्युल्लतानृत्तचले धने च साधारणे नैकविघातहेतौ । दाने निदाने च सुखोदयानां मात्सर्यमार्यः क इवाश्रयेत ॥ ५.१५ ॥

// vidyullatānṛttacale dhane ca sādhāraṇe naikavighātahetau / dāne nidāne ca sukhodayānāṃ mātsaryamāryaḥ ka ivāśrayeta (5.15)

।। तद्दर्शिता शक्र मयि स्वतेयं हिताभिधानादनुकम्पितो ऽस्मि । स्वभ्यस्तहर्षं तु मनः प्रदानैस्तदुत्पथे केन धृतिं लभेत ॥ ५.१६ ॥

// taddarśitā śakra mayi svateyaṃ hitābhidhānādanukampito 'smi / svabhyastaharṣaṃ tu manaḥ pradānaistadutpathe kena dhṛtiṃ labheta (5.16)

।। न चात्र मन्योरनुवृत्तिमार्गे चित्तं भवानर्हति संनियोक्तुम् । न हि स्वभावस्य विपक्षदुर्गमारोढुमल्पेन बलेन शक्यम् ॥ ५.१७ ॥

// na cātra manyoranuvṛttimārge cittaṃ bhavānarhati saṃniyoktum / na hi svabhāvasya vipakṣadurgamāroḍhumalpena balena śakyam (5.17)

।। शक्र उवाच - गृहपते पर्याप्तविभवस्य परिपूर्णकोशकोष्ठागारस्य सम्यक्प्रवृत्तविविधविपुलकर्मान्तस्य विरूढायतेर्लोके वशीकृतैश्वर्यस्यायं क्रमो नेमां दशामभिप्रपन्नस्य । पश्य - स्वबुद्धिविस्पन्दसमाहितेन वा यशो ऽनुकूलेन कुलोचितेन वा । समृद्धिमाकृष्य शुभेन कर्मणा सपत्नतेजांस्यभिभूय भानुवत् ॥ ५.१८ ॥

// śakra uvāca - gṛhapate paryāptavibhavasya paripūrṇakośakoṣṭhāgārasya samyakpravṛttavividhavipulakarmāntasya virūḍhāyaterloke vaśīkṛtaiśvaryasyāyaṃ kramo nemāṃ daśāmabhiprapannasya / paśya - svabuddhivispandasamāhitena vā yaśo 'nukūlena kulocitena vā / samṛddhimākṛṣya śubhena karmaṇā sapatnatejāṃsyabhibhūya bhānuvat (5.18)

।। जने प्रसङ्गेन वितस्य सद्गतिं प्रबोध्य हर्षं ससुहृत्सु बन्धुषु । अवाप्तसंमानविधिर्नृपादपि श्रिया परिष्वक्त इवाभिकामया ॥ ५.१९ ॥

// jane prasaṅgena vitasya sadgatiṃ prabodhya harṣaṃ sasuhṛtsu bandhuṣu / avāptasaṃmānavidhirnṛpādapi śriyā pariṣvakta ivābhikāmayā (5.19)

।। अथ प्रदाने प्रविजृम्भितक्रमः सुखेषु वा नैति जनस्य वाच्यताम् । अजातपक्षः खमिवारुरुक्षया विघातभाक्केवलया तु दित्सया ॥ ५.२० ॥

// atha pradāne pravijṛmbhitakramaḥ sukheṣu vā naiti janasya vācyatām / ajātapakṣaḥ khamivārurukṣayā vighātabhākkevalayā tu ditsayā (5.20)

।। यतो धनं संयमनैभृताश्रयादुपार्ज्यतां तावदलं प्रदित्सया । अनार्यताप्यत्र च नाम का भवेन्न यत्प्रदद्या विभवेष्वभाविषु ॥ ५.२१ ॥

// yato dhanaṃ saṃyamanaibhṛtāśrayādupārjyatāṃ tāvadalaṃ praditsayā / anāryatāpyatra ca nāma kā bhavenna yatpradadyā vibhaveṣvabhāviṣu (5.21)

।। बोधिसत्त्व उवाच - अलमतिनिर्बन्धेनात्रभवतः । आत्मार्थः स्याद्यस्य गरीयान् परकार्यात् तेनापि स्याद्देयमनादृत्य समृद्धिम् । नैति प्रीतिं तां हि महत्यापि विभूत्या दानैस्तुष्टिं लोभजयाद्यामुपभुङ्क्ते ॥ ५.२२ ॥

// bodhisattva uvāca - alamatinirbandhenātrabhavataḥ / ātmārthaḥ syādyasya garīyān parakāryāt tenāpi syāddeyamanādṛtya samṛddhim / naiti prītiṃ tāṃ hi mahatyāpi vibhūtyā dānaistuṣṭiṃ lobhajayādyāmupabhuṅkte (5.22)

।। नैति स्वर्गं केवलया यच्च समृद्ध्या दानेनैव ख्यातिमवाप्नोति च पुण्याम् । मात्सर्यादीन्नाभिभवत्येव च दोषांस्तस्या हेतोर्दानमतः को न भजेत ॥ ५.२३ ॥

// naiti svargaṃ kevalayā yacca samṛddhyā dānenaiva khyātimavāpnoti ca puṇyām / mātsaryādīnnābhibhavatyeva ca doṣāṃstasyā hetordānamataḥ ko na bhajeta (5.23)

।। त्रातुं लोकान्यस्तु जरामृत्युपरीतानप्यात्मानं दित्सति कारुण्यवशेन । यो नास्वादं वेत्ति सुखानां परदुःखैः कस्तस्यार्थस्त्वद्गतया स्यादपि लक्ष्म्या ॥ ५.२४ ॥

// trātuṃ lokānyastu jarāmṛtyuparītānapyātmānaṃ ditsati kāruṇyavaśena / yo nāsvādaṃ vetti sukhānāṃ paraduḥkhaiḥ kastasyārthastvadgatayā syādapi lakṣmyā (5.24)

।। अपि च देवेन्द्र । संपत्तिरिव वित्तानामध्रुवा स्थितिरायुषः । इति याचनकं लब्ध्वा न समृद्धिरवेक्ष्यते ॥ ५.२५ ॥

// api ca devendra / saṃpattiriva vittānāmadhruvā sthitirāyuṣaḥ / iti yācanakaṃ labdhvā na samṛddhiravekṣyate (5.25)

।। एको रथश्च भुवि यद्विदधाति वर्त्म तेनापरो व्रजति धृष्टतरं तथान्यः । कल्याणमाद्यमिममित्यवधूय मार्गं नासत्पथप्रणयने रमते मनो मे ॥ ५.२६ ॥

// eko rathaśca bhuvi yadvidadhāti vartma tenāparo vrajati dhṛṣṭataraṃ tathānyaḥ / kalyāṇamādyamimamityavadhūya mārgaṃ nāsatpathapraṇayane ramate mano me (5.26)

।। अर्थश्च विस्तरमुपैष्यति चेत्पुनर्मे हर्ता मनांसि नियमेन स याचकानाम् । एवंगते ऽपि च यथाविभवं प्रदास्ये मा चैव दाननियमे प्रमदिष्म शक्र ॥ ५.२७ ॥

// arthaśca vistaramupaiṣyati cetpunarme hartā manāṃsi niyamena sa yācakānām / evaṃgate 'pi ca yathāvibhavaṃ pradāsye mā caiva dānaniyame pramadiṣma śakra (5.27)

।। इत्युक्ते शक्रो देवेन्द्रः समभिप्रसादितमनाः साधु साध्वित्येनमभिसंराध्य सबहुमानस्निग्धमवेक्षमाण उवाच - यशःसपत्नैरपि कर्मभिर्जनः समृद्धिमन्विच्छति नीचदारुणैः । स्वसौख्यसङ्गादनवेक्षितात्ययः प्रतार्यमाणश्चपलेन चेतसा ॥ ५.२८ ॥

// ityukte śakro devendraḥ samabhiprasāditamanāḥ sādhu sādhvityenamabhisaṃrādhya sabahumānasnigdhamavekṣamāṇa uvāca - yaśaḥsapatnairapi karmabhirjanaḥ samṛddhimanvicchati nīcadāruṇaiḥ / svasaukhyasaṅgādanavekṣitātyayaḥ pratāryamāṇaścapalena cetasā (5.28)

।। अचिन्तयित्वा तु धनक्षयं त्वया स्वसौख्यहानिं मम च प्रतारणाम् । परार्थसंपादनधीरचेतसा महत्त्वमुद्भावितमात्मसंपदः ॥ ५.२९ ॥

// acintayitvā tu dhanakṣayaṃ tvayā svasaukhyahāniṃ mama ca pratāraṇām / parārthasaṃpādanadhīracetasā mahattvamudbhāvitamātmasaṃpadaḥ (5.29)

।। अहो बतौदार्यविशेषभास्वतः प्रमृष्टमात्सर्यतमिस्रता हृदः । प्रदानसंकोचविरूपतां गतं धने प्रनष्टे ऽपि न यत्तदाशया ॥ ५.३० ॥

// aho bataudāryaviśeṣabhāsvataḥ pramṛṣṭamātsaryatamisratā hṛdaḥ / pradānasaṃkocavirūpatāṃ gataṃ dhane pranaṣṭe 'pi na yattadāśayā (5.30)

।। न चात्र चित्रं परदुःखदुःखिनः कृपावशाल्लोकहितैषिणस्तव । हिमावदातः शिखरीव वायुना न यत्प्रदानादसि कम्पितो मया ॥ ५.३१ ॥

// na cātra citraṃ paraduḥkhaduḥkhinaḥ kṛpāvaśāllokahitaiṣiṇastava / himāvadātaḥ śikharīva vāyunā na yatpradānādasi kampito mayā (5.31)

।। यशः समुद्भावयितुं परीक्षया धनं तवेदं तु निगूढवानहम् । मणिर्हि शोभानुगतो ऽप्यतो ऽन्यथा न संस्पृशेद्रत्नयशोमहार्घताम् ॥ ५.३२ ॥

// yaśaḥ samudbhāvayituṃ parīkṣayā dhanaṃ tavedaṃ tu nigūḍhavānaham / maṇirhi śobhānugato 'pyato 'nyathā na saṃspṛśedratnayaśomahārghatām (5.32)

।। यतः प्रदानैरभिवर्ष याचकान् ह्रदान् महामेघ इवाभिपूरयन् । धनक्षयं नाप्स्यसि मत्परिग्रहादिदं क्षमेथाश्च विचेष्टितं मम ॥ ५.३३ ॥

// yataḥ pradānairabhivarṣa yācakān hradān mahāmegha ivābhipūrayan / dhanakṣayaṃ nāpsyasi matparigrahādidaṃ kṣamethāśca viceṣṭitaṃ mama (5.33)