2. Agni Purāṇa (part 2 of 3)

128.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे नानाबलानि नाम सप्तविंशत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {128} :श् अथ अष्टाविंशत्यधिकशततमो ऽध्यायः कोटचक्रम् ईअवर उवाच कोटचक्रं प्रवक्ष्यामि चतुरस्रं पुरं लिखेत् /अप्_128.001अब्/चतुरस्रं पुनर्मध्ये तन्मध्ये चतुरस्रकम्

:e ity āgneye mahāpurāṇe yuddhajayārṇave nānābalāni nāma saptaviṃśatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {128} :ś atha aṣṭāviṃśatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ koṭacakram īavara uvāca koṭacakraṃ pravakṣyāmi caturasraṃ puraṃ likhet /ap_128.001ab/caturasraṃ punarmadhye tanmadhye caturasrakam

---

128.002cd

:प् 61 नाडीत्रितयचिह्नाढ्यं मेषाद्याः पूर्वदिङ्मुखाः /अप्_128.002अब्/कृत्तिका पूर्वभागे तु अश्लेषाग्नेयगोचरे

:p 61 nāḍītritayacihnāḍhyaṃ meṣādyāḥ pūrvadiṅmukhāḥ /ap_128.002ab/kṛttikā pūrvabhāge tu aśleṣāgneyagocare

---

128.003cd

भरणी दक्षिणे देया विशाखां नैरृते न्यसेत् /अप्_128.003अब्/अनुराधां पश्चिमे च श्रवणं वायुगोचरे

bharaṇī dakṣiṇe deyā viśākhāṃ nairṛte nyaset /ap_128.003ab/anurādhāṃ paścime ca śravaṇaṃ vāyugocare

---

128.004cd

धन्बिष्ठाञ्चोत्तरे न्यस्य ऐशान्यां रेवतीं तथा /अप्_128.004अब्/वाह्यनाड्यां स्थितान्येव अष्टौ ह्य् ऋक्षाणि यत्नतः

dhanbiṣṭhāñcottare nyasya aiśānyāṃ revatīṃ tathā /ap_128.004ab/vāhyanāḍyāṃ sthitānyeva aṣṭau hy ṛkṣāṇi yatnataḥ

---

128.005cd

रोहिणीपुष्यफल्गुण्यः स्वाती ज्येष्ठा क्रमेण तु /अप्_128.005अब्/अभिजिच्छततारा तु अश्विनी मध्यनाडिका

rohiṇīpuṣyaphalguṇyaḥ svātī jyeṣṭhā krameṇa tu /ap_128.005ab/abhijicchatatārā tu aśvinī madhyanāḍikā

---

128.006cd

कोटमध्ये तु या नाडी कथयामि प्रयत्नतः /अप्_128.006अब्/मृगश्चाभ्यन्तरे पूर्वं तस्याग्नेये पुनर्वसुः

koṭamadhye tu yā nāḍī kathayāmi prayatnataḥ /ap_128.006ab/mṛgaścābhyantare pūrvaṃ tasyāgneye punarvasuḥ

---

128.007cd

उत्तराफल्गुनी याम्ये चित्रा नैरृतसंस्थिता /अप्_128.007अब्/मूलन्तु पश्चिमे न्यस्योत्तराषाढान्तु वायवे

uttarāphalgunī yāmye citrā nairṛtasaṃsthitā /ap_128.007ab/mūlantu paścime nyasyottarāṣāḍhāntu vāyave

---

128.008cd

पूर्वभाद्रपदा सौम्ये रेवती ईशगोचरे /अप्_128.008अब्/कोटस्याभ्यन्तरे नाडी ह्य् ऋक्षाष्टकसमन्विता

pūrvabhādrapadā saumye revatī īśagocare /ap_128.008ab/koṭasyābhyantare nāḍī hy ṛkṣāṣṭakasamanvitā

---

128.009cd

आर्द्रा हस्ता तथाषाढा चतुष्कञ्चोत्तरात्रिकम् /अप्_128.009अब्/मध्ये स्तम्भचतुष्कन्तु दद्यात् कोटस्य कोटरे

ārdrā hastā tathāṣāḍhā catuṣkañcottarātrikam /ap_128.009ab/madhye stambhacatuṣkantu dadyāt koṭasya koṭare

---

128.010cd

एवं दुर्गस्य विन्यासं वाह्ये स्थानं दिशाधिपात् /अप्_128.010अब्/आगन्तुको यदा योद्धा ऋक्षवान् स्यात्फलान्वितः

evaṃ durgasya vinyāsaṃ vāhye sthānaṃ diśādhipāt /ap_128.010ab/āgantuko yadā yoddhā ṛkṣavān syātphalānvitaḥ

---

128.011cd

कोटमध्ये ग्रहाः सौम्या यदा ऋक्षान्विताः पुनः /अप्_128.011अब्/जयं मध्यस्थितानान्तु भङ्गमागामिनो विदुः

koṭamadhye grahāḥ saumyā yadā ṛkṣānvitāḥ punaḥ /ap_128.011ab/jayaṃ madhyasthitānāntu bhaṅgamāgāmino viduḥ

---

128.012cd

प्रवेशभे प्रवेष्टव्यं निर्गमभे च निर्गमेत् /अप्_128.012अब्/भृगुः सौम्यस् तथा भौम ऋक्षान्तं सकलं यदा

praveśabhe praveṣṭavyaṃ nirgamabhe ca nirgamet /ap_128.012ab/bhṛguḥ saumyas tathā bhauma ṛkṣāntaṃ sakalaṃ yadā

---

128.013cd

तदा भङ्गं विजानीयाज्जयमागन्तुकस्य च /अप्_128.013अब्/ :प् 62 प्रवेशर्क्षचतुष्के तु सङ्ग्रामञ्चारभेद् यदा

tadā bhaṅgaṃ vijānīyājjayamāgantukasya ca /ap_128.013ab/ :p 62 praveśarkṣacatuṣke tu saṅgrāmañcārabhed yadā

129.001cd

तदा सिद्ध्यति तद्दुर्गं न कुर्यात्तत्र विस्मयम् //14//अप्_128.014अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे कोटचक्रं नामाष्टाविंशत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {129} :श् अथोनत्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः अर्घकाण्डम् ईश्वर उवाच अर्घमानं प्रवक्ष्यामि उल्कापातो ऽथ भूश् चला /अप्_129.001अब्/निर्घातो ग्रहणं वेशो दिशां दाहो भवेद्यदा

tadā siddhyati taddurgaṃ na kuryāttatra vismayam //14//ap_128.014ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe yuddhajayārṇave koṭacakraṃ nāmāṣṭāviṃśatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {129} :ś athonatriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ arghakāṇḍam īśvara uvāca arghamānaṃ pravakṣyāmi ulkāpāto 'tha bhūś calā /ap_129.001ab/nirghāto grahaṇaṃ veśo diśāṃ dāho bhavedyadā

---

129.002cd

लक्षयेन्मासि मास्येवं यद्येते स्युश् च चैत्रके /अप्_129.002अब्/अलङ्कारादि सङ्गृह्य षड्भिर्मासैश् चतुर्गुणम्

lakṣayenmāsi māsyevaṃ yadyete syuś ca caitrake /ap_129.002ab/alaṅkārādi saṅgṛhya ṣaḍbhirmāsaiś caturguṇam

---

129.003cd

वैशाखे चाष्टमे मासि षड्गुणं सर्वसङ्ग्रहं /अप्_129.003अब्/ज्यैष्ठे मासि तथाषाढे यवगोधूमधान्यकैः

vaiśākhe cāṣṭame māsi ṣaḍguṇaṃ sarvasaṅgrahaṃ /ap_129.003ab/jyaiṣṭhe māsi tathāṣāḍhe yavagodhūmadhānyakaiḥ

---

129.004cd

श्रावणे घृततैलाद्यैर् आश्विने वस्त्रधान्यकैः /अप्_129.004अब्/कार्त्तिके धान्यकैः क्रीतैर् मासे स्यान्मार्गशीर्षके

śrāvaṇe ghṛtatailādyair āśvine vastradhānyakaiḥ /ap_129.004ab/kārttike dhānyakaiḥ krītair māse syānmārgaśīrṣake

---

129.005cd

पुष्ये कुङ्कुमगन्धाद्यैर् लाभो धान्यैश् च माघके /अप्_129.005अब्/गन्धाद्यैः फाल्गुने क्रीतैर् अर्घकाण्डमुदाहृतम्

puṣye kuṅkumagandhādyair lābho dhānyaiś ca māghake /ap_129.005ab/gandhādyaiḥ phālgune krītair arghakāṇḍamudāhṛtam

130.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे अर्घकाण्डं नाम ऊनत्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ :प् 63 % छप्तेर् {130} :श् अथ त्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः घातचक्रं ईश्वर उवाच मण्डलानि प्रवक्ष्यामि चतुर्धा विजयाय हि /अप्_130.001अब्/कृत्तिका च मघा पुष्पं पूर्वा चैव तु फल्गुनी

:e ity āgneye mahāpurāṇe arghakāṇḍaṃ nāma ūnatriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || :p 63 % chapter {130} :ś atha triṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ ghātacakraṃ īśvara uvāca maṇḍalāni pravakṣyāmi caturdhā vijayāya hi /ap_130.001ab/kṛttikā ca maghā puṣpaṃ pūrvā caiva tu phalgunī

---

130.002cd

विशाखा भरणी चैव पूर्वभाद्रपदा तथा /अप्_130.002अब्/आग्नेयमण्डलं भद्रे तस्य वक्ष्यामि लक्षणं

viśākhā bharaṇī caiva pūrvabhādrapadā tathā /ap_130.002ab/āgneyamaṇḍalaṃ bhadre tasya vakṣyāmi lakṣaṇaṃ

---

130.003cd

यद्यत्र चलते वायुर्वेष्टनं शशिसूर्ययोः /अप्_130.003अब्/भूमिकम्पो ऽथ निर्घातो ग्रहणं चन्द्रसूर्ययोः

yadyatra calate vāyurveṣṭanaṃ śaśisūryayoḥ /ap_130.003ab/bhūmikampo 'tha nirghāto grahaṇaṃ candrasūryayoḥ

---

130.004cd

धूमज्वाला दिशां दाहः केतोश् चैव प्रदर्शनं /अप्_130.004अब्/रक्तवृष्टिश्चोपतापः पाषाणपतनन्तथा

dhūmajvālā diśāṃ dāhaḥ ketoś caiva pradarśanaṃ /ap_130.004ab/raktavṛṣṭiścopatāpaḥ pāṣāṇapatanantathā

---

130.005cd

नेत्ररोगो ऽतिसारश् च अग्निश् च प्रबलो भवेत् /अप्_130.005अब्/स्वल्पक्षीरास् तथा गावः स्वल्पपुष्पफला द्रुमाः

netrarogo 'tisāraś ca agniś ca prabalo bhavet /ap_130.005ab/svalpakṣīrās tathā gāvaḥ svalpapuṣpaphalā drumāḥ

---

130.006cd

विनाशश् चैव शस्यानां स्वल्पवृष्टिं विनिर्दिशेत् /अप्_130.006अब्/चातुर्वर्णाः प्रपीड्यन्ते क्षुधार्ता अखिला नराः

vināśaś caiva śasyānāṃ svalpavṛṣṭiṃ vinirdiśet /ap_130.006ab/cāturvarṇāḥ prapīḍyante kṣudhārtā akhilā narāḥ

---

130.007cd

सैन्धवा यामुनाश् चैव गुर्जका भोजवाह्णिकाः /अप्_130.007अब्/जालन्धरं च काश्मीरं सप्तमञ्चोत्तरापथम्

saindhavā yāmunāś caiva gurjakā bhojavāhṇikāḥ /ap_130.007ab/jālandharaṃ ca kāśmīraṃ saptamañcottarāpatham

---

130.008cd

देशाश् चैते विनश्यन्ति तस्मिन्नुत्पातदर्शने /अप्_130.008अब्/हस्ता चित्रा मघा स्वाती मृगो वाथ पुनर्वसुः

deśāś caite vinaśyanti tasminnutpātadarśane /ap_130.008ab/hastā citrā maghā svātī mṛgo vātha punarvasuḥ

---

130.009cd

उत्तराफल्गुनी चैव अश्विनी च तथैव च /अप्_130.009अब्/ :प् 64 यदात्र भवते(1) किञ्चिद्वायव्यन्तं विनिर्दिशेत्

uttarāphalgunī caiva aśvinī ca tathaiva ca /ap_130.009ab/ :p 64 yadātra bhavate(1) kiñcidvāyavyantaṃ vinirdiśet

---

130.010cd

नष्टधर्माः प्रजाः सर्वा हाहाभूता विचेतसः /अप्_130.010अब्/डाहलः कामरूपञ्च कलिङ्गः कोशलस् तथा

naṣṭadharmāḥ prajāḥ sarvā hāhābhūtā vicetasaḥ /ap_130.010ab/ḍāhalaḥ kāmarūpañca kaliṅgaḥ kośalas tathā

---

130.011cd

अयोध्या च अवन्ती च नश्यन्ते कोङ्कणान्ध्रकाः /अप्_130.011अब्/अश्लेषा चैव मूलन्तु पूर्वाषाढा तथैव च

ayodhyā ca avantī ca naśyante koṅkaṇāndhrakāḥ /ap_130.011ab/aśleṣā caiva mūlantu pūrvāṣāḍhā tathaiva ca

---

130.012cd

रेवती वारुणं ह्य् ऋक्षन्तथा भाद्रपदोत्तरा /अप्_130.012अब्/यदात्र चलते(2) किञ्चिद्वारुणं तं विनिर्दिशेत्

revatī vāruṇaṃ hy ṛkṣantathā bhādrapadottarā /ap_130.012ab/yadātra calate(2) kiñcidvāruṇaṃ taṃ vinirdiśet

---

130.013cd

बहुक्षीरघृता गावो बहुपुष्पफला द्रुमाः /अप्_130.013अब्/आरोग्यं तत्र जायेत बहुशस्या च मेदिनी

bahukṣīraghṛtā gāvo bahupuṣpaphalā drumāḥ /ap_130.013ab/ārogyaṃ tatra jāyeta bahuśasyā ca medinī

---

130.014cd

धान्यानि च समर्घानि सुखिक्षं पार्थिव भवेत् /अप्_130.014अब्/प्परस्परं नरेन्द्राणां सङ्ग्रामो दारुणो भवेत्

dhānyāni ca samarghāni sukhikṣaṃ pārthiva bhavet /ap_130.014ab/pparasparaṃ narendrāṇāṃ saṅgrāmo dāruṇo bhavet

---

130.015cd

ज्येष्ठा च रोहिणी चैव अनुराधा च वैष्णवम् /अप्_130.015अब्/धनिष्ठा चोत्तराषाढा अभिजित् सप्तमन्तथा

jyeṣṭhā ca rohiṇī caiva anurādhā ca vaiṣṇavam /ap_130.015ab/dhaniṣṭhā cottarāṣāḍhā abhijit saptamantathā

---

130.016cd

यदात्र शलते(3) किञ्चिन् माहेन्द्रं तं विनिर्दिशेत् /अप्_130.016अब्/प्रजाः समुदितास्तस्मिन् सर्वरोगविवर्जिताः

yadātra śalate(3) kiñcin māhendraṃ taṃ vinirdiśet /ap_130.016ab/prajāḥ samuditāstasmin sarvarogavivarjitāḥ

---

130.017cd

सन्धिं कुर्वन्ति राजानः सुभिक्षं पार्थिवं शुभम् /अप्_130.017अब्/ग्रामस्तु द्विविधो ज्ञेयो मुखपुच्छकरो महान्

sandhiṃ kurvanti rājānaḥ subhikṣaṃ pārthivaṃ śubham /ap_130.017ab/grāmastu dvividho jñeyo mukhapucchakaro mahān

---

130.018cd

चन्द्रो राहुस् तथादित्य एकराशौ यदि स्थितः(4) /अप्_130.018अब्/मुखग्रामस्तु विज्ञेयो यामित्रे पुच्छ उच्यते

candro rāhus tathāditya ekarāśau yadi sthitaḥ(4) /ap_130.018ab/mukhagrāmastu vijñeyo yāmitre puccha ucyate

---

130.019cd

:न् 1 यद्यत्र भ्वते इति ज.. 2,3 यदात्र लभते इति छ.. 4 यथा स्थित इति ख.. , ग.. , घ.. , ङ.. , ज.. च ।
यदा स्थित इति ज.. , झ.. च :प् 65 भानोः पञ्चदशे ह्य् ऋक्षे यदा चरति चन्द्रमाः /अप्_130.019अब्/तिथिच्छेदे(1) तु सम्प्राप्ते सोमग्रामं विनिर्दिशेत्

:n 1 yadyatra bhvate iti ja.. 2,3 yadātra labhate iti cha.. 4 yathā sthita iti kha.. , ga.. , gha.. , ṅa.. , ja.. ca |
yadā sthita iti ja.. , jha.. ca :p 65 bhānoḥ pañcadaśe hy ṛkṣe yadā carati candramāḥ /ap_130.019ab/tithicchede(1) tu samprāpte somagrāmaṃ vinirdiśet

131.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे मण्डलं नाम त्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {131} :श् अथैकत्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः घातचक्रादिः ईश्वर उवाच प्रदक्षिणमकारादीन् स्वरान् पूर्वादितो लिखेत् /अप्_131.001अब्/चैत्राद्यं भ्रमणाच्चक्रं प्रतिपत् पूर्णिमा तिथिः

:e ity āgneye mahāpurāṇe yuddhajayārṇave maṇḍalaṃ nāma triṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {131} :ś athaikatriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ ghātacakrādiḥ īśvara uvāca pradakṣiṇamakārādīn svarān pūrvādito likhet /ap_131.001ab/caitrādyaṃ bhramaṇāccakraṃ pratipat pūrṇimā tithiḥ

---

131.002cd

त्रयोदशी चतुर्दशी अष्टम्येका च सप्तमी /अप्_131.002अब्/प्रतिपत्त्रयोदश्यन्तास्तिथयो द्वादश स्मृताः

trayodaśī caturdaśī aṣṭamyekā ca saptamī /ap_131.002ab/pratipattrayodaśyantāstithayo dvādaśa smṛtāḥ

---

131.003cd

चैत्रचक्रे तु संस्पर्शाज्जयलाभादिकं विदुः /अप्_131.003अब्/चिषमे तु शुभं ज्ञेयं समे चाशुभमीरितम्

caitracakre tu saṃsparśājjayalābhādikaṃ viduḥ /ap_131.003ab/ciṣame tu śubhaṃ jñeyaṃ same cāśubhamīritam

---

131.004cd

युद्धकाले समुत्पत्रे यस्य नम ह्य् उदाहृतम् /अप्_131.004अब्/मात्रारूढन्तु यन्नाम आदित्यो गुरुरेव च

yuddhakāle samutpatre yasya nama hy udāhṛtam /ap_131.004ab/mātrārūḍhantu yannāma ādityo gurureva ca

---

131.005cd

:न् 1 तिथिभेदे इति झ.. :प् 66 जयस्तस्य सदाकालं सङ्ग्रामे चैव भीषणे /अप्_131.005अब्/ह्रस्वनाम यदा योधो म्रियते ह्य् अनिवारितः(1)

:n 1 tithibhede iti jha.. :p 66 jayastasya sadākālaṃ saṅgrāme caiva bhīṣaṇe /ap_131.005ab/hrasvanāma yadā yodho mriyate hy anivāritaḥ(1)

---

131.006cd

प्रथमो दीर्घ आदिस्थो द्वितीयो मध्ये अन्तकः /अप्_131.006अब्/द्वौ मध्येन प्रथमान्तौ जायेते नात्र संशयः

prathamo dīrgha ādistho dvitīyo madhye antakaḥ /ap_131.006ab/dvau madhyena prathamāntau jāyete nātra saṃśayaḥ

---

131.007cd

पुनश्चान्ते यदा चादौ(2) स्वरारूढन्तु दृश्यते /अप्_131.007अब्/ह्रस्वस्य मरणं विद्याद् दीर्घस्यैव जयो भवेत्

punaścānte yadā cādau(2) svarārūḍhantu dṛśyate /ap_131.007ab/hrasvasya maraṇaṃ vidyād dīrghasyaiva jayo bhavet

---

131.008cd

नरचक्रं प्रवक्ष्यामि ह्य् ऋक्षपिण्डात्मकं यथा /अप्_131.008अब्/प्रतिमामालिखेत् पूर्वं पद्यादृक्षाणि विन्यसेत्

naracakraṃ pravakṣyāmi hy ṛkṣapiṇḍātmakaṃ yathā /ap_131.008ab/pratimāmālikhet pūrvaṃ padyādṛkṣāṇi vinyaset

---

131.009cd

शीर्षे त्रीणि मुखे चैकं द्वे ऋक्षे नेत्रयोर्न्यसेत् /अप्_131.009अब्/वेदसङ्ख्यानि हस्ताभ्यां कर्णे ऋक्षद्वयं पुनः

śīrṣe trīṇi mukhe caikaṃ dve ṛkṣe netrayornyaset /ap_131.009ab/vedasaṅkhyāni hastābhyāṃ karṇe ṛkṣadvayaṃ punaḥ

---

131.010cd

हृदये भूतसङ्ख्यानि षडृक्षाणि तु पादयोः /अप्_131.010अब्/नाम ह्य् ऋक्षं स्फुटं कृट्वा चक्रमध्ये तु विन्यसेत्

hṛdaye bhūtasaṅkhyāni ṣaḍṛkṣāṇi tu pādayoḥ /ap_131.010ab/nāma hy ṛkṣaṃ sphuṭaṃ kṛṭvā cakramadhye tu vinyaset

---

131.011cd

नेत्रे शिरोदक्षकर्णे याम्यहस्ते च पादयोः /अप्_131.011अब्/हृद्ग्रीवावामहस्ते तु पुनर्गुह्ये तु पादयोः

netre śirodakṣakarṇe yāmyahaste ca pādayoḥ /ap_131.011ab/hṛdgrīvāvāmahaste tu punarguhye tu pādayoḥ

---

131.012cd

यस्मिन्नृक्षे स्थितः सूर्यः सौरिर्भौमस्तु सैंहिकः /अप्_131.012अब्/तस्मिन् स्थाने स्थिते विद्याद् घातमेव न संशयः

yasminnṛkṣe sthitaḥ sūryaḥ saurirbhaumastu saiṃhikaḥ /ap_131.012ab/tasmin sthāne sthite vidyād ghātameva na saṃśayaḥ

---

131.013cd

जयचक्रं प्रवक्ष्यामि आदिहान्तांश् च वै लिखेत् /अप्_131.013अब्/रेखास्त्रयोदशालिख्य षड्रेखास्तिर्यगालिखेत्

jayacakraṃ pravakṣyāmi ādihāntāṃś ca vai likhet /ap_131.013ab/rekhāstrayodaśālikhya ṣaḍrekhāstiryagālikhet

---

131.014cd

दिग् ग्रहा मुनयः सूर्या ऋत्विग्रुद्रस्तिथिः क्रमात् /अप्_131.014अब्/मूर्छनास्मृतिवेदर्क्षजिना(3) अकडमा ह्य् अधः

dig grahā munayaḥ sūryā ṛtvigrudrastithiḥ kramāt /ap_131.014ab/mūrchanāsmṛtivedarkṣajinā(3) akaḍamā hy adhaḥ

---

131.015cd

:न् 1 म्रियते ह्य् अविचारित इति ख.. ।
म्रियते ह्य् अविचारत इति ग.. , घ.. , ङ.. च 2 यथा चादौ इति क.. , ग.. , घ.. , ङ.. च 3 मूर्छनास्मृतिवेदाङ्गजिना इति ञ.. :प् 67 आदित्याद्याः सप्तहृते नामान्ते बलिनो ग्रहाः /अप्_131.015अब्/आदित्यसौरिभौमाख्या जये सौम्याश् च सन्धये

:n 1 mriyate hy avicārita iti kha.. |
mriyate hy avicārata iti ga.. , gha.. , ṅa.. ca 2 yathā cādau iti ka.. , ga.. , gha.. , ṅa.. ca 3 mūrchanāsmṛtivedāṅgajinā iti ña.. :p 67 ādityādyāḥ saptahṛte nāmānte balino grahāḥ /ap_131.015ab/ādityasauribhaumākhyā jaye saumyāś ca sandhaye

---

131.016cd

रेखा द्वादश चोद्धृत्य षट् च यास्यास्तथोत्तराः /अप्_131.016अब्/मनुश् चैव तु(1) ऋक्षाणि नेत्रे च रविमण्डलं

rekhā dvādaśa coddhṛtya ṣaṭ ca yāsyāstathottarāḥ /ap_131.016ab/manuś caiva tu(1) ṛkṣāṇi netre ca ravimaṇḍalaṃ

---

131.017cd

तिथयश् च रसा वेदा अग्निः सप्तदशाथवा /अप्_131.017अब्/वसुरन्ध्राः समाख्याता अकटपानधो न्यसेत्

tithayaś ca rasā vedā agniḥ saptadaśāthavā /ap_131.017ab/vasurandhrāḥ samākhyātā akaṭapānadho nyaset

---

131.018cd

एकैकमक्षरन्न्यस्त्वा शेषाण्येवङ्क्रमान् न्यसेत् /अप्_131.018अब्/नामाक्षरकृतं पिण्डं वसुभिर्भाजयेत्ततः

ekaikamakṣarannyastvā śeṣāṇyevaṅkramān nyaset /ap_131.018ab/nāmākṣarakṛtaṃ piṇḍaṃ vasubhirbhājayettataḥ

---

131.019cd

वायसान्मण्डलो ऽत्यग्रो मण्डलाद्रासभो वरः /अप्_131.019अब्/रासभाद्वृषभः श्रेष्ठा वृषभात् कुञ्जरो वरः

vāyasānmaṇḍalo 'tyagro maṇḍalādrāsabho varaḥ /ap_131.019ab/rāsabhādvṛṣabhaḥ śreṣṭhā vṛṣabhāt kuñjaro varaḥ

---

131.020cd

कुञ्जराच्चैव पुनः सिंहः सिंहाश् चैव खरुर्वरः /अप्_131.020अब्/खरोश् चैव बली धूम्रः एवमादि बलाबलं

kuñjarāccaiva punaḥ siṃhaḥ siṃhāś caiva kharurvaraḥ /ap_131.020ab/kharoś caiva balī dhūmraḥ evamādi balābalaṃ

132.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे घातचक्रादिर्नामैकत्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {132} :श् अथ द्वात्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः सेवाचक्रं ईश्वर उवाच सेवाचक्रं प्रवक्ष्यामि लाभालाभानुसूचकं(2) /अप्_132.001अब्/पिता माता तथा भ्राता दम्पती च विशेषतः

:e ity āgneye mahāpurāṇe ghātacakrādirnāmaikatriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {132} :ś atha dvātriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ sevācakraṃ īśvara uvāca sevācakraṃ pravakṣyāmi lābhālābhānusūcakaṃ(2) /ap_132.001ab/pitā mātā tathā bhrātā dampatī ca viśeṣataḥ

---

132.002cd

:न् 1 मन्त्रश् चैव तु इति ख.. , घ.. , ज.. , ञ.. च 2 लाभालाभार्थसूचकमिति झ.. , ञ.. च :प् 68 तस्मिंश् चक्रे तु विज्ञेयं यो यस्माल्लभते फलं /अप्_132.002अब्/षडूर्ध्वाः स्थापयेद्रेखा भिन्नाश्चाष्तौ तु तिर्यगाः

:n 1 mantraś caiva tu iti kha.. , gha.. , ja.. , ña.. ca 2 lābhālābhārthasūcakamiti jha.. , ña.. ca :p 68 tasmiṃś cakre tu vijñeyaṃ yo yasmāllabhate phalaṃ /ap_132.002ab/ṣaḍūrdhvāḥ sthāpayedrekhā bhinnāścāṣtau tu tiryagāḥ

---

132.003cd

कोष्ठकाः पञ्चत्रिंशच्च तेषु वर्णान् समालिखेत् /अप्_132.003अब्/स्वरान् पञ्च समुद्धृत्य स्पर्शान् पश्चात् समालिखेत्

koṣṭhakāḥ pañcatriṃśacca teṣu varṇān samālikhet /ap_132.003ab/svarān pañca samuddhṛtya sparśān paścāt samālikhet

---

132.004cd

ककारादिहकारान्तान् हीनाङ्गांस्त्रीन्विवर्जयेत् /अप्_132.004अब्/सिद्धः साध्यः सुसिद्धश् च अरिर्मृत्युश् च नामतः

kakārādihakārāntān hīnāṅgāṃstrīnvivarjayet /ap_132.004ab/siddhaḥ sādhyaḥ susiddhaś ca arirmṛtyuś ca nāmataḥ

---

132.005cd

अरिर्मृत्युअश् च द्वावेतौ वर्जयेत् सर्वकर्मसु /अप्_132.005अब्/एषां मध्ये यदा नाम लक्षयेत्तु प्रयत्नतः

arirmṛtyuaś ca dvāvetau varjayet sarvakarmasu /ap_132.005ab/eṣāṃ madhye yadā nāma lakṣayettu prayatnataḥ

---

132.006cd

आत्मपक्षे(1) स्थिताः सत्त्वाः सर्वे ते शुभदायकाः /अप्_132.006अब्/द्वितीयः पोषकाश् चैव तृतीयश्चार्थदायकः

ātmapakṣe(1) sthitāḥ sattvāḥ sarve te śubhadāyakāḥ /ap_132.006ab/dvitīyaḥ poṣakāś caiva tṛtīyaścārthadāyakaḥ

---

132.007cd

आत्मनाशश् चतुर्थस्तु(2) पञ्चमो मृत्युदायकः /अप्_132.007अब्/स्थानमेवार्थलाभाय मित्रभृत्यादिवान्धवाः

ātmanāśaś caturthastu(2) pañcamo mṛtyudāyakaḥ /ap_132.007ab/sthānamevārthalābhāya mitrabhṛtyādivāndhavāḥ

---

132.008cd

सिद्धः साध्यः सुसिद्धश् च सर्वे ते फलदायकाः /अप्_132.008अब्/अरिर्भृत्यश् च द्वावेतौ वर्जयेत् सर्वकर्मसु(3)

siddhaḥ sādhyaḥ susiddhaś ca sarve te phaladāyakāḥ /ap_132.008ab/arirbhṛtyaś ca dvāvetau varjayet sarvakarmasu(3)

---

132.009cd

अकारान्तं यथा प्रोक्तं अ+इ+उ+ए+ओ विदुस् तथा /अप्_132.009अब्/पुनश् चैवांशकान् वक्ष्ये वर्गाष्टकसुसंस्कृतान्

akārāntaṃ yathā proktaṃ a+i+u+e+o vidus tathā /ap_132.009ab/punaś caivāṃśakān vakṣye vargāṣṭakasusaṃskṛtān

---

132.010cd

देवा अकारवर्गे दैत्याः कवर्गमाश्रिताः /अप्_132.010अब्/नागाश् चैव चवर्गाः स्युर्गन्धवाश् च टवर्गजाः

devā akāravarge daityāḥ kavargamāśritāḥ /ap_132.010ab/nāgāś caiva cavargāḥ syurgandhavāś ca ṭavargajāḥ

---

132.011cd

:न् 1 स्वार्थपक्षे इति ख.. , घ.. , ज.. , ञ.. च ।
स्वात्मपक्षे इति झ.. 2 स्वार्थनाशश् चतुर्थस्तु इति ख.. , घ.. , ङ.. , ज.. , ञ.. च 3 अरिर्मृत्युरित्यादिः, सर्वकर्मसु इत्य् अन्तः पाठः छ.. पुस्तके नास्ति :प् 69 तवर्गे ऋषयः प्रोक्ताः पवर्गे राक्षसाः स्मृताः /अप्_132.011अब्/पिशाचाश् च यवर्गे च शवर्गे मानुषाः स्मृताः

:n 1 svārthapakṣe iti kha.. , gha.. , ja.. , ña.. ca |
svātmapakṣe iti jha.. 2 svārthanāśaś caturthastu iti kha.. , gha.. , ṅa.. , ja.. , ña.. ca 3 arirmṛtyurityādiḥ, sarvakarmasu ity antaḥ pāṭhaḥ cha.. pustake nāsti :p 69 tavarge ṛṣayaḥ proktāḥ pavarge rākṣasāḥ smṛtāḥ /ap_132.011ab/piśācāś ca yavarge ca śavarge mānuṣāḥ smṛtāḥ

---

132.012cd

देवेभ्यो बलिनो दैत्या दैत्येभ्यः पन्नगास् तथा(1) /अप्_132.012अब्/पन्नगेभ्यश् च गन्धर्वा गन्धर्वादृषयो वराः

devebhyo balino daityā daityebhyaḥ pannagās tathā(1) /ap_132.012ab/pannagebhyaś ca gandharvā gandharvādṛṣayo varāḥ

---

132.013cd

ऋषिभ्यो राक्षसाः शूरा राक्षसेभ्यः पिशाचकाः /अप्_132.013अब्/पिशाचेभ्यो मानुषाः स्युर्दुर्बलं वर्जयेद्बली

ṛṣibhyo rākṣasāḥ śūrā rākṣasebhyaḥ piśācakāḥ /ap_132.013ab/piśācebhyo mānuṣāḥ syurdurbalaṃ varjayedbalī

---

132.014cd

पुनर्मित्रविभागन्तु ताराचक्रं क्रमाच्छृणु /अप्_132.014अब्/नामाद्यक्षरमृक्षन्तु स्फुटं कृत्वा तु पर्वतः

punarmitravibhāgantu tārācakraṃ kramācchṛṇu /ap_132.014ab/nāmādyakṣaramṛkṣantu sphuṭaṃ kṛtvā tu parvataḥ

---

132.015cd

ऋक्षे तु संस्थितास्तारा नवत्रिका यथाक्रमात् /अप्_132.015अब्/जन्म सम्पद्विपत् क्षेमं नामर्क्षात्तारका इमाः

ṛkṣe tu saṃsthitāstārā navatrikā yathākramāt /ap_132.015ab/janma sampadvipat kṣemaṃ nāmarkṣāttārakā imāḥ

---

132.016cd

प्रत्यरा धनदा षष्ठी नैधनामैत्रके परे /अप्_132.016अब्/परमैत्रान्तिमा तारा जन्मतारा त्वशोभना

pratyarā dhanadā ṣaṣṭhī naidhanāmaitrake pare /ap_132.016ab/paramaitrāntimā tārā janmatārā tvaśobhanā

---

132.017cd

सम्पत्तारा महाश्रेष्ठा विपत्तारा तु निष्फला /अप्_132.017अब्/क्षेमतारा सर्वकार्ये प्रत्परा अर्थनाशिनी(2)

sampattārā mahāśreṣṭhā vipattārā tu niṣphalā /ap_132.017ab/kṣematārā sarvakārye pratparā arthanāśinī(2)

---

132.018cd

धनदा राज्यलाभादि नैधना कार्यनाशिनी /अप्_132.018अब्/मैत्रतारा च मित्राय परमित्रा हितावहा(3)

dhanadā rājyalābhādi naidhanā kāryanāśinī /ap_132.018ab/maitratārā ca mitrāya paramitrā hitāvahā(3)

---

132.019cd

ताराचक्रं ।मात्रा वै स्वरसञ्ज्ञा स्यान्नाममध्ये क्षिपेत् प्रिये /अप्_132.019अब्/विंशत्या च हरेद्भागं यच्छेषं तत् फलं भवेत्

tārācakraṃ |mātrā vai svarasañjñā syānnāmamadhye kṣipet priye /ap_132.019ab/viṃśatyā ca haredbhāgaṃ yaccheṣaṃ tat phalaṃ bhavet

---

132.020cd

उभयोर्त्रासमध्ये तु लक्षयेच्च धनं ह्य् ऋणं /अप्_132.020अब्/हीनमात्रा ह्य् ऋणं ज्ञेयन्धनं मात्राधिकं पुनः

ubhayortrāsamadhye tu lakṣayecca dhanaṃ hy ṛṇaṃ /ap_132.020ab/hīnamātrā hy ṛṇaṃ jñeyandhanaṃ mātrādhikaṃ punaḥ

---

132.021cd

:न् 1 पन्नगास्तत्र इति क.. , ग.. , घ.. , ङ.. , ञ.. च ।
पन्नगाः स्मृता इति झ.. 2 प्रत्यरा चात्मनाशिनी इति छ.. 3 हिताय चेति ङ.. :प् 70 धनेन मित्रता नॄणां ऋणेनैव ह्य् उदासता /अप्_132.021अब्/सेवाचक्रमिदं प्रोक्तं लाभालाभादिदर्शकं

:n 1 pannagāstatra iti ka.. , ga.. , gha.. , ṅa.. , ña.. ca |
pannagāḥ smṛtā iti jha.. 2 pratyarā cātmanāśinī iti cha.. 3 hitāya ceti ṅa.. :p 70 dhanena mitratā nṝṇāṃ ṛṇenaiva hy udāsatā /ap_132.021ab/sevācakramidaṃ proktaṃ lābhālābhādidarśakaṃ

---

132.022cd

मेषमिथुनयोः प्रीतिर्मैत्री मिथुनसिंहयोः /अप्_132.022अब्/तुलासिंहौ महामैत्री एवं धनुर्घटे पुनः

meṣamithunayoḥ prītirmaitrī mithunasiṃhayoḥ /ap_132.022ab/tulāsiṃhau mahāmaitrī evaṃ dhanurghaṭe punaḥ

---

132.023cd

मित्रसेवां न कुर्वीत मित्रौ मीनवृषौ मतौ /अप्_132.023अब्/वृषकर्कटयोर्मैत्री कुलीरघटयोस् तथा

mitrasevāṃ na kurvīta mitrau mīnavṛṣau matau /ap_132.023ab/vṛṣakarkaṭayormaitrī kulīraghaṭayos tathā

---

132.024cd

कन्यावृश्चिकयोरेवन्तथा मकरकीटयोः /अप्_132.024अब्/मीनमकरयोर्मैत्री तृतीयैकादशे स्थिता

kanyāvṛścikayorevantathā makarakīṭayoḥ /ap_132.024ab/mīnamakarayormaitrī tṛtīyaikādaśe sthitā

---

132.025cd

तुलामेषौ महामैत्री विद्विष्टो वृषवृश्चिकौ /अप्_132.025अब्/मिथुनधनुषोः प्रीतिः कर्कटमकरयोस् तथा

tulāmeṣau mahāmaitrī vidviṣṭo vṛṣavṛścikau /ap_132.025ab/mithunadhanuṣoḥ prītiḥ karkaṭamakarayos tathā

133.001cd

मृगकुम्भकयोः प्रीतिः कनामीनौ तथैव च //26//अप्_132.026अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे सेवाचक्रं नाम द्वात्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {133} :श् अथ त्रयस्त्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः नानाबलानि ईश्वर उवाच गर्भजातस्य वक्ष्यामि क्षेत्राधिपस्वरूपकं /अप्_133.001अब्/नातिदीर्घः कृशः स्थूलः समाङ्गो गौरपैतिकः

mṛgakumbhakayoḥ prītiḥ kanāmīnau tathaiva ca //26//ap_132.026ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe yuddhajayārṇave sevācakraṃ nāma dvātriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {133} :ś atha trayastriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ nānābalāni īśvara uvāca garbhajātasya vakṣyāmi kṣetrādhipasvarūpakaṃ /ap_133.001ab/nātidīrghaḥ kṛśaḥ sthūlaḥ samāṅgo gaurapaitikaḥ

---

133.002cd

:प् 71 रक्ताक्षो गुणवान् शूरो गृहे सूर्यस्य जायते /अप्_133.002अब्/सौभाग्यो मृदुसारश् च जातश् चन्द्रगृहोदये

:p 71 raktākṣo guṇavān śūro gṛhe sūryasya jāyate /ap_133.002ab/saubhāgyo mṛdusāraś ca jātaś candragṛhodaye

---

133.003cd

वाताधिको ऽतिलुब्धादिर्जातो भूमिभुवो गृहे /अप्_133.003अब्/बुद्धिमान् सुभगो मानी जातः सौम्यगृहोदये

vātādhiko 'tilubdhādirjāto bhūmibhuvo gṛhe /ap_133.003ab/buddhimān subhago mānī jātaḥ saumyagṛhodaye

---

133.004cd

वृहत्क्रोधश् च शुभगो जातो गुरुगृहे नरः /अप्_133.004अब्/त्यागो भोगो च सुभगो जातो भृगुगृहोदये

vṛhatkrodhaś ca śubhago jāto gurugṛhe naraḥ /ap_133.004ab/tyāgo bhogo ca subhago jāto bhṛgugṛhodaye

---

133.005cd

बुद्धिमाञ्छुभगो मानी जातश्चार्किगृहे नरः /अप्_133.005अब्/सौम्यलग्ने तु सौम्यः स्यात् क्रूरः स्यात् क्रूरलग्नके

buddhimāñchubhago mānī jātaścārkigṛhe naraḥ /ap_133.005ab/saumyalagne tu saumyaḥ syāt krūraḥ syāt krūralagnake

---

133.006cd

दशाफलङ्गौरि वक्ष्ये नामराशौ तु संस्थितं /अप्_133.006अब्/गजाश्वधनधान्यानि राज्यश्रीर्विपुला भवेत्

daśāphalaṅgauri vakṣye nāmarāśau tu saṃsthitaṃ /ap_133.006ab/gajāśvadhanadhānyāni rājyaśrīrvipulā bhavet

---

133.007cd

पुनर्धनागमश्चापि दशायां भास्करस्य तु /अप्_133.007अब्/दिव्यस्त्रीदा चन्द्रदशा भूमिलाभः सुखं कुजे

punardhanāgamaścāpi daśāyāṃ bhāskarasya tu /ap_133.007ab/divyastrīdā candradaśā bhūmilābhaḥ sukhaṃ kuje

---

133.008cd

भूमिर्धान्यं धनं बौधे गजाश्वादिधनं गुरौ /अप्_133.008अब्/खाद्यपानधनं द्शुक्रे शनौ व्याध्यादिसंयुतः

bhūmirdhānyaṃ dhanaṃ baudhe gajāśvādidhanaṃ gurau /ap_133.008ab/khādyapānadhanaṃ dśukre śanau vyādhyādisaṃyutaḥ

---

133.009cd

स्नानसेवादिनाध्वानं वाणिज्यं राहुर्दर्शने /अप्_133.009अब्/वामनाडीप्रवाहे स्यान्नाम चेद्विषमाक्षरं

snānasevādinādhvānaṃ vāṇijyaṃ rāhurdarśane /ap_133.009ab/vāmanāḍīpravāhe syānnāma cedviṣamākṣaraṃ

---

133.010cd

तदा जयति सङ्ग्रामे शनिभौमससैंहिकाः /अप्_133.010अब्/दक्षनाडीप्रवाहेर्के वाणिज्ये चैव निष्फला

tadā jayati saṅgrāme śanibhaumasasaiṃhikāḥ /ap_133.010ab/dakṣanāḍīpravāherke vāṇijye caiva niṣphalā

---

133.011cd

सङ्ग्रामे जयमाप्नोति समनामा नरो ध्रुवं /अप्_133.011अब्/अधश्चारे जयं विद्यादूर्ध्वचारे रणे मृतिं

saṅgrāme jayamāpnoti samanāmā naro dhruvaṃ /ap_133.011ab/adhaścāre jayaṃ vidyādūrdhvacāre raṇe mṛtiṃ

---

133.012cd

ओं हूं ओं ह्रूं ओं स्फें अस्त्रं मोटय(1) ओं चूर्णय 2 ओं सर्वशत्रुं मर्दय 2 ओं ह्रूं ओं ह्रः फट् :न् 1 मोचयेति ख.. , छ.. च :प् 72 सप्तवारन्न्यसेन्मन्त्रं ध्यात्वात्मानन्तु भैर् अवं /अप्_133.012अब्/चतुर्भुजन्दशभुजं विंशद्बाह्वात्मकं शुभं

oṃ hūṃ oṃ hrūṃ oṃ spheṃ astraṃ moṭaya(1) oṃ cūrṇaya 2 oṃ sarvaśatruṃ mardaya 2 oṃ hrūṃ oṃ hraḥ phaṭ :n 1 mocayeti kha.. , cha.. ca :p 72 saptavārannyasenmantraṃ dhyātvātmānantu bhair avaṃ /ap_133.012ab/caturbhujandaśabhujaṃ viṃśadbāhvātmakaṃ śubhaṃ

---

133.013cd

शूलखट्वाङ्गहस्तन्तु खड्गकट्टारिकोद्यतं /अप्_133.013अब्/भक्षणं परसैन्यानामात्मसैन्यपराङ्मुखं

śūlakhaṭvāṅgahastantu khaḍgakaṭṭārikodyataṃ /ap_133.013ab/bhakṣaṇaṃ parasainyānāmātmasainyaparāṅmukhaṃ

---

133.014cd

सम्मुखं शत्रसैन्यस्य शतमष्टोत्तरं जपेत् /अप्_133.014अब्/जपाड्डमरुकाच्छब्दाच्छस्त्रं त्यक्त्वा पलायते

sammukhaṃ śatrasainyasya śatamaṣṭottaraṃ japet /ap_133.014ab/japāḍḍamarukācchabdācchastraṃ tyaktvā palāyate

---

133.015cd

परसैन्यं शृणु भङ्गं प्रयोगेन पुनर्वदे /अप्_133.015अब्/श्मशानाङ्गारमादाय विष्टाञ्चोलूककाकयोः

parasainyaṃ śṛṇu bhaṅgaṃ prayogena punarvade /ap_133.015ab/śmaśānāṅgāramādāya viṣṭāñcolūkakākayoḥ

---

133.016cd

कर्पटे प्रतिमां लिख्य साध्यस्तैवाक्षरं यथा /अप्_133.016अब्/नामाथ नवधा लिख्य रिपोश् चैव यथाक्रमं

karpaṭe pratimāṃ likhya sādhyastaivākṣaraṃ yathā /ap_133.016ab/nāmātha navadhā likhya ripoś caiva yathākramaṃ

---

133.017cd

मूर्ध्नि वक्त्रे ललाटे च हृदये गुह्यपादयोः /अप्_133.017अब्/पृष्ठे तु बाहुमध्ये तु(1) नाम वै नवधा लिखेत्

mūrdhni vaktre lalāṭe ca hṛdaye guhyapādayoḥ /ap_133.017ab/pṛṣṭhe tu bāhumadhye tu(1) nāma vai navadhā likhet

---

133.018cd

मोटयेद्युद्धकाले तु(2) उच्चरित्वा तु विद्यय /अप्_133.018अब्/तार्क्ष्यचक्रं प्रवक्ष्यामि जयार्थं त्रिमुखाक्षरं(3)

moṭayedyuddhakāle tu(2) uccaritvā tu vidyaya /ap_133.018ab/tārkṣyacakraṃ pravakṣyāmi jayārthaṃ trimukhākṣaraṃ(3)

---

133.019cd

क्षिप ओं स्वाहा तार्क्षात्मा शत्रुरोगविषादिनुत् /अप्_133.019अब्/दुष्टभूतग्रहार्तस्य व्याधितस्यातुरस्य च

kṣipa oṃ svāhā tārkṣātmā śatrurogaviṣādinut /ap_133.019ab/duṣṭabhūtagrahārtasya vyādhitasyāturasya ca

---

133.020cd

करोति यादृशङ्कर्म तादृशं सिद्ध्यते खगात् /अप्_133.020अब्/स्थावरं जङ्गमञ्चैव लूताश् च कृत्रिमं विषं

karoti yādṛśaṅkarma tādṛśaṃ siddhyate khagāt /ap_133.020ab/sthāvaraṃ jaṅgamañcaiva lūtāś ca kṛtrimaṃ viṣaṃ

---

133.021cd

तत्सर्वं नाशमायाति(4) साधकस्यावलोकनात् /अप्_133.021अब्/ :न् 1 बाहुमूले तु इति ग.. 2 मोचयेद्युद्धकाले तु इति ज.. , झ.. च 3 जयार्थं भूमुखाक्षरमिति ख.. , ग.. , घ.. , ङ.. , छ.. , ज.. च 4 नाशमाप्नोतीति ज.. :प् 73 पुनर्ध्यायेन्महातार्क्ष्यं द्विपक्षं मानुषाकृतिं

tatsarvaṃ nāśamāyāti(4) sādhakasyāvalokanāt /ap_133.021ab/ :n 1 bāhumūle tu iti ga.. 2 mocayedyuddhakāle tu iti ja.. , jha.. ca 3 jayārthaṃ bhūmukhākṣaramiti kha.. , ga.. , gha.. , ṅa.. , cha.. , ja.. ca 4 nāśamāpnotīti ja.. :p 73 punardhyāyenmahātārkṣyaṃ dvipakṣaṃ mānuṣākṛtiṃ

---

133.022cd

द्विभुजं वक्रचञ्चुं च(1) गजकूर्मधरं प्रभुं /अप्_133.022अब्/असङ्ख्योरगपादस्थमागच्छन्तं खमध्यतः

dvibhujaṃ vakracañcuṃ ca(1) gajakūrmadharaṃ prabhuṃ /ap_133.022ab/asaṅkhyoragapādasthamāgacchantaṃ khamadhyataḥ

---

133.023cd

ग्रसन्तञ्चैव खादन्तं तुदन्तं चाहवे रिपून् /अप्_133.023अब्/चञ्च्वाहताश् च द्रष्टव्याः केचित्पादैश् च चूर्णिताः

grasantañcaiva khādantaṃ tudantaṃ cāhave ripūn /ap_133.023ab/cañcvāhatāś ca draṣṭavyāḥ kecitpādaiś ca cūrṇitāḥ

---

133.024cd

पक्षपातैश्चूर्णिताश् च केचिन्नष्टा दिशो दश /अप्_133.024अब्/तार्क्ष्यध्यानान्वितो यश् च त्रिलोक्ये ह्य् अजयो भवेत्(2)

pakṣapātaiścūrṇitāś ca kecinnaṣṭā diśo daśa /ap_133.024ab/tārkṣyadhyānānvito yaś ca trilokye hy ajayo bhavet(2)

---

133.025cd

पिच्छिकान्तु प्रवक्ष्यामि मन्त्रसाधनजां क्रियां /अप्_133.025अब्/ ओं ह्रूं पक्षिन् क्षिप ओं हूं सः महाबलपराक्रम सर्वसैन्यं भक्षय 2 ओं मर्दय 2 ओं चूर्णय 2 ओं विद्रावय 2 ओं हूं खः ओं भैरवो ज्ञापयति स्वाहा अमुञ्चन्द्रग्रहणे तु जपङ्कृत्वा तु पिच्छिकां

picchikāntu pravakṣyāmi mantrasādhanajāṃ kriyāṃ /ap_133.025ab/ oṃ hrūṃ pakṣin kṣipa oṃ hūṃ saḥ mahābalaparākrama sarvasainyaṃ bhakṣaya 2 oṃ mardaya 2 oṃ cūrṇaya 2 oṃ vidrāvaya 2 oṃ hūṃ khaḥ oṃ bhairavo jñāpayati svāhā amuñcandragrahaṇe tu japaṅkṛtvā tu picchikāṃ

---

133.026cd

मन्त्रयेद् भ्रामयेत्सैन्यं सम्मुखं गजसिंहयोः /अप्_133.026अब्/ध्यानाद्रवान् मर्दयेच्च सिंहारूढो मृगाविकान्

mantrayed bhrāmayetsainyaṃ sammukhaṃ gajasiṃhayoḥ /ap_133.026ab/dhyānādravān mardayecca siṃhārūḍho mṛgāvikān

---

133.027cd

शब्दाद्भङ्गं प्रवक्ष्यामि दूरं मन्त्रेण(3) बोधयेत् /अप्_133.027अब्/मातॄणां चरुकं दद्यात् कालरात्र्या विशेषतः

śabdādbhaṅgaṃ pravakṣyāmi dūraṃ mantreṇa(3) bodhayet /ap_133.027ab/mātṝṇāṃ carukaṃ dadyāt kālarātryā viśeṣataḥ

---

133.028cd

श्मशानभस्मसंयुक्तं मालती चामरी तथा(4) /अप्_133.028अब्/कार्पासमूलमात्रन्तु तेन दूरन्तु बोधयेत्

śmaśānabhasmasaṃyuktaṃ mālatī cāmarī tathā(4) /ap_133.028ab/kārpāsamūlamātrantu tena dūrantu bodhayet

---

133.029cd

ओं अहे हे महेन्द्रि अहे महेन्द्रि भञ्ज हि ओं जहि मसानंहि खाहि खाहि किलि किलि किलि ओं हुं फट् :न् 1 वज्रचञ्चुं चेति ग.. , घ.. , ङ.. , ञ.. च 2 अभयो भवेदिति ग.. , घ.. , ङ.. च 3 हरमन्त्रेणेति क.. ।
मूलमन्त्रेणेति ख.. , घ.. , ज.. , ञ.. च 4 मालती वानरी तथेति छ.. , ञ.. च :प् 74 अरेर् नाशं दूरशब्दाज्जप्तया भङ्गविद्यया /अप्_133.029अब्/अपराजिता च धुस्तूरस्ताभ्यान्तु तिलकेन हि

oṃ ahe he mahendri ahe mahendri bhañja hi oṃ jahi masānaṃhi khāhi khāhi kili kili kili oṃ huṃ phaṭ :n 1 vajracañcuṃ ceti ga.. , gha.. , ṅa.. , ña.. ca 2 abhayo bhavediti ga.. , gha.. , ṅa.. ca 3 haramantreṇeti ka.. |
mūlamantreṇeti kha.. , gha.. , ja.. , ña.. ca 4 mālatī vānarī tatheti cha.. , ña.. ca :p 74 arer nāśaṃ dūraśabdājjaptayā bhaṅgavidyayā /ap_133.029ab/aparājitā ca dhustūrastābhyāntu tilakena hi

---

133.030cd

ओं किलि किलि विकिलि इच्छाकिलि भूतहनि शङ्खिनि उभे दण्दहस्ते रौद्रि माहेश्वरि उल्कामुखि ज्वालामुखि शङ्कुकर्णे शुष्कजङ्घे अलम्बुषे हर ओं सर्वदुष्टान् खन ओं यन्मन्निरीक्षयेद्देवि तांस्तान् मोहय ओं रुद्रस्य हृदये स्थिता रौद्रि सौम्येन भावेन आत्मरक्षान्ततः कुरु स्वाहा वाह्यतो मातॄः संलिख्य सकलाकृतिवेष्टिताः /अप्_133.030अब्/नागपत्रे(1) लिखेद्विद्यां सर्वकामार्थसाधनीं

oṃ kili kili vikili icchākili bhūtahani śaṅkhini ubhe daṇdahaste raudri māheśvari ulkāmukhi jvālāmukhi śaṅkukarṇe śuṣkajaṅghe alambuṣe hara oṃ sarvaduṣṭān khana oṃ yanmannirīkṣayeddevi tāṃstān mohaya oṃ rudrasya hṛdaye sthitā raudri saumyena bhāvena ātmarakṣāntataḥ kuru svāhā vāhyato mātṝḥ saṃlikhya sakalākṛtiveṣṭitāḥ /ap_133.030ab/nāgapatre(1) likhedvidyāṃ sarvakāmārthasādhanīṃ

---

133.031cd

हस्ताद्यैर् धारिता पूर्वं ब्रह्मरुद्रेन्द्रविष्णुभिः /अप्_133.031अब्/गुरुसङ्ग्रामकाले तु विद्यया रक्षिताः सुराः

hastādyair dhāritā pūrvaṃ brahmarudrendraviṣṇubhiḥ /ap_133.031ab/gurusaṅgrāmakāle tu vidyayā rakṣitāḥ surāḥ

---

133.032cd

रक्षया नारसिंह्या च भैरव्या शक्तिरूपया /अप्_133.032अब्/सर्वे त्रैलोक्यमोहिन्या गौर्या देवासुरे रणे

rakṣayā nārasiṃhyā ca bhairavyā śaktirūpayā /ap_133.032ab/sarve trailokyamohinyā gauryā devāsure raṇe

---

133.033cd

वीजसम्पुटितं नाम कर्णिकायां दलेषु च /अप्_133.033अब्/पूजाक्रमेण चाङ्गानि रक्षायन्त्रं(2) स्मृतं शुभे

vījasampuṭitaṃ nāma karṇikāyāṃ daleṣu ca /ap_133.033ab/pūjākrameṇa cāṅgāni rakṣāyantraṃ(2) smṛtaṃ śubhe

---

133.034cd

मृत्युञ्जयं प्रवक्ष्यामि नामसंस्कारमध्यग /अप्_133.034अब्/कलाभिवेष्टितं पश्चात् सकारेण निबोधितं

mṛtyuñjayaṃ pravakṣyāmi nāmasaṃskāramadhyaga /ap_133.034ab/kalābhiveṣṭitaṃ paścāt sakāreṇa nibodhitaṃ

---

133.035cd

जकारं विन्दुसंयुक्तं ओङ्कारेण समन्वितं /अप्_133.035अब्/धकारोदरमध्यस्थं वकारेण निबोधितं(3)

jakāraṃ vindusaṃyuktaṃ oṅkāreṇa samanvitaṃ /ap_133.035ab/dhakārodaramadhyasthaṃ vakāreṇa nibodhitaṃ(3)

---

133.036cd

:न् 1 नागयन्त्रे इति घ.. , ञ.. च 2 रक्षामन्त्रमिति ख.. , ग.. , ङ.. , ज.. च 3 ककारोदरमध्यस्थं चकारेणेति ख.. ।
चकारोदरमध्यस्थं चकारेणेति ग.. , झ.. च ।
वकारोदरमध्यस्थं ठकारेणेति ङ.. , छ.. च :प् 75 चन्द्रसम्पुटमध्यस्थं सर्वदुष्टविमर्दकम्(1) /अप्_133.036अब्/अथवा कर्णिकायाञ्च लिखेन्नाम च कारणम्

:n 1 nāgayantre iti gha.. , ña.. ca 2 rakṣāmantramiti kha.. , ga.. , ṅa.. , ja.. ca 3 kakārodaramadhyasthaṃ cakāreṇeti kha.. |
cakārodaramadhyasthaṃ cakāreṇeti ga.. , jha.. ca |
vakārodaramadhyasthaṃ ṭhakāreṇeti ṅa.. , cha.. ca :p 75 candrasampuṭamadhyasthaṃ sarvaduṣṭavimardakam(1) /ap_133.036ab/athavā karṇikāyāñca likhennāma ca kāraṇam

---

133.037cd

पूर्वे दले तथोङ्कारं स्वदक्षे चोत्तरे लिखेत् /अप्_133.037अब्/आग्नेय्यादौ च हूङ्कारन्दले षोडशके स्वरान्

pūrve dale tathoṅkāraṃ svadakṣe cottare likhet /ap_133.037ab/āgneyyādau ca hūṅkārandale ṣoḍaśake svarān

---

133.038cd

चतुस्त्रिंशद्दले काद्यान् वाह्ये मन्त्रञ्च मृत्युजित् /अप्_133.038अब्/लिखेद्वैभूर्जपत्रे तु रोचनाकुङ्ग्कुमेन च

catustriṃśaddale kādyān vāhye mantrañca mṛtyujit /ap_133.038ab/likhedvaibhūrjapatre tu rocanākuṅgkumena ca

---

133.039cd

कर्पूरचन्दनाभ्याञ्च श्वेतसूतेण वेष्टयेत् /अप्_133.039अब्/सिक्थकेन परिच्छाद्य कलशोपरि पूजयेत्

karpūracandanābhyāñca śvetasūteṇa veṣṭayet /ap_133.039ab/sikthakena paricchādya kalaśopari pūjayet

---

133.040cd

यन्त्रस्य(2) धारणाद्रागाः शाम्यन्ति रिपवो मृतिः /अप्_133.040अब्/विद्यान्तु भेलखीं वक्ष्ये विप्रयोगमृतेर्हरीं(3)

yantrasya(2) dhāraṇādrāgāḥ śāmyanti ripavo mṛtiḥ /ap_133.040ab/vidyāntu bhelakhīṃ vakṣye viprayogamṛterharīṃ(3)

---

133.041cd

ओं वातले वितले विडालमुखि इन्द्रपुत्रि उद्भवो वायुदेवेन खीलि आजी हाजा मयि वाह इहादि दुःखनित्यकण्ठोच्चैर् मुहूर्तान्वया अह मां यस्महं उपाडि ओं भेलखि ओं स्वाहा नवदुर्गासप्तजप्तान्मुखस्तम्भो मुखस्थितात् /अप्_133.041अब्/ ओं चण्डि ओं हूं फट् स्वाहा गृहीत्वा सप्तजप्तं तु खद्गयुद्धे ऽपराजितः

oṃ vātale vitale viḍālamukhi indraputri udbhavo vāyudevena khīli ājī hājā mayi vāha ihādi duḥkhanityakaṇṭhoccair muhūrtānvayā aha māṃ yasmahaṃ upāḍi oṃ bhelakhi oṃ svāhā navadurgāsaptajaptānmukhastambho mukhasthitāt /ap_133.041ab/ oṃ caṇḍi oṃ hūṃ phaṭ svāhā gṛhītvā saptajaptaṃ tu khadgayuddhe 'parājitaḥ

134.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे नानाबलानि नाम त्रयस्त्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ :न् 1 सर्वदुःखविमर्दकमिति झ.. 2 मन्त्रस्येति क.. , ख.. , ग.. , छ.. च 3 रिपुरोगमृतेर्हरीमिति ग.. , घ.. , ङ.. , ज.. , झ. ञ.. च :प् 76 % छप्तेर् {134} :श् अथ चतुस्त्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः त्रैलोक्यविजयविद्या ईश्वर उवाच त्रैलोक्यविजयां वक्ष्ये सर्वयन्त्रविमर्दनीं(1) /अप्_134.001अब्/ ओं हूं क्षूं ह्रूं ओं नमो भगवति दंष्ट्रिणि भीमवक्त्रे महोग्ररूपे हिलि हिलि रक्तनेत्रे किलि किलि महानिस्वने कुलु ओं विद्युज्जिह्वे कुलु ओं निर्मांसे कट कट गोनसाभरणे चिलि चिलि शवमालाधारिणि द्रावय ओं महारौद्रि सार्द्रचर्मकृताच्छदे(2) विजृम्भ ओं नृत्य असिलताधारिणि भृकुटीकृतापाङ्गे विषमनेत्रकृतानने वसामेदोविलिप्तगात्रे कह 2 ओं हस 2 क्रुद्ध 2 ओं नीलजीमूतवर्णे ओं ह्राम् ह्रीं ह्रूं रौद्ररूपे हूं ह्रीं क्लीं ओं ह्रीं हूं ओं आकर्ष ओं धून 2 ओं हे हः खः वज्रिणि हूं क्षूं क्षां क्रोधरूपिणि प्रज्वल 2 ओं भीमभीषणे भिन्द ओं महाकाये च्छिन्द ओं करालिनि किटि 2 महाभूतमातः सर्वदुष्टनिवारिणि जये ओं विजये ओं त्रैलोक्यविजये हूं फट् स्वाहा :न् 1 सर्वमन्त्रविमर्दनीमिति ख.. 2 सार्द्रचर्मकृताम्बरे इति झ.. :प् 77 नीलवर्णां प्रेतसंस्थां विंशहस्तां यजेज्जये

:e ity āgneye mahāpurāṇe yuddhajayārṇave nānābalāni nāma trayastriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || :n 1 sarvaduḥkhavimardakamiti jha.. 2 mantrasyeti ka.. , kha.. , ga.. , cha.. ca 3 ripurogamṛterharīmiti ga.. , gha.. , ṅa.. , ja.. , jha. ña.. ca :p 76 % chapter {134} :ś atha catustriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ trailokyavijayavidyā īśvara uvāca trailokyavijayāṃ vakṣye sarvayantravimardanīṃ(1) /ap_134.001ab/ oṃ hūṃ kṣūṃ hrūṃ oṃ namo bhagavati daṃṣṭriṇi bhīmavaktre mahograrūpe hili hili raktanetre kili kili mahānisvane kulu oṃ vidyujjihve kulu oṃ nirmāṃse kaṭa kaṭa gonasābharaṇe cili cili śavamālādhāriṇi drāvaya oṃ mahāraudri sārdracarmakṛtācchade(2) vijṛmbha oṃ nṛtya asilatādhāriṇi bhṛkuṭīkṛtāpāṅge viṣamanetrakṛtānane vasāmedoviliptagātre kaha 2 oṃ hasa 2 kruddha 2 oṃ nīlajīmūtavarṇe oṃ hrām hrīṃ hrūṃ raudrarūpe hūṃ hrīṃ klīṃ oṃ hrīṃ hūṃ oṃ ākarṣa oṃ dhūna 2 oṃ he haḥ khaḥ vajriṇi hūṃ kṣūṃ kṣāṃ krodharūpiṇi prajvala 2 oṃ bhīmabhīṣaṇe bhinda oṃ mahākāye cchinda oṃ karālini kiṭi 2 mahābhūtamātaḥ sarvaduṣṭanivāriṇi jaye oṃ vijaye oṃ trailokyavijaye hūṃ phaṭ svāhā :n 1 sarvamantravimardanīmiti kha.. 2 sārdracarmakṛtāmbare iti jha.. :p 77 nīlavarṇāṃ pretasaṃsthāṃ viṃśahastāṃ yajejjaye

---

134.002cd

न्यासं कृत्वा तु पञ्चाङ्गं रक्तपुष्पाणि होमयेत् /अप्_134.002अब्/सङ्ग्रामे सैन्यभङ्गः स्यात् त्रैलोक्यत्रिजयापाठात्

nyāsaṃ kṛtvā tu pañcāṅgaṃ raktapuṣpāṇi homayet /ap_134.002ab/saṅgrāme sainyabhaṅgaḥ syāt trailokyatrijayāpāṭhāt

135.001cd

ओं बहुरूपाय स्तम्भय स्तम्भय ओं मोहय ओं सर्वशत्रून् द्रावय ओं ब्रह्माणमाकर्षय विष्णुमाकर्षय ओं माहेश्वरमाकर्षय ओं इन्द्रं टालय ओं पर्वतान् चालय ओं सप्तसागरान् शोषय ओं छिन्द छिन्द बहुरूपाय नमः भुजङ्गन्नाममृन्मूर्तिसंस्थं विद्यादरिन्ततः //3//अप्_134.003अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे त्रैलोक्यविजयविद्या नाम चतुर्त्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {135} :श् अथ पञ्चत्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः सङ्ग्रामविजयविद्या ईश्वर उवाच सङ्ग्रामविजयां विद्यां पदमालां वदाम्यहं /अप्_135.001अब्/ ओं ह्रीं चामुण्डे श्मशानवासिनि खट्वाङ्गकपालहस्ते(1) :न् 1 खड्गकपालहस्ते इति झ.. :प् 78 महप्रेतसमारूढे महाविमानसमाकुले कालरात्रि महागणपरिवृते महामुखे बहुभुजे घण्टाडमरुकिङ्कणीअट्टाट्टहासे किलि किलि ओं हूं फट् दंष्ट्राघोरान्धकारिणि नादशब्दबहुले गजचर्मप्रावृतशरीरे मांसदिग्धे लेलिहानोग्रजिह्वे महाराक्षसि रौद्रदंष्ट्राकराले भौमाट्टाट्टहासे स्फुरद्विद्युत्प्रभे चल चल ओं चकोरनेत्रे चिलि चिलि ओं ललज्जिह्वे ओं भीं भ्रुकुटीमुखि हुङ्कारभयत्रासनिकपालमालावेष्टितजटामुकुटशशाङ्कधारिणि अट्टाट्टहासे किलि किलि ओं ह्रूं दंष्ट्राघोरान्धकारिणि सर्वविघ्नविनाशिनि इदं कर्म साधय 2 ओं शीघ्रं कुरु 2 ओं फट् ओं अङ्कुशेन शमय प्रवेशय ओं रङ्ग रङ्ग कम्पय 2 ओं चालय ओं रुधिरमांसमद्यप्रिये हन 2 ओं कुट्ट 2 ओं छिन्द ओं मारय ओं अनुक्रमय ओं वज्रशरीरम्पातय(1) ओं त्रैलोक्यगतन्दुष्टमदुष्टं वा गृहीतमगृहीतं वा आवेशय ओं नृत्य ओं वन्द ओं कोटराक्षि ऊर्ध्वकेशि उलूकवदने करङ्किणि ओं करङ्कमालाधारिणि दह ओं पच 2 ओं गृह्ण ओं मण्डलमध्ये प्रवेशय ओं किं विलम्बसि ब्रह्मसत्येन विष्णुसत्येन रुद्रसत्येन ऋषिसत्येन आवेशय ओं किलि किलि ओं खिलि खिलि विलि विलि ओं विकृतरूपधारिणि कृष्णभुजङ्गवेष्टितशरीरे सर्वग्रहावेशनि प्रलम्बौष्ठिनि भ्रूभङ्गलग्ननासिके विकटमुखि कपिलजटे ब्राह्मिभञ्ज(2) ओं ज्वलामुखि(3) :न् 1 रुद्रशरीरं पानयेति ख.. ।
रुद्रशरीरं घातयेति घ.. , ञ.. च 2 कपिलजटाधारिणि भञ्ज भञ्जेति झ.. 3 ज्वलज्ज्वालमुखि इति ग.. , घ.. , ङ.. , ञ.. च :प् 79 खन ओं पातय ओं रक्ताक्षि घूर्णय भूमिं पातय ओं शिरो गृह्ण चक्षुर्मीलय ओं हस्तपादौ गृह्ण मुद्रां स्फोटय ओं फट् ओं विदारय ओं त्रिशूलेन च्छेदय ओं वज्रेण हन ओं दण्डेन ताडय 2 ओं चक्रेण च्छेदय 2 ओं शक्त्या भेदय दंष्ट्र्या कीलय ओं कर्णिकया पाटय ओं अङ्कुशेन गृह्ण ओं शिरोक्षिज्वरमैकाहिकं द्व्याहिकं त्र्याहिकञ्चातुर्थिकं डाकिनीस्कन्दग्रहान् मुञ्च मुञ्च ओं पच ओं उत्सादय ओं भूमिं पातय ओं गृह्ण ओं ब्रह्माणि एहि ओं माहेश्वरि एहि ओं कौमारि एहि ओं वैष्णवि एहि ओं वाराहि एहि ओं ऐन्द्रि एहि ओं चामुण्डे एहि ओं रेवति एहि ओं आकाशरेवति एहि ओं हिमवच्चारिणि एहि ओं रुरुमर्दिनि असुरक्षयङ्ककरि आकाशगामिनि पाशेन बन्ध बन्ध अङ्कुशेन कट 2 समयं तिष्ठ ओं मण्डलं प्रवेशय ओं गृह्ण मुखम्बन्ध ओं चक्षुर्बन्ध हस्तपादौ च बन्ध दुष्टग्रहान् सर्वान् बन्ध ओं दिशो बन्ध ओं विदिशो बन्ध अधस्ताद्बन्ध ओंसर्वं बन्ध ओं भस्मना पानीयेन वा मृत्तिकया सर्षपैर् वा सर्वानावेशय ओं पातय ओं चामुण्डे किलि किलि ओं विच्चे हुं फट् स्वाहा पदमाला जयाख्येयं सर्वकर्मप्रसाधिका

oṃ bahurūpāya stambhaya stambhaya oṃ mohaya oṃ sarvaśatrūn drāvaya oṃ brahmāṇamākarṣaya viṣṇumākarṣaya oṃ māheśvaramākarṣaya oṃ indraṃ ṭālaya oṃ parvatān cālaya oṃ saptasāgarān śoṣaya oṃ chinda chinda bahurūpāya namaḥ bhujaṅgannāmamṛnmūrtisaṃsthaṃ vidyādarintataḥ //3//ap_134.003ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe yuddhajayārṇave trailokyavijayavidyā nāma caturtriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {135} :ś atha pañcatriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ saṅgrāmavijayavidyā īśvara uvāca saṅgrāmavijayāṃ vidyāṃ padamālāṃ vadāmyahaṃ /ap_135.001ab/ oṃ hrīṃ cāmuṇḍe śmaśānavāsini khaṭvāṅgakapālahaste(1) :n 1 khaḍgakapālahaste iti jha.. :p 78 mahapretasamārūḍhe mahāvimānasamākule kālarātri mahāgaṇaparivṛte mahāmukhe bahubhuje ghaṇṭāḍamarukiṅkaṇīaṭṭāṭṭahāse kili kili oṃ hūṃ phaṭ daṃṣṭrāghorāndhakāriṇi nādaśabdabahule gajacarmaprāvṛtaśarīre māṃsadigdhe lelihānograjihve mahārākṣasi raudradaṃṣṭrākarāle bhaumāṭṭāṭṭahāse sphuradvidyutprabhe cala cala oṃ cakoranetre cili cili oṃ lalajjihve oṃ bhīṃ bhrukuṭīmukhi huṅkārabhayatrāsanikapālamālāveṣṭitajaṭāmukuṭaśaśāṅkadhāriṇi aṭṭāṭṭahāse kili kili oṃ hrūṃ daṃṣṭrāghorāndhakāriṇi sarvavighnavināśini idaṃ karma sādhaya 2 oṃ śīghraṃ kuru 2 oṃ phaṭ oṃ aṅkuśena śamaya praveśaya oṃ raṅga raṅga kampaya 2 oṃ cālaya oṃ rudhiramāṃsamadyapriye hana 2 oṃ kuṭṭa 2 oṃ chinda oṃ māraya oṃ anukramaya oṃ vajraśarīrampātaya(1) oṃ trailokyagatanduṣṭamaduṣṭaṃ vā gṛhītamagṛhītaṃ vā āveśaya oṃ nṛtya oṃ vanda oṃ koṭarākṣi ūrdhvakeśi ulūkavadane karaṅkiṇi oṃ karaṅkamālādhāriṇi daha oṃ paca 2 oṃ gṛhṇa oṃ maṇḍalamadhye praveśaya oṃ kiṃ vilambasi brahmasatyena viṣṇusatyena rudrasatyena ṛṣisatyena āveśaya oṃ kili kili oṃ khili khili vili vili oṃ vikṛtarūpadhāriṇi kṛṣṇabhujaṅgaveṣṭitaśarīre sarvagrahāveśani pralambauṣṭhini bhrūbhaṅgalagnanāsike vikaṭamukhi kapilajaṭe brāhmibhañja(2) oṃ jvalāmukhi(3) :n 1 rudraśarīraṃ pānayeti kha.. |
rudraśarīraṃ ghātayeti gha.. , ña.. ca 2 kapilajaṭādhāriṇi bhañja bhañjeti jha.. 3 jvalajjvālamukhi iti ga.. , gha.. , ṅa.. , ña.. ca :p 79 khana oṃ pātaya oṃ raktākṣi ghūrṇaya bhūmiṃ pātaya oṃ śiro gṛhṇa cakṣurmīlaya oṃ hastapādau gṛhṇa mudrāṃ sphoṭaya oṃ phaṭ oṃ vidāraya oṃ triśūlena cchedaya oṃ vajreṇa hana oṃ daṇḍena tāḍaya 2 oṃ cakreṇa cchedaya 2 oṃ śaktyā bhedaya daṃṣṭryā kīlaya oṃ karṇikayā pāṭaya oṃ aṅkuśena gṛhṇa oṃ śirokṣijvaramaikāhikaṃ dvyāhikaṃ tryāhikañcāturthikaṃ ḍākinīskandagrahān muñca muñca oṃ paca oṃ utsādaya oṃ bhūmiṃ pātaya oṃ gṛhṇa oṃ brahmāṇi ehi oṃ māheśvari ehi oṃ kaumāri ehi oṃ vaiṣṇavi ehi oṃ vārāhi ehi oṃ aindri ehi oṃ cāmuṇḍe ehi oṃ revati ehi oṃ ākāśarevati ehi oṃ himavaccāriṇi ehi oṃ rurumardini asurakṣayaṅkakari ākāśagāmini pāśena bandha bandha aṅkuśena kaṭa 2 samayaṃ tiṣṭha oṃ maṇḍalaṃ praveśaya oṃ gṛhṇa mukhambandha oṃ cakṣurbandha hastapādau ca bandha duṣṭagrahān sarvān bandha oṃ diśo bandha oṃ vidiśo bandha adhastādbandha oṃsarvaṃ bandha oṃ bhasmanā pānīyena vā mṛttikayā sarṣapair vā sarvānāveśaya oṃ pātaya oṃ cāmuṇḍe kili kili oṃ vicce huṃ phaṭ svāhā padamālā jayākhyeyaṃ sarvakarmaprasādhikā

---

135.002cd

सर्वदा होमजप्याद्यैः पाठाद्यैश् च रणे जयः /अप्_135.002अब्/अष्टाविंशभुजा ध्येया असिखेटकवत्करौ(1)

sarvadā homajapyādyaiḥ pāṭhādyaiś ca raṇe jayaḥ /ap_135.002ab/aṣṭāviṃśabhujā dhyeyā asikheṭakavatkarau(1)

---

135.003cd

गदादण्दयुतौ(2) चान्यौ शरचापधरौ परौ /अप्_135.003अब्/ :न् 1 असिखेटलसत्कराविति ख.. ।
असिखेटकधृक्करौ इति ञ.. 2 गदामुण्डयुतौ इति ज.. :प् 80 मुष्टिमुद्गरयुक्तौ च(1) शङ्कखड्गयुतौ परौ

gadādaṇdayutau(2) cānyau śaracāpadharau parau /ap_135.003ab/ :n 1 asikheṭalasatkarāviti kha.. |
asikheṭakadhṛkkarau iti ña.. 2 gadāmuṇḍayutau iti ja.. :p 80 muṣṭimudgarayuktau ca(1) śaṅkakhaḍgayutau parau

---

135.004cd

ध्वजवज्रधरौ चान्यौ सचक्रपरशू परौ /अप्_135.004अब्/डमरुदर्पणाढ्यौ च शक्तिकुन्तधरौ परौ

dhvajavajradharau cānyau sacakraparaśū parau /ap_135.004ab/ḍamarudarpaṇāḍhyau ca śaktikuntadharau parau

---

135.005cd

हलेन मुषलेनाढ्यौ पाशतोमरसंयुतौ /अप्_135.005अब्/ढक्कापणसंयुक्तौ अभयमुष्टिकान्वितौ(2)

halena muṣalenāḍhyau pāśatomarasaṃyutau /ap_135.005ab/ḍhakkāpaṇasaṃyuktau abhayamuṣṭikānvitau(2)

---

135.006cd

तर्जयन्ती च महिषं घातनी होमतो ऽरिजित् /अप्_135.006अब्/त्रिमध्वाक्ततिलैर् होमो न देया यस्य कस्य चित्

tarjayantī ca mahiṣaṃ ghātanī homato 'rijit /ap_135.006ab/trimadhvāktatilair homo na deyā yasya kasya cit

136.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धार्णवे सङ्ग्रामविजयविद्या नाम पञ्चत्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {136} :श् अथ षट्त्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः नक्षत्रचक्रं ईश्वर उवाच अथ चक्रं प्रवक्ष्यामि यात्रादौ च फलप्रदम् /अप्_136.001अब्/अश्विन्यादौ लिखेच्चक्रं त्रिनाडीपरिभूषितं

:e ity āgneye mahāpurāṇe yuddhārṇave saṅgrāmavijayavidyā nāma pañcatriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {136} :ś atha ṣaṭtriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ nakṣatracakraṃ īśvara uvāca atha cakraṃ pravakṣyāmi yātrādau ca phalapradam /ap_136.001ab/aśvinyādau likheccakraṃ trināḍīparibhūṣitaṃ

---

136.002cd

अश्विन्यार्द्रादिभिः पूर्वा ततश्चोत्तरफल्गुनी /अप्_136.002अब्/हस्ता ज्येष्ठा तथा मूलं वारुणं चाप्यजैकपात्

aśvinyārdrādibhiḥ pūrvā tataścottaraphalgunī /ap_136.002ab/hastā jyeṣṭhā tathā mūlaṃ vāruṇaṃ cāpyajaikapāt

---

136.003cd

:न् 1 मुष्टिमुद्गरसंयुक्तौ इति ज.. ।
ऋष्टिमुद्गरयुक्तौ चेति ञ.. 2 अभयस्वस्तिकान्वितौ इति ख.. , ग.. , ङ.. , छ.. , झ.. च ।
अभयस्तम्भिकाश्वितौ इति ज.. :प् 81 नाडीयं प्रथमा चान्या याम्यं मृगशिरस् तथा /अप्_136.003अब्/पुष्यं भाग्यन्तथा चित्रा मैत्रञ्चाप्यं च वासवं

:n 1 muṣṭimudgarasaṃyuktau iti ja.. |
ṛṣṭimudgarayuktau ceti ña.. 2 abhayasvastikānvitau iti kha.. , ga.. , ṅa.. , cha.. , jha.. ca |
abhayastambhikāśvitau iti ja.. :p 81 nāḍīyaṃ prathamā cānyā yāmyaṃ mṛgaśiras tathā /ap_136.003ab/puṣyaṃ bhāgyantathā citrā maitrañcāpyaṃ ca vāsavaṃ

---

136.004cd

अहिर्व्रध्रं तृतीयाथ कृत्तिका रोहिणी ह्य् अहिः /अप्_136.004अब्/चित्रा स्वाती विशाखा च श्रवणा रेवती च भं

ahirvradhraṃ tṛtīyātha kṛttikā rohiṇī hy ahiḥ /ap_136.004ab/citrā svātī viśākhā ca śravaṇā revatī ca bhaṃ

---

136.005cd

नाडीत्रितयसंजुष्टग्रहाज् ज्ञेयं शुभाशुभं /अप्_136.005अब्/चक्रम्फणीश्वरन्तत्तु(1) त्रिनाडीपरिभूषितं

nāḍītritayasaṃjuṣṭagrahāj jñeyaṃ śubhāśubhaṃ /ap_136.005ab/cakramphaṇīśvarantattu(1) trināḍīparibhūṣitaṃ

---

136.006cd

रविभौमार्कराहुस्थमशुभं स्याच्छुभं परं /अप्_136.006अब्/देशग्रामयुता भ्रातृभार्याद्या एकशः शुभाः

ravibhaumārkarāhusthamaśubhaṃ syācchubhaṃ paraṃ /ap_136.006ab/deśagrāmayutā bhrātṛbhāryādyā ekaśaḥ śubhāḥ

137.001cd

अ, भ, कृ, रो, मृ, आ, पु, पु, अ, म, पू, उ, ह, चि, स्वा, वि, अ, ज्ये, मू, पू, उ, अ, ध, श, पू, उ, रे ।
अत्र सप्तविंशतिनक्षत्राणि ज्ञेयानि :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे नक्षत्रचक्रं नाम षट्त्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {137} :श् अथ सप्तत्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः महामारीविद्या ईश्वर उवाच महामारीं प्रवक्ष्यामि विद्यां शत्रुविमर्दिनीं /अप्_137.001अब्/ :न् 1 चक्रम्फणीश्वरन्तद्वत् इति ग.. , घ.. , ङ.. , झ.. , ञ.. च :प् 82 ओं ह्रीं महामारि रक्ताक्षि कृष्णवर्णे यमस्याज्ञाकरिणि सर्वभूतसंहारकारिणि अमुकं हन 2 ओं दह 2 पच 2 ओं छिन्द 2 ओं मारय 2 ओं उत्सादय 2 ओं सर्वसत्त्ववशङ्करि सर्वकामिके हुं फट् स्वाहेति ओं मारि हृदयाय नमः ।
ओं महामारि शिरसे स्वाहा ।
ओं कालरात्रि शिखायै वौषट् ।
ओं कृष्णवर्णे खः कवचाय हुं ।
ओं तारकाक्षि विद्युज्जिह्वे सर्वसत्त्वभयङ्करि रक्ष 2 सर्वकार्येषु ह्रं त्रिनेत्राय चषट् ।
ओं महामारि सर्वभूतदमानि महाकालि अस्त्राय हुं फट् एष न्यासी महादेवि कर्तव्यः साधकेन तु

a, bha, kṛ, ro, mṛ, ā, pu, pu, a, ma, pū, u, ha, ci, svā, vi, a, jye, mū, pū, u, a, dha, śa, pū, u, re |
atra saptaviṃśatinakṣatrāṇi jñeyāni :e ity āgneye mahāpurāṇe yuddhajayārṇave nakṣatracakraṃ nāma ṣaṭtriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {137} :ś atha saptatriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ mahāmārīvidyā īśvara uvāca mahāmārīṃ pravakṣyāmi vidyāṃ śatruvimardinīṃ /ap_137.001ab/ :n 1 cakramphaṇīśvarantadvat iti ga.. , gha.. , ṅa.. , jha.. , ña.. ca :p 82 oṃ hrīṃ mahāmāri raktākṣi kṛṣṇavarṇe yamasyājñākariṇi sarvabhūtasaṃhārakāriṇi amukaṃ hana 2 oṃ daha 2 paca 2 oṃ chinda 2 oṃ māraya 2 oṃ utsādaya 2 oṃ sarvasattvavaśaṅkari sarvakāmike huṃ phaṭ svāheti oṃ māri hṛdayāya namaḥ |
oṃ mahāmāri śirase svāhā |
oṃ kālarātri śikhāyai vauṣaṭ |
oṃ kṛṣṇavarṇe khaḥ kavacāya huṃ |
oṃ tārakākṣi vidyujjihve sarvasattvabhayaṅkari rakṣa 2 sarvakāryeṣu hraṃ trinetrāya caṣaṭ |
oṃ mahāmāri sarvabhūtadamāni mahākāli astrāya huṃ phaṭ eṣa nyāsī mahādevi kartavyaḥ sādhakena tu

---

137.002cd

शवादिवस्त्रमादाय चतुरस्रन्त्रिहस्तकं /अप्_137.002अब्/कृष्णवर्णां त्रिवक्त्राञ्च चतुर्बाहुं समालिखेत्

śavādivastramādāya caturasrantrihastakaṃ /ap_137.002ab/kṛṣṇavarṇāṃ trivaktrāñca caturbāhuṃ samālikhet

---

137.003cd

पटे विचित्रवर्णैश् च धनुः शूलञ्च कर्तृकां(1) /अप्_137.003अब्/खट्वाङ्गन्धारयन्तीं च कृष्णाभं पूर्वमाननं

paṭe vicitravarṇaiś ca dhanuḥ śūlañca kartṛkāṃ(1) /ap_137.003ab/khaṭvāṅgandhārayantīṃ ca kṛṣṇābhaṃ pūrvamānanaṃ

---

137.004cd

तस्य दृष्टिनिपातेन भक्षयेदग्रतो नरं /अप्_137.004अब्/द्वितीयं याम्यभागे तु रक्तजिह्वं भयानकं

tasya dṛṣṭinipātena bhakṣayedagrato naraṃ /ap_137.004ab/dvitīyaṃ yāmyabhāge tu raktajihvaṃ bhayānakaṃ

---

137.005cd

लेलिहानं करालं च दंष्ट्रोत्कटभयानकं /अप्_137.005अब्/तस्य दृष्टिनिपातेन भक्ष्यमाणं हयादिकं

lelihānaṃ karālaṃ ca daṃṣṭrotkaṭabhayānakaṃ /ap_137.005ab/tasya dṛṣṭinipātena bhakṣyamāṇaṃ hayādikaṃ

---

137.006cd

तृतीयं च सुखं देव्याः श्वेतवर्णं गजादिनुत् /अप्_137.006अब्/गन्धपुष्पादिमध्वाज्यैः पश्चिमाभिमुखं यजेत्

tṛtīyaṃ ca sukhaṃ devyāḥ śvetavarṇaṃ gajādinut /ap_137.006ab/gandhapuṣpādimadhvājyaiḥ paścimābhimukhaṃ yajet

---

137.007cd

:न् 1 सधनुःशूलकर्तृकामिति ख.. , ग.. , घ.. , ङ.. , ज.. , ञ.. च :प् 83 मन्त्रस्मृतेरक्षिरोगशिरोरोगादि नश्यति /अप्_137.007अब्/वश्याः स्युर्यक्षरक्षाश् च नाशमायान्ति शत्रवः

:n 1 sadhanuḥśūlakartṛkāmiti kha.. , ga.. , gha.. , ṅa.. , ja.. , ña.. ca :p 83 mantrasmṛterakṣirogaśirorogādi naśyati /ap_137.007ab/vaśyāḥ syuryakṣarakṣāś ca nāśamāyānti śatravaḥ

---

137.008cd

समिधो निम्बवृक्षस्य ह्य् अजारक्तविमिश्रिताः /अप्_137.008अब्/मारयेत् क्रोधसंयुक्तो होमादेव न संशयः

samidho nimbavṛkṣasya hy ajāraktavimiśritāḥ /ap_137.008ab/mārayet krodhasaṃyukto homādeva na saṃśayaḥ

---

137.009cd

परसैन्यमुखो भूत्वा सप्ताहं जुहुयाद्यदि /अप्_137.009अब्/व्याधिभिर्गृह्यते सैन्यम्भङ्गो भवति वैरिणः

parasainyamukho bhūtvā saptāhaṃ juhuyādyadi /ap_137.009ab/vyādhibhirgṛhyate sainyambhaṅgo bhavati vairiṇaḥ

---

137.010cd

समिधो ऽष्टसहस्रन्तु यस्य नाम्ना तु होमयेत् /अप्_137.010अब्/अचिरान् म्रियते सोपि ब्रह्मणा यदि रक्षितः

samidho 'ṣṭasahasrantu yasya nāmnā tu homayet /ap_137.010ab/acirān mriyate sopi brahmaṇā yadi rakṣitaḥ

---

137.011cd

उन्मत्तसमिधो रक्तविषयुक्तसहस्रकं /अप्_137.011अब्/दिनत्रयं ससैन्यश् च नाशमायाति वै रिपुः

unmattasamidho raktaviṣayuktasahasrakaṃ /ap_137.011ab/dinatrayaṃ sasainyaś ca nāśamāyāti vai ripuḥ

---

137.012cd

राजिकालवर्णैर् होमाद्भङ्गो ऽरेः स्याद् दिनत्रयात् /अप्_137.012अब्/खररक्तसमायुक्तहोमादुच्चाटयेद्रिपुं

rājikālavarṇair homādbhaṅgo 'reḥ syād dinatrayāt /ap_137.012ab/khararaktasamāyuktahomāduccāṭayedripuṃ

---

137.013cd

काकरक्तसमायोगाद्धोमादुत्सादनं ह्य् अरेः /अप्_137.013अब्/बधाय कुरुते सर्वं यत् किञ्चिन्मनसेप्सितं

kākaraktasamāyogāddhomādutsādanaṃ hy areḥ /ap_137.013ab/badhāya kurute sarvaṃ yat kiñcinmanasepsitaṃ

---

137.014cd

अथ सङ्ग्रामसमये गजारूढस्तु साधकः /अप्_137.014अब्/कुमारीद्वयसंयुक्तो मन्त्रसन्नद्धविग्रहः

atha saṅgrāmasamaye gajārūḍhastu sādhakaḥ /ap_137.014ab/kumārīdvayasaṃyukto mantrasannaddhavigrahaḥ

---

137.015cd

दूरशङ्खादिवाद्यनि विद्यया ह्य् आभिमन्त्रयेत् /अप्_137.015अब्/महामायापटं गृह्य उच्छेत्तव्यं रणाजिरे

dūraśaṅkhādivādyani vidyayā hy ābhimantrayet /ap_137.015ab/mahāmāyāpaṭaṃ gṛhya ucchettavyaṃ raṇājire

---

137.016cd

परसैन्यमुखो भूत्वा दर्शयेत्तं महापटं /अप्_137.016अब्/कुमारीर्भोजयेत्तत्र पश्चात्पिण्डीञ्च भ्रामयेत्

parasainyamukho bhūtvā darśayettaṃ mahāpaṭaṃ /ap_137.016ab/kumārīrbhojayettatra paścātpiṇḍīñca bhrāmayet

---

137.017cd

साधकश्चिन्तयेत्सैन्यम्पाषाणमिव निश् चलं /अप्_137.017अब्/निरुत्साहं विभग्नञ्च मुह्यमानञ्च भावयेत्

sādhakaścintayetsainyampāṣāṇamiva niś calaṃ /ap_137.017ab/nirutsāhaṃ vibhagnañca muhyamānañca bhāvayet

---

137.018cd

एष स्तम्भो मया प्रोक्तो न देयो यस्य कस्य चित् /अप्_137.018अब्/ :प् 84 त्रैलोक्यविजया माया दुर्गैवं भैरवी तथा

eṣa stambho mayā prokto na deyo yasya kasya cit /ap_137.018ab/ :p 84 trailokyavijayā māyā durgaivaṃ bhairavī tathā

138.001cd

कुब्जिका भैरवो रुद्रो नारसिंहपटादिना //19//अप्_137.019अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महाओपुराणे युद्धजयार्णवे महामारी नाम सप्तत्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {138} :श् अथाष्टत्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः षट्कर्माणि ईश्वर उवाच षट्कर्माणि प्रवक्ष्यामि सर्वमन्त्रेषु तच्छृणु /अप्_138.001अब्/आदौ साध्यं लिखेत् पूर्वं चान्ते मन्त्रसमन्वितं

kubjikā bhairavo rudro nārasiṃhapaṭādinā //19//ap_137.019ab/ :e ity āgneye mahāopurāṇe yuddhajayārṇave mahāmārī nāma saptatriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {138} :ś athāṣṭatriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ ṣaṭkarmāṇi īśvara uvāca ṣaṭkarmāṇi pravakṣyāmi sarvamantreṣu tacchṛṇu /ap_138.001ab/ādau sādhyaṃ likhet pūrvaṃ cānte mantrasamanvitaṃ

---

138.002cd

पल्लवः स तु विज्ञेयो महोच्चाटकरः परः /अप्_138.002अब्/आदौ मन्त्रः ततः साध्यो मध्ये साध्यः पुनर्मनुः

pallavaḥ sa tu vijñeyo mahoccāṭakaraḥ paraḥ /ap_138.002ab/ādau mantraḥ tataḥ sādhyo madhye sādhyaḥ punarmanuḥ

---

138.003cd

योगाख्यः सम्प्रदायो ऽयङ्कुलोत्सादेषु योजयेत् /अप्_138.003अब्/आदौ मन्त्रपदन्दद्यान्मध्ये साध्यं नियोजयेत्

yogākhyaḥ sampradāyo 'yaṅkulotsādeṣu yojayet /ap_138.003ab/ādau mantrapadandadyānmadhye sādhyaṃ niyojayet

---

138.004cd

पुनश्चान्ते लिखेन्मन्त्रं साध्यं मन्त्रपदं पुनः /अप्_138.004अब्/ :प् 85 रोधकः सम्प्रदायस्तु स्तम्भनादिषु योजयेत्

punaścānte likhenmantraṃ sādhyaṃ mantrapadaṃ punaḥ /ap_138.004ab/ :p 85 rodhakaḥ sampradāyastu stambhanādiṣu yojayet

---

138.005cd

अधोर्ध्वं याम्यवामे तु(1) मध्ये साध्यन्तु योजयेत् /अप्_138.005अब्/सम्पुटः सतु विज्ञेयो वश्याकर्षेषु योजयेत्

adhordhvaṃ yāmyavāme tu(1) madhye sādhyantu yojayet /ap_138.005ab/sampuṭaḥ satu vijñeyo vaśyākarṣeṣu yojayet

---

138.006cd

मन्त्राक्षरं यदा साध्यं प्रथितञ्चाक्षराक्षरं /अप्_138.006अब्/प्रथमः सम्प्रदायः स्यादाकृष्टिवशकारकः

mantrākṣaraṃ yadā sādhyaṃ prathitañcākṣarākṣaraṃ /ap_138.006ab/prathamaḥ sampradāyaḥ syādākṛṣṭivaśakārakaḥ

---

138.007cd

मन्त्राक्षरद्वयं लिख्य एकं साध्यक्षरं पुनः /अप्_138.007अब्/विदर्भः सतु विज्ञेयो वश्याकाकर्षेषु योजयेत्

mantrākṣaradvayaṃ likhya ekaṃ sādhyakṣaraṃ punaḥ /ap_138.007ab/vidarbhaḥ satu vijñeyo vaśyākākarṣeṣu yojayet

---

138.008cd

आकर्षणाद् यत् कर्म वसन्ते चैव कारयेत् /अप्_138.008अब्/तापज्वरे तथा वश्ये स्वाहा चाकर्षणे शुभं

ākarṣaṇād yat karma vasante caiva kārayet /ap_138.008ab/tāpajvare tathā vaśye svāhā cākarṣaṇe śubhaṃ

---

138.009cd

नमस्कारपदञ्चैव शान्तिवृद्धौ प्रयोजयेत् /अप्_138.009अब्/पौष्टिकेषु वषट्कारमाकर्षे वशकर्मणि

namaskārapadañcaiva śāntivṛddhau prayojayet /ap_138.009ab/pauṣṭikeṣu vaṣaṭkāramākarṣe vaśakarmaṇi

---

138.010cd

विद्वेषोच्चाटने मृत्यौ फट् स्यात् खण्डीकृतौ शुभे /अप्_138.010अब्/लाभादौ मन्त्रदीक्षादौ वषट्कारस्तु सिद्धिदः

vidveṣoccāṭane mṛtyau phaṭ syāt khaṇḍīkṛtau śubhe /ap_138.010ab/lābhādau mantradīkṣādau vaṣaṭkārastu siddhidaḥ

---

138.011cd

यमो ऽसि यमाराजो ऽसि कालरूपो ऽसि धर्मराट् /अप्_138.011अब्/मयादत्तमिमं शत्रुमचिरेण निपातय

yamo 'si yamārājo 'si kālarūpo 'si dharmarāṭ /ap_138.011ab/mayādattamimaṃ śatrumacireṇa nipātaya

---

138.012cd

निपातयामि यत्नेन निवृत्तो भव साधक /अप्_138.012अब्/संहृष्टमनसा(2) ब्रूयाद्देशिको ऽरिप्रसूदनः

nipātayāmi yatnena nivṛtto bhava sādhaka /ap_138.012ab/saṃhṛṣṭamanasā(2) brūyāddeśiko 'riprasūdanaḥ

---

138.013cd

पद्मे शुक्ले यमं प्रार्च्य होमादेतत् प्रसिद्ध्यति /अप्_138.013अब्/आत्मानम्भैरवं ध्यात्वा ततो मध्ये कुलेश्वरीं

padme śukle yamaṃ prārcya homādetat prasiddhyati /ap_138.013ab/ātmānambhairavaṃ dhyātvā tato madhye kuleśvarīṃ

---

138.014cd

रात्रौ वार्तां विजानाति आत्मनश् च परस्य च /अप्_138.014अब्/ :न् 1 अध ऊर्ध्वं याम्यवामे इति ख.. 2 संरम्भमन्सेति छ.. :प् 86 दुर्गे दुर्गे रक्षणीति दुर्गां प्रार्च्यारिहा भवेत्

rātrau vārtāṃ vijānāti ātmanaś ca parasya ca /ap_138.014ab/ :n 1 adha ūrdhvaṃ yāmyavāme iti kha.. 2 saṃrambhamanseti cha.. :p 86 durge durge rakṣaṇīti durgāṃ prārcyārihā bhavet

139.001cd

जप्त्वा हसक्षमलवरयुम्भैरवीं घातयेदरिं //15//अप्_138.015अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे षट्कर्माणि नामाष्टत्रिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {139} :श् अथोनचत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः षष्टिसंवत्सराः ईश्वर उवाच षष्ट्यब्दानां प्रवक्ष्यामि शुभाशुभमतः शृणु /अप्_139.001अब्/प्रभवे यज्ञकर्माणि विभवे सुखिनो जनाः

japtvā hasakṣamalavarayumbhairavīṃ ghātayedariṃ //15//ap_138.015ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe yuddhajayārṇave ṣaṭkarmāṇi nāmāṣṭatriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {139} :ś athonacatvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ ṣaṣṭisaṃvatsarāḥ īśvara uvāca ṣaṣṭyabdānāṃ pravakṣyāmi śubhāśubhamataḥ śṛṇu /ap_139.001ab/prabhave yajñakarmāṇi vibhave sukhino janāḥ

---

139.002cd

शुक्ले च सर्वशस्यानि प्रमोदेन प्रमोदिताः /अप्_139.002अब्/प्रजापतौ प्रवृद्धिः स्यादङ्गिरा भोगवर्धनः

śukle ca sarvaśasyāni pramodena pramoditāḥ /ap_139.002ab/prajāpatau pravṛddhiḥ syādaṅgirā bhogavardhanaḥ

---

139.003cd

श्रीमुखे वर्धते लोको भावे भावः प्रवर्धते /अप्_139.003अब्/पूरणो पूरते शक्रो धाता सर्वौषधीकरः

śrīmukhe vardhate loko bhāve bhāvaḥ pravardhate /ap_139.003ab/pūraṇo pūrate śakro dhātā sarvauṣadhīkaraḥ

---

139.004cd

ईश्वरः क्षेम आरोग्यबहुधान्यसुभिक्षदः /अप्_139.004अब्/प्रमाथी मध्यवर्षस्तु विक्रमे शस्यसम्पदः

īśvaraḥ kṣema ārogyabahudhānyasubhikṣadaḥ /ap_139.004ab/pramāthī madhyavarṣastu vikrame śasyasampadaḥ

---

139.005cd

वृषो वृष्यति सर्वांश् च चित्रभानुश् च चित्रतां /अप्_139.005अब्/ :प् 87 स्वर्भानुः क्षेममारोग्यं तारणे जलदाः शुभाः

vṛṣo vṛṣyati sarvāṃś ca citrabhānuś ca citratāṃ /ap_139.005ab/ :p 87 svarbhānuḥ kṣemamārogyaṃ tāraṇe jaladāḥ śubhāḥ

---

139.006cd

पार्थिवे शस्यसम्पत्तिरतिवृष्टिस् तथा जयः /अप्_139.006अब्/सर्वजित्युत्तमा वृष्टिः सर्वधारी सुभिक्षदः

pārthive śasyasampattirativṛṣṭis tathā jayaḥ /ap_139.006ab/sarvajityuttamā vṛṣṭiḥ sarvadhārī subhikṣadaḥ

---

139.007cd

विरोधी जलदान् हन्ति विकृतश् च भयङ्करः /अप्_139.007अब्/खरे भवेत् पुमान् वीरो नन्दने नन्दते प्रजा

virodhī jaladān hanti vikṛtaś ca bhayaṅkaraḥ /ap_139.007ab/khare bhavet pumān vīro nandane nandate prajā

---

139.008cd

विषयः शत्रुहन्ता च शत्रुरोगादि मर्दयेत् /अप्_139.008अब्/ज्वरार्तो मन्मथे लोको दुष्करे दुष्करा प्रजाः

viṣayaḥ śatruhantā ca śatrurogādi mardayet /ap_139.008ab/jvarārto manmathe loko duṣkare duṣkarā prajāḥ

---

139.009cd

दुर्मुखे दुर्मुखो लोको(1) हेमलम्बे न सम्पदः /अप्_139.009अब्/संवत्सरो महादेवि विलम्बस्तु सुभिक्षदः

durmukhe durmukho loko(1) hemalambe na sampadaḥ /ap_139.009ab/saṃvatsaro mahādevi vilambastu subhikṣadaḥ

---

139.010cd

विकारी शत्रुकोपाय विजये सर्वदा क्वचित् /अप्_139.010अब्/प्लवे प्लवन्ति तोयानि शोभने शुभकृत्प्रजा

vikārī śatrukopāya vijaye sarvadā kvacit /ap_139.010ab/plave plavanti toyāni śobhane śubhakṛtprajā

---

139.011cd

राक्षसे निष्ठुरो लोको विविधन्धान्यमानने /अप्_139.011अब्/सुवृष्टिः पिङ्गले क्वापि काले ह्य् उक्तो धनक्षयः

rākṣase niṣṭhuro loko vividhandhānyamānane /ap_139.011ab/suvṛṣṭiḥ piṅgale kvāpi kāle hy ukto dhanakṣayaḥ

---

139.012cd

सिद्धार्थे सिद्ध्यते सर्वं रौद्रे रौद्रं प्रवर्तते /अप्_139.012अब्/दुर्मतौ मध्यमा वृष्टिर्दुन्दुभिः क्षेमधान्यकृत्

siddhārthe siddhyate sarvaṃ raudre raudraṃ pravartate /ap_139.012ab/durmatau madhyamā vṛṣṭirdundubhiḥ kṣemadhānyakṛt

---

139.013cd

स्रवन्ते रुधिरोद्गारी रक्ताक्षः क्रोधने जयः /अप्_139.013अब्/क्षये क्षीणधनो लोकः(2) षष्टिसंवत्सराणि तु

sravante rudhirodgārī raktākṣaḥ krodhane jayaḥ /ap_139.013ab/kṣaye kṣīṇadhano lokaḥ(2) ṣaṣṭisaṃvatsarāṇi tu

140.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे षष्टिसंवत्सराणि नाम ऊनचत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ :न् 1 दुर्मुखे मुख्रो लोक इति ख.. , घ.. , ङ.. , ञ.. च 2 क्षीणधवो लोक इति क.. ।
क्षीणजनो लोक इति ज.. :प् 88 % छप्तेर् {140} :श् अथ चत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः वश्यादियोगाः ईश्वर उवाच वश्यादियोगान् वक्ष्यामि लिखेद् द्व्यष्टपदे त्विमान् /अप्_140.001अब्/भृङ्गराजः सहदेवी(1) मयूरस्य शिखा तथा

:e ity āgneye mahāpurāṇe yuddhajayārṇave ṣaṣṭisaṃvatsarāṇi nāma ūnacatvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || :n 1 durmukhe mukhro loka iti kha.. , gha.. , ṅa.. , ña.. ca 2 kṣīṇadhavo loka iti ka.. |
kṣīṇajano loka iti ja.. :p 88 % chapter {140} :ś atha catvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ vaśyādiyogāḥ īśvara uvāca vaśyādiyogān vakṣyāmi likhed dvyaṣṭapade tvimān /ap_140.001ab/bhṛṅgarājaḥ sahadevī(1) mayūrasya śikhā tathā

---

140.002cd

पुत्रञ्जीवकृतञ्जली ह्य् अधःपुष्पा रुदन्तिका /अप्_140.002अब्/कुमारी रुद्रजटा(2) स्याद्विष्णुक्रान्ता शितो ऽर्ककः

putrañjīvakṛtañjalī hy adhaḥpuṣpā rudantikā /ap_140.002ab/kumārī rudrajaṭā(2) syādviṣṇukrāntā śito 'rkakaḥ

---

140.003cd

लज्जालुका मोहलता कृष्णधुस्तूरसञ्ज्ञिता(3) /अप्_140.003अब्/गोरक्षः कर्कटो चैव मेषशृङ्गी स्नुही तथा

lajjālukā mohalatā kṛṣṇadhustūrasañjñitā(3) /ap_140.003ab/gorakṣaḥ karkaṭo caiva meṣaśṛṅgī snuhī tathā

---

140.004cd

ऋत्विजो 16 वह्नये 3 नागाः 8 पक्षौ 2 मुनि 3 मनू 14 शिवः 11 /अप्_140.004अब्/वसवो 8 दिक् 10 रसा 6 वेदा 4 ग्रह 9 र्तु6रवि 12 चन्द्रमाः 1

ṛtvijo 16 vahnaye 3 nāgāḥ 8 pakṣau 2 muni 3 manū 14 śivaḥ 11 /ap_140.004ab/vasavo 8 dik 10 rasā 6 vedā 4 graha 9 rtu6ravi 12 candramāḥ 1

---

140.005cd

तिथयश् च 15 क्रमाद्भागा ओषधीनां प्रदक्षिणं /अप्_140.005अब्/प्रथमेन चतुष्केण धूपश्चोद्वर्तनं परं

tithayaś ca 15 kramādbhāgā oṣadhīnāṃ pradakṣiṇaṃ /ap_140.005ab/prathamena catuṣkeṇa dhūpaścodvartanaṃ paraṃ

---

140.006cd

तृतीयेनाञ्जनं कुर्यात् स्नानं कुर्याच्चतुष्कतः /अप्_140.006अब्/भृङ्गराजानुलोमाच्च चतुर्धा लेपनं स्मृतं

tṛtīyenāñjanaṃ kuryāt snānaṃ kuryāccatuṣkataḥ /ap_140.006ab/bhṛṅgarājānulomācca caturdhā lepanaṃ smṛtaṃ

---

140.007cd

मुनयो दक्षणे पार्श्वे युगाद्याश्चोत्तराः स्मृताः /अप्_140.007अब्/भुजगाः पादसंस्थाश् च ईश्वरा मूर्ध्नि संस्थिताः

munayo dakṣaṇe pārśve yugādyāścottarāḥ smṛtāḥ /ap_140.007ab/bhujagāḥ pādasaṃsthāś ca īśvarā mūrdhni saṃsthitāḥ

---

140.008cd

मध्येन सार्कशशिभिर्धूपः स्यात् सर्वकार्यके /अप्_140.008अब्/एतैर् विलिप्तदेहस्तु त्रिदशैर् अपि पूज्यते(4)

madhyena sārkaśaśibhirdhūpaḥ syāt sarvakāryake /ap_140.008ab/etair viliptadehastu tridaśair api pūjyate(4)

---

140.009cd

:न् 1 सहदेवा इति ख.. , घ.. , ङ.. , छ.. च 2 कुमारी वज्रजटा इति छ.. 3 कृष्णधुस्तूरसञ्जिकेति ख.. 4 त्रिदशैर् अपि गृह्यते इति घ.. , ङ.. च :प् 89 धूपस्तु षोडशाद्यस्तु गृहाद्युद्वर्तने स्मृतः /अप्_140.009अब्/युगाद्याश्चाञ्जने प्रोक्ता वाणाद्याः स्नानकर्मणि

:n 1 sahadevā iti kha.. , gha.. , ṅa.. , cha.. ca 2 kumārī vajrajaṭā iti cha.. 3 kṛṣṇadhustūrasañjiketi kha.. 4 tridaśair api gṛhyate iti gha.. , ṅa.. ca :p 89 dhūpastu ṣoḍaśādyastu gṛhādyudvartane smṛtaḥ /ap_140.009ab/yugādyāścāñjane proktā vāṇādyāḥ snānakarmaṇi

---

140.010cd

रुद्राद्या भक्षणे प्रोक्ताः पक्षाद्याः पानके स्मृताः /अप्_140.010अब्/ऋत्विग्वेदर्तुनयनैस्तिलकं लोकमोहनं

rudrādyā bhakṣaṇe proktāḥ pakṣādyāḥ pānake smṛtāḥ /ap_140.010ab/ṛtvigvedartunayanaistilakaṃ lokamohanaṃ

---

140.011cd

सूर्यत्रिदशपक्षैश् च शैलैः स्त्री लेपतो वशा /अप्_140.011अब्/चन्द्रेन्द्रफणिरुद्रैश् च योनिलेपाद्वशाः स्त्रियः

sūryatridaśapakṣaiś ca śailaiḥ strī lepato vaśā /ap_140.011ab/candrendraphaṇirudraiś ca yonilepādvaśāḥ striyaḥ

---

140.012cd

तिथिदिग्युगवाणैश् च गुटिका तु वशङ्करी /अप्_140.012अब्/भक्ष्ये भोज्ये तथा पाने दातव्या गुटिका वशे

tithidigyugavāṇaiś ca guṭikā tu vaśaṅkarī /ap_140.012ab/bhakṣye bhojye tathā pāne dātavyā guṭikā vaśe

---

140.013cd

ऋत्विग्ग्रहाक्षिशैलैश् च शस्त्रस्तम्भे मुखे धृता /अप्_140.013अब्/शैलेन्द्रवेदरन्ध्रैश् च अङ्गलेपाज्जले वसेत्

ṛtviggrahākṣiśailaiś ca śastrastambhe mukhe dhṛtā /ap_140.013ab/śailendravedarandhraiś ca aṅgalepājjale vaset

---

140.014cd

वाणाक्षिमनुरुद्रैश् च गुटिका क्षुत्तृषादिनुत् /अप्_140.014अब्/त्रिषोडशदिशावाणैर् लेपात् स्त्री दुर्भगा शुभा

vāṇākṣimanurudraiś ca guṭikā kṣuttṛṣādinut /ap_140.014ab/triṣoḍaśadiśāvāṇair lepāt strī durbhagā śubhā

---

140.015cd

त्रिदशाक्षिदिशानेत्रैर् लेपात् क्रीडेच्च पत्रगैः /अप्_140.015अब्/त्रिदशाक्षेशभुजगैर् लेपात् स्त्री सूयते सुखं

tridaśākṣidiśānetrair lepāt krīḍecca patragaiḥ /ap_140.015ab/tridaśākṣeśabhujagair lepāt strī sūyate sukhaṃ

---

140.016cd

सप्तदिङ्मुनिरन्ध्रैश् च द्यूतजिह्वस्त्रलेपतः /अप्_140.016अब्/त्रिदशाक्ष्यब्धिमुनिभिर्ध्वजलेपात्(1) रतौ सुतः

saptadiṅmunirandhraiś ca dyūtajihvastralepataḥ /ap_140.016ab/tridaśākṣyabdhimunibhirdhvajalepāt(1) ratau sutaḥ

---

140.017cd

ग्रहाब्धिसर्प्यत्रिदशैर् गुटिका स्याद् वशङ्करी /अप्_140.017अब्/ऋत्विक्पदस्थितौषध्याः प्रभावः प्रतिपादितः

grahābdhisarpyatridaśair guṭikā syād vaśaṅkarī /ap_140.017ab/ṛtvikpadasthitauṣadhyāḥ prabhāvaḥ pratipāditaḥ

141.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे षोडशपदका नाम चत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ :न् 1 त्रिदशाक्ष्यन्धिमनुभिर्ध्वजलेपादिति ग.. , घ.. , ङ.. , छ.. च :प् 90 % छप्तेर् {141} :श् अथैकचत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः षट्त्रिंशत्पदकज्ञानं ईश्वर उवाच षट्त्रिंशत्पदसंस्थानामोषधीनां वदे फलं /अप्_141.001अब्/अमरीकरणं नृणां ब्रह्मरुद्रेन्द्रसेवितं

:e ity āgneye mahāpurāṇe yuddhajayārṇave ṣoḍaśapadakā nāma catvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || :n 1 tridaśākṣyandhimanubhirdhvajalepāditi ga.. , gha.. , ṅa.. , cha.. ca :p 90 % chapter {141} :ś athaikacatvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ ṣaṭtriṃśatpadakajñānaṃ īśvara uvāca ṣaṭtriṃśatpadasaṃsthānāmoṣadhīnāṃ vade phalaṃ /ap_141.001ab/amarīkaraṇaṃ nṛṇāṃ brahmarudrendrasevitaṃ

---

141.002cd

हरीतक्यक्ष्यधात्राश् च मरीचम्पिप्पलीशिफा /अप्_141.002अब्/वह्निः शुण्ठी पिप्पली च गुडूचीवचनिम्बकाः(1)

harītakyakṣyadhātrāś ca marīcampippalīśiphā /ap_141.002ab/vahniḥ śuṇṭhī pippalī ca guḍūcīvacanimbakāḥ(1)

---

141.003cd

वासकः शतमूली च सैन्धवं सिन्धुवारकं /अप्_141.003अब्/कण्टकारी गोक्षुरका विल्वम्पौनर्नवं बला

vāsakaḥ śatamūlī ca saindhavaṃ sindhuvārakaṃ /ap_141.003ab/kaṇṭakārī gokṣurakā vilvampaunarnavaṃ balā

---

141.004cd

एरण्डमुण्डी रुचको भृङ्गः क्षारो ऽथ पर्पटः /अप्_141.004अब्/धन्याको जीरकश् चैव शतपुष्यी जवानिका

eraṇḍamuṇḍī rucako bhṛṅgaḥ kṣāro 'tha parpaṭaḥ /ap_141.004ab/dhanyāko jīrakaś caiva śatapuṣyī javānikā

---

141.005cd

विडङ्गः खदिरश् चैव कृतमालो हरिद्रया /अप्_141.005अब्/वचा सिद्धार्थ एतानि षट्त्रिंशत्पदगानि हि

viḍaṅgaḥ khadiraś caiva kṛtamālo haridrayā /ap_141.005ab/vacā siddhārtha etāni ṣaṭtriṃśatpadagāni hi

---

141.006cd

क्रमादेकादिसञ्ज्ञानि ह्य् औपधानि महान्ति हि /अप्_141.006अब्/सर्वरोगहराणि स्युरमरीकरणानि च

kramādekādisañjñāni hy aupadhāni mahānti hi /ap_141.006ab/sarvarogaharāṇi syuramarīkaraṇāni ca

---

141.007cd

बलीपलितभेत्तॄणि(2) सर्वकोष्ठगतानि तु /अप्_141.007अब्/एषां चूर्णञ्च वटिका रसेन परिभाविता

balīpalitabhettṝṇi(2) sarvakoṣṭhagatāni tu /ap_141.007ab/eṣāṃ cūrṇañca vaṭikā rasena paribhāvitā

---

141.008cd

अवलेहः कषायो वा मोदको गुडखण्डकः /अप्_141.008अब्/ :न् 1 चव्यनिम्बका इति ज.. , झ.. च 2 बलीपलितभेदीनीति छ.. :प् 91 मधुतो धृततो वापि घृतन्तैलमथापि वा

avalehaḥ kaṣāyo vā modako guḍakhaṇḍakaḥ /ap_141.008ab/ :n 1 cavyanimbakā iti ja.. , jha.. ca 2 balīpalitabhedīnīti cha.. :p 91 madhuto dhṛtato vāpi ghṛtantailamathāpi vā

---

141.009cd

सर्वात्मनोपयुक्तं हि मृतसञ्जीवनम्भवेत् /अप्_141.009अब्/कर्षार्धं कर्षमेकं वा पलार्धं पलमेककं

sarvātmanopayuktaṃ hi mṛtasañjīvanambhavet /ap_141.009ab/karṣārdhaṃ karṣamekaṃ vā palārdhaṃ palamekakaṃ

---

141.010cd

यथेष्टाचारनिरतो(1) जीवेद्वर्षशतत्रयं /अप्_141.010अब्/मृतसञ्जीवनीकल्पे योगो नास्मात् परो ऽस्ति हि

yatheṣṭācāranirato(1) jīvedvarṣaśatatrayaṃ /ap_141.010ab/mṛtasañjīvanīkalpe yogo nāsmāt paro 'sti hi

---

141.011cd

प्रथमान्नवकाद्योगात् सर्वरोगैः प्रमुच्यते /अप्_141.011अब्/द्वितीयाच्च तृतीयाच्च चतुर्थान्मुच्यते रुजः

prathamānnavakādyogāt sarvarogaiḥ pramucyate /ap_141.011ab/dvitīyācca tṛtīyācca caturthānmucyate rujaḥ

---

141.012cd

एवं षट्काच्च प्रथमाद् द्वितीयाच्च तृतीयतः /अप्_141.012अब्/चतुर्थात्पञ्चमात् षष्ठात्तथा नवचतुष्कतः

evaṃ ṣaṭkācca prathamād dvitīyācca tṛtīyataḥ /ap_141.012ab/caturthātpañcamāt ṣaṣṭhāttathā navacatuṣkataḥ

---

141.013cd

एकदित्रिचतुःपञ्चषट्सप्ताष्टमतो ऽनिलात् /अप्_141.013अब्/अग्निभास्करषड्विंशसप्तविंशैश् च पित्ततः

ekaditricatuḥpañcaṣaṭsaptāṣṭamato 'nilāt /ap_141.013ab/agnibhāskaraṣaḍviṃśasaptaviṃśaiś ca pittataḥ

---

141.014cd

वाणर्तुशैलवसुभिस्तिथिभिर्मुच्यते कफात् /अप्_141.014अब्/वेदाग्निभिर्बाणगुणैः षद्गुणैः स्याद्वशे धृते

vāṇartuśailavasubhistithibhirmucyate kaphāt /ap_141.014ab/vedāgnibhirbāṇaguṇaiḥ ṣadguṇaiḥ syādvaśe dhṛte

---

141.015cd

ग्रहादिग्रहणान्तैश् च सर्वैर् एव विमुच्यते /अप्_141.015अब्/एकद्वित्रिरसैः शैलैर् वसुग्रहशिवैः क्रमात्

grahādigrahaṇāntaiś ca sarvair eva vimucyate /ap_141.015ab/ekadvitrirasaiḥ śailair vasugrahaśivaiḥ kramāt

---

141.016cd

द्वात्रिंशत्तिथिसूर्यैश् च नात्र कार्या विचारणा /अप्_141.016अब्/षट्त्रिंशत्पदकज्ञानं न देयं यस्य कस्य चित्

dvātriṃśattithisūryaiś ca nātra kāryā vicāraṇā /ap_141.016ab/ṣaṭtriṃśatpadakajñānaṃ na deyaṃ yasya kasya cit

142.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे षट्त्रिंशत्पदकज्ञानं नाम एकचत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ :न् 1 यथेच्छाचारनिरत इति ज.. :प् 92 % छप्तेर् {142} :श् अथ द्विचत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः मन्त्रोषधादिः ईश्वर उवाच मन्त्रौषधानि चक्राणि(1) वक्ष्ये सर्वप्रदानि च /अप्_142.001अब्/चौरनाम्नो वर्णगुणो द्विघ्नो मात्राश् चतुर्गुणाः

:e ity āgneye mahāpurāṇe yuddhajayārṇave ṣaṭtriṃśatpadakajñānaṃ nāma ekacatvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || :n 1 yathecchācāranirata iti ja.. :p 92 % chapter {142} :ś atha dvicatvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ mantroṣadhādiḥ īśvara uvāca mantrauṣadhāni cakrāṇi(1) vakṣye sarvapradāni ca /ap_142.001ab/cauranāmno varṇaguṇo dvighno mātrāś caturguṇāḥ

---

142.002cd

नाम्ना हृते भवेच्छेषद्यौरो ऽथ जातकं वदे /अप्_142.002अब्/प्रश्ने ये विषमा वर्णास्ते गर्भे पुत्रजन्मदाः

nāmnā hṛte bhaveccheṣadyauro 'tha jātakaṃ vade /ap_142.002ab/praśne ye viṣamā varṇāste garbhe putrajanmadāḥ

---

142.003cd

नामवर्णैः समैः काणो वामे ऽक्ष्णि विषमैः पुनः /अप्_142.003अब्/दक्षिणाक्षि भवेत् काणं स्त्रीपुन्नामाक्षरस्य च

nāmavarṇaiḥ samaiḥ kāṇo vāme 'kṣṇi viṣamaiḥ punaḥ /ap_142.003ab/dakṣiṇākṣi bhavet kāṇaṃ strīpunnāmākṣarasya ca

---

142.004cd

मात्रावर्णाश् चतुर्निघना वर्णपिण्डे गुणे कृते /अप्_142.004अब्/समे स्त्री विषमे ना स्याद्विशेषे च(2) मृतिः स्त्रियाः

mātrāvarṇāś caturnighanā varṇapiṇḍe guṇe kṛte /ap_142.004ab/same strī viṣame nā syādviśeṣe ca(2) mṛtiḥ striyāḥ

---

142.005cd

प्रथमं रूपशून्ये ऽथ प्रथमं म्रियते पुमान् /अप्_142.005अब्/प्रश्नं सूक्ष्माक्षरैर् गृह्य द्रव्यैर् भागे ऽखिले मतम्

prathamaṃ rūpaśūnye 'tha prathamaṃ mriyate pumān /ap_142.005ab/praśnaṃ sūkṣmākṣarair gṛhya dravyair bhāge 'khile matam

---

142.006cd

शनिचक्रं प्रवक्ष्यामि तस्य दृष्टिं परित्यजेत् /अप्_142.006अब्/राशिस्थः सप्तमे दृष्टिश् चतुर्दशशतेर्धिका

śanicakraṃ pravakṣyāmi tasya dṛṣṭiṃ parityajet /ap_142.006ab/rāśisthaḥ saptame dṛṣṭiś caturdaśaśaterdhikā

---

142.007cd

एकद्व्यष्टद्वादशमः पाददृष्टिश् च तं त्यजेत् /अप्_142.007अब्/दिनाधिपः प्रहरभाक् शेषा यामार्धभागिनः(3)

ekadvyaṣṭadvādaśamaḥ pādadṛṣṭiś ca taṃ tyajet /ap_142.007ab/dinādhipaḥ praharabhāk śeṣā yāmārdhabhāginaḥ(3)

---

142.008cd

:न् 1 मन्त्रौषधादिचक्राणीति घ.. , ञ.. च 2 विशेषेणेति ख.. 3 यामार्धभोगिन इति क.. , ग.. , ङ.. , ज.. च :प् 93 शनिभागन्त्यजेद्युद्धे दिनराहुं वदामि ते /अप्_142.008अब्/रवौ पूर्वे ऽनिले मन्दे गुरौ याम्ये ऽनले भृगौ

:n 1 mantrauṣadhādicakrāṇīti gha.. , ña.. ca 2 viśeṣeṇeti kha.. 3 yāmārdhabhogina iti ka.. , ga.. , ṅa.. , ja.. ca :p 93 śanibhāgantyajedyuddhe dinarāhuṃ vadāmi te /ap_142.008ab/ravau pūrve 'nile mande gurau yāmye 'nale bhṛgau

---

142.009cd

अग्नौ कुजे भवेत् सोम्ये स्थिते राहुर्बुधे सदा /अप्_142.009अब्/फणिराहुस्तु प्रहरमैशे वह्नौ च राक्षसे

agnau kuje bhavet somye sthite rāhurbudhe sadā /ap_142.009ab/phaṇirāhustu praharamaiśe vahnau ca rākṣase

---

142.010cd

वायौ संवेष्टयित्वा च शत्रुं हन्तीशसन्मुखं /अप्_142.010अब्/तिथिराहुं प्रवक्ष्यामि पूर्णिमाग्नेयगोचरे

vāyau saṃveṣṭayitvā ca śatruṃ hantīśasanmukhaṃ /ap_142.010ab/tithirāhuṃ pravakṣyāmi pūrṇimāgneyagocare

---

142.011cd

अमावास्या वायवे च राहुः सम्मुखशत्रुहा /अप्_142.011अब्/काद्या जान्ताः सम्मुखे स्युः साद्या दान्ताश् च दक्षिणे

amāvāsyā vāyave ca rāhuḥ sammukhaśatruhā /ap_142.011ab/kādyā jāntāḥ sammukhe syuḥ sādyā dāntāś ca dakṣiṇe

---

142.012cd

अक्ले त्यजेत् कुजगणान् धाद्या मान्ताश् च पूर्वतः /अप्_142.012अब्/याद्या हान्ता उत्तरे स्युस्तिथिदृष्टिं विवर्जयेत्

akle tyajet kujagaṇān dhādyā māntāś ca pūrvataḥ /ap_142.012ab/yādyā hāntā uttare syustithidṛṣṭiṃ vivarjayet

---

142.013cd

पूर्वाश् च दक्षिणास्तिस्रो रेखा वै मूलभेदके /अप्_142.013अब्/सूर्यराश्यादि संलिख्य दृष्टौ हानिर्जयो ऽन्यथा

pūrvāś ca dakṣiṇāstisro rekhā vai mūlabhedake /ap_142.013ab/sūryarāśyādi saṃlikhya dṛṣṭau hānirjayo 'nyathā

---

142.014cd

विष्टिराहुं प्रवक्ष्यामि अष्टौ रेखास्तु पातयेत् /अप्_142.014अब्/शिवाद्यमं यमाद्वायुं वायोरिन्द्रं ततो ऽम्बुपं

viṣṭirāhuṃ pravakṣyāmi aṣṭau rekhāstu pātayet /ap_142.014ab/śivādyamaṃ yamādvāyuṃ vāyorindraṃ tato 'mbupaṃ

---

142.015cd

नैरृताच्च नयेच्चन्द्रं चन्द्रादग्निं ततो जले /अप्_142.015अब्/जलादीशे चरेद्राहुर्विष्ट्या सह महाबलः

nairṛtācca nayeccandraṃ candrādagniṃ tato jale /ap_142.015ab/jalādīśe caredrāhurviṣṭyā saha mahābalaḥ

---

142.016cd

ऐशान्यां च तृतीयादौ सप्तम्यादौ च याम्यके /अप्_142.016अब्/एवं कृष्णे सिते पक्षे वायौ राहुश् च हन्त्यरीन्

aiśānyāṃ ca tṛtīyādau saptamyādau ca yāmyake /ap_142.016ab/evaṃ kṛṣṇe site pakṣe vāyau rāhuś ca hantyarīn

---

142.017cd

इन्द्रादीन् भैरवादींश् च ब्रह्माण्यादीन् ग्रहादिकान् /अप्_142.017अब्/अष्टाष्टकञ्च पूर्वादौ याम्यादौ वातयोगिनीं

indrādīn bhairavādīṃś ca brahmāṇyādīn grahādikān /ap_142.017ab/aṣṭāṣṭakañca pūrvādau yāmyādau vātayoginīṃ

---

142.018cd

यान्दिशं वहते वायुस्तत्रस्थो घातयेदरीन् /अप्_142.018अब्/दृढीकरणमाख्यास्ये कण्ठे बाह्वादिधारिता

yāndiśaṃ vahate vāyustatrastho ghātayedarīn /ap_142.018ab/dṛḍhīkaraṇamākhyāsye kaṇṭhe bāhvādidhāritā

---

142.019cd

पुष्योद्धृता काण्डलक्ष्यं वारयेत् शरपुङ्खिका /अप्_142.019अब्/ :प् 94 तथा पराजिता पाठा द्वाभ्यां खड्गं निवारयेत्

puṣyoddhṛtā kāṇḍalakṣyaṃ vārayet śarapuṅkhikā /ap_142.019ab/ :p 94 tathā parājitā pāṭhā dvābhyāṃ khaḍgaṃ nivārayet

143.001cd

ओं नमो भगवति वज्रशृङ्खले हन 2 ओं भक्ष 2 ओं खाद ओं अरे रक्तं पिब कपालेन रक्ताक्षि रक्तपटे भस्माङ्गि भस्मलिप्तशरीरे वज्रायुधे वज्राकारनिचिते पूर्वां दिशं बन्ध 2 ओं दक्षिणां दिशम्बन्ध 2 ओं पश्चिमां दिशम्बन्ध 2 उत्तरां दिशम्बन्ध 2 नागान् बन्ध 2 नागपत्नीर्बन्ध 2 ओं असुरान् बन्ध 2 ओं यक्षराक्षसपिशाचान् बन्ध 2 ओं प्रेतभूतगन्धर्वादयो ये केचिदुपद्रवास्तेभ्यो रक्ष 2 ओं ऊर्धवं रक्ष 2 अधा रक्ष 2 ओं क्षुरिक बन्ध 2 ओं ज्वल महाबले घटि 2 ओं मोटि 2 सटावलिवज्जाग्निवज्रप्राकारे हुं फट् ह्रीं ह्रूं श्रीं फट् ह्रीं हः फूं फें फः सर्वग्रहेभ्यः सर्वव्याधिभ्यः सर्वदुष्टोपद्रवेभ्यो ह्रीं अशेषेभ्यो रक्ष 2 ग्रहज्वरादिभूतेषु सर्वकर्मसु योजयेत् //20//अप्_142.020अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे मन्त्रौषधादिर्नाम हि चत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {143} :श् अथ त्रिचत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः कुब्जिकापूजा ईश्वर उवाच कुब्जिकाक्रमपूजाञ्च(1) वक्ष्ये सर्वार्थसाधनीं /अप्_143.001अब्/यया जिताः सुरा देवैः शस्त्राद्यैर् आज्यसंयुतैः

oṃ namo bhagavati vajraśṛṅkhale hana 2 oṃ bhakṣa 2 oṃ khāda oṃ are raktaṃ piba kapālena raktākṣi raktapaṭe bhasmāṅgi bhasmaliptaśarīre vajrāyudhe vajrākāranicite pūrvāṃ diśaṃ bandha 2 oṃ dakṣiṇāṃ diśambandha 2 oṃ paścimāṃ diśambandha 2 uttarāṃ diśambandha 2 nāgān bandha 2 nāgapatnīrbandha 2 oṃ asurān bandha 2 oṃ yakṣarākṣasapiśācān bandha 2 oṃ pretabhūtagandharvādayo ye kecidupadravāstebhyo rakṣa 2 oṃ ūrdhavaṃ rakṣa 2 adhā rakṣa 2 oṃ kṣurika bandha 2 oṃ jvala mahābale ghaṭi 2 oṃ moṭi 2 saṭāvalivajjāgnivajraprākāre huṃ phaṭ hrīṃ hrūṃ śrīṃ phaṭ hrīṃ haḥ phūṃ pheṃ phaḥ sarvagrahebhyaḥ sarvavyādhibhyaḥ sarvaduṣṭopadravebhyo hrīṃ aśeṣebhyo rakṣa 2 grahajvarādibhūteṣu sarvakarmasu yojayet //20//ap_142.020ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe yuddhajayārṇave mantrauṣadhādirnāma hi catvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {143} :ś atha tricatvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ kubjikāpūjā īśvara uvāca kubjikākramapūjāñca(1) vakṣye sarvārthasādhanīṃ /ap_143.001ab/yayā jitāḥ surā devaiḥ śastrādyair ājyasaṃyutaiḥ

---

143.002cd

:न् 1 कुब्जिकाचक्रपूजाच्चेति ख.. , छ.. च :प् 95 मायाबीजं च गुह्याङ्गे षट्कमस्त्रं करे न्यसेत् /अप्_143.002अब्/काली कालीति हृदयं दुष्टचाण्डालिका शिरः

:n 1 kubjikācakrapūjācceti kha.. , cha.. ca :p 95 māyābījaṃ ca guhyāṅge ṣaṭkamastraṃ kare nyaset /ap_143.002ab/kālī kālīti hṛdayaṃ duṣṭacāṇḍālikā śiraḥ

---

143.003cd

ह्रौं स्फें ह स ख क छ ड ओं कारो भैरवः शिखा /अप्_143.003अब्/भेलखी कवचं दूती नेत्राख्या रक्तचण्डिका

hrauṃ spheṃ ha sa kha ka cha ḍa oṃ kāro bhairavaḥ śikhā /ap_143.003ab/bhelakhī kavacaṃ dūtī netrākhyā raktacaṇḍikā

---

143.004cd

ततो गुह्यक्रुञ्जिकास्त्रं मण्डले स्थानके यजेत् /अप्_143.004अब्/अग्नौ कूर्चशिरो रुद्रे नैरृत्ये ऽथ शिखानिले

tato guhyakruñjikāstraṃ maṇḍale sthānake yajet /ap_143.004ab/agnau kūrcaśiro rudre nairṛtye 'tha śikhānile

---

143.005cd

कवचम्मध्यतो नेत्रं अस्त्रन्दिक्षु च मण्डले /अप्_143.005अब्/द्वात्रिंशता कर्णिकायां स्रोंहसक्षमलनववषडसचात्ममन्त्रवीजकं

kavacammadhyato netraṃ astrandikṣu ca maṇḍale /ap_143.005ab/dvātriṃśatā karṇikāyāṃ sroṃhasakṣamalanavavaṣaḍasacātmamantravījakaṃ

---

143.006cd

ब्रह्माणी चैव माहेशो कौमारी वैष्णवी तथा /अप्_143.006अब्/वाराही चैव माहेन्द्री चामुण्डा चण्डिकेन्द्रकात्

brahmāṇī caiva māheśo kaumārī vaiṣṇavī tathā /ap_143.006ab/vārāhī caiva māhendrī cāmuṇḍā caṇḍikendrakāt

---

143.007cd

यजेद्रवलकसहान् शिवेन्दाग्नियमे ऽद्निपे /अप्_143.007अब्/जले तु कुसुममालामद्रिकाणां च पञ्चकं

yajedravalakasahān śivendāgniyame 'dnipe /ap_143.007ab/jale tu kusumamālāmadrikāṇāṃ ca pañcakaṃ

---

143.008cd

जालन्धरं पूर्णगिरिं कामरूपं क्रमाद्यजेत् /अप्_143.008अब्/मरुदेशाग्निनैरृत्ये मध्ये वै वज्रकुब्जिकां

jālandharaṃ pūrṇagiriṃ kāmarūpaṃ kramādyajet /ap_143.008ab/marudeśāgninairṛtye madhye vai vajrakubjikāṃ

---

143.009cd

अनादिविमलः पूज्यः सर्वज्ञविमलस्तुतः /अप्_143.009अब्/प्रसिद्धविमलश्चाथ संयोगविमलस्तुतः

anādivimalaḥ pūjyaḥ sarvajñavimalastutaḥ /ap_143.009ab/prasiddhavimalaścātha saṃyogavimalastutaḥ

---

143.010cd

समयाख्यो ऽथ विमल एतद्विमलपञ्चकं /अप्_143.010अब्/मरुदीशाननैरृत्ये वह्नौ चोत्तरशृङ्गके

samayākhyo 'tha vimala etadvimalapañcakaṃ /ap_143.010ab/marudīśānanairṛtye vahnau cottaraśṛṅgake

---

143.011cd

कुब्जार्थं खिंखिनी षष्ठा सोपन्ना सुस्थिरा तथा /अप्_143.011अब्/रत्नसुन्दरी चैशाने शृङ्गे चाष्टादिनाथकाः

kubjārthaṃ khiṃkhinī ṣaṣṭhā sopannā susthirā tathā /ap_143.011ab/ratnasundarī caiśāne śṛṅge cāṣṭādināthakāḥ

---

143.012cd

मित्र ओडीशषष्ठ्याख्यौ वर्षा अग्न्यम्बुपे ऽनिले /अप्_143.012अब्/भवेद्गगनरत्नं स्याच्चाप्ये कवचरत्नकं

mitra oḍīśaṣaṣṭhyākhyau varṣā agnyambupe 'nile /ap_143.012ab/bhavedgaganaratnaṃ syāccāpye kavacaratnakaṃ

---

143.013cd

:प् 96 ब्रुं मर्त्यः पञ्चनामाख्यो(1) मरुदीशानवह्निगः /अप्_143.013अब्/याम्याग्नेये पञ्चरत्नं ज्येष्ठा रौद्री तथान्तिका

:p 96 bruṃ martyaḥ pañcanāmākhyo(1) marudīśānavahnigaḥ /ap_143.013ab/yāmyāgneye pañcaratnaṃ jyeṣṭhā raudrī tathāntikā

---

143.014cd

तिस्रो ह्य् आसां महावृद्धाः पञ्चप्रणवतो ऽखिलाः /अप्_143.014अब्/सप्तविंशत्यष्टविंशभेदात् सम्पूजनं द्विधा

tisro hy āsāṃ mahāvṛddhāḥ pañcapraṇavato 'khilāḥ /ap_143.014ab/saptaviṃśatyaṣṭaviṃśabhedāt sampūjanaṃ dvidhā

---

143.015cd

ओं ऐं गूं क्रमगणपतिं प्रणवं वटुकं यजेत् /अप्_143.015अब्/चतुरस्रे मण्डले च दक्षिणे गणपं यजेत्

oṃ aiṃ gūṃ kramagaṇapatiṃ praṇavaṃ vaṭukaṃ yajet /ap_143.015ab/caturasre maṇḍale ca dakṣiṇe gaṇapaṃ yajet

---

143.016cd

वामे च वटुकं कोणे गुरून् सोडशनाथकान् /अप्_143.016अब्/वायव्यादौ चाष्ट दश प्रतिषट्कोणके ततः

vāme ca vaṭukaṃ koṇe gurūn soḍaśanāthakān /ap_143.016ab/vāyavyādau cāṣṭa daśa pratiṣaṭkoṇake tataḥ

---

143.017cd

ब्रह्माद्याश्चाष्ट परितस्तन्मध्ये च नवात्मकः /अप्_143.017अब्/कुब्जिका कुलटा चैव क्रमपूजा तु सर्वदा

brahmādyāścāṣṭa paritastanmadhye ca navātmakaḥ /ap_143.017ab/kubjikā kulaṭā caiva kramapūjā tu sarvadā

144.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे कुब्जिकाक्रमपूजा नाम त्रिचत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {144} :श् अथ चतुश् चत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः कुब्जिकापूजा ईश्वर उवाच श्रीमतीं कुब्जिकां वक्ष्ये धर्मार्थादिजयप्रदां /अप्_144.001अब्/पूजयेन्मूलमन्त्रेण परिवारयुतेन वा

:e ity āgneye mahāpurāṇe yuddhajayārṇave kubjikākramapūjā nāma tricatvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {144} :ś atha catuś catvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ kubjikāpūjā īśvara uvāca śrīmatīṃ kubjikāṃ vakṣye dharmārthādijayapradāṃ /ap_144.001ab/pūjayenmūlamantreṇa parivārayutena vā

---

144.002cd

ओं ऐं ह्रौं श्रीं खैं ह्रें हसक्षमलचवयम्भगवति अम्बिके ह्रां ह्रीं क्ष्रीं क्षौं क्ष्रूं क्रीं कुब्जिके ह्रां ओं ङञनणमे अघोरमुखि व्रां छ्रां :न् 1 खं मृत्यौ वुञ्चनामाख्य इति ज.. :प् 97 छीं किलि 2 क्षौं विच्चे ख्यों श्रीं क्रों ओं ह्रों ऐं वज्रकुब्जिनि(1) स्त्रीं त्रैलोक्यकर्षिणि ह्रीं कामाङ्गद्राविणि ह्रीं स्त्रीं महाक्षोभकारिणि ऐं ह्रीं क्ष्रीं ऐं ह्रों श्रीं फें क्षौं नमो भगवति क्ष्रौं कुब्जिके ह्रों ह्रों क्रैं ङञणनमे अघोरमुखि छ्रांछां विच्चे ओं किलि 2 कृत्वा कराङ्गन्यासञ्च सन्ध्यावन्दनमाचरेत् /अप्_144.002अब्/वामा ज्येष्ठा तथा रौद्रीं सन्ध्यात्रयमनुक्रमात्

oṃ aiṃ hrauṃ śrīṃ khaiṃ hreṃ hasakṣamalacavayambhagavati ambike hrāṃ hrīṃ kṣrīṃ kṣauṃ kṣrūṃ krīṃ kubjike hrāṃ oṃ ṅañanaṇame aghoramukhi vrāṃ chrāṃ :n 1 khaṃ mṛtyau vuñcanāmākhya iti ja.. :p 97 chīṃ kili 2 kṣauṃ vicce khyoṃ śrīṃ kroṃ oṃ hroṃ aiṃ vajrakubjini(1) strīṃ trailokyakarṣiṇi hrīṃ kāmāṅgadrāviṇi hrīṃ strīṃ mahākṣobhakāriṇi aiṃ hrīṃ kṣrīṃ aiṃ hroṃ śrīṃ pheṃ kṣauṃ namo bhagavati kṣrauṃ kubjike hroṃ hroṃ kraiṃ ṅañaṇaname aghoramukhi chrāṃchāṃ vicce oṃ kili 2 kṛtvā karāṅganyāsañca sandhyāvandanamācaret /ap_144.002ab/vāmā jyeṣṭhā tathā raudrīṃ sandhyātrayamanukramāt

---

144.003cd

कुलवागीशि विद्महे महाकालीति धीमहि ।
तन्नः कौली प्रचोदयात् मन्त्राः पञ्च प्रणवाद्याः पादुकां पूजयामि च /अप्_144.003अब्/मध्ये नाम चतुर्थ्यन्तं द्विनवात्मकवीजकाः

kulavāgīśi vidmahe mahākālīti dhīmahi |
tannaḥ kaulī pracodayāt mantrāḥ pañca praṇavādyāḥ pādukāṃ pūjayāmi ca /ap_144.003ab/madhye nāma caturthyantaṃ dvinavātmakavījakāḥ

---

144.004cd

नमोन्ता वाथ षष्ट्या तु सर्वे ज्ञेया वदामि तान् /अप्_144.004अब्/कौलीशनाथः सुकला जन्मतः कुब्जिका ततः

namontā vātha ṣaṣṭyā tu sarve jñeyā vadāmi tān /ap_144.004ab/kaulīśanāthaḥ sukalā janmataḥ kubjikā tataḥ

---

144.005cd

श्रीकण्ठनाथः कौलेशो गगनानन्दनाथकः /अप्_144.005अब्/चटुला देवी मैत्रीशी कराली तूर्णनाथकः

śrīkaṇṭhanāthaḥ kauleśo gaganānandanāthakaḥ /ap_144.005ab/caṭulā devī maitrīśī karālī tūrṇanāthakaḥ

---

144.006cd

अतलदेवी श्रीचन्द्रा देवीत्यन्तास्ततस्त्विमे /अप्_144.006अब्/भगात्मपुङ्गणदेवमोहनीं पादुकां यजेत्

ataladevī śrīcandrā devītyantāstatastvime /ap_144.006ab/bhagātmapuṅgaṇadevamohanīṃ pādukāṃ yajet

---

144.007cd

अतीतभुवनानन्दरत्नाढ्यां पादुकां यजेत् /अप्_144.007अब्/ब्रह्मज्ञानाथ कमला परमा विद्यया सह

atītabhuvanānandaratnāḍhyāṃ pādukāṃ yajet /ap_144.007ab/brahmajñānātha kamalā paramā vidyayā saha

---

144.008cd

विद्यादेवीगुरुशुद्धिस्त्रिशुद्धिं प्रवदामि ते /अप्_144.008अब्/गगनश् चटुली चात्मा पद्मानन्दो मणिः कला

vidyādevīguruśuddhistriśuddhiṃ pravadāmi te /ap_144.008ab/gaganaś caṭulī cātmā padmānando maṇiḥ kalā

---

144.009cd

:न् 1 वह्निकुब्जिनि इति ख.. , छ.. च :प् 98 कमलो माणिक्यकण्ठो गगनः कुमुदस्ततः /अप्_144.009अब्/श्रीपद्मो भैरवानन्दो देवः कमल इत्य् अतः

:n 1 vahnikubjini iti kha.. , cha.. ca :p 98 kamalo māṇikyakaṇṭho gaganaḥ kumudastataḥ /ap_144.009ab/śrīpadmo bhairavānando devaḥ kamala ity ataḥ

---

144.010cd

शिवो भवो ऽथ कृष्णश् च नवसिद्धाश् च षोडश /अप्_144.010अब्/चन्द्रपूरो ऽथ गुल्मश् च शुभः कामो ऽतिमुक्तकः(1)

śivo bhavo 'tha kṛṣṇaś ca navasiddhāś ca ṣoḍaśa /ap_144.010ab/candrapūro 'tha gulmaś ca śubhaḥ kāmo 'timuktakaḥ(1)

---

144.011cd

कण्ठो वीरः(2) प्रयोगो ऽथ कुशलो देवभोगकः /अप्_144.011अब्/विश्वदेवः खड्गदेवो रुद्रो धातासिरेव च

kaṇṭho vīraḥ(2) prayogo 'tha kuśalo devabhogakaḥ /ap_144.011ab/viśvadevaḥ khaḍgadevo rudro dhātāsireva ca

---

144.012cd

मुद्रास्फीटी वंशपूरो भोजः षोडश सिद्धकाः /अप्_144.012अब्/समयान्यस्तु देहस्तु षोढान्यासेन यन्त्रितः

mudrāsphīṭī vaṃśapūro bhojaḥ ṣoḍaśa siddhakāḥ /ap_144.012ab/samayānyastu dehastu ṣoḍhānyāsena yantritaḥ

---

144.013cd

प्रक्षिप्य मण्डले पुष्पं मण्डलान्यथ पूजयेत् /अप्_144.013अब्/अनन्तञ्च महान्तञ्च सर्वदा शिवपादुकां

prakṣipya maṇḍale puṣpaṃ maṇḍalānyatha pūjayet /ap_144.013ab/anantañca mahāntañca sarvadā śivapādukāṃ

---

144.014cd

महाव्याप्तिश् च शून्यञ्च पञ्चतत्त्वात्ममण्डलं /अप्_144.014अब्/श्रीकण्ठनाथपादुकां शङ्करानन्तकौ यजेत्

mahāvyāptiś ca śūnyañca pañcatattvātmamaṇḍalaṃ /ap_144.014ab/śrīkaṇṭhanāthapādukāṃ śaṅkarānantakau yajet

---

144.015cd

सदाशिवः पिङ्गलश् च भृग्वानन्दश् च नाथकः /अप्_144.015अब्/लाङ्गूलानन्दसंवर्तौ मण्डलस्थानके यजेत्

sadāśivaḥ piṅgalaś ca bhṛgvānandaś ca nāthakaḥ /ap_144.015ab/lāṅgūlānandasaṃvartau maṇḍalasthānake yajet

---

144.016cd

नैरृत्ये श्रीमहकालः पिनाकी च महेन्द्रकः /अप्_144.016अब्/खड्गो भुजङ्गो वाणश् च अघासिः शब्दको वशः

nairṛtye śrīmahakālaḥ pinākī ca mahendrakaḥ /ap_144.016ab/khaḍgo bhujaṅgo vāṇaś ca aghāsiḥ śabdako vaśaḥ

---

144.017cd

आज्ञारूपो नन्दरूपो बलिन्दत्वा क्रमं यजेत् /अप्_144.017अब्/ ह्रीं खं खं हूं सौं वटुकाय अरु 2 अर्घं पुष्पं धूपं दीपंगन्धं बलिं पूजां गृह्ण 2 नमस्तुभ्यं ।
ओं ह्रां ह्रीं ह्रूं क्षें क्षेत्रपालाय अवतर 2 महाकपिलजटाभार भास्वरत्रिनेत्रज्वालामुख एह्येहि गन्ह्दपुष्पबलिपूजां गृह्ण 2 खः खः ओं कः ओं लः ओं महाडामराधिपतये(3) स्वाहा :न् 1 कामो ऽथ मुक्तक इति ज.. , छ.. , ञ.. च 2 वटो वीर इति ज.. , छ.. च 3 प्रमथाधिपतये इति ङ.. ।
महामायाधिपतये इति ज.. :प् 99 बलिशेषे ऽथ यजेत् ह्रीं ह्रूं हां श्रीं वै त्रिकूटकं

ājñārūpo nandarūpo balindatvā kramaṃ yajet /ap_144.017ab/ hrīṃ khaṃ khaṃ hūṃ sauṃ vaṭukāya aru 2 arghaṃ puṣpaṃ dhūpaṃ dīpaṃgandhaṃ baliṃ pūjāṃ gṛhṇa 2 namastubhyaṃ |
oṃ hrāṃ hrīṃ hrūṃ kṣeṃ kṣetrapālāya avatara 2 mahākapilajaṭābhāra bhāsvaratrinetrajvālāmukha ehyehi ganhdapuṣpabalipūjāṃ gṛhṇa 2 khaḥ khaḥ oṃ kaḥ oṃ laḥ oṃ mahāḍāmarādhipataye(3) svāhā :n 1 kāmo 'tha muktaka iti ja.. , cha.. , ña.. ca 2 vaṭo vīra iti ja.. , cha.. ca 3 pramathādhipataye iti ṅa.. |
mahāmāyādhipataye iti ja.. :p 99 baliśeṣe 'tha yajet hrīṃ hrūṃ hāṃ śrīṃ vai trikūṭakaṃ

---

144.018cd

वामे च दक्षिणे ह्य् अग्रे याम्ये निशानाथपादुकाः /अप्_144.018अब्/दक्षे तमोरिनाथस्य हग्रे कालानलस्य च

vāme ca dakṣiṇe hy agre yāmye niśānāthapādukāḥ /ap_144.018ab/dakṣe tamorināthasya hagre kālānalasya ca

---

144.019cd

उड्डियाणं जालन्धरं पूर्णं वै कामरुपकं /अप्_144.019अब्/गगनानन्ददेवञ्च स्वर्गानन्दं सवर्गकं(1)

uḍḍiyāṇaṃ jālandharaṃ pūrṇaṃ vai kāmarupakaṃ /ap_144.019ab/gaganānandadevañca svargānandaṃ savargakaṃ(1)

---

144.020cd

परमानन्ददेवञ्च(2) सत्यानन्दस्य पादुकां(3) /अप्_144.020अब्/नागानन्दञ्च वर्गाख्यमुक्तान्ते रत्नपञ्चकं

paramānandadevañca(2) satyānandasya pādukāṃ(3) /ap_144.020ab/nāgānandañca vargākhyamuktānte ratnapañcakaṃ

---

144.021cd

सौम्ये शिवे यजेत् षट्कं सुरनाथस्य पादुकां /अप्_144.021अब्/श्रीमत्समयकोटीशं विद्याकोटीश्वरं यजेत्

saumye śive yajet ṣaṭkaṃ suranāthasya pādukāṃ /ap_144.021ab/śrīmatsamayakoṭīśaṃ vidyākoṭīśvaraṃ yajet

---

144.022cd

कोटीशं विन्दुकोटीशं सिद्धकोटीश्वरन्तथा /अप्_144.022अब्/सिद्धचतुष्कमाग्नेय्यां अमरीशेश्वरं यजेत्

koṭīśaṃ vindukoṭīśaṃ siddhakoṭīśvarantathā /ap_144.022ab/siddhacatuṣkamāgneyyāṃ amarīśeśvaraṃ yajet

---

144.023cd

चक्रीशनाथं कुरुङ्गेशं वृत्रेशञ्चन्द्रनाथकं(4) /अप्_144.023अब्/यजेद्गन्धादिभिश् चैतान् याम्ये विमलपञ्चकं

cakrīśanāthaṃ kuruṅgeśaṃ vṛtreśañcandranāthakaṃ(4) /ap_144.023ab/yajedgandhādibhiś caitān yāmye vimalapañcakaṃ

---

144.024cd

यजेदनादिविमलं सर्वज्ञविमलं ततः /अप्_144.024अब्/यजेद्योगीशविमलं सिद्धाख्यं समयाख्यकं

yajedanādivimalaṃ sarvajñavimalaṃ tataḥ /ap_144.024ab/yajedyogīśavimalaṃ siddhākhyaṃ samayākhyakaṃ

---

144.025cd

नैऋत्ये चतुरो देवान्(5) जयेत् कन्दर्पनाथकं /अप्_144.025अब्/पूर्वाः शक्तीश् च सर्वाश् च(6) कुब्जिकापादुकां यजेत्

naiṛtye caturo devān(5) jayet kandarpanāthakaṃ /ap_144.025ab/pūrvāḥ śaktīś ca sarvāś ca(6) kubjikāpādukāṃ yajet

---

144.026cd

:न् 1 स्वर्गानन्दञ्च देवकमिति घ.. , ञ.. च 2 पन्नगानन्ददेवञ्चेति ञ.. ।
पवनानन्ददेवञ्चेति ज.. 3 मर्त्यानन्दस्य पादुकामिति ख.. , ग.. , ङ.. , झ.. , ज.. च 4 भूतोशं मन्त्रनायकमिति ज.. ।
भूतीशं मन्त्रनायकमिति ञ.. 5 चतुरो वेदानिति ख.. , छ.. , ज.. च 6 पूर्वान् सशक्तीन् सर्वांश्चेति ज.. , ञ.. च :प् 100 नवातम्केन मन्त्रेण पञ्चप्रणवकेन वा /अप्_144.026अब्/सहस्राक्षमनवद्यं विष्णुं शिवं सदा यजेत्(1)

:n 1 svargānandañca devakamiti gha.. , ña.. ca 2 pannagānandadevañceti ña.. |
pavanānandadevañceti ja.. 3 martyānandasya pādukāmiti kha.. , ga.. , ṅa.. , jha.. , ja.. ca 4 bhūtośaṃ mantranāyakamiti ja.. |
bhūtīśaṃ mantranāyakamiti ña.. 5 caturo vedāniti kha.. , cha.. , ja.. ca 6 pūrvān saśaktīn sarvāṃśceti ja.. , ña.. ca :p 100 navātamkena mantreṇa pañcapraṇavakena vā /ap_144.026ab/sahasrākṣamanavadyaṃ viṣṇuṃ śivaṃ sadā yajet(1)

---

144.027cd

पूर्वाच्छिवान्तं ब्रह्मादि ब्रह्माणी च महेश्वरी /अप्_144.027अब्/कौमारी वैष्णवी चैव वाराही शक्रशक्तिका

pūrvācchivāntaṃ brahmādi brahmāṇī ca maheśvarī /ap_144.027ab/kaumārī vaiṣṇavī caiva vārāhī śakraśaktikā

---

144.028cd

चामुण्डा च महालक्ष्मीः पूर्वादीशान्तमर्चयेत् /अप्_144.028अब्/डाकिनी राकिनी पूज्या लाकिनी काकिनी तथा

cāmuṇḍā ca mahālakṣmīḥ pūrvādīśāntamarcayet /ap_144.028ab/ḍākinī rākinī pūjyā lākinī kākinī tathā

---

144.029cd

शाकिनी याकिनी पूज्या वायव्यादुग्रषट्षु च /अप्_144.029अब्/यजेद् ध्यात्वा ततो देवीं द्वात्रिंशद्वर्णकात्मकां

śākinī yākinī pūjyā vāyavyādugraṣaṭṣu ca /ap_144.029ab/yajed dhyātvā tato devīṃ dvātriṃśadvarṇakātmakāṃ

---

144.030cd

पञ्चप्रणवकेनापि ह्रीं कारेणाथवा यजेत् /अप्_144.030अब्/नीलोत्पलदलश्यामा षड्वक्त्रा(2) षट्प्रकारिका

pañcapraṇavakenāpi hrīṃ kāreṇāthavā yajet /ap_144.030ab/nīlotpaladalaśyāmā ṣaḍvaktrā(2) ṣaṭprakārikā

---

144.031cd

चिच्छक्तिक्तिरष्टादशाख्या बाहुद्वादशसंयुता /अप्_144.031अब्/सिंहासनसुखासीना प्रेतपद्मोपरिस्थिता

cicchaktiktiraṣṭādaśākhyā bāhudvādaśasaṃyutā /ap_144.031ab/siṃhāsanasukhāsīnā pretapadmoparisthitā

---

144.032cd

कुलकोटिसहस्राढ्या कर्कोटो मेखलास्थितः /अप्_144.032अब्/तक्षकेणोपरिष्टाच्च गले हारश् च वासुकिः

kulakoṭisahasrāḍhyā karkoṭo mekhalāsthitaḥ /ap_144.032ab/takṣakeṇopariṣṭācca gale hāraś ca vāsukiḥ

---

144.033cd

कुलिकः कर्णयोर्यस्याः कूर्मः कुण्डलमण्डलहः /अप्_144.033अब्/भ्रुवोः पद्मो मकापद्मो वामे नागः कपालकः

kulikaḥ karṇayoryasyāḥ kūrmaḥ kuṇḍalamaṇḍalahḥ /ap_144.033ab/bhruvoḥ padmo makāpadmo vāme nāgaḥ kapālakaḥ

---

144.034cd

अक्षसूत्रञ्च खट्वाङ्गं शङ्कं पुस्तञ्च दक्षिणे /अप्_144.034अब्/त्रिशूलन्तदर्पणं खड्गं रत्नमालाङ्कुशन्धनुः(3)

akṣasūtrañca khaṭvāṅgaṃ śaṅkaṃ pustañca dakṣiṇe /ap_144.034ab/triśūlantadarpaṇaṃ khaḍgaṃ ratnamālāṅkuśandhanuḥ(3)

---

144.035cd

श्वेतमूर्ध्वमुखन्देव्या ऊर्ध्वश्वेतन्तथापरं /अप्_144.035अब्/पूर्वास्यं पाण्डरं क्रोधि दक्षिणं कृष्णवर्णकं

śvetamūrdhvamukhandevyā ūrdhvaśvetantathāparaṃ /ap_144.035ab/pūrvāsyaṃ pāṇḍaraṃ krodhi dakṣiṇaṃ kṛṣṇavarṇakaṃ

---

144.036cd

:न् 1 सदाशिवं स्वयं यजेदिति ङ.. , छ.. , ज.. च 2 षड्वर्णेति ज.. 3 वनमालङ्कुशं धनुरिति घ.. , ङ.. च :प् 101 हिमकुन्देन्दभं सौम्यं ब्रह्मा पादतले स्थितः /अप्_144.036अब्/विष्णुस्तु जघने रुद्रो हृदि कण्ठे तथेश्वरः

:n 1 sadāśivaṃ svayaṃ yajediti ṅa.. , cha.. , ja.. ca 2 ṣaḍvarṇeti ja.. 3 vanamālaṅkuśaṃ dhanuriti gha.. , ṅa.. ca :p 101 himakundendabhaṃ saumyaṃ brahmā pādatale sthitaḥ /ap_144.036ab/viṣṇustu jaghane rudro hṛdi kaṇṭhe tatheśvaraḥ

---

144.037cd

सदाशिवो ललाटे स्याच्छिवस्तस्योर्ध्वतः स्थितः /अप्_144.037अब्/आघूर्णिता कुब्जिकैवन्ध्येया पूजादिकर्मसु

sadāśivo lalāṭe syācchivastasyordhvataḥ sthitaḥ /ap_144.037ab/āghūrṇitā kubjikaivandhyeyā pūjādikarmasu

145.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे कुब्जिकापूजा नाम चतुश् चत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {145} :श् अथ पञ्चचत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः मालिनीनानामन्त्राः ईश्वर उवाच नानामन्त्रान् प्रवक्ष्यामि षोढान्यासपुरःसरम् /अप्_145.001अब्/न्यासस्त्रिधा तु षोढा स्युः शाक्तशाम्भवयामलाः

:e ity āgneye mahāpurāṇe yuddhajayārṇave kubjikāpūjā nāma catuś catvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {145} :ś atha pañcacatvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ mālinīnānāmantrāḥ īśvara uvāca nānāmantrān pravakṣyāmi ṣoḍhānyāsapuraḥsaram /ap_145.001ab/nyāsastridhā tu ṣoḍhā syuḥ śāktaśāmbhavayāmalāḥ

---

145.002cd

शाम्भवे शब्दराशिः षट्षोडशग्रन्थिरूपवान्(1) /अप्_145.002अब्/त्रिविद्या तद्ग्रहो न्यासस्त्रितत्त्वात्माभिधानकः

śāmbhave śabdarāśiḥ ṣaṭṣoḍaśagranthirūpavān(1) /ap_145.002ab/trividyā tadgraho nyāsastritattvātmābhidhānakaḥ

---

145.003cd

चतुर्थो वनमालायाः श्लोकद्वादशरूपवान् /अप्_145.003अब्/पञ्चमो रत्नपञ्चात्मा नवात्मा षष्ठ ईरितः

caturtho vanamālāyāḥ ślokadvādaśarūpavān /ap_145.003ab/pañcamo ratnapañcātmā navātmā ṣaṣṭha īritaḥ

---

145.005cd

शाक्ते पक्षे च मालिन्यास्त्रिविद्यात्मा द्वितीयकः /अप्_145.004अब्/ :न् 1 षोडशप्रतिरूपवानिति झ.. :प् 102 अधोर्यष्टकरूपो ऽन्यो द्वादशाङ्गश् चतुर्थकः /अप्_145.004अब्/पञ्चमस्तु षडङ्गः स्याच्छक्तिश्चान्यास्त्रचण्डिका(1) /अप्_145.005अब्/क्रीं ह्रौं क्लीं श्रीं क्रूं फट् त्रयं स्यात्तुर्याख्यंसर्वसाधकं(2)

śākte pakṣe ca mālinyāstrividyātmā dvitīyakaḥ /ap_145.004ab/ :n 1 ṣoḍaśapratirūpavāniti jha.. :p 102 adhoryaṣṭakarūpo 'nyo dvādaśāṅgaś caturthakaḥ /ap_145.004ab/pañcamastu ṣaḍaṅgaḥ syācchaktiścānyāstracaṇḍikā(1) /ap_145.005ab/krīṃ hrauṃ klīṃ śrīṃ krūṃ phaṭ trayaṃ syātturyākhyaṃsarvasādhakaṃ(2)

---

145.006cd

मालिन्या नादिकान्तं स्यात् नादिनी च शिखा स्मृता /अप्_145.006अब्/अग्रसेनी(3) शिरसि स्यात् शिरोमालानिवृत्तिः शः

mālinyā nādikāntaṃ syāt nādinī ca śikhā smṛtā /ap_145.006ab/agrasenī(3) śirasi syāt śiromālānivṛttiḥ śaḥ

---

145.007cd

ट शान्तिश् च शिरो भूयाच् चामुण्डा च त्रिनेत्रगा /अप्_145.007अब्/ढ प्रियदृष्टिर्द्विनेत्रे च नासागा गुह्यशक्तिनी

ṭa śāntiś ca śiro bhūyāc cāmuṇḍā ca trinetragā /ap_145.007ab/ḍha priyadṛṣṭirdvinetre ca nāsāgā guhyaśaktinī

---

145.008cd

न नारायणी द्विकर्णे च दक्षकर्णे त मोहनौ /अप्_145.008अब्/ज प्रज्ञा वामकर्नस्था वक्त्रे च वज्रिणी स्मृता

na nārāyaṇī dvikarṇe ca dakṣakarṇe ta mohanau /ap_145.008ab/ja prajñā vāmakarnasthā vaktre ca vajriṇī smṛtā

---

145.009cd

क कराली दक्षदंष्ट्रा वामांसा ख कपालिनी /अप्_145.009अब्/ग शिवा ऊर्ध्वदंष्ट्रा स्याद् घ घोरा वामदंष्ट्रिका

ka karālī dakṣadaṃṣṭrā vāmāṃsā kha kapālinī /ap_145.009ab/ga śivā ūrdhvadaṃṣṭrā syād gha ghorā vāmadaṃṣṭrikā

---

145.010cd

उ शिखा दन्तविन्यासा ई माया जिह्वया स्मृता /अप्_145.010अब्/अ स्यान्नागेश्वरी वाचि व कण्ठे शिखिवाहिनी

u śikhā dantavinyāsā ī māyā jihvayā smṛtā /ap_145.010ab/a syānnāgeśvarī vāci va kaṇṭhe śikhivāhinī

---

145.011cd

भ भीषणी दक्षस्कन्धे वायुवेगा म वामके /अप्_145.011अब्/डनामा दक्षबाहौ तु ढ वामे च विनायका

bha bhīṣaṇī dakṣaskandhe vāyuvegā ma vāmake /ap_145.011ab/ḍanāmā dakṣabāhau tu ḍha vāme ca vināyakā

---

145.012cd

प पूर्णिमा द्विहस्ते तु ओकाराद्यङ्गुलीयके /अप्_145.012अब्/अं दर्शनी वामाङ्गुल्य अः स्यात्सञ्जीवनी करे

pa pūrṇimā dvihaste tu okārādyaṅgulīyake /ap_145.012ab/aṃ darśanī vāmāṅgulya aḥ syātsañjīvanī kare

---

145.013cd

ट कपालिनी कपालं शूलदण्डे त दीपनी /अप्_145.013अब्/त्रिशूले ज जयन्ती स्याद्वृद्धिर्यः साधनी(4) स्मृता

ṭa kapālinī kapālaṃ śūladaṇḍe ta dīpanī /ap_145.013ab/triśūle ja jayantī syādvṛddhiryaḥ sādhanī(4) smṛtā

---

145.014cd

:न् 1 शक्तिः स्याद्या विवर्णिका इति ज.. ।
शक्तिश्चान्या त्रिखण्डिकेति ञ.. 2 फटत्रयं स्यात् तर्युद्धे सर्वसाद्धकमिति ख.. , छ.. च 3 खश्वसनीति ख.. , छ.. च 4 पावनीति ज.. , ञ.. च :प् 103 जीवे श परमाख्या स्याद् ह प्राणे चाम्बिका स्मृता /अप्_145.014अब्/दक्षस्तने छ शरीरा न वामे पूतना स्तने

:n 1 śaktiḥ syādyā vivarṇikā iti ja.. |
śaktiścānyā trikhaṇḍiketi ña.. 2 phaṭatrayaṃ syāt taryuddhe sarvasāddhakamiti kha.. , cha.. ca 3 khaśvasanīti kha.. , cha.. ca 4 pāvanīti ja.. , ña.. ca :p 103 jīve śa paramākhyā syād ha prāṇe cāmbikā smṛtā /ap_145.014ab/dakṣastane cha śarīrā na vāme pūtanā stane

---

145.015cd

अ स्तनक्षीरा आ मोटो लम्बोदर्युदरे च थ /अप्_145.015अब्/नाभौ संहारिका क्ष स्यान् महाकाली नितम्बम

a stanakṣīrā ā moṭo lambodaryudare ca tha /ap_145.015ab/nābhau saṃhārikā kṣa syān mahākālī nitambama

---

145.016cd

गुह्ये स कुसुममाला ष शुक्रे शुक्रदेविका /अप्_145.016अब्/उरुद्वये त तारास्याह ज्ञाना दक्षजानुनि

guhye sa kusumamālā ṣa śukre śukradevikā /ap_145.016ab/urudvaye ta tārāsyāha jñānā dakṣajānuni

---

145.017cd

वामे स्यादौ क्रियाशक्तिरो गायत्री च जङ्घगा /अप्_145.017अब्/ओ सावित्री वामजङ्घा दक्षे दो दोहनी पदे

vāme syādau kriyāśaktiro gāyatrī ca jaṅghagā /ap_145.017ab/o sāvitrī vāmajaṅghā dakṣe do dohanī pade

---

145.018cd

फ फेत्कारी वामपादे नवात्मा मालिनी मनुः /अप्_145.018अब्/अ श्रीकण्ठः शिखायां स्यादावक्त्रे स्यादनन्तकः

pha phetkārī vāmapāde navātmā mālinī manuḥ /ap_145.018ab/a śrīkaṇṭhaḥ śikhāyāṃ syādāvaktre syādanantakaḥ

---

145.019cd

इ सूक्ष्मो दक्षनेत्रे स्यादी त्रिमूर्तिस्तु वामके /अप्_145.019अब्/उ दक्षकर्णे ऽमरौश ऊ कर्णेर्घांशको ऽपरे

i sūkṣmo dakṣanetre syādī trimūrtistu vāmake /ap_145.019ab/u dakṣakarṇe 'marauśa ū karṇerghāṃśako 'pare

---

145.020cd

ऋ भाषभूतिर्नासाग्रे वामनासा तिथीश ऋ /अप्_145.020अब्/ळ् स्थाणुर्दक्षगण्डे स्याद्वामगण्डे हरश् च ॡ

ṛ bhāṣabhūtirnāsāgre vāmanāsā tithīśa ṛ /ap_145.020ab/ḷ sthāṇurdakṣagaṇḍe syādvāmagaṇḍe haraś ca ḹ

---

145.021cd

कटीशो दन्तपङ्क्तावे भूतीशश्चोर्ध्वदन्त ऐ /अप्_145.021अब्/सद्योजात ओ अधरे ऊर्ध्वौष्ठे ऽनुग्रहीश औ

kaṭīśo dantapaṅktāve bhūtīśaścordhvadanta ai /ap_145.021ab/sadyojāta o adhare ūrdhvauṣṭhe 'nugrahīśa au

---

145.022cd

अं क्रूरो घाटकायां स्यादः महासेनजिह्वया /अप्_145.022अब्/क क्रोधीशो दक्षस्कन्धे खश् चण्डीशश् च बाहुषु

aṃ krūro ghāṭakāyāṃ syādaḥ mahāsenajihvayā /ap_145.022ab/ka krodhīśo dakṣaskandhe khaś caṇḍīśaś ca bāhuṣu

---

145.023cd

पञ्चान्तकः कूर्परे गो घ शिखी दक्षकङ्गणे /अप्_145.023अब्/ङ एकपादश्चाङ्गुल्यो तामस्कन्धे च कूर्मकः

pañcāntakaḥ kūrpare go gha śikhī dakṣakaṅgaṇe /ap_145.023ab/ṅa ekapādaścāṅgulyo tāmaskandhe ca kūrmakaḥ

---

145.024cd

छ एकनेत्रो बाहौ स्याच्चतुर्वक्त्रो ज कूर्परे /अप्_145.024अब्/झ राजसः कङ्कणगः ञः सर्वकामदो ऽङ्गुली

cha ekanetro bāhau syāccaturvaktro ja kūrpare /ap_145.024ab/jha rājasaḥ kaṅkaṇagaḥ ñaḥ sarvakāmado 'ṅgulī

---

145.025cd

ट स्प्मेशो नितम्बे स्याद्दक्ष ऊरुर्ठ लाङ्गली /अप्_145.025अब्/ :प् 104 ड दारुको दक्षजानौ जङ्घा ढो ऽर्धजलेश्वरः

ṭa spmeśo nitambe syāddakṣa ūrurṭha lāṅgalī /ap_145.025ab/ :p 104 ḍa dāruko dakṣajānau jaṅghā ḍho 'rdhajaleśvaraḥ

---

145.026cd

ण उमाकान्तको ऽङ्गुल्यस्त आषाढो नितम्बके /अप्_145.026अब्/थ दण्डी वाम ऊरौ स्याद्द भिदो वामजानुनि

ṇa umākāntako 'ṅgulyasta āṣāḍho nitambake /ap_145.026ab/tha daṇḍī vāma ūrau syādda bhido vāmajānuni

---

145.027cd

ध मीनो वामजङ्घायान्न मेषश् चरणाङ्गुली /अप्_145.027अब्/प लोहितो दक्षकुक्षौ फ शिखी वामकुक्षिगः

dha mīno vāmajaṅghāyānna meṣaś caraṇāṅgulī /ap_145.027ab/pa lohito dakṣakukṣau pha śikhī vāmakukṣigaḥ

---

145.028cd

ब गलण्डः पृष्ठवंशे भो नाभौ च द्विरण्डकः /अप्_145.028अब्/म महाकालो हृदये य वाणीशस्त्वविस्मृतः(1)

ba galaṇḍaḥ pṛṣṭhavaṃśe bho nābhau ca dviraṇḍakaḥ /ap_145.028ab/ma mahākālo hṛdaye ya vāṇīśastvavismṛtaḥ(1)

---

145.029cd

र रक्ते स्याद्भुजङ्गे शो ल पिनाकी च मांसके /अप्_145.029अब्/व खड्गीशः स्वात्मनि स्याद्वकश्चाथिनि शः स्मृतः

ra rakte syādbhujaṅge śo la pinākī ca māṃsake /ap_145.029ab/va khaḍgīśaḥ svātmani syādvakaścāthini śaḥ smṛtaḥ

---

145.030cd

ष श्वेतश् चैव मज्जायां स भृगुः शुक्रधातुके /अप्_145.030अब्/प्राणे हो नकुलीशः स्यात् क्ष संवर्तश् च कोषगः

ṣa śvetaś caiva majjāyāṃ sa bhṛguḥ śukradhātuke /ap_145.030ab/prāṇe ho nakulīśaḥ syāt kṣa saṃvartaś ca koṣagaḥ

---

145.031ab

रुद्रशक्तीः प्रपूज्य ह्रींवीजेनाखिलमाप्नुयात्

rudraśaktīḥ prapūjya hrīṃvījenākhilamāpnuyāt

146.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे मालिनीमन्त्रादिन्यासो नाम पञ्चचत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {146} :श् अथ षट्चत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः अष्टाष्टकदेव्यः ईश्वर उवाच त्रिखण्डीं सम्प्रवक्षामि ब्रह्मविष्णुमहेश्वरीं /अप्_146.001अब्/ :न् 1 य वाणीशस्तु विस्तृत इति ञ.. :प् 105 ओं नमो भगवते रुद्राय नमः ।
नमश्चामुण्डे नमश्चाकाशमातॄणां सर्वकामार्थसाधनीनामजरामरीणां सर्वत्राप्रतिहतगतीनां स्वरूपरूपपरिवर्तिनीनां सर्वसत्त्ववशीकरणोत्सादनीन्मूलनसमस्तकर्मप्रवृत्तानां सर्वमातृगुह्यं हृदयं परमसिद्धं परकर्मच्छेदनं परमसिद्धिकरम्मातॄणां वचनं शुभं ब्रह्मखण्डपदे रुद्रैर् एकविंशाधिकं शतं

:e ity āgneye mahāpurāṇe mālinīmantrādinyāso nāma pañcacatvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {146} :ś atha ṣaṭcatvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ aṣṭāṣṭakadevyaḥ īśvara uvāca trikhaṇḍīṃ sampravakṣāmi brahmaviṣṇumaheśvarīṃ /ap_146.001ab/ :n 1 ya vāṇīśastu vistṛta iti ña.. :p 105 oṃ namo bhagavate rudrāya namaḥ |
namaścāmuṇḍe namaścākāśamātṝṇāṃ sarvakāmārthasādhanīnāmajarāmarīṇāṃ sarvatrāpratihatagatīnāṃ svarūparūpaparivartinīnāṃ sarvasattvavaśīkaraṇotsādanīnmūlanasamastakarmapravṛttānāṃ sarvamātṛguhyaṃ hṛdayaṃ paramasiddhaṃ parakarmacchedanaṃ paramasiddhikarammātṝṇāṃ vacanaṃ śubhaṃ brahmakhaṇḍapade rudrair ekaviṃśādhikaṃ śataṃ

---

146.002cd

तद्यथा, ओं नमश्चामुण्डे ब्रह्माणि अघोरे अमोघे वरदे विच्चे स्वाहा ।
ओं नमःचामुण्डे माहेश्वरि अघोरे अमोघे वरदे विच्चे स्वाहा ।
ओं नमश्चामुण्डे कौमारि अघोरे अमोघे वरदे विच्चे स्वाहा /ओं नमश्चामुण्डे वैष्णवि अघोरे अमोघे वरदे विच्चे स्वाहा ।
ओं नमश्चामुण्डे वाराहि अघोरे अमोघे वरदे विच्चे स्वाहा ।
ओं नमश्चामुण्डे इन्द्राणि अघोरे अमोघे वरदे विच्चे स्वाहा ।
ओं नमश्चामुण्डे चण्डि अगोरे अमोघे वरदे विच्चे स्वाहा ।
ओं नमश्चामुण्डे ईशानि अघोरे अमोघे वरदे विच्चे स्वाहा(1) यथाक्षरपदानां हि विष्णुखण्डन्द्वितीयकं /अप्_146.002अब्/ ओं नमश्चामुण्डे ऊर्ध्वकेशि ज्वलितशिखरे(2) विद्युज्जिह्वे तारकाक्षि पिण्गलभ्रुवे विकृतदंष्ट्रे क्रुद्धे ओं मांसशोणितसुरासवप्रिये हस 2 ओं नृत्य 2 ओं विजृम्भय 2 ओं मायत्रैलोक्यरूपसहस्रपरिवर्तिनीनां ओं बन्ध 2 ओं कुट्ट 2 चिरि 2 हिरि 2 भिरि 2 त्रासनि 2 भ्रामणि 2 ओं द्राविणि 2 क्षोभणि 2 :न् 1 ओं नमश्चामुण्डे माहेश्वरीत्यादिः, विच्चे स्वाहेत्यन्तः पाठः छ.. पुस्तके नास्ति 2 ज्वलितशिख इति ख.. , ङ.. , घ.. , ञ.. च :प् 106 मारिणि 2 संजीवनि 2 हेरि 2 गेरि 2 घेरि 2 ओं मुरि 2 ओं नमो मातृगणाय नमो नमो विच्चे एकत्रिंशत्पदं शम्भोः शतमन्त्रैकसप्ततिः

tadyathā, oṃ namaścāmuṇḍe brahmāṇi aghore amoghe varade vicce svāhā |
oṃ namaḥcāmuṇḍe māheśvari aghore amoghe varade vicce svāhā |
oṃ namaścāmuṇḍe kaumāri aghore amoghe varade vicce svāhā /oṃ namaścāmuṇḍe vaiṣṇavi aghore amoghe varade vicce svāhā |
oṃ namaścāmuṇḍe vārāhi aghore amoghe varade vicce svāhā |
oṃ namaścāmuṇḍe indrāṇi aghore amoghe varade vicce svāhā |
oṃ namaścāmuṇḍe caṇḍi agore amoghe varade vicce svāhā |
oṃ namaścāmuṇḍe īśāni aghore amoghe varade vicce svāhā(1) yathākṣarapadānāṃ hi viṣṇukhaṇḍandvitīyakaṃ /ap_146.002ab/ oṃ namaścāmuṇḍe ūrdhvakeśi jvalitaśikhare(2) vidyujjihve tārakākṣi piṇgalabhruve vikṛtadaṃṣṭre kruddhe oṃ māṃsaśoṇitasurāsavapriye hasa 2 oṃ nṛtya 2 oṃ vijṛmbhaya 2 oṃ māyatrailokyarūpasahasraparivartinīnāṃ oṃ bandha 2 oṃ kuṭṭa 2 ciri 2 hiri 2 bhiri 2 trāsani 2 bhrāmaṇi 2 oṃ drāviṇi 2 kṣobhaṇi 2 :n 1 oṃ namaścāmuṇḍe māheśvarītyādiḥ, vicce svāhetyantaḥ pāṭhaḥ cha.. pustake nāsti 2 jvalitaśikha iti kha.. , ṅa.. , gha.. , ña.. ca :p 106 māriṇi 2 saṃjīvani 2 heri 2 geri 2 gheri 2 oṃ muri 2 oṃ namo mātṛgaṇāya namo namo vicce ekatriṃśatpadaṃ śambhoḥ śatamantraikasaptatiḥ

---

146.003cd

हे घौं पञ्चप्रणवाद्यन्तां त्रिखण्डीञ्च जपेद् यजेत् /अप्_146.003अब्/हे घौं श्रीकुब्जिकाहृदयं पदसन्धौ तु योजयेत्

he ghauṃ pañcapraṇavādyantāṃ trikhaṇḍīñca japed yajet /ap_146.003ab/he ghauṃ śrīkubjikāhṛdayaṃ padasandhau tu yojayet

---

146.004cd

अकुन्तादित्रिमध्यस्थं कुलादेश् च त्रिमध्यगं /अप्_146.004अब्/मध्यमादि त्रिमध्यस्थं पिण्डं पादे त्रिमध्यगं

akuntāditrimadhyasthaṃ kulādeś ca trimadhyagaṃ /ap_146.004ab/madhyamādi trimadhyasthaṃ piṇḍaṃ pāde trimadhyagaṃ

---

146.005cd

त्रयार्धमात्रासंयुक्तं प्रणवाद्यं शिखाशिवां /अप्_146.005अब्/ ओं क्ष्रौं शिखाभैरवाय नमः ।
स्खीं स्खौं स्खें सवीजत्र्यक्षरः ह्रां ह्रीं ह्रैं निर्वीजन्त्र्यर्णं द्वात्रिंशद्वर्णकम्परं

trayārdhamātrāsaṃyuktaṃ praṇavādyaṃ śikhāśivāṃ /ap_146.005ab/ oṃ kṣrauṃ śikhābhairavāya namaḥ |
skhīṃ skhauṃ skheṃ savījatryakṣaraḥ hrāṃ hrīṃ hraiṃ nirvījantryarṇaṃ dvātriṃśadvarṇakamparaṃ

---

146.006cd

क्षादयश् च ककारान्ता अकुला च कुलक्रमात् /अप्_146.006अब्/शशिनी भानुनी चैव पावनी शिव इत्य् अतः

kṣādayaś ca kakārāntā akulā ca kulakramāt /ap_146.006ab/śaśinī bhānunī caiva pāvanī śiva ity ataḥ

---

146.007cd

गान्धरी णश् च पिण्डाक्षी चपला गजजिह्विका /अप्_146.007अब्/म मृषा भयसारा स्यान्मध्यमा फो ऽजराय च

gāndharī ṇaś ca piṇḍākṣī capalā gajajihvikā /ap_146.007ab/ma mṛṣā bhayasārā syānmadhyamā pho 'jarāya ca

---

146.008cd

कुमारो कालरात्री न सङ्कटा द ध कालिका /अप्_146.008अब्/फ शिवा भवघोरा ण ट वीभत्सा त विद्युता

kumāro kālarātrī na saṅkaṭā da dha kālikā /ap_146.008ab/pha śivā bhavaghorā ṇa ṭa vībhatsā ta vidyutā

---

146.009cd

ठ विश्वम्भरा शंशिन्या ढ ज्वालामालया तथा /अप्_146.009अब्/कराली दुर्जया रङ्गी वामा ज्येष्ठा च रौद्र्यपि

ṭha viśvambharā śaṃśinyā ḍha jvālāmālayā tathā /ap_146.009ab/karālī durjayā raṅgī vāmā jyeṣṭhā ca raudryapi

---

146.010cd

ख काली क कुलालम्वी अनुलोमा द पिण्डिनी /अप्_146.010अब्/आ वेदिनी इ रूपी वै शान्तिर्मूर्तिः कलाकुला

kha kālī ka kulālamvī anulomā da piṇḍinī /ap_146.010ab/ā vedinī i rūpī vai śāntirmūrtiḥ kalākulā

---

146.011cd

ऋ खड्गिनी उ बलिता ळ् कुला ॡ तथा यदि /अप्_146.011अब्/सुभगा वेदनादिन्या कराली अं च मध्यमा

ṛ khaḍginī u balitā ḷ kulā ḹ tathā yadi /ap_146.011ab/subhagā vedanādinyā karālī aṃ ca madhyamā

---

146.012ef

:प् 107 अः अपेतरया पीठे पूज्याश् च कक्तयः क्रमात् /अप्_146.012अब्/स्खां स्खीं स्खौं महाभैरवाय नमः /अप्_146.012च्द्/अक्षोद्या ह्य् ऋक्षकर्णी च राक्षसी क्षपणक्षया

:p 107 aḥ apetarayā pīṭhe pūjyāś ca kaktayaḥ kramāt /ap_146.012ab/skhāṃ skhīṃ skhauṃ mahābhairavāya namaḥ /ap_146.012cd/akṣodyā hy ṛkṣakarṇī ca rākṣasī kṣapaṇakṣayā

---

146.013cd

पिङ्गाक्षी चाक्षया क्षेमा ब्रह्माण्यष्टकसंस्थिताः /अप्_146.013अब्/इला लीलावती नीला लङ्गा लङ्केश्वरी तथा

piṅgākṣī cākṣayā kṣemā brahmāṇyaṣṭakasaṃsthitāḥ /ap_146.013ab/ilā līlāvatī nīlā laṅgā laṅkeśvarī tathā

---

146.014cd

लालसा विमला माला(1) माहेश्वर्य.अष्टके स्थिताः /अप्_146.014अब्/हुताशना विशालाक्षी ह्रूङ्कारी वडवामुखी

lālasā vimalā mālā(1) māheśvarya.aṣṭake sthitāḥ /ap_146.014ab/hutāśanā viśālākṣī hrūṅkārī vaḍavāmukhī

---

146.015cd

हाहारवा तथा क्रूरा क्रोधा बाला खरानना /अप्_146.015अब्/कौमार्या देहसम्भूताः पूजिताः सर्वसिद्धिदाः

hāhāravā tathā krūrā krodhā bālā kharānanā /ap_146.015ab/kaumāryā dehasambhūtāḥ pūjitāḥ sarvasiddhidāḥ

---

146.016cd

स्सर्वज्ञा तरला तारा ऋग्वेदा च हयानना /अप्_146.016अब्/सारासारस्वयङ्ग्राहा शाश्वती(2) वैष्णवीकुले

ssarvajñā taralā tārā ṛgvedā ca hayānanā /ap_146.016ab/sārāsārasvayaṅgrāhā śāśvatī(2) vaiṣṇavīkule

---

146.017cd

तालुजिह्वा च रक्ताक्षी विद्युज्जिह्वा करङ्किणी /अप्_146.017अब्/मेघनादा प्रचण्डोग्रा कालकर्णी कलिप्रिया

tālujihvā ca raktākṣī vidyujjihvā karaṅkiṇī /ap_146.017ab/meghanādā pracaṇḍogrā kālakarṇī kalipriyā

---

146.018cd

वाराहीकुलसम्भूताः पूजनीया जयार्थिना /अप्_146.018अब्/चम्पा चम्पावती चैव प्रचम्पा ज्वलितानना

vārāhīkulasambhūtāḥ pūjanīyā jayārthinā /ap_146.018ab/campā campāvatī caiva pracampā jvalitānanā

---

146.019cd

पिशाची पिचुवक्त्रा च लोलुपा ऐन्द्रीसम्भवाः /अप्_146.019अब्/पावनी याचनी चैव वामनी दमनी तथा

piśācī picuvaktrā ca lolupā aindrīsambhavāḥ /ap_146.019ab/pāvanī yācanī caiva vāmanī damanī tathā

---

146.020cd

विन्दुवेला वृहत्कुक्षी विद्युता विश्वरूपिणी /अप्_146.020अब्/चामुण्डाकुलसम्भूता मण्डले पूजिता जये

vinduvelā vṛhatkukṣī vidyutā viśvarūpiṇī /ap_146.020ab/cāmuṇḍākulasambhūtā maṇḍale pūjitā jaye

---

146.021cd

यमजिह्वा जयन्ती च दुर्जया च यमान्तिका(3) /अप्_146.021अब्/ :न् 1 लोला इति ज.. 2 सात्त्विकी इति ज.. 3 जयन्तिकेति ख.. :प् 108 विडाली रेवती चैव जया च विजया तथा

yamajihvā jayantī ca durjayā ca yamāntikā(3) /ap_146.021ab/ :n 1 lolā iti ja.. 2 sāttvikī iti ja.. 3 jayantiketi kha.. :p 108 viḍālī revatī caiva jayā ca vijayā tathā

147.001cd

महालक्ष्मीकुले जाता अष्टाष्टकमुदाहृतं //22//अप्_146.022अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे अष्टाष्टकादिर्नाम षट्चत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {147} :श् अथ सप्तचत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः त्वरितापूजादिः ईश्वर उवाच ।
ओं गुह्यकुब्जिके हुं फट् मम सर्वोपद्रवान् यन्त्रमन्त्रतन्त्रचूर्णप्रयोगादिकं येन कृतं कारितं कुरुते करिष्यति कारयिष्यति तान् सर्वान् हन 2 दंष्ट्राकरालिनि ह्रैं ह्रीं हुं गुह्यकुब्जिकायै द्वाहा ।
ह्रौं ओं खे(1) वोंगुह्यकुब्जिकायै नमःह्रीं सर्वजनक्षोभणी जनानुकर्षिणी ततः /अप्_147.001अब्/ओं खें ख्यां(2), सर्वजनवशङ्करी तथा स्याज्जनमोहिनी

mahālakṣmīkule jātā aṣṭāṣṭakamudāhṛtaṃ //22//ap_146.022ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe aṣṭāṣṭakādirnāma ṣaṭcatvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {147} :ś atha saptacatvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ tvaritāpūjādiḥ īśvara uvāca |
oṃ guhyakubjike huṃ phaṭ mama sarvopadravān yantramantratantracūrṇaprayogādikaṃ yena kṛtaṃ kāritaṃ kurute kariṣyati kārayiṣyati tān sarvān hana 2 daṃṣṭrākarālini hraiṃ hrīṃ huṃ guhyakubjikāyai dvāhā |
hrauṃ oṃ khe(1) voṃguhyakubjikāyai namaḥhrīṃ sarvajanakṣobhaṇī janānukarṣiṇī tataḥ /ap_147.001ab/oṃ kheṃ khyāṃ(2), sarvajanavaśaṅkarī tathā syājjanamohinī

---

147.002cd

ओं ख्यौं(3) सर्वजनस्तम्भनी ऐं खं ख्रां क्षोभणीतथा /अप्_147.002अब्/ :न् 1 क्रीं ख ख ये ख्रौं इति छ.. 2 ओं ख ख्यां इति छ.. ।
ओं स्फूं इति ग.. 3 ओं ख ख्रौं इति छ.. ।
ओं स्फैं इति झ.. :प् 109 ऐं त्रितत्त्वं वीजं श्रेष्ठङ्कुलं पञ्चाक्षरी तथा

oṃ khyauṃ(3) sarvajanastambhanī aiṃ khaṃ khrāṃ kṣobhaṇītathā /ap_147.002ab/ :n 1 krīṃ kha kha ye khrauṃ iti cha.. 2 oṃ kha khyāṃ iti cha.. |
oṃ sphūṃ iti ga.. 3 oṃ kha khrauṃ iti cha.. |
oṃ sphaiṃ iti jha.. :p 109 aiṃ tritattvaṃ vījaṃ śreṣṭhaṅkulaṃ pañcākṣarī tathā

---

147.003cd

फं श्रीं क्षीं श्रीं ह्रीं क्षें वच्छे क्षे क्षे ह्रूं फट् ह्रीं नमः ।
ओं ह्रां क्षे वच्छे क्षे क्षो ह्रीं फट् नवेयं त्वरिता पुनर्ज्ञेयार्चिता जये ह्रीं सिंहायेत्यासनं स्यात् ह्रीं क्षे हृदयमीरितं /अप्_147.003अब्/वच्छे ऽथ शिरसे स्वाहा त्वरितायाः शिवः स्मृतः

phaṃ śrīṃ kṣīṃ śrīṃ hrīṃ kṣeṃ vacche kṣe kṣe hrūṃ phaṭ hrīṃ namaḥ |
oṃ hrāṃ kṣe vacche kṣe kṣo hrīṃ phaṭ naveyaṃ tvaritā punarjñeyārcitā jaye hrīṃ siṃhāyetyāsanaṃ syāt hrīṃ kṣe hṛdayamīritaṃ /ap_147.003ab/vacche 'tha śirase svāhā tvaritāyāḥ śivaḥ smṛtaḥ

---

147.004cd

क्षें ह्रीं शिखायै वौषट् स्याद् भवेत् क्षें कवचाय हुं /अप्_147.004अब्/ह्रूं नेत्रत्रयाय वौषट् ह्रीमन्तञ्च फडन्तकं

kṣeṃ hrīṃ śikhāyai vauṣaṭ syād bhavet kṣeṃ kavacāya huṃ /ap_147.004ab/hrūṃ netratrayāya vauṣaṭ hrīmantañca phaḍantakaṃ

---

147.005cd

ह्रीं कारी(1) खेचरी चण्डा छेदनी क्षोभणी क्रिया /अप्_147.005अब्/क्षेमकारी च ह्रीं कारी फट्कारी नवशक्तयः

hrīṃ kārī(1) khecarī caṇḍā chedanī kṣobhaṇī kriyā /ap_147.005ab/kṣemakārī ca hrīṃ kārī phaṭkārī navaśaktayaḥ

---

147.006cd

अथ दूरीः प्रवक्ष्यामि पूज्या इन्द्रादिगाश् च ताः /अप्_147.006अब्/ ह्रीं नले बहुतुण्डे(2) च खगे ह्रीं(3) खेचरे ज्वलानि ज्वल ख खे छ छे शवविभीषणे(4) च छे चण्डे छेदनि करालि ख खे छे क्षे खरहाङ्गी ह्रीं ।
क्षे वक्षे कपिले ह क्षे ह्रूं क्रून्तेजोवति रौद्रि मातः ह्रीं फे वे फे फे वक्रे वरी फे ।
पुटि पुटि घोरे ह्रूं फट्(5) ब्रह्मवेतालि मध्ये गुह्याङ्गानि च तत्त्वानि त्वरितायाः पुनर्वदे

atha dūrīḥ pravakṣyāmi pūjyā indrādigāś ca tāḥ /ap_147.006ab/ hrīṃ nale bahutuṇḍe(2) ca khage hrīṃ(3) khecare jvalāni jvala kha khe cha che śavavibhīṣaṇe(4) ca che caṇḍe chedani karāli kha khe che kṣe kharahāṅgī hrīṃ |
kṣe vakṣe kapile ha kṣe hrūṃ krūntejovati raudri mātaḥ hrīṃ phe ve phe phe vakre varī phe |
puṭi puṭi ghore hrūṃ phaṭ(5) brahmavetāli madhye guhyāṅgāni ca tattvāni tvaritāyāḥ punarvade

---

147.007cd

ह्रौं ह्रूं हः(6) हृदये प्रोक्तं हों हश् च शिरःस्मृतं /अप्_147.007अब्/फां ज्वल ज्वलेति च शिखा वर्म इले ह्रं हुं हुं

hrauṃ hrūṃ haḥ(6) hṛdaye proktaṃ hoṃ haś ca śiraḥsmṛtaṃ /ap_147.007ab/phāṃ jvala jvaleti ca śikhā varma ile hraṃ huṃ huṃ

---

147.008cd

:न् 1 क्रीं कारो इति छ.. 2 ह्रीं नले वज्रतुण्डे इति ज.. 3 खगे क्रीमिति छ.. 4 शरविभीषणे इति ज.. 5 क्रूं फट् इति छ.. 6 क्रीं ह्रूं ह इति छ.. :प् 110 क्रों क्षूं श्रीं नेत्रमित्युक्तं क्षौं अस्त्रं वै ततश् च फट् हुं खे वच्छे क्षेः ह्रीं क्षें हुं फट् वा हुं शिरश् चैव मध्ये स्यात् पूर्वादौ खे सदाशिवे /अप्_147.008अब्/ व ईशः छे मनोन्मानी मक्षे तार्क्षो ह्रीं च माधवः

:n 1 krīṃ kāro iti cha.. 2 hrīṃ nale vajratuṇḍe iti ja.. 3 khage krīmiti cha.. 4 śaravibhīṣaṇe iti ja.. 5 krūṃ phaṭ iti cha.. 6 krīṃ hrūṃ ha iti cha.. :p 110 kroṃ kṣūṃ śrīṃ netramityuktaṃ kṣauṃ astraṃ vai tataś ca phaṭ huṃ khe vacche kṣeḥ hrīṃ kṣeṃ huṃ phaṭ vā huṃ śiraś caiva madhye syāt pūrvādau khe sadāśive /ap_147.008ab/ va īśaḥ che manonmānī makṣe tārkṣo hrīṃ ca mādhavaḥ

148.001cd

क्षें ब्रह्मा हुं तथादित्यो दारुणं फट् स्मृताः सदा //9//अप्_147.009अब्/ ए: इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे त्वरितापूजादिर्नाम सप्तचत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {148} :श् अथ अष्टचत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः सङ्ग्रमविजयपूजा ईश्वर उवाच ।
ओं डे ख ख्यां सूर्याय सङ्ग्रामविजयाय नमः ।
ह्रां ह्रों ह्रूं ह्रें ह्रौं ह्रः षडङ्गानि तु सूर्यस्य सङ्ग्रामे जयदस्य हि /अप्_148.001अब्/ ओं हं खं खशोक्लाय स्वाहा ।
स्पूं ह्रूं हुं क्रूं ओं ह्रों क्रें प्रभूतं विमलं सारसाराध्यं परमं मुखं

kṣeṃ brahmā huṃ tathādityo dāruṇaṃ phaṭ smṛtāḥ sadā //9//ap_147.009ab/ e: ity āgneye mahāpurāṇe yuddhajayārṇave tvaritāpūjādirnāma saptacatvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {148} :ś atha aṣṭacatvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ saṅgramavijayapūjā īśvara uvāca |
oṃ ḍe kha khyāṃ sūryāya saṅgrāmavijayāya namaḥ |
hrāṃ hroṃ hrūṃ hreṃ hrauṃ hraḥ ṣaḍaṅgāni tu sūryasya saṅgrāme jayadasya hi /ap_148.001ab/ oṃ haṃ khaṃ khaśoklāya svāhā |
spūṃ hrūṃ huṃ krūṃ oṃ hroṃ kreṃ prabhūtaṃ vimalaṃ sārasārādhyaṃ paramaṃ mukhaṃ

---

148.002cd

धर्मज्ञानञ्च वैराग्यमैश्वर्याद्यष्टकं यजेत् /अप्_148.002अब्/अनन्तासनं सिंहासनं पद्मासनमतः परं

dharmajñānañca vairāgyamaiśvaryādyaṣṭakaṃ yajet /ap_148.002ab/anantāsanaṃ siṃhāsanaṃ padmāsanamataḥ paraṃ

---

148.003cd

:प् 111 कर्णिकाकेशरण्येव सूर्यसोमाग्निमण्डलं /अप्_148.003अब्/दीप्ता सूक्ष्मा(1) जया भद्रा विभूतिर्विमला तथा

:p 111 karṇikākeśaraṇyeva sūryasomāgnimaṇḍalaṃ /ap_148.003ab/dīptā sūkṣmā(1) jayā bhadrā vibhūtirvimalā tathā

---

148.004cd

अमोघा विद्युता पूज्या नवमी सर्वतोमुखी /अप्_148.004अब्/सत्त्वं रजस्तमश् चैव प्रकृतिं पुरुषं तथा

amoghā vidyutā pūjyā navamī sarvatomukhī /ap_148.004ab/sattvaṃ rajastamaś caiva prakṛtiṃ puruṣaṃ tathā

---

148.005cd

आत्मानञ्चान्तरात्मानं परमात्मानमर्चयेत् /अप्_148.005अब्/सर्वे विन्दुसमायुक्ता मायानिलसमन्विताः

ātmānañcāntarātmānaṃ paramātmānamarcayet /ap_148.005ab/sarve vindusamāyuktā māyānilasamanvitāḥ

---

148.006cd

उषा प्रभा च सन्ध्या च साया माया बलान्विता /अप्_148.006अब्/विन्दुविष्णुसमायुक्ता(2) द्वारपालास् तथाष्टकं

uṣā prabhā ca sandhyā ca sāyā māyā balānvitā /ap_148.006ab/vinduviṣṇusamāyuktā(2) dvārapālās tathāṣṭakaṃ

---

148.007cd

सूर्यं चण्डं प्रचण्डञ्च पूजयेद्गन्धकादिभिः /अप्_148.007अब्/पूजया जपहोमाद्यैर् युद्धादौ विजयो भवेत्

sūryaṃ caṇḍaṃ pracaṇḍañca pūjayedgandhakādibhiḥ /ap_148.007ab/pūjayā japahomādyair yuddhādau vijayo bhavet

149.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे सङ्ग्रामविजयपूजा नाम अष्टचत्वारिंशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {149} :श् अथोनपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ लक्षकोटिहोमः ईश्वर उवाच होमाद्रणादौ विजयो राज्याप्तिर्विघ्ननाशनं /अप्_149.001अब्/कृच्छ्रेण शुद्धिमुत्पाद्य प्राणायामशतेन च

:e ity āgneye mahāpurāṇe yuddhajayārṇave saṅgrāmavijayapūjā nāma aṣṭacatvāriṃśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {149} :ś athonapañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || lakṣakoṭihomaḥ īśvara uvāca homādraṇādau vijayo rājyāptirvighnanāśanaṃ /ap_149.001ab/kṛcchreṇa śuddhimutpādya prāṇāyāmaśatena ca

---

149.002cd

:न् 1 दीप्ता धूमेति झ.. 2 विन्दु विन्दु समायुक्ता इति छ.. :प् 112 अन्तर्जले च गायत्रीं जप्त्वा षोडशधाचरेत् /अप्_149.002अब्/प्राणायामांश् च पूर्वाह्णे जुहुयात् पावके हविः

:n 1 dīptā dhūmeti jha.. 2 vindu vindu samāyuktā iti cha.. :p 112 antarjale ca gāyatrīṃ japtvā ṣoḍaśadhācaret /ap_149.002ab/prāṇāyāmāṃś ca pūrvāhṇe juhuyāt pāvake haviḥ

---

149.003cd

भैक्ष्ययावकभक्षी च फलमूलाशनो ऽपि वा /अप्_149.003अब्/क्षीरशक्तुघृताहार एकमाहारमाश्रयेत्

bhaikṣyayāvakabhakṣī ca phalamūlāśano 'pi vā /ap_149.003ab/kṣīraśaktughṛtāhāra ekamāhāramāśrayet

---

149.004cd

यावत्समाप्तिर्भवति लक्षहोमस्य पार्वति /अप्_149.004अब्/दक्षिणा लक्षहोमान्ते गावो वस्त्राणि काञ्चनं

yāvatsamāptirbhavati lakṣahomasya pārvati /ap_149.004ab/dakṣiṇā lakṣahomānte gāvo vastrāṇi kāñcanaṃ

---

149.005cd

सर्वोत्पातसमुत्पत्तौ पञ्चभिर्दशभिर्द्विजैः /अप्_149.005अब्/नास्ति लोके स उत्पातो यो ह्य् अनेन न शाम्यति

sarvotpātasamutpattau pañcabhirdaśabhirdvijaiḥ /ap_149.005ab/nāsti loke sa utpāto yo hy anena na śāmyati

---

149.006cd

मङ्गल्यं परमं नास्ति यदस्मादतिरिच्यते /अप्_149.006अब्/कोटिहोमन्तु यो राजा कारयेत् पूर्ववद्द्विजैः

maṅgalyaṃ paramaṃ nāsti yadasmādatiricyate /ap_149.006ab/koṭihomantu yo rājā kārayet pūrvavaddvijaiḥ

---

149.007cd

न तस्य शत्रवः सङ्ख्ये जातु तिष्ठन्ति कर्हिचित् /अप्_149.007अब्/न तस्य मारको देशे व्याधिर्वा जायते क्वचित्

na tasya śatravaḥ saṅkhye jātu tiṣṭhanti karhicit /ap_149.007ab/na tasya mārako deśe vyādhirvā jāyate kvacit

---

149.008cd

अतिवृष्टिरनावृष्टिर्मूषकाः शलभाः शुकाः /अप्_149.008अब्/राक्षसाद्याश् च शाम्यन्ति सर्वे च रिपवो रणे

ativṛṣṭiranāvṛṣṭirmūṣakāḥ śalabhāḥ śukāḥ /ap_149.008ab/rākṣasādyāś ca śāmyanti sarve ca ripavo raṇe

---

149.009cd

कोटिहोमे तु वरयेद्ब्राह्मणान्विंशतिं तथा /अप्_149.009अब्/शतञ्चाथ सहस्रं वा यथेष्टाम्भूतिमाप्नुयात्

koṭihome tu varayedbrāhmaṇānviṃśatiṃ tathā /ap_149.009ab/śatañcātha sahasraṃ vā yatheṣṭāmbhūtimāpnuyāt

---

149.010cd

कोटिहोमन्तु यः कुर्याद् द्विजो भूपो ऽथवा च विट् /अप्_149.010अब्/यदिच्छेत् प्राप्नुयात्तत्तत् सशरीरो दिवं व्रजेत्

koṭihomantu yaḥ kuryād dvijo bhūpo 'thavā ca viṭ /ap_149.010ab/yadicchet prāpnuyāttattat saśarīro divaṃ vrajet

---

149.011cd

गायत्र्या ग्रहमन्त्रैर् वा कुष्माण्डीजातवेदसैः /अप्_149.011अब्/ऐन्द्रवारुणवायव्ययाम्याग्नेयैश् च वैष्णवैः

gāyatryā grahamantrair vā kuṣmāṇḍījātavedasaiḥ /ap_149.011ab/aindravāruṇavāyavyayāmyāgneyaiś ca vaiṣṇavaiḥ

---

149.012cd

शाक्तेयैश् च शाम्भवैः सौरैर् मन्त्रैर् होमार्चनात्ततः /अप्_149.012अब्/अयुतेनाल्पसिद्धिः स्याल्लक्षहोमो ऽखिलार्तिनुत्

śākteyaiś ca śāmbhavaiḥ saurair mantrair homārcanāttataḥ /ap_149.012ab/ayutenālpasiddhiḥ syāllakṣahomo 'khilārtinut

---

149.013cd

सर्वपीडादिनशाय कोटिहोमो ऽखिलार्थदः /अप्_149.013अब्/ :प् 113 यवव्रीहितिलक्षीरघृतकुशप्रमातिकाः

sarvapīḍādinaśāya koṭihomo 'khilārthadaḥ /ap_149.013ab/ :p 113 yavavrīhitilakṣīraghṛtakuśapramātikāḥ

---

149.014cd

पङ्कजोशीरविल्वाम्रदला होमे प्रकीर्तिताः /अप्_149.014अब्/अष्टहस्तप्रमाणेन कोटिहोमेषु खातकं

paṅkajośīravilvāmradalā home prakīrtitāḥ /ap_149.014ab/aṣṭahastapramāṇena koṭihomeṣu khātakaṃ

---

149.015cd

तस्मादर्धप्रमाणेन लक्षहोमे विधीयते /अप्_149.015अब्/ होमो ऽयुतेन लक्षेण कोद्याज्याद्यैः प्रकीर्तितः

tasmādardhapramāṇena lakṣahome vidhīyate /ap_149.015ab/ homo 'yutena lakṣeṇa kodyājyādyaiḥ prakīrtitaḥ

150.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे युद्धजयार्णवे अयुतलक्षकोटिहोमो नामोनपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {150} :श् अथ पञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः मन्वन्तराणि अग्निर् उवाच मन्वन्तराणि वक्ष्यामि आद्याः स्वायम्भुवो मनुः /अप्_150.001अब्/अग्नीध्राद्यास्तस्य सुता यमो नाम तदा सुराः

:e ity āgneye mahāpurāṇe yuddhajayārṇave ayutalakṣakoṭihomo nāmonapañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {150} :ś atha pañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ manvantarāṇi agnir uvāca manvantarāṇi vakṣyāmi ādyāḥ svāyambhuvo manuḥ /ap_150.001ab/agnīdhrādyāstasya sutā yamo nāma tadā surāḥ

---

150.002cd

और्वाद्याश् च सप्तर्षय इन्द्रश् चैव शतक्रतुः /अप्_150.002अब्/पारावताः सतुषिता देवाः स्वारोचिषे ऽन्तरे

aurvādyāś ca saptarṣaya indraś caiva śatakratuḥ /ap_150.002ab/pārāvatāḥ satuṣitā devāḥ svārociṣe 'ntare

---

150.003cd

विपश्चित्तत्र देवेन्द्र ऊर्जस्तम्भादयो द्विजाः /अप्_150.003अब्/चैत्रकिम्पुरुषाः पुत्रास्तृतीयश्चोत्तोतमो मनुः

vipaścittatra devendra ūrjastambhādayo dvijāḥ /ap_150.003ab/caitrakimpuruṣāḥ putrāstṛtīyaścottotamo manuḥ

---

150.004cd

सुशान्तिरिन्द्रो देवाश् च सुधामाद्या वशिष्ठजाः /अप्_150.004अब्/सप्तर्षयो ऽजाद्याः पुत्राश् चतुर्थस्तामसी मनुः

suśāntirindro devāś ca sudhāmādyā vaśiṣṭhajāḥ /ap_150.004ab/saptarṣayo 'jādyāḥ putrāś caturthastāmasī manuḥ

---

150.005cd

:प् 114 स्वरूपाद्याः सुरगणाः शिखिरिन्द्रः सुरेश्वरः /अप्_150.005अब्/ज्योतिर्धामादयो विप्रा नव ख्यातिमुखाः सुताः

:p 114 svarūpādyāḥ suragaṇāḥ śikhirindraḥ sureśvaraḥ /ap_150.005ab/jyotirdhāmādayo viprā nava khyātimukhāḥ sutāḥ

---

150.006cd

रैवते वितथश्चेन्द्रो अमिताभास् तथा सुराः /अप्_150.006अब्/हिरण्यरोमाद्या मुनयो(1) बलबन्धादयः सुताः

raivate vitathaścendro amitābhās tathā surāḥ /ap_150.006ab/hiraṇyaromādyā munayo(1) balabandhādayaḥ sutāḥ

---

150.007cd

मनोजवश्चाक्षुषे ऽथ इन्द्रः स्वात्यादयः सुराः /अप्_150.007अब्/सुमेधाद्या महर्षयः पुरुप्रभृतयः सुताः

manojavaścākṣuṣe 'tha indraḥ svātyādayaḥ surāḥ /ap_150.007ab/sumedhādyā maharṣayaḥ puruprabhṛtayaḥ sutāḥ

---

150.008cd

विवस्वतः सुतो विप्रः श्राद्धदेवो मनुस्ततः /अप्_150.008अब्/आदित्यवसुरुद्राद्या देवा इन्द्रः पुरन्दरः

vivasvataḥ suto vipraḥ śrāddhadevo manustataḥ /ap_150.008ab/ādityavasurudrādyā devā indraḥ purandaraḥ

---

150.009cd

वशिष्ठः काश्यपो ऽथात्रिर्जमदग्निः सगोतमः /अप्_150.009अब्/विश्वामित्रभरद्वाजौ मुनयः सप्त साम्प्रतं

vaśiṣṭhaḥ kāśyapo 'thātrirjamadagniḥ sagotamaḥ /ap_150.009ab/viśvāmitrabharadvājau munayaḥ sapta sāmprataṃ

---

150.010cd

इक्ष्वाकुप्रमुखाः पुत्रा अंशेन हरिराभवत् /अप्_150.010अब्/स्वायम्भुवे मानसो ऽभूदजितस्तदनन्तरे

ikṣvākupramukhāḥ putrā aṃśena harirābhavat /ap_150.010ab/svāyambhuve mānaso 'bhūdajitastadanantare

---

150.011cd

सत्यो हरिर्देवदरो वैकुण्ठो वामनः क्रमात् /अप्_150.011अब्/छायाजः सूर्यपुत्रस्तु भविता चाष्टमो मनुः

satyo harirdevadaro vaikuṇṭho vāmanaḥ kramāt /ap_150.011ab/chāyājaḥ sūryaputrastu bhavitā cāṣṭamo manuḥ

---

150.012cd

पूर्वस्य च सवर्णो ऽसौ सावर्णिर्भविताष्टमः /अप्_150.012अब्/सुतपाद्या देवगणा दीप्तिमद्द्रौणिकादयः

pūrvasya ca savarṇo 'sau sāvarṇirbhavitāṣṭamaḥ /ap_150.012ab/sutapādyā devagaṇā dīptimaddrauṇikādayaḥ

---

150.013cd

मुनयो बलिरिन्द्रश् च विरजप्रमुखाः सुताः /अप्_150.013अब्/नवमो दक्षसावर्णिः पाराद्याश् च तदा सुराः(2)

munayo balirindraś ca virajapramukhāḥ sutāḥ /ap_150.013ab/navamo dakṣasāvarṇiḥ pārādyāś ca tadā surāḥ(2)

---

150.014cd

इन्द्रश् चैवाद्भुतस्तेषां सवनाद्या द्विजोत्तमाः /अप्_150.014अब्/धृतकेत्वादयः पुत्रा ब्रह्मसावर्णिरित्यतः

indraś caivādbhutasteṣāṃ savanādyā dvijottamāḥ /ap_150.014ab/dhṛtaketvādayaḥ putrā brahmasāvarṇirityataḥ

---

150.015cd

सुखादयो देवगणास्तेषां शान्तिः शतक्रतुः /अप्_150.015अब्/ :न् 1 हिरण्यरोमाद्या ऋषय इति ञ.. 2 तथा सुरा इति छ.. :प् 115 हविष्याद्याश् च मुनयः सुक्षेत्राद्याश् च तत्सुताः

sukhādayo devagaṇāsteṣāṃ śāntiḥ śatakratuḥ /ap_150.015ab/ :n 1 hiraṇyaromādyā ṛṣaya iti ña.. 2 tathā surā iti cha.. :p 115 haviṣyādyāś ca munayaḥ sukṣetrādyāś ca tatsutāḥ

---

150.016cd

धर्मसावर्णिकश्चाथ विहङ्गाद्यास्तदा सुराः /अप्_150.016अब्/गणेशश्चेन्द्रो नश् चराद्या मुनयः पुत्रकामयोः

dharmasāvarṇikaścātha vihaṅgādyāstadā surāḥ /ap_150.016ab/gaṇeśaścendro naś carādyā munayaḥ putrakāmayoḥ

---

150.017cd

सर्वत्रगाद्या रुद्राख्यः सावर्णिभविता मनुः /अप्_150.017अब्/ऋतधामा सुरेन्द्रश् च हरिताद्याश् च देवताः

sarvatragādyā rudrākhyaḥ sāvarṇibhavitā manuḥ /ap_150.017ab/ṛtadhāmā surendraś ca haritādyāś ca devatāḥ

---

150.018cd

तपस्याद्याः सप्तर्षयः सुता वैदेववन्मुखाः /अप्_150.018अब्/मनुस्त्रयोदशो रौच्यः सूत्रामाणादयः सुराः

tapasyādyāḥ saptarṣayaḥ sutā vaidevavanmukhāḥ /ap_150.018ab/manustrayodaśo raucyaḥ sūtrāmāṇādayaḥ surāḥ

---

150.019cd

इन्द्रो दिवस्पतिस्तेषां दानवादिविमर्दनः /अप्_150.019अब्/निर्मोहाद्याः सप्तर्षयश्चित्रसेनादयः सुताः

indro divaspatisteṣāṃ dānavādivimardanaḥ /ap_150.019ab/nirmohādyāḥ saptarṣayaścitrasenādayaḥ sutāḥ

---

150.020cd

मनुश् चतुर्दशो भौत्यः शुचिरिन्द्रो भविष्यति /अप्_150.020अब्/चाक्षुषाद्याः सुरगणा अग्निबाह्णादयो द्विजाः

manuś caturdaśo bhautyaḥ śucirindro bhaviṣyati /ap_150.020ab/cākṣuṣādyāḥ suragaṇā agnibāhṇādayo dvijāḥ

---

150.021cd

चतुर्दशस्य भौत्यस्य पुत्रा ऊरुमुखा मनोः /अप्_150.021अब्/प्रयर्तयन्ति देवांश् च भुवि सप्तर्षयो दिवः

caturdaśasya bhautyasya putrā ūrumukhā manoḥ /ap_150.021ab/prayartayanti devāṃś ca bhuvi saptarṣayo divaḥ

---

150.022cd

देवा यज्ञभुजस्ते तु भूः पुत्रैः परिपाल्यते /अप्_150.022अब्/ब्रह्मणो दिवसे ब्रह्मन्मनवस्तु चतुर्दश

devā yajñabhujaste tu bhūḥ putraiḥ paripālyate /ap_150.022ab/brahmaṇo divase brahmanmanavastu caturdaśa

---

150.023cd

मन्वाद्याश् च हरिर्वेदं द्वापरान्ते विभेद सः /अप्_150.023अब्/आद्यो वेदश् चतुष्पादः शतसाहस्रसम्मितः

manvādyāś ca harirvedaṃ dvāparānte vibheda saḥ /ap_150.023ab/ādyo vedaś catuṣpādaḥ śatasāhasrasammitaḥ

---

150.024cd

एकश्चासीद् यजुर्वेदस्तं चतुर्धा व्यकल्पयत् /अप्_150.024अब्/आध्वर्यवं यजुर्भिस्तु ऋग्भिर्होत्रं तथा मुनिः

ekaścāsīd yajurvedastaṃ caturdhā vyakalpayat /ap_150.024ab/ādhvaryavaṃ yajurbhistu ṛgbhirhotraṃ tathā muniḥ

---

150.025cd

औद्गात्रं सामभिओश् चक्रे ब्रह्मत्वञ्चाप्यथर्वभिः /अप्_150.025अब्/प्रथमं व्यासशिष्यस्तु पैलो ह्य् ऋग्वेदपारगः

audgātraṃ sāmabhioś cakre brahmatvañcāpyatharvabhiḥ /ap_150.025ab/prathamaṃ vyāsaśiṣyastu pailo hy ṛgvedapāragaḥ

---

150.026cd

इन्द्रः प्रमतये प्रादाद्वास्कलाय च संहितां /अप्_150.026अब्/बौध्यादिभ्यो ददौ सोपि चतुर्धा निजसंहितां

indraḥ pramataye prādādvāskalāya ca saṃhitāṃ /ap_150.026ab/baudhyādibhyo dadau sopi caturdhā nijasaṃhitāṃ

---

150.027cd

:प् 116 यजुर्वेदतरोः शाखाः सप्तविंशन्महामतिः /अप्_150.027अब्/वैशम्पायननामासौ व्यासशिष्यश् चकार वै

:p 116 yajurvedataroḥ śākhāḥ saptaviṃśanmahāmatiḥ /ap_150.027ab/vaiśampāyananāmāsau vyāsaśiṣyaś cakāra vai

---

150.028cd

काण्वा वाजसनेयाद्या याज्ञवल्क्यादिभिः स्मृताः /अप्_150.028अब्/सामवेदतरोः शाखा व्यासशिष्यः सजैमिनिः

kāṇvā vājasaneyādyā yājñavalkyādibhiḥ smṛtāḥ /ap_150.028ab/sāmavedataroḥ śākhā vyāsaśiṣyaḥ sajaiminiḥ

---

150.029cd

सुमन्तुश् च सुकर्मा च एकैकां संहितां ततः /अप्_150.029अब्/गृह्णते च सुकर्माख्यः सहस्रं संहितां गुरुः

sumantuś ca sukarmā ca ekaikāṃ saṃhitāṃ tataḥ /ap_150.029ab/gṛhṇate ca sukarmākhyaḥ sahasraṃ saṃhitāṃ guruḥ

---

150.030cd

सुमन्तुश्चाथर्वतरुं व्यासशिष्यो विभेद तं /अप्_150.030अब्/शिष्यानध्यापयामास पैप्यलादान् सहस्रशः

sumantuścātharvataruṃ vyāsaśiṣyo vibheda taṃ /ap_150.030ab/śiṣyānadhyāpayāmāsa paipyalādān sahasraśaḥ

151.001cd

पुराणसंहितां चक्रे सुतो व्यासप्रसादतः //31//अप्_150.031अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे मन्वन्तराणि नाम पञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {151} :श् अथैकपञ्चाशदधिकशततनो ऽध्यायः वर्णेतरधर्माः अग्निर् उवाच मन्वादयो भुक्तिमुक्तिधर्मांश्चीर्त्वाप्नुवन्ति यान् /अप्_151.001अब्/प्रोचे परशुरामाय वरुणोक्तन्तु पुष्करः

purāṇasaṃhitāṃ cakre suto vyāsaprasādataḥ //31//ap_150.031ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe manvantarāṇi nāma pañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {151} :ś athaikapañcāśadadhikaśatatano 'dhyāyaḥ varṇetaradharmāḥ agnir uvāca manvādayo bhuktimuktidharmāṃścīrtvāpnuvanti yān /ap_151.001ab/proce paraśurāmāya varuṇoktantu puṣkaraḥ

---

151.002cd

पुष्कर उवाच वर्णाश्रमेतराणान्ते धर्मान्वक्ष्यामि सर्वदान् /अप्_151.002अब्/मन्वादिभिर् निगदितान् वासुदेवादितुष्टिदान्

puṣkara uvāca varṇāśrametarāṇānte dharmānvakṣyāmi sarvadān /ap_151.002ab/manvādibhir nigaditān vāsudevādituṣṭidān

---

151.003cd

:प् 117 अहिंसा सत्यवचनन्दया भूतेष्वनुग्रहः /अप्_151.003अब्/तीर्थानुसरणं दानं ब्रह्मचर्यम्मत्सरः

:p 117 ahiṃsā satyavacanandayā bhūteṣvanugrahaḥ /ap_151.003ab/tīrthānusaraṇaṃ dānaṃ brahmacaryammatsaraḥ

---

151.004cd

देवद्विजातिशुश्रूषा गुरूणाञ्च भृगूत्तम /अप्_151.004अब्/श्रवणं सर्वधर्माणां पितॄणां पूजनं तथा

devadvijātiśuśrūṣā gurūṇāñca bhṛgūttama /ap_151.004ab/śravaṇaṃ sarvadharmāṇāṃ pitṝṇāṃ pūjanaṃ tathā

---

151.005cd

भक्तिश् च नृपतौ नित्यं तथा सच्छास्त्रनेत्रता /अप्_151.005अब्/आनृशंष्यन्तितिक्षा च तथा चास्तिक्यमेव च

bhaktiś ca nṛpatau nityaṃ tathā sacchāstranetratā /ap_151.005ab/ānṛśaṃṣyantitikṣā ca tathā cāstikyameva ca

---

151.006cd

वर्णाश्रमाणां सामान्यं धर्माधर्मं(1) समीरितं /अप्_151.006अब्/यजनं याजनं दानं वेदाद्यध्यापनक्रिया

varṇāśramāṇāṃ sāmānyaṃ dharmādharmaṃ(1) samīritaṃ /ap_151.006ab/yajanaṃ yājanaṃ dānaṃ vedādyadhyāpanakriyā

---

151.007cd

प्रतिग्रहञ्चाध्ययनं विप्रकर्माणि निर्दिशेत् /अप्_151.007अब्/दानमध्ययनञ्चैव यजनञ्च यथाविधिः

pratigrahañcādhyayanaṃ viprakarmāṇi nirdiśet /ap_151.007ab/dānamadhyayanañcaiva yajanañca yathāvidhiḥ

---

151.008cd

क्षत्रियस्य सवैश्यस्य कर्मेदं परिकीर्तितं /अप्_151.008अब्/क्षत्रियस्य विशेषेण पालनं दुष्टनिग्रहः

kṣatriyasya savaiśyasya karmedaṃ parikīrtitaṃ /ap_151.008ab/kṣatriyasya viśeṣeṇa pālanaṃ duṣṭanigrahaḥ

---

151.009cd

कृषिगोरक्ष्यवाणिज्यं वैश्यस्य परिकीर्तितं /अप्_151.009अब्/शूद्रस्य द्विजशुश्रूषा सर्वशिल्पानि वाप्यथ

kṛṣigorakṣyavāṇijyaṃ vaiśyasya parikīrtitaṃ /ap_151.009ab/śūdrasya dvijaśuśrūṣā sarvaśilpāni vāpyatha

---

151.010cd

मौञ्जीबन्धनतो जन्म विप्रादेश् च द्वितीयकं /अप्_151.010अब्/आनुलोम्येन वर्णानां जातिर्मातृसमा स्मृता

mauñjībandhanato janma viprādeś ca dvitīyakaṃ /ap_151.010ab/ānulomyena varṇānāṃ jātirmātṛsamā smṛtā

---

151.011cd

चण्डालो ब्राह्मणीपुत्रः शूद्राच्च प्रतिलोमतः /अप्_151.011अब्/सूतस्तु क्षत्रियाज्जातो वैश्याद्वै देवलस् तथा

caṇḍālo brāhmaṇīputraḥ śūdrācca pratilomataḥ /ap_151.011ab/sūtastu kṣatriyājjāto vaiśyādvai devalas tathā

---

151.012cd

पुक्कसः क्षत्रियापुत्रः शूद्रात् स्यात् प्रतिलोमजः /अप्_151.012अब्/मागधः स्यात्तथा वैश्याच्छूद्रादयोगवो भवेत्

pukkasaḥ kṣatriyāputraḥ śūdrāt syāt pratilomajaḥ /ap_151.012ab/māgadhaḥ syāttathā vaiśyācchūdrādayogavo bhavet

---

151.013cd

वैश्यायां प्रतिलोमेभ्यः प्रतिलोमाः सहस्रशः /अप्_151.013अब्/ :न् 1 धर्मरूपमिति ग.. , घ.. , ङ.. , ञ.. च :प् 118 विवाहः सदृशैस्तेषां नोत्तमैर् नाधमैस् तथा

vaiśyāyāṃ pratilomebhyaḥ pratilomāḥ sahasraśaḥ /ap_151.013ab/ :n 1 dharmarūpamiti ga.. , gha.. , ṅa.. , ña.. ca :p 118 vivāhaḥ sadṛśaisteṣāṃ nottamair nādhamais tathā

---

151.014cd

चण्डालकर्म निर्दिष्टं बध्यानां घातनं तथा /अप्_151.014अब्/स्त्रीजीवन्तु तद्रक्षाप्रोक्तं(1) वैदेहकस्य च

caṇḍālakarma nirdiṣṭaṃ badhyānāṃ ghātanaṃ tathā /ap_151.014ab/strījīvantu tadrakṣāproktaṃ(1) vaidehakasya ca

---

151.015cd

सूतानामश्वसारथ्यं पुक्कसानाञ्च व्याधता /अप्_151.015अब्/स्तुतिक्रिया माघ्धानां तथा चायोगशस्य च

sūtānāmaśvasārathyaṃ pukkasānāñca vyādhatā /ap_151.015ab/stutikriyā māghdhānāṃ tathā cāyogaśasya ca

---

151.016cd

रङ्गावतरणं प्रोक्तं तथा शिल्पैश् च जीवनं /अप्_151.016अब्/वहिर्ग्रामनिवासश् च मृतचेलस्य धारणं

raṅgāvataraṇaṃ proktaṃ tathā śilpaiś ca jīvanaṃ /ap_151.016ab/vahirgrāmanivāsaś ca mṛtacelasya dhāraṇaṃ

---

151.017cd

न संस्पर्शस्तथैवान्यैश् चण्डालस्य विधीयते /अप्_151.017अब्/ब्राह्मणार्थे गवार्थे वा देहत्यागो ऽत्र यः कृतः

na saṃsparśastathaivānyaiś caṇḍālasya vidhīyate /ap_151.017ab/brāhmaṇārthe gavārthe vā dehatyāgo 'tra yaḥ kṛtaḥ

---

151.018cd

स्त्रीबालाद्युपपतो वा वाह्याणां सिद्धिकारणं /अप्_151.018अब्/सङ्करे जातयो ज्ञेयाः पितुर्मातुश् च कर्मतः

strībālādyupapato vā vāhyāṇāṃ siddhikāraṇaṃ /ap_151.018ab/saṅkare jātayo jñeyāḥ piturmātuś ca karmataḥ

152.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे वर्णान्तरधर्मा नामैकपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {152} :श् अथ द्विपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः गृहस्थवृत्तिः पुष्कर उवाच आजीवंस्तु यथोक्तेन ब्राह्मणः स्वेन कर्मणा /अप्_152.001अब्/क्षत्रविट्शूद्रधर्मेण जीवेन्नैव तु शूद्रजात्

:e ity āgneye mahāpurāṇe varṇāntaradharmā nāmaikapañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {152} :ś atha dvipañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ gṛhasthavṛttiḥ puṣkara uvāca ājīvaṃstu yathoktena brāhmaṇaḥ svena karmaṇā /ap_152.001ab/kṣatraviṭśūdradharmeṇa jīvennaiva tu śūdrajāt

---

152.002cd

कृषिबाणिज्यगोरक्ष्यं कुशीदञ्च द्विजश् चरेत् /अप्_152.002अब्/गोरसं गुडलवणलाक्षामांसानि वर्जयेत्

kṛṣibāṇijyagorakṣyaṃ kuśīdañca dvijaś caret /ap_152.002ab/gorasaṃ guḍalavaṇalākṣāmāṃsāni varjayet

---

152.003cd

:न् 1 श्रीजीवनञ्च तत्र स्यात् प्रोक्तमिति ग.. , घ.. , ङ.. , ञ.. च :प् 119 भूमिं भित्वौषधीश्छित्वा हुत्वा कोटपिपीलिकान् /अप्_152.003अब्/पुनन्ति खलु यज्ञेन कर्षका देवपूजनात्

:n 1 śrījīvanañca tatra syāt proktamiti ga.. , gha.. , ṅa.. , ña.. ca :p 119 bhūmiṃ bhitvauṣadhīśchitvā hutvā koṭapipīlikān /ap_152.003ab/punanti khalu yajñena karṣakā devapūjanāt

---

152.004cd

हलमष्टगवं धर्म्यं षड्गवं जीवितार्थिनां /अप्_152.004अब्/चर्तुर्गवं नृशंसानां द्विगवं धर्मघातिनां

halamaṣṭagavaṃ dharmyaṃ ṣaḍgavaṃ jīvitārthināṃ /ap_152.004ab/carturgavaṃ nṛśaṃsānāṃ dvigavaṃ dharmaghātināṃ

---

152.005cd

ऋतामृताभ्यां जीवेत मृतेन प्रमृतेन वा /अप्_152.005अब्/सत्यानृताभ्यामपिवा न स्ववृत्त्या कदा च न

ṛtāmṛtābhyāṃ jīveta mṛtena pramṛtena vā /ap_152.005ab/satyānṛtābhyāmapivā na svavṛttyā kadā ca na

153.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे गृहस्थवृत्तयो नाम व्रिपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {153} :श् अथ त्रिपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः ब्रह्मचर्याश्रमधर्मः पुष्कर उवाच धर्ममाश्रमिणां वक्ष्ये भुक्तिमुक्तिप्रदं शृणु /अप्_153.001अब्/षोडशर्तुनिशा स्त्रीणामाद्यस्तिस्रस्तु गर्हिताः

:e ity āgneye mahāpurāṇe gṛhasthavṛttayo nāma vripañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {153} :ś atha tripañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ brahmacaryāśramadharmaḥ puṣkara uvāca dharmamāśramiṇāṃ vakṣye bhuktimuktipradaṃ śṛṇu /ap_153.001ab/ṣoḍaśartuniśā strīṇāmādyastisrastu garhitāḥ

---

153.002cd

व्रजेद्युग्मासु पुत्रार्थी कर्माधानिकमिष्यते /अप्_153.002अब्/गर्भस्य स्पष्टताज्ञाने सवनं स्पन्दनात् पुरा

vrajedyugmāsu putrārthī karmādhānikamiṣyate /ap_153.002ab/garbhasya spaṣṭatājñāne savanaṃ spandanāt purā

---

153.003cd

षष्ठे ऽष्टमे वा सीमन्तं पुत्रीयं नामभं शुभं /अप्_153.003अब्/अच्छिन्ननाड्यां कर्तव्यं जातकर्म विचक्षणैः

ṣaṣṭhe 'ṣṭame vā sīmantaṃ putrīyaṃ nāmabhaṃ śubhaṃ /ap_153.003ab/acchinnanāḍyāṃ kartavyaṃ jātakarma vicakṣaṇaiḥ

---

153.004cd

अशौचे तु व्यतिक्रान्ते नामकर्म विधीयते /अप्_153.004अब्/शर्मान्तं ब्राह्मस्योक्तं वर्मान्तं क्षत्रियस्य तु

aśauce tu vyatikrānte nāmakarma vidhīyate /ap_153.004ab/śarmāntaṃ brāhmasyoktaṃ varmāntaṃ kṣatriyasya tu

---

153.005cd

गुप्तदासात्मकं नाम प्रशस्तं वैश्यशूद्रयोः /अप्_153.005अब्/ :प् 120 शर्मान्तं ब्रह्मणस्योक्तं वर्मान्तं क्षत्रियस्य च

guptadāsātmakaṃ nāma praśastaṃ vaiśyaśūdrayoḥ /ap_153.005ab/ :p 120 śarmāntaṃ brahmaṇasyoktaṃ varmāntaṃ kṣatriyasya ca

---

153.006cd

गुप्तदासात्मकं नाम प्रशस्तं वैश्यशूद्रयोः /अप्_153.006अब्/बालं निवेदयेद्भर्त्रे तव पुत्रो ऽयमित्युत

guptadāsātmakaṃ nāma praśastaṃ vaiśyaśūdrayoḥ /ap_153.006ab/bālaṃ nivedayedbhartre tava putro 'yamityuta

---

153.007cd

यथाकुलन्तु चूडाकृद् ब्राह्मणस्योपनायनं /अप्_153.007अब्/गर्भाष्टमे ऽष्टमे वाब्दे गर्भादेकादशे नृपे

yathākulantu cūḍākṛd brāhmaṇasyopanāyanaṃ /ap_153.007ab/garbhāṣṭame 'ṣṭame vābde garbhādekādaśe nṛpe

---

153.008cd

गर्भात्तु द्वादशे वैश्ये षोडशाब्दादितो न हि /अप्_153.008अब्/मुञ्जानां वल्कलानान्तु क्रमान्मौज्ज्याः प्रकीर्तिताः

garbhāttu dvādaśe vaiśye ṣoḍaśābdādito na hi /ap_153.008ab/muñjānāṃ valkalānāntu kramānmaujjyāḥ prakīrtitāḥ

---

153.009cd

मार्गवैयाध्रवास्तानि चर्माणि व्रतचारिणां /अप्_153.009अब्/पर्णपिप्पलविल्वानां क्रमाद्दण्डाः प्रकीर्तिताः

mārgavaiyādhravāstāni carmāṇi vratacāriṇāṃ /ap_153.009ab/parṇapippalavilvānāṃ kramāddaṇḍāḥ prakīrtitāḥ

---

153.010cd

केशदेशललाटास्यतुल्याः प्रोक्ताः क्रमेण तु /अप्_153.010अब्/अवक्राः सत्वचः सर्वे नाविप्लुष्टास्तु दण्डकाः

keśadeśalalāṭāsyatulyāḥ proktāḥ krameṇa tu /ap_153.010ab/avakrāḥ satvacaḥ sarve nāvipluṣṭāstu daṇḍakāḥ

---

153.011cd

वासोपवीते कार्पासक्षौमोर्णानां यथाक्रमं /अप्_153.011अब्/आदिमध्यावसानेषु भवच्छब्दोपलक्षितं

vāsopavīte kārpāsakṣaumorṇānāṃ yathākramaṃ /ap_153.011ab/ādimadhyāvasāneṣu bhavacchabdopalakṣitaṃ

---

153.012cd

प्रथमं तत्र भ्हिक्षेत यत्र भिक्षा ध्रुवं भवेत् /अप्_153.012अब्/स्त्रीणाममन्त्रतस्तानि विवाहस्तु समन्त्रकः

prathamaṃ tatra bhhikṣeta yatra bhikṣā dhruvaṃ bhavet /ap_153.012ab/strīṇāmamantratastāni vivāhastu samantrakaḥ

---

153.013cd

उपनीय गुरुः शिष्यं सिक्षयेच्छौचमादितः /अप्_153.013अब्/आचारमग्निकार्यं च सन्ध्योपासनमेव च

upanīya guruḥ śiṣyaṃ sikṣayecchaucamāditaḥ /ap_153.013ab/ācāramagnikāryaṃ ca sandhyopāsanameva ca

---

153.014cd

आयुष्यं प्राङ्मुखो भुङ्क्ते यशस्यं दक्षिणामुखः /अप्_153.014अब्/श्रियं प्रत्यङ्मुखी भुङ्क्ते ऋतं भुङ्क्ते उदङ्मुखः

āyuṣyaṃ prāṅmukho bhuṅkte yaśasyaṃ dakṣiṇāmukhaḥ /ap_153.014ab/śriyaṃ pratyaṅmukhī bhuṅkte ṛtaṃ bhuṅkte udaṅmukhaḥ

---

153.015cd

सायं प्रातश् च जुहुयान् नामेध्यं व्यस्तहस्तकं /अप्_153.015अब्/मधु मांस जनैः सार्धं गीतं नृत्यञ्च वै त्यजेत्(1)

sāyaṃ prātaś ca juhuyān nāmedhyaṃ vyastahastakaṃ /ap_153.015ab/madhu māṃsa janaiḥ sārdhaṃ gītaṃ nṛtyañca vai tyajet(1)

---

153.016cd

:न् 1 नृत्यञ्च वर्जयेदिति ख.. , ग.. , घ.. , ङ.. , छ.. , ञ.. , ट.. च ।
सायं प्रातश्चेत्यादिः, नृत्यञ्च वै त्यजेदित्यन्तः पाठः ज.. पुस्तके नास्ति :प् 121 हिंसाम्परापवादं च अश्लीलं च विशेषतः /अप्_153.016अब्/दण्डादि धारयेन्नष्टमप्सु क्षिप्त्वान्यधारणं

:n 1 nṛtyañca varjayediti kha.. , ga.. , gha.. , ṅa.. , cha.. , ña.. , ṭa.. ca |
sāyaṃ prātaścetyādiḥ, nṛtyañca vai tyajedityantaḥ pāṭhaḥ ja.. pustake nāsti :p 121 hiṃsāmparāpavādaṃ ca aślīlaṃ ca viśeṣataḥ /ap_153.016ab/daṇḍādi dhārayennaṣṭamapsu kṣiptvānyadhāraṇaṃ

---

153.0

वेदस्वीकरणं कृत्वा स्रायाद्वै दत्तदक्षिणः /अप्_153.017अब्/17च्द् /. नैष्ठिको ब्रह्मचारी वा देहान्तं निवसेद्गुरौ

vedasvīkaraṇaṃ kṛtvā srāyādvai dattadakṣiṇaḥ /ap_153.017ab/17cd /. naiṣṭhiko brahmacārī vā dehāntaṃ nivasedgurau

154.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे ब्रह्मचर्याश्रमो नाम त्रिपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {154} :श् अथ चतुःपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः विवाहः पुष्कर उवाच विप्रश् चतस्रो विन्देत भार्यास्तिस्रस्तु भूमिपः /अप्_154.001अब्/द्वे च वैश्यो यथाकामं भार्यैकामपि चान्त्यजः

:e ity āgneye mahāpurāṇe brahmacaryāśramo nāma tripañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {154} :ś atha catuḥpañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ vivāhaḥ puṣkara uvāca vipraś catasro vindeta bhāryāstisrastu bhūmipaḥ /ap_154.001ab/dve ca vaiśyo yathākāmaṃ bhāryaikāmapi cāntyajaḥ

---

154.002cd

धर्मकार्याणि सर्वाणि न कार्याण्यसवर्णया /अप्_154.002अब्/पाणिर्ग्राह्यः सवर्णासु गृह्णीयात् क्सत्रिया शरं

dharmakāryāṇi sarvāṇi na kāryāṇyasavarṇayā /ap_154.002ab/pāṇirgrāhyaḥ savarṇāsu gṛhṇīyāt ksatriyā śaraṃ

---

154.003cd

वैश्या प्रतीदमादद्याद्दशां वै चान्त्यजा तथा /अप्_154.003अब्/सकृत् कन्या प्रदातव्या हरंस्तां चौरदण्डभाक्

vaiśyā pratīdamādadyāddaśāṃ vai cāntyajā tathā /ap_154.003ab/sakṛt kanyā pradātavyā haraṃstāṃ cauradaṇḍabhāk

---

154.004cd

अपत्यविक्रयासक्ते निष्कृतिर् न विधीयते /अप्_154.004अब्/कन्यादानं शचीयोगो(1) विवाहो ऽथ चतुर्थिका

apatyavikrayāsakte niṣkṛtir na vidhīyate /ap_154.004ab/kanyādānaṃ śacīyogo(1) vivāho 'tha caturthikā

---

154.005cd

:न् 1 सतीयोग इति ख.. , छ.. च :प् 122 विवाहमेतत् कथितं नामकर्मचतुष्टयं /अप्_154.005अब्/नष्टे मृते प्रव्रजिते क्लीवे च पतिते पतौ

:n 1 satīyoga iti kha.. , cha.. ca :p 122 vivāhametat kathitaṃ nāmakarmacatuṣṭayaṃ /ap_154.005ab/naṣṭe mṛte pravrajite klīve ca patite patau

---

154.006cd

पञ्चस्वापत्सु नारीणां पतिरन्यो विधीयते /अप्_154.006अब्/मृते तु देवरे देयात् तदभावे यथेच्छया

pañcasvāpatsu nārīṇāṃ patiranyo vidhīyate /ap_154.006ab/mṛte tu devare deyāt tadabhāve yathecchayā

---

154.007cd

पूर्वात्रितयमाग्नेयं वायव्यं चोत्तरात्रयं /अप्_154.007अब्/रोहिणौ चेति चरणे भगणः शस्यते सदा

pūrvātritayamāgneyaṃ vāyavyaṃ cottarātrayaṃ /ap_154.007ab/rohiṇau ceti caraṇe bhagaṇaḥ śasyate sadā

---

154.008cd

नैकगोत्रान्तु वरयेन्नैकार्षेयाञ्च भार्गव /अप्_154.008अब्/पितृतः सप्तमादूर्ध्वं मातृतः पञ्चमात्तथा

naikagotrāntu varayennaikārṣeyāñca bhārgava /ap_154.008ab/pitṛtaḥ saptamādūrdhvaṃ mātṛtaḥ pañcamāttathā

---

154.009cd

आहूय दानं ब्राह्मः स्यात् कुलशीलयुताय तु /अप्_154.009अब्/पुरुषांस्तारयेत्तज्जो नित्यं कन्यप्रदानतः

āhūya dānaṃ brāhmaḥ syāt kulaśīlayutāya tu /ap_154.009ab/puruṣāṃstārayettajjo nityaṃ kanyapradānataḥ

---

154.010cd

तथा गोमिथुनादानाद्विवाहस्त्वार्ष उच्यते /अप्_154.010अब्/प्रार्थिता दीयते यस्य प्राजापत्यः स धर्मकृत्

tathā gomithunādānādvivāhastvārṣa ucyate /ap_154.010ab/prārthitā dīyate yasya prājāpatyaḥ sa dharmakṛt

---

154.011cd

शुल्केन चासुरो मन्दो गान्धर्वो वरणान्मिथः /अप्_154.011अब्/राक्षसो युद्धहरणात् पैशाचः कन्यकाच्छलात्

śulkena cāsuro mando gāndharvo varaṇānmithaḥ /ap_154.011ab/rākṣaso yuddhaharaṇāt paiśācaḥ kanyakācchalāt

---

154.012cd

वैवाहिके ऽह्नि(1) कुर्वीत कुम्भकारमृदा शुचीं /अप्_154.012अब्/जलाशये तु तां पूज्य वाद्याद्यैः(2) स्त्रीं गृहत्रयेत्

vaivāhike 'hni(1) kurvīta kumbhakāramṛdā śucīṃ /ap_154.012ab/jalāśaye tu tāṃ pūjya vādyādyaiḥ(2) strīṃ gṛhatrayet

---

154.013cd

प्रशुप्ते केशवे नैव विवाहः कार्य एव हि /अप्_154.013अब्/पोषे चैत्रे कुजदिने रिक्ताविष्टितथो न च

praśupte keśave naiva vivāhaḥ kārya eva hi /ap_154.013ab/poṣe caitre kujadine riktāviṣṭitatho na ca

---

154.014cd

न शुक्रजीवे ऽस्तमिते न शशाङ्के ग्रहार्दिते /अप्_154.014अब्/अर्कार्कभौमयुक्ते भे व्यतीपातहते न हि

na śukrajīve 'stamite na śaśāṅke grahārdite /ap_154.014ab/arkārkabhaumayukte bhe vyatīpātahate na hi

---

154.015cd

सोम्यं पित्र्यञ्च वायव्यं सावित्रं रोहिणी तथा /अप्_154.015अब्/ :न् 1 वैवाहिकेब्दे इति घ.. , ङ.. , ञ.. , ट.. च 2 वाद्यौघैर् इति ग.. , घ.. , ञ.. च :प् 123 उत्तरात्रितयं मूलं मैत्रं पौष्णं विवाहभं

somyaṃ pitryañca vāyavyaṃ sāvitraṃ rohiṇī tathā /ap_154.015ab/ :n 1 vaivāhikebde iti gha.. , ṅa.. , ña.. , ṭa.. ca 2 vādyaughair iti ga.. , gha.. , ña.. ca :p 123 uttarātritayaṃ mūlaṃ maitraṃ pauṣṇaṃ vivāhabhaṃ

---

154.016cd

मानुषाख्यस् तथा लग्नो मानुषाख्यांशकः शुभः /अप्_154.016अब्/तृतीये च तथा षष्ठे दशमैकादशे ऽष्टमे

mānuṣākhyas tathā lagno mānuṣākhyāṃśakaḥ śubhaḥ /ap_154.016ab/tṛtīye ca tathā ṣaṣṭhe daśamaikādaśe 'ṣṭame

---

154.017cd

अर्कार्किचन्दतनयाः प्रशस्ता न कुजो ऽष्टमः /अप्_154.017अब्/सप्तान्त्याष्टमवर्गेषु शेषाः शस्ता ग्रहोत्तमाः

arkārkicandatanayāḥ praśastā na kujo 'ṣṭamaḥ /ap_154.017ab/saptāntyāṣṭamavargeṣu śeṣāḥ śastā grahottamāḥ

---

154.018cd

तेषामपि तथा मध्यात् षष्ठः शुक्रो न शस्यते /अप्_154.018अब्/वैवाहिके भे कर्तव्या तथैव च चतुर्थिका

teṣāmapi tathā madhyāt ṣaṣṭhaḥ śukro na śasyate /ap_154.018ab/vaivāhike bhe kartavyā tathaiva ca caturthikā

---

154.019cd

न दातव्या ग्रहास्तत्र चतुराद्यास्तथैकगाः /अप्_154.019अब्/पर्ववर्जं स्त्रियं गच्छेत् सत्या दत्ता सदा रतिः

na dātavyā grahāstatra caturādyāstathaikagāḥ /ap_154.019ab/parvavarjaṃ striyaṃ gacchet satyā dattā sadā ratiḥ

155.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे विवाहो नाम सतुःपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {155} :श् अथ पञ्चपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः आचारः पुष्कर उवाच ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्थाय विष्ण्वादीन् दैवतान् स्मरेत् /अप्_155.001अब्/उभे मूत्रपुरीषे तु दिवा कुर्यादुदङ्मुखः

:e ity āgneye mahāpurāṇe vivāho nāma satuḥpañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {155} :ś atha pañcapañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ ācāraḥ puṣkara uvāca brāhme muhūrte cotthāya viṣṇvādīn daivatān smaret /ap_155.001ab/ubhe mūtrapurīṣe tu divā kuryādudaṅmukhaḥ

---

155.002cd

रातौ च दक्षिणे कुर्यादुभे सन्ध्ये यथा दिवा /अप्_155.002अब्/न मार्गादौ जले वीप्यां सतृणायां सदाचरेत्

rātau ca dakṣiṇe kuryādubhe sandhye yathā divā /ap_155.002ab/na mārgādau jale vīpyāṃ satṛṇāyāṃ sadācaret

---

155.003cd

:प् 124 शौचं कृत्वा मृदाचम्य भक्षयेद्दन्तधावनं /अप्_155.003अब्/नित्यं नैमित्तिकं काम्यं क्रियाङ्गं मलकर्षणं

:p 124 śaucaṃ kṛtvā mṛdācamya bhakṣayeddantadhāvanaṃ /ap_155.003ab/nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ kriyāṅgaṃ malakarṣaṇaṃ

---

155.004cd

क्रियास्नानं तथा षष्ठं षोढास्नानं प्रकीर्तितं /अप्_155.004अब्/अस्नातस्याफलं कर्म प्रातःस्नानं चरेत्ततः

kriyāsnānaṃ tathā ṣaṣṭhaṃ ṣoḍhāsnānaṃ prakīrtitaṃ /ap_155.004ab/asnātasyāphalaṃ karma prātaḥsnānaṃ carettataḥ

---

155.005cd

भूमिष्ठमुद्धृतात् पुण्यं ततः प्रस्रवणोदकं /अप्_155.005अब्/ततो ऽपि सारसं पुण्यं तस्मान्नादेयमुच्यते

bhūmiṣṭhamuddhṛtāt puṇyaṃ tataḥ prasravaṇodakaṃ /ap_155.005ab/tato 'pi sārasaṃ puṇyaṃ tasmānnādeyamucyate

---

155.006cd

तीर्थतोयं ततः पुण्यं गाङ्गं पुण्यन्तु सर्वतः /अप्_155.006अब्/संशोधितमलः पूर्वं निमग्नश् च जलाशये

tīrthatoyaṃ tataḥ puṇyaṃ gāṅgaṃ puṇyantu sarvataḥ /ap_155.006ab/saṃśodhitamalaḥ pūrvaṃ nimagnaś ca jalāśaye

---

155.007cd

उपस्पृश्य ततः कुर्यादम्भसः परिमार्जनं /अप्_155.007अब्/हिरण्यवर्णास्तिसृभिः शन्नो देवीति चाप्यथ

upaspṛśya tataḥ kuryādambhasaḥ parimārjanaṃ /ap_155.007ab/hiraṇyavarṇāstisṛbhiḥ śanno devīti cāpyatha

---

155.008cd

आपोहिष्ठेति तिसृभिरिदमापस्तथैव च /अप्_155.008अब्/ततो जलाशये मग्नः कुर्यादन्तर्जलं जपं

āpohiṣṭheti tisṛbhiridamāpastathaiva ca /ap_155.008ab/tato jalāśaye magnaḥ kuryādantarjalaṃ japaṃ

---

155.009cd

तत्राघमर्षणं सूक्तं द्रुपदां वा तथा जपेत् /अप्_155.009अब्/युञ्जते मन इत्य् एवं सूक्तं सूक्तं वाप्यथ पौरुषं

tatrāghamarṣaṇaṃ sūktaṃ drupadāṃ vā tathā japet /ap_155.009ab/yuñjate mana ity evaṃ sūktaṃ sūktaṃ vāpyatha pauruṣaṃ

---

155.010cd

गायत्रीं तु विशेषेण अघमर्षणसूक्तके /अप्_155.010अब्/देवता भाववृत्तस्तु ऋषिश् चैवाघमर्षणः

gāyatrīṃ tu viśeṣeṇa aghamarṣaṇasūktake /ap_155.010ab/devatā bhāvavṛttastu ṛṣiś caivāghamarṣaṇaḥ

---

155.011cd

छन्दश्चानुष्टुभं तस्य भाववृत्तो हरिः स्मृतः /अप्_155.011अब्/आपीडमानः शाटीं तु देवतापितृतर्पणं(1)

chandaścānuṣṭubhaṃ tasya bhāvavṛtto hariḥ smṛtaḥ /ap_155.011ab/āpīḍamānaḥ śāṭīṃ tu devatāpitṛtarpaṇaṃ(1)

---

155.012cd

पौरुषेण तु सूक्तेन ददेच्चैवोदकाञ्जलिं /अप्_155.012अब्/ततो ऽग्निहवनं(2) कुर्याद्दानं दत्वा(3) तु शक्तितः

pauruṣeṇa tu sūktena dadeccaivodakāñjaliṃ /ap_155.012ab/tato 'gnihavanaṃ(2) kuryāddānaṃ datvā(3) tu śaktitaḥ

---

155.013cd

:न् 1 तत्राघमर्षणमित्यादिः देवतापितृतर्पणमित्यन्तः पाठः झ.. पुस्तके नास्ति 2 ततो ऽग्निहरणमिति ङ.. , छ.. च 3 दीपं दत्वेति झ.. :प् 125 ततः समभिगच्छेत योगाक्षेमार्थमीश्वरं /अप्_155.013अब्/आसनं शयनं यानं जायापत्यङ्कमण्डलुः

:n 1 tatrāghamarṣaṇamityādiḥ devatāpitṛtarpaṇamityantaḥ pāṭhaḥ jha.. pustake nāsti 2 tato 'gniharaṇamiti ṅa.. , cha.. ca 3 dīpaṃ datveti jha.. :p 125 tataḥ samabhigaccheta yogākṣemārthamīśvaraṃ /ap_155.013ab/āsanaṃ śayanaṃ yānaṃ jāyāpatyaṅkamaṇḍaluḥ

---

155.014cd

आत्मनः शुचिरेतानि परेषां न शुचिर्भवेत् /अप्_155.014अब्/भाराक्रान्तस्य गुर्विण्याः पन्था देयो गुरुष्वपि

ātmanaḥ śuciretāni pareṣāṃ na śucirbhavet /ap_155.014ab/bhārākrāntasya gurviṇyāḥ panthā deyo guruṣvapi

---

155.015cd

न पश्येच्चार्कमुद्यन्तन्नास्तं यान्तं न चाम्भसि /अप्_155.015अब्/नेक्षेन्नग्नां स्त्रियं कूपं शूनास्थानमघौघिनं

na paśyeccārkamudyantannāstaṃ yāntaṃ na cāmbhasi /ap_155.015ab/nekṣennagnāṃ striyaṃ kūpaṃ śūnāsthānamaghaughinaṃ

---

155.016cd

कार्पासाथि तया भस्म नाक्रामेद् यच्च कुत्सितं /अप्_155.016अब्/अन्तःपुरं वित्तिगृहं परदौत्यं ब्रजेन्न हि(1)

kārpāsāthi tayā bhasma nākrāmed yacca kutsitaṃ /ap_155.016ab/antaḥpuraṃ vittigṛhaṃ paradautyaṃ brajenna hi(1)

---

155.017cd

नारोहेद्विषमान्नावन्न वृक्षं न च पर्वतं /अप्_155.017अब्/अर्थायतनशास्त्रेषु तथैव स्यात् कुतूहली

nārohedviṣamānnāvanna vṛkṣaṃ na ca parvataṃ /ap_155.017ab/arthāyatanaśāstreṣu tathaiva syāt kutūhalī

---

155.018cd

लोष्टमर्दो तृणच्छेदी नखखादी विनश्यति /अप्_155.018अब्/मुखादिवादनं नेहेद् विना दीपं न रात्रिगः(2)

loṣṭamardo tṛṇacchedī nakhakhādī vinaśyati /ap_155.018ab/mukhādivādanaṃ nehed vinā dīpaṃ na rātrigaḥ(2)

---

155.019cd

नाद्वारेण विशेद्वेश्म न च वक्त्रं विरागयेत् /अप्_155.019अब्/कथाभङ्गं न कुर्वीत न च वासोविपर्ययं

nādvāreṇa viśedveśma na ca vaktraṃ virāgayet /ap_155.019ab/kathābhaṅgaṃ na kurvīta na ca vāsoviparyayaṃ

---

155.020cd

भद्रं भद्रमिति ब्रूयान्नानिष्टं कीर्तयेत् क्वचित् /अप्_155.020अब्/पालाशमासनं वर्ज्यं देवादिच्छायया(3) व्रजेत्

bhadraṃ bhadramiti brūyānnāniṣṭaṃ kīrtayet kvacit /ap_155.020ab/pālāśamāsanaṃ varjyaṃ devādicchāyayā(3) vrajet

---

155.021cd

न मध्ये पूज्ययोर्यायात् नोच्छिष्टस्तारकादिदृक् /अप्_155.021अब्/नद्यान्नान्यां नदीं ब्रूयान्न कण्डूयेद् द्विहस्तकं

na madhye pūjyayoryāyāt nocchiṣṭastārakādidṛk /ap_155.021ab/nadyānnānyāṃ nadīṃ brūyānna kaṇḍūyed dvihastakaṃ

---

155.022cd

असन्तर्प्य पितॄन् देवान्नदीपारञ्च न व्रजेत् /अप्_155.022अब्/मलादिप्रक्षिपेन्नाप्सु(4) न नग्नः स्नानमाचरेत्

asantarpya pitṝn devānnadīpārañca na vrajet /ap_155.022ab/malādiprakṣipennāpsu(4) na nagnaḥ snānamācaret

---

155.023cd

:न् 1 परभृतो भवेन्न हि इति झ.. 2 लोष्टमद्दीत्यादिः, न रात्रिग इत्य् अन्तः पाठः, ग.पुस्तके नास्ति 3 देवाद्रिच्छाययेति ख.. , छ.. , ग.. च 4 मलादिक्षेपयेन्नाप्सु इति ख.. , ट.. च :प् 126 ततः समभिगच्छेत योगक्षेमार्थमीश्वरं /अप्_155.023अब्/स्रजन्नात्मनाप्पनयेत् खरादिकरजस्त्यजेत्

:n 1 parabhṛto bhavenna hi iti jha.. 2 loṣṭamaddītyādiḥ, na rātriga ity antaḥ pāṭhaḥ, ga.pustake nāsti 3 devādricchāyayeti kha.. , cha.. , ga.. ca 4 malādikṣepayennāpsu iti kha.. , ṭa.. ca :p 126 tataḥ samabhigaccheta yogakṣemārthamīśvaraṃ /ap_155.023ab/srajannātmanāppanayet kharādikarajastyajet

---

155.024cd

हीनान्नावहसेत् गच्छेन्नादेशे नियसेच्च तैः /अप्_155.024अब्/वैद्यराजनदीहीने म्लेच्छस्त्रीबहुनायके

hīnānnāvahaset gacchennādeśe niyasecca taiḥ /ap_155.024ab/vaidyarājanadīhīne mlecchastrībahunāyake

---

155.025cd

रजस्वलादिपतितैर् न भाषेत केशवं स्मरेत् /अप्_155.025अब्/नासंवृतमुखः कुर्याद्धासं(1) जृम्भां तथा क्षुतं

rajasvalādipatitair na bhāṣeta keśavaṃ smaret /ap_155.025ab/nāsaṃvṛtamukhaḥ kuryāddhāsaṃ(1) jṛmbhāṃ tathā kṣutaṃ

---

155.026cd

प्रभोरप्यवमनं खद्गोपयेद्वचनं बुधः /अप्_155.026अब्/इन्द्रियाणां नानुकूली वेदरोधं न कारयेत्

prabhorapyavamanaṃ khadgopayedvacanaṃ budhaḥ /ap_155.026ab/indriyāṇāṃ nānukūlī vedarodhaṃ na kārayet

---

155.027cd

नोपेक्षितव्यो व्याधिः स्याद्रिपुरल्पो ऽपि(2) भार्गव /अप्_155.027अब्/रथ्यातिगः सदाचामेत्(3) विभृयान्नाग्निवारिणी

nopekṣitavyo vyādhiḥ syādripuralpo 'pi(2) bhārgava /ap_155.027ab/rathyātigaḥ sadācāmet(3) vibhṛyānnāgnivāriṇī

---

155.028cd

न हुङ्कुर्याच्छिवं पूज्यं पादं पादेन नाक्रमेत् /अप्_155.028अब्/प्रत्यक्षं वा परोक्षं वा कस्य चिन्नाप्रियं वदेत्

na huṅkuryācchivaṃ pūjyaṃ pādaṃ pādena nākramet /ap_155.028ab/pratyakṣaṃ vā parokṣaṃ vā kasya cinnāpriyaṃ vadet

---

155.029cd

वेदशास्त्रनरेन्द्रर्षिदेवनिन्दां विवर्जयेत् /अप्_155.029अब्/स्त्रीणामीर्षा(4) न कर्तव्या त्रिश्वासन्तासु वर्जयेत्

vedaśāstranarendrarṣidevanindāṃ vivarjayet /ap_155.029ab/strīṇāmīrṣā(4) na kartavyā triśvāsantāsu varjayet

---

155.030cd

धर्मश्रुतिं देवरतिं(5) कुर्याद्धर्मादि नित्यशः(6) /अप्_155.030अब्/सोमस्य पूजां जन्मर्क्षे विप्रदेवादिपूजनं

dharmaśrutiṃ devaratiṃ(5) kuryāddharmādi nityaśaḥ(6) /ap_155.030ab/somasya pūjāṃ janmarkṣe vipradevādipūjanaṃ

---

155.031cd

:न् 1 कुर्याद्धास्यमिति ख.. ,ट.. च 2 रिपुर्वत्सोपि इति ङ.. 3 समाचामेदिति छ.. 4 स्त्रीणामिच्छेति क.. 5 देवनतिमिति ग.. , घ.. , ङ.. , ञ.. , ट.. च ।
वेदनतिमिति ख.. ,छ.. च 6 भद्रं भद्रमिति ब्रूयादित्यादिः, कुर्याद्धर्मादि नित्यश इत्य् अन्तः पाठः झ.. पुस्तके नास्ति :प् 127 षष्ठीचतुर्दश्यष्टम्यामभ्यङ्गं वर्जयेत्तथा /अप्_155.031अब्/दूराद्गृहान् मूत्रविष्ठे नोत्तमैवैरमाचरेत्

:n 1 kuryāddhāsyamiti kha.. ,ṭa.. ca 2 ripurvatsopi iti ṅa.. 3 samācāmediti cha.. 4 strīṇāmiccheti ka.. 5 devanatimiti ga.. , gha.. , ṅa.. , ña.. , ṭa.. ca |
vedanatimiti kha.. ,cha.. ca 6 bhadraṃ bhadramiti brūyādityādiḥ, kuryāddharmādi nityaśa ity antaḥ pāṭhaḥ jha.. pustake nāsti :p 127 ṣaṣṭhīcaturdaśyaṣṭamyāmabhyaṅgaṃ varjayettathā /ap_155.031ab/dūrādgṛhān mūtraviṣṭhe nottamaivairamācaret

156.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे आचाराध्यायो नाम पञ्चपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {156} :श् अथ षट्पञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः द्रव्यचुद्धिः पुष्कर उवाच द्रव्यशुद्धिं प्रवक्ष्यामि पुनःपाकेन मृण्मयं /अप्_156.001अब्/शुद्ध्येन् मूत्रपुरीषाद्यैः स्पृष्टाम्रं सुवर्णकं

:e ity āgneye mahāpurāṇe ācārādhyāyo nāma pañcapañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {156} :ś atha ṣaṭpañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ dravyacuddhiḥ puṣkara uvāca dravyaśuddhiṃ pravakṣyāmi punaḥpākena mṛṇmayaṃ /ap_156.001ab/śuddhyen mūtrapurīṣādyaiḥ spṛṣṭāmraṃ suvarṇakaṃ

---

156.002cd

आवर्तितञ्चान्यथा तु वारिणाम्ल्लेन ताम्रकं /अप्_156.002अब्/क्षारेण कांस्यलोहानां मुक्तादेः क्षालनेन तु

āvartitañcānyathā tu vāriṇāmllena tāmrakaṃ /ap_156.002ab/kṣāreṇa kāṃsyalohānāṃ muktādeḥ kṣālanena tu

---

156.003cd

अब्जानां(1) चैव भाण्डानां सर्वस्याश्ममयस्य च /अप्_156.003अब्/शाकरज्जुमूलफलवैदलानां तथैव च

abjānāṃ(1) caiva bhāṇḍānāṃ sarvasyāśmamayasya ca /ap_156.003ab/śākarajjumūlaphalavaidalānāṃ tathaiva ca

---

156.004cd

मार्जनाद्यज्ञपात्राणां पाणिना यज्ञकर्मणि /अप्_156.004अब्/उष्णाम्बुना सस्नेहानां शुद्धिः सम्मार्जनाद्गृहे

mārjanādyajñapātrāṇāṃ pāṇinā yajñakarmaṇi /ap_156.004ab/uṣṇāmbunā sasnehānāṃ śuddhiḥ sammārjanādgṛhe

---

156.005cd

:न् 1 दुष्टानामिति ट.. :प् 128 शोधनान्म्रक्षणाद्वस्त्रे(1) मृत्तिकाद्भिर्विशोधनं /अप्_156.005अब्/बहुवस्त्रे प्रोक्षणाच्च दारवाणाञ्च तक्षणात्

:n 1 duṣṭānāmiti ṭa.. :p 128 śodhanānmrakṣaṇādvastre(1) mṛttikādbhirviśodhanaṃ /ap_156.005ab/bahuvastre prokṣaṇācca dāravāṇāñca takṣaṇāt

---

156.006cd

प्रोक्षणात् संहतानान्तु द्रवाणाञ्च तथोत्प्लवात् /अप्_156.006अब्/शयनासनयानानां शूर्पस्य शकटस्य च

prokṣaṇāt saṃhatānāntu dravāṇāñca tathotplavāt /ap_156.006ab/śayanāsanayānānāṃ śūrpasya śakaṭasya ca

---

156.007cd

शुद्धिः सम्प्रोक्षणाज् ज्ञेया पलालेन्धनयोस् तथा /अप्_156.007अब्/शुद्धार्थकानाङ्कल्केन शृङ्गदन्तमयस्य च

śuddhiḥ samprokṣaṇāj jñeyā palālendhanayos tathā /ap_156.007ab/śuddhārthakānāṅkalkena śṛṅgadantamayasya ca

---

156.008cd

गोबालैः पलपात्राणामस्थ्नां स्याच्छृङ्गवत्तथा /अप्_156.008अब्/निर्यासानां गुडानाञ्च लवणानां च शोषणात्

gobālaiḥ palapātrāṇāmasthnāṃ syācchṛṅgavattathā /ap_156.008ab/niryāsānāṃ guḍānāñca lavaṇānāṃ ca śoṣaṇāt

---

156.009cd

कुशुम्भकुसुमानाञ्च ऊर्णाकार्पासयोस् तथा /अप्_156.009अब्/शुद्धन्नदीगतं तोयं पुण्यन्तद्वत् प्रसारितं

kuśumbhakusumānāñca ūrṇākārpāsayos tathā /ap_156.009ab/śuddhannadīgataṃ toyaṃ puṇyantadvat prasāritaṃ

---

156.010cd

मुखवर्जञ्च गौः शुद्धा शुद्धमश्वाजयोर्मुखं /अप्_156.010अब्/नारीणाञ्चैव वत्सानां शकुनीनां शुनो मुखं

mukhavarjañca gauḥ śuddhā śuddhamaśvājayormukhaṃ /ap_156.010ab/nārīṇāñcaiva vatsānāṃ śakunīnāṃ śuno mukhaṃ

---

156.011cd

मुखैः प्रस्रवणे वृत्ते मृगयायां सदा शुचि /अप्_156.011अब्/भुक्त्वा क्षुत्वा तथा सुप्त्वा पीत्वा चाम्भो विगाह्य च

mukhaiḥ prasravaṇe vṛtte mṛgayāyāṃ sadā śuci /ap_156.011ab/bhuktvā kṣutvā tathā suptvā pītvā cāmbho vigāhya ca

---

156.012cd

रथ्यामाक्रम्य चाचामेद्वासो विपरिधाय च /अप्_156.012अब्/मार्जारश् चङ्क्रमाच्छुद्धश् चतुर्य्थे ऽह्नि रजस्वला

rathyāmākramya cācāmedvāso viparidhāya ca /ap_156.012ab/mārjāraś caṅkramācchuddhaś caturythe 'hni rajasvalā

---

156.013cd

स्नाता स्त्री पञ्चमे योग्या दैवे पित्र्ये च कर्मणि /अप्_156.013अब्/पञ्चापाने दशैकस्मिन्नुभयोः सप्त मृत्तिकाः

snātā strī pañcame yogyā daive pitrye ca karmaṇi /ap_156.013ab/pañcāpāne daśaikasminnubhayoḥ sapta mṛttikāḥ

---

156.014cd

एकां लिङ्गे मृदं दद्यात् करयोस्त्रिद्विमृत्तिकाः /अप्_156.014अब्/ब्रह्मचारिवनस्थानां यतीनाञ्च चतुर्गुणं

ekāṃ liṅge mṛdaṃ dadyāt karayostridvimṛttikāḥ /ap_156.014ab/brahmacārivanasthānāṃ yatīnāñca caturguṇaṃ

---

156.015cd

श्रीफलैर् अंशुपट्टानां क्षौमाणाङ्गौरसर्षपैः /अप्_156.015अब्/ :न् 1 शोधनाभ्युक्षणाद्वस्त्रे इति घ.. , ङ.. च :प् 129 शुद्धिः पर्युक्ष्य तोयेन मृगलोम्नां प्रकीर्तिता

śrīphalair aṃśupaṭṭānāṃ kṣaumāṇāṅgaurasarṣapaiḥ /ap_156.015ab/ :n 1 śodhanābhyukṣaṇādvastre iti gha.. , ṅa.. ca :p 129 śuddhiḥ paryukṣya toyena mṛgalomnāṃ prakīrtitā

157.001cd

पुष्पाणाञ्च फलानाञ्च प्रोक्षणाज्जलतो ऽखिलं /अप्_156.016अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे द्रव्यशुद्धिर्नाम षट्पञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {157} :श् अथ सप्तपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः शावाशौचादिः पुष्कर उवाच प्रेतशुद्धिं प्रवक्ष्यामि सूतिकाशुध्हिमेव च /अप्_157.001अब्/दशाहं शावमाशौचं सपिण्देषु विधीयते

puṣpāṇāñca phalānāñca prokṣaṇājjalato 'khilaṃ /ap_156.016ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe dravyaśuddhirnāma ṣaṭpañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {157} :ś atha saptapañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ śāvāśaucādiḥ puṣkara uvāca pretaśuddhiṃ pravakṣyāmi sūtikāśudhhimeva ca /ap_157.001ab/daśāhaṃ śāvamāśaucaṃ sapiṇdeṣu vidhīyate

---

157.002cd

जनने च तथा शुद्धिर्ब्राह्मणानां भृगूत्तम /अप्_157.002अब्/द्वादशाहेन राजन्यः पक्षाद्वैश्यो ऽथ मासतः

janane ca tathā śuddhirbrāhmaṇānāṃ bhṛgūttama /ap_157.002ab/dvādaśāhena rājanyaḥ pakṣādvaiśyo 'tha māsataḥ

---

157.003cd

शूद्रो ऽनुलोमतो दासे स्वामितुल्यन्त्वशौचकं /अप्_157.003अब्/षट्भिस्त्रिभिरथैकेन क्षत्रविट्शूद्रयोनिषु

śūdro 'nulomato dāse svāmitulyantvaśaucakaṃ /ap_157.003ab/ṣaṭbhistribhirathaikena kṣatraviṭśūdrayoniṣu

---

157.004cd

ब्राह्मणः शुद्धिमाप्नोति क्षत्रियस्तु तथैव च /अप्_157.004अब्/विट्शूद्रयोनेः शुद्धिः स्यात् क्रमात् परशुरामक

brāhmaṇaḥ śuddhimāpnoti kṣatriyastu tathaiva ca /ap_157.004ab/viṭśūdrayoneḥ śuddhiḥ syāt kramāt paraśurāmaka

---

157.005cd

षड्रात्रेण त्रिरात्रेण षड्भिः शूद्रे तथा विशः /अप्_157.005अब्/ :प् 130 आदन्तजननात् सद्य आचूडान्नैशिकी श्रुतिः(1)

ṣaḍrātreṇa trirātreṇa ṣaḍbhiḥ śūdre tathā viśaḥ /ap_157.005ab/ :p 130 ādantajananāt sadya ācūḍānnaiśikī śrutiḥ(1)

---

157.006cd

त्रिरात्रमाव्रतादेशाद्दशरात्रमतः परं /अप्_157.006अब्/ऊनत्रैवार्षिके शूद्रे पञ्चाहाच्छुद्धिरिष्यते

trirātramāvratādeśāddaśarātramataḥ paraṃ /ap_157.006ab/ūnatraivārṣike śūdre pañcāhācchuddhiriṣyate

---

157.007cd

द्वादशाहेने शुद्धिः स्यादतीते वत्सरत्रये /अप्_157.007अब्/गतैः संवत्सरैः षड्भिः शुद्धिर्मासेन कीर्तिता

dvādaśāhene śuddhiḥ syādatīte vatsaratraye /ap_157.007ab/gataiḥ saṃvatsaraiḥ ṣaḍbhiḥ śuddhirmāsena kīrtitā

---

157.008cd

स्त्रीणामकृतचूडानां विशुद्धिर् नैशिकी स्मृता /अप्_157.008अब्/तथा च कृतचुडानां त्र्यहाच्छुद्ध्यन्ति बान्धवाः

strīṇāmakṛtacūḍānāṃ viśuddhir naiśikī smṛtā /ap_157.008ab/tathā ca kṛtacuḍānāṃ tryahācchuddhyanti bāndhavāḥ

---

157.009cd

विवाहितासु नाशौचं पितृपक्षे विधीयते /अप्_157.009अब्/पितुर्गृहे प्रसूतानां विशुद्धिर् नैशिकी स्मृता

vivāhitāsu nāśaucaṃ pitṛpakṣe vidhīyate /ap_157.009ab/piturgṛhe prasūtānāṃ viśuddhir naiśikī smṛtā

---

157.010cd

सूतिका दशरात्रेण शुद्धिमाप्नोति नान्यथा /अप्_157.010अब्/विवाहिता हि चेत् कन्या म्रियते पितृवेश्मनि

sūtikā daśarātreṇa śuddhimāpnoti nānyathā /ap_157.010ab/vivāhitā hi cet kanyā mriyate pitṛveśmani

---

157.011cd

तस्यास्त्रिरात्राच्छुद्ध्यन्ति बान्धवा नात्र संशयः /अप्_157.011अब्/समानं लब्धशौचन्तु प्रथमेन समापयेत्

tasyāstrirātrācchuddhyanti bāndhavā nātra saṃśayaḥ /ap_157.011ab/samānaṃ labdhaśaucantu prathamena samāpayet

---

157.012cd

असमानं द्वितीयेन धर्मराजवचो यथा /अप्_157.012अब्/देशान्तरस्थः श्रुत्वा तु कुल्याणां मरणोद्भवौ

asamānaṃ dvitīyena dharmarājavaco yathā /ap_157.012ab/deśāntarasthaḥ śrutvā tu kulyāṇāṃ maraṇodbhavau

---

157.013cd

यच्छेषं दशरात्रस्य तावदेवशुचिर्भवेत् /अप्_157.013अब्/अतीते दशरात्रे तु त्रिरात्रमशुचिर्भवेत्

yaccheṣaṃ daśarātrasya tāvadevaśucirbhavet /ap_157.013ab/atīte daśarātre tu trirātramaśucirbhavet

---

157.014cd

तथा संवत्सरे ऽतीते स्नात एव विशुद्ध्यति /अप्_157.014अब्/मातामहे तथातीते आचार्ये च तथा मृते

tathā saṃvatsare 'tīte snāta eva viśuddhyati /ap_157.014ab/mātāmahe tathātīte ācārye ca tathā mṛte

---

157.015cd

रात्रिभिर्मासतुल्याभिर्गर्भस्रावे विशोधनं /अप्_157.015अब्/सपिण्दे ब्राह्मणे वर्णाः सर्व एवाविशेषतः

rātribhirmāsatulyābhirgarbhasrāve viśodhanaṃ /ap_157.015ab/sapiṇde brāhmaṇe varṇāḥ sarva evāviśeṣataḥ

---

157.016cd

:न् 1 आचडान्नैशिकी तथेति ट.. :प् 131 दशरात्रेण शुद्ध्यन्ति द्वादशाहेन भूमिपः /अप्_157.016अब्/वैश्याः पञ्चदशाहेन शूद्रा मासेन भार्गव

:n 1 ācaḍānnaiśikī tatheti ṭa.. :p 131 daśarātreṇa śuddhyanti dvādaśāhena bhūmipaḥ /ap_157.016ab/vaiśyāḥ pañcadaśāhena śūdrā māsena bhārgava

---

157.017cd

उच्छिष्टसन्निधावेकं तथा पिण्डं निवेदयेत् /अप्_157.017अब्/कीर्तयेच्च तथा तस्य नमगोत्रे समाहितः

ucchiṣṭasannidhāvekaṃ tathā piṇḍaṃ nivedayet /ap_157.017ab/kīrtayecca tathā tasya namagotre samāhitaḥ

---

157.018cd

भुक्तवत्सु द्विजेन्द्रेषु पूजितेषु धनेन च(1) /अप्_157.018अब्/विसृष्टाक्षततोयेषु गोत्रनामानुकीर्तनैः

bhuktavatsu dvijendreṣu pūjiteṣu dhanena ca(1) /ap_157.018ab/visṛṣṭākṣatatoyeṣu gotranāmānukīrtanaiḥ

---

157.019cd

चतुरङ्गुलविस्तारं तत्खातन्तावदन्तरं /अप्_157.019अब्/वितस्तिदीर्घं कर्तव्यं विकर्षूणां तथा त्रयं

caturaṅgulavistāraṃ tatkhātantāvadantaraṃ /ap_157.019ab/vitastidīrghaṃ kartavyaṃ vikarṣūṇāṃ tathā trayaṃ

---

157.020cd

विकर्षूणां समीपे च ज्वालयेज् ज्वलनत्रयं /अप्_157.020अब्/सोमाय वह्नये राम यमाय च समासतः

vikarṣūṇāṃ samīpe ca jvālayej jvalanatrayaṃ /ap_157.020ab/somāya vahnaye rāma yamāya ca samāsataḥ

---

157.021cd

जुहुयादाहुतीः सम्यक् सर्वत्रैव चतुस्त्रयः /अप्_157.021अब्/पिण्डनिर्वपणं कुर्यात् प्राग्वदेव पृथक् पृथक्

juhuyādāhutīḥ samyak sarvatraiva catustrayaḥ /ap_157.021ab/piṇḍanirvapaṇaṃ kuryāt prāgvadeva pṛthak pṛthak

---

157.022cd

अन्नेन दध्ना मधुना तथा मांसेन पूरयेत् /अप्_157.022अब्/मध्ये चेदधिमासः स्यात् कुर्यादभ्यधिकन्तु तत्

annena dadhnā madhunā tathā māṃsena pūrayet /ap_157.022ab/madhye cedadhimāsaḥ syāt kuryādabhyadhikantu tat

---

157.023cd

अथवा द्वादशाहेन सर्वमेतत् समापयेत् /अप्_157.023अब्/संवत्सरस्य मध्ये च यदि स्यादधिमासकः

athavā dvādaśāhena sarvametat samāpayet /ap_157.023ab/saṃvatsarasya madhye ca yadi syādadhimāsakaḥ

---

157.024cd

तदा द्वादशके श्राद्धे कार्यं तदधिकं भवेत् /अप्_157.024अब्/संवत्सरे समाप्ते तु श्राद्धं श्राद्धवदाचरेत्

tadā dvādaśake śrāddhe kāryaṃ tadadhikaṃ bhavet /ap_157.024ab/saṃvatsare samāpte tu śrāddhaṃ śrāddhavadācaret

---

157.025cd

प्रेताय तत ऊर्धवं च तस्यैव पुरुषत्रये /अप्_157.025अब्/पिण्डान् विनिर्वपेत्तद्वच्चतुरस्तु समाहितः

pretāya tata ūrdhavaṃ ca tasyaiva puruṣatraye /ap_157.025ab/piṇḍān vinirvapettadvaccaturastu samāhitaḥ

---

157.026cd

सम्पूज्य दत्वा पृथिवी समाना इति चाप्यथ /अप्_157.026अब्/ :न् 1 धनेषु चेति क.. , ख.. , घ.. , ङ.. , छ.. , ज.. , ञ.. च :प् 132 योजयेत् प्रेतपिण्डं तु पिण्डेष्वन्येषु भार्गव

sampūjya datvā pṛthivī samānā iti cāpyatha /ap_157.026ab/ :n 1 dhaneṣu ceti ka.. , kha.. , gha.. , ṅa.. , cha.. , ja.. , ña.. ca :p 132 yojayet pretapiṇḍaṃ tu piṇḍeṣvanyeṣu bhārgava

---

157.027cd

प्रेतपात्रं च पात्रेषु तथैव विनियोजयेत् /अप्_157.027अब्/पृथक् पृथक् प्रकर्तव्यं कर्मैतत् कर्मपात्रके

pretapātraṃ ca pātreṣu tathaiva viniyojayet /ap_157.027ab/pṛthak pṛthak prakartavyaṃ karmaitat karmapātrake

---

157.028cd

मन्त्रवर्जमिदं कर्म शूद्रस्य तु विधीयते /अप्_157.028अब्/सपिण्डीकरणं स्त्रीणां कार्यमेवं तदा भवेत्(1)

mantravarjamidaṃ karma śūdrasya tu vidhīyate /ap_157.028ab/sapiṇḍīkaraṇaṃ strīṇāṃ kāryamevaṃ tadā bhavet(1)

---

157.029cd

श्राद्धं कुर्याच्च प्रत्यब्दं प्रेते कुम्भान्नमब्दकं /अप्_157.029अब्/गङ्गायाः सिकता धारा यथा वर्षति वासवे

śrāddhaṃ kuryācca pratyabdaṃ prete kumbhānnamabdakaṃ /ap_157.029ab/gaṅgāyāḥ sikatā dhārā yathā varṣati vāsave

---

157.030cd

शक्या गणयितुं लोके नत्वतीताः पितामहाः /अप्_157.030अब्/काले सततगे स्थैर्यं नास्ति तस्मात् क्रियां चरेत्

śakyā gaṇayituṃ loke natvatītāḥ pitāmahāḥ /ap_157.030ab/kāle satatage sthairyaṃ nāsti tasmāt kriyāṃ caret

---

157.031cd

देवत्वे यातनास्थाने प्रेतः श्राद्धं कृतं लभेत् /अप्_157.031अब्/नोपकुर्यान्नरः शोचन् प्रेतस्यात्मन एव वा

devatve yātanāsthāne pretaḥ śrāddhaṃ kṛtaṃ labhet /ap_157.031ab/nopakuryānnaraḥ śocan pretasyātmana eva vā

---

157.032cd

भृग्वग्निपाशकाम्भोभिर्मृतानामात्मघातिनां /अप्_157.032अब्/पतितानां च नाशौचं विद्युच्छस्त्रहताश् च ये

bhṛgvagnipāśakāmbhobhirmṛtānāmātmaghātināṃ /ap_157.032ab/patitānāṃ ca nāśaucaṃ vidyucchastrahatāś ca ye

---

157.033cd

यतिब्रतिब्रह्मचारिनृपकारुकदीक्षिताः /अप्_157.033अब्/राजाज्ञाकारिणो(2) ये च स्नायाद्वै प्रेतगाम्यपि

yatibratibrahmacārinṛpakārukadīkṣitāḥ /ap_157.033ab/rājājñākāriṇo(2) ye ca snāyādvai pretagāmyapi

---

157.034cd

मैथुने कटधूमे च सद्यः स्नानं विधीयते /अप्_157.034अब्/द्विजं न निर्हरेत्(3) प्रेतं शूद्रेण तु कथञ्चन

maithune kaṭadhūme ca sadyaḥ snānaṃ vidhīyate /ap_157.034ab/dvijaṃ na nirharet(3) pretaṃ śūdreṇa tu kathañcana

---

157.035cd

न च शूद्रं द्विजेनापि तयोर्दोषो हि जायते(4) /अप्_157.035अब्/अनाथविप्रप्रेतस्य वहनात् स्वरगलोकभाक्

na ca śūdraṃ dvijenāpi tayordoṣo hi jāyate(4) /ap_157.035ab/anāthaviprapretasya vahanāt svaragalokabhāk

---

157.036cd

:न् 1 कार्यमेव तथा भवेदिति छ.. , ङ.. , ञ.. च ।
कार्यमेतत्तथा भवेदिति झ.. 2 राजाज्ञाकारका इति ट.. 3 न निर्दहेदिति ख.. 4 तयोर्दोषो ऽभिजायते इति ङ.. :प् 133 सङ्ग्रामे जयमाप्नोति प्रेते ऽनाथे च काष्ठदः /अप्_157.036अब्/सङ्कल्प्य बान्धवं प्रेतमपसव्येन तां चितिं

:n 1 kāryameva tathā bhavediti cha.. , ṅa.. , ña.. ca |
kāryametattathā bhavediti jha.. 2 rājājñākārakā iti ṭa.. 3 na nirdahediti kha.. 4 tayordoṣo 'bhijāyate iti ṅa.. :p 133 saṅgrāme jayamāpnoti prete 'nāthe ca kāṣṭhadaḥ /ap_157.036ab/saṅkalpya bāndhavaṃ pretamapasavyena tāṃ citiṃ

---

157.037cd

परिक्रम्य ततः स्नानं कुर्युः सर्वे सवाससः /अप्_157.037अब्/प्रेताय च तथा दद्युस्त्रींस्त्रींश् चैवोदकाञ्जलीन्

parikramya tataḥ snānaṃ kuryuḥ sarve savāsasaḥ /ap_157.037ab/pretāya ca tathā dadyustrīṃstrīṃś caivodakāñjalīn

---

157.038cd

द्वार्यश्मनि पदं दत्वा प्रविशेयुस् तथा गृहं /अप्_157.038अब्/अक्षतान्निक्षिपेद्वह्नौ निम्बपत्रं विदश्य च

dvāryaśmani padaṃ datvā praviśeyus tathā gṛhaṃ /ap_157.038ab/akṣatānnikṣipedvahnau nimbapatraṃ vidaśya ca

---

157.039cd

पृथक् शयीरन् भूमौ च क्रीतलब्धाशनो भवेत् /अप्_157.039अब्/एकः पिण्दो दशाहे तु श्मश्रुकर्मकरः शुचिः

pṛthak śayīran bhūmau ca krītalabdhāśano bhavet /ap_157.039ab/ekaḥ piṇdo daśāhe tu śmaśrukarmakaraḥ śuciḥ

---

157.040cd

सिद्धार्थकैस्तिलैर् विद्वान् मज्जेद्वासोपरं दधत्(1) /अप्_157.040अब्/अजातदन्ते तनये शिशौ गर्भस्रुते तथा

siddhārthakaistilair vidvān majjedvāsoparaṃ dadhat(1) /ap_157.040ab/ajātadante tanaye śiśau garbhasrute tathā

---

157.041cd

कार्यो नैवाग्निसंस्कारो नैव चास्योदकक्रिया /अप्_157.041अब्/चतुर्थे च दिनेकार्यस् तथास्थ्नां चैव सञ्चयः

kāryo naivāgnisaṃskāro naiva cāsyodakakriyā /ap_157.041ab/caturthe ca dinekāryas tathāsthnāṃ caiva sañcayaḥ

158.001cd

अस्थिसञ्चयनादूर्ध्वमङ्गस्पर्शो विधीयते //42//अप्_157.042अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे शावाशौचं नाम सप्तपञ्चाशदाधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {158} :श् अथाष्टपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः स्रावाद्यशौचं पुष्कर उवाच स्रावाशौचं प्रवक्ष्यामि मन्वादिमुनिसम्मतं /अप्_158.001अब्/ :न् 1 सिद्धार्थकैस्तिलैर् विप्रान् यजद्वासो ऽपरं दधदिति घ.. , ङ.. , ञ.. च ।
सिद्धार्थस्तिलैर् विद्वान् स्नायाद्वासो ऽपरं दधदिति ग.. , ट.. च :प् 134 रात्रिभिर्मासतुल्याभिर्गर्भस्रावे त्र्यहेण या

asthisañcayanādūrdhvamaṅgasparśo vidhīyate //42//ap_157.042ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe śāvāśaucaṃ nāma saptapañcāśadādhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {158} :ś athāṣṭapañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ srāvādyaśaucaṃ puṣkara uvāca srāvāśaucaṃ pravakṣyāmi manvādimunisammataṃ /ap_158.001ab/ :n 1 siddhārthakaistilair viprān yajadvāso 'paraṃ dadhaditi gha.. , ṅa.. , ña.. ca |
siddhārthastilair vidvān snāyādvāso 'paraṃ dadhaditi ga.. , ṭa.. ca :p 134 rātribhirmāsatulyābhirgarbhasrāve tryaheṇa yā

---

158.002cd

चातुर्मासिकपातान्ते दशाहं पञ्चमासतः /अप्_158.002अब्/राजन्ये च चतूरात्रं वैश्ये पञ्चाहमेव च

cāturmāsikapātānte daśāhaṃ pañcamāsataḥ /ap_158.002ab/rājanye ca catūrātraṃ vaiśye pañcāhameva ca

---

158.003cd

अष्टाहेन तु शूद्रस्य द्वादशाहादतः परं /अप्_158.003अब्/स्त्रीणां विशुद्धिरुदिता(1) स्नानमात्रेण वै पितुः

aṣṭāhena tu śūdrasya dvādaśāhādataḥ paraṃ /ap_158.003ab/strīṇāṃ viśuddhiruditā(1) snānamātreṇa vai pituḥ

---

158.004cd

न स्नानं हि सपिण्डे स्यात्त्रिरात्रं सप्तमाष्टयोः /अप्_158.004अब्/सद्यः शौचं सपिण्डानामादन्तजननात्तथा

na snānaṃ hi sapiṇḍe syāttrirātraṃ saptamāṣṭayoḥ /ap_158.004ab/sadyaḥ śaucaṃ sapiṇḍānāmādantajananāttathā

---

158.005cd

आचूडादेकरात्रं स्यादाव्रताच्च त्रिरात्रकं /अप्_158.005अब्/दशरात्रं भवेदस्मान्मातापित्रोस्त्रिरात्रकं

ācūḍādekarātraṃ syādāvratācca trirātrakaṃ /ap_158.005ab/daśarātraṃ bhavedasmānmātāpitrostrirātrakaṃ

---

158.006cd

अजातदन्ते तु मृते कृतचूडे ऽर्भके तथा /अप्_158.006अब्/प्रेते न्यूने त्रिभिर्वर्षैर् मृते शुद्धिस्तु नैशिल्की

ajātadante tu mṛte kṛtacūḍe 'rbhake tathā /ap_158.006ab/prete nyūne tribhirvarṣair mṛte śuddhistu naiśilkī

---

158.007cd

द्व्यहेण क्षत्रिये शुद्धिस्त्रिभिर्वैश्ये मृते तथा /अप्_158.007अब्/शुद्धिः शूद्रे पञ्चभिः स्यात् प्राग्विवाहद् द्विषट्त्वहः(2)

dvyaheṇa kṣatriye śuddhistribhirvaiśye mṛte tathā /ap_158.007ab/śuddhiḥ śūdre pañcabhiḥ syāt prāgvivāhad dviṣaṭtvahaḥ(2)

---

158.008cd

यत्र त्रिरात्रं विप्राणामशौचं सम्प्रदृश्यते /अप्_158.008अब्/तत्र शूद्रे द्वादशाहः षण्णव क्षत्रवैशय्योः

yatra trirātraṃ viprāṇāmaśaucaṃ sampradṛśyate /ap_158.008ab/tatra śūdre dvādaśāhaḥ ṣaṇṇava kṣatravaiśayyoḥ

---

158.009cd

द्व्यब्दे नैवाग्निसंस्कारो मृते तन्निखनेद् भुवि /अप्_158.009अब्/न चोदकक्रिया तस्य नाम्नि चापि कृते सति

dvyabde naivāgnisaṃskāro mṛte tannikhaned bhuvi /ap_158.009ab/na codakakriyā tasya nāmni cāpi kṛte sati

---

158.010cd

जातदन्तस्य वा कार्या स्यादुपनयनाद्दश /अप्_158.010अब्/एकाहाच्छुद्ध्यते विप्रो यो ऽग्निवेदसमन्वितः

jātadantasya vā kāryā syādupanayanāddaśa /ap_158.010ab/ekāhācchuddhyate vipro yo 'gnivedasamanvitaḥ

---

158.011cd

हीने हीनतरे चैव त्र्यहश् चतुरहस् तथा /अप्_158.011अब्/पञ्चाहेनाग्निहीनस्तु दशाहाद्ब्राह्मणव्रुवः

hīne hīnatare caiva tryahaś caturahas tathā /ap_158.011ab/pañcāhenāgnihīnastu daśāhādbrāhmaṇavruvaḥ

---

158.012cd

:न् 1 विशुद्धिः कथितेति घ.. , ङ.. , ञ.. च 2 द्विषट्ककमिति ट.. :प् 135 क्षत्रियो नवसप्ताहच्छुद्ध्येद्विप्रो गुणैर् युतः /अप्_158.012अब्/दशाहात् सगुणो वैश्यो विंशाहाच्छूद्र एव च

:n 1 viśuddhiḥ kathiteti gha.. , ṅa.. , ña.. ca 2 dviṣaṭkakamiti ṭa.. :p 135 kṣatriyo navasaptāhacchuddhyedvipro guṇair yutaḥ /ap_158.012ab/daśāhāt saguṇo vaiśyo viṃśāhācchūdra eva ca

---

158.013cd

दशाहाच्छुद्ध्यते विप्रो द्वादशाहेन भूमिपः /अप्_158.013अब्/वैश्यः पञ्चदशाहेन शूद्रो मासेन शुद्ध्यति

daśāhācchuddhyate vipro dvādaśāhena bhūmipaḥ /ap_158.013ab/vaiśyaḥ pañcadaśāhena śūdro māsena śuddhyati

---

158.014cd

गुणोत्कर्षे दशाहाप्तौ त्र्यहमेकाहकं त्र्यहे /अप्_158.014अब्/एकाहाप्तौ सद्यः शौचं सर्वत्रैवं समूहयेत्

guṇotkarṣe daśāhāptau tryahamekāhakaṃ tryahe /ap_158.014ab/ekāhāptau sadyaḥ śaucaṃ sarvatraivaṃ samūhayet

---

158.015cd

दासान्तेवासिभृतकाः शिष्याश् चैवात्र वासिनः /अप्_158.015अब्/स्वामितुल्यमशौचं स्यान्मृते पृथक् पृथग्भवेत्

dāsāntevāsibhṛtakāḥ śiṣyāś caivātra vāsinaḥ /ap_158.015ab/svāmitulyamaśaucaṃ syānmṛte pṛthak pṛthagbhavet

---

158.016cd

मरणादेव कर्तव्यं संयोगो यस्य नाग्निभिः /अप्_158.016अब्/दाहादूर्ध्वमशौचं स्याद्यस्य वैतानिको विधिः

maraṇādeva kartavyaṃ saṃyogo yasya nāgnibhiḥ /ap_158.016ab/dāhādūrdhvamaśaucaṃ syādyasya vaitāniko vidhiḥ

---

158.017cd

सर्वेषामेव वर्णानान्त्रिभागात् स्पर्शनम्भवेत् /अप्_158.017अब्/त्रिचतुःपञ्चदशभिः स्पृश्यवर्णाः क्रमेण तु

sarveṣāmeva varṇānāntribhāgāt sparśanambhavet /ap_158.017ab/tricatuḥpañcadaśabhiḥ spṛśyavarṇāḥ krameṇa tu

---

158.018cd

चतुर्थे पञ्चमे चैव सप्तमे नवमे तथा /अप्_158.018अब्/अस्थिसञ्चयनं कार्यं वर्णानामनुपूर्वशः

caturthe pañcame caiva saptame navame tathā /ap_158.018ab/asthisañcayanaṃ kāryaṃ varṇānāmanupūrvaśaḥ

---

158.019cd

अहस्त्वदत्तकन्यासु प्रदत्तासु त्र्यहं भवेत् /अप्_158.019अब्/पक्षिणी संस्कृतास्वेव स्वस्रादिषु विधीयते

ahastvadattakanyāsu pradattāsu tryahaṃ bhavet /ap_158.019ab/pakṣiṇī saṃskṛtāsveva svasrādiṣu vidhīyate

---

158.020cd

पितृगोत्रं कुमारीणां व्यूढानां भर्तृगोत्रता /अप्_158.020अब्/जलप्रदानं पित्रे च उद्वाहे चोभयत्र तु

pitṛgotraṃ kumārīṇāṃ vyūḍhānāṃ bhartṛgotratā /ap_158.020ab/jalapradānaṃ pitre ca udvāhe cobhayatra tu

---

158.021cd

दशाहोपरि पित्रोश् च दुहितुर्मरणे त्र्यहं /अप्_158.021अब्/सद्यः शौचं सपिण्डानां पूर्वं चूडाकृतेर्द्विज

daśāhopari pitroś ca duhiturmaraṇe tryahaṃ /ap_158.021ab/sadyaḥ śaucaṃ sapiṇḍānāṃ pūrvaṃ cūḍākṛterdvija

---

158.022cd

एकाहतो ह्य् आविविहादूर्ध्वं हस्तोदकात् त्र्यहं /अप्_158.022अब्/पक्षिणी भ्रातृपुत्रस्य सपिण्डानां च सद्यतः

ekāhato hy āvivihādūrdhvaṃ hastodakāt tryahaṃ /ap_158.022ab/pakṣiṇī bhrātṛputrasya sapiṇḍānāṃ ca sadyataḥ

---

158.023cd

दशाहाच्छुद्ध्यते विप्रो जन्महानौ स्वयोनिषु /अप्_158.023अब्/ :प् 136 षद्भिस्त्रिभिरहैकेन क्षत्रविट्शूद्रयोनिषु

daśāhācchuddhyate vipro janmahānau svayoniṣu /ap_158.023ab/ :p 136 ṣadbhistribhirahaikena kṣatraviṭśūdrayoniṣu

---

158.024cd

एतज्ज्ञेयं सपिण्डानां वक्ष्ये चानौरसादिषु /अप्_158.024अब्/अनौरसेषु पुत्रेषु भार्यास्वन्यगतासु च

etajjñeyaṃ sapiṇḍānāṃ vakṣye cānaurasādiṣu /ap_158.024ab/anauraseṣu putreṣu bhāryāsvanyagatāsu ca

---

158.025cd

परपूर्वासु च स्त्रीषु त्रिरात्राच्छुद्धिरिष्यते /अप्_158.025अब्/वृथासङ्करजातानां प्रव्रज्यासु च तिष्ठतां

parapūrvāsu ca strīṣu trirātrācchuddhiriṣyate /ap_158.025ab/vṛthāsaṅkarajātānāṃ pravrajyāsu ca tiṣṭhatāṃ

---

158.026cd

आत्मनस्त्यागिनाञ्चैव निवर्तेतोदकक्रिया /अप्_158.026अब्/मात्रैकया द्विपितरौ भ्रतरावन्यगामिनौ

ātmanastyāgināñcaiva nivartetodakakriyā /ap_158.026ab/mātraikayā dvipitarau bhratarāvanyagāminau

---

158.027cd

एकाहः सूतके तत्र मृतके तु द्व्यहो भवेत्(1) /अप्_158.027अब्/सपिण्डानामशौचं हि समानोदकतां वदे

ekāhaḥ sūtake tatra mṛtake tu dvyaho bhavet(1) /ap_158.027ab/sapiṇḍānāmaśaucaṃ hi samānodakatāṃ vade

---

158.028cd

बाले देशान्तरस्थे च पृथक्पिण्डे च संस्थिते /अप्_158.028अब्/सवासा जलमाप्लुत्य सद्य एव विशुद्ध्यति

bāle deśāntarasthe ca pṛthakpiṇḍe ca saṃsthite /ap_158.028ab/savāsā jalamāplutya sadya eva viśuddhyati

---

158.029cd

दशाहेन सपिण्डास्तु शुद्ध्यन्ति प्रेतसूतके /अप्_158.029अब्/त्रिरात्रेण सुकुल्यास्तु स्नानात्(2) शुद्ध्यन्ति गोत्रिणः

daśāhena sapiṇḍāstu śuddhyanti pretasūtake /ap_158.029ab/trirātreṇa sukulyāstu snānāt(2) śuddhyanti gotriṇaḥ

---

158.030cd

सपिण्डता तु पुरुषे सप्तमे विनिवर्तते /अप्_158.030अब्/समानोदकभावस्तु निवर्तेताचतुर्दशात्

sapiṇḍatā tu puruṣe saptame vinivartate /ap_158.030ab/samānodakabhāvastu nivartetācaturdaśāt

---

158.031cd

जन्मनामस्मृते वैतत् तत्परं गोत्रमुच्यते /अप्_158.031अब्/विगतन्तु विदेशस्थं शृणुयाद्यो ह्य् अनिर्दशं

janmanāmasmṛte vaitat tatparaṃ gotramucyate /ap_158.031ab/vigatantu videśasthaṃ śṛṇuyādyo hy anirdaśaṃ

---

158.032cd

यच्छेषं दशरात्रस्य तावदेवाशुचिर्भवेत् /अप्_158.032अब्/अतिक्रान्ते दशाहे तु त्रिरात्रमशुचिर्भवेत्

yaccheṣaṃ daśarātrasya tāvadevāśucirbhavet /ap_158.032ab/atikrānte daśāhe tu trirātramaśucirbhavet

---

158.033cd

संवत्सरे व्यतीते तु स्पृष्ट्वैवापो विशुद्ध्यति /अप्_158.033अब्/ :न् 1 मृतके तु त्र्यहो भवेदिति घ.. , ङ.. , ञ.. च ।
मतके तु तथा भवेदिति झ.. 2 स्नाता इति ख.. , ग.. , घ.. , ङ.. , छ.. , ज.. च :प् 137 मातुले पक्षिणो रात्रिः शिष्यत्विग्बान्धवेषु च

saṃvatsare vyatīte tu spṛṣṭvaivāpo viśuddhyati /ap_158.033ab/ :n 1 mṛtake tu tryaho bhavediti gha.. , ṅa.. , ña.. ca |
matake tu tathā bhavediti jha.. 2 snātā iti kha.. , ga.. , gha.. , ṅa.. , cha.. , ja.. ca :p 137 mātule pakṣiṇo rātriḥ śiṣyatvigbāndhaveṣu ca

---

158.034cd

मृटे जामातरि प्रेते दैहित्रे भगिनीसुते(1) /अप्_158.034अब्/श्यालके तत्सुते चैव स्नानमात्रं विधीयते

mṛṭe jāmātari prete daihitre bhaginīsute(1) /ap_158.034ab/śyālake tatsute caiva snānamātraṃ vidhīyate

---

158.035cd

मातामह्यां तथाचार्ये मृते मातामहे त्र्यहं /अप्_158.035अब्/दुर्भिक्षे राष्ट्रसम्पाते आगतायां तथापदि

mātāmahyāṃ tathācārye mṛte mātāmahe tryahaṃ /ap_158.035ab/durbhikṣe rāṣṭrasampāte āgatāyāṃ tathāpadi

---

158.036cd

उपसर्गमृतानाञ्च दाहे ब्रह्मविदान्तथा /अप्_158.036अब्/सत्रिव्रति(2) ब्रह्मत्तारिसङ्ग्रामे देशविप्लवे

upasargamṛtānāñca dāhe brahmavidāntathā /ap_158.036ab/satrivrati(2) brahmattārisaṅgrāme deśaviplave

---

158.037cd

दाने यज्ञे विवाहे च सद्यः शौचं विधीयते /अप्_158.037अब्/विप्रगोनृपहन्तॄणामनुक्तं चात्मघातिनां

dāne yajñe vivāhe ca sadyaḥ śaucaṃ vidhīyate /ap_158.037ab/vipragonṛpahantṝṇāmanuktaṃ cātmaghātināṃ

---

158.038cd

असाध्यव्याधियुक्तस्य स्वाध्याये चाक्षमस्य च /अप्_158.038अब्/प्रायश्चित्तमनुज्ञातमग्नितोयप्रवेशनं

asādhyavyādhiyuktasya svādhyāye cākṣamasya ca /ap_158.038ab/prāyaścittamanujñātamagnitoyapraveśanaṃ

---

158.039cd

अपमानात्तथा(3) क्रोधात् स्नेहात्परिभवाद्भयात् /अप्_158.039अब्/उद्बध्य म्रियते नारी पुरुषो वा कथञ्चन

apamānāttathā(3) krodhāt snehātparibhavādbhayāt /ap_158.039ab/udbadhya mriyate nārī puruṣo vā kathañcana

---

158.040cd

आत्मघाती चैकलक्षं वसेत्स नरके शुचौ /अप्_158.040अब्/वृद्धः श्रौतस्मृतेर्लुप्तः परित्यजति यस्त्वसून्

ātmaghātī caikalakṣaṃ vasetsa narake śucau /ap_158.040ab/vṛddhaḥ śrautasmṛterluptaḥ parityajati yastvasūn

---

158.041cd

त्रिरात्रं तत्र शाशौचं द्वितीये चास्थिसञ्चयं /अप्_158.041अब्/तृतीये तूदकं कार्यं चतुर्थे श्राद्धमाचरेत्

trirātraṃ tatra śāśaucaṃ dvitīye cāsthisañcayaṃ /ap_158.041ab/tṛtīye tūdakaṃ kāryaṃ caturthe śrāddhamācaret

---

158.042cd

विद्युदग्निहतानाञ्च त्र्यहं शुद्धिः सपिण्डिके(4) /अप्_158.042अब्/पाषण्डाश्रिता भर्तृघ्न्यो नाशौचोदकगाः स्त्रियः

vidyudagnihatānāñca tryahaṃ śuddhiḥ sapiṇḍike(4) /ap_158.042ab/pāṣaṇḍāśritā bhartṛghnyo nāśaucodakagāḥ striyaḥ

---

158.043cd

पितृमात्रादिपाते तु आर्द्रवासा ह्य् उपोषितः /अप्_158.043अब्/ :न् 1 प्रेते, भगिनीसुत इत्य् अपि इति ट.. 2 यतिव्रतीति ज.. 3 अपमानादथेति ख.. , ग.. , घ.. , ङ.. , छ.. , ज.. च 4 विद्युदादिहतानाञ्च त्र्यहाच्छुद्धिर्विधीयते इति ट.. :प् 138 अतीतेब्दे प्रकुर्वीत प्रेतकार्यं यथाविधि

pitṛmātrādipāte tu ārdravāsā hy upoṣitaḥ /ap_158.043ab/ :n 1 prete, bhaginīsuta ity api iti ṭa.. 2 yativratīti ja.. 3 apamānādatheti kha.. , ga.. , gha.. , ṅa.. , cha.. , ja.. ca 4 vidyudādihatānāñca tryahācchuddhirvidhīyate iti ṭa.. :p 138 atītebde prakurvīta pretakāryaṃ yathāvidhi

---

158.044cd

यः कश्चित्तु हरेत् प्रेतमसपिण्डं कथञ्चन /अप्_158.044अब्/स्नात्वा स्चेलः स्पृष्ट्वाग्निं घृतं प्राश्य विशुद्ध्यति

yaḥ kaścittu haret pretamasapiṇḍaṃ kathañcana /ap_158.044ab/snātvā scelaḥ spṛṣṭvāgniṃ ghṛtaṃ prāśya viśuddhyati

---

158.045cd

यद्यन्नमत्ति तेषान्तु दशाहेनैव शुद्ध्यति /अप्_158.045अब्/अनदन्नन्नमह्न्येव न वै तस्मिन् गृहे वसेत्

yadyannamatti teṣāntu daśāhenaiva śuddhyati /ap_158.045ab/anadannannamahnyeva na vai tasmin gṛhe vaset

---

158.046cd

अनाथं व्राह्मणं प्रेतं ये वहन्ति द्विजातयः /अप्_158.046अब्/पदे पदे यज्ञफलं शुद्धिः स्यात् स्नानमात्रतः

anāthaṃ vrāhmaṇaṃ pretaṃ ye vahanti dvijātayaḥ /ap_158.046ab/pade pade yajñaphalaṃ śuddhiḥ syāt snānamātrataḥ

---

158.047cd

प्रेतीभूतं द्विजः शूद्रमनुगच्छंस्त्र्यहाच्छुचिः /अप्_158.047अब्/मृतस्य बान्धवैः सार्धं कृत्वा च परिदेवनं

pretībhūtaṃ dvijaḥ śūdramanugacchaṃstryahācchuciḥ /ap_158.047ab/mṛtasya bāndhavaiḥ sārdhaṃ kṛtvā ca paridevanaṃ

---

158.048cd

वर्जयेत्तदहोरात्रं दानश्राद्धादि कामतः(1) /अप्_158.048अब्/शूद्रायाः प्रसवो गेहे शूद्रस्य मरणं तथा

varjayettadahorātraṃ dānaśrāddhādi kāmataḥ(1) /ap_158.048ab/śūdrāyāḥ prasavo gehe śūdrasya maraṇaṃ tathā

---

158.049cd

भाण्डानि तु परित्यज्य त्र्यहाद्भूलेपतः शुचिः /अप्_158.049अब्/न विप्रं स्वेषु तिष्ठत्सु मृतं शूद्रेण नाययेत्

bhāṇḍāni tu parityajya tryahādbhūlepataḥ śuciḥ /ap_158.049ab/na vipraṃ sveṣu tiṣṭhatsu mṛtaṃ śūdreṇa nāyayet

---

158.050cd

नयेत् प्रेतं स्नापितञ्च पूजितं कुसुमैर् दहेत् /अप्_158.050अब्/नग्नदेहं दहेन् नैव किञ्चिद्देहं परित्यजेत्

nayet pretaṃ snāpitañca pūjitaṃ kusumair dahet /ap_158.050ab/nagnadehaṃ dahen naiva kiñciddehaṃ parityajet

---

158.051cd

गोत्रजस्तु गृहीत्वा तु चितां चारोपयेत्तदा /अप्_158.051अब्/आहिताग्निर्यथान्यायं दग्धव्यस्तिभिरग्निभिः

gotrajastu gṛhītvā tu citāṃ cāropayettadā /ap_158.051ab/āhitāgniryathānyāyaṃ dagdhavyastibhiragnibhiḥ

---

158.052cd

अनाहिताग्निरेकेन लौकिकेनापरस् तथा /अप्_158.052अब्/अस्मात् त्वमभिजातो ऽसि त्वदयं जायतां पुनः

anāhitāgnirekena laukikenāparas tathā /ap_158.052ab/asmāt tvamabhijāto 'si tvadayaṃ jāyatāṃ punaḥ

---

158.053cd

असौ स्वर्गाय लोकाय सुखाग्निं प्रददेत्सुतः /अप्_158.053अब्/सकृत्प्रसिञ्चन्त्युदकं नामगोत्रेण बान्धवाः

asau svargāya lokāya sukhāgniṃ pradadetsutaḥ /ap_158.053ab/sakṛtprasiñcantyudakaṃ nāmagotreṇa bāndhavāḥ

---

158.054cd

:न् 1 दानश्राद्धादिकर्म चेति झ.. :प् 139 एवं मातामहाचार्यप्रेतानाञ्चोदकक्रिया /अप्_158.054अब्/काम्योदकं सखिप्रेतस्वस्रीयश्वश्रुरर्त्विजां

:n 1 dānaśrāddhādikarma ceti jha.. :p 139 evaṃ mātāmahācāryapretānāñcodakakriyā /ap_158.054ab/kāmyodakaṃ sakhipretasvasrīyaśvaśrurartvijāṃ

---

158.055cd

अपो नः शोशुचिदयं दशाहञ्च सुतो ऽर्पयेत् /अप्_158.055अब्/ब्राह्मणे दशपिण्डाः स्युः क्षत्रिये द्वादश स्मृताः

apo naḥ śośucidayaṃ daśāhañca suto 'rpayet /ap_158.055ab/brāhmaṇe daśapiṇḍāḥ syuḥ kṣatriye dvādaśa smṛtāḥ

---

158.056cd

वैश्ये पञ्चदश प्रोक्ताः शूद्रे त्रिंशत् प्रकीर्तिता /अप्_158.056अब्/पुत्रो वा पुत्रिकान्यो वा पिण्डं दद्याच्च पुत्रवत्

vaiśye pañcadaśa proktāḥ śūdre triṃśat prakīrtitā /ap_158.056ab/putro vā putrikānyo vā piṇḍaṃ dadyācca putravat

---

158.057cd

विदिश्य निम्बपत्राणि नियतो द्वारि वेश्मनः /अप्_158.057अब्/आचम्य चाग्निमुदकं गोमयं गौरसर्षपान्

vidiśya nimbapatrāṇi niyato dvāri veśmanaḥ /ap_158.057ab/ācamya cāgnimudakaṃ gomayaṃ gaurasarṣapān

---

158.058cd

प्रविशेयुः समालभ्य कृत्वाश्मनि पदं शनैः /अप्_158.058अब्/अक्षरलवणान्नः स्युर् निर्मांसा भूमिशायिनः

praviśeyuḥ samālabhya kṛtvāśmani padaṃ śanaiḥ /ap_158.058ab/akṣaralavaṇānnaḥ syur nirmāṃsā bhūmiśāyinaḥ

---

158.059cd

क्रीतलब्धाशनाः स्नाता आदिकर्ता दशाहकृत् /अप्_158.059अब्/अभावे ब्रह्मचारी तु कुर्यात्पिण्डोदकादिकं

krītalabdhāśanāḥ snātā ādikartā daśāhakṛt /ap_158.059ab/abhāve brahmacārī tu kuryātpiṇḍodakādikaṃ

---

158.060cd

यथेदं शावमाशौचं सपिण्डेषु विधीयते /अप्_158.060अब्/जननेप्येवं स्यान्निपुणां शुद्धिमिच्छतां

yathedaṃ śāvamāśaucaṃ sapiṇḍeṣu vidhīyate /ap_158.060ab/jananepyevaṃ syānnipuṇāṃ śuddhimicchatāṃ

---

158.061cd

सर्वेषां शावमाशौचं मातापित्रोश् च सूतकं /अप्_158.061अब्/सूतकं मातुरेव स्यादुपस्पृश्य पिता शुचिः

sarveṣāṃ śāvamāśaucaṃ mātāpitroś ca sūtakaṃ /ap_158.061ab/sūtakaṃ mātureva syādupaspṛśya pitā śuciḥ

---

158.062cd

पुत्रजन्मदिने श्राद्धं कर्तव्यमिति निश्चितं /अप्_158.062अब्/तदहस्तत्प्रदानार्थं गोहिरण्यादिवाससां

putrajanmadine śrāddhaṃ kartavyamiti niścitaṃ /ap_158.062ab/tadahastatpradānārthaṃ gohiraṇyādivāsasāṃ

---

158.063cd

मरणं मरणेनैव सूतकं सूतकेन तु /अप्_158.063अब्/उभयोरपि यत् पूर्वं तेनाशौचेन शुद्ध्यति

maraṇaṃ maraṇenaiva sūtakaṃ sūtakena tu /ap_158.063ab/ubhayorapi yat pūrvaṃ tenāśaucena śuddhyati

---

158.064cd

सूतके मृतकं चेत्स्यान् मृतके त्वथ सूतकं /अप्_158.064अब्/तत्राधिकृत्य मृतकं शौचं कुर्यान्न सूतकं

sūtake mṛtakaṃ cetsyān mṛtake tvatha sūtakaṃ /ap_158.064ab/tatrādhikṛtya mṛtakaṃ śaucaṃ kuryānna sūtakaṃ

---

158.065cd

समानं लघ्वशौचन्तु प्रथमेन समापयेत् /अप्_158.065अब्/ :प् 140 असमानं द्वितीयेन धर्मराजवचो यथा

samānaṃ laghvaśaucantu prathamena samāpayet /ap_158.065ab/ :p 140 asamānaṃ dvitīyena dharmarājavaco yathā

---

158.066cd

शावान्तः शाव आयाते(1) पूर्वाशौचेन शुद्ध्यति /अप्_158.066अब्/गुरुणा लघु बाध्येत लघुना नैव तद्गुरु

śāvāntaḥ śāva āyāte(1) pūrvāśaucena śuddhyati /ap_158.066ab/guruṇā laghu bādhyeta laghunā naiva tadguru

---

158.067cd

मृतके सूतके वापि रात्रिमध्ये ऽन्यदापतेत् /अप्_158.067अब्/तच्छेषेणैव सुद्ध्येरन् रात्रिशेषे द्व्यहाधिकात्

mṛtake sūtake vāpi rātrimadhye 'nyadāpatet /ap_158.067ab/taccheṣeṇaiva suddhyeran rātriśeṣe dvyahādhikāt

---

158.068cd

प्रभाते यद्यशौचं स्याच्छुद्धेरंश् च त्रिभिर्दिनैः /अप्_158.068अब्/उभयत्र दशाहानि कुलस्यान्नं न भुज्यते

prabhāte yadyaśaucaṃ syācchuddheraṃś ca tribhirdinaiḥ /ap_158.068ab/ubhayatra daśāhāni kulasyānnaṃ na bhujyate

---

158.069cd

दानादि निनिवर्तेत कुलस्यान्नं न भुज्यते /अप्_158.069अब्/अज्ञाते पातकं नाद्ये भोक्तुरेकमहो ऽन्यथा(2)

dānādi ninivarteta kulasyānnaṃ na bhujyate /ap_158.069ab/ajñāte pātakaṃ nādye bhokturekamaho 'nyathā(2)

159.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे स्रावाद्यशौचं नाम अष्टपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {159} :श् अथैकोनषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः असंस्कृतादिशौचं पुष्कर उवाच संस्कृतस्यासंस्कृतस्य स्वर्गो मोक्षो हरिम्मृतेः /अप्_159.001अब्/अस्थ्नाङ्गङ्गाम्भसि क्षेपात् प्रेतस्याभ्युदयो भवेत्

:e ity āgneye mahāpurāṇe srāvādyaśaucaṃ nāma aṣṭapañcāśadadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {159} :ś athaikonaṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ asaṃskṛtādiśaucaṃ puṣkara uvāca saṃskṛtasyāsaṃskṛtasya svargo mokṣo harimmṛteḥ /ap_159.001ab/asthnāṅgaṅgāmbhasi kṣepāt pretasyābhyudayo bhavet

---

159.002cd

:न् 1 आपात इति ख.. , छ.. च 2 अननेप्येवमेवं स्यादित्यादिः, भोक्तुरेकमहोन्यथेत्यन्तः पाठः घ.. , झ.. , ञ.. पुस्तकत्रयेषु नास्ति :प् 141 गङ्गातोये नरस्यास्थि यावत्तावद्दिवि स्थतिः /अप्_159.002अब्/आत्मनस्त्यागिनां नास्ति पतितानां तथा क्रिया

:n 1 āpāta iti kha.. , cha.. ca 2 ananepyevamevaṃ syādityādiḥ, bhokturekamahonyathetyantaḥ pāṭhaḥ gha.. , jha.. , ña.. pustakatrayeṣu nāsti :p 141 gaṅgātoye narasyāsthi yāvattāvaddivi sthatiḥ /ap_159.002ab/ātmanastyāgināṃ nāsti patitānāṃ tathā kriyā

---

159.003cd

तेषामपि तथा गाङ्गे तोये ऽस्थ्नां पतनं हितं /अप्_159.003अब्/तेषां दत्तं जलं चान्नं गगने तत् प्रलीयते

teṣāmapi tathā gāṅge toye 'sthnāṃ patanaṃ hitaṃ /ap_159.003ab/teṣāṃ dattaṃ jalaṃ cānnaṃ gagane tat pralīyate

---

159.004cd

अनुग्रहेण महता प्रेतस्य पतितस्य च /अप्_159.004अब्/नारायणबलिः कार्यस्तेनानुग्रहमश्नुते

anugraheṇa mahatā pretasya patitasya ca /ap_159.004ab/nārāyaṇabaliḥ kāryastenānugrahamaśnute

---

159.005cd

अक्षयः पुण्डरीकाक्षस्तत्र दत्तं न नश्यति /अप्_159.005अब्/पतनात्रायते यस्मात् तस्मात् पात्रं जनार्दनः

akṣayaḥ puṇḍarīkākṣastatra dattaṃ na naśyati /ap_159.005ab/patanātrāyate yasmāt tasmāt pātraṃ janārdanaḥ

---

159.006cd

पततां भुक्तिमुक्त्यादिप्रद एको हरिर्ध्रुवं /अप्_159.006अब्/दृष्ट्वा लोकान् म्रियमाणान् सहायं धर्ममाचरेत्

patatāṃ bhuktimuktyādiprada eko harirdhruvaṃ /ap_159.006ab/dṛṣṭvā lokān mriyamāṇān sahāyaṃ dharmamācaret

---

159.007cd

मृतो ऽपि बान्धवः शक्तो नानुगन्तुं नरं मृतं /अप्_159.007अब्/जायावर्जं हि सर्वस्य याम्यः पन्था विभिद्यते(1)

mṛto 'pi bāndhavaḥ śakto nānugantuṃ naraṃ mṛtaṃ /ap_159.007ab/jāyāvarjaṃ hi sarvasya yāmyaḥ panthā vibhidyate(1)

---

159.008cd

धर्म एको(2) व्रजत्येनं यत्र क्वचन गामिनं /अप्_159.008अब्/श्वः कार्यमद्य कुर्वीत पूर्वाह्णे चापराह्णिकं

dharma eko(2) vrajatyenaṃ yatra kvacana gāminaṃ /ap_159.008ab/śvaḥ kāryamadya kurvīta pūrvāhṇe cāparāhṇikaṃ

---

159.009cd

न हि प्रतीक्षते मृत्युः कृतः वास्य न वा कृतं /अप्_159.009अब्/क्षेत्रापणगृहासक्तमन्यत्रगतमानसं

na hi pratīkṣate mṛtyuḥ kṛtaḥ vāsya na vā kṛtaṃ /ap_159.009ab/kṣetrāpaṇagṛhāsaktamanyatragatamānasaṃ

---

159.010cd

वृकीवीरणमासाद्य मृत्युरादाय गच्छति /अप्_159.010अब्/न कालस्य प्रियः कश्चिद् द्वेष्यश्चास्य न विद्यते

vṛkīvīraṇamāsādya mṛtyurādāya gacchati /ap_159.010ab/na kālasya priyaḥ kaścid dveṣyaścāsya na vidyate

---

159.011cd

आयुष्ये कर्मणि क्षीणे प्रसह्य हरिते जनं /अप्_159.011अब्/नाप्राप्तकालो म्रियते बिद्धः शरशतैर् अपि

āyuṣye karmaṇi kṣīṇe prasahya harite janaṃ /ap_159.011ab/nāprāptakālo mriyate biddhaḥ śaraśatair api

---

159.012cd

कुशाग्रेणापि संस्पृष्टः प्राप्तकालो न जीवति /अप्_159.012अब्/ :न् 1 पन्था विभज्यते इति ग.. 2 धर्म एवेति ज.. :प् 142 औषधानि(1) न मन्त्राद्यास्त्रायन्ते मृत्युनान्वितं

kuśāgreṇāpi saṃspṛṣṭaḥ prāptakālo na jīvati /ap_159.012ab/ :n 1 panthā vibhajyate iti ga.. 2 dharma eveti ja.. :p 142 auṣadhāni(1) na mantrādyāstrāyante mṛtyunānvitaṃ

---

159.013cd

वत्सवत् प्राकृतं कर्म कर्तारं विन्दति ध्रुवं /अप्_159.013अब्/अव्यक्तादि व्यक्तमध्यमव्यक्तनिधनं जगत्

vatsavat prākṛtaṃ karma kartāraṃ vindati dhruvaṃ /ap_159.013ab/avyaktādi vyaktamadhyamavyaktanidhanaṃ jagat

---

159.014cd

कौमारादि यथा देहे तथा देहान्तरागमः /अप्_159.014अब्/नवमन्यद्यथा वस्त्रं गृह्णात्येवं शरीरिकं

kaumārādi yathā dehe tathā dehāntarāgamaḥ /ap_159.014ab/navamanyadyathā vastraṃ gṛhṇātyevaṃ śarīrikaṃ

160.001cd

देही नित्यमबध्यो ऽयं यतः शोकं ततस्त्यजेत् //15//अप्_159.015अब्/ :ए इत्य् आद्याग्नेये महापुराणे शौचं नामैकोनष्ट्यधिकतशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {160} :श् अथ षष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः वानप्रस्थाश्रमः पुष्कर उवाच वानप्रस्थयतीनाञ्च(2) धर्मं वक्ष्ये ऽधुना शृणु /अप्_160.001अब्/जटित्वमग्निहोत्रित्वं भूशय्याजिनधारणं

dehī nityamabadhyo 'yaṃ yataḥ śokaṃ tatastyajet //15//ap_159.015ab/ :e ity ādyāgneye mahāpurāṇe śaucaṃ nāmaikonaṣṭyadhikataśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {160} :ś atha ṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ vānaprasthāśramaḥ puṣkara uvāca vānaprasthayatīnāñca(2) dharmaṃ vakṣye 'dhunā śṛṇu /ap_160.001ab/jaṭitvamagnihotritvaṃ bhūśayyājinadhāraṇaṃ

---

160.002cd

वने वासः पयोमूलनीवारफलवृत्तिता /अप्_160.002अब्/प्रतिग्रहनिवृत्तिश् च त्रिःस्नानं ब्रह्मचारिता

vane vāsaḥ payomūlanīvāraphalavṛttitā /ap_160.002ab/pratigrahanivṛttiś ca triḥsnānaṃ brahmacāritā

---

160.003cd

देवातिथीनां पूजा च धर्मो ऽयं वनवासिनः /अप्_160.003अब्/ :न् 1 औषधादीति क.. 2 यतीनान्तु इति ङ.. :प् 143 गृही ह्य् अपत्यापत्यञ्च दृष्ट्वारण्यं(1) समाश्रयेत्

devātithīnāṃ pūjā ca dharmo 'yaṃ vanavāsinaḥ /ap_160.003ab/ :n 1 auṣadhādīti ka.. 2 yatīnāntu iti ṅa.. :p 143 gṛhī hy apatyāpatyañca dṛṣṭvāraṇyaṃ(1) samāśrayet

---

160.004cd

तृतीयमायुषो भागमेकाकी वा सभार्यकः /अप्_160.004अब्/ग्रीष्मे पञ्चतपा नित्यं वर्षास्वभ्राविकाशिकः

tṛtīyamāyuṣo bhāgamekākī vā sabhāryakaḥ /ap_160.004ab/grīṣme pañcatapā nityaṃ varṣāsvabhrāvikāśikaḥ

---

160.005cd

आर्द्रवासाश् च हेमन्ते तपश्चोग्रञ्चरेद्बली(2) /अप्_160.005अब्/अपरावृत्तिमास्थाय व्रजेद्दिशमजिह्मगः(3)

ārdravāsāś ca hemante tapaścograñcaredbalī(2) /ap_160.005ab/aparāvṛttimāsthāya vrajeddiśamajihmagaḥ(3)

161.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे वानप्रस्थाश्रमो नाम षष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {161} :श् अथैकषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः यतिधर्मः पुष्कर उवाच यतिर्धर्मं प्रवक्ष्यामि ज्ञानमोक्षादिदर्शकं /अप्_161.001अब्/चतुर्धमायुषो भागं प्राप्य सङ्गात् परिवर्जयेत्(4)

:e ity āgneye mahāpurāṇe vānaprasthāśramo nāma ṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {161} :ś athaikaṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ yatidharmaḥ puṣkara uvāca yatirdharmaṃ pravakṣyāmi jñānamokṣādidarśakaṃ /ap_161.001ab/caturdhamāyuṣo bhāgaṃ prāpya saṅgāt parivarjayet(4)

---

161.002cd

यदह्नि विरजेद्धीरस्तदह्नि(5) च परिव्रजेत् /अप्_161.002अब्/प्रजापत्यां निरूप्येष्टिं सर्वदेवसदक्षिणां

yadahni virajeddhīrastadahni(5) ca parivrajet /ap_161.002ab/prajāpatyāṃ nirūpyeṣṭiṃ sarvadevasadakṣiṇāṃ

---

161.003cd

आत्मन्यग्नीन् समारोप्य प्रव्रजेद्ब्राह्मणो गृहात् /अप्_161.003अब्/ :न् 1 दृष्ट्वावश्यमिति ङ.. 2 तपश्चोग्रं वने चरेदिति ङ.. 3 भजेद्दिशमजिम्हग इति ङ.. 4 सङ्गान् परित्यजेदिति ङ.. 5 विरजेद्वापि तदह्नि इति ङ.. :प् 144 एक एव चरेन्नित्यं ग्रासमन्नाथमाश्रयेत्

ātmanyagnīn samāropya pravrajedbrāhmaṇo gṛhāt /ap_161.003ab/ :n 1 dṛṣṭvāvaśyamiti ṅa.. 2 tapaścograṃ vane carediti ṅa.. 3 bhajeddiśamajimhaga iti ṅa.. 4 saṅgān parityajediti ṅa.. 5 virajedvāpi tadahni iti ṅa.. :p 144 eka eva carennityaṃ grāsamannāthamāśrayet

---

161.004cd

उपेक्षको ऽसिञ्चयिको मुनिर्ज्ञानसमन्वितः /अप्_161.004अब्/कपालं वृक्षमूलञ्च(1) कुचेलमसहायाता

upekṣako 'siñcayiko munirjñānasamanvitaḥ /ap_161.004ab/kapālaṃ vṛkṣamūlañca(1) kucelamasahāyātā

---

161.005cd

समता चैव सर्वस्मिन्नेतन्मुक्तस्य(2) लक्षणं /अप्_161.005अब्/नाभिनन्देन मरणं नाभिनन्देत जीवनं(3)

samatā caiva sarvasminnetanmuktasya(2) lakṣaṇaṃ /ap_161.005ab/nābhinandena maraṇaṃ nābhinandeta jīvanaṃ(3)

---

161.006cd

कालमेव प्रतीक्षेत निदेशं भृतको यथा /अप्_161.006अब्/दृष्टिपूतं न्यसेत्पादं वस्त्रपूतं जलं पिवेत्

kālameva pratīkṣeta nideśaṃ bhṛtako yathā /ap_161.006ab/dṛṣṭipūtaṃ nyasetpādaṃ vastrapūtaṃ jalaṃ pivet

---

161.007cd

सत्यपूतां वदेद्वाचं मनःपूतं समाचरेत् /अप्_161.007अब्/अलावुदारुपत्राणि मृण्मयं वैष्णवं यतेः

satyapūtāṃ vadedvācaṃ manaḥpūtaṃ samācaret /ap_161.007ab/alāvudārupatrāṇi mṛṇmayaṃ vaiṣṇavaṃ yateḥ

---

161.008cd

विधूमे न्यस्तमुषले व्यङ्गारे भुक्तवज्जने /अप्_161.008अब्/वृत्ते शरावसम्पाते भिक्षां नित्यं यतिश् चरेत्

vidhūme nyastamuṣale vyaṅgāre bhuktavajjane /ap_161.008ab/vṛtte śarāvasampāte bhikṣāṃ nityaṃ yatiś caret

---

161.009cd

मधूकरमसङ्क्लिप्तं प्राक्प्रणीतमयाचितं /अप्_161.009अब्/तात्कालिकञ्चोपपन्नं भैक्षं पञ्चविधं स्मृतं

madhūkaramasaṅkliptaṃ prākpraṇītamayācitaṃ /ap_161.009ab/tātkālikañcopapannaṃ bhaikṣaṃ pañcavidhaṃ smṛtaṃ

---

161.010cd

पाणिपात्री भवेद्वापि पात्रे पात्रात् समाचरेत् /अप्_161.010अब्/अवेक्षेत गतिं नॄणां कर्मदोषसमुद्भवां

pāṇipātrī bhavedvāpi pātre pātrāt samācaret /ap_161.010ab/avekṣeta gatiṃ nṝṇāṃ karmadoṣasamudbhavāṃ

---

161.011cd

शुद्धभावश् चरेद्भर्मं यत्र तत्राश्रमे रतः /अप्_161.011अब्/समः सर्वेषु भूतेषु न लिङ्गं धर्मकारणं

śuddhabhāvaś caredbharmaṃ yatra tatrāśrame rataḥ /ap_161.011ab/samaḥ sarveṣu bhūteṣu na liṅgaṃ dharmakāraṇaṃ

---

161.012cd

फलं कतकवृक्षस्य यद्यप्यम्बुप्रसादकं /अप्_161.012अब्/न नामग्रहणादेव तस्य वारि प्रसीदति

phalaṃ katakavṛkṣasya yadyapyambuprasādakaṃ /ap_161.012ab/na nāmagrahaṇādeva tasya vāri prasīdati

---

161.013cd

:न् 1 वृक्षमूलानि ख.. , घ.. , छ.. , झ.. च ।
वृक्षमूलादि इति ट.. 2 एतच्छुद्धस्येति ङ.. 3 जीवितमिति ख.. , घ.. , ङ.. , छ.. , ज.. च :प् 145 अजिह्मः पण्डकः पङ्गुरन्धो बधिर एव च /अप्_161.013अब्/सद्भिश् च मुच्यते मद्भिरज्ञानात् संसृतो द्विजः

:n 1 vṛkṣamūlāni kha.. , gha.. , cha.. , jha.. ca |
vṛkṣamūlādi iti ṭa.. 2 etacchuddhasyeti ṅa.. 3 jīvitamiti kha.. , gha.. , ṅa.. , cha.. , ja.. ca :p 145 ajihmaḥ paṇḍakaḥ paṅgurandho badhira eva ca /ap_161.013ab/sadbhiś ca mucyate madbhirajñānāt saṃsṛto dvijaḥ

---

161.014cd

अह्नि रात्र्याञ्च यान् जन्तून् हिनस्त्यज्ञानतो यतिः /अप्_161.014अब्/तेषां स्नात्वा विशुद्ध्यर्थं प्राणायामान् षडाचरेत्(1)

ahni rātryāñca yān jantūn hinastyajñānato yatiḥ /ap_161.014ab/teṣāṃ snātvā viśuddhyarthaṃ prāṇāyāmān ṣaḍācaret(1)

---

161.015cd

अस्थिस्थूणं स्नायुयुतं मांसशोणितलेपनं /अप्_161.015अब्/चर्मावनद्धं दुर्गन्धं पूर्णं मूत्रपुरीषयोः

asthisthūṇaṃ snāyuyutaṃ māṃsaśoṇitalepanaṃ /ap_161.015ab/carmāvanaddhaṃ durgandhaṃ pūrṇaṃ mūtrapurīṣayoḥ

---

161.016cd

जराशोकसमाविष्टं रोगायतनमातुरं /अप्_161.016अब्/रजस्वलमनित्यञ्च भूतावासमिमन्त्यजेत्

jarāśokasamāviṣṭaṃ rogāyatanamāturaṃ /ap_161.016ab/rajasvalamanityañca bhūtāvāsamimantyajet

---

161.017cd

धृतिः क्षमा दमो ऽस्तेयं(2) शौचमिन्द्रियनिग्रहः /अप्_161.017अब्/ह्रीर्विद्या सत्यमक्रोधो दशकं धर्मलक्षणं

dhṛtiḥ kṣamā damo 'steyaṃ(2) śaucamindriyanigrahaḥ /ap_161.017ab/hrīrvidyā satyamakrodho daśakaṃ dharmalakṣaṇaṃ

---

161.018cd

चतुर्विधं भैक्षवस्तु कुटीरकवहूदके /अप्_161.018अब्/हंसः परमहंसश् च यो यः पश्चात् स उत्तमः

caturvidhaṃ bhaikṣavastu kuṭīrakavahūdake /ap_161.018ab/haṃsaḥ paramahaṃsaś ca yo yaḥ paścāt sa uttamaḥ

---

161.019cd

एकदण्डी त्रिदण्डी वा(3) योगी मुच्यते बन्धनात् /अप्_161.019अब्/अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ

ekadaṇḍī tridaṇḍī vā(3) yogī mucyate bandhanāt /ap_161.019ab/ahiṃsā satyamasteyaṃ brahmacaryāparigrahau

---

161.020cd

यमाः पञ्चाथ नियमाः शौचं सन्तोषणन्तपः /अप्_161.020अब्/स्वाध्यायेश्वरपूजा च पद्मकाद्यासनं यतेः(4)

yamāḥ pañcātha niyamāḥ śaucaṃ santoṣaṇantapaḥ /ap_161.020ab/svādhyāyeśvarapūjā ca padmakādyāsanaṃ yateḥ(4)

---

161.021cd

प्राणायामस्तु द्विविधः स गर्भो ऽगर्भ एव च /अप्_161.021अब्/जपध्यानयुतो गर्भो विपरीतस्त्वगर्भकः

prāṇāyāmastu dvividhaḥ sa garbho 'garbha eva ca /ap_161.021ab/japadhyānayuto garbho viparītastvagarbhakaḥ

---

161.022cd

प्रत्येकं त्रिविधं सोपि पूरकुम्भकरेचकैः /अप्_161.022अब्/पूरणात् पूरको वायोर् निश् चलत्वाच्च कुम्भकः

pratyekaṃ trividhaṃ sopi pūrakumbhakarecakaiḥ /ap_161.022ab/pūraṇāt pūrako vāyor niś calatvācca kumbhakaḥ

---

161.023cd

:न् 1 समाचरेदिति ख.. , छ.. च 2 दयास्तेयमिति ङ.. 3 त्रिदण्डी चेति ङ.. 4 पद्मकाद्यासनं महत् इति ट.. :प् 146 रेचनाद्रेचकः प्रोक्तो मात्राभेदेन च त्रिधा /अप्_161.023अब्/द्वादशात्तु चतुर्विंशः षट्त्रिंशन्मात्रिको ऽपरः

:n 1 samācarediti kha.. , cha.. ca 2 dayāsteyamiti ṅa.. 3 tridaṇḍī ceti ṅa.. 4 padmakādyāsanaṃ mahat iti ṭa.. :p 146 recanādrecakaḥ prokto mātrābhedena ca tridhā /ap_161.023ab/dvādaśāttu caturviṃśaḥ ṣaṭtriṃśanmātriko 'paraḥ

---

161.024cd

तालो लघ्वक्षरो मात्रा प्रणवादि चरेच्छनैः /अप्_161.024अब्/प्रत्याहारो जापकानां ध्यानमीश्वरचिन्तनं

tālo laghvakṣaro mātrā praṇavādi carecchanaiḥ /ap_161.024ab/pratyāhāro jāpakānāṃ dhyānamīśvaracintanaṃ

---

161.025cd

मनोधृतिर्धारणा स्यात् समाधिर्ब्रह्मणि स्थितिः /अप्_161.025अब्/अयमात्मा परं ब्रह्म सत्यं ज्ञानमनन्तकं

manodhṛtirdhāraṇā syāt samādhirbrahmaṇi sthitiḥ /ap_161.025ab/ayamātmā paraṃ brahma satyaṃ jñānamanantakaṃ

---

161.026cd

विज्ञानमानन्दं ब्रह्म तत्त्वमस्य.अहमस्मि तत् /अप्_161.026अब्/परम् ब्रह्म ज्योतिरात्मा वासुदेवो विमुक्त ओं

vijñānamānandaṃ brahma tattvamasya.ahamasmi tat /ap_161.026ab/param brahma jyotirātmā vāsudevo vimukta oṃ

---

161.027cd

देहेन्द्रियमनोबुद्धिप्राणाहङ्कारवर्जितं /अप्_161.027अब्/जाग्रत्स्वप्नसुसुप्त्यादिमुक्तं(1) ब्रह्म तुरोयकं

dehendriyamanobuddhiprāṇāhaṅkāravarjitaṃ /ap_161.027ab/jāgratsvapnasusuptyādimuktaṃ(1) brahma turoyakaṃ

---

161.028cd

नित्यशुद्धबुद्धयुक्तसत्यमानन्दमद्वयं(2) /अप्_161.028अब्/अहं ब्रह्म परं ज्योतिरक्षरं सर्वगं हरिः

nityaśuddhabuddhayuktasatyamānandamadvayaṃ(2) /ap_161.028ab/ahaṃ brahma paraṃ jyotirakṣaraṃ sarvagaṃ hariḥ

---

161.029cd

सो ऽसावादित्यपुरुषः सो ऽसावहमखण्ड ओं /अप्_161.029अब्/सर्वारम्भपरित्यागी समदुःखसुखं क्षमी

so 'sāvādityapuruṣaḥ so 'sāvahamakhaṇḍa oṃ /ap_161.029ab/sarvārambhaparityāgī samaduḥkhasukhaṃ kṣamī

---

161.030cd

भावशुद्धश् च ब्रह्माण्डं भित्त्वा ब्रह्म भवेन्नरः /अप्_161.030अब्/आषढ्यां पौर्णमास्याञ्च चातुर्मास्यं व्रतञ्चरेत्

bhāvaśuddhaś ca brahmāṇḍaṃ bhittvā brahma bhavennaraḥ /ap_161.030ab/āṣaḍhyāṃ paurṇamāsyāñca cāturmāsyaṃ vratañcaret

---

161.031cd

ततो ज्रजेत् नवम्यादौ ह्य् ऋतुसन्धिषु वापयेत् /अप्_161.031अब्/प्रायश्चित्तं यतीनाञ्च ध्यानं वायुयमस् तथा

tato jrajet navamyādau hy ṛtusandhiṣu vāpayet /ap_161.031ab/prāyaścittaṃ yatīnāñca dhyānaṃ vāyuyamas tathā

162.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे यतिर्धर्मा नामैकषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ :न् 1 आग्रत्स्वप्नसुसुप्त्यान्तमुक्तमिति ङ.. , छ.. , ञ.. च 2 इत्य् आग्नेये अशौचनिर्णय इत्य् आदिः, सत्यमानन्दमद्वयमित्यन्तः पाठो ग.. पुस्तके नास्ति :प् 147 % छप्तेर् {162} :श् अथ द्विषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः धर्मशास्त्रकथनं पुष्कर उवाच मनुर्विष्णुर्याज्ञवल्को हारीतो ऽत्रिर्यमो ऽङिगिराः /अप्_162.001अब्/वसिष्ठदक्षसंवर्तशातातपपराशराः

:e ity āgneye mahāpurāṇe yatirdharmā nāmaikaṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || :n 1 āgratsvapnasusuptyāntamuktamiti ṅa.. , cha.. , ña.. ca 2 ity āgneye aśaucanirṇaya ity ādiḥ, satyamānandamadvayamityantaḥ pāṭho ga.. pustake nāsti :p 147 % chapter {162} :ś atha dviṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ dharmaśāstrakathanaṃ puṣkara uvāca manurviṣṇuryājñavalko hārīto 'triryamo 'ṅigirāḥ /ap_162.001ab/vasiṣṭhadakṣasaṃvartaśātātapaparāśarāḥ

---

162.002cd

आपस्तम्बोशनोव्यासाः कात्ययनबृहस्पती /अप्_162.002अब्/गोतमः शङ्खलिखितौ धर्ममेते यथाब्रुवन्

āpastambośanovyāsāḥ kātyayanabṛhaspatī /ap_162.002ab/gotamaḥ śaṅkhalikhitau dharmamete yathābruvan

---

162.003cd

तथा वक्ष्ये समासेन भुक्तिमुक्तिप्रदं शृणु /अप्_162.003अब्/प्रवृत्तञ्च निवृत्तञ्च द्विविधङ्कर्म वैदिकं

tathā vakṣye samāsena bhuktimuktipradaṃ śṛṇu /ap_162.003ab/pravṛttañca nivṛttañca dvividhaṅkarma vaidikaṃ

---

162.004cd

काम्यं कर्म प्रवृत्तं स्यान्निवृत्तं ज्ञानपूर्वकं /अप्_162.004अब्/वेदाभ्यासस्तपो ज्ञानमिन्दियाणाञ्च संयमः

kāmyaṃ karma pravṛttaṃ syānnivṛttaṃ jñānapūrvakaṃ /ap_162.004ab/vedābhyāsastapo jñānamindiyāṇāñca saṃyamaḥ

---

162.005cd

अहिंसा गुरुसेवा च निःश्रेयसकरं परं /अप्_162.005अब्/सर्वेषामपि चैतेषामत्मज्ञानं परं स्मृतं

ahiṃsā gurusevā ca niḥśreyasakaraṃ paraṃ /ap_162.005ab/sarveṣāmapi caiteṣāmatmajñānaṃ paraṃ smṛtaṃ

---

162.006cd

तच्चग्र्यं सर्वविद्यानां प्राप्यते ह्य् अमृतं ततः /अप्_162.006अब्/सर्वभूतेषु चात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि

taccagryaṃ sarvavidyānāṃ prāpyate hy amṛtaṃ tataḥ /ap_162.006ab/sarvabhūteṣu cātmānaṃ sarvabhūtāni cātmani

---

162.007cd

समम्पश्यन्नात्मयाजी स्वाराज्यमधिगच्छति /अप्_162.007अब्/आत्मज्ञाने समे च स्याद्वेदाभ्यासे च यत्नवान्

samampaśyannātmayājī svārājyamadhigacchati /ap_162.007ab/ātmajñāne same ca syādvedābhyāse ca yatnavān

---

162.008cd

एतद्द्विजन्मसामर्थ्यं(1) ब्राह्मणस्य विशेषतः /अप्_162.008अब्/ :न् 1 एतद्द्विजन्मसाग्र्यमिति ख.. , ङ.. , झ.. , ञ.. , ट.. च ।
एतद्द्विजन्मसामग्रीति घ. :प् 148 वेदशास्त्रार्थतत्त्वज्ञो यत्र तत्राश्रमे वसन्

etaddvijanmasāmarthyaṃ(1) brāhmaṇasya viśeṣataḥ /ap_162.008ab/ :n 1 etaddvijanmasāgryamiti kha.. , ṅa.. , jha.. , ña.. , ṭa.. ca |
etaddvijanmasāmagrīti gha. :p 148 vedaśāstrārthatattvajño yatra tatrāśrame vasan

---

162.009cd

इहैव लोके तिष्ठन् हि ब्रह्मभूयाय कल्प्यते(1) /अप्_162.009अब्/स्वाध्यायानामुपाकर्म श्रावण्यां श्रावणेन तु

ihaiva loke tiṣṭhan hi brahmabhūyāya kalpyate(1) /ap_162.009ab/svādhyāyānāmupākarma śrāvaṇyāṃ śrāvaṇena tu

---

162.010cd

हस्ते चौषधिवारे च पञ्चम्यां श्रावणस्य वा /अप्_162.010अब्/पौषमासस्य रोहिण्यामष्टकायामथापि वा

haste cauṣadhivāre ca pañcamyāṃ śrāvaṇasya vā /ap_162.010ab/pauṣamāsasya rohiṇyāmaṣṭakāyāmathāpi vā

---

162.011cd

जलान्ते छन्दसाङ्कुर्यादुत्सर्गं विधिवद्वहिः /अप्_162.011अब्/त्र्यहं प्रेतेष्वनध्यायः शिष्यर्त्विग्गुरुबन्धुषु

jalānte chandasāṅkuryādutsargaṃ vidhivadvahiḥ /ap_162.011ab/tryahaṃ preteṣvanadhyāyaḥ śiṣyartviggurubandhuṣu

---

162.012cd

उपाकर्मणि चोत्सर्गं स्वशाखाश्रोत्रिये तथा(2) /अप्_162.012अब्/सन्ध्यागर्जितनिर्घाते भूकम्पोल्कानिपातने

upākarmaṇi cotsargaṃ svaśākhāśrotriye tathā(2) /ap_162.012ab/sandhyāgarjitanirghāte bhūkampolkānipātane

---

162.013cd

समाप्य वेदं ह्य् अनिशमारण्यकमधीत्य च /अप्_162.013अब्/पञ्चदश्यां चतुर्दश्यामष्टम्यां राहुसूतके

samāpya vedaṃ hy aniśamāraṇyakamadhītya ca /ap_162.013ab/pañcadaśyāṃ caturdaśyāmaṣṭamyāṃ rāhusūtake

---

162.014cd

ऋतुसन्धिषु भुक्त्वा वा श्राद्विकं प्रतिगृह्य च /अप्_162.014अब्/पशुमण्डूकनकुलश्वाहिमार्जारशूकरैः(3)

ṛtusandhiṣu bhuktvā vā śrādvikaṃ pratigṛhya ca /ap_162.014ab/paśumaṇḍūkanakulaśvāhimārjāraśūkaraiḥ(3)

---

162.015cd

कृतेन्तरे त्वहोरात्रं शक्रपाते तथोच्छ्रिये /अप्_162.015अब्/श्वक्रोष्टुगर्धभोलूकमासवाणर्तुनिस्वने

kṛtentare tvahorātraṃ śakrapāte tathocchriye /ap_162.015ab/śvakroṣṭugardhabholūkamāsavāṇartunisvane

---

162.016cd

अमेध्यशवशूद्रान्त्यश्मशानपतितान्तिके /अप्_162.016अब्/अशुभासु च तारासु विद्युत्स्तनितसम्प्लवे

amedhyaśavaśūdrāntyaśmaśānapatitāntike /ap_162.016ab/aśubhāsu ca tārāsu vidyutstanitasamplave

---

162.017cd

भुत्क्वार्द्रपाणिरम्भोन्तरर्धरात्रे ऽतिमारुते /अप्_162.017अब्/पांशुवर्षे दिशान्दाहे सन्ध्यानीहारभीतिषु

bhutkvārdrapāṇirambhontarardharātre 'timārute /ap_162.017ab/pāṃśuvarṣe diśāndāhe sandhyānīhārabhītiṣu

---

162.018cd

धावतः प्राणिबाधे च विशिष्टे गृहमागते /अप्_162.018अब्/ :न् 1 ब्रह्मचर्याय कल्प्यते इति ङ.. 2 स्वशाखाश्रोत्रिये मृते इति घ.. , झ.. , ञ.. , ट च 3 शशमार्जारशूकरैर् इति ङ.. :प् 149 खरोष्ट्रयानहस्त्यश्वनौकावृक्षादिरोहणे

dhāvataḥ prāṇibādhe ca viśiṣṭe gṛhamāgate /ap_162.018ab/ :n 1 brahmacaryāya kalpyate iti ṅa.. 2 svaśākhāśrotriye mṛte iti gha.. , jha.. , ña.. , ṭa ca 3 śaśamārjāraśūkarair iti ṅa.. :p 149 kharoṣṭrayānahastyaśvanaukāvṛkṣādirohaṇe

163.001cd

सप्तत्रिंशदनध्यायानेतांस्तात्कालिकान्विदुः //19//अप्_162.019अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे धर्मशास्त्रं नाम द्विषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {163} :श् अथ त्रिषष्ठ्यधिकशततमो ऽध्यायः श्राद्धकल्पकथनं पुष्कर उवाच श्राद्धकल्पं प्रवक्ष्यामि भुक्तिमुक्तिप्रदं शृणु /अप्_163.001अब्/निमन्त्र्य विप्रान् पूर्वेद्युः स्वागतेनापराह्णतः

saptatriṃśadanadhyāyānetāṃstātkālikānviduḥ //19//ap_162.019ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe dharmaśāstraṃ nāma dviṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {163} :ś atha triṣaṣṭhyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ śrāddhakalpakathanaṃ puṣkara uvāca śrāddhakalpaṃ pravakṣyāmi bhuktimuktipradaṃ śṛṇu /ap_163.001ab/nimantrya viprān pūrvedyuḥ svāgatenāparāhṇataḥ

---

163.002cd

प्राच्योपवेशयेत् पीठे युग्मान्दैवे ऽथ पित्रके /अप्_163.002अब्/अयुग्मान् प्राङ्मुखान्दैवे त्रीन् पैत्रे चैकमेव वा

prācyopaveśayet pīṭhe yugmāndaive 'tha pitrake /ap_163.002ab/ayugmān prāṅmukhāndaive trīn paitre caikameva vā

---

163.003cd

मातामहानामप्येवन्तन्त्रं वा वैश्यदेविकं /अप्_163.003अब्/प्राणिप्रक्षालनं दत्त्वा विष्टरार्थं कुशानपि

mātāmahānāmapyevantantraṃ vā vaiśyadevikaṃ /ap_163.003ab/prāṇiprakṣālanaṃ dattvā viṣṭarārthaṃ kuśānapi

---

163.004cd

आवाहयेदनुज्ञातो विश्वे देवास इत्य् ऋचा /अप्_163.004अब्/यवैरन्ववकीर्याथ(?) भाजने सपवित्रके

āvāhayedanujñāto viśve devāsa ity ṛcā /ap_163.004ab/yavairanvavakīryātha(?) bhājane sapavitrake

---

163.005cd

शन्नोदेव्या पयः क्षिप्त्वा यवोसीति यवांस् तथा /अप्_163.005अब्/यादिव्या इतिमन्त्रेण हस्ते ह्य् अर्घं विनिक्षिपेत्

śannodevyā payaḥ kṣiptvā yavosīti yavāṃs tathā /ap_163.005ab/yādivyā itimantreṇa haste hy arghaṃ vinikṣipet

---

163.006cd

दत्वोदकं गन्धमाल्यं धूपदानं प्रदीपकं /अप्_163.006अब्/अपसव्यं ततः कृत्वा पितॄणामप्रदक्षिणं

datvodakaṃ gandhamālyaṃ dhūpadānaṃ pradīpakaṃ /ap_163.006ab/apasavyaṃ tataḥ kṛtvā pitṝṇāmapradakṣiṇaṃ

---

163.007cd

:प् 150 द्विगुणांस्तु कुशान् कृत्वा ह्य् उशन्तस्त्वेत्यृचा पितॄन् /अप्_163.007अब्/आवाह्य तदनुज्ञातो जपेदायान्तु नस्ततः

:p 150 dviguṇāṃstu kuśān kṛtvā hy uśantastvetyṛcā pitṝn /ap_163.007ab/āvāhya tadanujñāto japedāyāntu nastataḥ

---

163.008cd

यवार्थास्तु तिलैः कार्याः कुर्यादर्घ्यादि पूर्ववत् /अप्_163.008अब्/दत्त्वार्घ्यं संश्रवान् शेषान् पात्रे कृत्वा विधानतः

yavārthāstu tilaiḥ kāryāḥ kuryādarghyādi pūrvavat /ap_163.008ab/dattvārghyaṃ saṃśravān śeṣān pātre kṛtvā vidhānataḥ

---

163.009cd

पितृभ्यः स्थानमसीति न्युब्जं पात्रं करोत्यधः /अप्_163.009अब्/अग्नौ करिष्य आदाय पृच्छत्यन्नं घृतप्लुतं

pitṛbhyaḥ sthānamasīti nyubjaṃ pātraṃ karotyadhaḥ /ap_163.009ab/agnau kariṣya ādāya pṛcchatyannaṃ ghṛtaplutaṃ

---

163.010cd

कुरुष्वेति ह्य् अनुज्ञातो हुत्वाग्नौ पितृयज्ञवत् /अप्_163.010अब्/हुतशेषं प्रदद्यात्तु भाजनेषु समाहितः

kuruṣveti hy anujñāto hutvāgnau pitṛyajñavat /ap_163.010ab/hutaśeṣaṃ pradadyāttu bhājaneṣu samāhitaḥ

---

163.011cd

यथालाभोपपन्नेषु रौप्येषु तु विशेषतः /अप्_163.011अब्/दत्वान्नं पृथिवीपात्रमिति पात्राभिमन्त्रणं

yathālābhopapanneṣu raupyeṣu tu viśeṣataḥ /ap_163.011ab/datvānnaṃ pṛthivīpātramiti pātrābhimantraṇaṃ

---

163.012cd

कृत्वेदं विष्णुरित्यन्ने द्विजाङ्गुष्ठं निवेशयेत् /अप्_163.012अब्/सव्याहृतिकां गायत्रीं मधुवाता इति त्यचं

kṛtvedaṃ viṣṇurityanne dvijāṅguṣṭhaṃ niveśayet /ap_163.012ab/savyāhṛtikāṃ gāyatrīṃ madhuvātā iti tyacaṃ

---

163.013cd

जप्त्वा यथासुखं वाच्यं भुञ्जीरंस्ते ऽपि वाग्यताः /अप्_163.013अब्/अन्नमिष्टं हविष्यञ्च दद्याज्जप्त्वा पवित्रकं

japtvā yathāsukhaṃ vācyaṃ bhuñjīraṃste 'pi vāgyatāḥ /ap_163.013ab/annamiṣṭaṃ haviṣyañca dadyājjaptvā pavitrakaṃ

---

163.014cd

अन्नमादाय तृप्ताः स्थ शेषं चैवान्नमस्य च /अप्_163.014अब्/तदन्नं विकिरेद् भूमौ दद्याच्चापः सकृत् सकृत्

annamādāya tṛptāḥ stha śeṣaṃ caivānnamasya ca /ap_163.014ab/tadannaṃ vikired bhūmau dadyāccāpaḥ sakṛt sakṛt

---

163.015cd

सर्वमन्नमुपादाय सतिलं दक्षिणामुखः /अप्_163.015अब्/उच्छिष्टसन्निधौ पिण्डान् प्रदद्यात् पितृयज्ञवत्

sarvamannamupādāya satilaṃ dakṣiṇāmukhaḥ /ap_163.015ab/ucchiṣṭasannidhau piṇḍān pradadyāt pitṛyajñavat

---

163.016cd

मातामहानामप्येवं दद्यादाचमनं ततः /अप्_163.016अब्/स्वस्ति वाच्यं ततः कुर्यादक्षय्योदकमेव च

mātāmahānāmapyevaṃ dadyādācamanaṃ tataḥ /ap_163.016ab/svasti vācyaṃ tataḥ kuryādakṣayyodakameva ca

---

163.017cd

दत्वा तु दक्षिणां शक्त्या स्वधाकारमुदाहरेत् /अप्_163.017अब्/वाच्यतामित्यनुज्ञातः स्वपितृभ्यः स्वधोच्यतां(1)

datvā tu dakṣiṇāṃ śaktyā svadhākāramudāharet /ap_163.017ab/vācyatāmityanujñātaḥ svapitṛbhyaḥ svadhocyatāṃ(1)

---

163.018cd

:न् 1 मातामहानामित्यादिः, स्वपितृभ्यः स्वधोच्यतामित्यन्तः पाठः झ.. पुस्तके नास्ति :प् 151 कुर्युरस्तु स्वधेत्युक्ते भूमौ सिञ्चेत्ततो जलं /अप्_163.018अब्/प्रीयन्तामिति वा दैवं विश्वे देवा जलं ददेत्

:n 1 mātāmahānāmityādiḥ, svapitṛbhyaḥ svadhocyatāmityantaḥ pāṭhaḥ jha.. pustake nāsti :p 151 kuryurastu svadhetyukte bhūmau siñcettato jalaṃ /ap_163.018ab/prīyantāmiti vā daivaṃ viśve devā jalaṃ dadet

---

163.019cd

दातारो नो ऽभिवर्धन्तां वेदाः सन्ततिरेव च /अप्_163.019अब्/श्रद्धा च नो माव्यगमद्बहुदेयं च नो .स्त्विति

dātāro no 'bhivardhantāṃ vedāḥ santatireva ca /ap_163.019ab/śraddhā ca no māvyagamadbahudeyaṃ ca no .stviti

---

163.020cd

इत्युक्त्वा तु प्रिया वाचः प्रणिपत्य विसर्जयेत् /अप्_163.020अब्/वाजे वाज इति प्रीतपितृपूर्वं विसर्जनं(1)

ityuktvā tu priyā vācaḥ praṇipatya visarjayet /ap_163.020ab/vāje vāja iti prītapitṛpūrvaṃ visarjanaṃ(1)

---

163.021cd

यस्मिंस्तु संश्रवाः पूर्वमर्घपात्रे निपातिताः /अप्_163.021अब्/पितृपात्रं तदुत्तानं कृत्वा विप्रान् विसर्जयेत्

yasmiṃstu saṃśravāḥ pūrvamarghapātre nipātitāḥ /ap_163.021ab/pitṛpātraṃ taduttānaṃ kṛtvā viprān visarjayet

---

163.022cd

प्रदक्षिणमनुब्रज्य भक्त्वा तु पितृसेवितं /अप्_163.022अब्/ब्रह्मचारी भवेत्तान्तु रजनीं ब्राह्मणैः सह

pradakṣiṇamanubrajya bhaktvā tu pitṛsevitaṃ /ap_163.022ab/brahmacārī bhavettāntu rajanīṃ brāhmaṇaiḥ saha

---

163.023cd

एवं प्रदक्षिणं कृत्वा वृद्धौ नान्दीमुखान् पितॄन् /अप्_163.023अब्/यजेत दधिकर्कन्धुमिश्रान् पिण्डान् यवैः क्रिया

evaṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā vṛddhau nāndīmukhān pitṝn /ap_163.023ab/yajeta dadhikarkandhumiśrān piṇḍān yavaiḥ kriyā

---

163.024cd

एकोद्दिष्टं दैवहीनमेकार्घैकपवित्रकं /अप्_163.024अब्/आवाहनाग्नौकरणरहितं ह्य् अपसव्यवत्

ekoddiṣṭaṃ daivahīnamekārghaikapavitrakaṃ /ap_163.024ab/āvāhanāgnaukaraṇarahitaṃ hy apasavyavat

---

163.025cd

उपतिष्ठतामित्यक्षय्यस्थाने पितृविसर्जने /अप्_163.025अब्/अभिरम्यतामिति वदेद् ब्रूयुस्ते ऽभिरताः स्म ह

upatiṣṭhatāmityakṣayyasthāne pitṛvisarjane /ap_163.025ab/abhiramyatāmiti vaded brūyuste 'bhiratāḥ sma ha

---

163.026cd

गन्धोदकतिलैर् युक्तं कुर्यात् पात्रचतुष्टयं /अप्_163.026अब्/अर्घार्थपितृपात्रेषु प्रेतपात्रं प्रसेचयेत्

gandhodakatilair yuktaṃ kuryāt pātracatuṣṭayaṃ /ap_163.026ab/arghārthapitṛpātreṣu pretapātraṃ prasecayet

---

163.027cd

ये समाना इति द्वाभ्यां शेषं पूर्ववदाचरेत् /अप्_163.027अब्/एतत् सपिण्डीकरणमेकोद्दिष्टं स्तिया सह(2)

ye samānā iti dvābhyāṃ śeṣaṃ pūrvavadācaret /ap_163.027ab/etat sapiṇḍīkaraṇamekoddiṣṭaṃ stiyā saha(2)

---

163.028cd

अर्वाक्सपिण्डीकरणं यस्य संवत्सराद् भवेत् /अप्_163.028अब्/ :न् 1 पितृपूर्वं विसर्जयेदिति ख.. , छ.. , झ.. च 2 स्त्र्या अपीति ख.. , छ.. च :प् 152 तस्याप्यन्नं सोदकुम्भं दद्यात् संवत्सरं द्विजे

arvāksapiṇḍīkaraṇaṃ yasya saṃvatsarād bhavet /ap_163.028ab/ :n 1 pitṛpūrvaṃ visarjayediti kha.. , cha.. , jha.. ca 2 stryā apīti kha.. , cha.. ca :p 152 tasyāpyannaṃ sodakumbhaṃ dadyāt saṃvatsaraṃ dvije

---

163.029cd

मृताहनि च कर्तव्यं प्रतिमासन्तु वत्सरं /अप्_163.029अब्/प्रतिसंवत्सरं कार्यं श्राद्धं वै मासिकान्नवत्

mṛtāhani ca kartavyaṃ pratimāsantu vatsaraṃ /ap_163.029ab/pratisaṃvatsaraṃ kāryaṃ śrāddhaṃ vai māsikānnavat

---

163.030cd

हविष्यान्नेन वै मासं पायसेन तु वत्सरं /अप्_163.030अब्/मात्स्यहारिणकौरभ्रशाकुनच्छागपार्षतैः(1)

haviṣyānnena vai māsaṃ pāyasena tu vatsaraṃ /ap_163.030ab/mātsyahāriṇakaurabhraśākunacchāgapārṣataiḥ(1)

---

163.031cd

ऐणरौरववाराहशाशैर् मांसैर् यथाक्रमं /अप्_163.031अब्/मासवृद्ध्याभितृप्यन्ति दत्तैर् एव(2) पितामहाः

aiṇarauravavārāhaśāśair māṃsair yathākramaṃ /ap_163.031ab/māsavṛddhyābhitṛpyanti dattair eva(2) pitāmahāḥ

---

163.032cd

खड्गामिषं महाशल्कं मधुयुक्तान्नमेव च(3) /अप्_163.032अब्/लोहामिषं कालशाकं मांसं वार्धीनसस्य च

khaḍgāmiṣaṃ mahāśalkaṃ madhuyuktānnameva ca(3) /ap_163.032ab/lohāmiṣaṃ kālaśākaṃ māṃsaṃ vārdhīnasasya ca

---

163.033cd

यद्ददाति गयास्थञ्च सर्वमानन्त्यमुच्यते(4) /अप्_163.033अब्/तथा वर्षात्रयोदश्यां मघासु च न संशयः

yaddadāti gayāsthañca sarvamānantyamucyate(4) /ap_163.033ab/tathā varṣātrayodaśyāṃ maghāsu ca na saṃśayaḥ

---

163.034cd

कन्यां प्रजां वन्दिनश् च पशून् मुख्यान् सुतानपि /अप्_163.034अब्/घृतं कृषिं च वाणिज्यं द्विशफैकशफं तथा

kanyāṃ prajāṃ vandinaś ca paśūn mukhyān sutānapi /ap_163.034ab/ghṛtaṃ kṛṣiṃ ca vāṇijyaṃ dviśaphaikaśaphaṃ tathā

---

163.035cd

ब्रह्मवर्चस्विनः पुत्रान् स्वर्णरूप्ये सकुप्यके /अप्_163.035अब्/ज्ञातिश्रैष्ठ्यं सर्वकामानाप्नोति श्राद्धदः सदा

brahmavarcasvinaḥ putrān svarṇarūpye sakupyake /ap_163.035ab/jñātiśraiṣṭhyaṃ sarvakāmānāpnoti śrāddhadaḥ sadā

---

163.036cd

प्रतिपत्प्रभृतिष्वेतान्वर्जयित्वा चतुर्दशीं /अप्_163.036अब्/शस्त्रेण तु हता ये वै तेषां तत्र प्रदीयते

pratipatprabhṛtiṣvetānvarjayitvā caturdaśīṃ /ap_163.036ab/śastreṇa tu hatā ye vai teṣāṃ tatra pradīyate

---

163.037cd

स्वर्गं(5) ह्य् अपत्यमोजश् च शौर्यं क्षेत्रं बलं तथा /अप्_163.037अब्/पुत्रश्रैष्ठ्यं ससौभाग्यमपत्यं मुख्यतां सुतान्

svargaṃ(5) hy apatyamojaś ca śauryaṃ kṣetraṃ balaṃ tathā /ap_163.037ab/putraśraiṣṭhyaṃ sasaubhāgyamapatyaṃ mukhyatāṃ sutān

---

163.038cd

:न् 1 मात्स्याविहारिणौरभ्रशाकुनच्छागपार्षतैर् इति छ.. 2 दत्तैर् इहेति घ.. , ङ.. , ञ.. च 3 मधुमुद्गान्नमेव वेति ङ.. 4 सर्वमानन्त्यमश्नुते इति घ.. , ङ.. च 5 स्वर्णमिति ख.. , छ.. च :प् 153 प्रवृत्तचक्रतां पुत्रान् वाणिज्यं प्रसुतां तथा /अप्_163.038अब्/अरोगित्वं यशो वीतशोकतां परमाङ्गतिं

:n 1 mātsyāvihāriṇaurabhraśākunacchāgapārṣatair iti cha.. 2 dattair iheti gha.. , ṅa.. , ña.. ca 3 madhumudgānnameva veti ṅa.. 4 sarvamānantyamaśnute iti gha.. , ṅa.. ca 5 svarṇamiti kha.. , cha.. ca :p 153 pravṛttacakratāṃ putrān vāṇijyaṃ prasutāṃ tathā /ap_163.038ab/arogitvaṃ yaśo vītaśokatāṃ paramāṅgatiṃ

---

163.039cd

घनं विद्यां भिषकसिद्धिं रूप्यं गाश्चाप्यजाविकं /अप्_163.039अब्/अश्वानायुश् च विधिवत् यः श्राद्धं सम्प्रयच्छति

ghanaṃ vidyāṃ bhiṣakasiddhiṃ rūpyaṃ gāścāpyajāvikaṃ /ap_163.039ab/aśvānāyuś ca vidhivat yaḥ śrāddhaṃ samprayacchati

---

163.040cd

कृत्तिकादिभरण्यन्ते स कामानाप्नुयादिमान् /अप्_163.040अब्/वसुरुद्रादितिसुताः पितरः श्राद्धदेवताः

kṛttikādibharaṇyante sa kāmānāpnuyādimān /ap_163.040ab/vasurudrāditisutāḥ pitaraḥ śrāddhadevatāḥ

---

163.041cd

प्रीणयन्ति मनुष्याणां(1) पितॄन् श्राद्धेन तर्पिताः /अप्_163.041अब्/आयुः प्रजां धनं(2) विद्यां स्वर्गं मोक्षं सुखानि च

prīṇayanti manuṣyāṇāṃ(1) pitṝn śrāddhena tarpitāḥ /ap_163.041ab/āyuḥ prajāṃ dhanaṃ(2) vidyāṃ svargaṃ mokṣaṃ sukhāni ca

164.001cd

प्रयच्छन्ति तथा राज्यं प्रीता नॄणां पितामहाः(3) //42//अप्_163.042अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे श्राद्धकल्पो नाम त्रिषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {164} :श् अथ चतुःषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः नवग्रहहोमः पुष्कर उवाच श्रीकामः शान्तिकामो वा ग्रहयज्ञं समारभेत् /अप्_164.001अब्/वृष्ट्यायुःपुष्टिकामो वा तथैवाभिचरन् पुनः

prayacchanti tathā rājyaṃ prītā nṝṇāṃ pitāmahāḥ(3) //42//ap_163.042ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe śrāddhakalpo nāma triṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {164} :ś atha catuḥṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ navagrahahomaḥ puṣkara uvāca śrīkāmaḥ śāntikāmo vā grahayajñaṃ samārabhet /ap_164.001ab/vṛṣṭyāyuḥpuṣṭikāmo vā tathaivābhicaran punaḥ

---

164.002cd

:न् 1 मनुष्यादीनिति ख.. , छ.. च 2 आयुः प्रज्ञाधनमिति ज.. ।
आयुः प्रजां बलमिति घ.. 3 प्रीताः पितृपितामहा इति ङ.. :प् 154 सूर्यः सोमो मङ्गलश् च बुधश्चाथ बृहस्पतिः /अप्_164.002अब्/शुक्रः शनैश् चरो राहुः केतुश्चेति ग्रहाः स्मृताः

:n 1 manuṣyādīniti kha.. , cha.. ca 2 āyuḥ prajñādhanamiti ja.. |
āyuḥ prajāṃ balamiti gha.. 3 prītāḥ pitṛpitāmahā iti ṅa.. :p 154 sūryaḥ somo maṅgalaś ca budhaścātha bṛhaspatiḥ /ap_164.002ab/śukraḥ śanaiś caro rāhuḥ ketuśceti grahāḥ smṛtāḥ

---

164.003cd

ताम्रकात् स्फटिकाद्रक्तचन्दनात् स्वर्णर्कादुभौ /अप्_164.003अब्/रजतादयसः शीशात् ग्रहाः कार्याः क्रमादिमे

tāmrakāt sphaṭikādraktacandanāt svarṇarkādubhau /ap_164.003ab/rajatādayasaḥ śīśāt grahāḥ kāryāḥ kramādime

---

164.004cd

सुवर्णैर् वायजेल्लिख्य गन्धमण्डलकेषु वा /अप्_164.004अब्/यथावर्णं प्रदेयानि वासांसि कुसुमानि च

suvarṇair vāyajellikhya gandhamaṇḍalakeṣu vā /ap_164.004ab/yathāvarṇaṃ pradeyāni vāsāṃsi kusumāni ca

---

164.005cd

गन्धाश् च वलयश् चैव धूपो देयस्तु गुग्गुलुः /अप्_164.005अब्/कर्तव्या मन्त्रयन्तश् च चरवः प्रतिदैवतं

gandhāś ca valayaś caiva dhūpo deyastu gugguluḥ /ap_164.005ab/kartavyā mantrayantaś ca caravaḥ pratidaivataṃ

---

164.006cd

आकृष्णेन इमं देवा अग्निर्मूर्धा दिवः ककुत् /अप्_164.006अब्/उद्बुद्ध्यस्वेति च ऋचो यथासङ्ख्यं प्रकीर्तिताः

ākṛṣṇena imaṃ devā agnirmūrdhā divaḥ kakut /ap_164.006ab/udbuddhyasveti ca ṛco yathāsaṅkhyaṃ prakīrtitāḥ

---

164.007cd

वृहस्पते अतियदर्यस्तथैवाल्पात् परिश्रुतः /अप्_164.007अब्/शन्नो देवीस् तथा काण्डात् केतुं कृन्वन्निमास् तथा

vṛhaspate atiyadaryastathaivālpāt pariśrutaḥ /ap_164.007ab/śanno devīs tathā kāṇḍāt ketuṃ kṛnvannimās tathā

---

164.008cd

अर्कः पालाशः खदिरो ह्य् अपामार्गोथ(1) पिप्पलः /अप्_164.008अब्/उदुम्बरः शमी दुर्वा कुशाश् च समिधः क्रमात्

arkaḥ pālāśaḥ khadiro hy apāmārgotha(1) pippalaḥ /ap_164.008ab/udumbaraḥ śamī durvā kuśāś ca samidhaḥ kramāt

---

164.009cd

एकैकस्यात्राष्टशतमष्टाविंशतिरेव वा /अप्_164.009अब्/होतव्या मधुसर्पिर्भ्यां दध्ना चैव समन्विताः

ekaikasyātrāṣṭaśatamaṣṭāviṃśatireva vā /ap_164.009ab/hotavyā madhusarpirbhyāṃ dadhnā caiva samanvitāḥ

---

164.010cd

गुडौदनं पायसं च हविष्यं क्षीरयष्टिकं /अप्_164.010अब्/दध्योदनं हविः पूपान् मांसं चित्रान्नमेव च

guḍaudanaṃ pāyasaṃ ca haviṣyaṃ kṣīrayaṣṭikaṃ /ap_164.010ab/dadhyodanaṃ haviḥ pūpān māṃsaṃ citrānnameva ca

---

164.011cd

दद्याद्ग्रहक्रमदेतद्द्विजेभ्यो भोजनं बुधः /अप्_164.011अब्/शक्तितो वा यथालाभं सत्कृत्य विधिपूर्वकं

dadyādgrahakramadetaddvijebhyo bhojanaṃ budhaḥ /ap_164.011ab/śaktito vā yathālābhaṃ satkṛtya vidhipūrvakaṃ

---

164.012cd

धेनुः शङ्खस् तथानड्वान् हेम वासो हयस् तथा /अप्_164.012अब्/ :न् 1 खदिरस्त्वपामार्गो ऽथेति ग.. , घ.. , ञ.. च :प् 155 कृष्णा गौरायसश्छाग एता वै दक्षिणाः क्रमात्

dhenuḥ śaṅkhas tathānaḍvān hema vāso hayas tathā /ap_164.012ab/ :n 1 khadirastvapāmārgo 'theti ga.. , gha.. , ña.. ca :p 155 kṛṣṇā gaurāyasaśchāga etā vai dakṣiṇāḥ kramāt

---

164.013cd

यश् च यस्य यदा दूष्यः(1) स तं यत्नेन पूजयेत् /अप्_164.013अब्/ब्रह्मणैषां वरो दत्तः पूजिताः पूजितस्य च

yaś ca yasya yadā dūṣyaḥ(1) sa taṃ yatnena pūjayet /ap_164.013ab/brahmaṇaiṣāṃ varo dattaḥ pūjitāḥ pūjitasya ca

---

164.014cd

ग्रहाधीना नरेन्द्राणा(2) मुछ्रयाः पतनानि च /अप्_164.014अब्/भावभावो च जगतस्तस्मात् पूज्यतमा ग्रहाः

grahādhīnā narendrāṇā(2) muchrayāḥ patanāni ca /ap_164.014ab/bhāvabhāvo ca jagatastasmāt pūjyatamā grahāḥ

165.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे नवग्रहहोमो नाम चतुःषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {165} :श् अथ पञ्चषष्त्यधिकशततमो ऽध्यायः नानाधर्माः अग्निर् उवाच ध्येय आत्मा स्थितो यो ऽसौ हृदये दीपवत् प्रभुः /अप्_165.001अब्/अनन्यविषयं कृत्वा मनो बुद्धिस्मृतीन्द्रियं

:e ity āgneye mahāpurāṇe navagrahahomo nāma catuḥṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {165} :ś atha pañcaṣaṣtyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ nānādharmāḥ agnir uvāca dhyeya ātmā sthito yo 'sau hṛdaye dīpavat prabhuḥ /ap_165.001ab/ananyaviṣayaṃ kṛtvā mano buddhismṛtīndriyaṃ

---

165.002cd

श्राद्धन्तु ध्यायिने देयं(3) गव्यं दधि घृतं पयः /अप्_165.002अब्/प्रियङ्गवो मसूराश् च वार्ताकुः कोद्रवो न हि

śrāddhantu dhyāyine deyaṃ(3) gavyaṃ dadhi ghṛtaṃ payaḥ /ap_165.002ab/priyaṅgavo masūrāś ca vārtākuḥ kodravo na hi

---

165.003cd

सैंहिकयो यदा सूर्यं ग्रसते पर्वसन्धिषु /अप्_165.003अब्/हस्तिच्छाया तु सा ज्ञेया श्राद्धदानादिके ऽक्ष्या

saiṃhikayo yadā sūryaṃ grasate parvasandhiṣu /ap_165.003ab/hasticchāyā tu sā jñeyā śrāddhadānādike 'kṣyā

---

165.004cd

:न् 1 सदा दुःस्थ इति ख.. , छ.. च 2 मनुष्याणामिति ङ.. 3 व्यापिने देयमिति ङ.. :प् 156 पित्रे चैव यदा सोमो हंसे चैव करे स्थिते /अप्_165.004अब्/तिथिर्वैवस्वतो नाम सा छाया कुञ्जरस्य तु

:n 1 sadā duḥstha iti kha.. , cha.. ca 2 manuṣyāṇāmiti ṅa.. 3 vyāpine deyamiti ṅa.. :p 156 pitre caiva yadā somo haṃse caiva kare sthite /ap_165.004ab/tithirvaivasvato nāma sā chāyā kuñjarasya tu

---

165.005cd

अग्नौकरणशेषन्तु न दद्याद्वैश्वदेविके /अप्_165.005अब्/अग्न्यभावे तु विप्रस्य हस्ते दद्यात्तु दक्षिणे

agnaukaraṇaśeṣantu na dadyādvaiśvadevike /ap_165.005ab/agnyabhāve tu viprasya haste dadyāttu dakṣiṇe

---

165.006cd

न स्त्री दुष्यति जारेण न विप्रो वेदकर्मणा /अप्_165.006अब्/बलात्कारोपभुक्ता चेद्वैरिहस्तगतापि वा(1)

na strī duṣyati jāreṇa na vipro vedakarmaṇā /ap_165.006ab/balātkāropabhuktā cedvairihastagatāpi vā(1)

---

165.007cd

सन्त्यजेद् दूषितान्नारीमृतुकाले न शुद्ध्यति /अप्_165.007अब्/य आत्मत्र्यतिरेकेण द्वितीयं नात्र पश्यति(2)

santyajed dūṣitānnārīmṛtukāle na śuddhyati /ap_165.007ab/ya ātmatryatirekeṇa dvitīyaṃ nātra paśyati(2)

---

165.008cd

ब्रह्मभूतः स एवेह योगी चात्मरतो ऽमलः /अप्_165.008अब्/विषयेन्द्रियसंयोगात् केचिद् योगं वदन्ति वै

brahmabhūtaḥ sa eveha yogī cātmarato 'malaḥ /ap_165.008ab/viṣayendriyasaṃyogāt kecid yogaṃ vadanti vai

---

165.009cd

अधर्मो धर्मबुद्ध्या तु गृहीतस्तैर् अपण्डितैः /अप्_165.009अब्/आत्मनो मनसश् चैव संयोगञ्च तथा परे

adharmo dharmabuddhyā tu gṛhītastair apaṇḍitaiḥ /ap_165.009ab/ātmano manasaś caiva saṃyogañca tathā pare

---

165.010cd

वृत्तिहीनं मनः कृत्वा क्षेत्रज्ञं परमात्मनि /अप्_165.010अब्/एकीकृत्य विमुच्येत बन्धाद्योगो ऽयमुत्तमः

vṛttihīnaṃ manaḥ kṛtvā kṣetrajñaṃ paramātmani /ap_165.010ab/ekīkṛtya vimucyeta bandhādyogo 'yamuttamaḥ

---

165.011cd

कुटुम्बैः पञ्चभिर्यामः षष्ठस्तत्र महत्तरः /अप्_165.011अब्/देवासुरमनुष्यैर् वा स जेतुं नैव शक्यते(3)

kuṭumbaiḥ pañcabhiryāmaḥ ṣaṣṭhastatra mahattaraḥ /ap_165.011ab/devāsuramanuṣyair vā sa jetuṃ naiva śakyate(3)

---

165.012cd

वहिर्मुखानि सर्वाणि कृत्वा चाभिमुखानि वै /अप्_165.012अब्/मनस्येवेन्द्रियग्रामं मनश्चात्मनि योजयेत्

vahirmukhāni sarvāṇi kṛtvā cābhimukhāni vai /ap_165.012ab/manasyevendriyagrāmaṃ manaścātmani yojayet

---

165.013cd

सर्वभावविनिर्मुक्तं क्षेत्रज्ञं ब्रह्मणि न्यसेत् /अप्_165.013अब्/एतज्ज्ञानञ्च ध्यानञ्च शेषो ऽन्यो ग्रन्थविस्तरः(4)

sarvabhāvavinirmuktaṃ kṣetrajñaṃ brahmaṇi nyaset /ap_165.013ab/etajjñānañca dhyānañca śeṣo 'nyo granthavistaraḥ(4)

---

165.014cd

:न् 1 चौरहस्तगतापि वेति ख.. , घ.. , ञ च 2 द्वितीयं नानुपश्यतीति घ.. , ट.. च 3 स जेतुं न च शक्यत इति ग.. , ङ.. च 4 शेषा ये ग्रन्थविस्तरा इति ङ :प् 157 यन्नास्ति सर्वलोकस्य तदस्तीति विरुध्यते /अप्_165.014अब्/कथ्यमानं तथान्यस्य हृदये नावतिष्ठते

:n 1 caurahastagatāpi veti kha.. , gha.. , ña ca 2 dvitīyaṃ nānupaśyatīti gha.. , ṭa.. ca 3 sa jetuṃ na ca śakyata iti ga.. , ṅa.. ca 4 śeṣā ye granthavistarā iti ṅa :p 157 yannāsti sarvalokasya tadastīti virudhyate /ap_165.014ab/kathyamānaṃ tathānyasya hṛdaye nāvatiṣṭhate

---

165.015cd

असंवेद्यं हि तद् ब्रह्म(1) कुमारी स्त्रीमुखं यथा /अप्_165.015अब्/अयोगी नैव जानाति जात्यन्धो हि घटं यथा

asaṃvedyaṃ hi tad brahma(1) kumārī strīmukhaṃ yathā /ap_165.015ab/ayogī naiva jānāti jātyandho hi ghaṭaṃ yathā

---

165.016cd

सत्र्यसन्तं द्विजं दृष्ट्वा स्थानाच्चलति भास्करः /अप्_165.016अब्/एष मे मण्डलं भित्त्वा परं ब्रह्माधिगच्छति

satryasantaṃ dvijaṃ dṛṣṭvā sthānāccalati bhāskaraḥ /ap_165.016ab/eṣa me maṇḍalaṃ bhittvā paraṃ brahmādhigacchati

---

165.017cd

उपवासव्रतञ्चैव स्नानन्तीर्थं फलन्तपः /अप्_165.017अब्/द्विजसम्पादनञ्चैव सम्पन्नन्तस्य तत् फलं

upavāsavratañcaiva snānantīrthaṃ phalantapaḥ /ap_165.017ab/dvijasampādanañcaiva sampannantasya tat phalaṃ

---

165.018cd

एकाक्षरं परं ब्रह्म प्राणायामः परन्तपः /अप्_165.018अब्/सावित्र्यास्तु परं नास्ति पावनं परमं स्मृतः

ekākṣaraṃ paraṃ brahma prāṇāyāmaḥ parantapaḥ /ap_165.018ab/sāvitryāstu paraṃ nāsti pāvanaṃ paramaṃ smṛtaḥ

---

165.019cd

पूर्वं स्त्रियः सुरैर् भुक्ताः सोमगन्धर्ववह्निभिः /अप्_165.019अब्/भुञ्जते मानुषाः पश्चान्नैता दुष्यन्ति केनचित्

pūrvaṃ striyaḥ surair bhuktāḥ somagandharvavahnibhiḥ /ap_165.019ab/bhuñjate mānuṣāḥ paścānnaitā duṣyanti kenacit

---

165.020cd

असवर्णेन यो गर्भः स्त्रीणां योनौ निषिच्यते /अप्_165.020अब्/अशुद्धा तु भवेन्नारी यावत्छल्यं न मुञ्चति

asavarṇena yo garbhaḥ strīṇāṃ yonau niṣicyate /ap_165.020ab/aśuddhā tu bhavennārī yāvatchalyaṃ na muñcati

---

165.021cd

निःसृते तु ततः शल्ये रजसा शुद्ध्यते ततः /अप्_165.021अब्/ध्यानेन सदृशन्नास्ति शोधनं पापकर्मणां

niḥsṛte tu tataḥ śalye rajasā śuddhyate tataḥ /ap_165.021ab/dhyānena sadṛśannāsti śodhanaṃ pāpakarmaṇāṃ

---

165.022cd

श्वपाकेष्वपि भुञ्जानो ध्यानेन हि विशुद्ध्यति /अप्_165.022अब्/आत्मा ध्याता मनो ध्यानं ध्येयो विष्णुः फलं हरिः

śvapākeṣvapi bhuñjāno dhyānena hi viśuddhyati /ap_165.022ab/ātmā dhyātā mano dhyānaṃ dhyeyo viṣṇuḥ phalaṃ hariḥ

---

165.023cd

अक्षयाय यतिः श्राद्धे पङ्क्तिपावनपावनः /अप्_165.023अब्/आरूढो नैष्ठिकन्धर्मं यस्तु प्रच्यवते द्विजः

akṣayāya yatiḥ śrāddhe paṅktipāvanapāvanaḥ /ap_165.023ab/ārūḍho naiṣṭhikandharmaṃ yastu pracyavate dvijaḥ

---

165.024cd

:न् 1 स्वसंवेद्यं हि तद् ब्रह्म इति ग.. , ङ.. च ।
सुसंवेद्यं हि तद् ब्रह्म इति ज.. , ट.. च ।
स्वयं वेद्यं हि तद् ब्रह्म इति घ.. , ञ.. च :प् 158 प्रायश्चित्तं न पश्यामि येन शुद्ध्येत्स आत्महा /अप्_165.024अब्/ये च प्रव्रजिताः पत्न्यां या चैषां वीजसन्ततिः

:n 1 svasaṃvedyaṃ hi tad brahma iti ga.. , ṅa.. ca |
susaṃvedyaṃ hi tad brahma iti ja.. , ṭa.. ca |
svayaṃ vedyaṃ hi tad brahma iti gha.. , ña.. ca :p 158 prāyaścittaṃ na paśyāmi yena śuddhyetsa ātmahā /ap_165.024ab/ye ca pravrajitāḥ patnyāṃ yā caiṣāṃ vījasantatiḥ

---

165.025cd

विदुरा नाम चण्डाला जायन्ते नात्र संशयः /अप्_165.025अब्/शतिको म्रियते गृध्रः श्वासौ द्वादशिकस् तथा

vidurā nāma caṇḍālā jāyante nātra saṃśayaḥ /ap_165.025ab/śatiko mriyate gṛdhraḥ śvāsau dvādaśikas tathā

---

165.026cd

भासो विंशतिवर्षाणि सूकरो दशभिस् तथा /अप्_165.026अब्/अपुष्पो विफलो वृक्षो जायते कण्टकावृतः

bhāso viṃśativarṣāṇi sūkaro daśabhis tathā /ap_165.026ab/apuṣpo viphalo vṛkṣo jāyate kaṇṭakāvṛtaḥ

---

165.027cd

ततो दावाग्निदग्धस्तु स्थाणुर्भवति सानुगः /अप्_165.027अब्/ततो वर्षशतान्यष्टौ द्वे तिष्ठत्यचेतनः

tato dāvāgnidagdhastu sthāṇurbhavati sānugaḥ /ap_165.027ab/tato varṣaśatānyaṣṭau dve tiṣṭhatyacetanaḥ

---

165.028cd

पूर्णे वर्षसहस्रे तु जायते ब्रह्मराक्षसः /अप्_165.028अब्/प्लवेन लभते मोक्षं कुलस्योत्सादनेन वा

pūrṇe varṣasahasre tu jāyate brahmarākṣasaḥ /ap_165.028ab/plavena labhate mokṣaṃ kulasyotsādanena vā

166.001cd

योगमेव निषेवेतेत नान्यं मन्त्रमघापहं //29//अप्_165.029अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे नानाधमा नाम पञ्चषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {166} :श् अथ षट्षष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः वर्णधर्मादिकथनं पुष्कर उवाच वेदस्मार्तं प्रवक्ष्यामि धर्मं वै पञ्चधा स्मृतं(1) /अप्_166.001अब्/वर्णत्वमेकमाश्रित्य यो ऽधिकारः प्रवर्तते

yogameva niṣeveteta nānyaṃ mantramaghāpahaṃ //29//ap_165.029ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe nānādhamā nāma pañcaṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {166} :ś atha ṣaṭṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ varṇadharmādikathanaṃ puṣkara uvāca vedasmārtaṃ pravakṣyāmi dharmaṃ vai pañcadhā smṛtaṃ(1) /ap_166.001ab/varṇatvamekamāśritya yo 'dhikāraḥ pravartate

---

166.002cd

:न् 1 धर्मं वै परमामृतमिति ख.. , छ.. च :प् 159 वर्णधरंअः स विज्ञ्येयो यथोपनयनन्त्रिषु /अप्_166.002अब्/यस्त्वाश्रमं समाश्रित्य पदार्थः संविधीयते

:n 1 dharmaṃ vai paramāmṛtamiti kha.. , cha.. ca :p 159 varṇadharṃaḥ sa vijñyeyo yathopanayanantriṣu /ap_166.002ab/yastvāśramaṃ samāśritya padārthaḥ saṃvidhīyate

---

166.003cd

उक्त आश्रमधर्मस्तु भिन्नपिण्डादिको यथा /अप्_166.003अब्/उभयेन निमित्तेन यो विधिः सम्प्रवर्तते

ukta āśramadharmastu bhinnapiṇḍādiko yathā /ap_166.003ab/ubhayena nimittena yo vidhiḥ sampravartate

---

166.004cd

नैमित्तिकः स विज्ञेयः प्रायश्चित्तविधिर्यथा /अप्_166.004अब्/ब्रह्मचारी गृही चापि वानप्रस्थो यतिर् नृप

naimittikaḥ sa vijñeyaḥ prāyaścittavidhiryathā /ap_166.004ab/brahmacārī gṛhī cāpi vānaprastho yatir nṛpa

---

166.005cd

उक्त आश्रमधर्मस्तु धर्मः स्यात् पञ्चधा परः(1) /अप्_166.005अब्/षाड्गुण्यस्याभिधाने यो दृष्टार्थः स उदाहृतः

ukta āśramadharmastu dharmaḥ syāt pañcadhā paraḥ(1) /ap_166.005ab/ṣāḍguṇyasyābhidhāne yo dṛṣṭārthaḥ sa udāhṛtaḥ

---

166.006cd

स त्रेधा मन्त्रयागाद्यदृष्टार्थ इति मानवाः /अप्_166.006अब्/उभयार्थो व्यवहारस्तु दण्डधारणमेव च

sa tredhā mantrayāgādyadṛṣṭārtha iti mānavāḥ /ap_166.006ab/ubhayārtho vyavahārastu daṇḍadhāraṇameva ca

---

166.007cd

तुल्यार्थानां विकल्पः स्याद् यागमूलः प्रकीर्तितः /अप्_166.007अब्/वेदे तु विहितो धर्मः स्मृतौ तादृश एव च

tulyārthānāṃ vikalpaḥ syād yāgamūlaḥ prakīrtitaḥ /ap_166.007ab/vede tu vihito dharmaḥ smṛtau tādṛśa eva ca

---

166.008cd

अनुवादं स्मृतिः सूते(2) कार्यार्थमिति मानवाः /अप्_166.008अब्/गुणार्थः परिसङ्ख्यार्थो वानुवादो विशेषतः(3)

anuvādaṃ smṛtiḥ sūte(2) kāryārthamiti mānavāḥ /ap_166.008ab/guṇārthaḥ parisaṅkhyārtho vānuvādo viśeṣataḥ(3)

---

166.009cd

विशेषदृष्ट एवासौ फलार्थ इति मानवाः /अप्_166.009अब्/स्यादष्टचत्वारिंशद्भिः संस्कारैर् ब्रह्मलोकगः

viśeṣadṛṣṭa evāsau phalārtha iti mānavāḥ /ap_166.009ab/syādaṣṭacatvāriṃśadbhiḥ saṃskārair brahmalokagaḥ

---

166.010cd

गर्भाधानं पुंसवनं सीमन्तोन्नयनः ततः /अप्_166.010अब्/जातकर्म नामकृतिरन्नप्राशनचूडकं

garbhādhānaṃ puṃsavanaṃ sīmantonnayanaḥ tataḥ /ap_166.010ab/jātakarma nāmakṛtirannaprāśanacūḍakaṃ

---

166.011cd

संस्कारश्चोपनयनं वेदव्रतचतुष्टयं /अप्_166.011अब्/स्नानं स्वधर्मचारिण्या योगः स्याद्यज्ञपञ्चकं

saṃskāraścopanayanaṃ vedavratacatuṣṭayaṃ /ap_166.011ab/snānaṃ svadharmacāriṇyā yogaḥ syādyajñapañcakaṃ

---

166.012cd

:न् 1 धर्म एष सनातन इति ङ.. 2 अर्थवादं स्मृतिः सूत इति ख.. , छ.. च 3 वार्थवादो विशेषत इति ख.. , छ.. च :प् 160 देवयज्ञः पितृयज्ञो मनुष्यभूतयज्ञकौ /अप्_166.012अब्/ब्रह्मयज्ञः सप्तपाकयज्ञसंस्थाः पुरो ऽष्टकाः

:n 1 dharma eṣa sanātana iti ṅa.. 2 arthavādaṃ smṛtiḥ sūta iti kha.. , cha.. ca 3 vārthavādo viśeṣata iti kha.. , cha.. ca :p 160 devayajñaḥ pitṛyajño manuṣyabhūtayajñakau /ap_166.012ab/brahmayajñaḥ saptapākayajñasaṃsthāḥ puro 'ṣṭakāḥ

---

166.013cd

पार्वणश्राद्धं श्रावण्याग्रहायणी च चैत्र्यपि /अप्_166.013अब्/आश्वयुजी सप्तहविर्यज्ञसंस्थास्ततः स्मृताः

pārvaṇaśrāddhaṃ śrāvaṇyāgrahāyaṇī ca caitryapi /ap_166.013ab/āśvayujī saptahaviryajñasaṃsthāstataḥ smṛtāḥ

---

166.014cd

अग्न्याधेयमग्निहोत्रं(1) दर्शः स्यात् पशुबन्धकः /अप्_166.014अब्/चातुर्मास्याग्रहायेष्टिर्निरूढः पशुबन्धकः

agnyādheyamagnihotraṃ(1) darśaḥ syāt paśubandhakaḥ /ap_166.014ab/cāturmāsyāgrahāyeṣṭirnirūḍhaḥ paśubandhakaḥ

---

166.015cd

सौत्रामणिसप्तसोमसंस्थाग्निष्टोम आदितः /अप्_166.015अब्/अत्यग्निष्टोम उक्थश् च षोडशी वाजपेयकः

sautrāmaṇisaptasomasaṃsthāgniṣṭoma āditaḥ /ap_166.015ab/atyagniṣṭoma ukthaś ca ṣoḍaśī vājapeyakaḥ

---

166.016cd

अतिरात्रास् तथा स्तोम अष्टौ चात्मगुणास्ततः /अप्_166.016अब्/दया क्षमानसूया च अनायासो ऽथ मङ्गलं

atirātrās tathā stoma aṣṭau cātmaguṇāstataḥ /ap_166.016ab/dayā kṣamānasūyā ca anāyāso 'tha maṅgalaṃ

---

166.017cd

अकार्पण्यास्पृहाशौचं यस्यैते स परं व्रजेत् /अप्_166.017अब्/प्रचारे मैथुने चैव प्रस्रावे दन्तधावने

akārpaṇyāspṛhāśaucaṃ yasyaite sa paraṃ vrajet /ap_166.017ab/pracāre maithune caiva prasrāve dantadhāvane

---

166.018cd

स्नानभोजनकाले च पट्सु मौनं समाचरेत् /अप्_166.018अब्/पुनर्दानं पृथक्पानमाज्येन यपसा निशि

snānabhojanakāle ca paṭsu maunaṃ samācaret /ap_166.018ab/punardānaṃ pṛthakpānamājyena yapasā niśi

---

166.019cd

दन्तच्छेदनमुष्णं च सप्त शक्तुषु वर्जयेत् /अप्_166.019अब्/स्नात्वा पुष्पं न गृह्णीयाद् देवायोग्यन्तदीरितं

dantacchedanamuṣṇaṃ ca sapta śaktuṣu varjayet /ap_166.019ab/snātvā puṣpaṃ na gṛhṇīyād devāyogyantadīritaṃ

---

166.020cd

अन्यगोत्रोप्यसम्बद्धः(2) प्रेतस्याग्निन्ददाति यः /अप्_166.020अब्/पिण्डञ्चोदकदानञ्च स दशाहं समापयेत्

anyagotropyasambaddhaḥ(2) pretasyāgnindadāti yaḥ /ap_166.020ab/piṇḍañcodakadānañca sa daśāhaṃ samāpayet

---

166.021cd

उदकञ्च तृणं भस्म द्वारम्पन्थास्तथैव च /अप्_166.021अब्/ :न् 1 अग्न्याधानमग्निहोत्रमिति ख.. , छ.. च 2 अन्यगोत्रो ऽन्यसम्बन्ध इति ख.. , घ.. , ञ.. च :प् 161 एभिरन्तरितं कृत्वा पङ्क्तिदोषो न विद्यते

udakañca tṛṇaṃ bhasma dvārampanthāstathaiva ca /ap_166.021ab/ :n 1 agnyādhānamagnihotramiti kha.. , cha.. ca 2 anyagotro 'nyasambandha iti kha.. , gha.. , ña.. ca :p 161 ebhirantaritaṃ kṛtvā paṅktidoṣo na vidyate

167.001cd

पञ्च प्राणाहुतीर्दद्यादनामाङ्गुष्ठयोगतः //22//अप्_166.022अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे वर्णधर्मादिर्नाम षट्षष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {167} :श् अथ सप्तषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ अयुतलक्षकोटिहोमाः अग्निर् उवाच श्रीशान्तिविजयाद्यर्थं ग्रहयज्ञं पुनर्वदे /अप्_167.001अब्/ग्रहयज्ञो ऽयुतहोमलक्षकोट्यात्मकस्त्रिधा

pañca prāṇāhutīrdadyādanāmāṅguṣṭhayogataḥ //22//ap_166.022ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe varṇadharmādirnāma ṣaṭṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {167} :ś atha saptaṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || ayutalakṣakoṭihomāḥ agnir uvāca śrīśāntivijayādyarthaṃ grahayajñaṃ punarvade /ap_167.001ab/grahayajño 'yutahomalakṣakoṭyātmakastridhā

---

167.002cd

वेदेरैशे ह्य् अग्निकुण्डाद् ग्रहानावाह्य मण्डले /अप्_167.002अब्/सौम्ये गुरुर्बुधश् चैशे शुक्रः पूर्वदले शशी

vederaiśe hy agnikuṇḍād grahānāvāhya maṇḍale /ap_167.002ab/saumye gururbudhaś caiśe śukraḥ pūrvadale śaśī

---

167.003cd

आग्नेये दक्षिणे भौमो मध्ये स्याद्भास्करस् तथा /अप्_167.003अब्/शनिराप्ये ऽथ नैरृत्ये राहुः केतुश् च वायवे

āgneye dakṣiṇe bhaumo madhye syādbhāskaras tathā /ap_167.003ab/śanirāpye 'tha nairṛtye rāhuḥ ketuś ca vāyave

---

167.004cd

ईशश्चोमा गुहो विष्णुर्ब्रह्मेन्द्रौ यमकालकौ /अप्_167.004अब्/चित्रगुप्तश्चाधिदेवा अग्निरापः क्षितिर्हरिः

īśaścomā guho viṣṇurbrahmendrau yamakālakau /ap_167.004ab/citraguptaścādhidevā agnirāpaḥ kṣitirhariḥ

---

167.005cd

इन्द्र ऐन्द्री देवता च प्रजेशो ऽहिर्विधिः क्रमात् /अप्_167.005अब्/एते प्रत्यधिदेवाश् च गणेशो दुर्गयानिलः

indra aindrī devatā ca prajeśo 'hirvidhiḥ kramāt /ap_167.005ab/ete pratyadhidevāś ca gaṇeśo durgayānilaḥ

---

167.006cd

खमश्विनौ च सम्पूज्य यजेद्वीजैश् च वेदजैः /अप्_167.006अब्/ :प् 162 अर्कः पलाशः खदिरो ह्य् अपामार्गश् च पिप्पलः

khamaśvinau ca sampūjya yajedvījaiś ca vedajaiḥ /ap_167.006ab/ :p 162 arkaḥ palāśaḥ khadiro hy apāmārgaś ca pippalaḥ

---

167.007cd

उदुम्बरः शमी दुर्वा कुशाश् च समिधः क्रमात् /अप्_167.007अब्/मध्वाज्यदधिसंमिश्रा होतव्याश्चाष्टधा शतम्

udumbaraḥ śamī durvā kuśāś ca samidhaḥ kramāt /ap_167.007ab/madhvājyadadhisaṃmiśrā hotavyāścāṣṭadhā śatam

---

167.008cd

एकाष्टशतुरः कुम्भान् पूर्य पूर्णाहुतिन्तथा /अप्_167.008अब्/वसोर्धारान्ततो दद्याद्दक्षिणाञ्च ततो ददेत्

ekāṣṭaśaturaḥ kumbhān pūrya pūrṇāhutintathā /ap_167.008ab/vasordhārāntato dadyāddakṣiṇāñca tato dadet

---

167.009cd

यजमानं चतुर्भिस्तैर् अभिषिञ्चेत् समन्त्रकैः /अप्_167.009अब्/सुरास्त्वामभिषिञ्चन्तु ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

yajamānaṃ caturbhistair abhiṣiñcet samantrakaiḥ /ap_167.009ab/surāstvāmabhiṣiñcantu brahmaviṣṇumaheśvarāḥ

---

167.010cd

वासुदेवो जगन्नाथस् तथा सङ्कर्षणः प्रभुः /अप्_167.010अब्/प्रद्युम्नश्चानिरुद्धश् च भवन्तु विजयाय ते

vāsudevo jagannāthas tathā saṅkarṣaṇaḥ prabhuḥ /ap_167.010ab/pradyumnaścāniruddhaś ca bhavantu vijayāya te

---

167.011cd

आखण्डलो ऽग्निर्भगवान् यमो वै नैरृतस् तथा /अप्_167.011अब्/वरुणः पवनश् चैव धनाध्यक्षस् तथा शिवः

ākhaṇḍalo 'gnirbhagavān yamo vai nairṛtas tathā /ap_167.011ab/varuṇaḥ pavanaś caiva dhanādhyakṣas tathā śivaḥ

---

167.012cd

ब्रह्मणा सहितः शेषो दिक्पालाः पान्तु वः सदा /अप्_167.012अब्/कीर्तिर्लक्ष्मीर्धृतिर्मेधा पुष्टिः श्रद्धा क्रिया मतिः

brahmaṇā sahitaḥ śeṣo dikpālāḥ pāntu vaḥ sadā /ap_167.012ab/kīrtirlakṣmīrdhṛtirmedhā puṣṭiḥ śraddhā kriyā matiḥ

---

167.013cd

बुद्धिर् लज्जा वपुः शान्तिस्तुष्टिः कान्तिश् च मातरः /अप्_167.013अब्/एतास्त्वामभिषिञ्चन्तु धर्मपत्न्याः समागताः

buddhir lajjā vapuḥ śāntistuṣṭiḥ kāntiś ca mātaraḥ /ap_167.013ab/etāstvāmabhiṣiñcantu dharmapatnyāḥ samāgatāḥ

---

167.014cd

आदित्यश् चन्द्रमा भौमो बुधजीवशितार्कजाः /अप्_167.014अब्/ग्रहास्त्वामभिषिञ्चन्तु राहुः केतुश् च तर्पिताः

ādityaś candramā bhaumo budhajīvaśitārkajāḥ /ap_167.014ab/grahāstvāmabhiṣiñcantu rāhuḥ ketuś ca tarpitāḥ

---

167.015cd

देवदानवगन्धर्वा यक्षराक्षसपन्नगाः /अप्_167.015अब्/ऋषयो मनवो गावो देवमातर एव च

devadānavagandharvā yakṣarākṣasapannagāḥ /ap_167.015ab/ṛṣayo manavo gāvo devamātara eva ca

---

167.016cd

देवपत्न्यो द्रुमा नागा दैत्याश्चाप्सरसाङ्गणाः /अप्_167.016अब्/अस्त्राणि सर्वशास्त्राणि राजानो वाहनानि च

devapatnyo drumā nāgā daityāścāpsarasāṅgaṇāḥ /ap_167.016ab/astrāṇi sarvaśāstrāṇi rājāno vāhanāni ca

---

167.017cd

औषधानि च रत्नानि कालस्यावयवाश् च ये /अप्_167.017अब्/सरितः सागराः शैलास्तीर्थानि जलदा नदाः

auṣadhāni ca ratnāni kālasyāvayavāś ca ye /ap_167.017ab/saritaḥ sāgarāḥ śailāstīrthāni jaladā nadāḥ

---

167.018cd

:प् 163 एते त्वामभिषिञ्चन्तु सर्वकामार्थसिद्धये(1) /अप्_167.018अब्/अलङ्कृतस्ततो दद्याद्धेमगोन्नभुवादिकं

:p 163 ete tvāmabhiṣiñcantu sarvakāmārthasiddhaye(1) /ap_167.018ab/alaṅkṛtastato dadyāddhemagonnabhuvādikaṃ

---

167.019cd

कपिले सर्वदेवानां पूजनीयासि रोहिणि /अप्_167.019अब्/तीर्थदेवमयी यस्मादतःशान्तिं प्रयच्छ मे

kapile sarvadevānāṃ pūjanīyāsi rohiṇi /ap_167.019ab/tīrthadevamayī yasmādataḥśāntiṃ prayaccha me

---

167.020cd

पुण्यस्त्वं शङ्ख पुण्यानां मङ्गलानाञ्च मङ्गलं /अप्_167.020अब्/विष्णुना विधृतो नित्यमतः शान्तिं प्रयच्छ मे

puṇyastvaṃ śaṅkha puṇyānāṃ maṅgalānāñca maṅgalaṃ /ap_167.020ab/viṣṇunā vidhṛto nityamataḥ śāntiṃ prayaccha me

---

167.021cd

धर्म त्वं वृषरूपेण जगदानन्दकारकः /अप्_167.021अब्/अष्टमूर्तेरधिष्टानमतः शान्तिं प्रयच्छ मे

dharma tvaṃ vṛṣarūpeṇa jagadānandakārakaḥ /ap_167.021ab/aṣṭamūrteradhiṣṭānamataḥ śāntiṃ prayaccha me

---

167.022cd

हिरण्यगर्भगर्भस्थं हेमवीजं विभावसोः /अप्_167.022अब्/अनन्तपुण्यफलदमतः शान्तिं प्रयच्छ मे

hiraṇyagarbhagarbhasthaṃ hemavījaṃ vibhāvasoḥ /ap_167.022ab/anantapuṇyaphaladamataḥ śāntiṃ prayaccha me

---

167.023cd

पीतवस्त्रयुगं यस्माद्वासुदेवस्य वल्लभं /अप्_167.023अब्/प्रदानात्तस्य वै विष्णुरतः शान्तिं प्रयच्छ मे

pītavastrayugaṃ yasmādvāsudevasya vallabhaṃ /ap_167.023ab/pradānāttasya vai viṣṇurataḥ śāntiṃ prayaccha me

---

167.024cd

विष्णुस्त्वं मत्स्यरूपेण यस्मादमृतसम्भवः /अप्_167.024अब्/चन्द्रार्कवाहनो नित्यमतः शान्तिं प्रयच्छ मे

viṣṇustvaṃ matsyarūpeṇa yasmādamṛtasambhavaḥ /ap_167.024ab/candrārkavāhano nityamataḥ śāntiṃ prayaccha me

---

167.025cd

यस्मात्त्वं पृथिवी सर्वा धेनुः केशवसन्निभा /अप्_167.025अब्/सर्वपापहरा नित्यमतः शान्तिं प्रयच्छ मे

yasmāttvaṃ pṛthivī sarvā dhenuḥ keśavasannibhā /ap_167.025ab/sarvapāpaharā nityamataḥ śāntiṃ prayaccha me

---

167.026cd

यस्मादायसकर्माणि तवाधीनानि सर्वदा /अप्_167.026अब्/लाङ्गलाद्यायुधादीनि अतः शान्तिं प्रयच्छ मे

yasmādāyasakarmāṇi tavādhīnāni sarvadā /ap_167.026ab/lāṅgalādyāyudhādīni ataḥ śāntiṃ prayaccha me

---

167.027cd

यस्मात्त्वं स्सर्वयज्ञानामङ्गत्वेन व्यवस्थितः /अप्_167.027अब्/योनिर्विभावसोर्नित्यमतः शान्तिं प्रयच्छ मे

yasmāttvaṃ ssarvayajñānāmaṅgatvena vyavasthitaḥ /ap_167.027ab/yonirvibhāvasornityamataḥ śāntiṃ prayaccha me

---

167.028cd

गवामङ्गेषु तिष्ठन्ति भुवनानि चतुर्दश /अप्_167.028अब्/यस्मात्तस्माच्छिवं मे स्यादिह लोके परत्र च

gavāmaṅgeṣu tiṣṭhanti bhuvanāni caturdaśa /ap_167.028ab/yasmāttasmācchivaṃ me syādiha loke paratra ca

---

167.029cd

:न् 1 धर्मकामार्थसिद्धये इति ख.. :प् 164 यस्मादशून्यं शयनं केशवस्य शिवस्य च /अप्_167.029अब्/शय्या ममाप्यशून्यास्तु दत्ता जन्मनि जन्मनि(1)

:n 1 dharmakāmārthasiddhaye iti kha.. :p 164 yasmādaśūnyaṃ śayanaṃ keśavasya śivasya ca /ap_167.029ab/śayyā mamāpyaśūnyāstu dattā janmani janmani(1)

---

167.030cd

यथा रत्नेषु सर्वेषु सर्वे देवाः प्रतिष्ठिताः /अप्_167.030अब्/तथा शान्तिं प्रयच्छन्तु रत्नदानेन मे सुराः

yathā ratneṣu sarveṣu sarve devāḥ pratiṣṭhitāḥ /ap_167.030ab/tathā śāntiṃ prayacchantu ratnadānena me surāḥ

---

167.031cd

यथा भूमिप्रदानस्य कलां नार्हन्ति षोडशीं /अप्_167.031अब्/दानान्यन्यानि मे शान्तिर्भूमिदानाद्भवत्विह

yathā bhūmipradānasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīṃ /ap_167.031ab/dānānyanyāni me śāntirbhūmidānādbhavatviha

---

167.032cd

ग्रहयज्ञो ऽयुतहोमो दक्षिणाभी रणे जितिः /अप्_167.032अब्/विवाहोत्सवयज्ञेषु प्रतिष्ठादिषु कर्मषु

grahayajño 'yutahomo dakṣiṇābhī raṇe jitiḥ /ap_167.032ab/vivāhotsavayajñeṣu pratiṣṭhādiṣu karmaṣu

---

167.033cd

सर्वकामाप्तये लक्षकोटिहोमद्वयं मतं /अप्_167.033अब्/गृहदेशे मण्डपे ऽथ(2) अयुते हस्तमात्रकं

sarvakāmāptaye lakṣakoṭihomadvayaṃ mataṃ /ap_167.033ab/gṛhadeśe maṇḍape 'tha(2) ayute hastamātrakaṃ

---

167.034cd

मेखलायोनिसंयुक्तं कुण्डञ्चत्वार ऋत्विजः /अप्_167.034अब्/स्वयमेको ऽपि वा लक्षे सर्वं दशगुणं हि तत्

mekhalāyonisaṃyuktaṃ kuṇḍañcatvāra ṛtvijaḥ /ap_167.034ab/svayameko 'pi vā lakṣe sarvaṃ daśaguṇaṃ hi tat

---

167.035cd

चतुर्हस्तं द्विहस्तं वा तार्क्षञ्चात्राधिकं यजेत् /अप्_167.035अब्/सामध्वनिशीरस्त्वं वाहनं पमेष्ठिनः

caturhastaṃ dvihastaṃ vā tārkṣañcātrādhikaṃ yajet /ap_167.035ab/sāmadhvaniśīrastvaṃ vāhanaṃ pameṣṭhinaḥ

---

167.036cd

विषयापहरो नित्यमतः शान्तिं प्रयच्छ मे /अप्_167.036अब्/पूर्ववत् कुण्डमामन्त्र्य लक्षहोमं समाचरेत्

viṣayāpaharo nityamataḥ śāntiṃ prayaccha me /ap_167.036ab/pūrvavat kuṇḍamāmantrya lakṣahomaṃ samācaret

---

167.037cd

वसोर्धारां ततो दद्याच्छय्याभूषादिकं ददेत् /अप्_167.037अब्/तत्रापि दश चाष्टौ च लक्षहोमे तथर्त्विजः

vasordhārāṃ tato dadyācchayyābhūṣādikaṃ dadet /ap_167.037ab/tatrāpi daśa cāṣṭau ca lakṣahome tathartvijaḥ

---

167.038cd

पुत्रान्नराज्यविजयभुक्तिमुक्त्यादि(3) चाप्नुयात् /अप्_167.038अब्/दक्षिणाभिः फलेनास्माच्छत्रुघ्नः कोटिहोमकः

putrānnarājyavijayabhuktimuktyādi(3) cāpnuyāt /ap_167.038ab/dakṣiṇābhiḥ phalenāsmācchatrughnaḥ koṭihomakaḥ

---

167.039cd

:न् 1 तथा जन्मनि जन्मनीति ङ.. 2 गृहादौ मण्डपे वाथेति ख.. ।
गृहादौ मण्डपे चैवमिति ञ.. 3 पुत्रार्थराज्यविजयभुक्तिमुक्त्यादीति ख.. , ङ.. च :प् 165 चतुर्हस्तं चाष्टहस्तं कुण्डन्द्वादश च द्विजाः /अप्_167.039अब्/पञ्चविंशं षोडशं वा पटे द्वारे चतुष्टयं

:n 1 tathā janmani janmanīti ṅa.. 2 gṛhādau maṇḍape vātheti kha.. |
gṛhādau maṇḍape caivamiti ña.. 3 putrārtharājyavijayabhuktimuktyādīti kha.. , ṅa.. ca :p 165 caturhastaṃ cāṣṭahastaṃ kuṇḍandvādaśa ca dvijāḥ /ap_167.039ab/pañcaviṃśaṃ ṣoḍaśaṃ vā paṭe dvāre catuṣṭayaṃ

---

167.040cd

कोटिहोमी सर्वकामी विष्णुलोकं स गच्छति /अप्_167.040अब्/होमस्तु ग्रहमन्त्रैर् वा गायत्र्या वैष्णवैर् अपि

koṭihomī sarvakāmī viṣṇulokaṃ sa gacchati /ap_167.040ab/homastu grahamantrair vā gāyatryā vaiṣṇavair api

---

167.041cd

जातवेदोमुखैः शैवैः(1) वैदिकैः प्रथितैर् अपि /अप्_167.041अब्/तिलैर् यवैर् घृतैर् अश्वमेधफलादिभाक्

jātavedomukhaiḥ śaivaiḥ(1) vaidikaiḥ prathitair api /ap_167.041ab/tilair yavair ghṛtair aśvamedhaphalādibhāk

---

167.042cd

विद्वेषणाभिचारेषु त्रिकोणं कुण्डमिष्यते /अप्_167.042अब्/समिधो वामहस्तेन श्येनास्थ्यनलसंयुताः

vidveṣaṇābhicāreṣu trikoṇaṃ kuṇḍamiṣyate /ap_167.042ab/samidho vāmahastena śyenāsthyanalasaṃyutāḥ

---

167.043cd

रक्तभूषैर् मुक्तकेशैर् ध्यायद्भिरशिवं रिपोः /अप्_167.043अब्/दुर्मित्रियास्तस्मै सन्तु यो द्वेष्टि हुं फडिति च

raktabhūṣair muktakeśair dhyāyadbhiraśivaṃ ripoḥ /ap_167.043ab/durmitriyāstasmai santu yo dveṣṭi huṃ phaḍiti ca

---

167.044cd

छिन्द्यात् क्षुरेण प्रतिमां पिष्टरूपं रिपुं हनेत्(2) /अप्_167.044अब्/यजेदेकं पीडकं वा यः स कृत्वा दिवं व्रजेत्

chindyāt kṣureṇa pratimāṃ piṣṭarūpaṃ ripuṃ hanet(2) /ap_167.044ab/yajedekaṃ pīḍakaṃ vā yaḥ sa kṛtvā divaṃ vrajet

168.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महपुराणे ऽयुतलक्षकोटिहोमा नाम सप्तषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {168} :श् अथाष्टषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः महापातकादिकथनम् पुष्कर उवाच दण्डं कुर्यान्नृपो नॄणां प्रायश्चित्तमकुर्वतां /अप्_168.001अब्/कामतो ऽकामतो वापि प्रायश्चित्तं कृतं चरेत्

:e ity āgneye mahapurāṇe 'yutalakṣakoṭihomā nāma saptaṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {168} :ś athāṣṭaṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ mahāpātakādikathanam puṣkara uvāca daṇḍaṃ kuryānnṛpo nṝṇāṃ prāyaścittamakurvatāṃ /ap_168.001ab/kāmato 'kāmato vāpi prāyaścittaṃ kṛtaṃ caret

---

168.002cd

:न् 1 जातवेदोमुखैः सौरैर् इति ख.. 2 रिपुं हरेदिति ङ.. , ञ.. च :प् 166 मत्तक्रुद्धातुराणां च न भुञ्जीत कदाचन /अप्_168.002अब्/महापातकिनां स्पृष्टं यच्च स्पृष्टमुदक्यया

:n 1 jātavedomukhaiḥ saurair iti kha.. 2 ripuṃ harediti ṅa.. , ña.. ca :p 166 mattakruddhāturāṇāṃ ca na bhuñjīta kadācana /ap_168.002ab/mahāpātakināṃ spṛṣṭaṃ yacca spṛṣṭamudakyayā

---

168.003cd

गणान्नं गणिकान्नं च(1) वार्धुषेर्गायनस्य च /अप्_168.003अब्/अभिशप्तस्य षण्डस्य यस्याश्चोपपतिर्गृहे

gaṇānnaṃ gaṇikānnaṃ ca(1) vārdhuṣergāyanasya ca /ap_168.003ab/abhiśaptasya ṣaṇḍasya yasyāścopapatirgṛhe

---

168.004cd

रजकस्य नृशंसस्य वन्दिनः कितवस्य च /अप्_168.004अब्/मिथ्यातपस्विनश् चैव चौरदण्डिकयोस् तथा(2)

rajakasya nṛśaṃsasya vandinaḥ kitavasya ca /ap_168.004ab/mithyātapasvinaś caiva cauradaṇḍikayos tathā(2)

---

168.005cd

कुण्डगोलस्त्रीजितानां वेदविक्रयिणस् तथा /अप्_168.005अब्/शैलूषतन्त्रवायान्नं कृतघ्नस्यान्नमेव च

kuṇḍagolastrījitānāṃ vedavikrayiṇas tathā /ap_168.005ab/śailūṣatantravāyānnaṃ kṛtaghnasyānnameva ca

---

168.006cd

कर्मारस्य निषादस्य चेलनिर्णेजकस्य च /अप्_168.006अब्/मिथ्याप्रव्रजितस्यान्नम्पुंश् चल्यास्तैलिकस्य च

karmārasya niṣādasya celanirṇejakasya ca /ap_168.006ab/mithyāpravrajitasyānnampuṃś calyāstailikasya ca

---

168.007cd

आरूढपतितस्यान्नं विद्विष्टान्नं च वर्जयेत् /अप्_168.007अब्/तथैव ब्राह्मणस्यान्नं ब्राह्मणेनानिमन्त्रितः

ārūḍhapatitasyānnaṃ vidviṣṭānnaṃ ca varjayet /ap_168.007ab/tathaiva brāhmaṇasyānnaṃ brāhmaṇenānimantritaḥ

---

168.008cd

ब्राह्मणान्नञ्च शूद्रेण नाद्याच्चैव निमन्त्रितः /अप्_168.008अब्/एषामन्यतमस्यान्नममत्या वा त्र्यहं क्षपेत्

brāhmaṇānnañca śūdreṇa nādyāccaiva nimantritaḥ /ap_168.008ab/eṣāmanyatamasyānnamamatyā vā tryahaṃ kṣapet

---

168.009cd

मत्या भुक्त्वा चरेत् कृच्छ्रं रेतोविण्मूत्रमेव च /अप्_168.009अब्/चण्डालश्वपचान्नन्तु भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत्

matyā bhuktvā caret kṛcchraṃ retoviṇmūtrameva ca /ap_168.009ab/caṇḍālaśvapacānnantu bhuktvā cāndrāyaṇaṃ caret

---

168.010cd

अनिर्दिशं च प्रेतान्नं गवाघ्रातं तथैव च /अप्_168.010अब्/शूद्रोच्छिष्टं शुनोच्छिष्टं पतितान्नं तथैव च

anirdiśaṃ ca pretānnaṃ gavāghrātaṃ tathaiva ca /ap_168.010ab/śūdrocchiṣṭaṃ śunocchiṣṭaṃ patitānnaṃ tathaiva ca

---

168.011cd

तप्तकृच्छ्रं प्रकुर्वीत अशौचे कृच्छ्रमाचरेत् /अप्_168.011अब्/अशौचे यस्य यो भुङ्क्ते सोप्यशुद्धस् तथा भवेत्

taptakṛcchraṃ prakurvīta aśauce kṛcchramācaret /ap_168.011ab/aśauce yasya yo bhuṅkte sopyaśuddhas tathā bhavet

---

168.012cd

मृतपञ्चनखात् कूपादमेध्येन सकृद्युतात् /अप्_168.012अब्/ :न् 1 गणानां गणिकानाञ्चेति ङ.. , ञ.. च 2 चौरदाम्भिकयोस्तथेति ञ.. :प् 167 अपः पीत्वा त्र्यहं तिष्ठेत् सोपवासो द्विजोत्तमः

mṛtapañcanakhāt kūpādamedhyena sakṛdyutāt /ap_168.012ab/ :n 1 gaṇānāṃ gaṇikānāñceti ṅa.. , ña.. ca 2 cauradāmbhikayostatheti ña.. :p 167 apaḥ pītvā tryahaṃ tiṣṭhet sopavāso dvijottamaḥ

---

168.013cd

सर्वत्र शूद्रे पादः स्याद् द्वित्रयं वैश्यभूपयोः(1) /अप्_168.013अब्/विड्वराहखरोष्ट्राणां गोमायोः कपिकाकयोः

sarvatra śūdre pādaḥ syād dvitrayaṃ vaiśyabhūpayoḥ(1) /ap_168.013ab/viḍvarāhakharoṣṭrāṇāṃ gomāyoḥ kapikākayoḥ

---

168.014cd

प्राश्य मूत्रपुरीषाणि द्विजश्चान्द्रायणं चरेत् /अप्_168.014अब्/शुष्काणि जग्ध्वा मांसानि(2) प्रेतान्नं करकाणि च

prāśya mūtrapurīṣāṇi dvijaścāndrāyaṇaṃ caret /ap_168.014ab/śuṣkāṇi jagdhvā māṃsāni(2) pretānnaṃ karakāṇi ca

---

168.015cd

क्रव्यादशूकरोष्ट्राणां गोमायोः कपिकाकयोः /अप्_168.015अब्/गोनराश्वखरोष्ट्राणां छत्राकं ग्रामकुक्कुटं

kravyādaśūkaroṣṭrāṇāṃ gomāyoḥ kapikākayoḥ /ap_168.015ab/gonarāśvakharoṣṭrāṇāṃ chatrākaṃ grāmakukkuṭaṃ

---

168.016cd

मांसं जग्ध्वा कुञ्जरस्य तप्तकृच्छ्रेण शुद्ध्यति /अप्_168.016अब्/आमश्राद्धे तथा भुक्त्वा ब्रह्मचारी मधु त्वदन्

māṃsaṃ jagdhvā kuñjarasya taptakṛcchreṇa śuddhyati /ap_168.016ab/āmaśrāddhe tathā bhuktvā brahmacārī madhu tvadan

---

168.017cd

लशुनं गुञ्जनं चाद्यात् प्राजापत्यादिना शुचिः(3) /अप्_168.017अब्/भुक्त्वा चान्द्रायणं कुर्यान् मांसञ्चात्मकृतन्तथा

laśunaṃ guñjanaṃ cādyāt prājāpatyādinā śuciḥ(3) /ap_168.017ab/bhuktvā cāndrāyaṇaṃ kuryān māṃsañcātmakṛtantathā

---

168.018cd

पेलुगव्यञ्च पेयूषं तथा श्लेष्मातकं मृदं /अप्_168.018अब्/वृथाकृशरसंयावपायसापूपशष्कुलीः

pelugavyañca peyūṣaṃ tathā śleṣmātakaṃ mṛdaṃ /ap_168.018ab/vṛthākṛśarasaṃyāvapāyasāpūpaśaṣkulīḥ

---

168.019cd

अनुपाकृटमांसानि देवान्नानि हवींषि च /अप्_168.019अब्/गवाञ्च महिषीणां च वर्जयित्वा तथाप्यजां

anupākṛṭamāṃsāni devānnāni havīṃṣi ca /ap_168.019ab/gavāñca mahiṣīṇāṃ ca varjayitvā tathāpyajāṃ

---

168.020cd

सर्वक्षीराणि वर्ज्याणि तासाञ्चैवाप्यन्निर्दशं /अप्_168.020अब्/शशकः शल्यकी गोधा खड्गः कूर्मस्तथैव च

sarvakṣīrāṇi varjyāṇi tāsāñcaivāpyannirdaśaṃ /ap_168.020ab/śaśakaḥ śalyakī godhā khaḍgaḥ kūrmastathaiva ca

---

168.021cd

भक्ष्याः पञ्चनखाः प्रोक्ताः परिशेषाश् च वर्जिताः /अप्_168.021अब्/पाठीनरोहितान्मत्स्यान् सिंहतुण्डांश् च भक्षयेत्

bhakṣyāḥ pañcanakhāḥ proktāḥ pariśeṣāś ca varjitāḥ /ap_168.021ab/pāṭhīnarohitānmatsyān siṃhatuṇḍāṃś ca bhakṣayet

---

168.022cd

यवगोधूमजं सर्वं पयसश् चैव विक्रियाः /अप्_168.022अब्/वागषाड्गवचक्रादीन् सस्नेहमुषितं तथा

yavagodhūmajaṃ sarvaṃ payasaś caiva vikriyāḥ /ap_168.022ab/vāgaṣāḍgavacakrādīn sasnehamuṣitaṃ tathā

---

168.023cd

:न् 1 द्वितीयं वैश्यशूद्रयोरेति क.. , ख.. , ङ.. , ञ.. च 2 शुष्काणि दग्धमंसानि इति ङ.. 3 प्राजापत्याद्द्विजः शुचिरिति ख.. :प् 168 अग्निहोत्रपरीद्धाग्निर्ब्राह्मणः कामचारतः /अप्_168.023अब्/चान्द्रायणं चरेन्मासं वीरवध्वासनं हितं

:n 1 dvitīyaṃ vaiśyaśūdrayoreti ka.. , kha.. , ṅa.. , ña.. ca 2 śuṣkāṇi dagdhamaṃsāni iti ṅa.. 3 prājāpatyāddvijaḥ śuciriti kha.. :p 168 agnihotraparīddhāgnirbrāhmaṇaḥ kāmacārataḥ /ap_168.023ab/cāndrāyaṇaṃ carenmāsaṃ vīravadhvāsanaṃ hitaṃ

---

168.024cd

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वङ्गनागमः /अप्_168.024अब्/महान्ति पातकान्याहुः संयोगश् चैव तैः सह

brahmahatyā surāpānaṃ steyaṃ gurvaṅganāgamaḥ /ap_168.024ab/mahānti pātakānyāhuḥ saṃyogaś caiva taiḥ saha

---

168.025cd

अनृते च समुत्कर्षो राजगामि च पैशुनं /अप्_168.025अब्/गुरोश्चालीकनिर्बन्धः समानं ब्रह्महत्यया(1)

anṛte ca samutkarṣo rājagāmi ca paiśunaṃ /ap_168.025ab/guroścālīkanirbandhaḥ samānaṃ brahmahatyayā(1)

---

168.026cd

ब्रह्मोज्झ्यवेदनिन्दा च कौटसाक्ष्यं सुहृद्बधः /अप्_168.026अब्/गर्हितान्नाज्ययोर्जग्धिः(2) सुरापानसमानि षट्

brahmojjhyavedanindā ca kauṭasākṣyaṃ suhṛdbadhaḥ /ap_168.026ab/garhitānnājyayorjagdhiḥ(2) surāpānasamāni ṣaṭ

---

168.027cd

निक्षेपस्यापहरणं नराश्वरजतस्य च /अप्_168.027अब्/भूमिवज्रमणीनाञ्च रुक्मस्तेयसमं स्मृतं

nikṣepasyāpaharaṇaṃ narāśvarajatasya ca /ap_168.027ab/bhūmivajramaṇīnāñca rukmasteyasamaṃ smṛtaṃ

---

168.028cd

रेतःसेकः स्वयोन्याषु कुमारीष्वन्त्यजासु च /अप्_168.028अब्/सख्युः पुत्रस्य च(3) स्त्रीषु गुरुतल्पसमं विदुः

retaḥsekaḥ svayonyāṣu kumārīṣvantyajāsu ca /ap_168.028ab/sakhyuḥ putrasya ca(3) strīṣu gurutalpasamaṃ viduḥ

---

168.029cd

गोबधो ऽयाज्य संयाज्यं पारदार्यात्मविक्रियः /अप्_168.029अब्/गुरुमातृपितृत्यागः स्वाध्ययाग्न्योः सुतस्य च

gobadho 'yājya saṃyājyaṃ pāradāryātmavikriyaḥ /ap_168.029ab/gurumātṛpitṛtyāgaḥ svādhyayāgnyoḥ sutasya ca

---

168.030cd

परिवित्तितानुजेन परिवेदनमेव च /अप्_168.030अब्/तयोर्दानञ्च कन्यायास्तयोरेव च याजनं

parivittitānujena parivedanameva ca /ap_168.030ab/tayordānañca kanyāyāstayoreva ca yājanaṃ

---

168.031cd

कन्याया दूषणञ्चैव वार्धुष्यं व्रतलोपनं /अप्_168.031अब्/तडागारामदाराणामपत्यस्य च विक्रियः

kanyāyā dūṣaṇañcaiva vārdhuṣyaṃ vratalopanaṃ /ap_168.031ab/taḍāgārāmadārāṇāmapatyasya ca vikriyaḥ

---

168.032cd

व्रात्यता बान्धवत्यागो भृताध्यापनमेव च /अप्_168.032अब्/भृताच्चाध्ययनादानमविक्रेयस्य विक्रयः

vrātyatā bāndhavatyāgo bhṛtādhyāpanameva ca /ap_168.032ab/bhṛtāccādhyayanādānamavikreyasya vikrayaḥ

---

168.033cd

:न् 1 समानि ब्रह्महत्ययेति ख.. , ङ.. , ञ.. च 2 गर्हितानामन्नजग्धिरिति ङ.. 3 सख्युः सुतस्य चेति ङ.. :प् 169 सर्वाकारेष्वधीकारो महायन्त्रप्रवर्तनं /अप्_168.033अब्/हिंसौषधीनां स्त्र्याजीवः क्रियालङ्गनमेव च

:n 1 samāni brahmahatyayeti kha.. , ṅa.. , ña.. ca 2 garhitānāmannajagdhiriti ṅa.. 3 sakhyuḥ sutasya ceti ṅa.. :p 169 sarvākāreṣvadhīkāro mahāyantrapravartanaṃ /ap_168.033ab/hiṃsauṣadhīnāṃ stryājīvaḥ kriyālaṅganameva ca

---

168.034cd

इन्धनार्थमशुष्काणां दुमाणाञ्चैव पातनं /अप्_168.034अब्/योषितां ग्रहणञ्चैव स्त्रीनिन्दकसमागमः

indhanārthamaśuṣkāṇāṃ dumāṇāñcaiva pātanaṃ /ap_168.034ab/yoṣitāṃ grahaṇañcaiva strīnindakasamāgamaḥ

---

168.035cd

आत्मार्थञ्च क्रियारम्भो निन्दितान्नदनन्तथा /अप्_168.035अब्/अनाहिताग्नितास्तेयमृणानाञ्चानपक्रिया

ātmārthañca kriyārambho ninditānnadanantathā /ap_168.035ab/anāhitāgnitāsteyamṛṇānāñcānapakriyā

---

168.036cd

असच्छास्त्राधिगमनं दौःशील्यं व्यसनक्रिया /अप्_168.036अब्/धान्यकुप्यपशुस्तेयं मद्यपस्त्रीनिषेवणं

asacchāstrādhigamanaṃ dauḥśīlyaṃ vyasanakriyā /ap_168.036ab/dhānyakupyapaśusteyaṃ madyapastrīniṣevaṇaṃ

---

168.037cd

स्त्रीशूद्रविट्क्षत्रबधो नास्तिक्यञ्चोपपातकं /अप्_168.037अब्/ब्राह्मणस्य रुजः कृत्यं घ्रातिरघ्रेयमद्ययोः

strīśūdraviṭkṣatrabadho nāstikyañcopapātakaṃ /ap_168.037ab/brāhmaṇasya rujaḥ kṛtyaṃ ghrātiraghreyamadyayoḥ

---

168.038cd

जैंभं पुंसि च मैथुन्यं जातिभ्रंशकरं स्मृतं /अप्_168.038अब्/श्वखरोष्ट्रमृगेन्द्राणामजाव्योश् चैव मारणं(1)

jaiṃbhaṃ puṃsi ca maithunyaṃ jātibhraṃśakaraṃ smṛtaṃ /ap_168.038ab/śvakharoṣṭramṛgendrāṇāmajāvyoś caiva māraṇaṃ(1)

---

168.039cd

सङ्कीर्णकरणं ज्ञेयं मीनाहिनकुलस्य च /अप्_168.039अब्/निन्दितेभ्यो धनादानं बाणिज्यं शूद्रसेवनं

saṅkīrṇakaraṇaṃ jñeyaṃ mīnāhinakulasya ca /ap_168.039ab/ninditebhyo dhanādānaṃ bāṇijyaṃ śūdrasevanaṃ

---

168.040cd

अपात्रीकरणं ज्ञेयमसत्यस्य च भाषणं /अप्_168.040अब्/कृमिकीटवयोहत्या मद्यानुगतभोजनं

apātrīkaraṇaṃ jñeyamasatyasya ca bhāṣaṇaṃ /ap_168.040ab/kṛmikīṭavayohatyā madyānugatabhojanaṃ

169.001cd

फलैधःकुसुमस्तेयमधैर् यञ्च मलावहं //41//अप्_168.041अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे महापातकादिकथनं नामाष्टषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ :न् 1 मार्जारस्यैव मारणमिति ङ.. :प् 170 % छप्तेर् {169} :श् अथैकोनसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः प्रायश्चित्तानि पुष्कर उवाच एतत्प्रभृतिपापानां प्रायश्चित्तं वदामि ते /अप्_169.001अब्/ब्रह्महा द्वादशाब्दानि कुटीङ्कृत्वा वने वसेत्

phalaidhaḥkusumasteyamadhair yañca malāvahaṃ //41//ap_168.041ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe mahāpātakādikathanaṃ nāmāṣṭaṣaṣṭyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || :n 1 mārjārasyaiva māraṇamiti ṅa.. :p 170 % chapter {169} :ś athaikonasaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ prāyaścittāni puṣkara uvāca etatprabhṛtipāpānāṃ prāyaścittaṃ vadāmi te /ap_169.001ab/brahmahā dvādaśābdāni kuṭīṅkṛtvā vane vaset

---

169.002cd

भिक्षेतात्मविशुद्ध्यर्थं कृत्वा शवशिरोध्वजं /अप्_169.002अब्/प्रास्येदात्मानमग्नौ वा समिद्धे त्रिरवाक्शिराः

bhikṣetātmaviśuddhyarthaṃ kṛtvā śavaśirodhvajaṃ /ap_169.002ab/prāsyedātmānamagnau vā samiddhe triravākśirāḥ

---

169.003cd

यजेत वाश्वमेधेन स्वर्जिता गोसवेन वा /अप्_169.003अब्/जपन्वान्यतमं वेदं योजनानां शतं ब्रजेत्

yajeta vāśvamedhena svarjitā gosavena vā /ap_169.003ab/japanvānyatamaṃ vedaṃ yojanānāṃ śataṃ brajet

---

169.004cd

सर्वस्वं वा वेदविदे ब्राह्मणायोपपादयेत् /अप्_169.004अब्/व्रतैर् एतैर् व्यपोहन्ति महापातकिनो मलं

sarvasvaṃ vā vedavide brāhmaṇāyopapādayet /ap_169.004ab/vratair etair vyapohanti mahāpātakino malaṃ

---

169.005cd

उपपातकसंयुक्तो गोघ्नो मासं यवान् पिवेत् /अप्_169.005अब्/कृतवापो वसेद्गोष्ठे चर्मणा तेन संवृतः

upapātakasaṃyukto goghno māsaṃ yavān pivet /ap_169.005ab/kṛtavāpo vasedgoṣṭhe carmaṇā tena saṃvṛtaḥ

---

169.006cd

चतुर्थकालमश्रीयादक्षारलवणं मितं /अप्_169.006अब्/गोमूत्रेण चरेत् स्नानं द्वौ मासौ नियतेन्द्रियः

caturthakālamaśrīyādakṣāralavaṇaṃ mitaṃ /ap_169.006ab/gomūtreṇa caret snānaṃ dvau māsau niyatendriyaḥ

---

169.007cd

दिवानुगच्छेद्गाश् चैव तिष्ठन्नूर्ध्वं रजः पिवेत् /अप्_169.007अब्/वृषभैकादशा गास्तु दद्याद्विचारितव्रतः(1)

divānugacchedgāś caiva tiṣṭhannūrdhvaṃ rajaḥ pivet /ap_169.007ab/vṛṣabhaikādaśā gāstu dadyādvicāritavrataḥ(1)

---

169.008cd

अविद्यमाने सर्वस्वं वेदविद्भ्यो निवेदयेत् /अप्_169.008अब्/पादमेकञ्चरेद्रोधे द्वौ पादौ बन्धने चरेत्

avidyamāne sarvasvaṃ vedavidbhyo nivedayet /ap_169.008ab/pādamekañcaredrodhe dvau pādau bandhane caret

---

169.009cd

:न् 1 दद्यात् सुचरितव्रत इति ङ.. :प् 171 योजने पादहीनं स्याच्चरेत् सर्वं निपातने /अप्_169.009अब्/कान्तारेष्वथ दुर्गेषु विषमेषु भयेषु च

:n 1 dadyāt sucaritavrata iti ṅa.. :p 171 yojane pādahīnaṃ syāccaret sarvaṃ nipātane /ap_169.009ab/kāntāreṣvatha durgeṣu viṣameṣu bhayeṣu ca

---

169.010cd

यदि तत्र विपत्तिः स्यादेकपादो विधीयते /अप्_169.010अब्/घण्टाभरणदोषेण तथैवर्धं विनिर्दिशत्

yadi tatra vipattiḥ syādekapādo vidhīyate /ap_169.010ab/ghaṇṭābharaṇadoṣeṇa tathaivardhaṃ vinirdiśat

---

169.011cd

दमने दमने रोधे शकटस्य नियोजने /अप्_169.011अब्/स्तम्भशृङ्खलपाशेषु मृते पादोनमाचरेत्

damane damane rodhe śakaṭasya niyojane /ap_169.011ab/stambhaśṛṅkhalapāśeṣu mṛte pādonamācaret

---

169.012cd

शृङ्गभङ्गे ऽस्थिभङ्गे च लाङ्गूलच्छेदने तथा /अप्_169.012अब्/यावकन्तु पिवेत्तावद्यावत् सुस्था तु गौर्भवेत्

śṛṅgabhaṅge 'sthibhaṅge ca lāṅgūlacchedane tathā /ap_169.012ab/yāvakantu pivettāvadyāvat susthā tu gaurbhavet

---

169.013cd

गोमतीञ्च जपेद्विद्यां गोस्तुतिं गोमतीं स्मरेत् /अप्_169.013अब्/एका चेद्बहुभिर्दैवाद् यत्र व्यापादिता भवेत्

gomatīñca japedvidyāṃ gostutiṃ gomatīṃ smaret /ap_169.013ab/ekā cedbahubhirdaivād yatra vyāpāditā bhavet

---

169.014cd

पादं पादन्तु हत्यायाश् चरेयुस्ते पृथक् पृथक् /अप्_169.014अब्/उपकारे क्रियमाणे विपत्तौ नास्ति पातकं

pādaṃ pādantu hatyāyāś careyuste pṛthak pṛthak /ap_169.014ab/upakāre kriyamāṇe vipattau nāsti pātakaṃ

---

169.015cd

एतदेव व्रतं कुर्युरुपपातकिनस् तथा /अप्_169.015अब्/अवकीर्णवर्जं शुद्ध्यर्थञ्चान्द्रायणमथापि वा

etadeva vrataṃ kuryurupapātakinas tathā /ap_169.015ab/avakīrṇavarjaṃ śuddhyarthañcāndrāyaṇamathāpi vā

---

169.016cd

अवकीर्णी तु कालेन गर्धभेन चतुष्पथे /अप्_169.016अब्/पाकयज्ञविधानेन यजेत निरृतिं निशि

avakīrṇī tu kālena gardhabhena catuṣpathe /ap_169.016ab/pākayajñavidhānena yajeta nirṛtiṃ niśi

---

169.017cd

कृत्वाग्निं विधिवद्धीमानन्ततस्तु समित्तृचा /अप्_169.017अब्/चन्द्रेन्द्रगुरुवह्नीनां जुहुयात् सर्पिषाहुतिं(1)

kṛtvāgniṃ vidhivaddhīmānantatastu samittṛcā /ap_169.017ab/candrendraguruvahnīnāṃ juhuyāt sarpiṣāhutiṃ(1)

---

169.018cd

अथवा गार्धभञ्चर्म वसित्वाब्दञ्चरेन्महीं /अप्_169.018अब्/हत्वा गर्भमविज्ञातं ब्रह्महत्याव्रतं चरेत्

athavā gārdhabhañcarma vasitvābdañcarenmahīṃ /ap_169.018ab/hatvā garbhamavijñātaṃ brahmahatyāvrataṃ caret

---

169.019cd

:न् 1 जुहुयात्सर्पिषाहुतीरिति ख.. , ङ.. , ज.. च :प् 172 सरां पीत्वा द्विजो मोहादग्निवर्णां सुरां पिवेत् /अप्_169.019अब्/गोमूत्रमग्निवर्णं वा पिवेदुदकमेव वा

:n 1 juhuyātsarpiṣāhutīriti kha.. , ṅa.. , ja.. ca :p 172 sarāṃ pītvā dvijo mohādagnivarṇāṃ surāṃ pivet /ap_169.019ab/gomūtramagnivarṇaṃ vā pivedudakameva vā

---

169.020cd

सुवर्णस्तेयकृद्विप्रो राजानमभिगम्य तु /अप्_169.020अब्/स्वकर्म ख्यापयन् व्रूयान्मां भवाननुशास्त्विति

suvarṇasteyakṛdvipro rājānamabhigamya tu /ap_169.020ab/svakarma khyāpayan vrūyānmāṃ bhavānanuśāstviti

---

169.021cd

गृहीत्वा मुशलं राजा सकृद्धन्यात् स्वयङ्गतं /अप्_169.021अब्/बधेन शुद्ध्यते स्तेयो ब्राह्मणस्तपसैव वा

gṛhītvā muśalaṃ rājā sakṛddhanyāt svayaṅgataṃ /ap_169.021ab/badhena śuddhyate steyo brāhmaṇastapasaiva vā

---

169.022cd

गुरुतल्पो निकृत्यैव शिश्नञ्च वृषणं स्वयं /अप्_169.022अब्/निधाय चाञ्चलौ गच्छेदानिपाताच्च नैरृतिं

gurutalpo nikṛtyaiva śiśnañca vṛṣaṇaṃ svayaṃ /ap_169.022ab/nidhāya cāñcalau gacchedānipātācca nairṛtiṃ

---

169.023cd

चान्द्रायणान् वा त्रीन्मासानभ्यसेन्नियतेन्द्रियः /अप्_169.023अब्/जातिभ्रंशकरं कर्म कृत्वान्यतममिच्छया

cāndrāyaṇān vā trīnmāsānabhyasenniyatendriyaḥ /ap_169.023ab/jātibhraṃśakaraṃ karma kṛtvānyatamamicchayā

---

169.024cd

चरेच्छान्तपनं कृच्छ्रं प्राजापत्यमनिच्छया /अप्_169.024अब्/सङ्करीपात्रकृत्यासु मासं शोधनमैन्दवं

carecchāntapanaṃ kṛcchraṃ prājāpatyamanicchayā /ap_169.024ab/saṅkarīpātrakṛtyāsu māsaṃ śodhanamaindavaṃ

---

169.025cd

मलिनीकरणीयेषु तप्तं स्याद्यावकं त्र्यहं /अप्_169.025अब्/तुरीयो ब्रह्महत्यायाः क्षत्रियस्य बधे स्मृतः

malinīkaraṇīyeṣu taptaṃ syādyāvakaṃ tryahaṃ /ap_169.025ab/turīyo brahmahatyāyāḥ kṣatriyasya badhe smṛtaḥ

---

169.026cd

वैश्ये ऽष्टमांशे वृत्तस्थे शूद्रे ज्ञेयस्तु षोडशः /अप्_169.026अब्/मार्जरनकुलौ हत्वा चासं मण्डूकमेव च

vaiśye 'ṣṭamāṃśe vṛttasthe śūdre jñeyastu ṣoḍaśaḥ /ap_169.026ab/mārjaranakulau hatvā cāsaṃ maṇḍūkameva ca

---

169.027cd

श्वगोधोलूककाकांश् च शूद्रहत्याव्रतं चरेत् /अप्_169.027अब्/चतुर्णामपि वर्णानां नारीं हत्वानवस्थितां

śvagodholūkakākāṃś ca śūdrahatyāvrataṃ caret /ap_169.027ab/caturṇāmapi varṇānāṃ nārīṃ hatvānavasthitāṃ

---

169.028cd

अमत्यैव प्रमाप्य स्त्रीं शूद्रहत्याव्रतं चरेत् /अप्_169.028अब्/सर्पादीनां बधे नक्तमनस्थ्नां वायुसंयमः

amatyaiva pramāpya strīṃ śūdrahatyāvrataṃ caret /ap_169.028ab/sarpādīnāṃ badhe naktamanasthnāṃ vāyusaṃyamaḥ

---

169.029cd

द्रव्याणामल्पसाराणां स्तेयं कृत्वान्यवेश्मतः /अप्_169.029अब्/चरेच्छान्तपनं कृच्छं व्रतं निर्वाप्य सिद्ध्यति

dravyāṇāmalpasārāṇāṃ steyaṃ kṛtvānyaveśmataḥ /ap_169.029ab/carecchāntapanaṃ kṛcchaṃ vrataṃ nirvāpya siddhyati

---

169.030cd

:प् 173 भक्षभोज्यापहरणे यानशय्यासनस्य च /अप्_169.030अब्/पुष्पमूलफलानाञ्च पञ्चगव्यं विशोधनं

:p 173 bhakṣabhojyāpaharaṇe yānaśayyāsanasya ca /ap_169.030ab/puṣpamūlaphalānāñca pañcagavyaṃ viśodhanaṃ

---

169.031cd

तृणकाष्ठद्रुमाणान्तु शुष्कान्नस्य गुडस्य च /अप्_169.031अब्/चेलचर्मामिषाणान्तु(1) त्रिरात्रं स्यादभोजनं

tṛṇakāṣṭhadrumāṇāntu śuṣkānnasya guḍasya ca /ap_169.031ab/celacarmāmiṣāṇāntu(1) trirātraṃ syādabhojanaṃ

---

169.032cd

मणिमुक्ताप्रवालानां ताम्रस्य रजतस्य च /अप्_169.032अब्/अयःकांस्योपलानाञ्च द्वादशाहं कणान्नभुक्

maṇimuktāpravālānāṃ tāmrasya rajatasya ca /ap_169.032ab/ayaḥkāṃsyopalānāñca dvādaśāhaṃ kaṇānnabhuk

---

169.033cd

कार्पासकीटजीर्णानां द्विशफैकशफस्य च /अप्_169.033अब्/पक्षिगन्धौषधीनान्तु रज्वा चैव त्र्यहम्पयः

kārpāsakīṭajīrṇānāṃ dviśaphaikaśaphasya ca /ap_169.033ab/pakṣigandhauṣadhīnāntu rajvā caiva tryahampayaḥ

---

169.034cd

गुरुतल्पव्रतं कुर्याद्रेतः सिक्त्वा स्वयोनिषु /अप्_169.034अब्/सख्युः पुत्रस्य च स्त्रीषु कुमारोष्वन्त्यजासु च

gurutalpavrataṃ kuryādretaḥ siktvā svayoniṣu /ap_169.034ab/sakhyuḥ putrasya ca strīṣu kumāroṣvantyajāsu ca

---

169.035cd

पितृस्वस्रेयीं भगिनीं स्वस्रीयां मातुरेव च /अप्_169.035अब्/मातुश् च भ्रातुराप्तस्य गत्वा चान्द्रायणञ्चरेत्

pitṛsvasreyīṃ bhaginīṃ svasrīyāṃ mātureva ca /ap_169.035ab/mātuś ca bhrāturāptasya gatvā cāndrāyaṇañcaret

---

169.036cd

अमानुषीषु पुरुष उदक्यायामयोनिषु /अप्_169.036अब्/रेतः सिक्त्वा जले चैव कृच्छ्रं शान्तपनञ्चरेत्

amānuṣīṣu puruṣa udakyāyāmayoniṣu /ap_169.036ab/retaḥ siktvā jale caiva kṛcchraṃ śāntapanañcaret

---

169.037cd

मैथुनन्तु समासेव्य पुंसि योषिति वा द्विजः /अप्_169.037अब्/गोयाने ऽप्सु दिवा चैव सवासाः स्नानमाचरेत्

maithunantu samāsevya puṃsi yoṣiti vā dvijaḥ /ap_169.037ab/goyāne 'psu divā caiva savāsāḥ snānamācaret

---

169.038cd

चण्डालान्त्यस्त्रियो गत्वा भुक्त्वा च प्रतिगृह्य च /अप्_169.038अब्/पतत्यज्ञानतो विप्रो ज्ञानात् साम्यन्तु गच्छति

caṇḍālāntyastriyo gatvā bhuktvā ca pratigṛhya ca /ap_169.038ab/patatyajñānato vipro jñānāt sāmyantu gacchati

---

169.039cd

विप्रदुष्टां स्त्रियं भर्ता निरुन्ध्यादेकवेश्मनि /अप्_169.039अब्/यत् पुंसः परदारेषु तदेनाञ्चारयेद्व्रतं

vipraduṣṭāṃ striyaṃ bhartā nirundhyādekaveśmani /ap_169.039ab/yat puṃsaḥ paradāreṣu tadenāñcārayedvrataṃ

---

169.040cd

साचेत्पुनः प्रदुष्येत सदृशेनोपमन्त्रिता /अप्_169.040अब्/कृच्छ्रञ्चाद्रायणञ्चैव तदस्याः पावनं स्मृतं

sācetpunaḥ praduṣyeta sadṛśenopamantritā /ap_169.040ab/kṛcchrañcādrāyaṇañcaiva tadasyāḥ pāvanaṃ smṛtaṃ

---

169.041cd

:न् 1 वेणुचर्मामिषाणाञ्चेति झ.. :प् 174 यत् करोत्येकरात्रेण वृषलीसेवनं द्विजः /अप्_169.041अब्/तद्भैक्ष्यभुक् जपेन्नित्यं त्रिभिर्वषैर् व्यपोहति

:n 1 veṇucarmāmiṣāṇāñceti jha.. :p 174 yat karotyekarātreṇa vṛṣalīsevanaṃ dvijaḥ /ap_169.041ab/tadbhaikṣyabhuk japennityaṃ tribhirvaṣair vyapohati

170.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे प्रायश्चित्तानि नाम एकोनसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {170} :श् अथ सप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः प्रायश्चित्तानि पुष्कर उवाच महापापानुयुक्तानां(1) प्रायश्चित्तानि(2) वच्मिते /अप्_170.001अब्/संवत्सरेण पतति पतितेन सहाचरन्

:e ity āgneye mahāpurāṇe prāyaścittāni nāma ekonasaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {170} :ś atha saptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ prāyaścittāni puṣkara uvāca mahāpāpānuyuktānāṃ(1) prāyaścittāni(2) vacmite /ap_170.001ab/saṃvatsareṇa patati patitena sahācaran

---

170.002cd

याजनाद्ध्यापनाद्यौनान्न तु यानाशनासनात् /अप्_170.002अब्/यो येन पतितेनैषां संसर्गं याति मानवः

yājanāddhyāpanādyaunānna tu yānāśanāsanāt /ap_170.002ab/yo yena patitenaiṣāṃ saṃsargaṃ yāti mānavaḥ

---

170.003cd

स तस्यैव व्रतं कुर्यात्तत्संसर्गस्य शुद्धये /अप्_170.003अब्/पतितस्योदकं कार्यं सपिण्डैर् बान्धवैः सह

sa tasyaiva vrataṃ kuryāttatsaṃsargasya śuddhaye /ap_170.003ab/patitasyodakaṃ kāryaṃ sapiṇḍair bāndhavaiḥ saha

---

170.004cd

निन्दिते ऽहनि सायाह्णे ज्ञात्यृत्विग् गुरुसन्निधौ /अप्_170.004अब्/दासो घटमपां पूर्णं पर्यस्येत् प्रेतवत्पदा(3)

nindite 'hani sāyāhṇe jñātyṛtvig gurusannidhau /ap_170.004ab/dāso ghaṭamapāṃ pūrṇaṃ paryasyet pretavatpadā(3)

---

170.005cd

अहोरात्रमुपासीतन्नशौचं बान्धवैः सह /अप्_170.005अब्/निवर्तयेरंस्तस्मात्तु ज्येष्ठांशम्भाषणादिके

ahorātramupāsītannaśaucaṃ bāndhavaiḥ saha /ap_170.005ab/nivartayeraṃstasmāttu jyeṣṭhāṃśambhāṣaṇādike

---

170.006cd

ज्येष्ठांशम्प्राप्नुयाच्चास्य यवीयान् गुणतो ऽधिकः /अप्_170.006अब्/ :न् 1 महापापोपपन्नानामिति ङ.. 2 प्रायश्चित्तं वदामि त इति झ.. 3 प्रेतवत् सदेति ख.. , ग.. , घ.. , ङ.. च :प् 175 प्रायश्चित्ते तु चरिते पूर्णं कुम्भमपां नवं

jyeṣṭhāṃśamprāpnuyāccāsya yavīyān guṇato 'dhikaḥ /ap_170.006ab/ :n 1 mahāpāpopapannānāmiti ṅa.. 2 prāyaścittaṃ vadāmi ta iti jha.. 3 pretavat sadeti kha.. , ga.. , gha.. , ṅa.. ca :p 175 prāyaścitte tu carite pūrṇaṃ kumbhamapāṃ navaṃ

---

170.007cd

तेनैव सार्धं प्राश्येयुः स्नात्वा पुण्यजलाशये /अप्_170.007अब्/एवमेव विधिं कुर्युर्योषित्सु पपितास्वपि

tenaiva sārdhaṃ prāśyeyuḥ snātvā puṇyajalāśaye /ap_170.007ab/evameva vidhiṃ kuryuryoṣitsu papitāsvapi

---

170.008cd

वस्त्रान्नपानन्देयन्तु वसेयुश् च गृहान्तिके /अप्_170.008अब्/तेषां द्विजानां सावित्री नानूद्येत(1) यथाविधि

vastrānnapānandeyantu vaseyuś ca gṛhāntike /ap_170.008ab/teṣāṃ dvijānāṃ sāvitrī nānūdyeta(1) yathāvidhi

---

170.009cd

तांश्चारयित्वा त्रीन् कृछ्रान् यथाविध्युपनाययेत् /अप्_170.009अब्/विकर्मस्थाः परित्यक्तास्तेषां मप्येतदादिशेत्

tāṃścārayitvā trīn kṛchrān yathāvidhyupanāyayet /ap_170.009ab/vikarmasthāḥ parityaktāsteṣāṃ mapyetadādiśet

---

170.010cd

जपित्वा त्रीणि सावित्र्याः सहस्त्राणि समाहितः /अप्_170.010अब्/मासङ्गोष्ठे पयः पीत्वा मुच्यते ऽसत्प्रतिग्रहात्

japitvā trīṇi sāvitryāḥ sahastrāṇi samāhitaḥ /ap_170.010ab/māsaṅgoṣṭhe payaḥ pītvā mucyate 'satpratigrahāt

---

170.011cd

ब्रात्यानां याजनं कृत्वा परेषामन्त्यकर्म च /अप्_170.011अब्/अभिचारमहीनानान्त्रिभिः कृच्छैर् व्यपोहति(2)

brātyānāṃ yājanaṃ kṛtvā pareṣāmantyakarma ca /ap_170.011ab/abhicāramahīnānāntribhiḥ kṛcchair vyapohati(2)

---

170.012cd

शरणागतं परित्यज्य वेदं विप्लाव्य च द्विजः /अप्_170.012अब्/संवत्सं यताहारस्तत्पापमपसेधति

śaraṇāgataṃ parityajya vedaṃ viplāvya ca dvijaḥ /ap_170.012ab/saṃvatsaṃ yatāhārastatpāpamapasedhati

---

170.013cd

श्वशृगालखरैर् दष्टो ग्राम्यैः क्रव्याद्भिरेव च /अप्_170.013अब्/नरोष्ट्राश्वैर् वराहैश् च(3) प्राणायामेन शुद्ध्यति

śvaśṛgālakharair daṣṭo grāmyaiḥ kravyādbhireva ca /ap_170.013ab/naroṣṭrāśvair varāhaiś ca(3) prāṇāyāmena śuddhyati

---

170.014cd

स्नातकव्रतलोपे च कर्मत्यागे ह्य् अभोजनं /अप्_170.014अब्/हुङ्कारं(4) ब्राह्मणस्योक्त्वा त्वङ्करञ्च गरीयसः

snātakavratalope ca karmatyāge hy abhojanaṃ /ap_170.014ab/huṅkāraṃ(4) brāhmaṇasyoktvā tvaṅkarañca garīyasaḥ

---

170.015cd

स्नात्वानश्नन्नहःशेषमभिवाद्य प्रसादयेत् /अप्_170.015अब्/अवगूर्य चरेक्षच्छ्रमतिकृच्छ्रन्निपातने

snātvānaśnannahaḥśeṣamabhivādya prasādayet /ap_170.015ab/avagūrya carekṣacchramatikṛcchrannipātane

---

170.016cd

कृच्छ्रातिकृच्छ्रं कुर्वीत विप्रस्योत्पाद्य शोणितं /अप्_170.016अब्/ :न् 1 न युज्येतेति ख.. 2 कृच्छ्रैर् विशुद्ध्यति इति ग.. , घ.. , ङ.. च 3 नरोष्टविड्वराहैश्चेति ङ.. 4 क्रूङ्कारमिति ख.. , घ.. , छ.. च ।
ओङ्कारमिति ग.. , ङ.. च ।
हङ्कारञ्चेति ख.. :प् 176 चाण्डालादिरविज्ञातो यस्य तिष्ठेत वेश्मनि

kṛcchrātikṛcchraṃ kurvīta viprasyotpādya śoṇitaṃ /ap_170.016ab/ :n 1 na yujyeteti kha.. 2 kṛcchrair viśuddhyati iti ga.. , gha.. , ṅa.. ca 3 naroṣṭaviḍvarāhaiśceti ṅa.. 4 krūṅkāramiti kha.. , gha.. , cha.. ca |
oṅkāramiti ga.. , ṅa.. ca |
haṅkārañceti kha.. :p 176 cāṇḍālādiravijñāto yasya tiṣṭheta veśmani

---

170.017cd

सम्यग् ज्ञातस्तु कालेन तस्य कुर्वीत शोधनं /अप्_170.017अब्/चान्द्रायणं पराकं वा द्विजानान्तु विशोधनं

samyag jñātastu kālena tasya kurvīta śodhanaṃ /ap_170.017ab/cāndrāyaṇaṃ parākaṃ vā dvijānāntu viśodhanaṃ

---

170.018cd

प्राजापत्यन्तु शूद्राणां शेषन्तदनुसारतः /अप्_170.018अब्/गुंडङ्कुसुम्भं लवणं तथा धान्यानि यानि च

prājāpatyantu śūdrāṇāṃ śeṣantadanusārataḥ /ap_170.018ab/guṃḍaṅkusumbhaṃ lavaṇaṃ tathā dhānyāni yāni ca

---

170.019cd

कृत्वा गृहे ततो द्वारि तेषान्दद्याद्धुताशनं /अप्_170.019अब्/मृणमयानान्तु भाण्डानां त्याग एव विधीयते

kṛtvā gṛhe tato dvāri teṣāndadyāddhutāśanaṃ /ap_170.019ab/mṛṇamayānāntu bhāṇḍānāṃ tyāga eva vidhīyate

---

170.020cd

द्रव्याणां परिशेषाणां द्रव्यशुद्धिर्विधीयते /अप्_170.020अब्/कूपैकपानसक्ता ये स्पर्शात्सङ्कल्पदूषिताः(1)

dravyāṇāṃ pariśeṣāṇāṃ dravyaśuddhirvidhīyate /ap_170.020ab/kūpaikapānasaktā ye sparśātsaṅkalpadūṣitāḥ(1)

---

170.021cd

शुद्ध्येयुरुपवासेन पञ्चगव्येन वाप्यथ /अप्_170.021अब्/यस्तु संस्पृश्य चण्डालमश्नीयाच्च स्वकामतः

śuddhyeyurupavāsena pañcagavyena vāpyatha /ap_170.021ab/yastu saṃspṛśya caṇḍālamaśnīyācca svakāmataḥ

---

170.022cd

द्विजश्चान्द्रायणं कुर्यात्तप्तकृच्छ्रमथापि वा /अप्_170.022अब्/भाण्डसङ्कलसङ्कीर्णश्चाण्डालादिजुगुप्सितैः

dvijaścāndrāyaṇaṃ kuryāttaptakṛcchramathāpi vā /ap_170.022ab/bhāṇḍasaṅkalasaṅkīrṇaścāṇḍālādijugupsitaiḥ

---

170.023cd

भुक्त्वापीत्वा तथा तेषां षड्रात्रेण विशुद्ध्यति /अप्_170.023अब्/अन्त्यानां भुक्तशेषन्तु भक्षयित्वा द्विजातयः

bhuktvāpītvā tathā teṣāṃ ṣaḍrātreṇa viśuddhyati /ap_170.023ab/antyānāṃ bhuktaśeṣantu bhakṣayitvā dvijātayaḥ

---

170.024cd

व्रतं चान्द्रायणं कुर्युस्त्रिरात्रं शूद्र एव तु /अप्_170.024अब्/चण्डालकूपभाण्डेषु अज्ञानात्पिवते जलं

vrataṃ cāndrāyaṇaṃ kuryustrirātraṃ śūdra eva tu /ap_170.024ab/caṇḍālakūpabhāṇḍeṣu ajñānātpivate jalaṃ

---

170.025cd

द्विजः शान्तपनं कुर्याच्छूद्रश्चोपवसेद्दिनं /अप्_170.025अब्/चण्डालेन तु संस्पृष्टो(2) यस्त्वपः पिवते द्विजः

dvijaḥ śāntapanaṃ kuryācchūdraścopavaseddinaṃ /ap_170.025ab/caṇḍālena tu saṃspṛṣṭo(2) yastvapaḥ pivate dvijaḥ

---

170.026cd

त्रिरात्रन्तेन कर्तव्यं शूद्रश्चोपवसेद्दिनं /अप्_170.026अब्/उच्छिष्टेन यदि(3) स्पृष्टः शुना शूद्रेण वा द्विजः

trirātrantena kartavyaṃ śūdraścopavaseddinaṃ /ap_170.026ab/ucchiṣṭena yadi(3) spṛṣṭaḥ śunā śūdreṇa vā dvijaḥ

---

170.027cd

:न् 1 स्पर्शसङ्कल्पभूषिता इति झ.. 2 संसृष्ट इति क.. 3 यदेति ख.. , ग.. , घ.. , ङ.. , छ.. च :प् 177 उपोष्य रजनीमेकां पञ्चगव्येन शुद्ध्यति /अप्_170.027अब्/वैश्येन क्षत्रियेणैव स्नानं नक्तं समाचरेत्

:n 1 sparśasaṅkalpabhūṣitā iti jha.. 2 saṃsṛṣṭa iti ka.. 3 yadeti kha.. , ga.. , gha.. , ṅa.. , cha.. ca :p 177 upoṣya rajanīmekāṃ pañcagavyena śuddhyati /ap_170.027ab/vaiśyena kṣatriyeṇaiva snānaṃ naktaṃ samācaret

---

170.028cd

अध्वानं प्रस्थितो विप्रः कान्तारे यद्यनूदके /अप्_170.028अब्/पक्वान्नेन गृहीतेन मूत्रोच्चारङ्करोति वै

adhvānaṃ prasthito vipraḥ kāntāre yadyanūdake /ap_170.028ab/pakvānnena gṛhītena mūtroccāraṅkaroti vai

---

170.029cd

अनिधायैव तद्द्रव्यं अङ्गे कृत्वा तु संस्थितं /अप्_170.029अब्/शौचं कृत्वान्नमभ्युक्ष्य अर्कस्याग्नेयश् च दर्शयेत्

anidhāyaiva taddravyaṃ aṅge kṛtvā tu saṃsthitaṃ /ap_170.029ab/śaucaṃ kṛtvānnamabhyukṣya arkasyāgneyaś ca darśayet

---

170.030cd

म्लेच्छैर् गतानां चौरैर् वा कान्तारे वा प्रवासिनां /अप्_170.030अब्/भक्ष्याभक्ष्यविशुद्ध्यर्थं(1) तेषां वक्ष्यामिनिष्कृतिं

mlecchair gatānāṃ caurair vā kāntāre vā pravāsināṃ /ap_170.030ab/bhakṣyābhakṣyaviśuddhyarthaṃ(1) teṣāṃ vakṣyāminiṣkṛtiṃ

---

170.031cd

पुनः प्राप्य स्वदेशञ्च वर्णानामनुपूर्वशः /अप्_170.031अब्/कृच्छ्रस्यान्ते ब्राह्मणस्तु पुनः संस्कारमर्हति

punaḥ prāpya svadeśañca varṇānāmanupūrvaśaḥ /ap_170.031ab/kṛcchrasyānte brāhmaṇastu punaḥ saṃskāramarhati

---

170.032cd

पादोनान्ते क्षत्रियश् च अर्धान्ते वैश्य एव च /अप्_170.032अब्/पादं कृत्वा तथा शूद्रो दानं दत्वा विशुद्ध्यति

pādonānte kṣatriyaś ca ardhānte vaiśya eva ca /ap_170.032ab/pādaṃ kṛtvā tathā śūdro dānaṃ datvā viśuddhyati

---

170.033cd

उदक्या तु सवर्णा या स्पृष्टा चेत् स्यादुदक्यया /अप्_170.033अब्/तस्मिन्नेवाहनि स्नाता शुद्धिमाप्नोत्यसंशयं

udakyā tu savarṇā yā spṛṣṭā cet syādudakyayā /ap_170.033ab/tasminnevāhani snātā śuddhimāpnotyasaṃśayaṃ

---

170.034cd

रजस्वला तु नाश्नीयात् संस्पृष्टा हीनवर्णया /अप्_170.034अब्/यावन्न शुद्धिमाप्नोति शुद्धस्नानेन शुद्ध्यति

rajasvalā tu nāśnīyāt saṃspṛṣṭā hīnavarṇayā /ap_170.034ab/yāvanna śuddhimāpnoti śuddhasnānena śuddhyati

---

170.035cd

मूत्रं कृत्वा व्रजन्वर्त्म स्मृतिभ्रंशाज्जलं पिवेत् /अप्_170.035अब्/अहोरात्रोषितो भूत्वा पञ्चगव्येन शुद्ध्यति

mūtraṃ kṛtvā vrajanvartma smṛtibhraṃśājjalaṃ pivet /ap_170.035ab/ahorātroṣito bhūtvā pañcagavyena śuddhyati

---

170.036cd

मूत्रोच्चारं द्विजः कृत्वा अकृत्वा शौचमात्मनः /अप्_170.036अब्/मोहाद्भुक्त्वा(2) त्रिरात्रन्तु यवान् पीत्वा विशुद्ध्यति

mūtroccāraṃ dvijaḥ kṛtvā akṛtvā śaucamātmanaḥ /ap_170.036ab/mohādbhuktvā(2) trirātrantu yavān pītvā viśuddhyati

---

170.037cd

ये प्रत्यवसिता विप्राः प्रव्रज्यादिबलात्तथा /अप्_170.037अब्/ :न् 1 भक्ष्यभोज्यविशुद्ध्यर्थमिति झ.. 2 लोभाद्भुक्त्वेति ख.. , ग.. , घ.. , ङ.. , छ.. च :प् 178 अनाशकनिवृताश् च तेषां शुद्धिः प्रचक्ष्यते

ye pratyavasitā viprāḥ pravrajyādibalāttathā /ap_170.037ab/ :n 1 bhakṣyabhojyaviśuddhyarthamiti jha.. 2 lobhādbhuktveti kha.. , ga.. , gha.. , ṅa.. , cha.. ca :p 178 anāśakanivṛtāś ca teṣāṃ śuddhiḥ pracakṣyate

---

170.038cd

चारयेत्त्रीणि कृच्छ्राणि चान्द्रायणमथापि वा /अप्_170.038अब्/जातकर्मादिसंस्कारैः संस्कुर्यात्तं तथा पुनः

cārayettrīṇi kṛcchrāṇi cāndrāyaṇamathāpi vā /ap_170.038ab/jātakarmādisaṃskāraiḥ saṃskuryāttaṃ tathā punaḥ

---

170.039cd

उपानहममेध्यं च यस्य संस्पृशते मुखं /अप्_170.039अब्/मृत्तिकागोमयौ तत्र पञ्चगव्यञ्च शोधनं

upānahamamedhyaṃ ca yasya saṃspṛśate mukhaṃ /ap_170.039ab/mṛttikāgomayau tatra pañcagavyañca śodhanaṃ

---

170.040cd

वापनं विक्रयञ्चैव नीलवस्त्रादिधारणं /अप्_170.040अब्/तपनीयं हि विप्रस्य त्रिभिः कृछ्रैर् विशुद्ध्यति

vāpanaṃ vikrayañcaiva nīlavastrādidhāraṇaṃ /ap_170.040ab/tapanīyaṃ hi viprasya tribhiḥ kṛchrair viśuddhyati

---

170.041cd

अन्त्यजातिश्वपाकेन(1) संस्पृष्टा स्त्री रजस्वला /अप्_170.041अब्/चतुर्थे ऽहनि शुद्धा सा त्रिरात्रं तत्र आचरेत्(2)

antyajātiśvapākena(1) saṃspṛṣṭā strī rajasvalā /ap_170.041ab/caturthe 'hani śuddhā sā trirātraṃ tatra ācaret(2)

---

170.042cd

चाण्डालश्वपचौ स्पृष्ट्वा तथा पूयञ्च सूतिकां /अप्_170.042अब्/शवं तत्स्पर्शिनं स्पृष्ट्वा(3) सद्यः स्नानेन शुद्ध्यति

cāṇḍālaśvapacau spṛṣṭvā tathā pūyañca sūtikāṃ /ap_170.042ab/śavaṃ tatsparśinaṃ spṛṣṭvā(3) sadyaḥ snānena śuddhyati

---

170.043cd

नारं स्पृष्ट्वास्थि सस्नेहं स्नात्वा विप्रो विशुद्ध्यति /अप्_170.043अब्/रथ्यार्कद्दमतोयेन अधीनाभेर्मृदोदकैः

nāraṃ spṛṣṭvāsthi sasnehaṃ snātvā vipro viśuddhyati /ap_170.043ab/rathyārkaddamatoyena adhīnābhermṛdodakaiḥ

---

170.044cd

वान्तो विविक्तः स्नात्वा तु घृतं प्राश्य विशुद्ध्यति /अप्_170.044अब्/स्नानात् क्षुरकर्मकर्ता कृच्छ्रकृद्ग्रहणे ऽन्नभुक्

vānto viviktaḥ snātvā tu ghṛtaṃ prāśya viśuddhyati /ap_170.044ab/snānāt kṣurakarmakartā kṛcchrakṛdgrahaṇe 'nnabhuk

---

170.045cd

अपाङ्क्तेयाशी गव्याशी शुना दष्टस् तथा शुचिः /अप्_170.045अब्/कृमिदष्टश्चात्मघाती कृच्छ्राज्जप्याच्च होमतः

apāṅkteyāśī gavyāśī śunā daṣṭas tathā śuciḥ /ap_170.045ab/kṛmidaṣṭaścātmaghātī kṛcchrājjapyācca homataḥ

---

170.046ab

होमाद्यैश्चानुतापेन पूयन्ते पापिनो ऽखिलाः(4)

homādyaiścānutāpena pūyante pāpino 'khilāḥ(4)

171.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे प्रायश्चित्तानि नाम सप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ :न् 1 अन्त्यजैश् च स्वपाकेनेति ङ. 2 अन्त्यजातिश्वपाकेनेत्यादिः, तत्र आचरेदित्यन्तः पाठः छ.. पुस्तके नास्ति 3 शवन्ततत्स्पर्शिनं श्वानमिति ख.. ।
शवन्तत्स्पृष्टिनं श्वानमिति घ.. , ज.. च 4 मूत्रोच्चारं द्विजः कृत्वेत्यादिः, पूयन्ते पापिनो ऽखिला इत्य् अन्तः पाठः ज.. , झ.. पुस्तके नास्ति :प् 179 % छप्तेर् {171} :श् अथ एकसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः प्रायश्चित्तानि पुष्कर उवाच प्रायश्चित्तं रहस्यादि वक्ष्ये शुद्धिकरं पर /अप्_171.001अब्/पौरुषेण तु सूक्तेन मासं जप्यादिनाघहा

:e ity āgneye mahāpurāṇe prāyaścittāni nāma saptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || :n 1 antyajaiś ca svapākeneti ṅa. 2 antyajātiśvapākenetyādiḥ, tatra ācaredityantaḥ pāṭhaḥ cha.. pustake nāsti 3 śavantatatsparśinaṃ śvānamiti kha.. |
śavantatspṛṣṭinaṃ śvānamiti gha.. , ja.. ca 4 mūtroccāraṃ dvijaḥ kṛtvetyādiḥ, pūyante pāpino 'khilā ity antaḥ pāṭhaḥ ja.. , jha.. pustake nāsti :p 179 % chapter {171} :ś atha ekasaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ prāyaścittāni puṣkara uvāca prāyaścittaṃ rahasyādi vakṣye śuddhikaraṃ para /ap_171.001ab/pauruṣeṇa tu sūktena māsaṃ japyādināghahā

---

171.002cd

मुच्यते पातकैः सर्वैर् जप्त्वा त्रिरघमर्षणं /अप्_171.002अब्/वेदजप्याद्वायुयमाद् गायत्र्या व्रततो ऽद्यहा(1)

mucyate pātakaiḥ sarvair japtvā triraghamarṣaṇaṃ /ap_171.002ab/vedajapyādvāyuyamād gāyatryā vratato 'dyahā(1)

---

171.003cd

मुण्डनं सर्वकृच्छ्रेषु स्नानं होमो हरेर्यजिः /अप्_171.003अब्/उत्थितस्तु दिवा तिष्ठेदुपविष्टस् तथा निशि

muṇḍanaṃ sarvakṛcchreṣu snānaṃ homo hareryajiḥ /ap_171.003ab/utthitastu divā tiṣṭhedupaviṣṭas tathā niśi

---

171.004cd

एतद्वीरासनं प्रोक्तं कृच्छ्रकृत्तेन पापहा /अप्_171.004अब्/अष्टभिः प्रत्यहं ग्रासैर् यतिचान्द्रायणं स्मृतं

etadvīrāsanaṃ proktaṃ kṛcchrakṛttena pāpahā /ap_171.004ab/aṣṭabhiḥ pratyahaṃ grāsair yaticāndrāyaṇaṃ smṛtaṃ

---

171.005cd

प्रातश् चतुर्भिः सायञ्च शिशुचान्द्रायणं स्मृतं /अप्_171.005अब्/यथाकथञ्चित् पिण्डानाम् चत्वारिंशच्छतद्वयं

prātaś caturbhiḥ sāyañca śiśucāndrāyaṇaṃ smṛtaṃ /ap_171.005ab/yathākathañcit piṇḍānām catvāriṃśacchatadvayaṃ

---

171.006cd

मासेन भक्षयेदेतत् सुरचान्द्रायणं चरेत् /अप्_171.006अब्/त्र्यहमुष्णं पिवेदापस्त्यहमुष्णं पयः पिवेत्

māsena bhakṣayedetat suracāndrāyaṇaṃ caret /ap_171.006ab/tryahamuṣṇaṃ pivedāpastyahamuṣṇaṃ payaḥ pivet

---

171.007cd

त्र्याहमुष्णं घृतं पीत्वा वायुभक्षो भवेत् त्र्यहं /अप्_171.007अब्/तप्तकृच्छ्रमिदं प्रोक्तं शीतैः शीतं प्रकीर्तितं

tryāhamuṣṇaṃ ghṛtaṃ pītvā vāyubhakṣo bhavet tryahaṃ /ap_171.007ab/taptakṛcchramidaṃ proktaṃ śītaiḥ śītaṃ prakīrtitaṃ

---

171.008cd

कृच्छ्रातिकृच्छ्रं पयसा दिवसानेकविंशतिं /अप्_171.008अब्/गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पिः कुशोदकं

kṛcchrātikṛcchraṃ payasā divasānekaviṃśatiṃ /ap_171.008ab/gomūtraṃ gomayaṃ kṣīraṃ dadhi sarpiḥ kuśodakaṃ

---

171.009cd

:न् 1 जपतो ऽवधहेति ख.. , घ.. , ज.. च :प् 180 एकरात्रोपवासश् चकृच्छ्रं शान्तपनं स्मृतं /अप्_171.009अब्/एतच्च प्रत्याभ्यस्तं महाशान्तपनं स्मृतं

:n 1 japato 'vadhaheti kha.. , gha.. , ja.. ca :p 180 ekarātropavāsaś cakṛcchraṃ śāntapanaṃ smṛtaṃ /ap_171.009ab/etacca pratyābhyastaṃ mahāśāntapanaṃ smṛtaṃ

---

171.010cd

त्र्यहाभ्यस्तमथैकैकमतिशान्तपनं स्मृतं /अप्_171.010अब्/कृच्छ्रं पराकसञ्ज्ञं स्याद्द्वादशाहमभोजनं

tryahābhyastamathaikaikamatiśāntapanaṃ smṛtaṃ /ap_171.010ab/kṛcchraṃ parākasañjñaṃ syāddvādaśāhamabhojanaṃ

---

171.011cd

एकभक्तं त्र्यहाभ्यस्तं क्रमान्नक्तमयाचितं /अप्_171.011अब्/प्राजापत्यमुपोष्यान्ते पादः स्यात् कृच्छ्रपादकः

ekabhaktaṃ tryahābhyastaṃ kramānnaktamayācitaṃ /ap_171.011ab/prājāpatyamupoṣyānte pādaḥ syāt kṛcchrapādakaḥ

---

171.012cd

फलैर् मासं फलं कृच्छ्रं बिल्वैः श्रीक्च्छ्र ईरितः /अप्_171.012अब्/पद्माक्षैः स्यादामलकैः पुष्पकृच्छ्रं तु पुष्पकैः

phalair māsaṃ phalaṃ kṛcchraṃ bilvaiḥ śrīkcchra īritaḥ /ap_171.012ab/padmākṣaiḥ syādāmalakaiḥ puṣpakṛcchraṃ tu puṣpakaiḥ

---

171.013cd

पत्रकृच्छ्रन्तथा पत्रैस्तोयकृच्छ्रं जलेन तु /अप्_171.013अब्/मूलकृच्छ्रन्तथा मूलैर् दृध्न क्षीरेण तक्रतः

patrakṛcchrantathā patraistoyakṛcchraṃ jalena tu /ap_171.013ab/mūlakṛcchrantathā mūlair dṛdhna kṣīreṇa takrataḥ

---

171.014cd

मासं वायव्यकृच्छ्रं स्यात्पाणिपूरान्नभोजनात् /अप्_171.014अब्/तिलैर् द्वादशरात्रेण कृच्छ्रमाग्नेयमार्तिनुत्

māsaṃ vāyavyakṛcchraṃ syātpāṇipūrānnabhojanāt /ap_171.014ab/tilair dvādaśarātreṇa kṛcchramāgneyamārtinut

---

171.015cd

पाक्षं प्रसृत्या लाजानां ब्रह्मकूर्चं तथा भवेत् /अप्_171.015अब्/उपोषितश् चतुर्दृश्यां पञ्चदश्यामनन्तरं

pākṣaṃ prasṛtyā lājānāṃ brahmakūrcaṃ tathā bhavet /ap_171.015ab/upoṣitaś caturdṛśyāṃ pañcadaśyāmanantaraṃ

---

171.016cd

पञ्चगव्यं समश्नीयाद्धविष्याशीत्यनन्तरं /अप्_171.016अब्/मासेन द्विर् नरः कृत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

pañcagavyaṃ samaśnīyāddhaviṣyāśītyanantaraṃ /ap_171.016ab/māsena dvir naraḥ kṛtvā sarvapāpaiḥ pramucyate

---

171.017cd

श्रीकामः पुष्टिकामश् च स्वर्गकामो ऽघनष्टये /अप्_171.017अब्/देवताराधनपरः कृच्छ्रकारी स सर्वभाक्

śrīkāmaḥ puṣṭikāmaś ca svargakāmo 'ghanaṣṭaye /ap_171.017ab/devatārādhanaparaḥ kṛcchrakārī sa sarvabhāk

172.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुरेणे रहस्यादिप्रायश्वित्तं नाम एकसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ :प् 181 % छप्तेर् {172} :श् अथ द्विसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः सर्वपापप्रायश्चित्तानि पुष्कर उवाच परदारपरद्रव्यजीवहिंसादिके यदा /अप्_172.001अब्/प्रवर्तते नृणां चित्तं प्रायश्चित्तं स्तुतिस्तदा

:e ity āgneye mahāpureṇe rahasyādiprāyaśvittaṃ nāma ekasaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || :p 181 % chapter {172} :ś atha dvisaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ sarvapāpaprāyaścittāni puṣkara uvāca paradāraparadravyajīvahiṃsādike yadā /ap_172.001ab/pravartate nṛṇāṃ cittaṃ prāyaścittaṃ stutistadā

---

172.002cd

विष्णवे विष्णवे नित्यं विष्णवे विष्णवे(1) नमः /अप्_172.002अब्/नमामि विष्णुं चित्तस्थमहङ्कारगतिं हरिं

viṣṇave viṣṇave nityaṃ viṣṇave viṣṇave(1) namaḥ /ap_172.002ab/namāmi viṣṇuṃ cittasthamahaṅkāragatiṃ hariṃ

---

172.003cd

चित्तस्थमीशमव्यक्तमनन्तमपराजितं /अप्_172.003अब्/विष्णुमीड्यमशेषेण अनादिनिधनं विभुं

cittasthamīśamavyaktamanantamaparājitaṃ /ap_172.003ab/viṣṇumīḍyamaśeṣeṇa anādinidhanaṃ vibhuṃ

---

172.004cd

विष्णुश्चित्तगतो यन्मे विष्णुर्बुद्धिगतश् च यत् /अप्_172.004अब्/यच्चाहङ्कारगो विष्णुर्यद्विष्णुर्मयि संस्थितः

viṣṇuścittagato yanme viṣṇurbuddhigataś ca yat /ap_172.004ab/yaccāhaṅkārago viṣṇuryadviṣṇurmayi saṃsthitaḥ

---

172.005cd

करोति कर्मभूतो ऽसौ स्थवरस्य चरस्य च /अप्_172.005अब्/तत् पापन्नाशमायातु तस्मिन्नेव हि चिन्तिते

karoti karmabhūto 'sau sthavarasya carasya ca /ap_172.005ab/tat pāpannāśamāyātu tasminneva hi cintite

---

172.006cd

ध्यातो हरति यत् पापं स्वप्ने दृष्टस्तु भावनात् /अप्_172.006अब्/तमुपेन्द्रमहं विष्णुं प्रणतार्तिहरं हरिं

dhyāto harati yat pāpaṃ svapne dṛṣṭastu bhāvanāt /ap_172.006ab/tamupendramahaṃ viṣṇuṃ praṇatārtiharaṃ hariṃ

---

172.007cd

जगत्यस्मिन्निराधारे मज्जमाने तमस्यधः /अप्_172.007अब्/हस्तावलम्बनं विष्णुं प्रणमामि परात् परं

jagatyasminnirādhāre majjamāne tamasyadhaḥ /ap_172.007ab/hastāvalambanaṃ viṣṇuṃ praṇamāmi parāt paraṃ

---

172.008cd

सर्वेश्वरेश्वर विभो परमात्मन्नधोक्षज /अप्_172.008अब्/हृषीकेश हृषीकेश हृषीकेश नमो ऽस्तु ते

sarveśvareśvara vibho paramātmannadhokṣaja /ap_172.008ab/hṛṣīkeśa hṛṣīkeśa hṛṣīkeśa namo 'stu te

---

172.009cd

नृसिंहानन्त गोविन्द भूतभवन केशव /अप्_172.009अब्/ :न् 1 विष्णवे विष्णवे इति ज.. , ञ.. च :प् 182 दुरुक्तं दुष्कृतं ध्यातं शमयाघन्नमो ऽस्तु ते

nṛsiṃhānanta govinda bhūtabhavana keśava /ap_172.009ab/ :n 1 viṣṇave viṣṇave iti ja.. , ña.. ca :p 182 duruktaṃ duṣkṛtaṃ dhyātaṃ śamayāghannamo 'stu te

---

172.010cd

यन्मया चिन्तितं दुष्टं स्वचित्तवशवर्तिना /अप्_172.010अब्/अकार्यमहदत्युग्रन्तच्छमन्नय केशव

yanmayā cintitaṃ duṣṭaṃ svacittavaśavartinā /ap_172.010ab/akāryamahadatyugrantacchamannaya keśava

---

172.011cd

ब्रह्मण्यदेव गोविन्द परमार्थपरायण /अप्_172.011अब्/जगन्नाथ जगद्धातः पापं प्रशमयाच्युत

brahmaṇyadeva govinda paramārthaparāyaṇa /ap_172.011ab/jagannātha jagaddhātaḥ pāpaṃ praśamayācyuta

---

172.012cd

यथापराह्णे सायाह्णे मध्याह्णे च तथा निशि /अप्_172.012अब्/कायेन मनसा वाचा कृतं पापमजानता

yathāparāhṇe sāyāhṇe madhyāhṇe ca tathā niśi /ap_172.012ab/kāyena manasā vācā kṛtaṃ pāpamajānatā

---

172.013cd

जानता च हृषीकेश पुण्डरीकाक्ष माधव /अप्_172.013अब्/नामत्रयोच्चारणतः स्वप्ने यातु मम क्षयं

jānatā ca hṛṣīkeśa puṇḍarīkākṣa mādhava /ap_172.013ab/nāmatrayoccāraṇataḥ svapne yātu mama kṣayaṃ

---

172.014cd

शारीरं मे हृषीकेश पुण्डरीकाक्ष माधव /अप्_172.014अब्/पापं प्रशमयाद्य त्वं(1) बाक्कृतं मम माधव

śārīraṃ me hṛṣīkeśa puṇḍarīkākṣa mādhava /ap_172.014ab/pāpaṃ praśamayādya tvaṃ(1) bākkṛtaṃ mama mādhava

---

172.015cd

यद्भुञ्जन्यत्स्वपंस्तिष्ठन् गच्छन् जाग्रद् यदास्थितः /अप्_172.015अब्/कृतवान् पापमद्याहं कायेन मनसा गिरा

yadbhuñjanyatsvapaṃstiṣṭhan gacchan jāgrad yadāsthitaḥ /ap_172.015ab/kṛtavān pāpamadyāhaṃ kāyena manasā girā

---

172.016cd

यत् स्वल्पमपि यत् स्थूलं कुयोनिनरकाबहं /अप्_172.016अब्/तद्यातु प्रशमं सर्वं वासुदेवानुकीर्तनात्

yat svalpamapi yat sthūlaṃ kuyoninarakābahaṃ /ap_172.016ab/tadyātu praśamaṃ sarvaṃ vāsudevānukīrtanāt

---

172.017cd

परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमञ्च यत् /अप्_172.017अब्/तस्मिन्(2) प्रकीर्तिते विष्णौ यत् पापं तत् प्रणश्यतु

paraṃ brahma paraṃ dhāma pavitraṃ paramañca yat /ap_172.017ab/tasmin(2) prakīrtite viṣṇau yat pāpaṃ tat praṇaśyatu

---

172.018cd

यत् प्राप्य न निवर्तन्ते गन्धस्पर्शदिवर्जितं /अप्_172.018अब्/सूरयस्तत् पदं विष्णोस्तत् सर्वं शमयत्वघं(3)

yat prāpya na nivartante gandhasparśadivarjitaṃ /ap_172.018ab/sūrayastat padaṃ viṣṇostat sarvaṃ śamayatvaghaṃ(3)

---

172.019cd

पापप्रणाशनं स्तोत्रं यः पठेच्छृणुयादपि(4) /अप्_172.019अब्/ :न् 1 प्रशमात्यर्थमिति ख.. , घ.. , ज.. च 2 अस्मिन्निति घ.. 3 सर्वं गमयत्वघमिति झ.. 4 यः पटेच्छ्रद्धया नर इति ज.. , झ.. च ।
यः पठेच्छृणुयान्नर इति ञ.. :प् 183 शारीरैर् मानसैर् वाग्जैः कृतैः पपैः प्रमुच्यते

pāpapraṇāśanaṃ stotraṃ yaḥ paṭhecchṛṇuyādapi(4) /ap_172.019ab/ :n 1 praśamātyarthamiti kha.. , gha.. , ja.. ca 2 asminniti gha.. 3 sarvaṃ gamayatvaghamiti jha.. 4 yaḥ paṭecchraddhayā nara iti ja.. , jha.. ca |
yaḥ paṭhecchṛṇuyānnara iti ña.. :p 183 śārīrair mānasair vāgjaiḥ kṛtaiḥ papaiḥ pramucyate

---

172.020cd

सर्वपापग्रहादिभ्यो याति विष्णोः परं पदं /अप्_172.020अब्/तस्मात् पापे कृते जप्यं स्तोत्रं सर्वाघमर्दनं

sarvapāpagrahādibhyo yāti viṣṇoḥ paraṃ padaṃ /ap_172.020ab/tasmāt pāpe kṛte japyaṃ stotraṃ sarvāghamardanaṃ

---

172.021cd

प्रायश्चित्तमघौघानां स्तोत्रं व्रतकृते वरं /अप्_172.021अब्/प्रायश्चित्तैः स्तोत्रजपैर् व्रतैर् नश्यति पातकं

prāyaścittamaghaughānāṃ stotraṃ vratakṛte varaṃ /ap_172.021ab/prāyaścittaiḥ stotrajapair vratair naśyati pātakaṃ

173.001cd

ततः कार्याणि(1) संसिद्ध्यै तानि वै भुक्तिमुक्तये //22//अप्_172.022अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे सर्वपापप्रायश्चित्ते पापनाशनस्तोत्रं नाम द्विसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {173} :श् अथ त्रिसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः प्रायश्चित्तं अग्निर् उवाच प्रायश्चित्तं ब्रह्णोक्तं वक्ष्ये पापोपशान्तिदं /अप्_173.001अब्/स्यात् प्राणवियोगफलो व्यापारो हननं स्मृतं

tataḥ kāryāṇi(1) saṃsiddhyai tāni vai bhuktimuktaye //22//ap_172.022ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe sarvapāpaprāyaścitte pāpanāśanastotraṃ nāma dvisaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {173} :ś atha trisaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ prāyaścittaṃ agnir uvāca prāyaścittaṃ brahṇoktaṃ vakṣye pāpopaśāntidaṃ /ap_173.001ab/syāt prāṇaviyogaphalo vyāpāro hananaṃ smṛtaṃ

---

173.002cd

रागाद् द्वेषात् प्रमादाच्च स्वतः परत एव वा /अप्_173.002अब्/ब्राह्मणं घातयेद्यस्तु स भवेद्ब्रह्मघातकः

rāgād dveṣāt pramādācca svataḥ parata eva vā /ap_173.002ab/brāhmaṇaṃ ghātayedyastu sa bhavedbrahmaghātakaḥ

---

173.003cd

बहूनामेककार्याणां सर्वेषां शस्त्रधारिणां /अप्_173.003अब्/यद्येको घातकस्तत्र सर्वे ते घातकाः स्मृताः

bahūnāmekakāryāṇāṃ sarveṣāṃ śastradhāriṇāṃ /ap_173.003ab/yadyeko ghātakastatra sarve te ghātakāḥ smṛtāḥ

---

173.004cd

आक्रोशितस्ताडितो वा धनैव्वा परिपीडितः /अप्_173.004अब्/ :न् 1 ततः कर्माणीति ख.. , ग.. , घ.. , छ.. च :प् 184 यमुद्दिश्य त्यजेत् प्राणांस्तमाहुर्ब्रह्मघातकं

ākrośitastāḍito vā dhanaivvā paripīḍitaḥ /ap_173.004ab/ :n 1 tataḥ karmāṇīti kha.. , ga.. , gha.. , cha.. ca :p 184 yamuddiśya tyajet prāṇāṃstamāhurbrahmaghātakaṃ

---

173.005cd

औषधाद्युपकारे तु न पापं स्यात् कृते मृते /अप्_173.005अब्/पुत्रं शिष्यन्तथा भार्यां शासते न मृते ह्य् अघं

auṣadhādyupakāre tu na pāpaṃ syāt kṛte mṛte /ap_173.005ab/putraṃ śiṣyantathā bhāryāṃ śāsate na mṛte hy aghaṃ

---

173.006cd

देशं कालञ्च यः शक्तिं पापञ्चावेक्ष्य यत्नतः /अप्_173.006अब्/प्रायश्चित्तं प्रकल्प्यं स्याद्यत्र चोक्ता ब निष्कृतिः(1)

deśaṃ kālañca yaḥ śaktiṃ pāpañcāvekṣya yatnataḥ /ap_173.006ab/prāyaścittaṃ prakalpyaṃ syādyatra coktā ba niṣkṛtiḥ(1)

---

173.007cd

गवार्थे ब्राह्मणार्थे वा सद्यः प्राणान् परित्यजेत् /अप्_173.007अब्/प्रास्येदात्मानमग्नौ वा मुच्यते ब्रह्महत्यया

gavārthe brāhmaṇārthe vā sadyaḥ prāṇān parityajet /ap_173.007ab/prāsyedātmānamagnau vā mucyate brahmahatyayā

---

173.008cd

शिरःकपाली ध्वजवान् भैक्षाशी कर्म वेदयन् /अप्_173.008अब्/ब्रह्महा द्वादशाब्दानि मितभुक् शुद्धिमाप्नुयात्

śiraḥkapālī dhvajavān bhaikṣāśī karma vedayan /ap_173.008ab/brahmahā dvādaśābdāni mitabhuk śuddhimāpnuyāt

---

173.009cd

षड्भिर्वर्षैः शुद्धचारी ब्रह्महा पूयते नरः /अप्_173.009अब्/विहितं यदकामा मां कामात्तु द्विगुणं स्मृतं

ṣaḍbhirvarṣaiḥ śuddhacārī brahmahā pūyate naraḥ /ap_173.009ab/vihitaṃ yadakāmā māṃ kāmāttu dviguṇaṃ smṛtaṃ

---

173.010cd

प्रायश्चित्तं प्रवृत्तस्य बधे स्यात्तु(2) त्रिवार्षिकं /अप्_173.010अब्/ब्रह्मघ्नि क्षत्रे द्विगुणं विट्च्छूद्रे द्विगुणं त्रिधा

prāyaścittaṃ pravṛttasya badhe syāttu(2) trivārṣikaṃ /ap_173.010ab/brahmaghni kṣatre dviguṇaṃ viṭcchūdre dviguṇaṃ tridhā

---

173.011cd

अन्यत्र विप्रे सकलं पादोनं क्षत्रिये मतं /अप्_173.011अब्/वैश्ये ऽर्धपादं क्षत्रे स्याद्वृद्धस्त्रीबालरोगिषु

anyatra vipre sakalaṃ pādonaṃ kṣatriye mataṃ /ap_173.011ab/vaiśye 'rdhapādaṃ kṣatre syādvṛddhastrībālarogiṣu

---

173.012cd

तुरीयो ब्रह्महत्यायाः क्षत्रियस्य बधे स्मृतं /अप्_173.012अब्/वैश्ये ऽष्टमांशो वृत्तस्थे शूद्रे ज्ञेयस्तु षोडशः

turīyo brahmahatyāyāḥ kṣatriyasya badhe smṛtaṃ /ap_173.012ab/vaiśye 'ṣṭamāṃśo vṛttasthe śūdre jñeyastu ṣoḍaśaḥ

---

173.013cd

अप्रदुष्टां स्त्रियं हत्वा शूद्रहत्याव्रतं चरेत् /अप्_173.013अब्/पञ्चगव्यं पिवेद्गोघ्नो मासमासीत संयतः

apraduṣṭāṃ striyaṃ hatvā śūdrahatyāvrataṃ caret /ap_173.013ab/pañcagavyaṃ pivedgoghno māsamāsīta saṃyataḥ

---

173.014cd

गोष्ठे शयो गो ऽनुगामी गोप्रदानेन शुद्ध्यति /अप्_173.014अब्/कृच्छ्रञ्चैवातिकृच्छ्रं वा पादह्रासो नृपादिषु

goṣṭhe śayo go 'nugāmī gopradānena śuddhyati /ap_173.014ab/kṛcchrañcaivātikṛcchraṃ vā pādahrāso nṛpādiṣu

---

173.015cd

अतिवृद्धामतिकृशामतिबालाञ्च रोगिणीं /अप्_173.015अब्/ :न् 1 न संस्कृतिरिति छ.. 2 बधे ऽस्य तु इति छ.. :प् 185 हत्वा पूर्वविधानेन चरेदर्धव्रतं द्विजः

ativṛddhāmatikṛśāmatibālāñca rogiṇīṃ /ap_173.015ab/ :n 1 na saṃskṛtiriti cha.. 2 badhe 'sya tu iti cha.. :p 185 hatvā pūrvavidhānena caredardhavrataṃ dvijaḥ

---

173.016cd

ब्राह्मणान् भोजयेच्छक्त्या दद्याद्धेमतिलदिकं /अप्_173.016अब्/मुष्टिचपेटकीलेन तथा शृङ्गादिमोटने

brāhmaṇān bhojayecchaktyā dadyāddhematiladikaṃ /ap_173.016ab/muṣṭicapeṭakīlena tathā śṛṅgādimoṭane

---

173.017cd

लगुडादिप्रहारेण गोबधं तत्र निर्दिशेत् /अप्_173.017अब्/दमेन दामने चैव शकटादौ च योजने

laguḍādiprahāreṇa gobadhaṃ tatra nirdiśet /ap_173.017ab/damena dāmane caiva śakaṭādau ca yojane

---

173.018cd

स्तम्भशृङ्खलपाशैर् वा मृते पादोनमाचरेत् /अप्_173.018अब्/काष्ठे शान्तपनं कुर्यात् प्राजापत्यन्तु लोष्ठके

stambhaśṛṅkhalapāśair vā mṛte pādonamācaret /ap_173.018ab/kāṣṭhe śāntapanaṃ kuryāt prājāpatyantu loṣṭhake

---

173.019cd

तप्तकृच्छ्रन्तु पाषाणे शस्त्रे चाप्यतिकृच्छ्रकं /अप्_173.019अब्/मार्जारगोधानकुलमण्डूकश्वपतत्रिणः

taptakṛcchrantu pāṣāṇe śastre cāpyatikṛcchrakaṃ /ap_173.019ab/mārjāragodhānakulamaṇḍūkaśvapatatriṇaḥ

---

173.020cd

हत्वा त्र्यहं पिवेत् क्षीरं कृच्छ्रं चान्द्रायणं चरेत् /अप्_173.020अब्/व्रतं रहस्ये रहसि प्रकाशे ऽपि प्रकाशकं

hatvā tryahaṃ pivet kṣīraṃ kṛcchraṃ cāndrāyaṇaṃ caret /ap_173.020ab/vrataṃ rahasye rahasi prakāśe 'pi prakāśakaṃ

---

173.021cd

प्राणायामशतं कार्यं सर्वपापापनुत्तये /अप्_173.021अब्/पानकं द्राक्षमधुकं खार्जरन्तालमैक्षवं

prāṇāyāmaśataṃ kāryaṃ sarvapāpāpanuttaye /ap_173.021ab/pānakaṃ drākṣamadhukaṃ khārjarantālamaikṣavaṃ

---

173.022cd

मध्वीकं टङ्कमाध्वीकं मैरेयं(?) नारिकेलजं /अप्_173.022अब्/न मद्यान्यपि मद्यानि पैष्टी मुख्या सुरा स्मृता

madhvīkaṃ ṭaṅkamādhvīkaṃ maireyaṃ(?) nārikelajaṃ /ap_173.022ab/na madyānyapi madyāni paiṣṭī mukhyā surā smṛtā

---

173.023cd

त्रैवर्णस्य निषिद्धानि पीत्वा तप्त्वाप्यपः शुचिः /अप्_173.023अब्/कणान् वा भक्षयेदब्दं पिण्याकं वा सकृन्निशि

traivarṇasya niṣiddhāni pītvā taptvāpyapaḥ śuciḥ /ap_173.023ab/kaṇān vā bhakṣayedabdaṃ piṇyākaṃ vā sakṛnniśi

---

173.024cd

सुरापाणापनुत्यर्थं बालवामा जटी ध्वजी /अप्_173.024अब्/अज्ञानात् प्राश्य विण्मूत्रं सुरासंस्पृष्टमेव च

surāpāṇāpanutyarthaṃ bālavāmā jaṭī dhvajī /ap_173.024ab/ajñānāt prāśya viṇmūtraṃ surāsaṃspṛṣṭameva ca

---

173.025cd

पुनः संस्कारमर्हन्ति त्रयो वर्णा द्विजातयः /अप्_173.025अब्/मद्यमाण्डस्थिता आपः पीत्वा सप्तदिनं व्रती

punaḥ saṃskāramarhanti trayo varṇā dvijātayaḥ /ap_173.025ab/madyamāṇḍasthitā āpaḥ pītvā saptadinaṃ vratī

---

173.026cd

चाण्डालस्य तु पानीयं पीत्वा स्यात् षड्दिनं व्रती /अप्_173.026अब्/चण्डालकूपभाण्डेषु पीत्वा शान्तपनं चरेत्

cāṇḍālasya tu pānīyaṃ pītvā syāt ṣaḍdinaṃ vratī /ap_173.026ab/caṇḍālakūpabhāṇḍeṣu pītvā śāntapanaṃ caret

---

173.027cd

:प् 186 पञ्चगव्यं त्रिरान्ते पीत्वा चान्त्यजलं द्विजः /अप्_173.027अब्/मत्स्यकण्टकशम्बूकशङ्खशुक्तिकपर्दकान्

:p 186 pañcagavyaṃ trirānte pītvā cāntyajalaṃ dvijaḥ /ap_173.027ab/matsyakaṇṭakaśambūkaśaṅkhaśuktikapardakān

---

173.028cd

पीत्वा नवोदकं चैव पञ्चगव्येन शुद्ध्यति /अप्_173.028अब्/शवकूपोदकं पीत्वा त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति

pītvā navodakaṃ caiva pañcagavyena śuddhyati /ap_173.028ab/śavakūpodakaṃ pītvā trirātreṇa viśuddhyati

---

173.029cd

अन्त्यावसायिनामन्नं भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् /अप्_173.029अब्/आपत्काले शूद्रगृहे मनस्तापेन शुद्ध्यति

antyāvasāyināmannaṃ bhuktvā cāndrāyaṇaṃ caret /ap_173.029ab/āpatkāle śūdragṛhe manastāpena śuddhyati

---

173.030cd

शूद्रभाजनभुक् विप्रः पञ्चगव्यादुपोषितः /अप्_173.030अब्/कन्दुपक्वं स्नेहपक्वं स्नेहं च दधिशक्तवः

śūdrabhājanabhuk vipraḥ pañcagavyādupoṣitaḥ /ap_173.030ab/kandupakvaṃ snehapakvaṃ snehaṃ ca dadhiśaktavaḥ

---

173.031cd

शूद्रादनिन्द्यान्येतानि गुडक्षीररसादिकं /अप्_173.031अब्/अस्नातभुक् चोपवासी दिनान्ते तु जपाच्छुचिः

śūdrādanindyānyetāni guḍakṣīrarasādikaṃ /ap_173.031ab/asnātabhuk copavāsī dinānte tu japācchuciḥ

---

173.032cd

मूत्रोच्चार्यशुचिर्भुक्त्वा त्रिरात्रेण विशुद्ध्यति /अप्_173.032अब्/केशकीटावपन्नं च पादस्पृष्टञ्च कामतः

mūtroccāryaśucirbhuktvā trirātreṇa viśuddhyati /ap_173.032ab/keśakīṭāvapannaṃ ca pādaspṛṣṭañca kāmataḥ

---

173.033cd

भ्रूणघ्नावेक्षित्तं चैव सस्पृष्टं वाप्युदक्यया /अप्_173.033अब्/काकाद्यैर् अवलीढं च शुनासंस्पृष्टमेव च

bhrūṇaghnāvekṣittaṃ caiva saspṛṣṭaṃ vāpyudakyayā /ap_173.033ab/kākādyair avalīḍhaṃ ca śunāsaṃspṛṣṭameva ca

---

173.034cd

गवाद्यैर् अन्नमाघ्रातं भुक्त्वा त्र्यहमुपावसेत् /अप्_173.034अब्/रेतोविण्मूत्रभक्षी तु प्राजापत्यं समाचरेत्

gavādyair annamāghrātaṃ bhuktvā tryahamupāvaset /ap_173.034ab/retoviṇmūtrabhakṣī tu prājāpatyaṃ samācaret

---

173.035cd

चान्द्रायण नवश्राद्धे पराको मासिके मतः /अप्_173.035अब्/पक्षत्रये ऽतिकृच्छ्रं स्यात् षण्मासे कृच्छ्रमेव च

cāndrāyaṇa navaśrāddhe parāko māsike mataḥ /ap_173.035ab/pakṣatraye 'tikṛcchraṃ syāt ṣaṇmāse kṛcchrameva ca

---

173.036cd

आब्दिके पादकृच्छ्रं स्यादेकाहः पुनराव्दिके /अप्_173.036अब्/पूर्वेद्युर्वार्षिकं श्राद्धं परेद्युः पुनराव्दिकं

ābdike pādakṛcchraṃ syādekāhaḥ punarāvdike /ap_173.036ab/pūrvedyurvārṣikaṃ śrāddhaṃ paredyuḥ punarāvdikaṃ

---

173.037cd

निषिद्धभक्षणे भुक्ते प्रायश्चित्तमुपोषणं /अप्_173.037अब्/भूस्तृणं लशुनं भुक्त्वा(1) शिशुकं कृच्छ्रमाचरेत्(2)

niṣiddhabhakṣaṇe bhukte prāyaścittamupoṣaṇaṃ /ap_173.037ab/bhūstṛṇaṃ laśunaṃ bhuktvā(1) śiśukaṃ kṛcchramācaret(2)

---

173.038cd

:न् 1 लशुनं गृञ्जनं भुक्त्वेति ङ.. 2 शिशुकृच्छ्रं समाचरेदिति ख.. :प् 187 अभोज्यानान्तु भुक्त्वान्नं स्त्रीशूद्रोच्छिष्टमेव च /अप्_173.038अब्/जग्ध्वा मांसमभक्ष्यञ्च सप्तरात्रं पयः पिवेत्

:n 1 laśunaṃ gṛñjanaṃ bhuktveti ṅa.. 2 śiśukṛcchraṃ samācarediti kha.. :p 187 abhojyānāntu bhuktvānnaṃ strīśūdrocchiṣṭameva ca /ap_173.038ab/jagdhvā māṃsamabhakṣyañca saptarātraṃ payaḥ pivet

---

173.039cd

मधु मांसञ्च यो ऽश्नीयाच्छावं सूतकमेव वा /अप्_173.039अब्/प्राजापत्यं चरेत् कृच्छ्रं ब्रह्मचारी यतिर्व्रती

madhu māṃsañca yo 'śnīyācchāvaṃ sūtakameva vā /ap_173.039ab/prājāpatyaṃ caret kṛcchraṃ brahmacārī yatirvratī

---

173.040cd

अन्ययेन परस्वापहरणं स्तेयमुच्यते /अप्_173.040अब्/मुसलेन हतो राज्ञा स्वर्णस्तेयी विशुद्ध्यति

anyayena parasvāpaharaṇaṃ steyamucyate /ap_173.040ab/musalena hato rājñā svarṇasteyī viśuddhyati

---

173.041cd

अधःशायी जटाधारी पर्णमूलफलाशनः /अप्_173.041अब्/एककालं समश्नानो द्वादशाब्दे विशुद्ध्यति

adhaḥśāyī jaṭādhārī parṇamūlaphalāśanaḥ /ap_173.041ab/ekakālaṃ samaśnāno dvādaśābde viśuddhyati

---

173.042cd

रुक्मस्तेयी सुरापश् च ब्रह्महा गुरुतल्पगः /अप्_173.042अब्/स्तेयं कृत्वा सुरां पीत्वा कृच्छ्रञ्चाब्दं चरेन्नरः

rukmasteyī surāpaś ca brahmahā gurutalpagaḥ /ap_173.042ab/steyaṃ kṛtvā surāṃ pītvā kṛcchrañcābdaṃ carennaraḥ

---

173.043cd

मणिमुक्ताप्रवालानां ताम्रस्य रजतस्य च /अप्_173.043अब्/अयस्कांस्योपलानाञ्च द्वादशाहं कणान्नभुक्

maṇimuktāpravālānāṃ tāmrasya rajatasya ca /ap_173.043ab/ayaskāṃsyopalānāñca dvādaśāhaṃ kaṇānnabhuk

---

173.044cd

मनुष्याणान्तु हरणे स्त्रीणां क्षेत्रगृहस्य च /अप्_173.044अब्/वापीकूपतडागानां शुद्धिश्चान्द्रायणं स्मृतं

manuṣyāṇāntu haraṇe strīṇāṃ kṣetragṛhasya ca /ap_173.044ab/vāpīkūpataḍāgānāṃ śuddhiścāndrāyaṇaṃ smṛtaṃ

---

173.045cd

भक्ष्यभोज्यापहरणे यानशय्यासनस्य च /अप्_173.045अब्/पुष्पमूलफलानाञ्च पञ्चगव्यं विशोधनं

bhakṣyabhojyāpaharaṇe yānaśayyāsanasya ca /ap_173.045ab/puṣpamūlaphalānāñca pañcagavyaṃ viśodhanaṃ

---

173.047cd

तृणकाष्ठद्रुमाणाञ्च शुष्कान्नस्य गुडस्य च /अप्_173.047अब्/चेलचर्मामिषाणाञ्च त्रिरात्रं स्यादभोजनं

tṛṇakāṣṭhadrumāṇāñca śuṣkānnasya guḍasya ca /ap_173.047ab/celacarmāmiṣāṇāñca trirātraṃ syādabhojanaṃ

---

173.048cd

पितुः पत्नीञ्च भगिनीमाचार्यतनयान्तथा /अप्_173.048अब्/आचार्याणीं सुतां स्वाञ्च गच्छंश् च गुरुतल्पगः

pituḥ patnīñca bhaginīmācāryatanayāntathā /ap_173.048ab/ācāryāṇīṃ sutāṃ svāñca gacchaṃś ca gurutalpagaḥ

---

173.049cd

गुरुतल्पे ऽभिभाष्यैनस्तप्ते पच्यादयोमये /अप्_173.049अब्/शूमीं ज्वलन्तीञ्चाश्लिष्य मृतुना स विशुद्ध्यति

gurutalpe 'bhibhāṣyainastapte pacyādayomaye /ap_173.049ab/śūmīṃ jvalantīñcāśliṣya mṛtunā sa viśuddhyati

---

173.050cd

चान्द्रायणान् वा त्रीन्मासानभ्यस्य गुरुतल्पगः /अप्_173.050अब्/ :प् 188 एवमेव विधिं कुर्याद् योषित्सु पतितास्वपि

cāndrāyaṇān vā trīnmāsānabhyasya gurutalpagaḥ /ap_173.050ab/ :p 188 evameva vidhiṃ kuryād yoṣitsu patitāsvapi

---

173.051cd

यत् पुंसः परदारेषु तच्चैनां कारयेद्व्रतं /अप्_173.051अब्/रेतः सिक्त्वा कुमारीषु चाण्डालीषु सुतासु च

yat puṃsaḥ paradāreṣu taccaināṃ kārayedvrataṃ /ap_173.051ab/retaḥ siktvā kumārīṣu cāṇḍālīṣu sutāsu ca

---

173.052cd

सपिण्डापत्यदारेषु प्राणत्यागो विधीयते /अप्_173.052अब्/यत् करोत्येकरात्रेण वृषलीसेवनं द्विजः

sapiṇḍāpatyadāreṣu prāṇatyāgo vidhīyate /ap_173.052ab/yat karotyekarātreṇa vṛṣalīsevanaṃ dvijaḥ

---

173.053cd

तद्भैक्ष्यभुग्(1) जपन्नित्यं त्रिभिर्वर्षैर् व्यपोहति /अप्_173.053अब्/पितृव्यदारगमने भ्रातृभार्यागमे(2) तथा

tadbhaikṣyabhug(1) japannityaṃ tribhirvarṣair vyapohati /ap_173.053ab/pitṛvyadāragamane bhrātṛbhāryāgame(2) tathā

---

173.054cd

चाण्डालीं पुक्कसीं वापि स्नुषाञ्च भगिनीं सखीं /अप्_173.054अब्/मातुः पितुः स्वसारञ्च निक्षिप्तां शरणागतां

cāṇḍālīṃ pukkasīṃ vāpi snuṣāñca bhaginīṃ sakhīṃ /ap_173.054ab/mātuḥ pituḥ svasārañca nikṣiptāṃ śaraṇāgatāṃ

---

173.055cd

मातुलानीं स्वसारञ्च सगोत्रामन्यमिच्छतीं /अप्_173.055अब्/शिष्यभार्यां गुरोर्भार्यां गत्वा चान्द्रायणञ्चरेत्

mātulānīṃ svasārañca sagotrāmanyamicchatīṃ /ap_173.055ab/śiṣyabhāryāṃ gurorbhāryāṃ gatvā cāndrāyaṇañcaret

174.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे प्रायश्चित्तानि नाम त्रिसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ :न् 1 हविष्यभुगिति ग.. ,ट.. च 2 मातृजायागमे इति ग.. , छ.. , ट.. च :प् 189 % छप्तेर् {174} :श् अथ चतुःसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः प्रायश्चित्तानि अग्निर् उवाच देवाश्रमार्चनादीनां प्रायश्चित्तन्तु लोपतः /अप्_174.001अब्/पूजालोपे चाष्टशतं जपेद्द्विगुणपूजनं

:e ity āgneye mahāpurāṇe prāyaścittāni nāma trisaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || :n 1 haviṣyabhugiti ga.. ,ṭa.. ca 2 mātṛjāyāgame iti ga.. , cha.. , ṭa.. ca :p 189 % chapter {174} :ś atha catuḥsaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ prāyaścittāni agnir uvāca devāśramārcanādīnāṃ prāyaścittantu lopataḥ /ap_174.001ab/pūjālope cāṣṭaśataṃ japeddviguṇapūjanaṃ

---

174.002cd

पञ्चोपनिषदैर् मन्त्रैर् हुत्वा ब्राह्मणभोजनं /अप्_174.002अब्/सूतिकान्त्यजकोदक्यास्पृष्टे देवे शतं जपेत्(1)

pañcopaniṣadair mantrair hutvā brāhmaṇabhojanaṃ /ap_174.002ab/sūtikāntyajakodakyāspṛṣṭe deve śataṃ japet(1)

---

174.003cd

पञ्चोपनिषदैः पूजां द्विगुणं स्नानमेव च /अप्_174.003अब्/विप्रभोज्यं होमलोपे होमस्नानं तथार्चनं

pañcopaniṣadaiḥ pūjāṃ dviguṇaṃ snānameva ca /ap_174.003ab/viprabhojyaṃ homalope homasnānaṃ tathārcanaṃ

---

174.004cd

होमद्रव्ये मूषिकाद्यैर् भक्षिते कीटसंयुते /अप्_174.004अब्/तावन्मात्रं परित्यज्य प्रोक्ष्य देवादि पूजयेत्

homadravye mūṣikādyair bhakṣite kīṭasaṃyute /ap_174.004ab/tāvanmātraṃ parityajya prokṣya devādi pūjayet

---

174.005cd

अङ्कुरार्पणमात्रन्तु छिन्नं भिन्नं परित्यजेत् /अप्_174.005अब्/अस्पृश्यैश् चैव संस्पृष्टे अन्यपात्रे तदर्पणं

aṅkurārpaṇamātrantu chinnaṃ bhinnaṃ parityajet /ap_174.005ab/aspṛśyaiś caiva saṃspṛṣṭe anyapātre tadarpaṇaṃ

---

174.006cd

देवमानुषविघ्नघ्नं पूजाकाले तथैव च /अप्_174.006अब्/मन्त्रद्रव्यादिव्यत्यासे मूलं जप्त्वा पुनर्जपेत्

devamānuṣavighnaghnaṃ pūjākāle tathaiva ca /ap_174.006ab/mantradravyādivyatyāse mūlaṃ japtvā punarjapet

---

174.007cd

कुम्भेनाष्टशतजपो देवे तु पतिते करात् /अप्_174.007अब्/भिन्ने नष्टे चोपवासः शतहोमाच्छुभं भवेत्(2)

kumbhenāṣṭaśatajapo deve tu patite karāt /ap_174.007ab/bhinne naṣṭe copavāsaḥ śatahomācchubhaṃ bhavet(2)

---

174.008cd

:न् 1 शतं शहुनेदिति ख.. , छ.. च 2 शतहोमाच्छुचिर्भवेदिति ख.. , घ.. , ञ.. च :प् 190 कृते पापे ऽनुतापो वै यस्य पुंसः प्रजायते /अप्_174.008अब्/प्रायश्चित्तन्तु तस्यैकं हरिसंस्मरणं परं

:n 1 śataṃ śahunediti kha.. , cha.. ca 2 śatahomācchucirbhavediti kha.. , gha.. , ña.. ca :p 190 kṛte pāpe 'nutāpo vai yasya puṃsaḥ prajāyate /ap_174.008ab/prāyaścittantu tasyaikaṃ harisaṃsmaraṇaṃ paraṃ

---

174.009cd

चान्द्रायणं पराको वा प्राजापत्यमघौघनुत् /अप्_174.009अब्/सूर्येशशक्तिश्रीशदिमन्त्रजप्यमघौघनुत्

cāndrāyaṇaṃ parāko vā prājāpatyamaghaughanut /ap_174.009ab/sūryeśaśaktiśrīśadimantrajapyamaghaughanut

---

174.010cd

गायत्रीप्रणवस्तोत्रमन्त्रजप्यमघान्तकं /अप्_174.010अब्/काद्यैर् आवीजसंयुक्तैर् आद्यैर् आद्यैस्तदन्तकैः

gāyatrīpraṇavastotramantrajapyamaghāntakaṃ /ap_174.010ab/kādyair āvījasaṃyuktair ādyair ādyaistadantakaiḥ

---

174.011cd

सूर्येशशक्तिश्रीशादिमन्त्राः कोट्यधिकाः पृथक् /अप्_174.011अब्/ओंह्रीमाद्याश् चतुर्थ्यन्ता नमोन्ताः सर्वकामदाः

sūryeśaśaktiśrīśādimantrāḥ koṭyadhikāḥ pṛthak /ap_174.011ab/oṃhrīmādyāś caturthyantā namontāḥ sarvakāmadāḥ

---

174.012cd

नृसिंहद्वादशाष्टार्णमालामन्त्राद्यघौघनुत् /अप्_174.012अब्/आग्नेयस्य पुराणस्य पठनं श्रवणादिकं

nṛsiṃhadvādaśāṣṭārṇamālāmantrādyaghaughanut /ap_174.012ab/āgneyasya purāṇasya paṭhanaṃ śravaṇādikaṃ

---

174.013cd

द्विविद्यारूपको विष्णुरग्निरूपस्तु गीयते /अप्_174.013अब्/परमात्मा देवमुखं सर्ववेदेषु गीयते

dvividyārūpako viṣṇuragnirūpastu gīyate /ap_174.013ab/paramātmā devamukhaṃ sarvavedeṣu gīyate

---

174.014cd

प्रवृत्तौ तु निवृत्तौ तु इज्यते भुक्तिमुक्तिदः(1) /अप्_174.014अब्/अग्निरूपस्य विष्णोर्हि हवनं ध्यानमर्चनं

pravṛttau tu nivṛttau tu ijyate bhuktimuktidaḥ(1) /ap_174.014ab/agnirūpasya viṣṇorhi havanaṃ dhyānamarcanaṃ

---

174.015cd

जप्यं स्तुतिश् च प्रणतिः शारीराशेषाघौघनुत् /अप्_174.015अब्/दशस्वर्णानि दानानि धान्यद्वादशमेव च

japyaṃ stutiś ca praṇatiḥ śārīrāśeṣāghaughanut /ap_174.015ab/daśasvarṇāni dānāni dhānyadvādaśameva ca

---

174.016cd

तुलापुरुषमुख्यानि महादानानि षोडश /अप्_174.016अब्/अन्नदानानि मुख्यानि सर्वाण्यघहराणि हि

tulāpuruṣamukhyāni mahādānāni ṣoḍaśa /ap_174.016ab/annadānāni mukhyāni sarvāṇyaghaharāṇi hi

---

174.018cd

तिथिवारर्क्षसङ्क्रान्तियोगमन्वादिकालके /अप्_174.018अब्/ब्रतादि सूर्येशशक्तिश्रीशादेरघघातनं(2)

tithivārarkṣasaṅkrāntiyogamanvādikālake /ap_174.018ab/bratādi sūryeśaśaktiśrīśāderaghaghātanaṃ(2)

---

174.019cd

गङ्गा गया प्रयागश् च काश्ययोध्या ह्य् अवम्तिका /अप्_174.019अब्/ :न् 1 प्रवृत्तैस्तु निवृत्तैस्तु इज्यते भुक्तिमुक्तिद इति घ.. , ङ.. , झ.. , ञ.. च 2 अघनाशनमिति ग.. :प् 191 कुरुक्षेत्रं पुष्करञ्च नैमिषं पुरुषोत्तमः

gaṅgā gayā prayāgaś ca kāśyayodhyā hy avamtikā /ap_174.019ab/ :n 1 pravṛttaistu nivṛttaistu ijyate bhuktimuktida iti gha.. , ṅa.. , jha.. , ña.. ca 2 aghanāśanamiti ga.. :p 191 kurukṣetraṃ puṣkarañca naimiṣaṃ puruṣottamaḥ

---

174.020cd

शालग्रामप्रभासाद्यं तीर्थञ्चघोघघातकं /अप्_174.020अब्/अहं ब्रह्म परं ज्योतिरिति ध्यानमघौघनुत्

śālagrāmaprabhāsādyaṃ tīrthañcaghoghaghātakaṃ /ap_174.020ab/ahaṃ brahma paraṃ jyotiriti dhyānamaghaughanut

---

174.021cd

पुराणं ब्रह्म चाग्नेयं ब्रह्मा विष्णुर्महेश्वरः /अप्_174.021अब्/अवताराः सर्वपूजाः प्रतिष्ठाप्रतिमादिकं

purāṇaṃ brahma cāgneyaṃ brahmā viṣṇurmaheśvaraḥ /ap_174.021ab/avatārāḥ sarvapūjāḥ pratiṣṭhāpratimādikaṃ

---

174.022cd

ज्योतिःशास्त्रपुराणानि स्मृतयस्तु तपोव्रतं(1) /अप्_174.022अब्/अर्थशास्त्रञ्च सर्गाद्या आयुर्वेदो धनुर्मतिः

jyotiḥśāstrapurāṇāni smṛtayastu tapovrataṃ(1) /ap_174.022ab/arthaśāstrañca sargādyā āyurvedo dhanurmatiḥ

---

174.023cd

शिक्षा छन्दो व्याकरणं निरुक्तञ्चाभिधानकं /अप्_174.023अब्/कल्पो न्यायश् च मीमांसा ह्य् अन्यत् सर्वं हरिः प्रभुः

śikṣā chando vyākaraṇaṃ niruktañcābhidhānakaṃ /ap_174.023ab/kalpo nyāyaś ca mīmāṃsā hy anyat sarvaṃ hariḥ prabhuḥ

---

174.024cd

एके द्वयोर्यतो यस्मिन् यः सर्वमिति वेद यः /अप्_174.024अब्/तं दृष्ट्वान्यस्य पापानि विनश्यन्ति हरिश् च सः

eke dvayoryato yasmin yaḥ sarvamiti veda yaḥ /ap_174.024ab/taṃ dṛṣṭvānyasya pāpāni vinaśyanti hariś ca saḥ

---

174.025cd

विद्याष्टादशरूपश् च सूक्ष्मः स्थूलो ऽपरो हरिः /अप्_174.025अब्/ज्योतिः सदक्षरं ब्रह्म परं विष्णुश् च निर्मलः

vidyāṣṭādaśarūpaś ca sūkṣmaḥ sthūlo 'paro hariḥ /ap_174.025ab/jyotiḥ sadakṣaraṃ brahma paraṃ viṣṇuś ca nirmalaḥ

175.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे प्रायश्चित्तानि नाम चतुःसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {175} :श् अथ पञ्चसप्त्यधिकशततमो ऽध्यायः व्रतपरिभाषा अग्निर् उवाच तिथिवारर्क्षदिवसमासर्त्वब्दार्कसङ्क्रमे /अप्_175.001अब्/नृस्त्रीव्रतादि(2) वक्ष्यामि वसिष्ठ शृणु तत् क्रमात्

:e ity āgneye mahāpurāṇe prāyaścittāni nāma catuḥsaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {175} :ś atha pañcasaptyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ vrataparibhāṣā agnir uvāca tithivārarkṣadivasamāsartvabdārkasaṅkrame /ap_175.001ab/nṛstrīvratādi(2) vakṣyāmi vasiṣṭha śṛṇu tat kramāt

---

175.002cd

:न् 1 स्मृतयः श्रुतयो व्रतमिति क.. , घ.. , ङ.. , ञ.. च ।
अहं ब्रह्मेत्यादिः, तपोव्रतमित्यन्तः पाठः ग.. पुस्तके नास्ति 2 पुंस्त्री व्रतादीति ङ.. , ञ.. च :प् 192 शास्त्रोदितो हि नियमो व्रतं तच्च तपो मतं /अप्_175.002अब्/नियमास्तु विशेषास्तु व्रतस्यैव दमादयः

:n 1 smṛtayaḥ śrutayo vratamiti ka.. , gha.. , ṅa.. , ña.. ca |
ahaṃ brahmetyādiḥ, tapovratamityantaḥ pāṭhaḥ ga.. pustake nāsti 2 puṃstrī vratādīti ṅa.. , ña.. ca :p 192 śāstrodito hi niyamo vrataṃ tacca tapo mataṃ /ap_175.002ab/niyamāstu viśeṣāstu vratasyaiva damādayaḥ

---

175.003cd

व्रतं हि कर्तृसन्तापात्तप इत्य् अभिधीयते /अप्_175.003अब्/इन्द्रियग्रामनियमान्नियमश्चाभिधीयते

vrataṃ hi kartṛsantāpāttapa ity abhidhīyate /ap_175.003ab/indriyagrāmaniyamānniyamaścābhidhīyate

---

175.004cd

अनग्नयस्तु ये विप्रास्तेषां श्रेयो ऽभिधीयते /अप्_175.004अब्/व्रतोपवासनियमैर् नानादानैस् तथा द्विजः

anagnayastu ye viprāsteṣāṃ śreyo 'bhidhīyate /ap_175.004ab/vratopavāsaniyamair nānādānais tathā dvijaḥ

---

175.005cd

ते स्युर्देवादयः(1) प्रीता भुक्तिमुक्तिप्रदायकाः /अप्_175.005अब्/उपावृत्तस्य पापेभ्यो यस्तु वासो गुणैः सह

te syurdevādayaḥ(1) prītā bhuktimuktipradāyakāḥ /ap_175.005ab/upāvṛttasya pāpebhyo yastu vāso guṇaiḥ saha

---

175.006cd

उपवासः स विज्ञेयः सर्वभोगविवर्जितः(2) /अप्_175.006अब्/कांस्यं मांसं मसूरञ्च चणकं कोरदूषकं

upavāsaḥ sa vijñeyaḥ sarvabhogavivarjitaḥ(2) /ap_175.006ab/kāṃsyaṃ māṃsaṃ masūrañca caṇakaṃ koradūṣakaṃ

---

175.007cd

शाकं मधु परान्नञ्च(3) त्यजेदुपवसन् स्त्रियं /अप्_175.007अब्/पुष्पालङ्कारवस्त्राणि धूपगन्धनुलेपनं

śākaṃ madhu parānnañca(3) tyajedupavasan striyaṃ /ap_175.007ab/puṣpālaṅkāravastrāṇi dhūpagandhanulepanaṃ

---

175.008cd

उपवासे न शस्यन्ति दन्तधावनमञ्जनं /अप्_175.008अब्/दन्तकाष्ठं पञ्चगव्यं कृत्वा प्रातर्व्रतञ्चरेत्

upavāse na śasyanti dantadhāvanamañjanaṃ /ap_175.008ab/dantakāṣṭhaṃ pañcagavyaṃ kṛtvā prātarvratañcaret

---

175.009cd

असकृज्जलपानाच्च ताम्बूलस्य च भक्षणात् /अप्_175.009अब्/उपवासः प्रदुष्येत दिवास्वप्नाच्च मैथुनात्

asakṛjjalapānācca tāmbūlasya ca bhakṣaṇāt /ap_175.009ab/upavāsaḥ praduṣyeta divāsvapnācca maithunāt

---

175.010cd

क्षमा सत्यन्दया दानं शौचमिन्द्रियनिग्रहः /अप्_175.010अब्/देवपूजाग्निहरणं(4) सन्तोषो ऽस्तेयमेव च

kṣamā satyandayā dānaṃ śaucamindriyanigrahaḥ /ap_175.010ab/devapūjāgniharaṇaṃ(4) santoṣo 'steyameva ca

---

175.011cd

सर्वव्रतेष्वयं धर्मः सामान्यो दशधा स्मृतः /अप्_175.011अब्/पवित्राणि जपेच्चैव जुहुयाच्चैव शक्तितः

sarvavrateṣvayaṃ dharmaḥ sāmānyo daśadhā smṛtaḥ /ap_175.011ab/pavitrāṇi japeccaiva juhuyāccaiva śaktitaḥ

---

175.012cd

:न् 1 तैः स्युर्देवादय इति ग.. , छ.. च 2 सर्वपापविवर्जित इति ज.. , झ.. च ।
सर्वतः परिवर्जित इति छ.. 3 शाकं दधि परान्नञ्चेति ख.. , छ.. च 4 देवपूजाग्निहवनमिति घ.. , ट.. च नित्यस्नायी मिताहारो(1) गुरुदेवद्विजार्चकः /अप्_175.012अब्/क्षारं क्षौद्रञ्च लवणं मधु मांसानि वर्जयेत्

:n 1 taiḥ syurdevādaya iti ga.. , cha.. ca 2 sarvapāpavivarjita iti ja.. , jha.. ca |
sarvataḥ parivarjita iti cha.. 3 śākaṃ dadhi parānnañceti kha.. , cha.. ca 4 devapūjāgnihavanamiti gha.. , ṭa.. ca nityasnāyī mitāhāro(1) gurudevadvijārcakaḥ /ap_175.012ab/kṣāraṃ kṣaudrañca lavaṇaṃ madhu māṃsāni varjayet

---

175.013cd

तिलमुद्गादृते शस्यं शस्ये गोधूमकोद्रवौ /अप्_175.013अब्/चीनकं देवधान्यञ्च शमीधान्यं तथैक्षवं(2)

tilamudgādṛte śasyaṃ śasye godhūmakodravau /ap_175.013ab/cīnakaṃ devadhānyañca śamīdhānyaṃ tathaikṣavaṃ(2)

---

175.014cd

शितधान्यं तथा पुण्यं मूलं क्षारगणः स्मृतः /अप्_175.014अब्/व्रीहिषष्टिकमुद्गाश् च कलायाः सतिला यवाः

śitadhānyaṃ tathā puṇyaṃ mūlaṃ kṣāragaṇaḥ smṛtaḥ /ap_175.014ab/vrīhiṣaṣṭikamudgāś ca kalāyāḥ satilā yavāḥ

---

175.015cd

श्यामाकाश् चैव नीवारा गोधूमाद्या व्रते हिताः /अप्_175.015अब्/कुष्माण्डालावुवार्ताकून् पालङ्कीम्पूतिकान्त्यजेत्

śyāmākāś caiva nīvārā godhūmādyā vrate hitāḥ /ap_175.015ab/kuṣmāṇḍālāvuvārtākūn pālaṅkīmpūtikāntyajet

---

175.016cd

चरुभैक्ष्यं शक्तुकणाः शाकन्दधि घृतं पयः /अप्_175.016अब्/श्यामाकशालिनीवारा यवकं मूलतण्डुलं

carubhaikṣyaṃ śaktukaṇāḥ śākandadhi ghṛtaṃ payaḥ /ap_175.016ab/śyāmākaśālinīvārā yavakaṃ mūlataṇḍulaṃ

---

175.017cd

हविष्यं व्रतनक्तादावग्निकार्यादिके हितं /अप्_175.017अब्/मधु मांसं विहायान्यद् व्रते वा हितमीरितं

haviṣyaṃ vratanaktādāvagnikāryādike hitaṃ /ap_175.017ab/madhu māṃsaṃ vihāyānyad vrate vā hitamīritaṃ

---

175.018cd

त्र्यहं प्रातस्त्र्यहं सायं त्र्यहमद्यादयाचितं /अप्_175.018अब्/त्र्यहम्परञ्च नाश्नीयात् प्राजापत्यञ्चरन् द्विजः

tryahaṃ prātastryahaṃ sāyaṃ tryahamadyādayācitaṃ /ap_175.018ab/tryahamparañca nāśnīyāt prājāpatyañcaran dvijaḥ

---

175.019cd

एकैकं ग्रासमश्नीयात् त्र्यहाणि त्रीणि पूर्ववत् /अप्_175.019अब्/त्र्यहञ्चोपवसेदन्त्यमतिकृच्छ्रं चरन् द्विजः

ekaikaṃ grāsamaśnīyāt tryahāṇi trīṇi pūrvavat /ap_175.019ab/tryahañcopavasedantyamatikṛcchraṃ caran dvijaḥ

---

175.020cd

गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पिः कुशोदकं /अप्_175.020अब्/एकरात्रोपवासश् च कृच्छ्रं शान्तपनं स्मृतं

gomūtraṃ gomayaṃ kṣīraṃ dadhi sarpiḥ kuśodakaṃ /ap_175.020ab/ekarātropavāsaś ca kṛcchraṃ śāntapanaṃ smṛtaṃ

---

175.021cd

पृथक् शान्तपनद्रव्यैः षडहः सोपवासकः /अप्_175.021अब्/सप्ताहेन तु कृच्छ्रो ऽयं महाशान्तपनो ऽघहा

pṛthak śāntapanadravyaiḥ ṣaḍahaḥ sopavāsakaḥ /ap_175.021ab/saptāhena tu kṛcchro 'yaṃ mahāśāntapano 'ghahā

---

175.022cd

द्वादशाहोपवासेन पराकः सर्वपापहा /अप्_175.022अब्/ :न् 1 यताहार इति घ.. 2 शमीधान्यं तथैव चेति ग.. ,झ.. च :प् 194 महापराकस्त्रिगुणस्त्वयमेव प्रकीर्तितः

dvādaśāhopavāsena parākaḥ sarvapāpahā /ap_175.022ab/ :n 1 yatāhāra iti gha.. 2 śamīdhānyaṃ tathaiva ceti ga.. ,jha.. ca :p 194 mahāparākastriguṇastvayameva prakīrtitaḥ

---

175.023cd

पौर्णमास्यां पञ्चदशग्रास्यमावास्यभोजनः /अप्_175.023अब्/एकापाये ततो वृद्धौ चान्द्रायणमतो ऽन्यथा

paurṇamāsyāṃ pañcadaśagrāsyamāvāsyabhojanaḥ /ap_175.023ab/ekāpāye tato vṛddhau cāndrāyaṇamato 'nyathā

---

175.024cd

कपिलागोः पलं मूत्रं अर्धाङ्गुष्ठञ्च गोमयं /अप्_175.024अब्/क्षीरं सप्तपलन्दद्यात् दध्नश् चैव पलद्वयं(1)

kapilāgoḥ palaṃ mūtraṃ ardhāṅguṣṭhañca gomayaṃ /ap_175.024ab/kṣīraṃ saptapalandadyāt dadhnaś caiva paladvayaṃ(1)

---

175.025cd

घृतमेकपलन्दद्यात् पलमेकं कुशोदकं /अप्_175.025अब्/गयत्र्या गृह्य गोमूत्रं गन्धद्वारेति गोमयं

ghṛtamekapalandadyāt palamekaṃ kuśodakaṃ /ap_175.025ab/gayatryā gṛhya gomūtraṃ gandhadvāreti gomayaṃ

---

175.026cd

आप्यायस्वेति च क्षीरं दधिक्राव्णेति वै दधि /अप्_175.026अब्/तेजो ऽसीति तथा चाज्यं देवस्येति कुशोदकं(2)

āpyāyasveti ca kṣīraṃ dadhikrāvṇeti vai dadhi /ap_175.026ab/tejo 'sīti tathā cājyaṃ devasyeti kuśodakaṃ(2)

---

175.027cd

ब्रह्मकूर्चो भवत्येवं आपो हिष्ठेत्यृचं जपेत् /अप्_175.027अब्/अघमर्षणसूक्तेन संयोज्य प्रणवेन वा

brahmakūrco bhavatyevaṃ āpo hiṣṭhetyṛcaṃ japet /ap_175.027ab/aghamarṣaṇasūktena saṃyojya praṇavena vā

---

175.028cd

पीत्वा सर्वाघनिर्मुक्तो विष्णुलोकी ह्य् उपोषितः /अप्_175.028अब्/उपवासी सायम्भोजी यतिः षष्ठात्मकालवान्

pītvā sarvāghanirmukto viṣṇulokī hy upoṣitaḥ /ap_175.028ab/upavāsī sāyambhojī yatiḥ ṣaṣṭhātmakālavān

---

175.029cd

मांसवर्जी चाश्वमेधी सत्यवादी दिवं व्रजेत् /अप्_175.029अब्/अग्न्याधेयं प्रतिष्ठाञ्च यज्ञदानव्रतानि च

māṃsavarjī cāśvamedhī satyavādī divaṃ vrajet /ap_175.029ab/agnyādheyaṃ pratiṣṭhāñca yajñadānavratāni ca

---

175.030cd

देवव्रतवृषोत्सर्गचूडाकरणमेखलाः /अप्_175.030अब्/माङ्गल्यमभिषेकञ्च मलमासे विवर्जयेत्

devavratavṛṣotsargacūḍākaraṇamekhalāḥ /ap_175.030ab/māṅgalyamabhiṣekañca malamāse vivarjayet

---

175.031cd

दर्शाद्दर्शस्तु चान्द्रः स्यात् त्रिंशाहश् चैव भावनः /अप्_175.031अब्/मासः सौरस्तु सङ्क्रान्तेर्नाक्षत्रो भविवर्तनात्

darśāddarśastu cāndraḥ syāt triṃśāhaś caiva bhāvanaḥ /ap_175.031ab/māsaḥ saurastu saṅkrānternākṣatro bhavivartanāt

---

175.032cd

सौरो मासो विवाहादौ यज्ञादौ सावनः स्मृतः(3) /अप्_175.032अब्/ :न् 1 दध्नश् चैव पलत्रयमिति घ.. , ञ.. , ट.. च 2 गायत्र्या इत्य् आदिः, कुशोदकमित्यन्तः पाठः छ.. पुस्तके नास्ति 3 सावनो मत इति छ.. :प् 195 आव्धिके पितृकार्ये च चान्द्रो मासः प्रशस्यते

sauro māso vivāhādau yajñādau sāvanaḥ smṛtaḥ(3) /ap_175.032ab/ :n 1 dadhnaś caiva palatrayamiti gha.. , ña.. , ṭa.. ca 2 gāyatryā ity ādiḥ, kuśodakamityantaḥ pāṭhaḥ cha.. pustake nāsti 3 sāvano mata iti cha.. :p 195 āvdhike pitṛkārye ca cāndro māsaḥ praśasyate

---

175.033cd

आषाढीमवधिं कृत्वा यः स्यात्पक्षस्तु पञ्चमः /अप्_175.033अब्/कुर्याच्छ्राद्धन्तत्र रविः कन्यां गच्छतु वा न वा

āṣāḍhīmavadhiṃ kṛtvā yaḥ syātpakṣastu pañcamaḥ /ap_175.033ab/kuryācchrāddhantatra raviḥ kanyāṃ gacchatu vā na vā

---

175.034cd

मासि संवत्सरे चैव तिथिद्वैधं यदा भवेत् /अप्_175.034अब्/तत्रोत्तरोत्तमा ज्ञेया पूर्वा तु स्यान् मलिम्लुचा

māsi saṃvatsare caiva tithidvaidhaṃ yadā bhavet /ap_175.034ab/tatrottarottamā jñeyā pūrvā tu syān malimlucā

---

175.035cd

उपोषितव्यं नक्षत्रं येनास्तं याति भास्करः /अप्_175.035अब्/दिवा पुण्यास्तु तिथयो रात्रौ नक्तव्रते शुभाः

upoṣitavyaṃ nakṣatraṃ yenāstaṃ yāti bhāskaraḥ /ap_175.035ab/divā puṇyāstu tithayo rātrau naktavrate śubhāḥ

---

175.036cd

युग्माग्निकृतभूतानि(1) षण्मुन्योर्वसुरन्ध्रयोः /अप्_175.036अब्/रुद्रेण द्वादशो युक्ता चतुर्दश्याथ(2) पूर्णिमा

yugmāgnikṛtabhūtāni(1) ṣaṇmunyorvasurandhrayoḥ /ap_175.036ab/rudreṇa dvādaśo yuktā caturdaśyātha(2) pūrṇimā

---

175.037cd

प्रतिपदा त्वमावास्या तिथ्योर्युग्मं महाफलं /अप्_175.037अब्/एतद्व्यस्तं महाघोरं हन्ति पुण्यं पुराकृतं

pratipadā tvamāvāsyā tithyoryugmaṃ mahāphalaṃ /ap_175.037ab/etadvyastaṃ mahāghoraṃ hanti puṇyaṃ purākṛtaṃ

---

175.038cd

नरेन्द्रमन्त्रिव्रतिनां(3) विवाहोपद्रवादिषु /अप्_175.038अब्/सद्यः शौचं समाख्यातं कान्तारापदि संषदि

narendramantrivratināṃ(3) vivāhopadravādiṣu /ap_175.038ab/sadyaḥ śaucaṃ samākhyātaṃ kāntārāpadi saṃṣadi

---

175.039cd

आरब्धदीर्घतपसां न राजा व्रतहा स्त्रियाः /अप्_175.039अब्/गर्भिणी सूतिका नक्तं कुमारी च रजस्वला

ārabdhadīrghatapasāṃ na rājā vratahā striyāḥ /ap_175.039ab/garbhiṇī sūtikā naktaṃ kumārī ca rajasvalā

---

175.040cd

यदाशुद्धा तदान्येन कारयेत क्रियाः सदा /अप्_175.040अब्/क्रोधात् प्रमादाल्लोभाद्वा व्रतभङ्गो भवेद्यदि

yadāśuddhā tadānyena kārayeta kriyāḥ sadā /ap_175.040ab/krodhāt pramādāllobhādvā vratabhaṅgo bhavedyadi

---

175.041cd

दिनत्रयं न भुञ्ञीत मुण्डनं शिरसो ऽथ वा /अप्_175.041अब्/असामर्थ्ये व्रतकृतौ पत्नीं वा कारयेत् सुतं

dinatrayaṃ na bhuññīta muṇḍanaṃ śiraso 'tha vā /ap_175.041ab/asāmarthye vratakṛtau patnīṃ vā kārayet sutaṃ

---

175.042cd

सूतके मृतके कार्त्यं प्रारब्धं पूजनोज्झितं /अप्_175.042अब्/व्रतस्थं मूर्छितं दुग्धपानाद्यैर् उद्धरेद् गुरुः

sūtake mṛtake kārtyaṃ prārabdhaṃ pūjanojjhitaṃ /ap_175.042ab/vratasthaṃ mūrchitaṃ dugdhapānādyair uddhared guruḥ

---

175.043cd

:न् 1 युग्माग्नियुगभूतानीति ज.. , झ.. च 2 चतुर्दश्या चेति ग.. 3 नरेन्द्रसत्रिव्रतिनामिति ख.. , घ.. , ज.. , ञ.. च :प् 196 अष्तौ तान्यव्रतघ्नानि आपो मूलं फलं पयः /अप्_175.043अब्/हविर्ब्राह्मणकाम्या च गुरोर्वचनमौषधं

:n 1 yugmāgniyugabhūtānīti ja.. , jha.. ca 2 caturdaśyā ceti ga.. 3 narendrasatrivratināmiti kha.. , gha.. , ja.. , ña.. ca :p 196 aṣtau tānyavrataghnāni āpo mūlaṃ phalaṃ payaḥ /ap_175.043ab/havirbrāhmaṇakāmyā ca gurorvacanamauṣadhaṃ

---

175.044cd

कीर्तिसन्ततिविद्यादिसौभाग्यारोग्यवृद्धये /अप्_175.044अब्/नैर्मल्यभुक्तिमुक्त्यर्थं कुर्वे व्रतपते व्रतं

kīrtisantatividyādisaubhāgyārogyavṛddhaye /ap_175.044ab/nairmalyabhuktimuktyarthaṃ kurve vratapate vrataṃ

---

175.045cd

इदं व्रतं मया श्रेष्ठं गृहीतं पुरतस्तव /अप्_175.045अब्/निर्विघ्नां सिद्धिमायातु त्वत्प्रसादात् जगत्पते

idaṃ vrataṃ mayā śreṣṭhaṃ gṛhītaṃ puratastava /ap_175.045ab/nirvighnāṃ siddhimāyātu tvatprasādāt jagatpate

---

175.046cd

गृहीते ऽस्मिन् व्रतवरे(1) यद्यपूर्णे म्रिये ह्य् अहं /अप्_175.046अब्/तत्सर्वं पूर्णमेवास्तु प्रसन्ने त्वयि सत्पतौ

gṛhīte 'smin vratavare(1) yadyapūrṇe mriye hy ahaṃ /ap_175.046ab/tatsarvaṃ pūrṇamevāstu prasanne tvayi satpatau

---

175.047cd

व्रतमूर्तिं जगद्भूतिं मण्डले सर्वसिद्धये /अप्_175.047अब्/आवहये नमस्तुभ्यं सन्निधीभव केशव

vratamūrtiṃ jagadbhūtiṃ maṇḍale sarvasiddhaye /ap_175.047ab/āvahaye namastubhyaṃ sannidhībhava keśava

---

175.048cd

मनसा कल्पितैर् भक्त्या पञ्चगव्यैर् जलैः शुभैः /अप्_175.048अब्/पञ्चामृतैः स्नापयामि त्वं मे च भव पापहा

manasā kalpitair bhaktyā pañcagavyair jalaiḥ śubhaiḥ /ap_175.048ab/pañcāmṛtaiḥ snāpayāmi tvaṃ me ca bhava pāpahā

---

175.049cd

गन्धपुष्पोदकैर् युक्तमर्घ्यमर्घ्यपते शुभं /अप्_175.049अब्/गृहाण पाद्यमाचाममर्घ्यार्हङ्कुरु मां सदा

gandhapuṣpodakair yuktamarghyamarghyapate śubhaṃ /ap_175.049ab/gṛhāṇa pādyamācāmamarghyārhaṅkuru māṃ sadā

---

175.050cd

वस्त्रं वस्त्रपते पुण्यं गृहाण कुरु मां सदा /अप्_175.050अब्/भूषणाद्यैः सुवस्त्राद्यैश्छादितं व्रतसत्पते

vastraṃ vastrapate puṇyaṃ gṛhāṇa kuru māṃ sadā /ap_175.050ab/bhūṣaṇādyaiḥ suvastrādyaiśchāditaṃ vratasatpate

---

175.051cd

सुगन्धिगन्धं विमलं गन्धमूर्ते गृहाण वै /अप्_175.051अब्/पापगन्धविहीनं मां कुरु त्वं हि सुगन्धिकं

sugandhigandhaṃ vimalaṃ gandhamūrte gṛhāṇa vai /ap_175.051ab/pāpagandhavihīnaṃ māṃ kuru tvaṃ hi sugandhikaṃ

---

175.052cd

पुष्पं गृहाण पुष्पादिपूर्ण मां कुरु सर्वदा /अप्_175.052अब्/पुष्पगन्धं सुविमलं आयुरारोग्यवृद्धये

puṣpaṃ gṛhāṇa puṣpādipūrṇa māṃ kuru sarvadā /ap_175.052ab/puṣpagandhaṃ suvimalaṃ āyurārogyavṛddhaye

---

175.053cd

दशाङ्गं गुग्गुलुघृतयुक्तं धूपं गृहाण वै /अप्_175.053अब्/सधूप धूपित मां त्वं कुरु धूपितसत्पते

daśāṅgaṃ guggulughṛtayuktaṃ dhūpaṃ gṛhāṇa vai /ap_175.053ab/sadhūpa dhūpita māṃ tvaṃ kuru dhūpitasatpate

---

175.054cd

:न् 1 व्रते देव इति ग.. , घ.. , ज.. , झ.. , ञ.. , ट.. च :प् 197 दीपमूर्धशिखं दीप्तं गृहाणाखिलभासकं /अप्_175.054अब्/दीपमूर्ते प्रकाशाढ्यं सर्वदोर्ध्वगतिं कुरु

:n 1 vrate deva iti ga.. , gha.. , ja.. , jha.. , ña.. , ṭa.. ca :p 197 dīpamūrdhaśikhaṃ dīptaṃ gṛhāṇākhilabhāsakaṃ /ap_175.054ab/dīpamūrte prakāśāḍhyaṃ sarvadordhvagatiṃ kuru

---

175.055cd

अन्नादिकञ्च नैवेद्यं गृहाणान्नादि सत्पते /अप्_175.055अब्/अन्नादिपूर्णं कुरु मामन्नदं सर्वदायकं

annādikañca naivedyaṃ gṛhāṇānnādi satpate /ap_175.055ab/annādipūrṇaṃ kuru māmannadaṃ sarvadāyakaṃ

---

175.056cd

मन्त्रहीनं क्रियाहीनं भक्तिहीनं मया प्रभो /अप्_175.056अब्/यत् पूजितं व्रतपते परिपूर्णन्तदसु मे

mantrahīnaṃ kriyāhīnaṃ bhaktihīnaṃ mayā prabho /ap_175.056ab/yat pūjitaṃ vratapate paripūrṇantadasu me

---

175.058cd

धर्मं देहि धनं देहि सौभाग्यं गुणसन्ततिं /अप्_175.057अब्/कीर्तिं विद्यां(1) देहि चायुः स्वर्गं मोक्षञ्च देहि मे ///अप्_175.057च्द्/इमां पूजां व्रतपते गृहीत्वा व्रज साम्प्रतं /अप्_175.058अब्/पुनरागमनायैव वरदानाय वै प्रभो

dharmaṃ dehi dhanaṃ dehi saubhāgyaṃ guṇasantatiṃ /ap_175.057ab/kīrtiṃ vidyāṃ(1) dehi cāyuḥ svargaṃ mokṣañca dehi me ///ap_175.057cd/imāṃ pūjāṃ vratapate gṛhītvā vraja sāmprataṃ /ap_175.058ab/punarāgamanāyaiva varadānāya vai prabho

---

175.059cd

स्नात्वा व्रतवता सर्वव्रतेषु व्रतमूर्तयः /अप्_175.059अब्/पूज्याः सुवर्णजास्ता वै शक्त्या वै भूमिशायिना

snātvā vratavatā sarvavrateṣu vratamūrtayaḥ /ap_175.059ab/pūjyāḥ suvarṇajāstā vai śaktyā vai bhūmiśāyinā

---

175.060cd

जपो होमश् च सामान्यव्रतान्ते दानमेव च /अप्_175.060अब्/चतुर्विंशा द्वादश वा पञ्च वा त्रय एककः

japo homaś ca sāmānyavratānte dānameva ca /ap_175.060ab/caturviṃśā dvādaśa vā pañca vā traya ekakaḥ

---

175.061cd

विप्राः प्रपूज्या गुरवो(2) भोज्याः शक्त्या तु दक्षिणा /अप्_175.061अब्/देया गावः सुवर्णाद्याः पादुकोपानहौ पृथक्

viprāḥ prapūjyā guravo(2) bhojyāḥ śaktyā tu dakṣiṇā /ap_175.061ab/deyā gāvaḥ suvarṇādyāḥ pādukopānahau pṛthak

---

175.062cd

जलपात्रञ्चान्नपात्रमृत्तिकाच्छत्रमासनं(3) /अप्_175.062अब्/शय्या वस्त्रयुगं कुम्भाः परिभाषेयमीरिता

jalapātrañcānnapātramṛttikācchatramāsanaṃ(3) /ap_175.062ab/śayyā vastrayugaṃ kumbhāḥ paribhāṣeyamīritā

176.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे व्रतपरिभाषानाम पञ्चसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ :न् 1 कीर्तिं वृद्धिमिति ख.. , छ.. च 2 विप्राः पूज्याः सगरव इति घ.. , ज.. , ट.. च 3 मुद्रिकाछत्रमासनमिति घ.. :प् 198 % छप्तेर् {176} :श् अथ षट्सप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः प्रतिपद्व्रतानि अग्निर् उवाच वक्ष्ये प्रतिपदादीनि व्रतान्यखिलदानि ते /अप्_176.001अब्/कार्त्तिकाश्वयुजे चैत्रे प्रतिपद्ब्रह्मणस्तिथिः

:e ity āgneye mahāpurāṇe vrataparibhāṣānāma pañcasaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || :n 1 kīrtiṃ vṛddhimiti kha.. , cha.. ca 2 viprāḥ pūjyāḥ sagarava iti gha.. , ja.. , ṭa.. ca 3 mudrikāchatramāsanamiti gha.. :p 198 % chapter {176} :ś atha ṣaṭsaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ pratipadvratāni agnir uvāca vakṣye pratipadādīni vratānyakhiladāni te /ap_176.001ab/kārttikāśvayuje caitre pratipadbrahmaṇastithiḥ

---

176.002cd

पञ्चदश्यान्निराहारः प्रतिपद्यर्चयेदजं /अप्_176.002अब्/ओं तत् सद्ब्रह्मणे नमो गायत्र्या वाव्दमेककं

pañcadaśyānnirāhāraḥ pratipadyarcayedajaṃ /ap_176.002ab/oṃ tat sadbrahmaṇe namo gāyatryā vāvdamekakaṃ

---

176.003cd

अक्षमालाश्रुवन्दक्षे(1) वामे श्रुचकमण्डलु(2) /अप्_176.003अब्/लम्बकूर्चञ्च जटिलं हैमं ब्रह्माणमर्चयेत्

akṣamālāśruvandakṣe(1) vāme śrucakamaṇḍalu(2) /ap_176.003ab/lambakūrcañca jaṭilaṃ haimaṃ brahmāṇamarcayet

---

176.004cd

शक्त्या क्षीरं प्रदद्यात्तु ब्रह्मा मे प्रीयतामिति /अप्_176.004अब्/निर्मलो भोगभ्क् स्वर्गे भूमौ विप्रो धनी भवेत्

śaktyā kṣīraṃ pradadyāttu brahmā me prīyatāmiti /ap_176.004ab/nirmalo bhogabhk svarge bhūmau vipro dhanī bhavet

---

176.005cd

धन्यं व्रतं प्रवक्ष्यामि अधन्यो धन्यतां व्रजेत् /अप्_176.005अब्/मार्गशीर्षे प्रतिपदि नक्तं हुत्वा प्युपोषितः(3)

dhanyaṃ vrataṃ pravakṣyāmi adhanyo dhanyatāṃ vrajet /ap_176.005ab/mārgaśīrṣe pratipadi naktaṃ hutvā pyupoṣitaḥ(3)

---

176.006cd

अग्नये नम इत्य् अग्निं प्रार्च्याव्दं सर्वभाग् भवेत् /अप्_176.006अब्/प्रतिपद्येकभक्ताशी समाप्ते कपिलाप्रदः

agnaye nama ity agniṃ prārcyāvdaṃ sarvabhāg bhavet /ap_176.006ab/pratipadyekabhaktāśī samāpte kapilāpradaḥ

177.001cd

वैश्वानरपदं याति शिखिव्रतमिदं स्मृतं /अप्_176.007अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे प्रतिपद्व्रतानि नाम षट्सप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ :न् 1 अक्षमालाश्रुचं दक्षे इति छ.. 2 वामे दण्डकमण्डलु इति छ.. , झ.. ।
वामे श्रुवकमण्डलु इति छ.. 3 नक्तं कृच्चाभ्युपोषित इति ग.. :प् 199 % छप्तेर् {177} :श् अथ सप्तसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः द्वितीयाव्रतानि अग्निर् उवाच द्वितीयाव्रतकं वक्ष्ये भुक्तिमुक्तिदायकं /अप्_177.001अब्/पुष्पाहारी द्वितीयायामश्विनौ पूजयेत् सुरौ

vaiśvānarapadaṃ yāti śikhivratamidaṃ smṛtaṃ /ap_176.007ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe pratipadvratāni nāma ṣaṭsaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || :n 1 akṣamālāśrucaṃ dakṣe iti cha.. 2 vāme daṇḍakamaṇḍalu iti cha.. , jha.. |
vāme śruvakamaṇḍalu iti cha.. 3 naktaṃ kṛccābhyupoṣita iti ga.. :p 199 % chapter {177} :ś atha saptasaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ dvitīyāvratāni agnir uvāca dvitīyāvratakaṃ vakṣye bhuktimuktidāyakaṃ /ap_177.001ab/puṣpāhārī dvitīyāyāmaśvinau pūjayet surau

---

177.002cd

अब्दं स्वरूपसौभाग्यं स्वर्गभाग् जायते व्रती /अप्_177.002अब्/कार्त्तिके शुक्तिपक्षस्य(1) दितीयायां यमं यजेत्

abdaṃ svarūpasaubhāgyaṃ svargabhāg jāyate vratī /ap_177.002ab/kārttike śuktipakṣasya(1) ditīyāyāṃ yamaṃ yajet

---

177.003cd

अब्दमुपोषितः स्वर्गं गच्छेन्न नरकं व्रती /अप्_177.003अब्/अशून्यशयनं वक्ष्ये अवैधव्यादिदायकं

abdamupoṣitaḥ svargaṃ gacchenna narakaṃ vratī /ap_177.003ab/aśūnyaśayanaṃ vakṣye avaidhavyādidāyakaṃ

---

177.004cd

कृष्णपक्षे द्वितीयायां श्रावणास्य चरेदिदं /अप्_177.004अब्/श्रीवत्सधारिन् श्रिकान्त श्रीधामन् श्रीपते ऽव्यय

kṛṣṇapakṣe dvitīyāyāṃ śrāvaṇāsya caredidaṃ /ap_177.004ab/śrīvatsadhārin śrikānta śrīdhāman śrīpate 'vyaya

---

177.005cd

गार्हस्थ्यं मा प्रणाशं मे यातु धर्मार्थकामदं /अप्_177.005अब्/अग्नयी मा प्रणश्यन्तु मा प्रणश्यन्तु देवताः

gārhasthyaṃ mā praṇāśaṃ me yātu dharmārthakāmadaṃ /ap_177.005ab/agnayī mā praṇaśyantu mā praṇaśyantu devatāḥ

---

177.006cd

पितरो मा प्रणश्यन्तु मत्तो दाम्पत्यभेदतः /अप्_177.006अब्/लक्ष्म्या वियुज्यते देवो न कदाशिद्यथा भवान्

pitaro mā praṇaśyantu matto dāmpatyabhedataḥ /ap_177.006ab/lakṣmyā viyujyate devo na kadāśidyathā bhavān

---

177.007cd

तथा कलत्रसम्बन्धो देव मा मे विभिद्यतां /अप्_177.007अब्/लक्ष्म्या न शून्यं वरद यथा ते शयनं विभो

tathā kalatrasambandho deva mā me vibhidyatāṃ /ap_177.007ab/lakṣmyā na śūnyaṃ varada yathā te śayanaṃ vibho

---

177.008cd

शय्या ममाप्यशून्यास्तु तथैव मधुसूदन /अप्_177.008अब्/लक्ष्मीं विष्णुं यजेदव्दं दद्याच्छय्यां फलानि च

śayyā mamāpyaśūnyāstu tathaiva madhusūdana /ap_177.008ab/lakṣmīṃ viṣṇuṃ yajedavdaṃ dadyācchayyāṃ phalāni ca

---

177.009cd

प्रतिमासं च सोमाय दद्यादर्घ्यं समन्त्रकं /अप्_177.009अब्/ :न् 1 शुक्तपक्षे तु इति ग.. :प् 200 गगनाङ्गणसन्दीप दुग्धाब्धिमथनोद्भव

pratimāsaṃ ca somāya dadyādarghyaṃ samantrakaṃ /ap_177.009ab/ :n 1 śuktapakṣe tu iti ga.. :p 200 gaganāṅgaṇasandīpa dugdhābdhimathanodbhava

---

177.010cd

भाभासितादिगाभोग रामानुज नमो ऽस्तु ते /अप्_177.010अब्/ओं श्रीं श्रीधराय नमः सोमात्मानं हरिं यजेत्

bhābhāsitādigābhoga rāmānuja namo 'stu te /ap_177.010ab/oṃ śrīṃ śrīdharāya namaḥ somātmānaṃ hariṃ yajet

---

177.011cd

घं ढं भं हं श्रियै नमो दशरूपमहात्मने /अप्_177.011अब्/घृतेन होमो नक्तञ्च शय्यां दद्याद्द्विजातये(1)

ghaṃ ḍhaṃ bhaṃ haṃ śriyai namo daśarūpamahātmane /ap_177.011ab/ghṛtena homo naktañca śayyāṃ dadyāddvijātaye(1)

---

177.012cd

दीपान्नभाजनैर् युक्तं छत्रोपानहमासनं /अप्_177.012अब्/सोदकुम्भञ्च प्रतिमां विप्रायाथ च पात्रकं(2)

dīpānnabhājanair yuktaṃ chatropānahamāsanaṃ /ap_177.012ab/sodakumbhañca pratimāṃ viprāyātha ca pātrakaṃ(2)

---

177.013cd

पत्न्या य एवं कुरुते भुक्तिमुक्तिमवाप्नुयात् /अप्_177.013अब्/कान्तिव्रतं प्रवक्ष्यामि कार्त्तिकस्य सिते चरेत्

patnyā ya evaṃ kurute bhuktimuktimavāpnuyāt /ap_177.013ab/kāntivrataṃ pravakṣyāmi kārttikasya site caret

---

177.014cd

नक्तभोजी द्वितीयायां पूजयेद् बलकेशवौ /अप्_177.014अब्/वर्षं प्राप्नोति वै कान्तिमायुरारोग्यकादिकं

naktabhojī dvitīyāyāṃ pūjayed balakeśavau /ap_177.014ab/varṣaṃ prāpnoti vai kāntimāyurārogyakādikaṃ

---

177.015cd

अथ शिष्णुव्रतं वक्ष्ये मनोवाञ्छितदायकं /अप्_177.015अब्/पौषशुक्लद्वितीयादि कृत्वा दिनचतुष्टयं

atha śiṣṇuvrataṃ vakṣye manovāñchitadāyakaṃ /ap_177.015ab/pauṣaśukladvitīyādi kṛtvā dinacatuṣṭayaṃ

---

177.016cd

पूर्वं सिद्धार्थकैः स्नानं ततः कृष्णतिलैः(3)स्मृतं /अप्_177.016अब्/वचया च तृतीये ऽह्नि सर्वौषध्या चतुर्थके

pūrvaṃ siddhārthakaiḥ snānaṃ tataḥ kṛṣṇatilaiḥ(3)smṛtaṃ /ap_177.016ab/vacayā ca tṛtīye 'hni sarvauṣadhyā caturthake

---

177.017cd

मुरामांषी वचा कुष्ठं शैलेयं रजनीद्वर्य(4) /अप्_177.017अब्/सटी चम्पकमुस्तञ्च सर्वौषधिगणः स्मृतः

murāmāṃṣī vacā kuṣṭhaṃ śaileyaṃ rajanīdvarya(4) /ap_177.017ab/saṭī campakamustañca sarvauṣadhigaṇaḥ smṛtaḥ

---

177.018cd

नाम्ना कृष्णाच्युतानन्त हृषीकेशेति पूजयेत् /अप्_177.018अब्/पादे नाभ्यां चक्षुषि च क्रमाच्छिरसि पुष्पकैः

nāmnā kṛṣṇācyutānanta hṛṣīkeśeti pūjayet /ap_177.018ab/pāde nābhyāṃ cakṣuṣi ca kramācchirasi puṣpakaiḥ

---

177.019cd

शशिचन्द्रशशाङ्केन्दुसञ्ज्ञाभिश्चार्घ्यं इन्दवे /अप्_177.019अब्/नक्तं भुञ्जीत च नरो यावत्तिष्ठति चन्द्रमाः

śaśicandraśaśāṅkendusañjñābhiścārghyaṃ indave /ap_177.019ab/naktaṃ bhuñjīta ca naro yāvattiṣṭhati candramāḥ

---

177.020cd

:न् 1 शय्यां दद्याद्द्वितीयके इति ख.. , ग.. , घ.. , ङ.. , छ.. , ज.. , ञ.. , ट.. च 2 विप्रायाथ च पानकमिति घ.. , ञ.. च 3 शुक्ततिलैर् इति ग.. 4 पूर्वं सिद्धार्थकैर् इत्यादिः, रजनीद्वयमित्यन्तः पाठः झ.. पुस्तके नास्ति :प् 201 षण्मासं पावनं चाब्दं प्राप्नुयात् सकलं व्रती /अप्_177.020अब्/एतद् व्रतं नृपैः स्त्रीभिः कृतं पूर्वं सुरादिभिः

:n 1 śayyāṃ dadyāddvitīyake iti kha.. , ga.. , gha.. , ṅa.. , cha.. , ja.. , ña.. , ṭa.. ca 2 viprāyātha ca pānakamiti gha.. , ña.. ca 3 śuktatilair iti ga.. 4 pūrvaṃ siddhārthakair ityādiḥ, rajanīdvayamityantaḥ pāṭhaḥ jha.. pustake nāsti :p 201 ṣaṇmāsaṃ pāvanaṃ cābdaṃ prāpnuyāt sakalaṃ vratī /ap_177.020ab/etad vrataṃ nṛpaiḥ strībhiḥ kṛtaṃ pūrvaṃ surādibhiḥ

178.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे द्वितीयाव्रतानि नाम सप्तसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {178} :श् अथाष्टसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः तृतीयाव्रतानि अग्निर् उवाच तृतीयाव्रतान्याख्यास्ये भुक्तिमुक्तिप्रदानि ते /अप्_178.001अब्/ललितायां तृतीयायां मूलगौरीव्रतं शृणु

:e ity āgneye mahāpurāṇe dvitīyāvratāni nāma saptasaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {178} :ś athāṣṭasaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ tṛtīyāvratāni agnir uvāca tṛtīyāvratānyākhyāsye bhuktimuktipradāni te /ap_178.001ab/lalitāyāṃ tṛtīyāyāṃ mūlagaurīvrataṃ śṛṇu

---

178.002cd

तृतीयायां चैत्रशुक्ले ऊढा गौरी हरेण हि /अप्_178.002अब्/तिलस्नातो ऽर्चयेच्छम्भुं गौर्या हैमफलादिभिः

tṛtīyāyāṃ caitraśukle ūḍhā gaurī hareṇa hi /ap_178.002ab/tilasnāto 'rcayecchambhuṃ gauryā haimaphalādibhiḥ

---

178.003cd

नमो ऽस्तु पाटलायैव पादौ देव्याः शिवस्य च /अप्_178.003अब्/शिवायेति च सङ्कीर्त्य जयायै गुल्फयोर्यजेत्

namo 'stu pāṭalāyaiva pādau devyāḥ śivasya ca /ap_178.003ab/śivāyeti ca saṅkīrtya jayāyai gulphayoryajet

---

178.004cd

त्रिपुरघ्नाय रुद्राय भान्यै जङ्घयोर्द्वयओः /अप्_178.004अब्/शिवं रुद्रायेश्वराय(1) विजयायैव जानुनी

tripuraghnāya rudrāya bhānyai jaṅghayordvayaoḥ /ap_178.004ab/śivaṃ rudrāyeśvarāya(1) vijayāyaiva jānunī

---

178.005cd

ईशायेति कटिं देव्याः(2) शङ्करायेति शङ्करम् /अप्_178.005अब्/ :न् 1 शिवं रुद्राय विश्वायेति ख.. , छ.. च ।
शिवं भद्रायेश्वरायेति ज.. , झ.. , ञ.. , ट.. च 2 ईशाय कट्यां देव्याश् च इति ङ.. ।
ईशायेति तातो देव्या इति घ.. :प् 202 कुक्षिद्वयञ्च कोटव्यै शूलिनम् शूलपाणये

īśāyeti kaṭiṃ devyāḥ(2) śaṅkarāyeti śaṅkaram /ap_178.005ab/ :n 1 śivaṃ rudrāya viśvāyeti kha.. , cha.. ca |
śivaṃ bhadrāyeśvarāyeti ja.. , jha.. , ña.. , ṭa.. ca 2 īśāya kaṭyāṃ devyāś ca iti ṅa.. |
īśāyeti tāto devyā iti gha.. :p 202 kukṣidvayañca koṭavyai śūlinam śūlapāṇaye

---

178.006cd

मङ्गलायै नमस्तुभ्यमुदरञ्चाभिपूजयेत् /अप्_178.006अब्/सर्वात्मने नमो रुद्रमैशान्यै च कुचद्वयं

maṅgalāyai namastubhyamudarañcābhipūjayet /ap_178.006ab/sarvātmane namo rudramaiśānyai ca kucadvayaṃ

---

178.007cd

शिवं देवात्मने तद्वत् ह्रादिन्यै(1) कण्ठमर्चयेत् /अप्_178.007अब्/महादेवाय च शिवमनन्तायै करद्वयं

śivaṃ devātmane tadvat hrādinyai(1) kaṇṭhamarcayet /ap_178.007ab/mahādevāya ca śivamanantāyai karadvayaṃ

---

178.008cd

त्रिलोचनायेति हरं बाहुं कालानलप्रिये(2) /अप्_178.008अब्/सौभाग्यायै महेशाय भूषणानि प्रपूजयेत्

trilocanāyeti haraṃ bāhuṃ kālānalapriye(2) /ap_178.008ab/saubhāgyāyai maheśāya bhūṣaṇāni prapūjayet

---

178.009cd

अशोकमधुवासिन्यै ईश्वरायेति चौष्ठकौ /अप्_178.009अब्/चतुर्मुखप्रिया चास्यं हराय स्थाणवे नमः

aśokamadhuvāsinyai īśvarāyeti cauṣṭhakau /ap_178.009ab/caturmukhapriyā cāsyaṃ harāya sthāṇave namaḥ

---

178.010cd

नमो ऽर्धनारीशहरममिताङ्ग्यै च नासिकां /अप्_178.010अब्/नम उग्राय लोकेशं ललितेति पुनर्भ्रुवौ

namo 'rdhanārīśaharamamitāṅgyai ca nāsikāṃ /ap_178.010ab/nama ugrāya lokeśaṃ laliteti punarbhruvau

---

178.011cd

सर्वाय पुरहन्तारं(3) वासन्त्यै चैव तालुकं(4) /अप्_178.011अब्/नमः श्रीकण्ठनाथायै शितिकण्ठाय केशकं

sarvāya purahantāraṃ(3) vāsantyai caiva tālukaṃ(4) /ap_178.011ab/namaḥ śrīkaṇṭhanāthāyai śitikaṇṭhāya keśakaṃ

---

178.012cd

भीमोग्राय सुपूपिण्यै शिरः सर्वात्मने नमः /अप्_178.012अब्/मल्लिकाशोककमलकुन्दन्तगरमालती(5)

bhīmogrāya supūpiṇyai śiraḥ sarvātmane namaḥ /ap_178.012ab/mallikāśokakamalakundantagaramālatī(5)

---

178.013cd

कदम्बकरवीरञ्च(6) वाणमम्लानकुङ्कुमं /अप्_178.013अब्/सिन्धुवारञ्च मासेषु सर्वेषु क्रमशः स्मृतं

kadambakaravīrañca(6) vāṇamamlānakuṅkumaṃ /ap_178.013ab/sindhuvārañca māseṣu sarveṣu kramaśaḥ smṛtaṃ

---

178.014cd

उमामहेश्वरौ पूज्य सौभाग्याष्टकमग्रतः(7) /अप्_178.014अब्/ :न् 1 शिवं वेदात्मने तद्वद्रूपिण्यै इति घ.. , ज.. , ञ.. च 2 हरञ्चान्तकालानलप्रिये इति ख.. , घ.. , ज.. , ञ.. च 3 पुरहर्तारमिति घ.. 4 वासन्यै च तथालकमिति छ.. , ट.. च 5 मल्लिकाशोककमलच्छदं तगरमालती इति ख.. , घ.. , ज.. च 6 कुन्दञ्च करवीरञ्चेति ख.. , घ.. , ज.. च 7 मल्लिकाशोकेत्यादिः, सौभाग्याष्टकमग्रतः इत्य् अन्तः छ.. पुस्तके नास्ति :प् 203 स्थापयेद्(1) घृतनिष्पावकुसुम्भक्षीरजीवकं

umāmaheśvarau pūjya saubhāgyāṣṭakamagrataḥ(7) /ap_178.014ab/ :n 1 śivaṃ vedātmane tadvadrūpiṇyai iti gha.. , ja.. , ña.. ca 2 harañcāntakālānalapriye iti kha.. , gha.. , ja.. , ña.. ca 3 purahartāramiti gha.. 4 vāsanyai ca tathālakamiti cha.. , ṭa.. ca 5 mallikāśokakamalacchadaṃ tagaramālatī iti kha.. , gha.. , ja.. ca 6 kundañca karavīrañceti kha.. , gha.. , ja.. ca 7 mallikāśoketyādiḥ, saubhāgyāṣṭakamagrataḥ ity antaḥ cha.. pustake nāsti :p 203 sthāpayed(1) ghṛtaniṣpāvakusumbhakṣīrajīvakaṃ

---

178.015cd

तरुराजेक्षुलवणं(2) कुस्तुम्बुरुमथाष्टमं /अप्_178.015अब्/चैत्रे शृगोदकं प्राश्य देवदेव्यग्रतः स्वपेत्

tarurājekṣulavaṇaṃ(2) kustumburumathāṣṭamaṃ /ap_178.015ab/caitre śṛgodakaṃ prāśya devadevyagrataḥ svapet

---

178.016cd

प्रातः स्नात्वा समभ्यर्च्य विप्रदाम्पत्यमर्चयेत्(3) /अप्_178.016अब्/तदष्टकं द्विजे दद्याल्ललिता प्रीयतां मम(4)

prātaḥ snātvā samabhyarcya vipradāmpatyamarcayet(3) /ap_178.016ab/tadaṣṭakaṃ dvije dadyāllalitā prīyatāṃ mama(4)

---

178.017cd

शृङ्गोदकं(5) गोमयं च मन्दारं बिल्वपत्रकं /अप्_178.017अब्/कुशोदकं दधि क्षीरं कार्त्तिके पृषदाज्यकम्

śṛṅgodakaṃ(5) gomayaṃ ca mandāraṃ bilvapatrakaṃ /ap_178.017ab/kuśodakaṃ dadhi kṣīraṃ kārttike pṛṣadājyakam

---

178.018cd

गोमूत्राज्यं कृष्णतिलं पञ्चगव्यं क्रमाशनं /अप्_178.018अब्/ललिता विजया भद्रा भवानी कुमुदा शिवा

gomūtrājyaṃ kṛṣṇatilaṃ pañcagavyaṃ kramāśanaṃ /ap_178.018ab/lalitā vijayā bhadrā bhavānī kumudā śivā

---

178.019cd

वासुदेवी तथा गौरी मङ्गला कमला सती /अप्_178.019अब्/चैत्रादौ दानकाले च प्रीयतामिति वाचयेत्

vāsudevī tathā gaurī maṅgalā kamalā satī /ap_178.019ab/caitrādau dānakāle ca prīyatāmiti vācayet

---

178.020cd

फलमेकं पवित्राज्यं(6) व्रतान्ते शयानं ददेत् /अप्_178.020अब्/उमामहेश्वरं हैमं वृषभञ्च गवा सह

phalamekaṃ pavitrājyaṃ(6) vratānte śayānaṃ dadet /ap_178.020ab/umāmaheśvaraṃ haimaṃ vṛṣabhañca gavā saha

---

178.021cd

गुरुञ्च मिथुनान्यर्च्य(7) वस्त्राद्यैर् भुक्तिमुक्तिभाक्(8) /अप्_178.021अब्/सौभाग्यारोग्यरूपायुः सौभाग्यशयनव्रतान्

guruñca mithunānyarcya(7) vastrādyair bhuktimuktibhāk(8) /ap_178.021ab/saubhāgyārogyarūpāyuḥ saubhāgyaśayanavratān

---

178.022cd

नभस्ये वाथ वैशाखे कुर्यान्मार्गशिरस्यथ(9) /अप्_178.022अब्/ :न् 1 अर्पयेदिति ख.. , छ.. च 2 तृणराजेक्षुलवणमिति ख.. , छ.. , ट.. च 3 द्विजदाम्पत्यमर्चयेदिति ख.. , घ.. , छ.. , ट.. च 4 ललिता प्रीयतामिति ट.. 5 पृष्ठोदकमिति ञ.. ।
कूपोदकमिति ज.. , झ.. च 6 परित्याज्यमिति क.. , ज.. , ठ.. च ।
परित्यज्येति ख.. , छ.. च ।
परिग्राह्यमिति ङ.. 7 गुरुं मिथुनमभर्च्येति ङ.. 8 वस्त्राद्यैः सर्वमाप्नुयादिति ख.. , घ.. , ङ.. , छ.. , झ.. , ञ.. , ट.. च 9 कुर्याद्वा मार्गशीर्षके इति ङ.. , ञ.. च :प् 204 शुक्लपक्षे तृतीयायाम् ललितायै नमो यजेत्

nabhasye vātha vaiśākhe kuryānmārgaśirasyatha(9) /ap_178.022ab/ :n 1 arpayediti kha.. , cha.. ca 2 tṛṇarājekṣulavaṇamiti kha.. , cha.. , ṭa.. ca 3 dvijadāmpatyamarcayediti kha.. , gha.. , cha.. , ṭa.. ca 4 lalitā prīyatāmiti ṭa.. 5 pṛṣṭhodakamiti ña.. |
kūpodakamiti ja.. , jha.. ca 6 parityājyamiti ka.. , ja.. , ṭha.. ca |
parityajyeti kha.. , cha.. ca |
parigrāhyamiti ṅa.. 7 guruṃ mithunamabharcyeti ṅa.. 8 vastrādyaiḥ sarvamāpnuyāditi kha.. , gha.. , ṅa.. , cha.. , jha.. , ña.. , ṭa.. ca 9 kuryādvā mārgaśīrṣake iti ṅa.. , ña.. ca :p 204 śuklapakṣe tṛtīyāyām lalitāyai namo yajet

---

178.023cd

प्रतिपक्षं ततः प्रार्च्य व्रतान्ते(1) मित्युनानि च /अप्_178.023अब्/चतुर्विंशतिमभ्यर्च्य वस्त्राद्यैर् भुक्तिमुक्तिभाक्

pratipakṣaṃ tataḥ prārcya vratānte(1) mityunāni ca /ap_178.023ab/caturviṃśatimabhyarcya vastrādyair bhuktimuktibhāk

---

178.024cd

उक्तो मार्गो द्वितीयो ऽयं सौभाग्यव्रतमावदे /अप्_178.024अब्/फाल्गुणादितृतीयायां लवणं यस्तु वर्जयेत्

ukto mārgo dvitīyo 'yaṃ saubhāgyavratamāvade /ap_178.024ab/phālguṇāditṛtīyāyāṃ lavaṇaṃ yastu varjayet

---

178.025cd

समाप्ते शयनन्दद्याद्गृहश्चोपस्करान्वितं /अप्_178.025अब्/सम्पूज्य विप्रमिथुनं भवानी प्रीयतामिति(2)

samāpte śayanandadyādgṛhaścopaskarānvitaṃ /ap_178.025ab/sampūjya vipramithunaṃ bhavānī prīyatāmiti(2)

---

178.026cd

सौभाग्यार्थं तृतीयोक्ता गौरीलोकादिदायिनी /अप्_178.026अब्/माघे भाद्रे च वैशाखे तृतीयाव्रतकृत्तथा

saubhāgyārthaṃ tṛtīyoktā gaurīlokādidāyinī /ap_178.026ab/māghe bhādre ca vaiśākhe tṛtīyāvratakṛttathā

---

178.027cd

दमनकतृतीयाकृत् चैत्रे दमनकैर् यजेत् /अप्_178.027अब्/आत्मतृतीया मार्गस्य प्रार्च्येच्छाभोजनादिना

damanakatṛtīyākṛt caitre damanakair yajet /ap_178.027ab/ātmatṛtīyā mārgasya prārcyecchābhojanādinā

---

178.028cd

गौरी काली उमा भद्रा दुर्गा कान्तिः सरस्वती /अप्_178.028अब्/वैष्णवी लक्ष्मीः प्रकृतिः शिवा नारायणी क्रमात्(3)

gaurī kālī umā bhadrā durgā kāntiḥ sarasvatī /ap_178.028ab/vaiṣṇavī lakṣmīḥ prakṛtiḥ śivā nārāyaṇī kramāt(3)

---

178.029ab

मार्गतृतीयामारभ्य सौभाग्यं स्वर्गमाप्नुयात्

mārgatṛtīyāmārabhya saubhāgyaṃ svargamāpnuyāt

179.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे तृतीयाव्रतानि नाम अष्टसप्तत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ :न् 1 वर्षान्ते इति ख.. , ङ.. , ट.. च 2 अलङ्काराणि सर्वाणि भवानो प्रीयतामिति ट.. 3 दमनकतृतीयाकृदित्यादिः नारायणी क्रमादित्यन्तः पाठः ज.. पुस्तके नास्ति :प् 205 % छप्तेर् {179} :श् अथैकोनाशीत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ चतुर्थीव्रतानि अग्निर् उवाच चतुर्थी व्रतान्याख्यास्ये भुक्तिमुक्तिप्रदानि ते(1) /अप्_179.001अब्/माघे शुक्लचतुर्थ्यान्तु उपवासी यजेद् गुणं

:e ity āgneye mahāpurāṇe tṛtīyāvratāni nāma aṣṭasaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || :n 1 varṣānte iti kha.. , ṅa.. , ṭa.. ca 2 alaṅkārāṇi sarvāṇi bhavāno prīyatāmiti ṭa.. 3 damanakatṛtīyākṛdityādiḥ nārāyaṇī kramādityantaḥ pāṭhaḥ ja.. pustake nāsti :p 205 % chapter {179} :ś athaikonāśītyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || caturthīvratāni agnir uvāca caturthī vratānyākhyāsye bhuktimuktipradāni te(1) /ap_179.001ab/māghe śuklacaturthyāntu upavāsī yajed guṇaṃ

---

179.002cd

पञ्चम्याञ्च तिलान्नादी वर्षान्निर्विघ्नतः(2) सुखी /अप्_179.002अब्/गं स्वाहा(3) मूलमन्त्रो ऽयं गामाद्यं हृदयादिकं

pañcamyāñca tilānnādī varṣānnirvighnataḥ(2) sukhī /ap_179.002ab/gaṃ svāhā(3) mūlamantro 'yaṃ gāmādyaṃ hṛdayādikaṃ

---

179.003cd

आगच्छोल्काय चावाह्य गच्छोल्काय विसर्जनं /अप्_179.003अब्/उल्कान्तैर् गादिगन्धाद्यैः पूजयेन्मोदकादिभिः

āgaccholkāya cāvāhya gaccholkāya visarjanaṃ /ap_179.003ab/ulkāntair gādigandhādyaiḥ pūjayenmodakādibhiḥ

---

179.004cd

ओं महोल्काय विद्महे वक्रतुण्डाय(4) धीमहि तन्नो दन्ती प्रचीदयात् मासि भाद्रपदे चापि चतुर्थीकृच्छिवं व्रजेत् /अप्_179.004अब्/चतुर्थ्यां फाल्गुने नक्तमविघ्नाख्या व्रजेत्

oṃ maholkāya vidmahe vakratuṇḍāya(4) dhīmahi tanno dantī pracīdayāt māsi bhādrapade cāpi caturthīkṛcchivaṃ vrajet /ap_179.004ab/caturthyāṃ phālgune naktamavighnākhyā vrajet

---

179.005cd

चतुर्थ्यां फाल्गुने नक्तमविघ्नाख्या चतुर्थ्यपि /अप्_179.005अब्/चतुर्थ्यां दमनैः पूज्य चैत्रे प्रार्च्य गणं सुखी

caturthyāṃ phālgune naktamavighnākhyā caturthyapi /ap_179.005ab/caturthyāṃ damanaiḥ pūjya caitre prārcya gaṇaṃ sukhī

180.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महपुराणे चतुर्थीव्रतानि नाम एकोनाशीत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ :न् 1 चतुर्थी व्रतकं वक्ष्ये भुक्तिमुक्तिप्रदायकमिति ङ.. 2 वर्षन्निर्विघ्नत इति ङ.. , ञ.. च ।
वर्षन्निर्विघ्नवान् इति ग.. 3 हां स्वाहेति ख.. 4 चक्रमुण्डायेति ख.. , घ.. च ।
वक्रमुण्डायेति ङ.. ।
रक्ततुण्डायेति ज.. , झ.. च :प् 206 % छप्तेर् {180} :श् अथाशीत्यधिकशततमो ऽध्यायः पञ्चमीव्रतानि अग्निर् उवाच पञ्चमीव्रतकं वक्ष्ये आरोग्यस्वर्गमोक्षदं(1) /अप्_180.001अब्/नभोनभस्याश्विने च कार्त्तिके शुक्लपक्षके

:e ity āgneye mahapurāṇe caturthīvratāni nāma ekonāśītyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || :n 1 caturthī vratakaṃ vakṣye bhuktimuktipradāyakamiti ṅa.. 2 varṣannirvighnata iti ṅa.. , ña.. ca |
varṣannirvighnavān iti ga.. 3 hāṃ svāheti kha.. 4 cakramuṇḍāyeti kha.. , gha.. ca |
vakramuṇḍāyeti ṅa.. |
raktatuṇḍāyeti ja.. , jha.. ca :p 206 % chapter {180} :ś athāśītyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ pañcamīvratāni agnir uvāca pañcamīvratakaṃ vakṣye ārogyasvargamokṣadaṃ(1) /ap_180.001ab/nabhonabhasyāśvine ca kārttike śuklapakṣake

---

180.002cd

वासुकिस्तक्षकः पूज्यः कालीयो मणिभद्रकः /अप्_180.002अब्/ऐरावतो धृतराष्ट्रः कर्कोटकधनञ्जयौ

vāsukistakṣakaḥ pūjyaḥ kālīyo maṇibhadrakaḥ /ap_180.002ab/airāvato dhṛtarāṣṭraḥ karkoṭakadhanañjayau

181.001cd

एते प्रयच्छन्त्यभयमायुर्विद्यायशः श्रियं //3//अप्_180.003अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे पञ्चमीव्रतानि नाम अशीत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {181} :श् अथैकाशीत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ षष्ठीव्रतानि अग्निर् उवाच षष्ठीव्रतानि वक्ष्यामि कार्त्तिकादौ समाचरेत्(2) /अप्_181.001अब्/षष्ट्यां फलाशनो(3) ऽर्घ्याद्यैर् भुक्तिमुक्तिमवाप्नुयात्

ete prayacchantyabhayamāyurvidyāyaśaḥ śriyaṃ //3//ap_180.003ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe pañcamīvratāni nāma aśītyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {181} :ś athaikāśītyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || ṣaṣṭhīvratāni agnir uvāca ṣaṣṭhīvratāni vakṣyāmi kārttikādau samācaret(2) /ap_181.001ab/ṣaṣṭyāṃ phalāśano(3) 'rghyādyair bhuktimuktimavāpnuyāt

---

181.002cd

:न् 1 आरोग्यमुखमोक्षदमिति ङ.. 2 ऐरावत इत्य् आदिः, कार्त्तकादौ समाचरेदित्यन्तः पाठः झ.. पुस्तके नास्ति 3 षष्ट्यां मलाशनो ऽर्घ्याद्यैर् इति ट.. :प् 207 स्कन्दषष्ठीव्रतं प्रोक्तं भाद्रे षष्ट्यामथाक्षयं /अप्_181.002अब्/कृष्णषष्ठीव्रतं वक्ष्ये मार्गशीर्षे चरेच्च तत्(1)

:n 1 ārogyamukhamokṣadamiti ṅa.. 2 airāvata ity ādiḥ, kārttakādau samācaredityantaḥ pāṭhaḥ jha.. pustake nāsti 3 ṣaṣṭyāṃ malāśano 'rghyādyair iti ṭa.. :p 207 skandaṣaṣṭhīvrataṃ proktaṃ bhādre ṣaṣṭyāmathākṣayaṃ /ap_181.002ab/kṛṣṇaṣaṣṭhīvrataṃ vakṣye mārgaśīrṣe carecca tat(1)

182.001cd

अनाहारो वर्षमेकं भुक्तिमुक्तिमवाप्नुयात् /अप्_181.003अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे षष्ठीव्रतानि नाम एकाशीत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {182} :श् अथ द्व्यशीत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ सप्तमीव्रतानि अग्निर् उवाच सप्तमीव्रतकं वक्ष्ये सर्वेषां भुक्तिमुक्तिदं(2) /अप्_182.001अब्/माघमासे ऽब्जके शुक्ले सूर्यं प्रार्च्य विशोकभाक्

anāhāro varṣamekaṃ bhuktimuktimavāpnuyāt /ap_181.003ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe ṣaṣṭhīvratāni nāma ekāśītyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {182} :ś atha dvyaśītyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || saptamīvratāni agnir uvāca saptamīvratakaṃ vakṣye sarveṣāṃ bhuktimuktidaṃ(2) /ap_182.001ab/māghamāse 'bjake śukle sūryaṃ prārcya viśokabhāk

---

182.002cd

सर्वावाप्तिस्तु सप्तभ्यां मासि भाद्रे ऽर्कपूजनात् /अप्_182.002अब्/पौषे मासि सिते ऽनश्नन् प्रार्च्यार्कं पापनाशनं

sarvāvāptistu saptabhyāṃ māsi bhādre 'rkapūjanāt /ap_182.002ab/pauṣe māsi site 'naśnan prārcyārkaṃ pāpanāśanaṃ

---

182.003cd

कृष्णपक्षे तु माघस्य सर्वावाप्तिस्तु सप्तमी /अप्_182.003अब्/फाल्गुने तु सिते नन्दा सप्तमी चार्कपूजनात्

kṛṣṇapakṣe tu māghasya sarvāvāptistu saptamī /ap_182.003ab/phālgune tu site nandā saptamī cārkapūjanāt

---

182.004cd

मार्गशीर्षे सिते प्रार्च्य सप्तमी चापराजिता /अप्_182.004अब्/मार्गशीर्षे सिते चाव्दं पुत्रीया सप्तमी स्त्रियाः

mārgaśīrṣe site prārcya saptamī cāparājitā /ap_182.004ab/mārgaśīrṣe site cāvdaṃ putrīyā saptamī striyāḥ

183.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे सप्तमीव्रतानि नाम द्व्यशीत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ :न् 1 मार्गशीर्षे चरेद्व्रतमिति घ.. , ज.. , झ.. , ट.. च 2 सर्वथा भुक्तिमुक्तिदमिति घ.. , ज.. , झ.. च :प् 208 % छप्तेर् {183} :श् अथ त्र्यशीत्यधिकशततमो ऽध्यायः अष्टमीव्रतानि अग्निर् उवाच वक्ष्ये व्रतानि चाष्टम्यां रोहिण्यां प्रथमं व्रतं /अप्_183.001अब्/मासि भाद्रपदे ऽष्टभ्यां रोहिण्यामर्धरात्रके

:e ity āgneye mahāpurāṇe saptamīvratāni nāma dvyaśītyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || :n 1 mārgaśīrṣe caredvratamiti gha.. , ja.. , jha.. , ṭa.. ca 2 sarvathā bhuktimuktidamiti gha.. , ja.. , jha.. ca :p 208 % chapter {183} :ś atha tryaśītyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ aṣṭamīvratāni agnir uvāca vakṣye vratāni cāṣṭamyāṃ rohiṇyāṃ prathamaṃ vrataṃ /ap_183.001ab/māsi bhādrapade 'ṣṭabhyāṃ rohiṇyāmardharātrake

---

183.002cd

कृष्णो जातो यतस्तस्यां जयन्ती स्यात्ततो ऽष्टमी /अप्_183.002अब्/सप्तजन्मकृतात् पापात् मुच्यते चोपवासतः

kṛṣṇo jāto yatastasyāṃ jayantī syāttato 'ṣṭamī /ap_183.002ab/saptajanmakṛtāt pāpāt mucyate copavāsataḥ

---

183.003cd

कृष्णपक्षे भाद्रपदे अष्टम्यां रोहिणीयुते /अप्_183.003अब्/उपाषितोर्चयेत् कृष्णं(1) भुक्तिमुक्तिप्रदायकं

kṛṣṇapakṣe bhādrapade aṣṭamyāṃ rohiṇīyute /ap_183.003ab/upāṣitorcayet kṛṣṇaṃ(1) bhuktimuktipradāyakaṃ

---

183.004cd

आवाहयाम्यहं कृष्णं बलभद्रञ्च देवकीं /अप्_183.004अब्/वसुदेवं यशोदाङ्गाः(2) पूजयामि नमो ऽस्तु ते

āvāhayāmyahaṃ kṛṣṇaṃ balabhadrañca devakīṃ /ap_183.004ab/vasudevaṃ yaśodāṅgāḥ(2) pūjayāmi namo 'stu te

---

183.005cd

योगाय योगपतये योगेशाय नमो नमः /अप्_183.005अब्/योगादिसम्भावयैव गोविन्दाय नमो नमः

yogāya yogapataye yogeśāya namo namaḥ /ap_183.005ab/yogādisambhāvayaiva govindāya namo namaḥ

---

183.006cd

स्नानं कृष्णाय दद्यात्तु अर्घ्यं चानेन दापयेत् /अप्_183.006अब्/यज्ञाय यज्ञेश्वराय यज्ञानां पतये नमः

snānaṃ kṛṣṇāya dadyāttu arghyaṃ cānena dāpayet /ap_183.006ab/yajñāya yajñeśvarāya yajñānāṃ pataye namaḥ

---

183.007cd

यज्ञादिसंभवायैव गोविन्दाय नमो नमः /अप्_183.007अब्/गृहाण देव पुष्पाणि सुगन्धीनि प्रियाणि ते

yajñādisaṃbhavāyaiva govindāya namo namaḥ /ap_183.007ab/gṛhāṇa deva puṣpāṇi sugandhīni priyāṇi te

---

183.008cd

सर्वकामप्रदो देव भव मे देववन्दित /अप्_183.008अब्/धूपधूपित धूपं त्वं धूपितैस्त्वं गृहाण मे

sarvakāmaprado deva bhava me devavandita /ap_183.008ab/dhūpadhūpita dhūpaṃ tvaṃ dhūpitaistvaṃ gṛhāṇa me

---

183.009cd

सुगन्ध धूपगन्धाढ्यं कुरु मां सर्वदा हरे /अप्_183.009अब्/ :न् 1 विष्णुमिति ट.. 2 यशोदाञ्चेति ङ.. , ज.. च :प् 209 दीपदीप्त महादीपं दीपदीप्तद सर्वदा(1)

sugandha dhūpagandhāḍhyaṃ kuru māṃ sarvadā hare /ap_183.009ab/ :n 1 viṣṇumiti ṭa.. 2 yaśodāñceti ṅa.. , ja.. ca :p 209 dīpadīpta mahādīpaṃ dīpadīptada sarvadā(1)

---

183.010cd

मया दत्तं गृहाण त्वं कुरु चोर्ध्वगतिं च मां /अप्_183.010अब्/विश्वाय विश्वपतये विश्वेशाय नमो नमः(2)

mayā dattaṃ gṛhāṇa tvaṃ kuru cordhvagatiṃ ca māṃ /ap_183.010ab/viśvāya viśvapataye viśveśāya namo namaḥ(2)

---

183.011cd

विश्वादिसम्भवायैव गोविन्दाय निवेदितं /अप्_183.011अब्/धर्माय धर्मपतये दर्मेशाय नमो नमः

viśvādisambhavāyaiva govindāya niveditaṃ /ap_183.011ab/dharmāya dharmapataye darmeśāya namo namaḥ

---

183.012cd

धर्मादिसम्भवायैव गोविन्दशयनं कुरु /अप्_183.012अब्/सर्वाय सर्वपतये सर्वेशाय नमओ नमः

dharmādisambhavāyaiva govindaśayanaṃ kuru /ap_183.012ab/sarvāya sarvapataye sarveśāya namao namaḥ

---

183.013cd

सर्वादिसम्भवायैव गोविन्दाय च पावनं(3) /अप्_183.013अब्/क्षीरोदार्णवसम्भूत अत्रिनेत्रसमुद्भव

sarvādisambhavāyaiva govindāya ca pāvanaṃ(3) /ap_183.013ab/kṣīrodārṇavasambhūta atrinetrasamudbhava

---

183.014cd

गृहाणार्घ्यं शशाङ्केदं रोहिण्या सहितो मम /अप्_183.014अब्/स्थण्डिले स्थापयेद्देवं सचन्द्रां रोहिणीं यजेत्

gṛhāṇārghyaṃ śaśāṅkedaṃ rohiṇyā sahito mama /ap_183.014ab/sthaṇḍile sthāpayeddevaṃ sacandrāṃ rohiṇīṃ yajet

---

183.015cd

देवकीं वसुदेवं च यशोदां नन्दकं बलं /अप्_183.015अब्/अर्धरात्रे परोधाराः पातयेद् गुडसर्पिषा

devakīṃ vasudevaṃ ca yaśodāṃ nandakaṃ balaṃ /ap_183.015ab/ardharātre parodhārāḥ pātayed guḍasarpiṣā

---

183.016cd

वस्त्रहेमादिकं दद्याद्ब्राह्मणान् भोजयेद्व्रती /अप्_183.016अब्/जन्माष्टमीव्रतकरः पुत्रवान्विष्णुलोकभाक्(4)

vastrahemādikaṃ dadyādbrāhmaṇān bhojayedvratī /ap_183.016ab/janmāṣṭamīvratakaraḥ putravānviṣṇulokabhāk(4)

---

183.017cd

वर्षे वर्षे तु यः कुर्यात् पुत्रार्थी वेत्ति नो भयं(5) /अप्_183.017अब्/पुत्रान् देहि धनं देहि आयुरारोग्यसन्ततिं

varṣe varṣe tu yaḥ kuryāt putrārthī vetti no bhayaṃ(5) /ap_183.017ab/putrān dehi dhanaṃ dehi āyurārogyasantatiṃ

184.001cd

धर्मं कामं च सौभाग्यं स्वर्गं मोक्षं च देहि मे /अप्_183.018अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे जयन्त्यष्टमीव्रतं नाम त्र्यशीत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ :न् 1 सर्वदा इति घ.. , ङ.. च 2 विश्वेशाय नमो ऽस्तु ते इति ज.. 3 पारगमिति ग.. ।
सर्वायेत्यादिः. पावनमित्यन्तः पाठः छ.. पुस्तके नास्ति 4 कृष्णलोकभागिति छ.. 5 पुत्रार्थो लभते सुतमिति ज.. , ट.. च :प् 210 % छप्तेर् {184} :श् अथ चतुरशित्यधिकशततमो ऽध्यायः अष्टमीव्रतानि अग्निर् उवाच ब्रह्मादिमातृयजनाज्जपेन् मातृगणाष्टमीं /अप्_184.001अब्/कृष्णाष्टाभ्यां चैत्रमासे पूज्याब्दंकृष्णमर्थभाक्

dharmaṃ kāmaṃ ca saubhāgyaṃ svargaṃ mokṣaṃ ca dehi me /ap_183.018ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe jayantyaṣṭamīvrataṃ nāma tryaśītyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || :n 1 sarvadā iti gha.. , ṅa.. ca 2 viśveśāya namo 'stu te iti ja.. 3 pāragamiti ga.. |
sarvāyetyādiḥ. pāvanamityantaḥ pāṭhaḥ cha.. pustake nāsti 4 kṛṣṇalokabhāgiti cha.. 5 putrārtho labhate sutamiti ja.. , ṭa.. ca :p 210 % chapter {184} :ś atha caturaśityadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ aṣṭamīvratāni agnir uvāca brahmādimātṛyajanājjapen mātṛgaṇāṣṭamīṃ /ap_184.001ab/kṛṣṇāṣṭābhyāṃ caitramāse pūjyābdaṃkṛṣṇamarthabhāk

---

184.002cd

कृष्णाष्टमीव्रतं वक्ष्ये मासे मार्गशिरे चरेत् /अप्_184.002अब्/नक्तं कृत्वा शुचिर्भूत्वा गोमूत्रं प्राशयेन्निशि

kṛṣṇāṣṭamīvrataṃ vakṣye māse mārgaśire caret /ap_184.002ab/naktaṃ kṛtvā śucirbhūtvā gomūtraṃ prāśayenniśi

---

184.003cd

भूमिशायी निशायाञ्च शङ्करं पुजयेद् व्रती /अप्_184.003अब्/पौषे शम्भुं घृतं प्राश्य माघे क्षीरंमहेश्वरम्(1)

bhūmiśāyī niśāyāñca śaṅkaraṃ pujayed vratī /ap_184.003ab/pauṣe śambhuṃ ghṛtaṃ prāśya māghe kṣīraṃmaheśvaram(1)

---

184.004cd

महादेवं फाल्गुने च तिलाशी(2) समुपोषितः /अप्_184.004अब्/चैत्रे स्थाणुं यवाशी च वैशाखे ऽथ शिवं यजेत्

mahādevaṃ phālgune ca tilāśī(2) samupoṣitaḥ /ap_184.004ab/caitre sthāṇuṃ yavāśī ca vaiśākhe 'tha śivaṃ yajet

---

184.005cd

कुशोदशी पशुपतिं ज्यैष्ठे शृङ्गोदकाशनः /अप्_184.005अब्/आषाढे गोमयाश्युग्रं श्रावणे सर्वमर्कभुक्

kuśodaśī paśupatiṃ jyaiṣṭhe śṛṅgodakāśanaḥ /ap_184.005ab/āṣāḍhe gomayāśyugraṃ śrāvaṇe sarvamarkabhuk

---

184.006cd

त्र्यम्बकं च भाद्रपदे बिल्वपत्राशनो निशि /अप्_184.006अब्/तण्डुलाशी चाश्वयुजे ईशं रुदन्तु कार्त्तिके

tryambakaṃ ca bhādrapade bilvapatrāśano niśi /ap_184.006ab/taṇḍulāśī cāśvayuje īśaṃ rudantu kārttike

---

184.007cd

दध्याशी होमकारी स्याद्वर्षान्ते मण्डले यजेत्(3) /अप्_184.007अब्/गोवस्त्रहेम गुरवे दद्याद्विप्रेभ्य ईदृशं

dadhyāśī homakārī syādvarṣānte maṇḍale yajet(3) /ap_184.007ab/govastrahema gurave dadyādviprebhya īdṛśaṃ

---

184.008cd

प्रार्थयित्वा द्विजान् भोज्य(4) भुक्तिमुक्तिमवाप्नुयात् /अप्_184.008अब्/ :न् 1 माघे क्षीरी महेश्वरमिति घ.. , छ.. , ञ.. च 2 तिलादीति ज.. 3 वर्षे वर्षे तु मण्डले इति ञ.. 4 द्विजान् तोष्य इति ज.. :प् 211 नक्ताशी त्वष्टमीषु स्याद् वत्सरान्ते च धेनुदः

prārthayitvā dvijān bhojya(4) bhuktimuktimavāpnuyāt /ap_184.008ab/ :n 1 māghe kṣīrī maheśvaramiti gha.. , cha.. , ña.. ca 2 tilādīti ja.. 3 varṣe varṣe tu maṇḍale iti ña.. 4 dvijān toṣya iti ja.. :p 211 naktāśī tvaṣṭamīṣu syād vatsarānte ca dhenudaḥ

---

184.009cd

पौरन्दरं पदं याति स्वर्गतिव्रतमुच्यते(1) /अप्_184.009अब्/अष्टमी बुधवारेण पक्षयोरुभयोर्यदा

paurandaraṃ padaṃ yāti svargativratamucyate(1) /ap_184.009ab/aṣṭamī budhavāreṇa pakṣayorubhayoryadā

---

184.010cd

तदा व्रतं प्रकुर्वीत अथवा सगुडाशिता /अप्_184.010अब्/तस्यां नियमकर्तारो न स्युः खण्डितसम्पदः

tadā vrataṃ prakurvīta athavā saguḍāśitā /ap_184.010ab/tasyāṃ niyamakartāro na syuḥ khaṇḍitasampadaḥ

---

184.011cd

तण्डुलस्याष्टमुष्टीनां वर्जयित्वाङ्गुलीद्वयं /अप्_184.011अब्/भक्तं कृत्वा चाम्रपुटे सकुशे सकुलाम्बिकां

taṇḍulasyāṣṭamuṣṭīnāṃ varjayitvāṅgulīdvayaṃ /ap_184.011ab/bhaktaṃ kṛtvā cāmrapuṭe sakuśe sakulāmbikāṃ

---

184.012cd

सात्त्विकं पूजयित्वाङ्गं भुञ्जीत च कथाश्रवात् /अप्_184.012अब्/शक्तितो दक्षिणान्दद्यात् कर्कटीन्तण्डुलान्वितां(2)

sāttvikaṃ pūjayitvāṅgaṃ bhuñjīta ca kathāśravāt /ap_184.012ab/śaktito dakṣiṇāndadyāt karkaṭīntaṇḍulānvitāṃ(2)

---

184.013cd

धीरो द्विजो ऽस्य(3) भार्यास्ति रम्भा पुत्रस्तु कैशिकः /अप्_184.013अब्/दुहिता विजया तस्य धीरस्य धनदो वृषः(4)

dhīro dvijo 'sya(3) bhāryāsti rambhā putrastu kaiśikaḥ /ap_184.013ab/duhitā vijayā tasya dhīrasya dhanado vṛṣaḥ(4)

---

184.014cd

कौशिकस्तं गृहीत्वा तु गोपालैश्चारयन् वृषं /अप्_184.014अब्/गङ्गायां स्नानकृत्ये ऽथ(5) नीतश् चौरैर् वृषस्तदा

kauśikastaṃ gṛhītvā tu gopālaiścārayan vṛṣaṃ /ap_184.014ab/gaṅgāyāṃ snānakṛtye 'tha(5) nītaś caurair vṛṣastadā

---

184.015cd

स्नात्वा वृषमपश्यन् स वृषं मार्गितुमागतः /अप्_184.015अब्/विजयाभगिनीयुक्तो ददर्श स सरोवरे

snātvā vṛṣamapaśyan sa vṛṣaṃ mārgitumāgataḥ /ap_184.015ab/vijayābhaginīyukto dadarśa sa sarovare

---

184.016cd

दिव्यस्त्रीयोषितां वृन्दमव्रवीद्देहि भोजनं /अप्_184.016अब्/स्त्रीवृन्दमूचे व्रतकृद् भुङ्क्ष्व त्वमतिथिर्यतः

divyastrīyoṣitāṃ vṛndamavravīddehi bhojanaṃ /ap_184.016ab/strīvṛndamūce vratakṛd bhuṅkṣva tvamatithiryataḥ

---

184.017cd

व्रतं कृत्वा स बुभुजे प्राप्तवान् वनपालकं /अप्_184.017अब्/ :न् 1 सुगतिव्रतमुच्यते इति ख.. , घ.. , छ.. , ज.. , ञ.. , ट.. च /सुशान्तिव्रतमुच्यते इति ज.. 2 कर्करीन्तण्डुलान्वितामिति ख.. , घ.. , ङ.. च /गर्गरीन्तण्डुलान्वितामिति झ.. 3 वीरो द्विजो ऽस्येति ग.. , घ.. , ङ.. , ज.. , ञ.. च 4 वीरस्य धनपो वृष इति ख.. , छ.. , ट.. च ।
वीरस्य धनदो वृष इति घ.. , ङ.. , ज.. , ञ.. च 5 स्नानकृत्येषु इति ट.. :प् 212 गतो धीरः(1) सवृषभो विजयासहितस्तदा

vrataṃ kṛtvā sa bubhuje prāptavān vanapālakaṃ /ap_184.017ab/ :n 1 sugativratamucyate iti kha.. , gha.. , cha.. , ja.. , ña.. , ṭa.. ca /suśāntivratamucyate iti ja.. 2 karkarīntaṇḍulānvitāmiti kha.. , gha.. , ṅa.. ca /gargarīntaṇḍulānvitāmiti jha.. 3 vīro dvijo 'syeti ga.. , gha.. , ṅa.. , ja.. , ña.. ca 4 vīrasya dhanapo vṛṣa iti kha.. , cha.. , ṭa.. ca |
vīrasya dhanado vṛṣa iti gha.. , ṅa.. , ja.. , ña.. ca 5 snānakṛtyeṣu iti ṭa.. :p 212 gato dhīraḥ(1) savṛṣabho vijayāsahitastadā

---

184.018cd

धीरेण(2) विजया दत्ता यमायान्तरितः पिता /अप्_184.018अब्/व्रतभावात् कौशिको ऽपि ह्य् अयोध्यायां नृपो ऽभवत्

dhīreṇa(2) vijayā dattā yamāyāntaritaḥ pitā /ap_184.018ab/vratabhāvāt kauśiko 'pi hy ayodhyāyāṃ nṛpo 'bhavat

---

184.019cd

पित्रोस्तु नरके दृष्ट्वा विजयार्तिं यमे गता /अप्_184.019अब्/मृगयामागतं प्रोचे मुच्यते नरकात् कथं

pitrostu narake dṛṣṭvā vijayārtiṃ yame gatā /ap_184.019ab/mṛgayāmāgataṃ proce mucyate narakāt kathaṃ

---

184.020cd

व्रतद्वयाद्यमः प्रोचे प्राप्य तत् कैशिको ददौ /अप्_184.020अब्/बुधाष्टमीद्वयफलं स्वर्गतौ पितरौ ततः(3)

vratadvayādyamaḥ proce prāpya tat kaiśiko dadau /ap_184.020ab/budhāṣṭamīdvayaphalaṃ svargatau pitarau tataḥ(3)

---

184.021cd

विजया हर्षिता चक्रे व्रतं भुक्त्यादिसिद्धये /अप्_184.021अब्/अशोककलिकाश्चाष्तौ ये पिवन्ति पुनर्वसौ

vijayā harṣitā cakre vrataṃ bhuktyādisiddhaye /ap_184.021ab/aśokakalikāścāṣtau ye pivanti punarvasau

---

184.022cd

चैत्रे मासि सिताष्टम्यां न ते शोकमवाप्नुयुः /अप्_184.022अब्/त्वामशोकहराभीष्ट मधुमाससमुड्गव

caitre māsi sitāṣṭamyāṃ na te śokamavāpnuyuḥ /ap_184.022ab/tvāmaśokaharābhīṣṭa madhumāsasamuḍgava

---

184.023cd

पिवामि शोकसन्तप्तो मामशोकं सदा कुरु /अप्_184.023अब्/चैत्रादौ मातृपूजाकृदष्टम्यां जयते रिपून्

pivāmi śokasantapto māmaśokaṃ sadā kuru /ap_184.023ab/caitrādau mātṛpūjākṛdaṣṭamyāṃ jayate ripūn

185.001cd

:ए इत्य् आग्नेये महापुराणे अष्टमीव्रतानि नाम चतुरशीत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {185} :श् अथ पञ्चाशीत्यधिकशततमो ऽध्यायः नवमीव्रतानि ॥ अग्निर् उवाच नवमीव्रतकं वक्ष्ये भुक्तिमुक्त्यादिसिद्धिदं /अप्_185.001अब्/देवी पूज्याश्विने शुक्ले गौर्याख्यानवमीव्रतं

:e ity āgneye mahāpurāṇe aṣṭamīvratāni nāma caturaśītyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {185} :ś atha pañcāśītyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ navamīvratāni || agnir uvāca navamīvratakaṃ vakṣye bhuktimuktyādisiddhidaṃ /ap_185.001ab/devī pūjyāśvine śukle gauryākhyānavamīvrataṃ

---

185.002cd

:न् 1 गतो वीर इति ख.. , ग.. , घ.. , ङ.. , ज.. , ञ.. च 2 वीरेणेति ट.. 3 पितरौ तदेति ख.. :प् 213 पिष्टकाख्या तु नवमी पिष्टाशी देवपूजनात् /अप्_185.002अब्/अष्टम्यामाश्विने शुक्ते कन्यार्कमूलभे यदा

:n 1 gato vīra iti kha.. , ga.. , gha.. , ṅa.. , ja.. , ña.. ca 2 vīreṇeti ṭa.. 3 pitarau tadeti kha.. :p 213 piṣṭakākhyā tu navamī piṣṭāśī devapūjanāt /ap_185.002ab/aṣṭamyāmāśvine śukte kanyārkamūlabhe yadā

---

185.003cd

अघार्दना सर्वदा वै महती नवमी स्मृता /अप्_185.003अब्/दुर्गा तु नवगेहस्था एकागारस्थिताथवा

aghārdanā sarvadā vai mahatī navamī smṛtā /ap_185.003ab/durgā tu navagehasthā ekāgārasthitāthavā

---

185.004cd

पूजिताष्टादशभुजा शेषाः षोडशमत्कराः(1) /अप्_185.004अब्/शेषाः षोडशहस्ताः स्युरञ्जनं डमरुन्तथा

pūjitāṣṭādaśabhujā śeṣāḥ ṣoḍaśamatkarāḥ(1) /ap_185.004ab/śeṣāḥ ṣoḍaśahastāḥ syurañjanaṃ ḍamaruntathā

---

185.005cd

रुद्रचण्डा प्रचण्डा च चण्डोग्रा सण्डनायिका /अप्_185.005अब्/चण्डा चण्डवती पूज्या चण्डरूपातिचण्डिका

rudracaṇḍā pracaṇḍā ca caṇḍogrā saṇḍanāyikā /ap_185.005ab/caṇḍā caṇḍavatī pūjyā caṇḍarūpāticaṇḍikā

---

185.006cd

क्रमान्मध्ये चोग्रचण्डा दुर्गा महिषमर्दिनी(2) /अप्_185.006अब्/ओं दुर्गे दुर्गे रक्षणि स्वाहा दशाक्षारो मन्त्रः

kramānmadhye cogracaṇḍā durgā mahiṣamardinī(2) /ap_185.006ab/oṃ durge durge rakṣaṇi svāhā daśākṣāro mantraḥ

---

185.007cd

दीर्घाकारादिमन्त्रादिर् नवनेत्रो नमो ऽन्तिकः /अप्_185.007अब्/षड्भिः पदैर् नमःस्वधावषट्कारहृदादिकं

dīrghākārādimantrādir navanetro namo 'ntikaḥ /ap_185.007ab/ṣaḍbhiḥ padair namaḥsvadhāvaṣaṭkārahṛdādikaṃ

---

185.008cd

अङ्गुष्ठादिकनिष्ठान्तं न्यस्याङ्गानि जपेच्छिवां(3) /अप्_185.008अब्/एतञ्जपति(4) यो गुह्यं नासौ केनापि बाध्यते

aṅguṣṭhādikaniṣṭhāntaṃ nyasyāṅgāni japecchivāṃ(3) /ap_185.008ab/etañjapati(4) yo guhyaṃ nāsau kenāpi bādhyate

---

185.009cd

कपालं खेटकं घण्टां दर्पणन्तर्जनीन्धनुः /अप्_185.009अब्/ध्वजण्डमरुकं पाशं वामहस्तेषु विभ्रतीं

kapālaṃ kheṭakaṃ ghaṇṭāṃ darpaṇantarjanīndhanuḥ /ap_185.009ab/dhvajaṇḍamarukaṃ pāśaṃ vāmahasteṣu vibhratīṃ

---

185.010cd

शक्तिमुद्गरशूलानि वज्रं खड्गञ्च कुन्तकं /अप्_185.010अब्/शङ्खं चक्रं शलाकां च आयुधानि च पूजयेत्

śaktimudgaraśūlāni vajraṃ khaḍgañca kuntakaṃ /ap_185.010ab/śaṅkhaṃ cakraṃ śalākāṃ ca āyudhāni ca pūjayet

---

185.011cd

पशुञ्च काली कालीति जप्त्वा खड्गेन घातयेत् /अप्_185.011अब्/कालि कालि वज्रेश्वरि लौहदण्डायै नमः

paśuñca kālī kālīti japtvā khaḍgena ghātayet /ap_185.011ab/kāli kāli vajreśvari lauhadaṇḍāyai namaḥ

---

185.012cd

:न् 1 षोडशहस्तका इति ङ.. 2 क्रमात् मध्ये चोपचण्डां क्ट्त्वा महिषमर्दिनीमिति ग.. 3 दीर्घाकारादीत्यादिः, जपेच्छिवामित्यन्तः पाठः घ.. , ज.. , झ.. , ञ.. पुस्तके नास्ति 4 एवं जपतीति ज.. , झ.. च :प् 214 तदुत्थं रुधिरं मांसं पूतनायै च नैरृते /अप्_185.012अब्/वायव्यां पापराक्षस्यै चरक्यै नम ईश्वरे

:n 1 ṣoḍaśahastakā iti ṅa.. 2 kramāt madhye copacaṇḍāṃ kṭtvā mahiṣamardinīmiti ga.. 3 dīrghākārādītyādiḥ, japecchivāmityantaḥ pāṭhaḥ gha.. , ja.. , jha.. , ña.. pustake nāsti 4 evaṃ japatīti ja.. , jha.. ca :p 214 tadutthaṃ rudhiraṃ māṃsaṃ pūtanāyai ca nairṛte /ap_185.012ab/vāyavyāṃ pāparākṣasyai carakyai nama īśvare

---

185.013cd

विदारिकायै चाग्नेय्यां महाकौशिकमग्नये(1) /अप्_185.013अब्/तस्याग्रतो नृपः स्नायाच्छत्रुं पिष्टमयं हरेत्(2)

vidārikāyai cāgneyyāṃ mahākauśikamagnaye(1) /ap_185.013ab/tasyāgrato nṛpaḥ snāyācchatruṃ piṣṭamayaṃ haret(2)

---

185.014cd

दद्यात् स्कन्दविशाखाभ्यां ब्राह्माद्या निशि ता यजेत् /अप्_185.014अब्/जयन्ती मङ्गला काली भद्रकाली कपालिनी

dadyāt skandaviśākhābhyāṃ brāhmādyā niśi tā yajet /ap_185.014ab/jayantī maṅgalā kālī bhadrakālī kapālinī

---

185.015cd

दुर्गा शिवा क्षमा धात्री स्वाहा स्वधा नमो ऽस्तु ते /अप्_185.015अब्/देवीं पञ्चामृतैः स्नाप्य पूजयेच्चार्हणादिना

durgā śivā kṣamā dhātrī svāhā svadhā namo 'stu te /ap_185.015ab/devīṃ pañcāmṛtaiḥ snāpya pūjayeccārhaṇādinā

186.001cd

ध्वजादिरथयात्रादिबलिदानं वरादिकृत् /अप्_185.016अब्/ :ए इत्य् आग्नेये महापुराणे नवमीव्रतानि नाम पञ्चाशीत्यधिकशततमो ऽध्यायः ॥ % छप्तेर् {186} :श् अथ षडशीत्यधिकशततमो ऽध्यायः दशमीव्रतं अग्निर् उवाच दशमीव्रतकं वक्ष्ये धर्मकामादिदायकं /अप्_186.001अब्/दशम्यामेकभक्ताशी समाप्ते दशधेनुदः

dhvajādirathayātrādibalidānaṃ varādikṛt /ap_185.016ab/ :e ity āgneye mahāpurāṇe navamīvratāni nāma pañcāśītyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ || % chapter {186} :ś atha ṣaḍaśītyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ daśamīvrataṃ agnir uvāca daśamīvratakaṃ vakṣye dharmakāmādidāyakaṃ /ap_186.001ab/daśamyāmekabhaktāśī samāpte daśadhenudaḥ