Books / Brihat Samhita

100. 100. नक्षत्रजातकाध्यायः

100.1

प्रियभूषणः स्वरूपः सुभगो दक्षोऽश्विनीषु मतिमांश्च । कृतनिश्चयसत्यारुग्दक्षः सुखितश्च भरणीषु ।। १००.०१ ।।

priyabhūṣaṇaḥ svarūpaḥ subhago dakṣo'śvinīṣu matimāṃśca / kṛtaniścayasatyārugdakṣaḥ sukhitaśca bharaṇīṣu // 100.01 //

100.2

बहुभुक्परदाररतस्तेजस्वी कृत्तिकासु विख्यातः । रोहिण्यां सत्यशुचिः प्रियंवदः स्थिरः स्वरूपश्च ।। १००.०२ ।।

bahubhukparadāraratastejasvī kṛttikāsu vikhyātaḥ / rohiṇyāṃ satyaśuciḥ priyaṃvadaḥ sthiraḥ svarūpaśca // 100.02 //

100.3

चपलश्चतुरो भीरुः पटुरुत्साही धनी मृगे भोगी । शठगर्वितचण्डकृतघ्नहिंस्रपापश्च रौद्रऋक्षे ।। १००.०३ ।।

capalaścaturo bhīruḥ paṭurutsāhī dhanī mṛge bhogī / śaṭhagarvitacaṇḍakṛtaghnahiṃsrapāpaśca raudraṛkṣe // 100.03 //

100.4

दान्तः सुखी सुशीलो दुर्मेधा रोगभाक्पिपासुश्च । अल्पेन च सन्तुष्टः पुनर्वसौ जायते मनुजः ।। १००.०४ ।।

dāntaḥ sukhī suśīlo durmedhā rogabhākpipāsuśca / alpena ca santuṣṭaḥ punarvasau jāyate manujaḥ // 100.04 //

100.5

शान्तात्मा सुभगः पण्डितो धनी धर्मसंश्रितः पुष्ये । शठसर्वभक्षक्ष्यपापः कृतघ्नधूर्तश्च भौजङ्गे ।। १००.०५ ।।

śāntātmā subhagaḥ paṇḍito dhanī dharmasaṃśritaḥ puṣye / śaṭhasarvabhakṣakṣyapāpaḥ kṛtaghnadhūrtaśca bhaujaṅge // 100.05 //

100.6

बहुभृत्यधनी भोगी सुरपितृभक्तो महोद्यमः पित्र्ये । प्रियवाग्दाता द्युतिमानटनो नृपसेवको भाग्ये ।। १००.०६ ।।

bahubhṛtyadhanī bhogī surapitṛbhakto mahodyamaḥ pitrye / priyavāgdātā dyutimānaṭano nṛpasevako bhāgye // 100.06 //

100.7

सुभगो विद्याआप्तधनो भोगी सुखभाग्द्वितीयफल्गुन्याम् । उत्साही धृष्टः पानपोऽघृणी तस्करो हस्ते ।। १००.०७ ।।

subhago vidyāāptadhano bhogī sukhabhāgdvitīyaphalgunyām / utsāhī dhṛṣṭaḥ pānapo'ghṛṇī taskaro haste // 100.07 //

100.8

चित्राम्बरमाल्यधरः सुलोचनाङ्गश्च चित्रायाम् । दान्तो वणिक्तृषालुः प्रियवाग्धर्माश्रितः स्वातौ ।। १००.०८ ।।

citrāmbaramālyadharaḥ sulocanāṅgaśca citrāyām / dānto vaṇiktṛṣāluḥ priyavāgdharmāśritaḥ svātau // 100.08 //

100.9

ईर्षुर् लुब्धो द्युतिमान्वचनपटुः कलहकृद्विशाखासु ।। आढ्यो विदेशवासी क्षुधालुरटनोऽनुराधासु ।। १००.०९ ।।

īrṣur lubdho dyutimānvacanapaṭuḥ kalahakṛdviśākhāsu // āḍhyo videśavāsī kṣudhāluraṭano'nurādhāsu // 100.09 //

100.10

ज्येष्ठासु न बहुमित्रः सन्तुष्टो धर्मकृत्प्रचुरकोपः । मूले मानी धनवान्सुखी न हिंस्रः स्थिरो भोगी ।। १००.१० ।।

jyeṣṭhāsu na bahumitraḥ santuṣṭo dharmakṛtpracurakopaḥ / mūle mānī dhanavānsukhī na hiṃsraḥ sthiro bhogī // 100.10 //

100.11

इष्टानन्दकलत्रो वीरो दृढसौहृदश्च जलदेवे । वैश्वे विनीतधार्मिकबहुमित्रकृतज्ञसुभगश्च ।। १००.११ ।।

iṣṭānandakalatro vīro dṛḍhasauhṛdaśca jaladeve / vaiśve vinītadhārmikabahumitrakṛtajñasubhagaśca // 100.11 //

100.12

श्रीमान्श्रवणे श्रुतवानुदारदारो धनान्वितः ख्यातः । दाताआढ्यशूरगीतप्रियो धनिष्ठासु धनलुब्धः ।। १००.१२ ।।

śrīmānśravaṇe śrutavānudāradāro dhanānvitaḥ khyātaḥ / dātāāḍhyaśūragītapriyo dhaniṣṭhāsu dhanalubdhaḥ // 100.12 //

100.13

स्फुटवाग्व्यसनी रिपुहा साहसिकः शतभिषक्सु दुर्ग्राह्यः । भद्रपदासुउद्विग्नः स्त्रीजितधनपटुरदाता च ।। १००.१३ ।।

sphuṭavāgvyasanī ripuhā sāhasikaḥ śatabhiṣaksu durgrāhyaḥ / bhadrapadāsuudvignaḥ strījitadhanapaṭuradātā ca // 100.13 //

100.14

वक्ता सुखी प्रजावान्जितशत्रुर्धार्मिको द्वितीयासु ।। सम्पूर्णाङ्गः सुभगः शूरः शुचिरर्थवान्पौष्णे ।। १००.१४ ।।

vaktā sukhī prajāvānjitaśatrurdhārmiko dvitīyāsu // sampūrṇāṅgaḥ subhagaḥ śūraḥ śucirarthavānpauṣṇe // 100.14 //