Books / Brihat Samhita

11. 11. केतुचाराध्यायः

11.1

गार्गीयं शिखिचारं पाराशरं असितदेवलकृतं च । अन्यांश्च बहून्दृष्ट्वा क्रियतेऽयं अनाकुलश्चारः ।। ११.०१ ।।

gārgīyaṃ śikhicāraṃ pārāśaraṃ asitadevalakṛtaṃ ca / anyāṃśca bahūndṛṣṭvā kriyate'yaṃ anākulaścāraḥ // 11.01 //

11.2

दर्शनं अस्तमयो वा न गणितविधिनास्य शक्यते ज्ञातुम् । दिव्यान्तरिक्षभौमास्त्रिविधाः स्युः केतवो यस्मात् ।। ११.०२ ।।

darśanaṃ astamayo vā na gaṇitavidhināsya śakyate jñātum / divyāntarikṣabhaumāstrividhāḥ syuḥ ketavo yasmāt // 11.02 //

11.3

अहुताशेऽनलरूपं यस्मिंस्तत्केतुरूपं एवौक्तम् । खद्योतपिशाचालयमणिरत्नऽदीन्परित्यज्य ।। ११.०३ ।।

ahutāśe'nalarūpaṃ yasmiṃstatketurūpaṃ evauktam / khadyotapiśācālayamaṇiratna'dīnparityajya // 11.03 //

11.4

ध्वजशस्त्रभवनतरुतुरगकुञ्जरऽद्येष्वथान्तरिक्षास्ते । दिव्या नक्षत्रस्था भौमाः स्युरतोऽन्यथा शिखिनः ।। ११.०४ ।।

dhvajaśastrabhavanataruturagakuñjara'dyeṣvathāntarikṣāste / divyā nakṣatrasthā bhaumāḥ syurato'nyathā śikhinaḥ // 11.04 //

11.5

शतं एकाधिकं एके सहस्रं अपरे वदन्ति केतूनाम् । बहुरूपं एकं एव प्राह मुनिर्नारदः केतुम् ।। ११.०५ ।।

śataṃ ekādhikaṃ eke sahasraṃ apare vadanti ketūnām / bahurūpaṃ ekaṃ eva prāha munirnāradaḥ ketum // 11.05 //

11.6

यद्येको यदि बहवः किं अनेन फलं तु सर्वथा वाच्यम् । उदयास्तमयैः स्थानैः स्पर्शैराधूमनैर्वर्णैः । ११.०६ ।।

yadyeko yadi bahavaḥ kiṃ anena phalaṃ tu sarvathā vācyam / udayāstamayaiḥ sthānaiḥ sparśairādhūmanairvarṇaiḥ / 11.06 //

11.7

यावन्त्यहानि दृश्यो मासास्तावन्त एव फलपाकः । मासैरब्दांश्च वदेत्प्रथमात्पक्षत्रयात्परतः ।। ११.०७ ।।

yāvantyahāni dṛśyo māsāstāvanta eva phalapākaḥ / māsairabdāṃśca vadetprathamātpakṣatrayātparataḥ // 11.07 //

11.8

ह्रस्वस्तनुः प्रसन्नः स्निग्धस्त्वृजुरचिरसंस्थितः शुक्लः । उदितोऽथ वाभिवृष्टः सुभिक्षसौख्यावहः केतुः ।। ११.०८ ।।

hrasvastanuḥ prasannaḥ snigdhastvṛjuracirasaṃsthitaḥ śuklaḥ / udito'tha vābhivṛṣṭaḥ subhikṣasaukhyāvahaḥ ketuḥ // 11.08 //

11.9

उक्तविपरीतरूपो न शुभकरो धूमकेतुरुत्पन्नः । इन्द्रायुधानुकारी विशेषतो द्वित्रिचूलो वा ।। ११.०९ ।।

uktaviparītarūpo na śubhakaro dhūmaketurutpannaḥ / indrāyudhānukārī viśeṣato dvitricūlo vā // 11.09 //

11.10

हारमणिहेमरूपाः किरणऽख्याः पञ्चविंशतिः सशिखाः । प्रागपरदिशोर्दृश्या नृपतिविरोधावहा रविजाः ।। ११.१० ।।

hāramaṇihemarūpāḥ kiraṇa'khyāḥ pañcaviṃśatiḥ saśikhāḥ / prāgaparadiśordṛśyā nṛpativirodhāvahā ravijāḥ // 11.10 //

11.11

शुकदहनबन्धुजीवकलाक्षाक्षतजौपमा हुताशसुताः । आग्नेय्यां दृश्यन्ते तावन्तस्तेऽपि शिखिभयदाः ।। ११.११ ।।

śukadahanabandhujīvakalākṣākṣatajaupamā hutāśasutāḥ / āgneyyāṃ dṛśyante tāvantaste'pi śikhibhayadāḥ // 11.11 //

11.12

वक्रशिखा मृत्युसुता रूक्षाः कृष्णाश्च तेऽपि तावन्तः । दृश्यन्ते याम्यायां जनमरकऽवेदिनस्ते च ।। ११.१२ ।।

vakraśikhā mṛtyusutā rūkṣāḥ kṛṣṇāśca te'pi tāvantaḥ / dṛśyante yāmyāyāṃ janamaraka'vedinaste ca // 11.12 //

11.13

दर्पणवृत्तऽकारा विशिखाः किरणान्विता धरातनयाः । क्षुद्भयदा द्वाविंशतिरैशान्यां अम्बुतैलनिभाः ।। ११.१३ ।।

darpaṇavṛtta'kārā viśikhāḥ kiraṇānvitā dharātanayāḥ / kṣudbhayadā dvāviṃśatiraiśānyāṃ ambutailanibhāḥ // 11.13 //

11.14

शशिकिरणरजतहिमकुमुदकुन्दकुसुमौपमाः सुताः शशिनः । उत्तरतो दृश्यन्ते त्रयः सुभिक्षावहाः शिखिनः ।। ११.१४ ।।

śaśikiraṇarajatahimakumudakundakusumaupamāḥ sutāḥ śaśinaḥ / uttarato dṛśyante trayaḥ subhikṣāvahāḥ śikhinaḥ // 11.14 //

11.15

ब्रह्मसुत एक एव त्रिशिखो वर्णैस्त्रिभिर्युगान्तकरः । अनियतदिक्सम्प्रभवो विज्ञेयो ब्रह्मदण्डाख्यः ।। ११.१५ ।।

brahmasuta eka eva triśikho varṇaistribhiryugāntakaraḥ / aniyatadiksamprabhavo vijñeyo brahmadaṇḍākhyaḥ // 11.15 //

11.16

शतं अभिहितं एकसमेतं एतदेकेन विरहितान्यस्मात् । कथयिष्ये केतूनां शतानि नव लक्षणैः स्पष्टैः ।। ११.१६ ।।

śataṃ abhihitaṃ ekasametaṃ etadekena virahitānyasmāt / kathayiṣye ketūnāṃ śatāni nava lakṣaṇaiḥ spaṣṭaiḥ // 11.16 //

11.17

सौम्यैशान्योरुदयं शुक्रसुता यान्ति चतुरशीत्याख्याः । विपुलसिततारकास्ते स्निग्धाश्च भवन्ति तीव्रफलाः ।। ११.१७ ।।

saumyaiśānyorudayaṃ śukrasutā yānti caturaśītyākhyāḥ / vipulasitatārakāste snigdhāśca bhavanti tīvraphalāḥ // 11.17 //

11.18

स्निग्धाः प्रभासमेता द्विशिखाः षष्टिः शनैश्चराङ्गरुहाः । अतिकष्टफला दृश्याः सर्वत्रैते कनकसंज्ञाः ।। ११.१८ ।।

snigdhāḥ prabhāsametā dviśikhāḥ ṣaṣṭiḥ śanaiścarāṅgaruhāḥ / atikaṣṭaphalā dṛśyāḥ sarvatraite kanakasaṃjñāḥ // 11.18 //

11.19

विकचा नाम गुरुसुताः सितएकताराः शिखापरित्यक्ताः । षष्टिः पञ्चभिरधिका स्निग्धा याम्याश्रिताः पापाः ।। ११.१९ ।।

vikacā nāma gurusutāḥ sitaekatārāḥ śikhāparityaktāḥ / ṣaṣṭiḥ pañcabhiradhikā snigdhā yāmyāśritāḥ pāpāḥ // 11.19 //

11.20

नातिव्यक्ताः सूक्ष्मा दीर्घाः शुक्ला यथाइष्टदिक्प्रभवाः । बुधजास्तस्करसंज्ञाः पापफलास्त्वेकपञ्चाशत् ।। ११.२० ।।

nātivyaktāḥ sūkṣmā dīrghāḥ śuklā yathāiṣṭadikprabhavāḥ / budhajāstaskarasaṃjñāḥ pāpaphalāstvekapañcāśat // 11.20 //

11.21

क्षतजानलानुरूपास्त्रिचूलताराः कुजात्मजाः षष्टिः । नाम्ना च कौङ्कुमास्ते सौम्याशासंस्थिताः पापाः ।। ११.२१ ।।

kṣatajānalānurūpāstricūlatārāḥ kujātmajāḥ ṣaṣṭiḥ / nāmnā ca kauṅkumāste saumyāśāsaṃsthitāḥ pāpāḥ // 11.21 //

11.22

त्रिंशत्यधिका राहोस्ते तामसकीलका इति ख्याताः । रविशशिगा दृश्यन्ते तेषां फलं अर्कचारोक्तम् ।। ११.२२ ।।

triṃśatyadhikā rāhoste tāmasakīlakā iti khyātāḥ / raviśaśigā dṛśyante teṣāṃ phalaṃ arkacāroktam // 11.22 //

11.23

विंशत्यधिकं अन्यत्शतं अग्नेर्विश्वरूपसंज्ञानाम् । तीव्रानलभयदानां ज्वालामालाकुलतनूनाम् ।। ११.२३ ।।

viṃśatyadhikaṃ anyatśataṃ agnerviśvarūpasaṃjñānām / tīvrānalabhayadānāṃ jvālāmālākulatanūnām // 11.23 //

11.24

श्यामारुणा विताराश्चामररूपा विकीर्णदीधितयः । अरुणाख्या वायोः सप्तसप्ततिः पापदाः परुषाः ।। ११.२४ ।।

śyāmāruṇā vitārāścāmararūpā vikīrṇadīdhitayaḥ / aruṇākhyā vāyoḥ saptasaptatiḥ pāpadāḥ paruṣāḥ // 11.24 //

11.25

तारापुञ्जनिकाशा गणका नाम प्रजापतेरष्टौ । द्वे च शते चतुरधिके चतुरस्रा ब्रह्मसन्तानाः ।। ११.२५ ।।

tārāpuñjanikāśā gaṇakā nāma prajāpateraṣṭau / dve ca śate caturadhike caturasrā brahmasantānāḥ // 11.25 //

11.26

कङ्का नाम वरुणजा द्वात्रिंशद्वंशगुल्मसंस्थानाः । शशिवत्प्रभासमेतास्तीव्रफलाः केतवः प्रोक्ताः ।। ११.२६ ।।

kaṅkā nāma varuṇajā dvātriṃśadvaṃśagulmasaṃsthānāḥ / śaśivatprabhāsametāstīvraphalāḥ ketavaḥ proktāḥ // 11.26 //

11.27

षण्णवतिः कालसुताः कबन्धसंज्ञाः कबन्धसंस्थानाः । पुण्ड्रअभयप्रदाः स्युर्विरूपताराश्च ते शिखिनः ।। ११.२७ ।।

ṣaṇṇavatiḥ kālasutāḥ kabandhasaṃjñāḥ kabandhasaṃsthānāḥ / puṇḍraabhayapradāḥ syurvirūpatārāśca te śikhinaḥ // 11.27 //

11.28

शुक्लविपुलएकतारा नव विदिशां केतवः समुत्पन्नाः । एवं केतुसहस्रं विशेषं एषां अतो वक्ष्ये ।। ११.२८ ।।

śuklavipulaekatārā nava vidiśāṃ ketavaḥ samutpannāḥ / evaṃ ketusahasraṃ viśeṣaṃ eṣāṃ ato vakṣye // 11.28 //

11.29

उदगायतो महान्स्निग्धमूर्तिरपरोदयी वसाकेतुः । सद्यः करोति मरकं सुभिक्षं अप्युत्तमं कुरुते ।। ११.२९ ।।

udagāyato mahānsnigdhamūrtiraparodayī vasāketuḥ / sadyaḥ karoti marakaṃ subhikṣaṃ apyuttamaṃ kurute // 11.29 //

11.30

तल्लक्षणोऽस्थिकेतुः स तु रूक्षः क्षुद्भयऽवहः प्रोक्तः । स्निग्धस्तादृक्प्राच्यां शस्त्राख्यो डमरमरकाय ।। ११.३० ।।

tallakṣaṇo'sthiketuḥ sa tu rūkṣaḥ kṣudbhaya'vahaḥ proktaḥ / snigdhastādṛkprācyāṃ śastrākhyo ḍamaramarakāya // 11.30 //

11.31

दृश्योऽमावास्यायां कपालकेतुः सधूम्ररश्मिशिखः । प्राङ्नभसोऽर्धविचारी क्षुत्मरकावृष्टिरोगकरः ।। ११.३१ ।।

dṛśyo'māvāsyāyāṃ kapālaketuḥ sadhūmraraśmiśikhaḥ / prāṅnabhaso'rdhavicārī kṣutmarakāvṛṣṭirogakaraḥ // 11.31 //

11.32

प्राग्वैश्वानरमार्गे शूलाग्रः श्यावरूक्षताम्रार्चिः । नभसस्त्रिभागगामी रौद्र इति कपालतुल्यफलः ।। ११.३२ ।।

prāgvaiśvānaramārge śūlāgraḥ śyāvarūkṣatāmrārciḥ / nabhasastribhāgagāmī raudra iti kapālatulyaphalaḥ // 11.32 //

11.33

अपरस्यां चलकेतुः शिखया याम्याग्रयाङ्गुलौच्छ्रितया । गच्छेद्यथा यथोदक्तथा तथा दैर्घ्यं आयाति ।। ११.३३ ।।

aparasyāṃ calaketuḥ śikhayā yāmyāgrayāṅgulaucchritayā / gacchedyathā yathodaktathā tathā dairghyaṃ āyāti // 11.33 //

11.34

सप्तमुनीन्संस्पृश्य ध्रुवं अभिजितं एव च प्रतिनिवृत्तः । नभसोऽर्धमात्रं इत्वा याम्येनास्तं समुपयाति ।। ११.३४ ।।

saptamunīnsaṃspṛśya dhruvaṃ abhijitaṃ eva ca pratinivṛttaḥ / nabhaso'rdhamātraṃ itvā yāmyenāstaṃ samupayāti // 11.34 //

11.35

हन्यात्प्रयागकूलाद्यावदवन्तीं च पुष्करारण्यम् । उदगपि च देविकां अपि भूयिष्ठं मध्यदेशाख्यम् ।। ११.३५ ।।

hanyātprayāgakūlādyāvadavantīṃ ca puṣkarāraṇyam / udagapi ca devikāṃ api bhūyiṣṭhaṃ madhyadeśākhyam // 11.35 //

11.36

अन्यानपि स देशान्क्व चित्क्व चिद्धन्ति रोगदुर्भिक्षैः । दश मासान्फलपाकोऽस्य कैश्चिदष्टादश प्रोक्तः ।। ११.३६ ।।

anyānapi sa deśānkva citkva ciddhanti rogadurbhikṣaiḥ / daśa māsānphalapāko'sya kaiścidaṣṭādaśa proktaḥ // 11.36 //

11.37

प्रागर्धरात्रदृश्यो याम्याग्रः श्वेतकेतुरन्यश्च । क इति युगाकृतिरपरे युगपत्तौ सप्तदिनदृश्यौ ।। ११.३७ ।।

prāgardharātradṛśyo yāmyāgraḥ śvetaketuranyaśca / ka iti yugākṛtirapare yugapattau saptadinadṛśyau // 11.37 //

11.38

स्निग्धौ सुभिक्षशिवदावथाधिकं दृश्यते कनामा यः । दश वर्षाण्युपतापं जनयति शस्त्रप्रकोपकृतम् ।। ११.३८ ।।

snigdhau subhikṣaśivadāvathādhikaṃ dṛśyate kanāmā yaḥ / daśa varṣāṇyupatāpaṃ janayati śastraprakopakṛtam // 11.38 //

11.39

श्वेत इति जटाकारो रूक्षः श्यावो वियत्त्रिभागगतः । विनिवर्ततेऽपसव्यं त्रिभागशेषाः प्रजाः कुरुते ।। ११.३९ ।।

śveta iti jaṭākāro rūkṣaḥ śyāvo viyattribhāgagataḥ / vinivartate'pasavyaṃ tribhāgaśeṣāḥ prajāḥ kurute // 11.39 //

11.40

आधूम्रया तु शिखया दर्शनं आयाति कृत्तिकासंस्थः । ज्ञेयः स रश्मिकेतुः श्वेतसमानं फलं धत्ते ।। ११.४० ।।

ādhūmrayā tu śikhayā darśanaṃ āyāti kṛttikāsaṃsthaḥ / jñeyaḥ sa raśmiketuḥ śvetasamānaṃ phalaṃ dhatte // 11.40 //

11.41

ध्रुवकेतुरनियतगतिप्रमाणवर्णऽकृतिर्भवति विष्वक् । दिव्यान्तरिक्षभौमो भवत्ययं स्निग्ध इष्टफलः ।। ११.४१ ।।

dhruvaketuraniyatagatipramāṇavarṇa'kṛtirbhavati viṣvak / divyāntarikṣabhaumo bhavatyayaṃ snigdha iṣṭaphalaḥ // 11.41 //

11.42

सेनाङ्गेषु नृपाणां गृहतरुशैलेषु चापि देशानाम् । गृहिणां उपस्करेषु च विनाशिनां दर्शनं याति ।। ११.४२ ।।

senāṅgeṣu nṛpāṇāṃ gṛhataruśaileṣu cāpi deśānām / gṛhiṇāṃ upaskareṣu ca vināśināṃ darśanaṃ yāti // 11.42 //

11.43

कुमुद इति कुमुदकान्तिर्वारुण्यां प्राक्शिखो निशां एकाम् । दृष्टः सुभिक्षं अतुलं दश किल वर्षाणि स करोति ।। ११.४३ ।।

kumuda iti kumudakāntirvāruṇyāṃ prākśikho niśāṃ ekām / dṛṣṭaḥ subhikṣaṃ atulaṃ daśa kila varṣāṇi sa karoti // 11.43 //

11.44

सकृदेकयामदृश्यः सुसूक्ष्मतारोऽपरेण मणिकेतुः । ऋज्वी शिखास्य शुक्ला स्तनोद्गता क्षीरधारेव ।। ११.४४ ।।

sakṛdekayāmadṛśyaḥ susūkṣmatāro'pareṇa maṇiketuḥ / ṛjvī śikhāsya śuklā stanodgatā kṣīradhāreva // 11.44 //

11.45

उदयन्नेव सुभिक्षं चतुरो मासान्करोत्यसौ सार्धान् । प्रादुर्भावं प्रायः करोति च क्षुद्रजन्तूनाम् ।। ११.४५ ।।

udayanneva subhikṣaṃ caturo māsānkarotyasau sārdhān / prādurbhāvaṃ prāyaḥ karoti ca kṣudrajantūnām // 11.45 //

11.46

जलकेतुरपि च पश्चात्स्निग्धः शिखयापरेण चौन्नतया । नव मासान्स सुभिक्षं करोति शान्तिं च लोकस्य ।। ११.४६ ।।

jalaketurapi ca paścātsnigdhaḥ śikhayāpareṇa caunnatayā / nava māsānsa subhikṣaṃ karoti śāntiṃ ca lokasya // 11.46 //

11.47

भवकेतुरेकरात्रं दृश्यः प्राक्सूक्ष्मतारकः स्निग्धः । हरिलाङ्गूलौपमया प्रदक्षिणावर्तया शिखया ।। ११.४७ ।।

bhavaketurekarātraṃ dṛśyaḥ prāksūkṣmatārakaḥ snigdhaḥ / harilāṅgūlaupamayā pradakṣiṇāvartayā śikhayā // 11.47 //

11.48

यावत एव मुहूर्तान्दर्शनं आयाति निर्दिशेत्मासान् । तावदतुलं सुभिक्षं रूक्षे प्राणान्तिकान्रोगान् ।। ११.४८ ।।

yāvata eva muhūrtāndarśanaṃ āyāti nirdiśetmāsān / tāvadatulaṃ subhikṣaṃ rūkṣe prāṇāntikānrogān // 11.48 //

11.49

अपरेण पद्मकेतुर्मृणालगौरो भवेन्निशां एकाम् । सप्त करोति सुभिक्षं वर्षाण्यतिहर्षयुक्तानि ।। ११.४९ ।।

apareṇa padmaketurmṛṇālagauro bhavenniśāṃ ekām / sapta karoti subhikṣaṃ varṣāṇyatiharṣayuktāni // 11.49 //

11.50

आवर्त इति निशार्धे सव्यशिखोऽरुणनिभोऽपरे स्निग्धः । यावत्क्षणान्स दृश्यस्तावन्मासान्सुभिक्षकरः ।। ११.५० ।।

āvarta iti niśārdhe savyaśikho'ruṇanibho'pare snigdhaḥ / yāvatkṣaṇānsa dṛśyastāvanmāsānsubhikṣakaraḥ // 11.50 //

11.51

पश्चात्सन्ध्याकाले संवर्तो नाम धूम्रताम्रशिखः । आक्रम्य वियत्त्र्यंशं शूलाग्रावस्थितो रौद्रः ।। ११.५१ ।।

paścātsandhyākāle saṃvarto nāma dhūmratāmraśikhaḥ / ākramya viyattryaṃśaṃ śūlāgrāvasthito raudraḥ // 11.51 //

11.52

यावत एव मुहूर्तान्दृश्यो वर्षाणि हन्ति तावन्ति । भूपान्शस्त्रनिपातैरुदयऋक्षं चापि पीडयति ।। ११.५२ ।।

yāvata eva muhūrtāndṛśyo varṣāṇi hanti tāvanti / bhūpānśastranipātairudayaṛkṣaṃ cāpi pīḍayati // 11.52 //

11.53

ये शस्तास्तान्हित्वा केतुभिर्आधूपितेऽथ वा स्पृष्टे । नक्षत्रे भवति वधो येषां राज्ञां प्रवक्ष्ये तान् ।। ११.५३ ।।

ye śastāstānhitvā ketubhirādhūpite'tha vā spṛṣṭe / nakṣatre bhavati vadho yeṣāṃ rājñāṃ pravakṣye tān // 11.53 //

11.54

अश्विन्यां अश्मकपं भरणीषु किरातपार्थिवं हन्यात् । बहुलासु कलिङ्गेशं रोहिण्यां शूरसेनपतिम् ।। ११.५४ ।।

aśvinyāṃ aśmakapaṃ bharaṇīṣu kirātapārthivaṃ hanyāt / bahulāsu kaliṅgeśaṃ rohiṇyāṃ śūrasenapatim // 11.54 //

11.55

औशीनरं अपि सौम्ये जलजाजीवाधिपं तथार्द्रासु । आदित्येऽश्मकनाथान् पुष्ये मघधाधिपं हन्ति ।। ११.५५ ।।

auśīnaraṃ api saumye jalajājīvādhipaṃ tathārdrāsu / āditye'śmakanāthān puṣye maghadhādhipaṃ hanti // 11.55 //

11.56

असिकेशं भौजङ्गे पित्र्येऽङ्गं पाण्ड्यनाथं अपि भाग्ये । औज्जयिनिकम् आर्यम्णे सावित्रे दण्डकाधिपतिम् ।। ११.५६ ।।

asikeśaṃ bhaujaṅge pitrye'ṅgaṃ pāṇḍyanāthaṃ api bhāgye / aujjayinikam āryamṇe sāvitre daṇḍakādhipatim // 11.56 //

11.57

चित्रासु कुरुक्षेत्राधिपस्य मरणं समादिशेत्तज्ज्ञः । काश्मीरककाम्बोजौ नृपती प्राभञ्जने न स्तः ।। ११.५७ ।।

citrāsu kurukṣetrādhipasya maraṇaṃ samādiśettajjñaḥ / kāśmīrakakāmbojau nṛpatī prābhañjane na staḥ // 11.57 //

11.58

इक्ष्वाकुरलकनाथश् च हन्यते यदि भवेद्विशाखासु । मैत्रे पुण्ड्राधिपतिर्ज्येष्ठासु च सार्वभौमवधः ।। ११.५८ ।।

ikṣvākuralakanāthaś ca hanyate yadi bhavedviśākhāsu / maitre puṇḍrādhipatirjyeṣṭhāsu ca sārvabhaumavadhaḥ // 11.58 //

11.59

मूलेऽन्ध्रमद्रकपती जलदेवे काशिपो मरणं एति । यौधेयकार्जुनायनशिविचैद्यान्वैश्वदेवे च ।। ११.५९ ।।

mūle'ndhramadrakapatī jaladeve kāśipo maraṇaṃ eti / yaudheyakārjunāyanaśivicaidyānvaiśvadeve ca // 11.59 //

11.60

हन्यात्कैकयनाथं पाञ्चनदं सिंहलाधिपं वाङ्गम् । नैमिषनृपं किरातं श्रवणादिषु षट्स्विमान्क्रमशः ।। ११.६० ।।

hanyātkaikayanāthaṃ pāñcanadaṃ siṃhalādhipaṃ vāṅgam / naimiṣanṛpaṃ kirātaṃ śravaṇādiṣu ṣaṭsvimānkramaśaḥ // 11.60 //

11.61

उल्काभिताडितशिखः शिखी शिवः शिवतरोऽतिदृष्टो यः । अशुभः स एव चोलावगाणसितहूणचीनानाम् ।। ११.६१ ।।

ulkābhitāḍitaśikhaḥ śikhī śivaḥ śivataro'tidṛṣṭo yaḥ / aśubhaḥ sa eva colāvagāṇasitahūṇacīnānām // 11.61 //

11.62

नम्रा यतः शिखिशिखाभिसृता यतो वा ऋक्षं च यत्स्पृशति तत्कथितांश्च देशान् । दिव्यप्रभावनिहतान्स यथा गरुत्मान् भुङ्क्ते गतो नरपतिः परभोगिभोगान् ।। ११.६२ ।।

namrā yataḥ śikhiśikhābhisṛtā yato vā ṛkṣaṃ ca yatspṛśati tatkathitāṃśca deśān / divyaprabhāvanihatānsa yathā garutmān bhuṅkte gato narapatiḥ parabhogibhogān // 11.62 //