Books / Brihat Samhita

23. 23. प्रवर्षणाध्यायः

23.1

ज्यैष्ठ्यां समतीतायां पूर्वाषाढादिसम्प्रवृष्टेन । शुभं अशुभं वा वाच्यं परिमाणं चाम्भसस्तज्ज्ञैः ।। २३.०१ ।।

jyaiṣṭhyāṃ samatītāyāṃ pūrvāṣāḍhādisampravṛṣṭena / śubhaṃ aśubhaṃ vā vācyaṃ parimāṇaṃ cāmbhasastajjñaiḥ // 23.01 //

23.2

हस्तविशालं कुण्डकं अधिकृत्याम्बुप्रमाणनिर्देशः । पञ्चाशत्पलं आढकं अनेन मिनुयाज्जलं पतितम् ।। २३.०२ ।।

hastaviśālaṃ kuṇḍakaṃ adhikṛtyāmbupramāṇanirdeśaḥ / pañcāśatpalaṃ āḍhakaṃ anena minuyājjalaṃ patitam // 23.02 //

23.3

येन धरित्री मुद्रा जनिता वा बिन्दवस्तृणाआग्रेषु । वृष्टेन तेन वाच्यं परिमाणं वारिणः प्रथमम् ।। २३.०३ ।।

yena dharitrī mudrā janitā vā bindavastṛṇāāgreṣu / vṛṣṭena tena vācyaṃ parimāṇaṃ vāriṇaḥ prathamam // 23.03 //

23.4

के चिद्यथाभिवृष्टं दशयोजनमण्डलं वदन्त्यन्ये । गर्गवसिष्ठपराशरमतं एतद्द्वादशान्न परम् ।। २३.०४ ।।

ke cidyathābhivṛṣṭaṃ daśayojanamaṇḍalaṃ vadantyanye / gargavasiṣṭhaparāśaramataṃ etaddvādaśānna param // 23.04 //

23.5

येषु च भेष्वभिवृष्टं भूयस्तेष्वेव वर्षति प्रायः । यदि नऽप्यऽदिषु वृष्टं सर्वेषु तदा त्वनावृष्टिः ।। २३.०५ ।।

yeṣu ca bheṣvabhivṛṣṭaṃ bhūyasteṣveva varṣati prāyaḥ / yadi na'pya'diṣu vṛṣṭaṃ sarveṣu tadā tvanāvṛṣṭiḥ // 23.05 //

23.6

हस्तऽप्यसौम्यचित्रापौष्णधनिष्ठासु षोडश द्रोणाः । शतभिषगैन्द्रस्वातिषु चत्वारः कृत्तिकासु दश ।। २३.०६ ।।

hasta'pyasaumyacitrāpauṣṇadhaniṣṭhāsu ṣoḍaśa droṇāḥ / śatabhiṣagaindrasvātiṣu catvāraḥ kṛttikāsu daśa // 23.06 //

23.7

श्रवणे मघानुराधाभरणीमूलेषु दश चतुर्युक्ताः । फल्गुन्यां पञ्चकृतिः पुनर्वसौ विंशतिर्द्रोणाः ।। २३.०७ ।।

śravaṇe maghānurādhābharaṇīmūleṣu daśa caturyuktāḥ / phalgunyāṃ pañcakṛtiḥ punarvasau viṃśatirdroṇāḥ // 23.07 //

23.8

ऐन्द्राग्न्याख्ये वैश्वे च विंशतिः सार्पभे दश त्र्यधिकाः । आहिर्बुध्न्यऽर्यम्णप्राजापत्येषु पञ्चकृतिः । २३.०८ ।।

aindrāgnyākhye vaiśve ca viṃśatiḥ sārpabhe daśa tryadhikāḥ / āhirbudhnya'ryamṇaprājāpatyeṣu pañcakṛtiḥ / 23.08 //

23.9

पञ्चदशऽजे पुष्ये च कीर्तिता वाजिभे दश द्वौ च । रौद्रेऽष्टादश कथिता द्रोणा निरुपद्रवेष्व्एते ।। २३.०९ ।।

pañcadaśa'je puṣye ca kīrtitā vājibhe daśa dvau ca / raudre'ṣṭādaśa kathitā droṇā nirupadraveṣvete // 23.09 //

23.10

रविरविसुतकेतुपीडिते भे क्षितितनयत्रिविधाद्भुतऽहते च । भवति च न शिवं न चापि वृष्टिः शुभसहिते निरुपद्रवे शिवं च ।। २३.१० ।।

raviravisutaketupīḍite bhe kṣititanayatrividhādbhuta'hate ca / bhavati ca na śivaṃ na cāpi vṛṣṭiḥ śubhasahite nirupadrave śivaṃ ca // 23.10 //