34. 34. परिवेषलक्षणाध्यायः

सम्मूर्च्छिता रवीन्द्वोः किरणाः पवनेन मण्डलीभूताः । नानावर्णऽकृतयस्तन्वभ्रे व्योम्नि परिवेषाः ।। ३४.०१ ।।

sammūrcchitā ravīndvoḥ kiraṇāḥ pavanena maṇḍalībhūtāḥ / nānāvarṇa'kṛtayastanvabhre vyomni pariveṣāḥ // 34.01 //

ते रक्तनीलपाण्डुरकापोताभ्राभशबलहरितशुक्लाः । इन्द्रयमवरुणनिरृतिश्वसनईशपितामहअम्बुकृताः ।। ३४.०२ ।।

te raktanīlapāṇḍurakāpotābhrābhaśabalaharitaśuklāḥ / indrayamavaruṇanirṛtiśvasanaīśapitāmahaambukṛtāḥ // 34.02 //

धनदः करोति मेचकं अन्योन्यगुणऽश्रयेण चाप्यन्ये । प्रविलीयते मुहुर्मुहुरल्पफलः सोऽपि वायुकृतः ।। ३४.०३ ।।

dhanadaḥ karoti mecakaṃ anyonyaguṇa'śrayeṇa cāpyanye / pravilīyate muhurmuhuralpaphalaḥ so'pi vāyukṛtaḥ // 34.03 //

चाषशिखिरजततैलक्षीरजलाभः स्वकालसम्भूतः । अविकलवृत्तः स्निग्धः परिवेषः शिवसुभिक्षकरः ।। ३४.०४ ।।

cāṣaśikhirajatatailakṣīrajalābhaḥ svakālasambhūtaḥ / avikalavṛttaḥ snigdhaḥ pariveṣaḥ śivasubhikṣakaraḥ // 34.04 //

सकलगगनानुचारी नैकाभः क्षतजसन्निभो रूक्षः । असकलशकटशरासनशृङ्गाटकवत्स्थितः पापः ।। ३४.०५ ।।

sakalagaganānucārī naikābhaḥ kṣatajasannibho rūkṣaḥ / asakalaśakaṭaśarāsanaśṛṅgāṭakavatsthitaḥ pāpaḥ // 34.05 //

शिखिगलसमेऽतिवर्ष्णे बहुवर्णे नृपवधो भयं धूम्रे । हरिचापनिभे युद्धान्यशोककुसुमप्रभे चापि ।। ३४.०६ ।।

śikhigalasame'tivarṣṇe bahuvarṇe nṛpavadho bhayaṃ dhūmre / haricāpanibhe yuddhānyaśokakusumaprabhe cāpi // 34.06 //

वर्णेनएकेन यदा बहुलः स्निग्धः क्षुराभ्रकऽकीर्णः । स्वऋतौ सद्यो वर्षं करोति पीतश्च दीप्तार्कः ।। ३४.०७ ।।

varṇenaekena yadā bahulaḥ snigdhaḥ kṣurābhraka'kīrṇaḥ / svaṛtau sadyo varṣaṃ karoti pītaśca dīptārkaḥ // 34.07 //

दीप्तमृगविहङ्गरुतः कलुषः सन्ध्यात्रयौत्थितोऽतिमहान् । भयकृत्तडिदुल्काआद्यैर्हतो नृपं हन्ति शस्त्रेण ।। ३४.०८ ।।

dīptamṛgavihaṅgarutaḥ kaluṣaḥ sandhyātrayautthito'timahān / bhayakṛttaḍidulkāādyairhato nṛpaṃ hanti śastreṇa // 34.08 //

प्रतिदिनं अर्कहिमांश्वोरहर्निशं रक्तयोर्नरेन्द्रवधः । परिविष्टयोरभीक्षणं लग्नअस्तमयस्थयोस्तद्वत् ।। ३४.०९ ।।

pratidinaṃ arkahimāṃśvoraharniśaṃ raktayornarendravadhaḥ / pariviṣṭayorabhīkṣaṇaṃ lagnaastamayasthayostadvat // 34.09 //

सेनापतेर्भयकरो द्विमण्डलो नातिशस्त्रकोपकरः । त्रिप्रभृति शस्त्रकोपं युवराजभयं नगररोधम् ।। ३४.१० ।।

senāpaterbhayakaro dvimaṇḍalo nātiśastrakopakaraḥ / triprabhṛti śastrakopaṃ yuvarājabhayaṃ nagararodham // 34.10 //

वृष्टिस्त्र्यहेण मासेन विग्रहो वा ग्रहेन्दुभनिरोधे । होराजन्माधिपयोर्जन्मऋक्षे वांऽशुभो राज्ञः ।। ३४.११ ।।

vṛṣṭistryaheṇa māsena vigraho vā grahendubhanirodhe / horājanmādhipayorjanmaṛkṣe vāṃ'śubho rājñaḥ // 34.11 //

परिवेषमण्डलगतो रवितनयः क्षुद्रधान्यनाशकरः । जनयति च वातवृष्टिं स्थावरकृषिकृन्निहन्ता च ।। ३४.१२ ।।

pariveṣamaṇḍalagato ravitanayaḥ kṣudradhānyanāśakaraḥ / janayati ca vātavṛṣṭiṃ sthāvarakṛṣikṛnnihantā ca // 34.12 //

भौमे कुमारबलपतिसैन्यानां विद्रवोऽग्निशस्त्रभयम् । जीवे परिवेषगते पुरोहितामात्यनृपपीडा ।। ३४.१३ ।।

bhaume kumārabalapatisainyānāṃ vidravo'gniśastrabhayam / jīve pariveṣagate purohitāmātyanṛpapīḍā // 34.13 //

मन्त्रिस्थावरलेखकपरिवृद्धिश्चन्द्रजे सुवृष्टिश्च । शुक्रे यायिक्षत्रियराज्ञीपीडा प्रियं चान्नम् ।। ३४.१४ ।।

mantristhāvaralekhakaparivṛddhiścandraje suvṛṣṭiśca / śukre yāyikṣatriyarājñīpīḍā priyaṃ cānnam // 34.14 //

क्षुदनलमृत्युनराधिपशस्त्रेभ्यो जायते भयं केतौ । परिविष्टे गर्भभयं राहौ व्याधिर्नृपभयं च ।। ३४.१५ ।।

kṣudanalamṛtyunarādhipaśastrebhyo jāyate bhayaṃ ketau / pariviṣṭe garbhabhayaṃ rāhau vyādhirnṛpabhayaṃ ca // 34.15 //

युद्धानि विजानीयात्परिवेषाभ्यन्तरे द्वयोर्ग्रहयोः । दिवसकृतः शशिनो वा क्षुदवृष्टिभयं त्रिषु प्रोक्तम् ।। ३४.१६ ।।

yuddhāni vijānīyātpariveṣābhyantare dvayorgrahayoḥ / divasakṛtaḥ śaśino vā kṣudavṛṣṭibhayaṃ triṣu proktam // 34.16 //

याति चतुर्षु नरेन्द्रः सामात्यपुरोहितो वशं मृत्योः । प्रलयं इव विद्धि जगतः पञ्चादिषु मण्डलस्थेषु ।। ३४.१७ ।।

yāti caturṣu narendraḥ sāmātyapurohito vaśaṃ mṛtyoḥ / pralayaṃ iva viddhi jagataḥ pañcādiṣu maṇḍalastheṣu // 34.17 //

ताराग्रहस्य कुर्यात्पृथगेव समुत्थितो नरेन्द्रवधम् । नक्षत्राणां अथ वा यदि केतोर्नौदयो भवति ।। ३४.१८ ।।

tārāgrahasya kuryātpṛthageva samutthito narendravadham / nakṣatrāṇāṃ atha vā yadi ketornaudayo bhavati // 34.18 //

विप्रक्षत्रियविट्शूद्रहा भवेत्प्रतिपदादिषु क्रमशः । श्रेणीपुरकोशानां पञ्चम्यादिष्वशुभकारी ।। ३४.१९ ।।

viprakṣatriyaviṭśūdrahā bhavetpratipadādiṣu kramaśaḥ / śreṇīpurakośānāṃ pañcamyādiṣvaśubhakārī // 34.19 //

युवराजस्याष्टम्यां परतस्त्रिषु पार्थिवस्य दोषकरः ।। पुररोधो द्वादश्यां सैन्यक्षोभस्त्रयोदश्याम् ।। ३४.२० ।।

yuvarājasyāṣṭamyāṃ paratastriṣu pārthivasya doṣakaraḥ // purarodho dvādaśyāṃ sainyakṣobhastrayodaśyām // 34.20 //

नरपतिपत्नीपीडां परिवेषोऽभ्युत्थितश्चतुर्दश्याम् । कुर्यात्तु पञ्चदश्यां पीडां मनुजाधिपस्यएव ।। ३४.२१ ।।

narapatipatnīpīḍāṃ pariveṣo'bhyutthitaścaturdaśyām / kuryāttu pañcadaśyāṃ pīḍāṃ manujādhipasyaeva // 34.21 //

नागरकाणां अभ्यन्तरस्थिता यायिनां च बाह्यस्था । परिवेषमध्यरेखा विज्ञेयाआक्रन्दसाराणाम् ।। ३४.२२ ।।

nāgarakāṇāṃ abhyantarasthitā yāyināṃ ca bāhyasthā / pariveṣamadhyarekhā vijñeyāākrandasārāṇām // 34.22 //

रक्तः श्यामो रूक्षश्च भवति येषां पराजयस्तेषाम् । स्निग्धः श्वेतो द्युतिमान्येषां भागो जयस्तेषाम् ।। ३४.२३ ।।

raktaḥ śyāmo rūkṣaśca bhavati yeṣāṃ parājayasteṣām / snigdhaḥ śveto dyutimānyeṣāṃ bhāgo jayasteṣām // 34.23 //