40. 40. द्रव्यनिश्चयाध्यायः

ये येषां द्रव्याणां अधिपतयो राशयः समुद्दिष्टाः । मुनिभिः शुभाशुभार्थं तानागमतः प्रवक्ष्यामि ।। ४०.०१ ।।

ye yeṣāṃ dravyāṇāṃ adhipatayo rāśayaḥ samuddiṣṭāḥ / munibhiḥ śubhāśubhārthaṃ tānāgamataḥ pravakṣyāmi // 40.01 //

वस्त्रऽविककुतुपानां मसूरगोधूमरालकयवानाम् । स्थलसम्भवओषधीनां कनकस्य च कीर्तितो मेषः ।। ४०.०२ ।।

vastra'vikakutupānāṃ masūragodhūmarālakayavānām / sthalasambhavaoṣadhīnāṃ kanakasya ca kīrtito meṣaḥ // 40.02 //

गवि वस्त्रकुसुमगोधूमशालियवमहिषसुरभितनयाः स्युः । मिथुनेऽपि धान्यशारदवल्लीशालूककार्पासाः ।। ४०.०३ ।।

gavi vastrakusumagodhūmaśāliyavamahiṣasurabhitanayāḥ syuḥ / mithune'pi dhānyaśāradavallīśālūkakārpāsāḥ // 40.03 //

कर्किणि कोद्रवकदलीदूर्वाफलकन्दपत्रचोचानि । सिंहे तुषधान्यरसाः सिंहऽदीनां त्वचः सगुडाः ।। ४०.०४ ।।

karkiṇi kodravakadalīdūrvāphalakandapatracocāni / siṃhe tuṣadhānyarasāḥ siṃha'dīnāṃ tvacaḥ saguḍāḥ // 40.04 //

षष्ठेऽतसीकलायाः कुलत्थगोधूममुद्गनिष्पावाः । सप्तमराशौ माषा यवगोधूमाः ससर्षपाश्चएव ।। ४०.०५ ।।

ṣaṣṭhe'tasīkalāyāḥ kulatthagodhūmamudganiṣpāvāḥ / saptamarāśau māṣā yavagodhūmāḥ sasarṣapāścaeva // 40.05 //

अष्टमराशाविक्षुः सैक्यं लोहान्यजऽविकं चापि । नवमे तु तुरगलवणाम्बरास्त्रतिलधान्यमूलानि ।। ४०.०६ ।।

aṣṭamarāśāvikṣuḥ saikyaṃ lohānyaja'vikaṃ cāpi / navame tu turagalavaṇāmbarāstratiladhānyamūlāni // 40.06 //

मकरे तरुगुल्मऽद्यं सैक्यैक्षुसुवर्णकृष्णलोहानि । कुम्भे सलिलजफलकुसुमरत्नचित्राणि रूपाणि ।। ४०.०७ ।।

makare tarugulma'dyaṃ saikyaikṣusuvarṇakṛṣṇalohāni / kumbhe salilajaphalakusumaratnacitrāṇi rūpāṇi // 40.07 //

मीने कपालसम्भवरत्नान्यम्बुउद्भवानि वज्राणि । स्नेहाश्च नैकरूपा व्याख्याता मत्स्यजातं च ।। ४०.०८ ।।

mīne kapālasambhavaratnānyambuudbhavāni vajrāṇi / snehāśca naikarūpā vyākhyātā matsyajātaṃ ca // 40.08 //

राशेश्चतुर्दशार्थायसप्तनवपञ्चमस्थितो जीवः । द्व्येकादशदशपञ्चाष्टमेषु शशिजश्च वृद्धिकरः ।। ४०.०९ ।।

rāśeścaturdaśārthāyasaptanavapañcamasthito jīvaḥ / dvyekādaśadaśapañcāṣṭameṣu śaśijaśca vṛddhikaraḥ // 40.09 //

षट्सप्तमगो हानिं वृद्धिं शुक्रः करोति शेषेषु । उपचयसंस्थाः क्रूराः शुभदाः शेषेषु हानिकराः ।। ४०.१० ।।

ṣaṭsaptamago hāniṃ vṛddhiṃ śukraḥ karoti śeṣeṣu / upacayasaṃsthāḥ krūrāḥ śubhadāḥ śeṣeṣu hānikarāḥ // 40.10 //

राशेर्यस्य क्रूराः पीडास्थानेषु संस्थिता बलिनः । तत्प्रोक्तद्रव्याणां महार्घता दुर्लभत्वं च ।। ४०.११ ।।

rāśeryasya krūrāḥ pīḍāsthāneṣu saṃsthitā balinaḥ / tatproktadravyāṇāṃ mahārghatā durlabhatvaṃ ca // 40.11 //

इष्टस्थाने सौम्या बलिनो येषां भवन्ति राशीनाम् । तद्द्रव्याणां वृद्धिः सामर्घ्यं वल्लभत्वं च ।। ४०.१२ ।।

iṣṭasthāne saumyā balino yeṣāṃ bhavanti rāśīnām / taddravyāṇāṃ vṛddhiḥ sāmarghyaṃ vallabhatvaṃ ca // 40.12 //

गोचरपीडायां अपि राशिर्बलिभिः शुभग्रहैर्दृष्टः । पीडां न करोति तथा क्रूरैरेवं विपर्यासः ।। ४०.१३ ।।

gocarapīḍāyāṃ api rāśirbalibhiḥ śubhagrahairdṛṣṭaḥ / pīḍāṃ na karoti tathā krūrairevaṃ viparyāsaḥ // 40.13 //