Books / Brihat Samhita

41. 41. अर्घकाण्डाध्यायः

41.1

अतिवृष्ट्युल्कादण्डान्परिवेषग्रहणपरिधिपूर्वांश्च । दृष्ट्वामावास्यायां उत्पातान्पौर्णमास्यां च ।। ४१.०१ ।।

ativṛṣṭyulkādaṇḍānpariveṣagrahaṇaparidhipūrvāṃśca / dṛṣṭvāmāvāsyāyāṃ utpātānpaurṇamāsyāṃ ca // 41.01 //

41.2

ब्रूयादर्घविशेषान्प्रतिमासं राशिषु क्रमात्सूर्ये । अन्यतिथावुत्पाता ये ते डमरार्तये राज्ञाम् ।। ४१.०२ ।।

brūyādarghaviśeṣānpratimāsaṃ rāśiṣu kramātsūrye / anyatithāvutpātā ye te ḍamarārtaye rājñām // 41.02 //

41.3

मेषौपगते सूर्ये ग्रीष्मजधान्यस्य संग्रहं कृत्वा । वनमूलफलस्य वृषे चतुर्थमासे तयोर्लाभः ।। ४१.०३ ।।

meṣaupagate sūrye grīṣmajadhānyasya saṃgrahaṃ kṛtvā / vanamūlaphalasya vṛṣe caturthamāse tayorlābhaḥ // 41.03 //

41.4

मिथुनस्थे सर्वरसान्धान्यानि च संग्रहं समुपनीय । षष्ठे मासे विपुलं विक्रेता प्राप्नुयाल्लाभम् ।। ४१.०४ ।।

mithunasthe sarvarasāndhānyāni ca saṃgrahaṃ samupanīya / ṣaṣṭhe māse vipulaṃ vikretā prāpnuyāllābham // 41.04 //

41.5

कर्किण्यर्के मधुगन्धतैलघृतफाणितानि विनिधाय । द्विगुणा द्वितीयमासे लब्धिर्हीनाधिके छेदः ।। ४१.०५ ।।

karkiṇyarke madhugandhatailaghṛtaphāṇitāni vinidhāya / dviguṇā dvitīyamāse labdhirhīnādhike chedaḥ // 41.05 //

41.6

सिंहे सुवर्णमणिचर्मवर्मशस्त्राणि मौक्तिकं रजतम् । पञ्चममासे लब्धिर्विक्रेतुरतोऽन्यथा छेदः ।। ४१.०६ ।।

siṃhe suvarṇamaṇicarmavarmaśastrāṇi mauktikaṃ rajatam / pañcamamāse labdhirvikreturato'nyathā chedaḥ // 41.06 //

41.7

कन्यागते दिनकरे चामरखरकरभवाजिनां क्रेता । षष्ठे मासे द्विगुणं लाभं अवाप्नोति विक्रीणन् ।। ४१.०७ ।।

kanyāgate dinakare cāmarakharakarabhavājināṃ kretā / ṣaṣṭhe māse dviguṇaṃ lābhaṃ avāpnoti vikrīṇan // 41.07 //

41.8

तौलिनि तान्तवभाण्डं मणिकम्बलकाचपीतकुसुमानि । आदद्याद्धान्यानि च वर्षार्धाद् द्विगुणिता वृद्धिः ।। ४१.०८ ।।

taulini tāntavabhāṇḍaṃ maṇikambalakācapītakusumāni / ādadyāddhānyāni ca varṣārdhād dviguṇitā vṛddhiḥ // 41.08 //

41.9

वृश्चिकसंस्थे सवितरि फलकन्दकमूलविविधरत्नानि । वर्षद्वयं उषितानि द्विगुणं लाभं प्रयच्छन्ति ।। ४१.०९ ।।

vṛścikasaṃsthe savitari phalakandakamūlavividharatnāni / varṣadvayaṃ uṣitāni dviguṇaṃ lābhaṃ prayacchanti // 41.09 //

41.10

चापगते गृह्णीयात्कुङ्कुमशङ्खप्रवालकाचानि । मुक्ताफलानि च ततो वर्षार्धाद्द्विगुणतां यान्ति ।। ४१.१० ।।

cāpagate gṛhṇīyātkuṅkumaśaṅkhapravālakācāni / muktāphalāni ca tato varṣārdhāddviguṇatāṃ yānti // 41.10 //

41.11

मृगघटसंस्थे सवितरि गृह्णीयाल् लोहभाण्डधान्यानि । स्थित्वा मासं दद्याल्लाभार्थी द्विगुणं आप्नोति ।। ४१.११ ।।

mṛgaghaṭasaṃsthe savitari gṛhṇīyāl lohabhāṇḍadhānyāni / sthitvā māsaṃ dadyāllābhārthī dviguṇaṃ āpnoti // 41.11 //

41.12

सवितरि झषं उपयाते मूलफलं कन्दभाण्डरत्नानि । संस्थाप्य वत्सरार्धं लाभकं इष्टं समाप्नोति ।। ४१.१२ ।।

savitari jhaṣaṃ upayāte mūlaphalaṃ kandabhāṇḍaratnāni / saṃsthāpya vatsarārdhaṃ lābhakaṃ iṣṭaṃ samāpnoti // 41.12 //

41.13

राशौ राशौ यस्मिन्शिशिरमयूखः सहस्रकिरणो वा । युक्तोऽधिमित्रदृष्टस्तत्रायं लाभको दिष्टः ।। ४१.१३ ।।

rāśau rāśau yasminśiśiramayūkhaḥ sahasrakiraṇo vā / yukto'dhimitradṛṣṭastatrāyaṃ lābhako diṣṭaḥ // 41.13 //

41.14

सवितृसहितः सम्पूर्णो वा शुभैर्युतवीक्षितः शिशिरकिरणः सद्योऽर्घस्य प्रवृद्धिकरः स्मृतः । अशुभसहितः सन्दृष्टो वा हिनस्त्यथ वा रविः प्रतिगृहगतान्भावान्बुद्ध्वा वदेत्सदसत्फलम् ।। ४१.१४ ।।

savitṛsahitaḥ sampūrṇo vā śubhairyutavīkṣitaḥ śiśirakiraṇaḥ sadyo'rghasya pravṛddhikaraḥ smṛtaḥ / aśubhasahitaḥ sandṛṣṭo vā hinastyatha vā raviḥ pratigṛhagatānbhāvānbuddhvā vadetsadasatphalam // 41.14 //