43. 43. नीराजनाध्यायः

भगवति जलधरपक्ष्मक्षपाकरार्कईक्षणे कमलनाभे । उन्मीलयति तुरङ्गकरिनरनीराजनं कुर्यात् ।। ४३.०१ ।।

bhagavati jaladharapakṣmakṣapākarārkaīkṣaṇe kamalanābhe / unmīlayati turaṅgakarinaranīrājanaṃ kuryāt // 43.01 //

द्वादश्यां अष्टम्यां कार्तिकशुक्लस्य पञ्चदश्यां वा । आश्वयुजे वा कुर्यान्नीराजनसंज्ञितां शान्तिम् ।। ४३.०२ ।।

dvādaśyāṃ aṣṭamyāṃ kārtikaśuklasya pañcadaśyāṃ vā / āśvayuje vā kuryānnīrājanasaṃjñitāṃ śāntim // 43.02 //

नगरौत्तरपूर्वदिशि प्रशस्तभूमौ प्रशस्तदारुमयम् । षोडशहस्तौच्छ्रायं दशविपुलं तोरणं कार्यम् ।। । ४३.०३ ।।

nagarauttarapūrvadiśi praśastabhūmau praśastadārumayam / ṣoḍaśahastaucchrāyaṃ daśavipulaṃ toraṇaṃ kāryam // / 43.03 //

सर्जौदुम्बरककुभशाखामयशान्तिसद्म कुशबहुलम् । वंशविनिर्मितमत्स्यध्वजचक्रालङ्कृतद्वारम् ।। ४३.०४ ।।

sarjaudumbarakakubhaśākhāmayaśāntisadma kuśabahulam / vaṃśavinirmitamatsyadhvajacakrālaṅkṛtadvāram // 43.04 //

प्रतिसरया तुरगाणां भल्लातकशालिकुष्ठसिद्धार्थान् । कण्ठेषु निबध्नीयात्पुष्ट्यर्थं शान्तिगृहगाणाम् ।। ४३.०५ ।।

pratisarayā turagāṇāṃ bhallātakaśālikuṣṭhasiddhārthān / kaṇṭheṣu nibadhnīyātpuṣṭyarthaṃ śāntigṛhagāṇām // 43.05 //

रविवरुणविश्वदेवप्रजेशपुरुहूतवैष्णवैर्मन्त्रैः । सप्ताहं शान्तिगृहे कुर्यात्शान्तिं तुरङ्गाणाम् ।। ४३.०६ ।।

ravivaruṇaviśvadevaprajeśapuruhūtavaiṣṇavairmantraiḥ / saptāhaṃ śāntigṛhe kuryātśāntiṃ turaṅgāṇām // 43.06 //

अभ्यर्चिता न परुषं वक्तव्या नापि ताडनीयास्ते । पुण्याहशङ्खतूर्यध्वनिगीतरवैर्विमुक्तभयाः ।। ४३.०७ ।।

abhyarcitā na paruṣaṃ vaktavyā nāpi tāḍanīyāste / puṇyāhaśaṅkhatūryadhvanigītaravairvimuktabhayāḥ // 43.07 //

प्राप्ते अष्टमेऽह्नि कुर्यादुदङ्मुखं तोरणस्य दक्षिणतः । कुशचीरऽवृतं आश्रमं अग्निं पुरतोऽस्य वेद्यां च ।। ४३.०८ ।।

prāpte aṣṭame'hni kuryādudaṅmukhaṃ toraṇasya dakṣiṇataḥ / kuśacīra'vṛtaṃ āśramaṃ agniṃ purato'sya vedyāṃ ca // 43.08 //

चन्दनकुष्ठसमङ्गाहरितालमनःशिलाप्रियङ्गुवचाः । दन्त्यमृताञ्जनरजनीसुवर्णपुष्प्यग्निमन्थाश् च ।। ४३.०९ ।।

candanakuṣṭhasamaṅgāharitālamanaḥśilāpriyaṅguvacāḥ / dantyamṛtāñjanarajanīsuvarṇapuṣpyagnimanthāś ca // 43.09 //

श्वेतां सपूर्णकोशां कटम्भरात्रायमाणसहदेवीः । नागकुसुमं स्वगुप्तां शतावरीं सोमराजीं च ।। ४३.१० ।।

śvetāṃ sapūrṇakośāṃ kaṭambharātrāyamāṇasahadevīḥ / nāgakusumaṃ svaguptāṃ śatāvarīṃ somarājīṃ ca // 43.10 //

कलशेष्व्एताः कृत्वा सम्भारानुपहरेद्वलिं सम्यक् ।। भक्ष्यैर्नानाकारैर्मधुपायसयावकप्रचुरैः ।। ४३.११ ।।

kalaśeṣvetāḥ kṛtvā sambhārānupaharedvaliṃ samyak // bhakṣyairnānākārairmadhupāyasayāvakapracuraiḥ // 43.11 //

खदिरपलाशौदुम्बरकाश्मर्यश्वत्थनिर्मिताः समिधः । स्रुक्कनकाद्रजताद्वा कर्तव्या भूतिकामेन ।। ४३.१२ ।।

khadirapalāśaudumbarakāśmaryaśvatthanirmitāḥ samidhaḥ / srukkanakādrajatādvā kartavyā bhūtikāmena // 43.12 //

पूर्वाभिमुखः श्रीमान्वैयाघ्रे चर्मणि स्थितो राजा । तिष्ठेदनलसमीपे तुरगभिषग्दैववित्सहितः ।। ४३.१३ ।।

pūrvābhimukhaḥ śrīmānvaiyāghre carmaṇi sthito rājā / tiṣṭhedanalasamīpe turagabhiṣagdaivavitsahitaḥ // 43.13 //

यात्रायां यदभिहितं ग्रहयज्ञविधौ महेन्द्रकेतौ च । वेदीपुरोहितानललक्षणं अस्मिंस्तदवधार्यम् ।। ४३.१४ ।।

yātrāyāṃ yadabhihitaṃ grahayajñavidhau mahendraketau ca / vedīpurohitānalalakṣaṇaṃ asmiṃstadavadhāryam // 43.14 //

लक्षणयुक्तं तुरगं द्विरदवरं चएव दीक्षितं स्नातम् । अहतसिताम्बरगन्धस्रग्धूमअभ्यर्चितं कृत्वा । ४३.१५ ।।

lakṣaṇayuktaṃ turagaṃ dviradavaraṃ caeva dīkṣitaṃ snātam / ahatasitāmbaragandhasragdhūmaabhyarcitaṃ kṛtvā / 43.15 //

आश्रमतोरणमूलं समुपनयेत्सान्त्वयन्शनैर्वाचा । वादित्रशङ्खपुण्याहनिःस्वनऽपूरितदिगन्तम् ।। ४३.१६ ।।

āśramatoraṇamūlaṃ samupanayetsāntvayanśanairvācā / vāditraśaṅkhapuṇyāhaniḥsvana'pūritadigantam // 43.16 //

यद्यानीतस्तिष्ठेद्दक्षिणचरणं हयः समुत्क्षिप्य । स जयति तदा नरेन्द्रः शत्रून्नचिराद् विना यत्नात् ।। ४३.१७ ।।

yadyānītastiṣṭheddakṣiṇacaraṇaṃ hayaḥ samutkṣipya / sa jayati tadā narendraḥ śatrūnnacirād vinā yatnāt // 43.17 //

त्रस्यन्नैष्टो राज्ञः परिशेषं चेष्टितं द्विपहयानाम् । यात्रायां व्याख्यातं तदिह विचिन्त्यं यथायुक्ति ।। ४३.१८ ।।

trasyannaiṣṭo rājñaḥ pariśeṣaṃ ceṣṭitaṃ dvipahayānām / yātrāyāṃ vyākhyātaṃ tadiha vicintyaṃ yathāyukti // 43.18 //

पिण्डं अभिमन्त्र्य दद्यात्पुरोहितो वाजिने स यदि जिघ्रेत् । अश्नीयाद्वा जयकृद्विपरीतोऽतोऽन्यथाभिहितः ।। ४३.१९ ।।

piṇḍaṃ abhimantrya dadyātpurohito vājine sa yadi jighret / aśnīyādvā jayakṛdviparīto'to'nyathābhihitaḥ // 43.19 //

कलशौदकेषु शाखां आप्लाव्याउदुम्बरीं स्पृशेत्तुरगान् । शान्तिकपौष्टिकमन्त्रैरेवं सेनां सनृपनागाम् ।। ४३.२० ।।

kalaśaudakeṣu śākhāṃ āplāvyāudumbarīṃ spṛśetturagān / śāntikapauṣṭikamantrairevaṃ senāṃ sanṛpanāgām // 43.20 //

शान्तिं राष्ट्रविवृद्ध्यै कृत्वा भूयोऽभिचारकैर्मन्त्रैः । मृत्मयं अरिं विभिन्द्यात्शूलेनौरःस्थले विप्रः ।। ४३.२१ ।।

śāntiṃ rāṣṭravivṛddhyai kṛtvā bhūyo'bhicārakairmantraiḥ / mṛtmayaṃ ariṃ vibhindyātśūlenauraḥsthale vipraḥ // 43.21 //

खलिनं हयाय दद्यादभिमन्त्र्य पुरोहितस्ततो राजा । आरुह्यौदक्पूर्वां यायान्नीराजितः सबलः ।। ४३.२२ ।।

khalinaṃ hayāya dadyādabhimantrya purohitastato rājā / āruhyaudakpūrvāṃ yāyānnīrājitaḥ sabalaḥ // 43.22 //

मृदङ्गशङ्खध्वनिहृष्टकुञ्जरस्रवन्मदऽमोदसुगन्धमारुतः । शिरोमणिप्रान्तचलत्प्रभाचयैर्ज्वलन्विवस्वानिव तोयदात्यये ।। ४३.२३ ।।

mṛdaṅgaśaṅkhadhvanihṛṣṭakuñjarasravanmada'modasugandhamārutaḥ / śiromaṇiprāntacalatprabhācayairjvalanvivasvāniva toyadātyaye // 43.23 //

हंसपङ्क्तिभिरितस्ततोऽद्रिराट्सम्पतद्भिरिव शुक्लचामरैः ।। मृष्टगन्धपवनानुवाहिभिर्धूयमानरुचिरस्रगम्बरः । ४३.२४ ।।

haṃsapaṅktibhiritastato'drirāṭsampatadbhiriva śuklacāmaraiḥ // mṛṣṭagandhapavanānuvāhibhirdhūyamānarucirasragambaraḥ / 43.24 //

नैकवर्णमणिवज्रभूषितैर्भूषितो मुकुटकुण्डलाङ्गदैः । भूरिरत्नकिरणानुरञ्जितः शक्रकार्मुकरुचिं समुद्वहन् ।। ४३.२५ ।।

naikavarṇamaṇivajrabhūṣitairbhūṣito mukuṭakuṇḍalāṅgadaiḥ / bhūriratnakiraṇānurañjitaḥ śakrakārmukaruciṃ samudvahan // 43.25 //

उत्पतद्भिरिव खं तुरङ्गमैर्दारयद्भिरिव दन्तिभिर्धराम् । निर्जितारिभिरिवामरैर्नरैः शक्रवत्परिवृतो व्रजेन्नृपः ।। ४३.२६ ।।

utpatadbhiriva khaṃ turaṅgamairdārayadbhiriva dantibhirdharām / nirjitāribhirivāmarairnaraiḥ śakravatparivṛto vrajennṛpaḥ // 43.26 //

सवज्रमुक्ताफलभूषणोऽथ वा सितस्रगुष्णीषविलेपनाम्बरः । धृतऽतपत्रो गजपृष्ठं आश्रितो घनौपरिइवैन्दुतले भृगोः सुतः ।। ४३.२७ ।।

savajramuktāphalabhūṣaṇo'tha vā sitasraguṣṇīṣavilepanāmbaraḥ / dhṛta'tapatro gajapṛṣṭhaṃ āśrito ghanaupariivaindutale bhṛgoḥ sutaḥ // 43.27 //

सम्प्रहृष्टनरवाजिकुञ्जरं निर्मलप्रहरणांशुभासुरम् । निर्विकारं अरिपक्षभीषणं यस्य सैन्यं अचिरात्स गां जयेत् ।। ४३.२८ ।।

samprahṛṣṭanaravājikuñjaraṃ nirmalapraharaṇāṃśubhāsuram / nirvikāraṃ aripakṣabhīṣaṇaṃ yasya sainyaṃ acirātsa gāṃ jayet // 43.28 //