44. 44. खञ्जनकलक्षणाध्यायः

खञ्जनको नामायं यो विहगस्तस्य दर्शने प्रथमे । प्रोक्तानि यानि मुनिभिः फलानि तानि प्रवक्ष्यामि ।। ४४.०१ ।।

khañjanako nāmāyaṃ yo vihagastasya darśane prathame / proktāni yāni munibhiḥ phalāni tāni pravakṣyāmi // 44.01 //

स्थूलोअभ्युन्नतकण्ठः कृष्णगलो भद्रकारको भद्रः । आकण्ठमुखात्कृष्णः सम्पूर्णः पूरयत्याशाम् ।। ४४.०२ ।।

sthūloabhyunnatakaṇṭhaḥ kṛṣṇagalo bhadrakārako bhadraḥ / ākaṇṭhamukhātkṛṣṇaḥ sampūrṇaḥ pūrayatyāśām // 44.02 //

कृष्णो गलेऽस्य बिन्दुः सितकरटान्तः स रिक्तकृद्रिक्तः । पीतो गोपीत इति क्लेशकरः खञ्जनो दृष्टः ।। ४४.०३ ।।

kṛṣṇo gale'sya binduḥ sitakaraṭāntaḥ sa riktakṛdriktaḥ / pīto gopīta iti kleśakaraḥ khañjano dṛṣṭaḥ // 44.03 //

अथ मधुरसुरभिफलकुसुमतरुषु सलिलाशयेषु पुण्येषु । करितुरगभुजगमूर्ध्नि प्रासादौद्यानहर्म्येषु ।। ४४.०४ ।।

atha madhurasurabhiphalakusumataruṣu salilāśayeṣu puṇyeṣu / karituragabhujagamūrdhni prāsādaudyānaharmyeṣu // 44.04 //

गोगोष्ठसत्समागमयज्ञौत्सवपार्थिवद्विजसमीपे । हस्तितुरङ्गमशालाच्छत्रध्वजचामरऽद्येषु ।। ४४.०५ ।।

gogoṣṭhasatsamāgamayajñautsavapārthivadvijasamīpe / hastituraṅgamaśālācchatradhvajacāmara'dyeṣu // 44.05 //

हेमसमीपसिताम्बरकमलौत्पलपूजितौपलिप्तेषु । दधिपात्रधान्यकूटेषु च श्रियं खञ्जनः कुरुते ।। ४४.०६ ।।

hemasamīpasitāmbarakamalautpalapūjitaupalipteṣu / dadhipātradhānyakūṭeṣu ca śriyaṃ khañjanaḥ kurute // 44.06 //

पङ्के स्वाद्वन्नऽप्तिर्गोरससम्पच्च गोमयौपगते । शाद्वलगे वस्त्रऽप्तिः शकटस्थे देशविभ्रंशः ।। ४४.०७ ।।

paṅke svādvanna'ptirgorasasampacca gomayaupagate / śādvalage vastra'ptiḥ śakaṭasthe deśavibhraṃśaḥ // 44.07 //

गृहपटलेऽर्थभ्रंशो बध्रे बन्धोऽशुचौ भवति रोगः । पृष्ठे त्वजऽविकानां प्रियसङ्गमं आवहत्याशु ।। ४४.०८ ।।

gṛhapaṭale'rthabhraṃśo badhre bandho'śucau bhavati rogaḥ / pṛṣṭhe tvaja'vikānāṃ priyasaṅgamaṃ āvahatyāśu // 44.08 //

महिषौष्ट्रगर्दभास्थिश्मशानगृहकोणशर्करअट्टस्थः । प्राकारभस्मकेशेषु चाशुभो मरणरुग्भयदः ।। ४४.०९ ।।

mahiṣauṣṭragardabhāsthiśmaśānagṛhakoṇaśarkaraaṭṭasthaḥ / prākārabhasmakeśeṣu cāśubho maraṇarugbhayadaḥ // 44.09 //

पक्षौ धुन्वन्न शुभः शुभः पिबन्वारि निम्नगासंस्थः । सूर्योदये प्रशस्तो नैष्टफलः खञ्जनोऽस्तमये ।। ४४.१० ।।

pakṣau dhunvanna śubhaḥ śubhaḥ pibanvāri nimnagāsaṃsthaḥ / sūryodaye praśasto naiṣṭaphalaḥ khañjano'stamaye // 44.10 //

नीराजने निवृत्ते यया दिशा खञ्जनं नृपो यान्तम् । पश्येत्तया गतस्य क्षिप्रं अरातिर्वशं उपैति ।। ४४.११ ।।

nīrājane nivṛtte yayā diśā khañjanaṃ nṛpo yāntam / paśyettayā gatasya kṣipraṃ arātirvaśaṃ upaiti // 44.11 //

तस्मिन्निधिर्भवति मैथुनं एति यस्मिन् यस्मिंस्तु छर्दयति तत्र तलेऽस्ति काचम् । अङ्गारं अप्युपदिशन्ति पुरीषणेऽस्य तत्कौतुकापनयनाय खनेद्धरित्रीम् ।। ४४.१२ ।।

tasminnidhirbhavati maithunaṃ eti yasmin yasmiṃstu chardayati tatra tale'sti kācam / aṅgāraṃ apyupadiśanti purīṣaṇe'sya tatkautukāpanayanāya khaneddharitrīm // 44.12 //

मृतविकलविभिन्नरोगितः स्वतनुसमानफलप्रदः खगः । धनकृदभिनिलीयमानको वियति च बन्धुसमागमप्रदः ।। ४४.१३ ।।

mṛtavikalavibhinnarogitaḥ svatanusamānaphalapradaḥ khagaḥ / dhanakṛdabhinilīyamānako viyati ca bandhusamāgamapradaḥ // 44.13 //

नृपतिरपि शुभं शुभप्रदेशे खगं अवलोक्य महीतले विदध्यात् । सुरभिकुसुमधूपयुक्तं अर्घं शुभं अभिनन्दिम् एवं एति वृद्धिम् ।। ४४.१४ ।।

nṛpatirapi śubhaṃ śubhapradeśe khagaṃ avalokya mahītale vidadhyāt / surabhikusumadhūpayuktaṃ arghaṃ śubhaṃ abhinandim evaṃ eti vṛddhim // 44.14 //

अशुभं अपि विलोक्य खञ्जनं द्विजगुरुसाधुसुरार्चने रतः । न नृपतिरशुभं समाप्नुयात् न यदि दिनानि च सप्त मांसभुक् ।। ४४.१५ ।।

aśubhaṃ api vilokya khañjanaṃ dvijagurusādhusurārcane rataḥ / na nṛpatiraśubhaṃ samāpnuyāt na yadi dināni ca sapta māṃsabhuk // 44.15 //

आवर्षात्प्रथमे दर्शने फलं प्रतिदिनं तु दिनशेषात् । दिक्स्थानमूर्तिलग्नऋक्षशान्तदीप्तऽदिभिश्चऊह्यम् ।। ४४.१६ ।।

āvarṣātprathame darśane phalaṃ pratidinaṃ tu dinaśeṣāt / diksthānamūrtilagnaṛkṣaśāntadīpta'dibhiścaūhyam // 44.16 //