48. 48. पट्टलक्षणाध्यायः

विस्तरशो निर्दिष्टं पट्टाणां लक्षणं यदाचार्यैः । तत्संक्षेपः क्रियते मयाऽत्र सकलार्थसम्पन्नः ।। ४८.०१ ।।

vistaraśo nirdiṣṭaṃ paṭṭāṇāṃ lakṣaṇaṃ yadācāryaiḥ / tatsaṃkṣepaḥ kriyate mayā'tra sakalārthasampannaḥ // 48.01 //

पट्टः शुभदो राज्णां मध्येऽष्टावङ्गुलानि विस्तीर्णः । सप्त नरेन्द्रमहिष्याः षड्युवराजस्य निर्दिष्टः ।। ४८.०२ ।।

paṭṭaḥ śubhado rājṇāṃ madhye'ṣṭāvaṅgulāni vistīrṇaḥ / sapta narendramahiṣyāḥ ṣaḍyuvarājasya nirdiṣṭaḥ // 48.02 //

चतुरङ्गुलविस्तारः पट्टः सेनापतेर्भवति मध्ये । द्वे च प्रसादपट्टः पञ्चैते कीर्तिताः पट्टाः ।। ४८.०३ ।।

caturaṅgulavistāraḥ paṭṭaḥ senāpaterbhavati madhye / dve ca prasādapaṭṭaḥ pañcaite kīrtitāḥ paṭṭāḥ // 48.03 //

सर्वे द्विगुणायामा मध्यादर्धेन पार्श्वविस्तीर्णाः । सर्वे च शुद्धकाञ्चनविनिर्मिताः श्रेयसो वृद्ध्यै ।। ४८.०४ ।।

sarve dviguṇāyāmā madhyādardhena pārśvavistīrṇāḥ / sarve ca śuddhakāñcanavinirmitāḥ śreyaso vṛddhyai // 48.04 //

पञ्चशिखो भूमिपतेस्त्रिशिखो युवराजपार्थिवमहिष्योः । एकशिखः सैन्यपतेः प्रसादपट्टो विना शिखया ।। ४८.०५ ।।

pañcaśikho bhūmipatestriśikho yuvarājapārthivamahiṣyoḥ / ekaśikhaḥ sainyapateḥ prasādapaṭṭo vinā śikhayā // 48.05 //

क्रियमाणं यदि पत्रं सुखेन विस्तारं एति पट्टस्य । वृद्धिजयौ भूमिपतेस्तथा प्रजानां च सुखसम्पत् ।। ४८.०६ ।।

kriyamāṇaṃ yadi patraṃ sukhena vistāraṃ eti paṭṭasya / vṛddhijayau bhūmipatestathā prajānāṃ ca sukhasampat // 48.06 //

जीवितराज्यविनाशं करोति मध्ये व्रणः समुत्पन्नः । मध्ये स्फुटितस्त्याज्यो विघ्नकरः पार्श्वयोः स्फुटितः ।। ४८.०७ ।।

jīvitarājyavināśaṃ karoti madhye vraṇaḥ samutpannaḥ / madhye sphuṭitastyājyo vighnakaraḥ pārśvayoḥ sphuṭitaḥ // 48.07 //

अशुभनिमित्तौत्पत्तौ शास्त्रज्ञः शान्तिं आदिशेद्राज्ञः । शस्तनिमित्तः पट्टो नृपराष्ट्रविवृद्धये भवति ।। ४८.०८ ।।

aśubhanimittautpattau śāstrajñaḥ śāntiṃ ādiśedrājñaḥ / śastanimittaḥ paṭṭo nṛparāṣṭravivṛddhaye bhavati // 48.08 //