Books / Brihat Samhita

58. 58. वनसम्प्रवेशाध्यायः

58.1

कर्तुरनुकूलदिवसे दैवज्ञविशोधिते शुभनिमित्ते । मङ्गलशकुनैः प्रास्थानिकैश्च वनसम्प्रवेशः स्यात् ।। ५८.०१ ।।

karturanukūladivase daivajñaviśodhite śubhanimitte / maṅgalaśakunaiḥ prāsthānikaiśca vanasampraveśaḥ syāt // 58.01 //

58.2

पितृवनमार्गसुरालयवल्मीकौद्यानतापसाश्रमजाः । चैत्यसरित्सङ्गमसम्भवाश्च घटतोयसिक्ताश्च ।। ५८.०२ ।।

pitṛvanamārgasurālayavalmīkaudyānatāpasāśramajāḥ / caityasaritsaṅgamasambhavāśca ghaṭatoyasiktāśca // 58.02 //

58.3

कुब्जानुजातवल्लीनिपीडिता वज्रमारुतौपहताः । स्वपतितहस्तिनिपीडितशुष्काग्निप्लुष्टमधुनिलयाः ।। ५८.०३ ।।

kubjānujātavallīnipīḍitā vajramārutaupahatāḥ / svapatitahastinipīḍitaśuṣkāgnipluṣṭamadhunilayāḥ // 58.03 //

58.4

तरवो वर्जयितव्याः शुभदाः स्युः स्निग्धपत्रकुसुमफलाः । अभिमतवृक्षं गत्वा कुर्यात्पूजां सबलिपुष्पाम् ।। ५८.०४ ।।

taravo varjayitavyāḥ śubhadāḥ syuḥ snigdhapatrakusumaphalāḥ / abhimatavṛkṣaṃ gatvā kuryātpūjāṃ sabalipuṣpām // 58.04 //

58.5

सुरदारुचन्दनशमीमधूकतरवः शुभा द्विजातीनाम् । क्षत्रस्यारिष्टाश्वत्थखदिरबिल्वा विवृद्धिकराः ।। ५८.०५ ।।

suradārucandanaśamīmadhūkataravaḥ śubhā dvijātīnām / kṣatrasyāriṣṭāśvatthakhadirabilvā vivṛddhikarāḥ // 58.05 //

58.6

वैश्यानां जीवकखदिरसिन्धुकस्यन्दनाश् च शुभफलदाः । तिन्दुककेसरसर्जार्जुनऽम्रशालाश्च शूद्राणाम् ।। ५८.०६ ।।

vaiśyānāṃ jīvakakhadirasindhukasyandanāś ca śubhaphaladāḥ / tindukakesarasarjārjuna'mraśālāśca śūdrāṇām // 58.06 //

58.7

लिङ्गं वा प्रतिमा वा द्रुमवत्स्थाप्या यथा दिशं यस्मात् । तस्माच्चिह्नयितव्या दिशो द्रुमस्यऊर्ध्वं अथ वाधः । ५८.०७ ।।

liṅgaṃ vā pratimā vā drumavatsthāpyā yathā diśaṃ yasmāt / tasmāccihnayitavyā diśo drumasyaūrdhvaṃ atha vādhaḥ / 58.07 //

58.8

परमान्नमोदकओदनदधिपललौल्लोपिकाआदिभिर्भक्ष्यैः । मद्यैः कुसुमैर्धूपैर्गन्धैश्च तरुं समभ्यर्च्य ।। ५८.०८ ।।

paramānnamodakaodanadadhipalalaullopikāādibhirbhakṣyaiḥ / madyaiḥ kusumairdhūpairgandhaiśca taruṃ samabhyarcya // 58.08 //

58.9

सुरपितृपिशाचराक्षसभुजगासुरगणविनायकऽद्यानाम् । कृत्वा रात्रौ पूजां वृक्षं संस्पृश्य च ब्रूयात् ।। ५८.०९ ।।

surapitṛpiśācarākṣasabhujagāsuragaṇavināyaka'dyānām / kṛtvā rātrau pūjāṃ vṛkṣaṃ saṃspṛśya ca brūyāt // 58.09 //

58.10

अर्चार्थं अमुकस्य त्वं देवस्य परिकल्पितः । नमस्ते वृक्ष पूजेयं विधिवत्सम्प्रगृह्यताम् ।। ५८.१० ।।

arcārthaṃ amukasya tvaṃ devasya parikalpitaḥ / namaste vṛkṣa pūjeyaṃ vidhivatsampragṛhyatām // 58.10 //

58.11

यानीह भूतानि वसन्ति तानि बलिं गृहीत्वा विधिवत्प्रयुक्तम् । अन्यत्र वासं परिकल्प्यन्तु क्षमन्तु तान्यद्य नमोऽस्तु तेभ्यः ।। ५८.११ ।।

yānīha bhūtāni vasanti tāni baliṃ gṛhītvā vidhivatprayuktam / anyatra vāsaṃ parikalpyantu kṣamantu tānyadya namo'stu tebhyaḥ // 58.11 //

58.12

वृक्षं प्रभाते सलिलेन सिक्त्वा पूर्वोत्तरस्यां दिशि सन्निकृत्य । मध्वाज्यदिग्धेन कुठारकेण प्रदक्षिणं शेषं अतो निहन्यात् ।। ५८.१२ ।।

vṛkṣaṃ prabhāte salilena siktvā pūrvottarasyāṃ diśi sannikṛtya / madhvājyadigdhena kuṭhārakeṇa pradakṣiṇaṃ śeṣaṃ ato nihanyāt // 58.12 //

58.13

पूर्वेण पूर्वोत्तरतोऽथ वाउदक् पतेद्यदा वृद्धिकरस्तदा स्यात् । आग्नेयकोणात्क्रमशोऽग्निदाह रुग्रागरोगास्तुरगक्षयश्च ।। ५८.१३ ।।

pūrveṇa pūrvottarato'tha vāudak patedyadā vṛddhikarastadā syāt / āgneyakoṇātkramaśo'gnidāha rugrāgarogāsturagakṣayaśca // 58.13 //

58.14

यन्नौक्तं अस्मिन्वनसम्प्रवेशे निपातविच्छेदनवृक्षगर्भाः । इन्द्रध्वजे वास्तुनि च प्रदिष्टाः पूर्वं मया तेऽत्र तथएव योज्याः ।। ५८.१४ ।।

yannauktaṃ asminvanasampraveśe nipātavicchedanavṛkṣagarbhāḥ / indradhvaje vāstuni ca pradiṣṭāḥ pūrvaṃ mayā te'tra tathaeva yojyāḥ // 58.14 //