6. 6. भौमचाराध्यायः

यद्युदयऋक्षाद्वक्रं करोति नवमाष्टसप्तमऋक्षेषु । तद्वक्त्राम् उष्णं उदये पीडाकरं अग्निवार्त्तानाम् ।। ६.०१ ।।

yadyudayaṛkṣādvakraṃ karoti navamāṣṭasaptamaṛkṣeṣu / tadvaktrām uṣṇaṃ udaye pīḍākaraṃ agnivārttānām // 6.01 //

द्वादशदशमएकादशनक्षत्राद्वक्रिते कुजेऽश्रुमुखम् । दूषयति रसानुदये करोति रोगानवृष्टिं च ।। ६.०२ ।।

dvādaśadaśamaekādaśanakṣatrādvakrite kuje'śrumukham / dūṣayati rasānudaye karoti rogānavṛṣṭiṃ ca // 6.02 //

व्यालं त्रयोदशऋक्षाच्चतुर्दशाद्वा विपच्यतेऽस्तमये । दंष्ट्रिव्यालमृगेभ्यः करोति पीडां सुभिक्षं च ।। ६.०३ ।।

vyālaṃ trayodaśaṛkṣāccaturdaśādvā vipacyate'stamaye / daṃṣṭrivyālamṛgebhyaḥ karoti pīḍāṃ subhikṣaṃ ca // 6.03 //

रुधिरऽननं इति वक्त्रं पञ्चदशात्षोडशाच्च विनिवृत्ते । तत्कालं मुखरोगं सभयं च सुभिक्षं आवहति ।। ६.०४ ।।

rudhira'nanaṃ iti vaktraṃ pañcadaśātṣoḍaśācca vinivṛtte / tatkālaṃ mukharogaṃ sabhayaṃ ca subhikṣaṃ āvahati // 6.04 //

असिमुशलं सप्तदशादष्टादशतोऽपि वा तदनुवक्रे । दस्युगणेभ्यः पीदां करोत्यवृष्टिं सशस्त्रभयाम् ।। ६.०५ ।।

asimuśalaṃ saptadaśādaṣṭādaśato'pi vā tadanuvakre / dasyugaṇebhyaḥ pīdāṃ karotyavṛṣṭiṃ saśastrabhayām // 6.05 //

भाग्यऽर्यमाउदिते यदि निवर्तते वैश्वदैवते भौमः । प्राजापत्येऽस्तमितस्त्रीनपि लोकान्निपीडयति ।। ६.०६ ।।

bhāgya'ryamāudite yadi nivartate vaiśvadaivate bhaumaḥ / prājāpatye'stamitastrīnapi lokānnipīḍayati // 6.06 //

श्रवणौदितस्य वक्रं पुष्ये मूर्धाभिषिक्तपीडाकृत् । यस्मिन्नृक्षेऽभ्युदितस्तद्दिग्व्यूहान्जनान्हन्ति ।। ६.०७ ।।

śravaṇauditasya vakraṃ puṣye mūrdhābhiṣiktapīḍākṛt / yasminnṛkṣe'bhyuditastaddigvyūhānjanānhanti // 6.07 //

मध्येन यदि मघानां गतागतं लोहितः करोति ततः । पाण्ड्यो नृपो विनश्यति शस्त्रौद्योगाद्भयं अवृष्टिं ।। ६.०८ ।।

madhyena yadi maghānāṃ gatāgataṃ lohitaḥ karoti tataḥ / pāṇḍyo nṛpo vinaśyati śastraudyogādbhayaṃ avṛṣṭiṃ // 6.08 //

भित्त्वा मघा विशाखां भिन्दन्भौमः करोति दुर्भिक्षम् । मरकं करोति घोरं यदि भित्त्वा रोहिणीं याति ।। ६.०९ ।।

bhittvā maghā viśākhāṃ bhindanbhaumaḥ karoti durbhikṣam / marakaṃ karoti ghoraṃ yadi bhittvā rohiṇīṃ yāti // 6.09 //

दक्षिणतो रोहिण्यास्चरन्महीजोऽर्घवृष्टिनिग्रहकृत् । धूमायन्सशिखो वा विनिहन्यात्पारियात्रस्थान् ।। ६.१० ।।

dakṣiṇato rohiṇyāscaranmahījo'rghavṛṣṭinigrahakṛt / dhūmāyansaśikho vā vinihanyātpāriyātrasthān // 6.10 //

प्राजापत्ये श्रवणे मूले त्रिषु चौत्तरेषु शाक्रे च । विचरन्घननिवहानां उपघातकरः क्षमातनयः ।। ६.११ ।।

prājāpatye śravaṇe mūle triṣu cauttareṣu śākre ca / vicaranghananivahānāṃ upaghātakaraḥ kṣamātanayaḥ // 6.11 //

चारौदयाः प्रशस्ताः श्रवणमघाआदित्यहस्तमूलेषु । एकपदाश्विविशाखाप्राजापत्येषु च कुजस्य ।। ६.१२ ।।

cāraudayāḥ praśastāḥ śravaṇamaghāādityahastamūleṣu / ekapadāśviviśākhāprājāpatyeṣu ca kujasya // 6.12 //

विपुलविमलमूर्तिः किंशुकाशोकवर्णः स्फुटरुचिरमयूखस्तप्तताम्रप्रभाआभः । विचरति यदि मार्गं चौत्तरं मेदिनीजः शुभकृदवनिपानां हार्दिदश्च प्रजानाम् ।। ६.१३ ।।

vipulavimalamūrtiḥ kiṃśukāśokavarṇaḥ sphuṭaruciramayūkhastaptatāmraprabhāābhaḥ / vicarati yadi mārgaṃ cauttaraṃ medinījaḥ śubhakṛdavanipānāṃ hārdidaśca prajānām // 6.13 //