64. 64. छागलक्षणाध्यायः

छागशुभाशुभलक्षणं अभिधास्ये नवदशाष्टदन्तास्ते । धन्याः स्थाप्या वेश्मनि सन्त्याज्याः सप्तदन्ता ये ।। ६४.०१ ।।

chāgaśubhāśubhalakṣaṇaṃ abhidhāsye navadaśāṣṭadantāste / dhanyāḥ sthāpyā veśmani santyājyāḥ saptadantā ye // 64.01 //

दक्षिणपार्श्वे मण्डलं असितं शुक्लस्य शुभफलं भवति । ऋष्यनिभकृष्णलोहितवर्णानां श्वेतं अतिशुभदम् ।। ६४.०२ ।।

dakṣiṇapārśve maṇḍalaṃ asitaṃ śuklasya śubhaphalaṃ bhavati / ṛṣyanibhakṛṣṇalohitavarṇānāṃ śvetaṃ atiśubhadam // 64.02 //

स्तनवदवलम्बते यः कण्ठेऽजानां मणिः स विज्ञेयः । एकमणिः शुभफलकृद्धन्यतमा द्वित्रमणयो ये ।। ६४.०३ ।।

stanavadavalambate yaḥ kaṇṭhe'jānāṃ maṇiḥ sa vijñeyaḥ / ekamaṇiḥ śubhaphalakṛddhanyatamā dvitramaṇayo ye // 64.03 //

मुण्डाः सर्वे शुभदाः सर्वसिताः सर्वकृष्णदेहाश्च । अर्धासिताः सितार्धा धन्याः कपिलार्धकृष्णाश्च ।। ६४.०४ ।।

muṇḍāḥ sarve śubhadāḥ sarvasitāḥ sarvakṛṣṇadehāśca / ardhāsitāḥ sitārdhā dhanyāḥ kapilārdhakṛṣṇāśca // 64.04 //

विचरति यूथस्याग्रे प्रथमं चाम्भोऽवगाहते योऽजः । स शुभः सितमूर्धा वा मूर्धनि वा कृत्तिका यस्य ।। ६४.०५ ।।

vicarati yūthasyāgre prathamaṃ cāmbho'vagāhate yo'jaḥ / sa śubhaḥ sitamūrdhā vā mūrdhani vā kṛttikā yasya // 64.05 //

सपृषतकण्ठशिरा वा तिलपिष्टनिभश्च ताम्रदृक्शस्तः । कृष्णचरणः सितो वा कृष्णो वा श्वेतचरणो यः ।। ६४.०६ ।।

sapṛṣatakaṇṭhaśirā vā tilapiṣṭanibhaśca tāmradṛkśastaḥ / kṛṣṇacaraṇaḥ sito vā kṛṣṇo vā śvetacaraṇo yaḥ // 64.06 //

यः कृष्णाण्डः श्वेतो मध्ये कृष्णेन भवति पट्टेन । यो वा चरति सशब्दं मन्दं च स शोभनश्छागः ।। ६४.०७ ।।

yaḥ kṛṣṇāṇḍaḥ śveto madhye kṛṣṇena bhavati paṭṭena / yo vā carati saśabdaṃ mandaṃ ca sa śobhanaśchāgaḥ // 64.07 //

ऋष्यशिरोरुहपादो यो वा प्राक्पाण्डुरोऽपरे नीलः । स भवति शुभकृच्छागः श्लोकश्चाप्यत्र गर्गौक्तः ।। ६४.०८ ।।

ṛṣyaśiroruhapādo yo vā prākpāṇḍuro'pare nīlaḥ / sa bhavati śubhakṛcchāgaḥ ślokaścāpyatra gargauktaḥ // 64.08 //

कुट्टकः कुटिलश्चएव जटिलो वामनस्तथा । ते चत्वारः श्रियः पुत्रा नालक्ष्मीके वसन्ति ते ।। ६४.०९ ।।

kuṭṭakaḥ kuṭilaścaeva jaṭilo vāmanastathā / te catvāraḥ śriyaḥ putrā nālakṣmīke vasanti te // 64.09 //

अथाप्रशस्ताः खरतुल्यनादाः प्रदीप्तपुच्छाः कुनखा विवर्णाः । निकृत्तकर्णा द्विपमस्तकाश्च भवन्ति ये चासिततालुजिह्वाः ।। ६४.१० ।।

athāpraśastāḥ kharatulyanādāḥ pradīptapucchāḥ kunakhā vivarṇāḥ / nikṛttakarṇā dvipamastakāśca bhavanti ye cāsitatālujihvāḥ // 64.10 //

वर्णैः प्रशस्तैर्मणिभिः प्रयुक्ता मुण्डाश्च ये ताम्रविलोचनाश्च । ते पूजिता वेश्मनि मानवानां सौख्यानि कुर्वन्ति यशः श्रियं च ।। ६४.११ ।।

varṇaiḥ praśastairmaṇibhiḥ prayuktā muṇḍāśca ye tāmravilocanāśca / te pūjitā veśmani mānavānāṃ saukhyāni kurvanti yaśaḥ śriyaṃ ca // 64.11 //