Books / Brihat Samhita

72. 72. छत्रलक्षणाध्यायः

72.1

निचितं तु हंसपक्षैः कृकवाकुमयूरसारसानां वा । दौकूल्येन नवेन तु समन्ततश्छादितं शुक्लम् ।। ७२.०१ ।।

nicitaṃ tu haṃsapakṣaiḥ kṛkavākumayūrasārasānāṃ vā / daukūlyena navena tu samantataśchāditaṃ śuklam // 72.01 //

72.2

मुक्ताफलैरुपचितं प्रलम्बमालाआविलं स्फटिकमूलम् । षड्ढस्तशुद्धहैमं नवपर्वनगएकदण्डं तु ।। ७२.०२ ।।

muktāphalairupacitaṃ pralambamālāāvilaṃ sphaṭikamūlam / ṣaḍḍhastaśuddhahaimaṃ navaparvanagaekadaṇḍaṃ tu // 72.02 //

72.3

दण्डार्धविस्तृतं तत्समावृतं रत्नभूषितम् उदग्रम् । नृपतेस्तदातपत्रं कल्याणपरं विजयदं च ।। ७२.०३ ।।

daṇḍārdhavistṛtaṃ tatsamāvṛtaṃ ratnabhūṣitam udagram / nṛpatestadātapatraṃ kalyāṇaparaṃ vijayadaṃ ca // 72.03 //

72.4

युवराजनृपतिपत्न्योः सेनापतिदण्डनायकानां च । दण्डोऽर्धपञ्चहस्तः समपञ्चकृतोऽर्धविस्तारः ।। ७२.०४ ।।

yuvarājanṛpatipatnyoḥ senāpatidaṇḍanāyakānāṃ ca / daṇḍo'rdhapañcahastaḥ samapañcakṛto'rdhavistāraḥ // 72.04 //

72.5

अन्येषां उष्णघ्नं प्रसादपट्टैर्विभूषितशिरस्कम् । व्यालम्बिरत्नमालं छत्रं कार्यं तु मायूरम् ।। ७२.०५ ।।

anyeṣāṃ uṣṇaghnaṃ prasādapaṭṭairvibhūṣitaśiraskam / vyālambiratnamālaṃ chatraṃ kāryaṃ tu māyūram // 72.05 //

72.6

अन्येषां तु नराणां शीतऽतपवारणं तु चतुरस्रम् । समवृत्तदण्डयुक्तं छत्रं कार्यं तु विप्राणाम् ।। ७२.०६ ।।

anyeṣāṃ tu narāṇāṃ śīta'tapavāraṇaṃ tu caturasram / samavṛttadaṇḍayuktaṃ chatraṃ kāryaṃ tu viprāṇām // 72.06 //