Books / Brihat Samhita

94. 94. वायसविरुताध्यायः

94.1

प्राच्यानां दक्षिणतः शुभदाः काकाः करायिका वामाः । विपरीतं अन्यदेशेष्ववधिर्लोकप्रसिद्ध्याएव ।। ९४.०१ ।।

prācyānāṃ dakṣiṇataḥ śubhadāḥ kākāḥ karāyikā vāmāḥ / viparītaṃ anyadeśeṣvavadhirlokaprasiddhyāeva // 94.01 //

94.2

वैशाखे निरुपहते वृक्षे नीडः सुभिक्षशिवदाता । निन्दितकण्टकिशुष्केष्वसुभिक्षभयानि तद्देशे ।। ९४.०२ ।।

vaiśākhe nirupahate vṛkṣe nīḍaḥ subhikṣaśivadātā / ninditakaṇṭakiśuṣkeṣvasubhikṣabhayāni taddeśe // 94.02 //

94.3

नीडे प्राक्शाखायां शरदि भवेत्प्रथमवृष्टिरपरस्याम् । याम्यौत्तरयोर्मध्यात् प्रधानवृष्टिस्तरोरुपरि ।। ९४.०३ ।।

nīḍe prākśākhāyāṃ śaradi bhavetprathamavṛṣṭiraparasyām / yāmyauttarayormadhyāt pradhānavṛṣṭistarorupari // 94.03 //

94.4

शिखिदिशि मण्डलवृष्टिर्नैरृत्यां शारदस्य निष्पत्तिः । परिशेषयोः सुभिक्षं मूषकसम्पच्च वायव्ये ।। ९४.०४ ।।

śikhidiśi maṇḍalavṛṣṭirnairṛtyāṃ śāradasya niṣpattiḥ / pariśeṣayoḥ subhikṣaṃ mūṣakasampacca vāyavye // 94.04 //

94.5

शरदर्भगुल्मवल्लीधान्यप्रासादगेहनिम्नेषु । शून्यो भवति स देशश्चौरानावृष्टिरोगऽर्तः ।। ९४.०५ ।।

śaradarbhagulmavallīdhānyaprāsādagehanimneṣu / śūnyo bhavati sa deśaścaurānāvṛṣṭiroga'rtaḥ // 94.05 //

94.6

द्वित्रिचतुःशावत्वं सुभिक्षदं पञ्चभिर्नृपान्यत्वम् । अण्डावकिरणं एकाण्डताप्रसूतिश्च न शिवाय ।। ९४.०६ ।।

dvitricatuḥśāvatvaṃ subhikṣadaṃ pañcabhirnṛpānyatvam / aṇḍāvakiraṇaṃ ekāṇḍatāprasūtiśca na śivāya // 94.06 //

94.7

चौरकवर्णैश्चौराश्चित्रैर्मृत्युः सितैस्तु वह्निभयम् । विकलैर्दुर्भिक्षभयं काकानां निर्दिशेत्शिशुभिः ।। ९४.०७ ।।

caurakavarṇaiścaurāścitrairmṛtyuḥ sitaistu vahnibhayam / vikalairdurbhikṣabhayaṃ kākānāṃ nirdiśetśiśubhiḥ // 94.07 //

94.8

अनिमित्तसंहतैर्ग्राममध्यगैः क्षुद्भयं प्रविरुवद्भिः । रोधश्चक्रऽकारैरभिघातो वर्गवर्गस्थैः ।। ९४.०८ ।।

animittasaṃhatairgrāmamadhyagaiḥ kṣudbhayaṃ praviruvadbhiḥ / rodhaścakra'kārairabhighāto vargavargasthaiḥ // 94.08 //

94.9

अभयाश्च तुण्डपक्षैश्चरणविघातैर्जनानभिभवन्तः । कुर्वन्ति शत्रुवृद्धिं निशि विचरन्तो जनविनाशम् ।। ९४.०९ ।।

abhayāśca tuṇḍapakṣaiścaraṇavighātairjanānabhibhavantaḥ / kurvanti śatruvṛddhiṃ niśi vicaranto janavināśam // 94.09 //

94.10

सव्येन खे भ्रमद्भिः स्वभयं विपरीतमण्डलैश्च परात् । अत्याकुलं भ्रमद्भिर्वातौद्भ्रमो भवति काकैः ।। ९४.१० ।।

savyena khe bhramadbhiḥ svabhayaṃ viparītamaṇḍalaiśca parāt / atyākulaṃ bhramadbhirvātaudbhramo bhavati kākaiḥ // 94.10 //

94.11

ऊर्ध्वमुखाश्चलपक्षाः पथि भयदाः क्षुद्भयाय धान्यमुषः । सेनाङ्गस्था युद्धं परिमोषं चान्यभृतपक्षाः ।। ९४.११ ।।

ūrdhvamukhāścalapakṣāḥ pathi bhayadāḥ kṣudbhayāya dhānyamuṣaḥ / senāṅgasthā yuddhaṃ parimoṣaṃ cānyabhṛtapakṣāḥ // 94.11 //

94.12

भस्मास्थिकेशपत्राणि विन्यसन्पतिवधाय शय्यायाम् । मणिकुसुमऽद्यवहनने सुतस्य जन्माप्यथाङ्गनायाश् च ।। ९४.१२ ।।

bhasmāsthikeśapatrāṇi vinyasanpativadhāya śayyāyām / maṇikusuma'dyavahanane sutasya janmāpyathāṅganāyāś ca // 94.12 //

94.13

पूर्णाननेऽर्थलाभः सिकताधान्यऽर्द्रमृत्कुसुमपूर्वैः । भयदो जनसंवासाद्यदि भाण्डान्यपनयेत्काकः ।। ९४.१३ ।।

pūrṇānane'rthalābhaḥ sikatādhānya'rdramṛtkusumapūrvaiḥ / bhayado janasaṃvāsādyadi bhāṇḍānyapanayetkākaḥ // 94.13 //

94.14

वाहनशस्त्रौपानत्छत्रछायाङ्गकुट्टने मरणम् । तत्पूजायां पूजा विष्ठाकरणेऽन्नसम्प्राप्तिः ।। ९४.१४ ।।

vāhanaśastraupānatchatrachāyāṅgakuṭṭane maraṇam / tatpūjāyāṃ pūjā viṣṭhākaraṇe'nnasamprāptiḥ // 94.14 //

94.15

यद्द्रव्यं उपनयेत्तस्य लब्धिरपहरति चेत्प्रणाशः स्यात् । पीतद्रव्यैः कनकं वस्त्रं कार्पासिकैः सितैः रूप्यम् ।। ९४.१५ ।।

yaddravyaṃ upanayettasya labdhirapaharati cetpraṇāśaḥ syāt / pītadravyaiḥ kanakaṃ vastraṃ kārpāsikaiḥ sitaiḥ rūpyam // 94.15 //

94.16

सक्षीरार्जुनवञ्जुलकूलद्वयपुलिनगा रुवन्तश्च । प्रावृषि वृष्टिं दुर्दिनं अनृतौ स्नाताश्च पांशुजलैः ।। ९४.१६ ।।

sakṣīrārjunavañjulakūladvayapulinagā ruvantaśca / prāvṛṣi vṛṣṭiṃ durdinaṃ anṛtau snātāśca pāṃśujalaiḥ // 94.16 //

94.17

दारुणनादस्तरुकोटरौपगो वायसो महाभयदः । सलिलं अवलोक्य विरुवन्वृष्टिकरोऽब्दानुरावी च ।। ९४.१७ ।।

dāruṇanādastarukoṭaraupago vāyaso mahābhayadaḥ / salilaṃ avalokya viruvanvṛṣṭikaro'bdānurāvī ca // 94.17 //

94.18

दीप्तौद्विग्नो विटपे विकुट्टयन्वह्निकृद्विधुतपक्षः । रक्तद्रव्यं दग्धं तृणकाष्ठं वा गृहे विदधत् ।। ९४.१८ ।।

dīptaudvigno viṭape vikuṭṭayanvahnikṛdvidhutapakṣaḥ / raktadravyaṃ dagdhaṃ tṛṇakāṣṭhaṃ vā gṛhe vidadhat // 94.18 //

94.19

ऐन्द्र्यऽदिदिगवलोकी सूर्याभिमुखो रुवन्गृहे गृहिनः । राजभयचोरबन्धनकलहाः स्युः पशुभयं चैति ।। ९४.१९ ।।

aindrya'didigavalokī sūryābhimukho ruvangṛhe gṛhinaḥ / rājabhayacorabandhanakalahāḥ syuḥ paśubhayaṃ caiti // 94.19 //

94.20

शान्तां ऐन्द्रीं अवलोकयन्रुयाद्राजपुरुषमित्रऽप्तिः । भवति च सुवर्णलब्धिः शाल्यन्नगुडाशनऽप्तिश्च ।। ९४.२० ।।

śāntāṃ aindrīṃ avalokayanruyādrājapuruṣamitra'ptiḥ / bhavati ca suvarṇalabdhiḥ śālyannaguḍāśana'ptiśca // 94.20 //

94.21

आग्नेय्यां अनलाजीविकयुवतिप्रवरधातुलाभश्च । याम्ये माषकुलूत्थाभोज्यं गान्धर्विकैर्योगः ।। ९४.२१ ।।

āgneyyāṃ analājīvikayuvatipravaradhātulābhaśca / yāmye māṣakulūtthābhojyaṃ gāndharvikairyogaḥ // 94.21 //

94.22

नैरृत्यां दूताश्वौपकरणदधितैलपललभोज्यऽप्तिः । वारुण्यां मांससुराआसवधान्यसमुद्ररत्नऽप्तिः ।। ९४.२२ ।।

nairṛtyāṃ dūtāśvaupakaraṇadadhitailapalalabhojya'ptiḥ / vāruṇyāṃ māṃsasurāāsavadhānyasamudraratna'ptiḥ // 94.22 //

94.23

मारुत्यां शस्त्रऽयुधसरोजवल्लीफलाशनऽप्तिश्च । सौम्यायां परमान्नाशनं तुरङ्गाम्बरप्राप्तिः ।। ९४.२३ ।।

mārutyāṃ śastra'yudhasarojavallīphalāśana'ptiśca / saumyāyāṃ paramānnāśanaṃ turaṅgāmbaraprāptiḥ // 94.23 //

94.24

ऐशान्यां सम्प्राप्तिर्घृतपूर्णानां भवेदनडुहश्च । एवं फलं गृहपतेर्गृहपृष्ठसमाश्रिते भवति ।। ९४.२४ ।।

aiśānyāṃ samprāptirghṛtapūrṇānāṃ bhavedanaḍuhaśca / evaṃ phalaṃ gṛhapatergṛhapṛṣṭhasamāśrite bhavati // 94.24 //

94.25

गमने कर्णसमश्चेत्क्षेमाय न कार्यसिद्धये भवति ।। अभिमुखं उपैति यातुर्विरुवन्विनिवर्तयेद्यात्राम् ।। ९४.२५ ।।

gamane karṇasamaścetkṣemāya na kāryasiddhaye bhavati // abhimukhaṃ upaiti yāturviruvanvinivartayedyātrām // 94.25 //

94.26

वामे वाशित्वाआदौ दक्षिणपार्श्वेऽनुवाशते यातुः । अर्थापहारकारी तद्विपरीतोऽर्थसिद्धिकरः ।। ९४.२६ ।।

vāme vāśitvāādau dakṣiṇapārśve'nuvāśate yātuḥ / arthāpahārakārī tadviparīto'rthasiddhikaraḥ // 94.26 //

94.27

यदि वाम एव विरुवन् मुहुर्मुहुर्यायिनोऽनुलोमगतिः । अर्थस्य भवति सिद्ध्यै प्राच्यानां दक्षिणश्चएवम् ।। ९४.२७ ।।

yadi vāma eva viruvan muhurmuhuryāyino'nulomagatiḥ / arthasya bhavati siddhyai prācyānāṃ dakṣiṇaścaevam // 94.27 //

94.28

वामः प्रतिलोमगतिर्विरुवन् गमनस्य विघ्नकृद्भवति । तत्रस्थस्यएव फलं कथयति तद्वाञ्छितं गमने ।। ९४.२८ ।।

vāmaḥ pratilomagatirviruvan gamanasya vighnakṛdbhavati / tatrasthasyaeva phalaṃ kathayati tadvāñchitaṃ gamane // 94.28 //

94.29

दक्षिणविरुतं कृत्वा वामे विरुयाद्यथाईप्सितावाप्तिः । प्रतिवाश्य पुरो यायाद्द्रुतं अत्यर्थागमो भवति ।। ९४.२९ ।।

dakṣiṇavirutaṃ kṛtvā vāme viruyādyathāīpsitāvāptiḥ / prativāśya puro yāyāddrutaṃ atyarthāgamo bhavati // 94.29 //

94.30

प्रतिवाश्य पृष्टःअतो दक्षिणेन यायाद्द्रुतं क्षतजकारी । एकचरणोऽर्कं ईक्षन्विरुवंश्च पुरो रुधिरहेतुः ।। ९४.३० ।।

prativāśya pṛṣṭaḥato dakṣiṇena yāyāddrutaṃ kṣatajakārī / ekacaraṇo'rkaṃ īkṣanviruvaṃśca puro rudhirahetuḥ // 94.30 //

94.31

दृष्ट्वार्कं एकपादस्तुण्डेन लिखेद्यदा स्वपिच्छानि । पुरतो जनस्य महतो वधं अभिधत्ते तदा बलिभुक् ।। ९४.३१ ।।

dṛṣṭvārkaṃ ekapādastuṇḍena likhedyadā svapicchāni / purato janasya mahato vadhaṃ abhidhatte tadā balibhuk // 94.31 //

94.32

सस्यौपेते क्षेत्रे विरुवति शान्ते ससस्यभूलब्धिः । आकुलचेष्टो विरुवन्सीमान्ते क्लेशकृद्यातुः ।। ९४.३२ ।।

sasyaupete kṣetre viruvati śānte sasasyabhūlabdhiḥ / ākulaceṣṭo viruvansīmānte kleśakṛdyātuḥ // 94.32 //

94.33

सुस्निग्धपत्रपल्लवकुसुमफलऽनम्रसुरभिमधुरेषु । सक्षीराव्रणसंस्थितमनोज्ञवृक्षेषु चार्थसिद्धिकरः ।। ९४.३३ ।।

susnigdhapatrapallavakusumaphala'namrasurabhimadhureṣu / sakṣīrāvraṇasaṃsthitamanojñavṛkṣeṣu cārthasiddhikaraḥ // 94.33 //

94.34

निष्पन्नसस्यशाद्वलभवनप्रासादहर्म्यहरितेषु । धन्यउच्छ्रयमङ्गल्येषु चएव विरुवन्धनऽगमदः ।। ९४.३४ ।।

niṣpannasasyaśādvalabhavanaprāsādaharmyahariteṣu / dhanyaucchrayamaṅgalyeṣu caeva viruvandhana'gamadaḥ // 94.34 //

94.35

गोपुच्छस्थे वल्मीकगेऽथ वा दर्शनं भुजङ्गस्य । सद्यो ज्वरो महिषगे विरुवति गुल्मे फलं स्वल्पम् ।। ९४.३५ ।।

gopucchasthe valmīkage'tha vā darśanaṃ bhujaṅgasya / sadyo jvaro mahiṣage viruvati gulme phalaṃ svalpam // 94.35 //

94.36

कार्यस्य व्याघातस्तृणकूटे वामगेऽम्बुसंस्थे वा । ऊर्ध्वाग्निप्लुष्टेऽशनिहते च काके वधो भवति ।। ९४.३६ ।।

kāryasya vyāghātastṛṇakūṭe vāmage'mbusaṃsthe vā / ūrdhvāgnipluṣṭe'śanihate ca kāke vadho bhavati // 94.36 //

94.37

कण्टकिमिश्रे सौम्ये सिद्धिः कार्यस्य भवति कलहश्च । कण्टकिनि भवति कलहो वल्लीपरिवेष्टिते बन्धः ।। ९४.३७ ।।

kaṇṭakimiśre saumye siddhiḥ kāryasya bhavati kalahaśca / kaṇṭakini bhavati kalaho vallīpariveṣṭite bandhaḥ // 94.37 //

94.38

छिन्नाग्रेऽङ्गच्छेदः कलहः शुष्कद्रुमस्थिते ध्वांक्षे । पुरतश्च पृष्ठतो वा गोमयसंस्थे धनप्राप्तिः ।। ९४.३८ ।।

chinnāgre'ṅgacchedaḥ kalahaḥ śuṣkadrumasthite dhvāṃkṣe / purataśca pṛṣṭhato vā gomayasaṃsthe dhanaprāptiḥ // 94.38 //

94.39

मृतपुरुषाङ्गावयवस्थितोऽभिविरुवन् करोति मृत्युभयम् । भञ्जन्नस्थि च चञ्च्वा यदि विरुवत्य् अस्थिभङ्गाय ।। ९४.३९ ।।

mṛtapuruṣāṅgāvayavasthito'bhiviruvan karoti mṛtyubhayam / bhañjannasthi ca cañcvā yadi viruvaty asthibhaṅgāya // 94.39 //

94.40

रज्ज्वस्थिकाष्ठकण्टकिनिःसारशिरोरुहऽनने रुवति । भुजगगददंष्ट्रितस्करशस्त्राग्निभयान्यनुक्रमशः ।। ९४.४० ।।

rajjvasthikāṣṭhakaṇṭakiniḥsāraśiroruha'nane ruvati / bhujagagadadaṃṣṭritaskaraśastrāgnibhayānyanukramaśaḥ // 94.40 //

94.41

सितकुसुमाशुचिमांसऽननेऽर्थसिद्धिर्यथाईप्सिता यातुः । पक्षौ धुन्वन्न् ऊर्ध्वऽनने च विघ्नं मुहुः क्वणति ।। ९४.४१ ।।

sitakusumāśucimāṃsa'nane'rthasiddhiryathāīpsitā yātuḥ / pakṣau dhunvann ūrdhva'nane ca vighnaṃ muhuḥ kvaṇati // 94.41 //

94.42

यदि शृङ्खलां वरत्रां वल्लीं वाआदाय वाशते बन्धः । पाषाणस्थे च भयं क्लिष्टापूर्वाध्विकयुतिश्च ।। ९४.४२ ।।

yadi śṛṅkhalāṃ varatrāṃ vallīṃ vāādāya vāśate bandhaḥ / pāṣāṇasthe ca bhayaṃ kliṣṭāpūrvādhvikayutiśca // 94.42 //

94.43

अन्योन्यभक्षसंक्रामितऽनने तुष्टिरुत्तमा भवति । विज्ञेयः स्त्रीलाभो दम्पत्योर्विरुवतोर् युगपत् ।। ९४.४३ ।।

anyonyabhakṣasaṃkrāmita'nane tuṣṭiruttamā bhavati / vijñeyaḥ strīlābho dampatyorviruvator yugapat // 94.43 //

94.44

प्रमदाशिरौपगतपूर्णकुम्भसंस्थेऽङ्गनार्थसम्प्राप्तिः । घटकुट्टने सुतविपद्घटौपहदनेऽन्नसम्प्राप्तिः ।। ९४.४४ ।।

pramadāśiraupagatapūrṇakumbhasaṃsthe'ṅganārthasamprāptiḥ / ghaṭakuṭṭane sutavipadghaṭaupahadane'nnasamprāptiḥ // 94.44 //

94.45

स्कन्धावारऽदीनां निवेशसमये रुवंश्चलत्पक्षः । सूचयतेऽन्यत्स्थानं निश्चलपक्षस्तु भयमात्रम् ।। ९४.४५ ।।

skandhāvāra'dīnāṃ niveśasamaye ruvaṃścalatpakṣaḥ / sūcayate'nyatsthānaṃ niścalapakṣastu bhayamātram // 94.45 //

94.46

प्रविशद्भिः सैन्यऽदीन्सगृध्रकङ्कैर्विनाआमिषं ध्वांक्षैः । अविरुद्धैस्तैः प्रीतिर्द्विषतां युद्धं विरुद्धैश्च ।। ९४.४६ ।।

praviśadbhiḥ sainya'dīnsagṛdhrakaṅkairvināāmiṣaṃ dhvāṃkṣaiḥ / aviruddhaistaiḥ prītirdviṣatāṃ yuddhaṃ viruddhaiśca // 94.46 //

94.47

बन्धः सूकरसंस्थे पङ्काक्ते सूकरे द्विकेऽर्थऽप्तिः । क्षेमं खरौष्ट्रसंस्थे के चित्प्राहुर्वधं तु खरे ।। ९४.४७ ।।

bandhaḥ sūkarasaṃsthe paṅkākte sūkare dvike'rtha'ptiḥ / kṣemaṃ kharauṣṭrasaṃsthe ke citprāhurvadhaṃ tu khare // 94.47 //

94.48

वाहनलाभोऽश्वगते विरुवत्यनुयायिनि क्षतजपातः । अन्येऽप्यनुव्रजन्तो यातारं काकवद्विहगाः ।। ९४.४८ ।।

vāhanalābho'śvagate viruvatyanuyāyini kṣatajapātaḥ / anye'pyanuvrajanto yātāraṃ kākavadvihagāḥ // 94.48 //

94.49

द्वात्रिंशत्प्रविभक्ते दिग्चक्रे यद्यथा समुद्दिष्टम् । तत्तत्तथा विधेयं गुणदोषफलं यियासूनाम् ।। ९४.४९ ।।

dvātriṃśatpravibhakte digcakre yadyathā samuddiṣṭam / tattattathā vidheyaṃ guṇadoṣaphalaṃ yiyāsūnām // 94.49 //

94.50

का इति काकस्य रुतं स्वनिलयसंस्थस्य निष्फलं प्रोक्तम् । कव इति चऽत्मप्रीत्यै कैति रुते स्निग्धमित्रऽप्तिः ।। ९४.५० ।।

kā iti kākasya rutaṃ svanilayasaṃsthasya niṣphalaṃ proktam / kava iti ca'tmaprītyai kaiti rute snigdhamitra'ptiḥ // 94.50 //

94.51

कराइति कलहं कुरुकुरु च हर्षं अथ कटकटैति दधिभक्तम् । केके विरुतं कुकु वा धनलाभं यायिनः प्राह ।। ९४.५१ ।।

karāiti kalahaṃ kurukuru ca harṣaṃ atha kaṭakaṭaiti dadhibhaktam / keke virutaṃ kuku vā dhanalābhaṃ yāyinaḥ prāha // 94.51 //

94.52

खरेखरे पथिकऽगमं आह कखाखाइति यायिनो मृत्युम् । गमनप्रतिषेधिकं आ कखला सद्योऽभिवर्षाय ।। ९४.५२ ।।

kharekhare pathika'gamaṃ āha kakhākhāiti yāyino mṛtyum / gamanapratiṣedhikaṃ ā kakhalā sadyo'bhivarṣāya // 94.52 //

94.53

काकाइति विघातः काकटिइति चऽहारदूषणं प्राह । प्रीत्यास्पदं कवकवैति बन्धं एवं कगाकुरिति ।। ९४.५३ ।।

kākāiti vighātaḥ kākaṭiiti ca'hāradūṣaṇaṃ prāha / prītyāspadaṃ kavakavaiti bandhaṃ evaṃ kagākuriti // 94.53 //

94.54

करगौ विरुते वर्षं गुडवत्त्रासाय वडिति वस्त्रऽप्तिः । कलयैति च संयोगः शूद्रस्य ब्राह्मणैः साकम् ।। ९४.५४ ।।

karagau virute varṣaṃ guḍavattrāsāya vaḍiti vastra'ptiḥ / kalayaiti ca saṃyogaḥ śūdrasya brāhmaṇaiḥ sākam // 94.54 //

94.55

कड् इति फलाप्तिः फलदा हिहिदर्शनं टड्डिति प्रहाराः स्युः । स्त्रीलाभः स्त्रीति रुते गडिति गवां पुडिति पुष्पाणाम् ।। ९४.५५ ।।

kaḍ iti phalāptiḥ phaladā hihidarśanaṃ ṭaḍḍiti prahārāḥ syuḥ / strīlābhaḥ strīti rute gaḍiti gavāṃ puḍiti puṣpāṇām // 94.55 //

94.56

युद्धाय टाकुटाक्विति गुहु वह्निभयं कटेकटे कलहः । टाकुलि चिण्टिचि केकेकैति पुरं चैति दोषाय ।। ९४.५६ ।।

yuddhāya ṭākuṭākviti guhu vahnibhayaṃ kaṭekaṭe kalahaḥ / ṭākuli ciṇṭici kekekaiti puraṃ caiti doṣāya // 94.56 //

94.57

काकद्वयस्यापि समानं एतत् फलं यदुक्तं रुतचेष्टितऽद्यैः । पतत्रिणोऽन्येऽपि यथाएव काको वन्याः श्ववच्चौपरिदंष्ट्रिणो ये ।। ९४.५७ ।।

kākadvayasyāpi samānaṃ etat phalaṃ yaduktaṃ rutaceṣṭita'dyaiḥ / patatriṇo'nye'pi yathāeva kāko vanyāḥ śvavaccauparidaṃṣṭriṇo ye // 94.57 //

94.58

स्थलसलिलचराणां व्यत्ययो मेघकाले प्रचुरसलिलवृष्ट्यै शेषकाले भयाय । मधु भवननिलीनं तत्करोत्याशु शून्यं मरणं अपि च नीला मक्षिका मूर्ध्नि लीना ।। ९४.५८ ।।

sthalasalilacarāṇāṃ vyatyayo meghakāle pracurasalilavṛṣṭyai śeṣakāle bhayāya / madhu bhavananilīnaṃ tatkarotyāśu śūnyaṃ maraṇaṃ api ca nīlā makṣikā mūrdhni līnā // 94.58 //

94.59

विनिक्षिपन्त्यः सलिलेऽण्डकानि पिपीलिका वृष्टिनिरोधं आहुः । तरुं स्थलं वापि नयन्ति निम्नाद् यदा तदा ताः कथयन्ति वृष्टिम् ।। ९४.५९ ।।

vinikṣipantyaḥ salile'ṇḍakāni pipīlikā vṛṣṭinirodhaṃ āhuḥ / taruṃ sthalaṃ vāpi nayanti nimnād yadā tadā tāḥ kathayanti vṛṣṭim // 94.59 //

94.60

कार्यं तु मूलशकुनेऽन्तरजे तदह्नि विन्द्यात्फलं नियतं एवं इमे विचिन्त्याः । प्रारम्भयानसमयेषु तथा प्रवेशे ग्राह्यं क्षुतं न शुभदं क्व चिदप्युशन्ति ।। ९४.६० ।।

kāryaṃ tu mūlaśakune'ntaraje tadahni vindyātphalaṃ niyataṃ evaṃ ime vicintyāḥ / prārambhayānasamayeṣu tathā praveśe grāhyaṃ kṣutaṃ na śubhadaṃ kva cidapyuśanti // 94.60 //

94.61

शुभं दशापाकं अविघ्नसिद्धिं मूलाभिरक्षां अथ वा सहायान् । दुष्टस्य संसिद्धिं अनामयत्वं वदन्ति ते मानयितुर्नृपस्य ।। ९४.६१ ।।

śubhaṃ daśāpākaṃ avighnasiddhiṃ mūlābhirakṣāṃ atha vā sahāyān / duṣṭasya saṃsiddhiṃ anāmayatvaṃ vadanti te mānayiturnṛpasya // 94.61 //

94.62

क्रोशादूर्ध्वं शकुनविरुतं निष्फलं प्राहुरेके तत्रानिष्टे प्रथमशकुने मानयेत्पञ्च षट्च । प्राणायामान्नृपतिरशुभे षोडशएव द्वितीये प्रत्यागच्छेत्स्वभवनं अतो यद्यनिष्टस्तृतीयः ।। ९४.६२ ।।

krośādūrdhvaṃ śakunavirutaṃ niṣphalaṃ prāhureke tatrāniṣṭe prathamaśakune mānayetpañca ṣaṭca / prāṇāyāmānnṛpatiraśubhe ṣoḍaśaeva dvitīye pratyāgacchetsvabhavanaṃ ato yadyaniṣṭastṛtīyaḥ // 94.62 //