95. 95. शाकुनौत्तराध्यायः

दिग्देशचेष्टास्वरवासरऋक्षमुहूर्तहोराकरणौदयांशान् । चरस्थिरउन्मिश्रबलाबलं च बुद्ध्वा फलानि प्रवदेद्रुतज्णः ।। ९५.०१ ।।

digdeśaceṣṭāsvaravāsaraṛkṣamuhūrtahorākaraṇaudayāṃśān / carasthiraunmiśrabalābalaṃ ca buddhvā phalāni pravadedrutajṇaḥ // 95.01 //

द्विविधं कथयन्ति संस्थितानाम् आगामिस्थिरसंज्ञितं च कार्यम् । नृपदूतचरान्यदेशजातान्य् अभिघातः स्वजनादि चऽगमऽख्यम् ।। ९५.०२ ।।

dvividhaṃ kathayanti saṃsthitānām āgāmisthirasaṃjñitaṃ ca kāryam / nṛpadūtacarānyadeśajātāny abhighātaḥ svajanādi ca'gama'khyam // 95.02 //

उद्बद्धसंग्रहणभोजनचौरवह्नि वर्षौत्सवऽत्मजवधाः कलहो भयं च । वर्गः स्थिरोऽयं उदयैन्दुयुते स्थिरऋक्षे विद्यात्स्थिरं चरगृहे च चरं यदुक्तम् ।। ९५.०३ ।।

udbaddhasaṃgrahaṇabhojanacauravahni varṣautsava'tmajavadhāḥ kalaho bhayaṃ ca / vargaḥ sthiro'yaṃ udayainduyute sthiraṛkṣe vidyātsthiraṃ caragṛhe ca caraṃ yaduktam // 95.03 //

स्थिरप्रदेशौपलमन्दिरेषु सुरालये भूजलसन्निधौ च । स्थिराणि कार्याणि चराणि यानि चलप्रदेशऽदिषु चऽगमाय ।। ९५.०४ ।।

sthirapradeśaupalamandireṣu surālaye bhūjalasannidhau ca / sthirāṇi kāryāṇi carāṇi yāni calapradeśa'diṣu ca'gamāya // 95.04 //

आप्यौदयऋक्षक्षणदिग्जलेषु पक्षावसानेषु च ये प्रदीप्ताः । सर्वेऽपि ते वृष्टिकरा रुवन्तः शान्तोऽपि वृष्टिं कुरुतेऽम्बुचारी ।। ९५.०५ ।।

āpyaudayaṛkṣakṣaṇadigjaleṣu pakṣāvasāneṣu ca ye pradīptāḥ / sarve'pi te vṛṣṭikarā ruvantaḥ śānto'pi vṛṣṭiṃ kurute'mbucārī // 95.05 //

आग्नेयदिग्लग्नमुहूर्तदेशेष्व् अर्कप्रदीप्तोऽग्निभयाय रौति । विष्ट्यां यमऋक्षौदयकण्टकेषु निष्पत्रवल्लीषु च दोषकृत् स्यात् ।। ९५.०६ ।।

āgneyadiglagnamuhūrtadeśeṣv arkapradīpto'gnibhayāya rauti / viṣṭyāṃ yamaṛkṣaudayakaṇṭakeṣu niṣpatravallīṣu ca doṣakṛt syāt // 95.06 //

ग्राम्यः प्रदीप्तः स्वरचेष्टिताभ्याम् उग्रो रुवन्कण्टकिनि स्थितश्च । भौमऋक्षलग्ने यदि नैरृतीं च स्थितोऽभितश्चेत्कलहाय दृष्टः ।। ९५.०७ ।।

grāmyaḥ pradīptaḥ svaraceṣṭitābhyām ugro ruvankaṇṭakini sthitaśca / bhaumaṛkṣalagne yadi nairṛtīṃ ca sthito'bhitaścetkalahāya dṛṣṭaḥ // 95.07 //

लग्नेऽथ वाइन्दोर्भृगुभांशसंस्थे विदिक्स्थितोऽधोवदनश्च रौति । दीप्तः स चेत्संग्रहणं करोति योन्या तया या विदिशि प्रदिष्टा ।। ९५.०८ ।।

lagne'tha vāindorbhṛgubhāṃśasaṃsthe vidiksthito'dhovadanaśca rauti / dīptaḥ sa cetsaṃgrahaṇaṃ karoti yonyā tayā yā vidiśi pradiṣṭā // 95.08 //

पुंराशिलग्ने विषमे तिथौ च दिक्स्थः प्रदीप्तः शुकुनो नरऽख्यः । वाच्यं तदा संग्रहणं नराणां मिश्रे भवेत्पण्डकसम्प्रयोगः ।। ९५.०९ ।।

puṃrāśilagne viṣame tithau ca diksthaḥ pradīptaḥ śukuno nara'khyaḥ / vācyaṃ tadā saṃgrahaṇaṃ narāṇāṃ miśre bhavetpaṇḍakasamprayogaḥ // 95.09 //

एवं रवेः क्षेत्रनवांशलग्ने लग्ने स्थिते वा स्वयं एव सूर्ये । दीप्तोऽभिधत्ते शकुनो विरौति पुंसः प्रधानस्य हि कारणं तत् ।। ९५.१० ।।

evaṃ raveḥ kṣetranavāṃśalagne lagne sthite vā svayaṃ eva sūrye / dīpto'bhidhatte śakuno virauti puṃsaḥ pradhānasya hi kāraṇaṃ tat // 95.10 //

प्रारम्भमाणेषु च सर्वकार्येष्वर्कान्विताद्भाद्गणयेद्विलग्नम् । सम्प्तद्विपच्चैति यथा क्रमेण सम्पद्विपच्चैति तथएव वाच्यम् ।। ९५.११ ।।

prārambhamāṇeṣu ca sarvakāryeṣvarkānvitādbhādgaṇayedvilagnam / samptadvipaccaiti yathā krameṇa sampadvipaccaiti tathaeva vācyam // 95.11 //

काणेनाक्ष्णा दक्षिणेनएति सूर्ये चन्द्रे लग्नाद्द्वादशे चैतरेन । लग्नस्थेऽर्के पापदृष्टेऽन्ध एव कुब्जः स्वऋक्षे श्रोत्रहीनो जडो वा ।। ९५.१२ ।।

kāṇenākṣṇā dakṣiṇenaeti sūrye candre lagnāddvādaśe caitarena / lagnasthe'rke pāpadṛṣṭe'ndha eva kubjaḥ svaṛkṣe śrotrahīno jaḍo vā // 95.12 //

क्रूरः षष्ठे क्रूरदृष्टो विलग्नाद् यस्मिन्राशौ तद्गृहाङ्गे व्रणोऽस्य । एवं प्रोक्तं यन्मया जन्मकाले चिह्नं रूपं तत्तदस्मिन्विचिन्त्यम् ।। ९५.१३ ।।

krūraḥ ṣaṣṭhe krūradṛṣṭo vilagnād yasminrāśau tadgṛhāṅge vraṇo'sya / evaṃ proktaṃ yanmayā janmakāle cihnaṃ rūpaṃ tattadasminvicintyam // 95.13 //

अतः परं लोकनिरूपितानि[क्.ओमित्स्फ़्रों द्रव्येषु नानाक्षरसंग्रहाणि । इष्टप्रणीतानि विभाजितानि नामानि केन्द्रक्रमशः प्रवक्ष्ये ।। ९५.ॠ१ ।।

ataḥ paraṃ lokanirūpitāni[k.omitspha़्roṃ dravyeṣu nānākṣarasaṃgrahāṇi / iṣṭapraṇītāni vibhājitāni nāmāni kendrakramaśaḥ pravakṣye // 95.ṝ1 //

लग्नाम्बुसंस्थास्तनभःस्थितेषु क्षेत्रेषु ये लग्नगता गृहांशाः । तेभ्योऽक्षराण्यात्मगृहऽश्रयाणि विन्द्याद्ग्रहाणां स्वगणक्रमेण ।। ९५.ॠ२ ।।

lagnāmbusaṃsthāstanabhaḥsthiteṣu kṣetreṣu ye lagnagatā gṛhāṃśāḥ / tebhyo'kṣarāṇyātmagṛha'śrayāṇi vindyādgrahāṇāṃ svagaṇakrameṇa // 95.ṝ2 //

कवर्गपूर्वान्कुजशुक्रचान्द्रि जीवार्कजानां प्रवदन्ति वर्गान् । यकारपूर्वाः शशिनो निरुक्ता वर्णास्त्वकारप्रभवा रवेः स्युः ।। ९५.ॠ३ ।।

kavargapūrvānkujaśukracāndri jīvārkajānāṃ pravadanti vargān / yakārapūrvāḥ śaśino niruktā varṇāstvakāraprabhavā raveḥ syuḥ // 95.ṝ3 //

द्रेष्काणवृद्ध्या प्रवदन्ति नाम त्रिपञ्चसप्ताक्षरं ओजराशौ । युग्मे तु विन्द्याद्द्विचतुष्कषट्कं नामाक्षराणि ग्रहदृष्टिवृद्ध्या ।। ९५.ॠ४ ।।

dreṣkāṇavṛddhyā pravadanti nāma tripañcasaptākṣaraṃ ojarāśau / yugme tu vindyāddvicatuṣkaṣaṭkaṃ nāmākṣarāṇi grahadṛṣṭivṛddhyā // 95.ṝ4 //

वर्गोत्तमे द्व्यक्षरकं चरांशे स्थिरऋक्षभागे चतुरक्षरं तत् । ओजेषु चएभ्यो विषमाक्षराणि स्युर्द्विस्वभावेषु तु राशिवच्च ।। ९५.ॠ५ ।।

vargottame dvyakṣarakaṃ carāṃśe sthiraṛkṣabhāge caturakṣaraṃ tat / ojeṣu caebhyo viṣamākṣarāṇi syurdvisvabhāveṣu tu rāśivacca // 95.ṝ5 //

द्विमूर्तिसंज्ञे तु वदेद्द्विनाम सौम्यईक्षिते द्विप्रकृतौ च राशौ । यावान्गणः स्वौदयगोऽंशकानां तावान्ग्रहः संग्रहकेऽक्षराणाम् ।। ९५.ॠ६ ।।

dvimūrtisaṃjñe tu vadeddvināma saumyaīkṣite dviprakṛtau ca rāśau / yāvāngaṇaḥ svaudayago'ṃśakānāṃ tāvāngrahaḥ saṃgrahake'kṣarāṇām // 95.ṝ6 //

संयोगं आदौ बहुलेषु विन्द्यात् कूटेषु संयोगपरं वदन्ति । स्वौच्चांशके द्विष्कृतं ऋक्षयोगाद् गुर्वक्षरं तद्भवनांशके स्यात् ।। ९५.ॠ७ ।।

saṃyogaṃ ādau bahuleṣu vindyāt kūṭeṣu saṃyogaparaṃ vadanti / svauccāṃśake dviṣkṛtaṃ ṛkṣayogād gurvakṣaraṃ tadbhavanāṃśake syāt // 95.ṝ7 //

मात्राआदियुक्स्याद्ग्रहयुक्त्रिकोणे द्रेष्काणपर्यायवदक्षरेषु । नभोबलेषुऊर्ध्वं अधोऽम्बुजेषु ज्ञेयो विसर्गस्तु बलअन्वितेषु ।। ९५.ॠ८ ।।

mātrāādiyuksyādgrahayuktrikoṇe dreṣkāṇaparyāyavadakṣareṣu / nabhobaleṣuūrdhvaṃ adho'mbujeṣu jñeyo visargastu balaanviteṣu // 95.ṝ8 //

शीर्षौदयेषुऊर्ध्वं उशन्ति मात्राम् अधश्च पृष्ठौदयशब्दितेषु । तीर्यक्च विन्द्यादुभयौदये तां दीर्घेषु दीर्घां इतरेषु चान्याम् ।। ९५.ॠ९ ।।

śīrṣaudayeṣuūrdhvaṃ uśanti mātrām adhaśca pṛṣṭhaudayaśabditeṣu / tīryakca vindyādubhayaudaye tāṃ dīrgheṣu dīrghāṃ itareṣu cānyām // 95.ṝ9 //

प्राग्लग्नतोयास्तनभःस्थितेषु भेष्वंशकेभ्योऽक्षरसंग्रहः स्यात् । क्रूरोऽक्षरं हन्ति चतुष्टयस्थो दृष्ट्यापि मात्रां च त्रिकोणगो वा ।। ९५.ॠ१० ।।

prāglagnatoyāstanabhaḥsthiteṣu bheṣvaṃśakebhyo'kṣarasaṃgrahaḥ syāt / krūro'kṣaraṃ hanti catuṣṭayastho dṛṣṭyāpi mātrāṃ ca trikoṇago vā // 95.ṝ10 //

शुभग्रहस्तुऊर्जितवीर्यभागी स्थानांशतुल्याक्षरदः स चौक्तः । पश्यन्स्थितः केन्द्रत्रिकोणयोर्वा स्वौच्चेऽपि वर्णद्वयं आत्मभागे ।। ९५.ॠ११ ।।

śubhagrahastuūrjitavīryabhāgī sthānāṃśatulyākṣaradaḥ sa cauktaḥ / paśyansthitaḥ kendratrikoṇayorvā svaucce'pi varṇadvayaṃ ātmabhāge // 95.ṝ11 //

क्षेत्रेश्वरे क्षीणबलेऽंशके च मात्राक्षरं नाशं उपैति तज्जम् । असम्भवेऽप्युद्भवं एति तस्मिन् वर्गऽद्यं उच्चांशयुजिईशदृष्टे ।। ९५.ॠ१२ ।।

kṣetreśvare kṣīṇabale'ṃśake ca mātrākṣaraṃ nāśaṃ upaiti tajjam / asambhave'pyudbhavaṃ eti tasmin varga'dyaṃ uccāṃśayujiīśadṛṣṭe // 95.ṝ12 //

केन्द्रे यथास्थानबलप्रकर्षं क्षेत्रस्य तत्क्षेत्रपतेश्च बुद्ध्वा । कार्योऽक्षराणां अनुपूर्वयोगो मात्राआदिसंयोगविकल्पना च ।। ९५.ॠ१३ ।।

kendre yathāsthānabalaprakarṣaṃ kṣetrasya tatkṣetrapateśca buddhvā / kāryo'kṣarāṇāṃ anupūrvayogo mātrāādisaṃyogavikalpanā ca // 95.ṝ13 //

तत्रऽदिराश्यादिचतुर्विलग्नम् आद्यंशकऽदिक्रमपर्यायेण । ग्रहांशकेभ्यः स्वगणाक्षराणाम् अन्वर्थने प्राप्तिरियं विधार्या ।। ९५.ॠ१४ ।।

tatra'dirāśyādicaturvilagnam ādyaṃśaka'dikramaparyāyeṇa / grahāṃśakebhyaḥ svagaṇākṣarāṇām anvarthane prāptiriyaṃ vidhāryā // 95.ṝ14 //

मेषे ककारो हिबुके यकारस् तुले चकारो मकरे पकारः । मेषे छकारो हिबुकेऽप्यकारस् तुले खकारो मकरे फकारः ।। ९५.ॠ१५ ।।

meṣe kakāro hibuke yakāras tule cakāro makare pakāraḥ / meṣe chakāro hibuke'pyakāras tule khakāro makare phakāraḥ // 95.ṝ15 //

मेषे टकारो हिबुके ठकारस् तुले तकारो मकरे थकारः । मेषे तु रेफा हिबुके जकारस् तुले बकारो मकरे गकारः ।। ९५.ॠ१६ ।।

meṣe ṭakāro hibuke ṭhakāras tule takāro makare thakāraḥ / meṣe tu rephā hibuke jakāras tule bakāro makare gakāraḥ // 95.ṝ16 //

आकारं आद्येऽम्बुगते घकारम् अस्ते भकारं मकरे झकारम् । लग्ने डकारं हिबुके दकारम् अस्ते धकारं मकरे ढकारम् ।। ९५.ॠ१७ ।।

ākāraṃ ādye'mbugate ghakāram aste bhakāraṃ makare jhakāram / lagne ḍakāraṃ hibuke dakāram aste dhakāraṃ makare ḍhakāram // 95.ṝ17 //

लग्ने ञकारो हिबुके मकारस् तुले ङकारो मकरे लकारः । लग्ने ककारो हिबुके पकारस् तुले चकारो मकरे इकारः ।। ९५.ॠ१८ ।।

lagne ñakāro hibuke makāras tule ṅakāro makare lakāraḥ / lagne kakāro hibuke pakāras tule cakāro makare ikāraḥ // 95.ṝ18 //

लग्ने नकारो हिबुके तकारस् तुले णकारो मकरे टकारः । इत्येतदुक्तं चरसंज्ञकस्य वक्ष्ये स्थिराख्यस्य चतुष्टयस्य ।। ९५.ॠ१९ ।।

lagne nakāro hibuke takāras tule ṇakāro makare ṭakāraḥ / ityetaduktaṃ carasaṃjñakasya vakṣye sthirākhyasya catuṣṭayasya // 95.ṝ19 //

वृषे फकारो हिबुके खकारः कीटे वकारो नृघटे छकारः । आद्यांशकेभ्यो मतिमान्विदध्याद् अनुक्रमेण स्थिरसंज्ञकेषु ।। ९५.ॠ२० ।।

vṛṣe phakāro hibuke khakāraḥ kīṭe vakāro nṛghaṭe chakāraḥ / ādyāṃśakebhyo matimānvidadhyād anukrameṇa sthirasaṃjñakeṣu // 95.ṝ20 //

लग्ने बकारो हिबुके जकार ईकारं अस्तेऽम्बरगे गकारः । वृषे थकारो हिबुके टकारः कीटे डकारो नृघटे दकारः ।। ९५.ॠ२१ ।।

lagne bakāro hibuke jakāra īkāraṃ aste'mbarage gakāraḥ / vṛṣe thakāro hibuke ṭakāraḥ kīṭe ḍakāro nṛghaṭe dakāraḥ // 95.ṝ21 //

वृषे घकारो हिबुके शकारः कीटे झकारो नृघटे भकारः । लग्ने जकारो हिबुके उकारः कीटे ङकारो नृघटे मकारः ।। ९५.ॠ२२ ।।

vṛṣe ghakāro hibuke śakāraḥ kīṭe jhakāro nṛghaṭe bhakāraḥ / lagne jakāro hibuke ukāraḥ kīṭe ṅakāro nṛghaṭe makāraḥ // 95.ṝ22 //

लग्ने ढकारोऽथ जले णकारश् चास्ते धकारोऽम्बरगे नकारः । वृषे षकारो हिबुके चकारः कीटे पकारो नृघटे ककारः ।। ९५.ॠ२३ ।।

lagne ḍhakāro'tha jale ṇakāraś cāste dhakāro'mbarage nakāraḥ / vṛṣe ṣakāro hibuke cakāraḥ kīṭe pakāro nṛghaṭe kakāraḥ // 95.ṝ23 //

ऊकारं आहुर्वृषभे जले खम् अस्ते फकारो नृघटे छकारः । अन्त्ये वृषे टं तं उशन्ति सिंहे थं सप्तगे ठं प्रवदन्ति कुम्भे ।। ९५.ॠ२४ ।।

ūkāraṃ āhurvṛṣabhe jale kham aste phakāro nṛghaṭe chakāraḥ / antye vṛṣe ṭaṃ taṃ uśanti siṃhe thaṃ saptage ṭhaṃ pravadanti kumbhe // 95.ṝ24 //

द्विमूर्तिसंज्ञे मिथुने जकाराः षष्ठे बकारः प्रथमांशके स्यात् । धनुर्धरेऽस्तोपगते गकारो मीनद्वये चाम्बरगे सकारः ।। ९५.ॠ२५ ।।

dvimūrtisaṃjñe mithune jakārāḥ ṣaṣṭhe bakāraḥ prathamāṃśake syāt / dhanurdhare'stopagate gakāro mīnadvaye cāmbarage sakāraḥ // 95.ṝ25 //

लग्ने घकारो हिबुके भकारश् चास्ते झकारोऽम्बरमध्यगे ई । लग्ने दकारो हिबुके धकारम् अस्ते डकारं विदुरम्बरे ढम् ।। ९५.ॠ२६ ।।

lagne ghakāro hibuke bhakāraś cāste jhakāro'mbaramadhyage ī / lagne dakāro hibuke dhakāram aste ḍakāraṃ vidurambare ḍham // 95.ṝ26 //

लग्ने मकारो हिबुके ङकारश् अस्ते हकारोऽम्बरगे ञकारः । लग्ने पकारो जलगे चकार ऐकारं अस्तेऽम्बरगे ककारः ।। ९५.ॠ२७ ।।

lagne makāro hibuke ṅakāraś aste hakāro'mbarage ñakāraḥ / lagne pakāro jalage cakāra aikāraṃ aste'mbarage kakāraḥ // 95.ṝ27 //

प्राग्लग्ने नं जलगे णं आहुर् अस्तं गते टं नभसि स्थिते तम् । प्राग्लग्नगे खं जलगे यं आहुर् अस्तं गते छं नभसि स्थिते फम् ।। ९५.ॠ२८ ।।

prāglagne naṃ jalage ṇaṃ āhur astaṃ gate ṭaṃ nabhasi sthite tam / prāglagnage khaṃ jalage yaṃ āhur astaṃ gate chaṃ nabhasi sthite pham // 95.ṝ28 //

लग्ने जं ओकारं अथाम्बुसंस्थे गं अस्तसंस्थे विदुरम्बरे बम् । ठं लग्नगेऽन्त्ये हिबुकाश्रिते डं थं अस्तगे दं नभसि स्थिते वै ।। ९५.ॠ२९ ।।

lagne jaṃ okāraṃ athāmbusaṃsthe gaṃ astasaṃsthe vidurambare bam / ṭhaṃ lagnage'ntye hibukāśrite ḍaṃ thaṃ astage daṃ nabhasi sthite vai // 95.ṝ29 //

एवं विकल्पोऽक्षरसंग्रहोऽयं नाम्नां निरुद्दिष्टविधान उक्तः । सर्वेषु लग्नेषु च के चिदेवम् इच्छन्ति पूर्वौक्तविधानवत्तु ।। ९५.ॠ३० ।।

evaṃ vikalpo'kṣarasaṃgraho'yaṃ nāmnāṃ niruddiṣṭavidhāna uktaḥ / sarveṣu lagneṣu ca ke cidevam icchanti pūrvauktavidhānavattu // 95.ṝ30 //

केन्द्राणि वा केन्द्रगतांशकैः स्वैः पृथक्पृथक्संगुणितानि कृत्वा । त्रिकृद्विभक्तं विदुरक्षरं तत् क्षेत्रईश्वरस्याम्शपरिक्रमस्वम् ।। ९५.ॠ३१ ।।

kendrāṇi vā kendragatāṃśakaiḥ svaiḥ pṛthakpṛthaksaṃguṇitāni kṛtvā / trikṛdvibhaktaṃ vidurakṣaraṃ tat kṣetraīśvarasyāmśaparikramasvam // 95.ṝ31 //

संचिन्तितप्रार्थितनिर्गतेषु नष्टक्षतस्त्रीरतिभोजनेषु । स्वप्नऋक्षचिन्तापुरुषादिवर्गेष्व् एतेषु नामान्युपलक्षयेत ९५.ॠ३२ ।।

saṃcintitaprārthitanirgateṣu naṣṭakṣatastrīratibhojaneṣu / svapnaṛkṣacintāpuruṣādivargeṣv eteṣu nāmānyupalakṣayeta 95.ṝ32 //

द्व्यक्षरं चरगृहांशकौदये नाम चास्य चतुरक्षरं स्थिरे । नामयुग्मं अपि च द्विमूर्तिषु त्र्यक्षरं भवति चास्य पञ्चभिः ।। ९५.१४ ।।

dvyakṣaraṃ caragṛhāṃśakaudaye nāma cāsya caturakṣaraṃ sthire / nāmayugmaṃ api ca dvimūrtiṣu tryakṣaraṃ bhavati cāsya pañcabhiḥ // 95.14 //

कऽद्यास्तु वर्गाः कुजशुक्रसौम्य जीवार्कजानां क्रमशः प्रदिष्टाः । वर्णाष्टकं यऽदि च शीतरश्मे रवेरकारात्क्रमशः स्वराः स्युः ।। ९५.१५ ।।

ka'dyāstu vargāḥ kujaśukrasaumya jīvārkajānāṃ kramaśaḥ pradiṣṭāḥ / varṇāṣṭakaṃ ya'di ca śītaraśme raverakārātkramaśaḥ svarāḥ syuḥ // 95.15 //

नामानि चाग्न्यम्बुकुमारविष्णु शक्रैन्द्रपत्नीचतुराननानाम् । तुल्यानि सूर्यात्क्रमशो विचिन्त्य द्वित्र्यादिवर्णैर्घटयेत्स्वबुद्ध्या ।। ९५.१६ ।।

nāmāni cāgnyambukumāraviṣṇu śakraindrapatnīcaturānanānām / tulyāni sūryātkramaśo vicintya dvitryādivarṇairghaṭayetsvabuddhyā // 95.16 //

वयांसि तेषां स्तनपानबाल्य व्रतस्थिता यौवनमध्यवृद्धाः । अतीववृद्धा इति चन्द्रभौम ज्ञशुक्रजीवार्कशनैश्चराणाम् ।। ९५.१७ ।।

vayāṃsi teṣāṃ stanapānabālya vratasthitā yauvanamadhyavṛddhāḥ / atīvavṛddhā iti candrabhauma jñaśukrajīvārkaśanaiścarāṇām // 95.17 //