136. 134 HISTORY OF SANSKRIT POETICS

134 HISTORY OF SANSKRIT POETICS

सन्धानाविच्छेदायात्र उद्शकमः परित्यक्तः। उद्दशस्तु तथा न कृतो वृत्तभङ्गभयात्।' (p. 15-p. 16 of B. S. S. ed.). The alankāras defined and illu- strated are the following (in order); I (वर्ग), पुनरुक्तवदाभास, छेका- नुप्रास, अनुप्रास (of 3 kinds, परुषा वृत्ति, उपनागरिका, ग्राम्या or कोमला), लाटानुप्रास, रूपक (four varieties), उपमा, दीपक (आदि, मध्य, अन्त), प्रतिवस्तूपमा; II. आवेप, अर्थान्तरन्यास, व्यतिरेक, विभावना, समासोक्ति, अति- शयोकि; III यथासंख्य, उत्प्रेक्षा, स्वभावोकि; IV प्रेयः, रसवत्, ऊजस्वि, पर्या- योक, समाहित, उदात (of two kinds), िष्ट ( of two kinds); V अपछ्नुति, विरोषोक्ि, विरोध, तुल्ययोगिता, अप्रस्तुतप्रशंसा, व्याजस्तुति, विदशना, उपमेयोपमा, सहोक्ति, सक्कर (of four kinds), परिवृत्ति; VI. अ्नन्वय, ससन्देह, संसृष्टि, भाविक, काव्यलिक्, दृष्टान्त. It will be noted that the alankaras are enumerated almost in the same order as that of भामह. उ्ट omits a few अलक्कारs which भामह defined such as यमक, उपमा- रूपक, उत्प्रेक्षावयत; while he adds a few अलक्कारs to those that were either defined or alluded to by भामह, viz. पुनरुक्तवदाभास, सङ्कर, काव्यलिक and दृष्टान्त. It is noteworthy that उद् employs the term विदर्शना for निदर्शना (unless it is due to copyist's mistake) and illustrates only one of the two varieties of that figure and his commentator had to cite an illustration of the second variety from मामह "यत्र तु पदार्थसमन्वय उपमानोपमेयभावकल्पनया स्वात्मानमुपपादयति तस्य विदर्शनाभेदस्योदाहरणमुद्भटपुस्तके न दृश्यते तस्य तु भामहोदितमिदमुदाहरम् (भामह III. 34) 'अयं मन्दतिर्भास्वानस्तं प्रति यियासति। उदयः पतनायेति श्रीमतो बोधयन्नरान्।' इति" (p.62 and p.67 of B.S. S.ed.). The विवेक of तिलक on उद्धट's work also notices that उद्ट's work contains no example of the 2nd kind of विदर्शना (p. 45 G. O. S. ed.). On comparing उद्दट's definitions with भामह's it will be seen that the definitions of आत्तेप, विभावना, शतिशयोक्ति, यथासंख्य, पर्या- योक, अपहनुति, विरोध, अप्रस्तुतप्रशंसा, सहोक्ति, ससन्देह, अनन्वय are word for word the same in both and the definitions of several other figures such as अनुप्रास, उत्प्रेक्षा, रसवत्, भाविक contain closely similar phra- seology. This is probably due to the fact that 3az wrote a commentary भामहविवरण or भामहवृत्ति on the काव्यालक्कार of भामह. प्रतीहारेन्दुराज says (p.13) "एकदेशवृत्तीत्यत्र हि एकदा अन्यदा ईशः प्रभविष्णुरयो वाक्याथस्तवृत्तित्वं रूपकस्याभिमतम। विशेषोकतिलक्षणे च भामहविवरण भट्टोङ्गटेन एकदेशशब्द एवं व्याख्यातो यथेहास्माभिर्निरूपितः । तत्र विशेषोक्तिलक्षयं 'एकदेशस्य विगमे या गुणान्तरसंस्तुतिः। विशेषप्रथनायासौ विशेषोक्तिमता यथा॥ (भामह III. 23)." Thework भामहविवरण seems to have been an elabo- rate one and it appears that the अलक्वारसारसंग्रह was only a summary of that work, as its ve:y name indicates. Later writers very frequently refer to the भामहविवरण of उद्धट; e. g. the