22. Chapter 22

।। स्कन्धा न नान्यः स्कन्धेभ्यो नास्मिन् स्कन्धा न तेषु सः । तथागतः स्कन्धवान् न कतमो ऽत्र तथागतः ॥ २२.१ ॥

// skandhā na nānyaḥ skandhebhyo nāsmin skandhā na teṣu saḥ / tathāgataḥ skandhavān na katamo 'tra tathāgataḥ (22.1)

।। बुद्धः स्कन्धान् उपादाय यदि नास्ति स्वभावतः । स्वभावतश् च यो नास्ति कुतः स परभावतः ॥ २२.२ ॥

// buddhaḥ skandhān upādāya yadi nāsti svabhāvataḥ / svabhāvataś ca yo nāsti kutaḥ sa parabhāvataḥ (22.2)

।। प्रतीत्य परभावं यः सो ऽनात्मेत्य् उपपद्यते । यश् चानात्मा स च कथं भविष्यति तथागतः ॥ २२.३ ॥

// pratītya parabhāvaṃ yaḥ so 'nātmety upapadyate / yaś cānātmā sa ca kathaṃ bhaviṣyati tathāgataḥ (22.3)

।। यदि नास्ति स्वभावश् च परभावः कथं भवेत् । स्वभावपरभावाभ्याम् ऋते कः स तथागतः ॥ २२.४ ॥

// yadi nāsti svabhāvaś ca parabhāvaḥ kathaṃ bhavet / svabhāvaparabhāvābhyām ṛte kaḥ sa tathāgataḥ (22.4)

।। स्कन्धान् यद्य् अनुपादाय भवेत् कश्चित् तथागतः । स इदानीम् उपादद्याद् उपादाय ततो भवेत् ॥ २२.५ ॥

// skandhān yady anupādāya bhavet kaścit tathāgataḥ / sa idānīm upādadyād upādāya tato bhavet (22.5)

।। स्कन्धांश् चाप्य् अनुपादाय नास्ति कश्चित् तथागतः । यश् च नास्त्य् अनुपादाय स उपादास्यते कथम् ॥ २२.६ ॥

// skandhāṃś cāpy anupādāya nāsti kaścit tathāgataḥ / yaś ca nāsty anupādāya sa upādāsyate katham (22.6)

।। न भवत्य् अनुपादत्तम् उपादानं च किं चन । न चास्ति निरुपादानः कथं चन तथागतः ॥ २२.७ ॥

// na bhavaty anupādattam upādānaṃ ca kiṃ cana / na cāsti nirupādānaḥ kathaṃ cana tathāgataḥ (22.7)

।। तत्त्वान्यत्वेन यो नास्ति मृग्यमाणश् च पञ्चधा । उपादानेन स कथं प्रज्ञप्यते तथागतः ॥ २२.८ ॥

// tattvānyatvena yo nāsti mṛgyamāṇaś ca pañcadhā / upādānena sa kathaṃ prajñapyate tathāgataḥ (22.8)

।। यद् अपीदम् उपादानं तत् स्वभावान् न विद्यते । स्वभावतश् च यन् नास्ति कुतस् तत् परभावतः ॥ २२.९ ॥

// yad apīdam upādānaṃ tat svabhāvān na vidyate / svabhāvataś ca yan nāsti kutas tat parabhāvataḥ (22.9)

।। एवं शून्यम् उपादानम् उपादाता च सर्वशः । प्रज्ञप्यते च शून्येन कथं शून्यस् तथागतः ॥ २२.१० ॥

// evaṃ śūnyam upādānam upādātā ca sarvaśaḥ / prajñapyate ca śūnyena kathaṃ śūnyas tathāgataḥ (22.10)

।। शून्यम् इति न वक्तव्यम् अशून्यम् इति वा भवेत् । उभयं नोभयं चेति प्रज्ञप्त्यर्थं तु कथ्यते ॥ २२.११ ॥

// śūnyam iti na vaktavyam aśūnyam iti vā bhavet / ubhayaṃ nobhayaṃ ceti prajñaptyarthaṃ tu kathyate (22.11)

।। शाश्वताशाश्वताद्य् अत्र कुतः शान्ते चतुष्टयम् । अन्तानन्तादि चाप्य् अत्र कुतः शान्ते चतुष्टयम् ॥ २२.१२ ॥

// śāśvatāśāśvatādy atra kutaḥ śānte catuṣṭayam / antānantādi cāpy atra kutaḥ śānte catuṣṭayam (22.12)

।। घनग्राहो गृहीतस् तु येनास्तीति तथागतः । नास्तीति स विकल्पयन् निर्वृतस्यापि कल्पयेत् ॥ २२.१३ ॥

// ghanagrāho gṛhītas tu yenāstīti tathāgataḥ / nāstīti sa vikalpayan nirvṛtasyāpi kalpayet (22.13)

।। स्वभावतश् च शून्ये ऽस्मिंश् चिन्ता नैवोपपद्यते । परं निरोधाद् भवति बुद्धो न भवतीति वा ॥ २२.१४ ॥

// svabhāvataś ca śūnye 'smiṃś cintā naivopapadyate / paraṃ nirodhād bhavati buddho na bhavatīti vā (22.14)

।। प्रपञ्चयन्ति ये बुद्धं प्रपञ्चातीतम् अव्ययम् । ते प्रपञ्चहताः सर्वे न पश्यन्ति तथागतम् ॥ २२.१५ ॥

// prapañcayanti ye buddhaṃ prapañcātītam avyayam / te prapañcahatāḥ sarve na paśyanti tathāgatam (22.15)

।। तथागतो यत्स्वभावस् तत्स्वभावम् इदं जगत् । तथागतो निःस्वभावो निःस्वभावम् इदं जगत् ॥ २२.१६ ॥

// tathāgato yatsvabhāvas tatsvabhāvam idaṃ jagat / tathāgato niḥsvabhāvo niḥsvabhāvam idaṃ jagat (22.16)