26. Chapter 26

।। पुनर्भवाय संस्कारान् अविद्यानिवृतस् त्रिधा । अभिसंस्कुरुते यांस् तैर् गतिं गच्छति कर्मभिः ॥ २६.१ ॥

// punarbhavāya saṃskārān avidyānivṛtas tridhā / abhisaṃskurute yāṃs tair gatiṃ gacchati karmabhiḥ (26.1)

।। विज्ञानं संनिविशते संस्कारप्रत्ययं गतौ । संनिविष्टे ऽथ विज्ञाने नामरूपं निषिच्यते ॥ २६.२ ॥

// vijñānaṃ saṃniviśate saṃskārapratyayaṃ gatau / saṃniviṣṭe 'tha vijñāne nāmarūpaṃ niṣicyate (26.2)

।। निषिक्ते नामरूपे तु षडायतनसंभवः । षडायतनम् आगम्य संस्पर्शः संप्रवर्तते ॥ २६.३ ॥

// niṣikte nāmarūpe tu ṣaḍāyatanasaṃbhavaḥ / ṣaḍāyatanam āgamya saṃsparśaḥ saṃpravartate (26.3)

।। चक्षुः प्रतीत्य रूपं च समन्वाहारम् एव च । नामरूपं प्रतीत्यैवं विज्ञानं संप्रवर्तते ॥ २६.४ ॥

// cakṣuḥ pratītya rūpaṃ ca samanvāhāram eva ca / nāmarūpaṃ pratītyaivaṃ vijñānaṃ saṃpravartate (26.4)

।। संनिपातस् त्रयाणां यो रूपविज्ञानचक्षुषाम् । स्पर्शः स तस्मात् स्पर्शाच् च वेदना संप्रवर्तते ॥ २६.५ ॥

// saṃnipātas trayāṇāṃ yo rūpavijñānacakṣuṣām / sparśaḥ sa tasmāt sparśāc ca vedanā saṃpravartate (26.5)

।। वेदनाप्रत्यया तृष्णा वेदनार्थं हि तृष्यते । तृष्यमाण उपादानम् उपादत्ते चतुर्विधम् ॥ २६.६ ॥

// vedanāpratyayā tṛṣṇā vedanārthaṃ hi tṛṣyate / tṛṣyamāṇa upādānam upādatte caturvidham (26.6)

।। उपादाने सति भव उपादातुः प्रवर्तते । स्याद् धि यद्य् अनुपादानो मुच्येत न भवेद् भवः ॥ २६.७ ॥

// upādāne sati bhava upādātuḥ pravartate / syād dhi yady anupādāno mucyeta na bhaved bhavaḥ (26.7)

।। पञ्च स्कन्धाः स च भवो भवाज् जातिः प्रवर्तते । जरामरणदुःखादि शोकाः सपरिदेवनाः ॥ २६.८ ॥

// pañca skandhāḥ sa ca bhavo bhavāj jātiḥ pravartate / jarāmaraṇaduḥkhādi śokāḥ saparidevanāḥ (26.8)

।। दौर्मनस्यम् उपायासा जातेर् एतत् प्रवर्तते । केवलस्यैवम् एतस्य दुःखस्कन्धस्य संभवः ॥ २६.९ ॥

// daurmanasyam upāyāsā jāter etat pravartate / kevalasyaivam etasya duḥkhaskandhasya saṃbhavaḥ (26.9)

।। संसारमूलं संस्कारान् अविद्वान् संस्करोत्य् अतः । अविद्वान् कारकस् तस्मान् न विद्वांस् तत्त्वदर्शनात् ॥ २६.१० ॥

// saṃsāramūlaṃ saṃskārān avidvān saṃskaroty ataḥ / avidvān kārakas tasmān na vidvāṃs tattvadarśanāt (26.10)

।। अविद्यायां निरुद्धायां संस्काराणाम् असंभवः । अविद्याया निरोधस् तु ज्ञानस्यास्यैव भावनात् ॥ २६.११ ॥

// avidyāyāṃ niruddhāyāṃ saṃskārāṇām asaṃbhavaḥ / avidyāyā nirodhas tu jñānasyāsyaiva bhāvanāt (26.11)

।। तस्य तस्य निरोधेन तत् तन् नाभिप्रवर्तते । दुःखस्कन्धः केवलो ऽयम् एवं सम्यग् निरुध्यते ॥ २६.१२ ॥

// tasya tasya nirodhena tat tan nābhipravartate / duḥkhaskandhaḥ kevalo 'yam evaṃ samyag nirudhyate (26.12)