11. Patala 11

i पञ्चाक्षरीजपानुव्ठानस्वरूपनिरूपर्ण नाम 1ज्ञानयोगस्वरूपनिरूपणम्‌ शश्रीदेव्युवाच देवदेव महादेव महेश मूड शङ्कर । ज्ञानयोगस्य माहात्म्यं वद मे करुणाकर ॥१॥

ईश्वर उवाच ज्ञानयोगयोः परस्परापेक्षा चर्याचर्या च सततमहिंसा ज्ञानसंग्रहः | सत्यमस्तेयमास्तिक्यं श्रद्धा चेन्द्रियनिग्रहः ॥२॥

अध्यापनं चाध्ययनं यजनं याजनं तथा । ज्ञा(दा)नमीश्वरभावश्च यजनं याजनं शिवे ॥३॥

अन्तर्यागो . बहिर्यागः सततं ज्ञानशीलता । य एवं वर्तते योगी ज्ञानयोगस्य सिद्धये ॥ ४॥

अचिरादेव विज्ञानं लब्ध्वा योगं च विन्दति । २दग्धं देहमिमं ज्ञानी क्षणाज्झानाग्निना व्ययेत्‌ ॥ ५॥।

देवी का.प्रशन 1. “ज्ञानयोगादिकमुक्तं शैवे वायवीयसंहितायामुत्तरभागे एकादशाध्याये'' इति ख. टिप्पणी (पृ. १८८)। मम प्रसादाद्‌ योगज्ञः कर्मबन्धं प्रहास्यति | पुण्यापुण्यात्मक कर्म मुक्तेस्तत्प्रतिबन्धकम्‌ ॥ ६॥

तस्माद्योगं *ततो योगी पुण्यापुण्ये विवर्जयेत्‌ | फलकामनया कर्म करणं प्रतिपद्यते ॥ ७॥

न कर्ममात्रकरणं तस्मात्‌ कर्मफलं त्यजेत्‌ | प्रथमं कर्मयोगेन बहिः सम्पूज्य शङ्करम्‌ ॥ ८॥

ज्ञानयज्ञरतो रेदेवि “तस्माद्योगं समभ्यसेत्‌ | विदिते शिवसात्म्यैककर्मणा* ज्ञानयोगिनः ॥ ९॥

न यजन्ति शिवं युक्ताः समलोष्टाश्मकाञ्जनाः । नित्यमुक्तो महादेवि भक्तिमान्‌ यः समाहितः 11 १०॥ ज्ञानयोगरतो योगी मम सायुज्यमाप्नुयात्‌ | 9अथ नीरक्तचित्ता ये वर्णिन: शिवमाश्रिताः ॥ ११॥

. २. ण्यकृत॑-ख.। क ३. योगी-ग. घ.। ४. मम सायुज्यमाप्नुयात्‌-ग. घ.। ज्ञानचर्याक्रिया एव तस्मिन्‌ कुर्युस्तदर्हता । | त्रिधा पञ्चधा च यजनम्‌ बाह्यमाभ्यन्तरं चैव बाह्याभ्यन्तरमेव च ॥ १२॥

'बाङ्मनःकायभेदेन त्रिधा तद्धजनं विदुः । तप: कर्म जपो ध्यानं ज्ञानं चेत्यनुपूर्वशः ।। १३॥

पञ्चधा कथितं रुद्रे तदेव कथितं पुनः । अन्यात्मविदितं बाह्यं बाहयमभ्यर्चनादिकम्‌ ॥ १४॥

तदेव तु 'स्वसंवेद्य॑ न मनोमात्रमुच्यते । लिङ्गैस्तच्छासनोह्विष्टैस्त्रिपुण्ड्रादिभिरङ्कितः | शिवोपचारनिरतः कायः कायो न चेतरः ॥ १६॥

समर्चा कर्म विज्ञेयं बाह्या यागादि नोच्यते । शिवार्थे' देहसंशोषस्तपः कृच्छादि रेनो मतम्‌ ॥ १७॥

जपः पञ्चाक्षराभ्यासः प्रणवाभ्यास एव च । रूद्राध्यायादिकाभ्यासो न चान्याध्ययनादिकम्‌ ॥ १८॥

२०२ पारमेश्वरागमः [ द्वादशः ध्यानं च शिवचिन्ता स्यादात्माद्यर्थ समाधयः । शिवागमार्थविज्ञानं ज्ञानं १नान्यार्थवेदनम्‌ ॥ १९॥

बाह्ये चाभ्यन्तरे वाऽत्र यदि स्यान्मनसो रतिः । प्राग्बासनावशादेव शिवे निष्ठां समाचरेत्‌ ॥ २०॥

बाह्यादाभ्यन्तर श्रेष्ठम्‌ बाह्यादाभ्यन्तरं श्रेष्ठं भवेच्छतगुणाधिकम्‌ | असङ्कटत्वाद्‌ दुष्टानां दोषाणामप्यसम्भवात्‌ ॥ २१॥

शौचमाभ्यन्तरं कुर्यान्न बाह्यं शौचमुच्यते । ततः शौचविमुक्तात्मा शुचिरप्यशुचिर्यतः ॥ २२॥

बाह्ममाभ्यन्तरं चैव भजनं भावपूर्वकम्‌ | न भावरहितं ग्राह्यं विप्रलम्भैककारणम्‌ 112311 कृतकृत्यस्य तृप्तस्य शिवस्य परमेष्ठिनः । न कैः किं क्रियते कर्म भावमात्रं हि गृह्यते ॥ २४॥

शिवधर्माधिकारिणां लक्षणानि अष्टधा लक्षणं प्राहुः शिवधर्माधिकारिणाम्‌। येन ज्ञेया ननरैरन्यैर्ना विश्वरविचक्षणाः ॥ २५॥

शिवभक्तेषु वात्सल्यं पूजायां चानुमोदनम्‌ । स्वयमभ्यर्चनं चैव तदर्थ चाङ्गचेष्टनम्‌॥ २६॥

तत्कथाश्रवणे भक्तिः स्वरनेत्राङ्गविक्रिया । शिवानुस्मरणं नित्यं सर्वथा तदकैतवम्‌॥। २७॥

एतदष्टगुणं fag यस्मिन्‌ म्लेच्छेऽपि दृश्यते। रेस शिवेनद्रो यतिः श्रीमान्‌स शुचिः स च पण्डितः ॥ २८॥

भक्तिलक्षणं तस्या भेदा महिमा च , सा पुनर्भिद्यते* त्रेधा मनोवाक्कायभेद्तः ॥ २९॥

परां भक्ति समभ्येत्य शिवधर्मरतो नरः। ! परया च तया भक्त्या प्रसादं लभते नरः ॥ ३०॥

२०४ 'पारमेश्वरागम: [ द्वादश: देवो वा मानवो वाऽपि पशुर्वा विहगोऽपि वा । कीटो वाऽपि क्रिमिर्वाऽपि मुच्यते 'मत्प्रसादतः ॥। ३१॥।

गर्भस्थो जायमानो वा बालो वा तरुणोऽपि वा । ब॒द्धो वा म्रियमाणो वा स्वर्गस्थो वाऽपि नारकी 11 ३२॥। पत्तितोऽपतितो वाऽपि पण्डितो मूढ एव च । प्रसन्ने मयि देवेशि मुच्यते भवबन्धनात्‌ ॥ ३३॥

अथ ये मानवा लोके स्वेच्छया धृतविग्रहाः । भावातिशयसम्पन्नाः पूर्वसंस्कारसंयुताः ॥ ३४॥

विरक्ता वाऽनुरक्ता वा स्त्रियादिविषयेष्वपि । पापैर्न ते बिलिप्यन्ते पद्मपत्रमिवाम्भसा ।। ३५ ॥

तेषां शिवात्मविज्ञानं विशुद्धानां शिवात्मनाम्‌ । तत्प्रसादविमुक्तानां दुःखमाश्रयरलक्षणम्‌ ॥ ३६॥

शिवयोगिनां चर्या महिमा च नास्ति कृत्यमकृत्यं च समाधिर्वा परायणम्‌ । यथैव परिपूर्णस्य साध्यं मम न. विद्यते । तथैव कृतकृत्यानां तेषामपि न संशयः ॥ ३८॥

शिवभक्तहितार्थं ये? मानुषं भावमाश्रिताः । रुद्रलोकात्‌ परिभ्रष्टास्ते रुद्रा नात्र संशयः ॥ ३९॥

९शिवानुशासनं यद्वद्‌ ब्रह्मादीनां प्रवर्तकम्‌ । रैतथेतरेषां सर्वेषां तन्नियोगः प्रवर्तक: ॥ ४०॥

यथा वह्विसमावेशादयो भवति केवलम्‌ | तथैव शिवसान्निध्यान्न ते केवलमानुघाः 1 xe ४तपस्तपादिसाधर्म्य रुद्रधर्मवपुर्धरान्‌ । प्राकूतानिव मन्वानो नाबजानीत पण्डितः ॥ ४२॥

अवज्ञानं कृतं तेषां नरैर्वा मूढमानसैः | आयुः श्रियं कुलं शीलं इत्वा निरयमावहेत्‌ ॥ ४३॥

जब्रह्मविष्णुमहेन्द्राणामपि तूलायते पदम्‌। . शिवादन्यदपेक्षाणामुत्तमानां महात्मनाम्‌ ॥ ४४॥ - दिसाधर्म्याद्‌ रुद्रान्‌ म्त्यवपुर्धरान्‌-ख.। ५. अलोकयो: (४४-४५) विपर्यस्त: पाठ:-ग. घ.। २०६ पारमेश्वरागमः [ द्वादशः शिवज्ञानवतां पुंसां मोक्षस्तस्य 'कराम्बुजे | सा हानिस्तन्महच्छिद्रं स मोहः सोऽध्मोऽपि च ॥ ४५॥

ततो दयाऽन्यत्र कार्या मोक्षमार्गनहिष्कृते । चतुष्पथः शिवधर्म: lord क्रिया च चर्या च योगश्चेति १धरात्मजे ॥ ४६॥

चतुष्पथः समाख्यातः शिवधर्मः सनातनः । पशुपाशपतिज्ञानं ज्ञानमित्यभिधीयते ॥ ४७॥

षडध्वशुद्धिर्विधिना गुर्वादीनां क्रियोच्यते | वीरशैवप्रयुक्तस्य शिवेन विहितस्य च ॥ ४८॥

लिङ्गाचादिः स्वधर्मस्य चर्या चर्यति कथ्यते । तदुक्तेनैव मार्गेण शिवसुस्थितचेतसः ॥ ४९॥

वृत्त्यन्तरनिरोधोऽयं स योग इति कथ्यते । अशवमेधशताच्छ्रेष्ठं देवि चित्तप्रसादतः ।। ५०॥।. मुक्तिदं च तदाप्येतदशक्तं विषयैषिभिः । | विजितेन्द्रियवर्गस्य यमेन नियमेन च ॥। ५९॥

सर्वपापहरो योगो विरक्तस्यैव? कथ्यते । वैराग्याज्जायते ज्ञानं ज्ञानाद्‌ योगः प्रवर्तते ॥ ५२॥

योगज्ञः पतितो वाऽपि मुच्यते नात्र संशयः | शिवज्ञानं समासाद्य परं शिवमथाभ्नुते ।। ५३॥

शिवधर्मचरणमोवश्यकम्‌ यश्चातीव शिवे भक्तो विषयोपरतोऽपि सन्‌ । शिवधर्मान्न कुर्याद्‌ यः स दोषेणैव लिप्यते ॥ ५४॥

अर्चयेदम्बिकानाथं सर्वगं सर्वहेतुना । मम धर्मरतो देवि! श्रेयसे? रैचेत्क्रृतोद्यमः ।। ५५॥।

पञ्चाक्षरमनुमाहात्म्यम्‌ पञ्चाक्षरमनुं नित्यं भावयेच्छिववाचकम्‌ | भुक्तिमुक्तिप्रदं दिव्यं प्रणवं च परं शिवम्‌ ॥ ५६॥

पञ्चाक्षरमयीं विद्यां जपन्नेकाग्रमानसः | प्रणवं जापयामास शङ्करं सम्यगर्चयेत्‌॥५७॥

२०८ पारमेश्वरागम: [ द्वादश: सोऽश्रमेधसहस्रस्य साधिकस्य महेश्वरि । लभते सुमहत्पुण्यं ज्ञानं शाङ्करमच्युतम्‌'॥ ५८ ॥

यो: यस्मिन्‌ रुद्रसरसि स्नात्वा पञ्चाक्षरं जपेत्‌ । सोऽपि पुण्यं महल्लब्ध्वा भ्रष्टा MY लिङ्गवान्‌॥ ५९॥

शिवभावं समाश्रित्य शिवयोगमथाचरेत्‌। पति-पशु-पाशनिरूपणम्‌ ब्रह्माद्याः स्थावरान्ताश्च देवदेवस्य शूलिनः 1 ६०॥ पशवः परिकीर्त्यन्ते संसारपरिवर्तिनः | तेषां पतित्वाद्‌ देवेशि ह्यहं पशुपतिः स्मृतः ।। ६१।।

मलमायादिभिः पाशैर्बध्नाति स पशून्‌ पति: | स एव मोचकस्तेषां भक्त्या सम्यगुपासितः WEI चतुर्विशतितत्त्वानि माया कर्म गुणा अपि। विषया इति कथ्यन्ते पाशा जीवनिबन्धनात्‌।। ६३॥

ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तान्‌ पशून्‌ बद्ध्वा महेश्वरि । पाशैरेतैः पतिश्चाहं(यं) कार्य कारयति स्वकम्‌ ॥ ६४॥

इन्द्रियाण्यपि तस्यैव मदाज्ञावशगानि तु । कारयन्ति नरं कार्य वशं च स्वेच्छया पशून्‌ I ६५॥ पाशच्छेदार्थ वीरशैवदीक्षा ग्राह्या तस्मात्‌ पशुपतिं मां तुज्ञात्वा लिङ्गार्चकः शिवे | छित्वा पाशानविद्योत्थान्‌ परं निर्वाणमुच्छति ॥ ६६॥

भुक्तिमुक्तिप्रदो देवि पशुत्वविनिवर्तकः । पूजनीयः सदा चाहं यथाश्रद्धं यथाविधि 11 ६७॥। यः कुर्यादान्तिकीं दीक्षामादेहान्तमनाकुलः | वीरशैवं प्रकुर्वीत स वै नैष्ठिक उप्ते ॥ ६८॥

1सोउत्याश्रमी च विज्ञेयो महामाहेश्वरः शिवः । स एव भ्तपतां श्रेष्ठः स एव हि महाव्रती ॥ ६९॥

न तेन सदूशः कश्चित्‌ कृतकृत्यो मुमुकषुषु । आदेहान्तमियं दीक्षा महापातकनाशनी ॥। ७०॥

२१० पारमेश्वरागमः [ द्वादशः कृतकृत्यश्च निष्कामो यश्चरेद्‌ बीरशैवगः | शिवार्पितात्मा सततं न तेन सदूशः क्वचित्‌ ॥ ७१॥

यः पश्येद्‌ वीरशैवस्थं ब्रह्महत्यादिसम्भवैः | पापैर्विमुच्यते सद्यो मुच्यते च भवार्णवात्‌ ॥ ७२॥

शिवाग्नेर्यत्परं वीर्य तद्वीर्यं वीरशैविनः । तस्मात्‌ सर्वेषु कालेषु वीर्यवान्‌ शिवमर्चयेत्‌ ॥ ७३॥

वेद एव द्विजातीनां स्त्रीणां च स्वपतिर्यथा | संन्यासिनां ज्ञानमेव शैवानां वीरशैवकम्‌ ।। ७४॥

शिवात्‌ परतरो नास्ति यथा सर्वेषु देवेषु ह्यधिको मेघवाहनः | तस्यासीदधिको ब्रह्मा स तस्मादधिको हरिः ॥ ७५॥

विष्ण्वादीनां च सर्वेषामधिकोऽहं परः शिवे । मत्तः परतरो नास्ति मन्मतं तु तथैव हि ॥ ७६॥

जीवेषु श्रेष्ठतातारतम्यम्‌ क्रिमिकोटपतङ्गेभ्यः पशवः प्रज्ञयाधिकाः । पशुभ्योऽपि नराः श्रेष्ठास्तेषु श्रेष्ठा द्विजातयः ।। ७७॥

द्विजातिष्वधिकार विप्रा विप्रेषु ` कृतबुद्धयः | स्कृतबुद्धिषु कर्तारस्तेभ्यः संन्यासिनोऽधिकाः ।। ७८ ॥

तेषु विज्ञानिनः श्रेष्ठास्तेषु शङ्करपूजकाः | तेषु श्रेष्ठा महादेवि मम लिङ्गाङ्गसङ्गिनः ॥ ७९॥

लिङ्गाङ्गसङ्गिष्वधिका मम योगरता नरा: | तेषु श्रेष्ठा महावीरशैवदीक्षापरा नराः ॥ ८०॥

तेघामप्यधिको नास्ति त्रिषु लोकेषु शैलजे । मत्तः परतरं नास्ति मन्मतं तु तथैव हि ce अहमेव हि देवेशि वीरमाहेश्वरो नरः। नामस्मरणमहिमा शिवो महेश्वरः शम्भुः पिनाकी च पितामहः ॥ ८२॥

संसारवैद्यः सर्वज्ञः परमात्पेत्यमुं मनुम्‌। जपेन्नियमवान्‌ नित्यं यो नरः संयतेन्द्रियः ॥ ८३॥

२१२ पारमेश्वरागमः [ द्वादशः स॒ एवाहं महादेवि मन्नामस्मरणात्‌ सदा।

इति व्याहरतो नित्यं दिनान्यायान्तु यान्तु मे।

इमं मनुं वदेद्‌ देवि मम लिङ्गाङ्गसङ्गिनः॥ ८५॥

श्रद्धयैव भक्तिः प्रजायते शृणु देवि प्रवक्ष्यामि तव स्नेहाद्‌ वरानने। न कर्मणा न तपसा न जपैर्न समाधिभिः ॥ ८६॥।

न दानेन न चान्येन वश्योऽहं श्रद्धया विना। यस्य श्रद्धास्ति देवेशि येन केनापि हेतुना।। ८७॥

तस्य वश्यो ह्यहं देवि योगिनां वीरशैविनाम्‌। वन्द्यः स्पृश्यश्च दृश्यश्च पूज्यः सम्भाव्य एव च ॥ ८८॥

साध्या तस्मात्‌ सदा श्रद्धा तस्य वश्यो भवाम्यहम्‌ । तस्यैव भवति श्रद्धा मयि नान्यस्य कस्यचित्‌ । आम्नायसिद्धो निखिलो धर्म आश्रमिणामिह ॥ ९०॥

ब्रह्मणा कल्पितः Ya तन्ममाज्ञापुरःसरः | स तु पैतामहो धर्मो बहुभिश्च क्रियान्वितः ॥ ९१॥

कर्मणा महता श्रद्धां प्राप्य शैवीं सुदुर्लभाम्‌ । माहेश्वराः रेप्रपद्यन्ते देवि मां भक्तिसंयुताः ॥ ९२॥

भक्तिमतामेवात्राधिकारः तेषां सुखेन मार्गण धर्मकामार्थमुक्तये । मयि भक्तिमतामेव लिङ्गिनां वीरशैविनाम्‌ 119311 अधिकारो न चान्येषामित्याज्ञा मामकी दृढा । हृदये सततं शम्भुं सर्वकारणकारणम्‌ ॥ ९४॥

ध्यात्वा भावविधानेन पूजयेन्मां महेश्वरि । भक्ति सुनिश्चयां कृत्वा मयि चानन्यभावतः ॥ ९५॥

२१४ पारमेश्वरागम: [ द्वादश: सर्वावस्थोऽपि मुच्येत यद्यपि ब्रहाभावनात्‌ | सदाचारोपदेशः सामान्यमपि वक्ष्यामि सदाचारं तु शैविनाम्‌ ॥ ९६॥।

येन सर्वे प्रपद्यन्ते भक्तिमव्यभिचारिणीम्‌ । त्रिकालं भस्मना स्नानं लिङ्गार्चनमनुत्तमम्‌ ॥ ९७॥

१जपमीश्वरचिन्ता च दया सर्वत्र सर्वदा | सत्यं सन्तोघमास्तिक्यमहिंसा सर्वजन्तुषु ॥ ९८॥

हो: श्रद्धाऽध्ययनं योगः सदा पञ्जाक्षरीजपः | व्याख्यानं शिवशास्त्रस्य श्रवणं च तपः क्षमा ।। ९९।।

निषिद्धं वर्जनीयं च भस्मरुद्राक्षधारणम्‌ । ' सोमवारारेर्चनं देवि प्रदोषे च विशेषतः ॥ १००॥

असंत्यागः क्रियाणां च श्राद्धान्नस्य विवर्जनम्‌ । तथा पर्युषितान्नं च !गणिकान्नरै विशेषतः 11208 11 मद्यस्य मद्यगन्धस्य नैवेद्यस्य च वर्जनम्‌ । सामान्य: सर्ववर्णानां विशेषो वीरशैविनाम्‌ ॥ १०२॥

वीरशैविनां विशेष: सदाचारः क्षमा शान्तिश्च सन्तोषः सत्यमस्तेयमेव च । ब्रह्मचर्य मम ज्ञानं वैराग्यं भस्मसेवनम्‌ 1120311 सर्वसङ्गनिवृत्तिश्च दशैतानि विशेषतः । सर्व लिङ्गमयं ध्यायेज्जगदेतच्चराचरम्‌ ॥ ९०४॥

कथितं तु मया देवि वीरमाहेश्वरागमम्‌ | पञ्चाक्षरस्य माहात्म्यं सविधानं सविस्तरम्‌ 11 १०५।॥। कर्मयोगं ज्ञानचर्या ज्ञानयोगं? मम प्रिये | चर्याचर्यारै मया प्रोक्ता किं भूयः श्रोतुमिच्छसि 11 १०६॥ ०९५१९९०१ ee १-२. योगो-ख.। ३. चर्यं मया प्रोक्त-ग. ड.। ४. “समाप्तः' नास्तिक. ख.। करपङ्कजपूजाविधानम्‌ देव्युवाच 'करुणामृतकल्लोलकटाक्ष गणनायक | कैवल्यकलनाधार नमस्ते गिरिधन्विने? nei कथितं च रहस्यं तद्‌ वीरशैवाभिधं मतम्‌ | श्रुतं चाधिगतं देवर मतभेदं सविस्तरम्‌ ॥ २॥

तत्तद्वलानुसारेण मतभेदा निरूपिताः | सर्वदा सर्वयलेन नित्यं लिङ्गार्चनं त्विति ॥ ३॥

तस्य लिङ्गस्य भगवन्‌ पूजादिषु निरन्तरम्‌ | स्थानभेदान्ममाचक्ष्व करपीठादिलक्षणान्‌ ॥ ४॥

तारतम्येन वा किं नु फलं तत्तत्स्थलादिषु | यदि afe समं किं वा विशेषस्तत्र कथ्यताम्‌ ॥। ५॥

ईश्वर उवाच शृणु नान्यमना देवि रहस्यार्थमनाकुलम्‌ । गोपनीयं प्रयत्नेन यत्स्नेहेनेर्यंते त्वयि ॥६॥

विविधेषु पीठेषु पाणिपीठस्य वैशिष्ट्यम्‌ बहूनि सन्ति पीठानि लिङ्गस्याराधने मम । तारतम्येन सर्वाणि फलदानि न संशयः ॥ ७॥ ` भक्तस्य सकलं पीठं मज्ज्स्य' मम योगिनः । पाणिपीठं महल्लिङ्गं जगदेतच्चराचरम्‌ ॥ ८॥

आरूढस्यैतदुचितं वीरशैवस्य लिङ्गिनः | अथारुरुक्षोरीशानि हृदयं पीठमुच्यते ॥ ९॥

अथोच्यते बहिःपीठ॑ ततो न्यूनाधिकारिणः । लिङ्गस्य नित्यपूजायां करपङ्कजमादितः ॥ १०॥

२१८ पारमेश्वरागमः [ त्रयोदशः स्ववामहस्तं देवेशि विभाव्य कमलाकूतिम्‌ | लिङ्ग तत्कर्णिकामध्ये प्रतिष्ठाप्यार्चयेत्‌ सदा ॥ १९॥

तदेतत्‌ करपीठाख्यं चतुर्वर्गफलप्रदम्‌ । ततोऽन्यद्‌ दारुजं शैलं लोहं मार्तिकमेव वा ॥ १२॥

अजिनं कम्बलं वासः पर्ण भूमितृणादिकम्‌ | यत्र संस्थाप्यते लिङ्गं तत्पीठं तत्र भावयेत्‌ ।। १३॥

-दारुपीठं दरिद्राय शैलं पुत्रधनाप्तये । लौहं सर्वार्थसंसिद्धचै मार्तिकं ज्ञाननाशनम्‌ ।। १४॥

अजिनं व्याधिपीडायै कम्बलो दुःखसिद्धये । वासः सर्वफलप्राप्त्यै पर्णं स्वर्णफलाप्तये ।। १५॥।

भूमिः सर्वार्थनाशाय तृणं १विप्लवकारणम्‌ | तत्र सर्वोत्तमं देवि पीठार्थ करपङ्कजम्‌ ॥ १६॥

पाणिपीठस्वरूपनिरूपणम्‌ तत्स्वरूपं विशेषेण ह्याकर्णय वदामि ते । स्ववामहस्तं कमलं ध्यात्वा पञ्चदलं शुभम्‌ ॥ १७॥

पटलः ) करपङ्कजपूजाविधानम्‌ २९९ पञ्चाङ्गलीः पञ्चदलं कर्णी करतलं तथा । रेखा हस्तगताः सर्वा ध्यायेत्‌ कमलकेसरान्‌ ॥ १८॥

पञ्चाङ्गलीषु पञ्जब्रह्मपञ्चाग्निभावनम्‌ पञ्चाङ्खलीघु देवेशि पञ्चब्रह्मानुवाककैः | पञ्चब्रह्मात्मनो ध्यायेत्‌ कर्णिकायां गिरीन्द्रजाम्‌ ॥ ९९॥

अङ्गुष्ठादिकनिष्ठान्तं प्रादक्षिण्येन सुन्दरि | गार्हपत्यं दक्षिणारिंने मध्यमाहवनीयकम्‌ ॥ २०॥

सभ्याऽवसथ्यौ क्रमशः पञ्चाग्नीन्‌भावयेत्‌ सुधी: । शिवस्य पञ्जवक्त्राणि ध्यायेत्‌ पञ्जङ्गुलीः शिवे ॥ २९॥

दिक्षु विदिक्षु च देवतादिभावनम्‌ आरभ्य पूर्वमिन्द्रादीन्‌ ध्यायेदष्टसु दिक्ष्वपि । दुर्गा महेश्वरी चण्डीं भद्रकालीमिति क्रमात्‌ ॥ २२॥

प्राणा(गा)दिषु चतुर्दिक्षु प्रादक्षिण्येन भावयेत्‌ । गणेशं बटुकं वीरभद्रं चण्डं तथार्चयेत्‌ ॥ २३॥

२२० पारमेश्वरागमः [ त्रयोदशः नन्दीशं रिटिनं भृङ्गि तुण्डि प्रमथनायकम्‌ | अग्नीशासुरवातेषु विदिक्षु च विभावयेत्‌ ॥ २४॥

श्रीशैलमुख्यांश्च गिरीन्‌ क्षेत्रं काश्यादिकं तथा ॥ २५॥

गड्ढाद्या: सरितः सर्वाः कल्पवृक्षादिकांस्तरून्‌ | चिन्तामणिं कामधेनुं नक्षत्राणि दिशो दश ॥ २६॥

ऋग्यजुःसामवेदांश्चाथर्वणं च पुराणकम्‌ | सेतिहासं चिन्तयेद्‌ यद्‌ वेदं पञ्चममुत्तमम्‌ 11291! मीमांसाद्वितयं तर्क सांख्ययोगौ विशेषकम्‌ । धर्मशास्त्राणि सञ्चिन्त्य तन्मध्ये लिङ्गमर्चयेत्‌ ॥ २८॥

आरभ्य कूर्परं यावन्मणिबन्धं कुलेश्वरि । नालं तत्पाणिपदास्य पञ्चवक्त्रस्य भावयेत्‌ ।। २९।।

करपङ्कजपूजामहिमा सर्ववेदात्फकं पद्यं सर्वक्षेत्रमयं शुभम्‌ । सर्वसौभाग्यजनकं यत्पीठं करपङ्कजम्‌ ।। ३०॥

यन्न्यूनमतिरिक्त वा पूजाया(यां) मम योगिन: । करपङ्कजपूजायां तत्सर्व साङ्गमेव हि ॥३१॥

करपङ्कजपूजाक्रमः उद्धृत्य सज्जिकाद्वारात्‌ करपङ्कजमध्यगम्‌ | लिङ्ग कृत्वाऽर्चयेल्लिङ्गी दक्षिणेन च पाणिना ॥ ३२॥

आदौ विभाव्य कमलं पाणिपञ्जदलं शिवे । पूर्वोक्तलक्षणं योगी मध्ये मूलं जपेच्छतम्‌ 133 11 सहस्रं वा यथाशक्ति तत्र सिंहासनं स्मरेत्‌ । तत्र मां हि सुखासीनमभिध्यायेत्‌ त्वया सह ।। ३४।।

ध्यानावाहनमारभ्य यावल्लिङ्गविसर्जनम्‌ | तावत्‌ करस्थितं कुर्यात्‌ करपद्यार्चने विधिः 1134 अभिषेके च पूजायां यावद्भक्ति यथाबलम्‌ । यावद्विसर्जनं लिङ्गं निवसेत्‌ करपङ्कजे ।। ३६।॥। प्रदक्षिणनमस्कारौ मनस्येवाचरेत्‌ सुधीः । २२२ पारमेश्वरागमः [ त्रयोदशः निक्षिप्य सज्जिकामध्ये बद्ध्वा साररमर्गलम्‌ | विधाय वसनग्रन्थि जप्त्वा मूलशतं पुनः ॥ ३८॥

करपङ्कजपूजानियमाः न भवेद्‌. यावदेतावन्नोत्तिष्ठेत्‌ तावदीश्वरि । श्रीगुरावागते वापि दह्यमानेऽपि वा गुहे ॥ ३९॥

यदुत्तिष्ठेच्छिवे मध्ये धृत्वा लिङ्गं करे मम | स द्रोही मम विज्ञेयो गुरुद्रोही न संशयः ॥ ४०॥

तस्माद्‌ विजनमाश्रित्य निराकुलमनाः सदा । यथा सम्भावितः भक्त्या ह्यचेल्लिङ्गं कराम्बुजे ।। ४१।।

विभावयेदधः कूर्ममष्टदिक्ष्वष्टदिग्गजान्‌ | मध्ये शेषं महाहीन्द्रं सहस्रफणिमण्डलम्‌ ।। ४२॥

लिङ्गं विश्वात्मकं ध्यायेदादिमध्यान्तवर्जितम्‌ भक्तीच्छावशतो भक्तपाणिपङ्कजसाँस्थितम्‌ ।। ४३।।

अभिषेकक्रम: सहस्रघटतोयेन त्वष्टोत्तरशतेन वा । चतुष्षष्टिघटेनापि यदि द्वात्रिंशता घटे: ॥ ४४॥

चतुर्विशतिभिर्वापि द्वच्चष्टद्वादशभिस्तु वा । अष्टभिः पञ्चभिद्वाभ्यामेकेनापि घटेन वा ॥ ४५॥

सहस्रघटतोयेन शतमष्टघटैः परम्‌ । ` चुलुकोदकमात्रं वा लिङ्गस्योपरि निक्षिपेत्‌ ॥ ४६॥

यावच्छक्ति यथाभक्ति गन्धवच्छुद्धतोयतः । शोधितेनातिशीतेन लिङ्गं 'समभिषेचयेत्‌ ॥ ४७॥

अभिषेकपात्राणि शङ्खेन खड्गपात्रेण स्वर्णशुक्तिकयापि वा । अपि लौहेन पात्रेण पर्णेनान्येन केनचित्‌ ॥ ४८॥

सर्वाभावे महादेवि दक्षिणेनैव पाणिना । अभिषिञ्चेद्‌ यथाशक्ति स्वेष्टपात्रं विभावयन्‌ ॥ ४९॥

सहस्रप्रसृतिर्देवि सहस्रघटसंमिता | मम लिङ्काभिषेकार्थ पुनर्भावनयाऽब्धयः ।। ५०।।

२२४ पारमेश्वरागम: [ त्रयोदश: यावतीः पयसां भक्तः स्वर्पयेत्‌ प्रसृतीर्मम । तावदब्थिसहस्रौघैरभिषिक्तो$स्म्यहं शिवे ।। ५१॥

अभिषेकार्ह जलम्‌ सर्वदेवात्मकं तोयं सर्वतीर्थमयं शुभम्‌ । शीतलं लघु सद्गन्थं शतधा वस्त्रशोधितम्‌ । भूमिष्ठमुद्धतात्‌ पुण्यं ततः प्रसत्रबणोदकम्‌ । ततस्तु सारसं तीर्थं महानद्यास्ततोऽधिकम्‌ ।। ५४।।

ततो गङ्गाजलं पुण्यं गङ्गासागरसङ्गजम्‌। तत्र लब्धेन पयसाऽभिषिञ्चेन्मां प्रयलतः ।। ५५॥

अभिषेकानन्तरपूजाक्रमः ध्यानं च द्रोणविल्वं च विशेषः करपङ्कजम्‌ । घण्टानादं च शङ्कं च प्रतिक्षिप्याम्यहं सदा ।। ५६।।

दशाङ्गधूपं कर्पूरं दीपं यलेन चार्पयेत्‌ । जपस्तोत्रप्रणामादि पाणिलिङ्गः१ समाचरेत्‌ ॥ ५७॥

नियमपालनमावश्यकम्‌ एवं हि नियमो? देवि यदिच्छा पाणिपङ्कजे । पूजां कर्तु न चोत्तिष्ठेद्‌ यावल्लिङ्गविसर्जनम्‌ ॥ ५८॥

रैतत्रानुपाधेर्निश्चित्य पूजयेत्‌ पाणिपङ्कजे । यद्यन्यत्र समुत्तिष्ठेद्‌ यथा विघ्नस्तथा 5 शिवे ॥ ५९॥

निरन्तरायमासाद्य शेषं तत्र समापयेत्‌ | अन्यथा व्रतभङ्ग: स्याद्‌ रौरवं नरकं ब्रजेत्‌ ॥। oll आरभ्य पूजां लिङ्गस्यासमाप्तेरुपवेशने । अशक्त उत्थितो मध्ये रौरवं नरकं ब्रजेत्‌ ॥ ६१॥

सर्वसामग्ग्रभावेऽपि विनिक्षिप्य करे मम । लिङ्गं वामे दक्षिणेनाभिषिञ्चेद्‌ भक्तितोऽभसा 11 ६२॥ २२६ पारमेश्वरागमः [त्रयोदशः शक्तस्तु नियमं कृत्वा वर्षमेक त्रिकालतः । नित्यमुक्तप्रकारेणाभिषिज्ञेत्‌ पाणिनाम्भसा ॥ ६३॥

विभाव्य घटसाहस्रै सहसप्रसृतीरपि । १अधःशायी ब्रह्मचारी य: स्वप्नेमां विलोकयेत्‌ । ६४॥

करपीठार्चनस्यानन्तगुणितँ फलम्‌ सज्जिकाया: शतगुणमपनीत'कपाटकम्‌ । तत्सहस्रगुणं भूमौ वस्त्रपीठादिषु क्रमात्‌ ।। ६५॥

ततः शतगुणं प्रोक्तं पट्ठवस्त्रेडर्चयेन्मम | तत्सहस्रगुणं स्वर्णपीठे मणिमये तथा ॥ ६६।।

अनन्तगुणितं पाणिपङ्कजे मम पूजनम्‌ । ज्ञात्वा गुरुमुखात्‌ सम्यक्‌ पाणिपदो समर्चयेत्‌ ।॥। ६७॥

यद्यन्यथा प्रमादः स्यादायुष्यस्य क्षयो भवेत्‌ | नाङ्गीकरोति तत्पूजां सर्वकृत्‌ परमेश्वरः ।। ६८।।

पूजाक्रमो गुरुमुखाज्ज्ञातव्य: प्रवृत्तिमपि ist निवृत्तिमितरस्य च । ज्ञात्वा गुरुमुखात्‌ सम्यग्‌ यथाशास्त्रमथाचरेत्‌ ।॥। ६९॥

यथा योग्यमुमे लिङ्गं यथा पञ्चाक्षरीमनुः । यश्चैव श्रीगुरोर्नाम तथैव करपङ्कजम्‌ ॥ ७०॥

स्वरूपं करपदास्य ज्ञात्वा गुरुमुखात्‌ सुधीः । यदा जन्मशतान्ते तु जानाति करपङ्कजम्‌ | तदेव चरमं विद्धि यथा मन्त्रस्तथा करः ॥| ७२॥ करपीठं सर्वदेवमयं सर्वक्षेत्रमयं च सन्निधावप्रयलेन स्वदेहे वर्तते करः । सर्वदेवमयं पीठं सर्वक्षेत्रमयं परम्‌ ॥ ७३॥

'करपङ्कजपीठस्य मध्ये काशी सदान्विता । अङ्गष्ठमूलेऽयोध्याख्याऽवन्तिका तर्जनीमुखे 1 ७४॥ २२८ पारमेश्वरागमः [ त्रयोदशः यथा क्रियासु सर्वासु मम पूजा गरीयसी । यथालापनसङ्घेषु श्रीगुरोर्नाम मङ्गलम्‌ ॥ ८२॥

यथा देवेषु सर्वेषु भक्तिर्मयि परा शिवे । तथा मत्पूजने श्रेष्ठं पीठेघु करपङ्कजम्‌ ॥ ८३॥

यथा पुष्पेषु द्रोणं च पत्रजातेषु विल्वजम्‌ | तिलाक्षता द्रव्यजाते यथा दूर्वास्तूणात्मसु ।॥ ८४॥

पूजोपकरणे देवि शक्ताशक्तसमं सुखम्‌ | सर्वसामग्ग्रभावेपि सर्वदं करपङ्कजम्‌ ॥ ८५।।

'कोटिकोटिघटैस्तोयैः पात्रस्थमभिषेचयेत्‌ | करस्थं बिन्दुमात्रेण सममेव फलं द्वयो: ॥ ८६॥

सम्पन्नः `स्वर्णकुम्भेनाभिषिञ्चेच्छतसंख्यया | अन्यश्चुलुकतोयेन सममेव फलं द्वयोः ॥ ८७॥

यन्न्यूनमतिरेकं यज्ज्ञानतोऽज्ञानतोऽपि वा | ३साङ्गमेब हि तत्सर्वं पूजनात्‌ कंरपङ्कजे ॥ ८८॥

२३० पारमेश्वरागमः [ त्रयोदशः न तत्र न्यूनता काचिन्न प्रायश्चित्तकल्पना | अनुत्थानं महादेवि पूजामध्ये तु लिङ्गिनः | यावल्लिङ्ग समुद्वासेत्‌ करपीठविधिस्त्वयम्‌ ॥ ९०॥

साङ्ग सर्वार्चनाशक्तावभिषेकादिकं क्वचित्‌ । यथाशक्त्यर्चने चापि ह्यार्चयेत्‌ करपङ्कजे ।। ९२॥

सर्वसाधारणं चैतत्‌ पूजनं करपङ्कजे । न कश्चित्तत्र दोषोऽस्ति लिङ्गसंस्थापनेऽर्चने ।। ९२।।

न पाणिपीठसटूशो? मेरुः कैलास एव वा । शिवलिङ्गस्य पूजायां कृच्छ्रादपि भवेच्छिवे 1193 11 तस्मात्‌ सर्वप्रयलेन लिङ्गसंस्थापनेऽर्चने । सर्वदेवमयं पाणिपदां सर्वोत्तमोत्तमम्‌ ॥। ९४।।

सहस्रनामभिः पूजां शतमष्टोत्तरं तु वा | पटल: J करपङ्कजपूजाविधानम्‌ २३१ आस्तीर्य विमलं वस्त्रं मृदुपाणितले शुभे । ताभ्यामेव हि पाणिभ्यां धत्ते शूलं कपालकम्‌ । यत्र कण्ठे धृतं लिङ्गं तत्र स्यादतिकालिमा ॥ ९७॥

तादूङ्महिमसम्पन्नमुदितं करपङ्कजम्‌ । रहस्यमपि देवेशि किं भूयः ओतुमिच्छसि ॥ ९८॥

इति श्रीपारमेश्वरतनरे शिवाद्वैतसिद्धान्ते करपङ्कजविधानं

नाम त्रयोदश: पटल: समाप्तः ।।९३।।

अष्टबन्धलिङ्गलक्षणं गुरूपासाक्रमश्च श्रीदेव्युवाच नमोऽस्तु गुरवे तुभ्यं शम्भवे शशिमौलये ॥१॥

सरहस्यं च पूजादौ कथितं. करपङ्कजम्‌ | इदानीं श्रोतुमिच्छामि लिङ्गलक्षणमीश्वर ॥ २॥

सखण्डे शिथिले मध्ये किं वा कार्य हि लिङ्गिना ॥ ३॥

एतत्सर्व *ममाचक्ष्व सविस्तरमुमापते | यच्छुत्वा जायते तस्य मतिस्त्वयि महेश्वरे ।। ४॥

ईश्वर उवाच शुणु देवि प्रवक्ष्यामि यन्मां त्वरं परिपृच्छसि । रहस्यमपि गोप्यं वा वक्ष्ये स्नेहवशेन ते ।। ५॥

लिङ्गस्य सखण्डाखण्डादयो भेदा: लिङ्गं तद्‌ द्विविधं प्रोक्तमखण्डं च सखण्डकम्‌ | weve द्विविधं ज्ञेयः सखण्डाखण्डभेदतः ॥ ६॥

अखण्डमाद्यं यल्लिङ्गमखण्डाकारमण्डलम्‌। आद्यन्तरहितं शून्यं निराकारमनामयम्‌ ॥ ७॥

आरूढस्य हि तल्लिङ्गं चिदानन्दघनं महत्‌। पखण्डमारुरुक्षोस्तु यदीशो हृदि दैवतम्‌ ॥ ८॥

सखण्डं बाह्यलिङ्ग स्याच्छिलादि द्विविधं मतम्‌ । पूर्वाक्तलक्षणं लिङ्गं सखण्डाखण्डभेदतः ॥ ९॥

पाणिपीठं च लिङ्गं च? यदेकं तदखण्डकम्‌। पाणिपीठाच्चर लिङ्गाच्च यद्भिन्नं तत्सखण्डकम्‌ 11 १०॥ सर्वाण्येतानि लिङ्गानि तारतम्यार्थदानि हि। अधिकारानुसारेण भक्तिरेका विशिष्यते ॥ ११॥

२३४ पारमेश्वरागमः [ चतुर्दश: इष्टलिङ्गप्रमाणधारणादिकम्‌ यावान्‌ हि पाणिपीठस्य भागश्चोर्ध्वमधश्च सः | आयामश्चापि विस्तार औननत्यं तावदेव हि ॥ १२॥

श्याबानुपरि विस्तार आयामश्चापि तादूशः । तावत्प्रमाणेन सोमसूत्रं स्यात्‌ तावदेव हि 119311 यावत्पीठोर्ध्वभागं तद्विस्तारायाममानतः । लिङ्गं च तावदेव स्याद्विस्तारायाममानतः ॥ १४॥

यावदन्तर्गतं त्यक्त्वा पीठादुपरि तद्भवेत्‌ | अर्धार्धमन्तरे स्थाप्य अष्टबन्धार्थमीश्चरि ।। १५॥

आदौ विधायाष्टबन्धं संस्कृत्यैवाथ दीक्षयेत्‌ । लौकिकस्यैव लिङ्गस्य पाणिपीठस्य चोभयोः ॥ १६॥

तादूशे विगते लिङ्गे दैवाद्वा मानुघादपि । प्रमादाद्वा विपत्त्या वा पुनरन्यच्च धारयेत्‌ ।। १७॥

दीक्षामुखेन गुरुणा बद्धलिङ्गः कुलेश्वरि । यदि क्षणमलिङ्गः स्याद्‌ रौरवे नरके वसेत्‌ ॥ १८ ॥

लिङ्गद्वयं नैव धार्य न पूज्यं लिङ्गयुग्मकम्‌ । दिनैकं बहु भनैवार्च्यमेकलिङ्गमहं यतः ॥ १९॥

fog? च पाणिपीठे च द्वयोरप्येकभावनम्‌ | एकलिङ्गमयीं कुर्यादेकोऽहं शङ्करो यतः ॥ २०॥

षद्सूत्रमानकेरे पीठे त्रिसूत्रपरिसंमितम्‌ । सन्धाय लिङ्गदाढर्चाय हाष्टबन्थं समाचरेत्‌ ॥ २१॥

पञ्जबन्धं त्रिबन्धं वा दृढयेद्‌ येन केन वा । द्रव्येण स्नेहयुक्तेन शैथिल्ये पुनराचरेत्‌ ॥ २२॥

लिङ्गादिनाशे प्रायश्चित्तम्‌ लिङ्गनाशे भवेदन्यत्‌ पीठनाशे तथैव हि । शैथिल्ये चाष्टबन्धस्य यथापूर्व समाचरेत्‌ ॥ २३॥

लिङ्गनाशे भवेद्‌ दीक्षा चैकरात्र*विधानतः । पीठनाशे तु लिङ्गस्य सद्यो दीक्षा विधीयते ॥ २४॥

२३६ पारमेश्वरागम: [ चतुर्दश: शैथिल्ये त्वष्टबन्धस्य होमदीक्षामथाहिकम्‌ | शतमष्टोत्तरं शक्त्या भोजयेच्छिवयोगिनः 1 २५॥ जपेद्‌ द्वादशसाहस्रं मम पञ्चाक्षरं मनुम्‌ । अन्यथा विपदं याति रौरवं *चाधिगच्छति 11 २६॥ लिङ्गनाशे भवेल्लिङ्गं पीठं पीठस्य नाशने । अष्टबन्धेऽष्टबन्धः स्याद्‌ यन्नष्टं तत्पुनश्चरेत्‌ ॥ २७॥

'िङ्गाष्टबन्धपीठानामेका दीक्षा विधीयते | २सज्जीवस्त्रगुणानां तु सद्यस्तत्पुनराचरेत्‌ ॥ २८॥

होमश्च दक्षिणादानं भोजनं शिवयोगिनाम्‌ | जपश्च सममेव स्यादष्टबन्धादिकत्रये ॥ २९॥

जपो दानं यथाशक्ति भोजनं शिवयोगिनाम्‌ । सममेव महादेवि सज्जादित्रयनाशने ।। ३०॥

शुणु तत्र विशेषं ते प्रवक्ष्यामि महेश्वरि | ज्त्वाऽर्चेन्मन्मनुं लिङ्गमशक्तः सर्वकर्मणि 11 ३९॥ यद्यकालेषष्टबन्धस्य दैवाच्छैथिल्यमागतम्‌ | सद्यः सम्बन्धयेल्लिङ्गं येन केनापि वस्तुना ॥ ३२॥

शनैः सम्पादयेदष्टबन्धनाय दूढाय तु। नोपेक्षां तत्र कुर्वीत विमुखोऽहं मतस्ततः 13311 अप्रमत्तः सदा तिष्ठेल्लिङ्गसंरक्षणे सुधीः । यथा प्राणे यथा देहे नष्टेऽन्यत्‌ पुनराचरेत्‌ ॥ ३४॥

एकदेशविभिन्ने तु यदि प्रथमलिङ्गकम्‌ । यावच्छिष्टं हि तत्तावद्यावत्तावच्चरेच्छिवे 1134 11 द्वितीयादिषु लिङ्गेषु वैकल्याच्चान्यदाचरेत्‌ । लिङ्गिनां शिवभक्तानां सद्योदीक्षां च भोजनम्‌ 1 ३६॥ पात्रलक्षणम्‌ पात्रनाशे भवेत्पात्रं यन्नष्टं तत्पुनश्चरेत्‌ | २३८ पारमेश्वरागमः [ चतुर्दशः सौवर्ण राजतं कांस्यं ताम्रं पैत्तलक तु वा | दारुजं मृन्मयं शैलं पर्णजं नारिकेलजम्‌ ॥ ३८॥

अभिन्नं विपुलं श्लक्ष्णं वर्तुलं नवमुज्ज्वलम्‌ । निर्मलं पङ्करहितं सुगन्धि लघु शोभितम्‌ ॥। ३९॥

एतादूशानि पात्राणि नव सप्तापि पञ्च वा । अथवा त्रीणि कुर्वीत नैकं न समसंख्यया 1 ४०॥ दरिद्रोऽपि न कुर्वीत न सीसं नायसं त्रपु । अपात्रबहुपात्राणि वर्जयेच्छिवपूजने ॥। ४१॥

श्शङ्खपात्रं सुरम्यं च `खड्गपात्रं विशेषतः । समृत्तिकानारिकेलादिपात्रं स्याच्छिवपूजने ॥ ४२॥

सङ्कल्प्य साधिक पात्रं न निमित्तं विना तथा । चालयेत्‌ पूजने काले न स्कन्नं कारयेज्जलम्‌ 11 ४३॥ सम्भवे सति सौवर्ण पात्रं स्याहुत्तमोत्तमम्‌ | अभावे राजतं ताम्रं मृत्पर्णादि तु शक्तितः ॥ ४४॥

सर्वसाधारणं देवि नारिकेलं शिवार्चने । आयुर्यशोबलकरम्‌ अपपृत्युनिवारकम्‌ ॥ ४५॥

शिवपात्रलक्षणम्‌ सम्यक्‌ संक्षा लयेन्नित्यं नान्यत्‌ कर्मणि योजयेत्‌ । विनैव पूजां लिङ्गस्य शिवपात्रं तदुच्यते ॥ ४६॥

पत्रेषु तीर्थावाहनम्‌ पात्रेषु सागरान्‌ सप्त गङ्गां गोदावरीं नदीम्‌ । कृष्णां वेणीं तुङ्गभद्रा कावेरीं च पिनाकिनीम्‌ ॥ ४७॥

ताम्रपर्णी तथा रेवां यच्च पुष्करिणीत्रयम्‌ । मणिकर्णिकां धनुष्कोटिं भावयेत्‌ पात्रमध्यगाम्‌ ॥ ४८॥

न भूमौ प्रक्षिपेत्‌ पात्रं न च रिक्तं कदाचन | नान्योन्यं ताडयित्वा तु जनयेद्‌ ध्वनिमरीश्वरि ॥ ४९॥

पात्राधारवर्णनम्‌ संसाधयेत्‌ प्रयलेन पात्राधारमथो! भुवि । आधाराणि सुयोग्यानि पात्रनिक्षेपणाय हि ।। ५०॥

२४० पारमेश्वरागमः [ चतुर्दशः अभिषेकाय लिङ्गस्य यदि स्यादुद्धृतो दकम्‌ | तदोदकुम्भमवनौ नाधारं निक्षिपेद्‌ विना ।। ५९॥

पाणिलिङ्गपूजानियमा यद्यन्तरा भवेच्छङ्का पाणिलिङ्गस्य लिङ्गिनः । पूजायां देहधर्मस्य शिष्यपाणितले क्षिपेत्‌ ॥ ५२॥

'शिष्याद्यभावे देवेशि सज्जिकायां पुनः क्षिपेत्‌ । निर्वर्तयित्वा निर्वर्त्यं सचैलं स्नानमाचरेत्‌ ॥ ५३॥

पुनः कुर्याद्यथापूर्वं पूजाशेषं मम प्रिये । अन्यथा पतितो याति दारुणं नरकार्णवम्‌ ॥। ५४॥

नाशुचिः पूजयेल्लिङ्गं नाकाले नान्यविन्मनाः । नानादरेण हस्ताब्जे पूजायां विधिरुच्यते ।। ५५॥।

धृतरुद्राक्षभस्माङ्ग: शिवनामपरायणः | गुरूक्तेन विधानेन प्रयतो लिङ्गमर्चयेत्‌ ।। ५६॥

नान्यकार्यपरः क्वापि न प्रलापपरोऽपि वा । न व्यग्रो वा न त्वरया पूजयेल्लिङ्गमीश्चरि ॥ ५७॥

सन्तुष्टमानसः शान्तः शुचिर्माल्याम्बरावृतः | सुवासितमुखो भूत्वा पूजयेल्लिङ्गमीश्वरि ॥५८॥

| इष्टलिङ्गपूजने दिडनिर्देश: सदा पूर्वमुखः पूजां कुर्याल्लिङ्गस्य शाङ्करि । आयुः श्रियं यशो वर्चः प्रजां पुष्टि यदीच्छति ।। ५९॥

दक्षिणाभिमुखः कुर्यान्मारणादिषु सुन्दरिर । कामार्थी पञ्चिममुखो ज्ञानाथी स्यादुदङ्मुखः ।। ६०॥

प्रातर्मध्याह्यो: पूर्वमुखः पूजां समाचरेत्‌ । रात्रावुदङ्मुखः कुर्याद्‌ विधिरेष समर्चने ॥ ६१॥

व्यत्यस्तं? नैव कुर्वीत विनैहिकफलं शिवे । यदि स्याज्ज्ञानमोक्षार्थी पूजयेदुत्तराननः ॥६२॥

निस्पृहः सर्वकामेघु मुमुक्षुर्विजितेन्द्रियः | उक्तलक्षणवान्‌ ज्ञानी सर्वस्य सर्वदा भवेत्‌ ॥ ६३॥

२४२ न पारमेश्वरागम: [ चतुर्दशः तेजस्काम्यग्निवदनः प्रजाकामी मरुन्मुखः | शत्रुक्षयार्थी हीशाने प्रजार्थी प्रत्यगुत्तरः ॥ ६४॥

सन्ध्यासु पूर्ववदनो ह्यमभिचारककर्मणि | अर्चन्निऋतिदिग्वकत्रः सर्वार्थी सर्वतोमुखः ॥ ६५॥

गुरुदैवतयोरैक्यभावनम्‌ इत्यादिनियमोपेतो ह्यास्तिको भक्तिमान्‌ मयि । 1गुरुदैवतयोरेकरूपं प्रत्ययवान्‌ भवेत्‌ ॥ ६६॥

सद्गुरुस्मरणम्‌ प्रायश्षित्तेऽपि वैकल्ये निषेधेऽपि विधावपि | कार्येऽप्यकार्ये सर्वत्र Teta हि कारणम्‌ ॥ ६७॥

सन्निधावपि दूरे वा व्यवधाने समक्षके | गुरूक्त एव नियमो यतः सर्वात्मको गुरुः ॥ ६८॥

सूर्यचन्द्राग्निमरुतो गुरुरेव न संशयः ॥ ६९॥

1. “गुरुशिवयोरभेदः शिष्यस्य गुर्वनुवर्तनक्रमश्च सम्यगुदितः शैवे वायवीयसंहितायामुत्तरभागे त्रयो- दशाध्याये,लै्गेऽप पूर्वभागे पडशीतितमाध्याये" इति ख. टिप्पणी (पु. २०५)। उत्थाने शयने क्वापि प्रस्थाने चोपवेशने । निद्रादौ च तदन्ते च स्मरेत्‌ सर्वत्र सद्गुरुम्‌ ॥ ७०॥

वचनारम्भसमये क्षतप्रस्खलनादिषु | विकत्थने च कलहे स्मरेत्‌ सर्वत्र सद्गुरुम्‌ ॥ ७१॥

सर्वपापविनाशाय सर्वसौख्यविवृद्धये | सर्वाभीष्टार्थसिद्ध'र्थ संस्मरे च्छीगुरुं सदा ॥ ७२॥

ब्रह्महत्यासहस्राणि गोहत्याकोटिकोटिशः । साधितान्यपि धीपूर्वं श्रीगुरोः स्मरणं दहेत्‌ ॥ ७३॥

दुःस्वप्नेऽपि दुरालापे दुक्चित्ते दुर्भयेऽपि च । दुर्निमित्तेऽपि? कृच्छ्रे च संस्मरेच्छ्ीगुरुं सदा ॥ ७४॥

पवित्रं पावनं पुण्यं शुद्धं परममङ्गलम्‌ | वेदवेदाङ्गरेसारार्थं श्रीगुरोर्नाम संस्मरेत्‌ ।। ७५॥

अशास्त्रे वाऽपि शास्त्रे वानाचाराचारयोरपि । सर्वदोषविनाशाय श्रीगुरोः स्मरणं परम्‌ ॥ ७६॥

२४४ 'पारमेश्वरागम: [ चतुर्दश: विद्याज्ञानविवेकाय सुखभोगार्थसिद्धये । जीवन्मुक्त्यर्थलाभाय कुर्यात्‌ संस्मरणं गुरोः ।। ७७॥

कृतानां सर्वपापानां मनोवाक्कायकर्मभिः । सद्य एव विनाशाय संस्मरेद्‌ गुरुमादरात्‌ ।। ७८॥

न विनश्यन्ति पापानि जाग्रदादिकृतान्यपि । अनल्पान्यपि चाल्पानि श्रीगुरु *स्मरणं विना ॥ ७९॥

यद्यस्ति मयि सद्भक्तिः साधकस्य च लिङ्गिनः । मद्रूपिणमुमे नित्यं संस्मरेच्छ्रीगुरुं सुधीः coll उषसि ब्रह्मसद्रूपं चिद्रूपं परमामृतम्‌ । चिदानन्दधनं देवं सर्वदा श्रीगुरुं स्मरेत्‌ cen सर्वेषामपि कार्याणामारम्भे यतमानसः । अप्रमत्तः स्मरेन्नित्यं श्रीगुरोर्नाम मङ्गलम्‌ ॥ ८२॥

सद्गुरुमाहात्म्यम्‌ गुरुभक्तिविहीनस्य समस्ता निष्फलाः क्रियाः | बहुना किमनेनाझर्ये सर्वसारमिदं शृणु । सर्ववैकल्यसाकल्यपूर्तये परमं वचः ॥ ८४॥

स्वस्थः परवशो वापि ger वा दुःखितोऽपि वा । सर्वावस्थासु सर्वत्र गतिः सद्गुरुसेबनम्‌ ॥ ८५॥

अशक्तः पूजने भक्त उक्तलक्षणकर्मणि । सर्वसंकल्प' सिद्ध्यर्थं ध्यायेद्‌ गुरुपदाम्बुजम्‌ ॥ ८६॥

मन्त्रमूलं गुरोर्वाक्यं पूजामूलं गुरोः पदम्‌ । ध्यानमूलं गुरोर्मृतिर्मोक्षमूलं गुरोः कृपा ॥ ८७॥

यस्त्वशक्तो मम ध्याने स ध्यायेद्‌ गुरुमीश्वरम्‌ । जपे मन्त्रस्य मे देवि श्रीगुरोर्नाम संस्मरेत्‌ ॥ ८८॥

सर्वमन्त्रमयं दिव्यं सर्वशास्त्रमयं शुभम्‌ । सर्ववेदात्मकं पुण्यं श्रीगुरोर्नाम मङ्गलम्‌ ॥ ८९॥

पारमेश्वरागमः यदा साक्षाद्‌ गुरो रूपं भकतः पश्यति पुण्यवान्‌ । तदेव मम देवेशि साक्षाद्‌ दर्शनमुत्तमम्‌ ॥ ९०॥

तस्मात्‌ स्वर्गापवर्गेच्छुरिह भोगेच्छुरास्तिकः | सर्वदा सर्वयलेन गुरुदेवं समाश्रयेत्‌ ॥ ९१॥।

सर्वे वेदाश्च शास्त्राणि पुराणानि च संहिताः । स्मृतयो धर्मशास्त्राणि श्रीगुरोर्वचनं परम्‌ ॥ ९२॥

गुकारोऽन्धन्तमः प्रोक्तं रुकारो भास्करोदयः । मोहान्धकारहरणाद्‌ गुरुरित्यभिधीयते ।। ९३॥

सप्तकोटिमहामन्त्राश्चित्तविभ्रमकारकाः । द्वावेव मन्त्रौ देवेशि सर्वेषामपि मुक्तये । सर्वक्लेशविनाशाय “तौ गुर्विति शिवेति च ।। ९५॥

भावयेत्‌ सततं धीमान्‌ जगदेतच्चराचरम्‌ । इन्द्रियोपगतं यद्यत्‌ श्रीगुरो रूपमैश्वरम्‌ ॥ ९६॥

[ चतुर्दश: वीरशैवभेदनिरूपणम्‌ शश्रीदेव्युवाच सृष्ट्वा तमेकमात्मानमनेकं कुरुते पुनः । एकीकृत्य ग्रसति यस्तस्मै रुद्र नमोऽस्तु ते ॥ १॥।

सर्वदूक्‌ सर्वकृत्‌ स्वामिन्‌ सर्वात्मन्‌ सर्वपालक । शर्व सर्वज्ञ विश्वेश शरण्याय नमो नमः ॥ २॥

कूपया मयि वात्सल्यवशेन कथितं प्रभो । वीरशैवस्य विस्तारं वैभवं तु सविस्तरम्‌ ॥ ३॥

इतः परं 'ममापेक्ष्यमल्पं वा नास्ति रेत्वन्मते । तथापि मम चित्तस्य पर्याप्तिनैव जायते ।॥ ४॥

अस्ति चेदुपदेशं मे रहस्यं वा प्रकाशकम्‌ | गूढं वा प्रकटं वापि दयां मयि निदर्शय ।। ५॥

यदि दास्यस्यनुज्ञा मे पूच्छाम्यात्मगतस्पृहाम्‌ । २५० पारमेश्वरागमः [ पञ्चदशः वीरशैवमहाशूलखातेन पतिता अमी । देवि त्वत्प्रश्ननिश्रेण्या* प्रोद्धृताः सुखमद्यते ॥ १९॥

वीरशैवमतरहस्यमजानाना: पतन्ति यदा जालगतः पक्षी निर्गन्तुं जालसूत्रतः । बहिद्वारमजानानो प्रियते'ऽयं यथा शिवे ॥२०॥

वीरभेदानविज्ञेया(ज्ञाय) हठाद्‌ वीरमहाह्ृदे | निपत्य दुःखं क्लिश्यन्ति शून्यकूपगता इव ॥ २९॥

न साधु बहु सेवन्ते गुरुं मद्रूपिणं शिवे । न जानन्ति ततः साधु पृष्ट्वा मतरहस्यकम्‌ 1 २२॥ नाल्पज्ञः रेपारमन्वेति नाल्यज्ञः सुखमेधते । न लज्जेद्‌ गुरुसेवायां नाल्पञ्ञश्चाप्यपृच्छतः ॥ VU प्राणार्थमानवसुभिर्गुरुशुश्रूषणोत्सुकः साधयेदात्मनोऽभीष्टं गुरोरेव मदात्मनः“ ॥ २४॥

१, श्रेणि-क.। २. ते यो-क., ते च-ग. घ. ड.। ३. पर-ख.। ४. त्मक:-क. ख.। २५२ पारमेश्वरागमः [ पञ्चदशः सामान्यं बीरशैवं च विशेषं च ततः परम्‌ । निराभारं वीरशैवं न ततोऽधिकमीश्वरि ॥ ३२॥

मते फलं विशेषो वा भेदो वा वीरशैवके । अत्रोच्यत्ते मया योऽर्थः परमार्थः स वै शिवे ।। ३३॥

सामान्यवीरशैवलक्षणम्‌ सामान्यं वीरशैवं च तत्र देवि पुरोदितम्‌ | सत्यं भूतदयाऽहिंसा शमो दम उदारता? । विविक्तापेक्षया भक्तिरद्दन्द्रं मम पूजनम्‌ ॥ ३५॥

स्मरणं कीर्तनं ध्यानं मद्भावपरिशीलनम्‌ । मद्भक्तेषु परा भवक्तिर्मदैकात्यममायया ।। 3a 11 रेगुरोः शुश्रूषणं भक्त्या मतभेदेन सर्वदा | त्रिकालमर्चा लिङ्गस्याऽहिंसया भक्ष्यजीवनम्‌ ॥ ३७॥

इत्यादीनि पुरोक्तानि रेपराण्यङ्गानि तस्य तत्‌ । सामान्यवीरशैवस्य* लिङ्गिनो वीरयोगिनः ॥ ३८॥

२५४ पारमेश्वरागमः [ पञ्चदशः भिक्षाटनं चैकगुहे भिक्षां वा भक्तितो यदि । ददाति प्रार्थयन्‌ भक्तो भुञ्जीयात्‌ तदनुग्रहात्‌ 1138 N ग्रामे वा यदि वारण्ये मनो यत्र प्रसीदति । तत्रैव च सुखं ध्यायेन्मद्रूपमपि वा गुरुम्‌ ॥ ४०॥

लिङ्गादिनाशे दैवाद्वा धारयेद्‌ विधिवत्‌ पुनः | यथा न ब्रतलोपः स्यात्तथा साध्यं मतं मम ॥ ४१॥

सामान्यवीरशैवस्य मतोऽस्यागत ईश्वरि । विशेषवीरशैवलक्षणम्‌ अथ वक्ष्येऽधिकाराय वीरशैवमतं परम्‌ ॥। ४२॥

वीरशैबमतस्थस्य ग्रामाद्‌ बहिरवस्थितिः | भैक्षार्थ प्रविशेत्‌ ग्रामे ग्रामे निद्रां न चाचरेत्‌ ।। ४३।।

न सेवेत स्त्रियं क्वापि न स्त्रीसङ्गिषु सङ्गमम्‌ | न ग्रामवार्ता शृण्वीत न सङ्गं प्राकूतं चरेत्‌ ॥ ४४॥

प्रवेशनेऽपि नात्मानं भिक्षार्थं समये गृहे । प्रकाशयेत्स्वयं मौनी शङ्खघण्टादिभिः स्वयम्‌ ।। ४५॥

सटर] वीरशैवभेदनिरूपणम्‌ २५५ भिक्षार्थ गृहमाविश्य यदि भिक्षार न लभ्यते । न निर्विशेद्‌ विनिर्गत्य द्विवारं तदगृहे पुनः ॥ ४६॥

मौनी नियतचेष्ट: स्यादतिरोधं जनुष्मताम्‌ । नात्मनः क्लेशजननमाचरेद्‌ व्यर्थविश्रमात्‌ ॥ ४७॥

पूजा ध्यानं मत्स्मरणमनीहा कामलोभिषुर । व्रतानि वीरशैवस्य सत्यं प्राणिदया शिवे ॥ ४८॥

लिङ्घादिनाशाद्ैवेन रेधारयेद्‌ विधितः पुनः । यद्यशक्तोऽधिकारस्य तदूर्ध्वं गतधर्मिण: ॥ ४९॥

भक्तस्य नष्टलिङ्गस्य वीरवीरव्रतात्मनः | विभावयेत्‌ स्वक देहं लिङ्गरूपं मदात्मकम्‌ ।। ५०॥

भैक्ष्येण वर्तयेन्नित्यं संग्रहं नहि लिङ्गिनः । मौनी ध्यानपरस्तिष्ठेदेकान्ते निर्जनेऽम्बिके 1142 11 विशेषवीरशैवस्थः समाधाय मनो मुनिः । प्राप्याधिकारान्निविशेद्‌ वरवीरमते मम ॥५२॥।

१, भैक्ष्य-ख. ग. घ. ड.। २. लोभता-ख. ग. घ. ङ.। ३. ध्यायेच्च विधितः शिवे-क.। २५६ पारमेश्वरागमः [ पञ्चदशः अन्यथा भ्रंशते देवि दुष्करात्मा\ मदात्मनः । वीरवीरमतस्यास्य भक्तस्य मम शाङ्करि ॥५३॥

निराभारिवीरशैवलक्षणम्‌ अथाधिकारी गच्छेत मतं मम महत्तरम्‌ । तुर्यवीरमहाशैवमप्रमत्तो विशेत्‌ तदा ॥ ५४॥

वन एव तवसेन्नित्यमजनग्रामसङ्गतिः | न विशेन्नगरं ग्रामं गृहं वा गृहमेधिनाम्‌ । ५५॥

यदि भक्तः समानीय दद्याद्‌ भैक्ष्यं महेश्वरि । न रुचिं नापि वा सौख्यं चिन्तयेन्न हिताहिते ॥ ५६॥

न पूजामवमानं वा न निन्दामपि संस्तुतिम्‌ | निवसेद्‌ ध्याननिरतश्चिन्तयेद्‌ बालको यथा ॥। ५७॥

न स्त्रीणां वीक्षयेदास्यं न नर्म-शृणुयाद्वचः ।.. न . समाजं? जनैरन्यैर्नेच्छासञ्जारमौश्वरि ॥ ५८॥

न तरेदापगां पूर्णा जलेनास्पृष्टभूतलाम्‌ । न चर्मपात्रमारोहेत्‌ सहैवालिङ्गिभिस्त्वपि\ ॥ ५९॥

गच्छन्नपि पदा नद्यां न तिष्ठेत्‌ स्तनमण्डलम्‌र । जले नाश्नीत पाथेयं न कुर्यात्‌ संग्रहं क्वचित्‌ ।। ६० l शयीत भूतले खट्वां वर्जयेच्छयने शिवे । वसीत वासः शिथिलं विवर्णं यद्यदीप्स्यति ॥ ६१॥

मुण्डी जटी शिखी वापि कीर्णकेशोऽपि वा भवेत्‌ । यदि मुण्डी शिखी वा स्यादभ्यङ्कं स्वेच्छया यदि ॥ ६२॥

जटी यदि न कुर्वीत तैलाभ्यड्रमपि क्वचित्‌ । यदि पूर्वं जटाधारी न पुनः क्षौरमाचरेत्‌ । ६३॥।

शिखी यदि शिवे लिङ्गी कुर्यादभ्यङ्गमैच्छिकम्‌ । न चर्मपात्रसंस्पृष्टं तैलं स्पूश्येन्मदात्मकः? ॥ ६४॥

नाङ्घस्योद्वर्तन॑ कुर्यान्न च ग्रामं विशेदपि । न नर्तनादिकं चित्रमीक्षेदेकान्ततो वसेत्‌ ॥ ६५॥

२५८ पारमेश्वरागमः [ पञ्चदशः तुर्यबीरमताविष्टो निवसेदेवमीश्वरि । अन्यथा भ्रंशते भूयोऽप्यन्धः कूपे न संशयः ॥ ६६॥

न तुर्यवीरशैवस्थः कपटानृतवञ्चनम्‌ | दम्भं क्रोधं प्राणिपीडां कुर्यानैच्छिककामनाम्‌ 11 ६७॥ न संग्रही न भोगेच्छुर्न देहे ममतामपि । पूजां जनोद्वेजनं च मनसाउपी 'प्सयेत्‌ क्वचित्‌ 1 ६८॥ तस्यैवं वर्तमानस्य तुर्यवीरमतार्थिनः । यदि दैवेन नश्येत लिङ्गं तस्य विधि शुणु ॥ ६९॥

इष्टलिङ्गनाशे निराभारिवर्तनम्‌ मृगयित्वा पुनः प्राप्तं यदि यलेन सर्वशः । तदेव हिं पुनर्धार्य तत्रायं क्रम उच्यते Moll सहस्रं तुर्यवीरस्यः लिङ्गिनो योगिनो मम । तथैव हि निराभारवीरशैवान्‌र ममाम्बिके ॥ ७२॥

षड्रसैरन्नपानाच्यै्भोजयेत्‌ प्रीतये मम । उपोष्य त्रिदिनं भक्त्या होमं पूर्वोक्तमाचरेत्‌ ॥ ७२॥

गुरवे दक्षिणां दत्त्वा तत एनं चरेद्‌ विधिम्‌ । मूगयित्वापि तल्लिङ्गं लभ्यते न यदीश्वरि ॥ ७३॥

तदालाभं विनिश्चित्य त्यजेद्‌ देहमतन्द्रितः | खड्गेनानशनेनापि करीषेण भूगौ गिरेः ॥ ७४॥

प्रायोपवेशनिश्चासरोधनाम्बुनिपातनैः न तदूर्ध्व क्षणं जीवेद्‌ यदि स्याच्च हालिङ्गकः ॥ ७५॥

न खादेन्न पिबेदीक्षेन्निःश्वासमपि धीमतः | न सम्भाषेन्न वा क्लिश्येद्‌ देहमोहेन मूढधीः ।। ७६।।

ध्यायन्‌ हदि पदाम्भोजे मद्रूपं स्याद्‌ गुरोः शिवे । कारयन्ति तथान्ये ये साहाय्येनापि लिङ्गिनः ॥ ७७॥

२६० पारमेश्वरागमः [ पञ्चदशः तेऽपि यान्ति सुखाधारं पदं सर्वोत्तमोत्तमम्‌ | तथा त्यक्त्वा तनुं तुर्यवीरशैवस्थयोगिनः ।। ७८॥

मदूरूपा एव जायन्ते यतः शम्भुरहं शिवः | त्यक्तव्रतो भ्रश्यति तादूशं पदमारुह्य "तुर्यं वीरब्रतात्मकम्‌ ॥ ७९॥

स्यद्यन्यथाचरेल्लिङ्गी भ्रष्टो भवति सूकरः । नेक्षयेत्‌ तं दुराचारं त्यक्तलिङ्गमतब्रतम्‌ ॥ ८०॥

विनिहन्युर्बलादन्ये ते समीयुः पदं मम । न तस्य पुनरावृत्तिर्भ्रष्टस्य शिवयोगिनः ॥ ८९॥

रौरवान्नरकाद्‌ घोराद्‌ यावदाभूतसंप्लवः । ब्रतपालको मोदते तद्विधानेन सन्त्यज्य शरीरं तुर्यबीरकम्‌ ॥ ८२॥

मत्स्वरूपमथो प्राप्य मोदते सत्तमः सदा | अतो विचार्य यत्नेन तुर्यवीरमतस्थितिम्‌ ।। ८३॥।

१, वीरशैव-क.। २. यद्‌-ग. घ.। शक्तो यो वासयेद्‌ देवि न शक्तोऽन्यत्रः संवसेत्‌ | इदं रहस्यमज्ञात्वा. वीरवीरादिषु स्थितिम्रै ॥ ८४॥

मोहेन सन्त्यजेद्‌ देहं दुर्मतेः फलमश्नुते । अविषह्यानि दुःखानि दुर्लभं मत्परं पदम्‌॥ ८५॥

न शक्यते जनैर्यातुं देहमोहाभिमानिभिः। यावद्‌ दुःखमथोरै भुङ्क्ते तावत्स सुखमाण्नुयात्‌* 11 ८६॥ मत्सेवाश्रमपुण्येन शाश्वतं मत्परं सुखम्‌। देहं विनश्वरं नित्यं मृत्युवक्त्रगतं बुधः ॥ ८७॥

विज्ञाय तत्स्पृहां त्यक्त्वा" विधिमेवमुपाचरेत्‌। निराभारिणा पालनीया नियमाः घ्राणसन्तर्पणं गन्धमुपाजिघ्रनन कञ्चन।॥। ८८॥

भस्मानुलेपनं भस्मशायी स्याद्विजितेन्द्रियः | तैलपुष्पान्नपानादि oc तैलपुष्पालपानादि पक्वापक्त यदिच्छात 00 ७ यदिच्छति ।। 281 २६२ पारमेश्वरागमः [ पञ्चदशः स्पृशेदलिङ्गिसंस्मृष्टं न पक्वं सुतरां प्रिये । चित्ते बहिर्गते लिङ्गपूजायां कालमुत्क्रमेत्‌ ॥ ९०॥

अन्यथान्तर्गतो ध्यानतत्परः स्यान्ममान्वहम्‌ । इतोऽधिको महेशानि विशेषो भेद एव वा ॥ ९१॥।

वीरशैवमते किञ्चिन्नास्ति नास्ति न संशयः । भ्रश्येदस्मादवैराग्यस्तुर्यवीरमतात्‌ खलः ॥ ९२॥

न पूजयेत्‌ पुनः क्वापि "प्रायश्चित्तशतैरपि । शास्त्रदृष्टि गुरोर्वाक्यमात्मनो निश्चयं त्वपि ॥ ९३॥

एकीकृत्य विनिश्चित्य तुर्यवीरमते विशेत्‌ । तत्र सिद्धस्य मद्भक्त्या सा मुक्तिरखिलात्मिका ॥ ९४॥

ततश्च्युतस्य मूढस्य नरकोऽपि स एव हि | देहाभिमानमन्यस्य पीडनं देहिनः प्रियम्‌ ॥। ९५।।

आत्मनोऽपि परित्यज्य मद्भक्त्या मामुपाव्रजेत्‌ ।

इति ते! कथितं देवि सर्वसारमनुत्तमम्‌ ॥

तुर्यवीरमतं सम्यक्‌ किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ ९६॥

इति श्रीपारमेश्वरतन्ब्रे वीरशौवभेदनिरूपणं

नाम पञ्जदशः पटलः ।।१५।।