7. Chapter 7

।। सौन्दरनन्द महाकाव्ये "भार्याविलाप" नाम षष्ठ सर्ग समाप्त । सप्तमः सर्गः नन्दविलाप लिङ्गं ततः शास्तृविधिप्रदिष्टं गात्रेण बिभ्रन्न तु चेतसा तत् । भार्यागतैरेव मनोवितर्कैर्जेह्रीयमाणो न ननन्द नन्दः ॥ ७.१ ॥

// saundarananda mahākāvye "bhāryāvilāpa" nāma ṣaṣṭha sarga samāpta / saptamaḥ sargaḥ nandavilāpa liṅgaṃ tataḥ śāstṛvidhipradiṣṭaṃ gātreṇa bibhranna tu cetasā tat / bhāryāgataireva manovitarkairjehrīyamāṇo na nananda nandaḥ (7.1)

।। स पुष्पमासस्य च पुष्पलक्ष्म्या सर्वाभिसारेण च पुष्पकेतोः । यानीयभावेन च यौवनस्य विहारसंस्थो न शमं जगाम ॥ ७.२ ॥

// sa puṣpamāsasya ca puṣpalakṣmyā sarvābhisāreṇa ca puṣpaketoḥ / yānīyabhāvena ca yauvanasya vihārasaṃstho na śamaṃ jagāma (7.2)

।। स्थितः सः दीनः सहकारवीथ्यामालीनसंमूर्च्छितषट्पदायाम् । भृशं जजृम्भे युगदीर्घबाहुर्ध्यात्वा प्रियां चापमिवाचकर्ष ॥ ७.३ ॥

// sthitaḥ saḥ dīnaḥ sahakāravīthyāmālīnasaṃmūrcchitaṣaṭpadāyām / bhṛśaṃ jajṛmbhe yugadīrghabāhurdhyātvā priyāṃ cāpamivācakarṣa (7.3)

।। स पीतकक्षोदमिव प्रतीच्छन् चूतद्रुमेभ्यस्तनुपुष्पवर्षम् । दीर्घं निशश्वास विचिन्त्य भार्यां नवग्रहो नाग इवावरुद्धः ॥ ७.४ ॥

// sa pītakakṣodamiva pratīcchan cūtadrumebhyastanupuṣpavarṣam / dīrghaṃ niśaśvāsa vicintya bhāryāṃ navagraho nāga ivāvaruddhaḥ (7.4)

।। शोकस्य हर्ता शरणागतानां शोकस्य कर्त्ता प्रतिगर्वितानाम् । अशोकमालम्ब्य स जातशोकः प्रियां प्रियाशोककवनां शुशोच ॥ ७.५ ॥

// śokasya hartā śaraṇāgatānāṃ śokasya karttā pratigarvitānām / aśokamālambya sa jātaśokaḥ priyāṃ priyāśokakavanāṃ śuśoca (7.5)

।। प्रियां प्रियायाः प्रतनुं प्रियङ्गुं निशाम्य भीतामिव निष्पतन्तीम् । सस्मार तामश्रुमुखीं सबाष्पः प्रियां प्रियङ्गुप्रसवावदाताम् ॥ ७.६ ॥

// priyāṃ priyāyāḥ pratanuṃ priyaṅguṃ niśāmya bhītāmiva niṣpatantīm / sasmāra tāmaśrumukhīṃ sabāṣpaḥ priyāṃ priyaṅguprasavāvadātām (7.6)

।। पुष्पावनद्धे तिलकद्रुमस्य दृष्ट्वान्यपुष्टां शिखरे निविष्टाम् । संकल्पयामास शिखां प्रियायाः शुक्लांशुके ऽट्टालपाश्रितायाः ॥ ७.७ ॥

// puṣpāvanaddhe tilakadrumasya dṛṣṭvānyapuṣṭāṃ śikhare niviṣṭām / saṃkalpayāmāsa śikhāṃ priyāyāḥ śuklāṃśuke 'ṭṭālapāśritāyāḥ (7.7)

।। लतां प्रफुल्लामतिमुक्तकस्य चूतस्य पार्श्वे परिरभ्य जाताम् । निशाम्य चिन्तामगमत्तदैवं श्लिष्टा भवेन्मामपि सुन्दरीति ॥ ७.८ ॥

// latāṃ praphullāmatimuktakasya cūtasya pārśve parirabhya jātām / niśāmya cintāmagamattadaivaṃ śliṣṭā bhavenmāmapi sundarīti (7.8)

।। पुष्पोत्कराला अपि नागवृक्षा दान्तैः समुद्गैरिव हेमगर्भैः । कान्तारवृक्षा इव दुःखितस्य न चक्षुराचिक्षिपुरस्य तत्र ॥ ७.९ ॥

// puṣpotkarālā api nāgavṛkṣā dāntaiḥ samudgairiva hemagarbhaiḥ / kāntāravṛkṣā iva duḥkhitasya na cakṣurācikṣipurasya tatra (7.9)

।। गन्धं वमन्तो ऽपि च गन्धपर्णा गन्धर्ववेश्या इव गन्धपूर्णाः । तस्यान्यचित्तस्य शुगात्मकस्य घ्राणं न जन्हुर्हृदयं प्रतेपुः ॥ ७.१० ॥

// gandhaṃ vamanto 'pi ca gandhaparṇā gandharvaveśyā iva gandhapūrṇāḥ / tasyānyacittasya śugātmakasya ghrāṇaṃ na janhurhṛdayaṃ pratepuḥ (7.10)

।। संरक्तकण्ठैश्च विनीलकण्ठैस्तुष्टैः प्रहृष्टैरपि चान्यपुष्टैः । लेलिह्यमानैश्च मधु द्विरेफैः स्वनद्वनं तस्य मनो नुनोद ॥ ७.११ ॥

// saṃraktakaṇṭhaiśca vinīlakaṇṭhaistuṣṭaiḥ prahṛṣṭairapi cānyapuṣṭaiḥ / lelihyamānaiśca madhu dvirephaiḥ svanadvanaṃ tasya mano nunoda (7.11)

।। स तत्र भार्यारणिसंभवेन वितर्कधूमेन तमःशिखेन । कामाग्निनान्तर्हृदि दह्यमानो विहाय धैर्यं विललाप तत्तत् ॥ ७.१२ ॥

// sa tatra bhāryāraṇisaṃbhavena vitarkadhūmena tamaḥśikhena / kāmāgnināntarhṛdi dahyamāno vihāya dhairyaṃ vilalāpa tattat (7.12)

।। अद्यावगच्छामि सुदुष्करं ते चक्रुः करिष्यन्ति च कुर्वते च । त्यक्त्वा प्रियामश्रुमुखीं तपो ये चेरूश्चरिष्यन्ति चरन्ति चैव ॥ ७.१३ ॥

// adyāvagacchāmi suduṣkaraṃ te cakruḥ kariṣyanti ca kurvate ca / tyaktvā priyāmaśrumukhīṃ tapo ye cerūścariṣyanti caranti caiva (7.13)

।। तावद् दृढं बन्धनमस्ति लोके न दारवं तान्तवमायसं वा । यावद् दृढं बन्धनमेतदेव मुखं चलाक्षं ललितं च वाक्यम् ॥ ७.१४ ॥

// tāvad dṛḍhaṃ bandhanamasti loke na dāravaṃ tāntavamāyasaṃ vā / yāvad dṛḍhaṃ bandhanametadeva mukhaṃ calākṣaṃ lalitaṃ ca vākyam (7.14)

।। छित्त्वा च भित्त्वा च हि यान्ति तानि स्वपौरुषाच्चैव सुहृद्बलाच्च । ज्ञानाच्च रौक्ष्याच्च विना विमोक्तुं न शक्यते स्नेहमयस्तु पाशः ॥ ७.१५ ॥

// chittvā ca bhittvā ca hi yānti tāni svapauruṣāccaiva suhṛdbalācca / jñānācca raukṣyācca vinā vimoktuṃ na śakyate snehamayastu pāśaḥ (7.15)

।। ज्ञानं न मे तच्च शमाय यत् स्यान्न न चास्ति रौक्ष्यं करुणात्मको ऽस्मि । कामात्मकश्चास्मि गुरुश्च बुद्धः स्थितो ऽन्तरे चक्रगतेरिवास्मि ॥ ७.१६ ॥

// jñānaṃ na me tacca śamāya yat syānna na cāsti raukṣyaṃ karuṇātmako 'smi / kāmātmakaścāsmi guruśca buddhaḥ sthito 'ntare cakragaterivāsmi (7.16)

।। अहं गृहीत्वापि हि भिक्षुलिङ्गं भ्रातॄषिणा द्विगुरुणानुशिष्टः । सर्वास्ववस्थासु लभे न शान्तिं प्रियावियोगादिव चक्रवाकः ॥ ७.१७ ॥

// ahaṃ gṛhītvāpi hi bhikṣuliṅgaṃ bhrātṝṣiṇā dviguruṇānuśiṣṭaḥ / sarvāsvavasthāsu labhe na śāntiṃ priyāviyogādiva cakravākaḥ (7.17)

।। अद्यापि तन्मे हृदि वर्तते च यद्दर्पणे व्याकुलिते मया सा । कृतानुतक्रोधकमब्रवीन्मां कथंकृतो ऽसीति शठं हसन्ती ॥ ७.१८ ॥

// adyāpi tanme hṛdi vartate ca yaddarpaṇe vyākulite mayā sā / kṛtānutakrodhakamabravīnmāṃ kathaṃkṛto 'sīti śaṭhaṃ hasantī (7.18)

।। यथैष्यनाश्यानविशेषकायां मयीति यन्मामवदच्च साश्रु । पारिप्लवाक्षेण मुखेन बाला तन्मे वचो ऽद्यापि मनो रुणद्धि ॥ ७.१९ ॥

// yathaiṣyanāśyānaviśeṣakāyāṃ mayīti yanmāmavadacca sāśru / pāriplavākṣeṇa mukhena bālā tanme vaco 'dyāpi mano ruṇaddhi (7.19)

।। बुद्ध्वासनं पर्वतनिर्झरस्थः स्वस्थो यथा ध्यायति भिक्षुरेषः । सक्तः क्वचिन्नाहमिवैष नूनं शान्तस्तथा तृप्त इवोपविष्टः ॥ ७.२० ॥

// buddhvāsanaṃ parvatanirjharasthaḥ svastho yathā dhyāyati bhikṣureṣaḥ / saktaḥ kvacinnāhamivaiṣa nūnaṃ śāntastathā tṛpta ivopaviṣṭaḥ (7.20)

।। पुंस्कोकिलानामविचिन्त्य घोषं वसन्तलक्ष्म्यामविचार्य चक्षुः । शास्त्रं यथाभ्यस्यति चैष युक्तः शङ्के प्रियाकर्षति नास्य चेतः ॥ ७.२१ ॥

// puṃskokilānāmavicintya ghoṣaṃ vasantalakṣmyāmavicārya cakṣuḥ / śāstraṃ yathābhyasyati caiṣa yuktaḥ śaṅke priyākarṣati nāsya cetaḥ (7.21)

।। अस्मै नमो ऽस्तु स्थिरनिश्चयाय निवृत्तकौतूहलविस्मयाय । शान्तात्मने ऽन्तर्गतमानासाय चङ्क्रम्यमाणाय निरुत्सुकाय ॥ ७.२२ ॥

// asmai namo 'stu sthiraniścayāya nivṛttakautūhalavismayāya / śāntātmane 'ntargatamānāsāya caṅkramyamāṇāya nirutsukāya (7.22)

।। निरीक्षमाणस्य जलं सपद्मं वनं च फुल्लं परपुष्टजुष्टम् । कस्यास्ति धैर्यं नवयौवनस्य मासे मधौ धर्मसपत्नभूते ॥ ७.२३ ॥

// nirīkṣamāṇasya jalaṃ sapadmaṃ vanaṃ ca phullaṃ parapuṣṭajuṣṭam / kasyāsti dhairyaṃ navayauvanasya māse madhau dharmasapatnabhūte (7.23)

।। भावेन गर्वेण गतेन लक्ष्म्या स्मितेन कोपेन मदेन वाग्भिः । जह्रुः स्त्रियो देवनृपर्षिसंघान् कस्माद्धि नास्मद्विधमाक्षिपेयुः ॥ ७.२४ ॥

// bhāvena garveṇa gatena lakṣmyā smitena kopena madena vāgbhiḥ / jahruḥ striyo devanṛparṣisaṃghān kasmāddhi nāsmadvidhamākṣipeyuḥ (7.24)

।। कामाभिभूतो हि हिरण्यरेताः स्वाहां सिषेवे मधवानहल्याम् । सत्त्वेन सर्गेण च तेन हीनः स्त्रिनिर्जितः किं बत मानुषो ऽहम् ॥ ७.२५ ॥

// kāmābhibhūto hi hiraṇyaretāḥ svāhāṃ siṣeve madhavānahalyām / sattvena sargeṇa ca tena hīnaḥ strinirjitaḥ kiṃ bata mānuṣo 'ham (7.25)

।। सूर्यः सरण्यूं प्रति जातरागस्तत्प्रीतये तष्ट इति श्रुतं नः । रतमश्वभूतो ऽश्ववधूं समेत्य यतो ऽश्विनौ तौ जनयांबभूव ॥ ७.२६ ॥

// sūryaḥ saraṇyūṃ prati jātarāgastatprītaye taṣṭa iti śrutaṃ naḥ / ratamaśvabhūto 'śvavadhūṃ sametya yato 'śvinau tau janayāṃbabhūva (7.26)

।। स्त्रीकारणं वैरविशक्तबुद्ध्योर्वैवस्वताग्न्योश्चलितात्मधृत्योः । बहूनि वर्षाणि बभूव युद्धं कः स्त्रीनिमित्तं न चलेदिहान्यः ॥ ७.२७ ॥

// strīkāraṇaṃ vairaviśaktabuddhyorvaivasvatāgnyoścalitātmadhṛtyoḥ / bahūni varṣāṇi babhūva yuddhaṃ kaḥ strīnimittaṃ na caledihānyaḥ (7.27)

।। भेजे श्वपाकीं मुनिरक्षमालां कामाद्वसिष्ठश्च स सद्वरिष्ठः । यस्यां विवश्वानिव भूजलादः सुतः प्रसूतो ऽस्य कपिञ्जलादः ॥ ७.२८ ॥

// bheje śvapākīṃ munirakṣamālāṃ kāmādvasiṣṭhaśca sa sadvariṣṭhaḥ / yasyāṃ vivaśvāniva bhūjalādaḥ sutaḥ prasūto 'sya kapiñjalādaḥ (7.28)

।। पराशरः शापशरस्तथर्षिः कालीं सिषेवे झषगर्भयोनिम् । सुतो ऽस्य यस्यां सुषुवे महात्मा द्वैपायनो वेदविभागकर्त्ता ॥ ७.२९ ॥

// parāśaraḥ śāpaśarastatharṣiḥ kālīṃ siṣeve jhaṣagarbhayonim / suto 'sya yasyāṃ suṣuve mahātmā dvaipāyano vedavibhāgakarttā (7.29)

।। द्वैपायनो धर्मपरायणश्च रेमे समं काशिषु वेश्यवध्वा । यया हतो ऽभूच्चलनूपुरेण पादेन विद्युल्लतयेव मेघः ॥ ७.३० ॥

// dvaipāyano dharmaparāyaṇaśca reme samaṃ kāśiṣu veśyavadhvā / yayā hato 'bhūccalanūpureṇa pādena vidyullatayeva meghaḥ (7.30)

।। तथाङ्गिरा रागपरीतचेताः सरस्वतीं ब्रह्मसुतः सिषेवे । सारस्वतो यत्र सुतो ऽस्य जज्ञे नष्टस्य वेदस्य पुनःप्रवक्ता ॥ ७.३१ ॥

// tathāṅgirā rāgaparītacetāḥ sarasvatīṃ brahmasutaḥ siṣeve / sārasvato yatra suto 'sya jajñe naṣṭasya vedasya punaḥpravaktā (7.31)

।। तथा नृपर्षेर्दिलीपस्य यज्ञे स्वर्गस्त्रियां काश्यप आगतास्थः । स्रुवं गृहीत्वा स्रवदात्मतेजश्चिक्षेप वह्रावसितो यतो ऽभूत् ॥ ७.३२ ॥

// tathā nṛparṣerdilīpasya yajñe svargastriyāṃ kāśyapa āgatāsthaḥ / sruvaṃ gṛhītvā sravadātmatejaścikṣepa vahrāvasito yato 'bhūt (7.32)

।। तथाङ्गदो ऽन्तं तपसो ऽपि गत्वा कामाभिभूतो यमुनामगच्छत् । धीमत्तरं यत्र रथीतरं स सारङ्गजुष्टं जनयाम्बभूव ॥ ७.३३ ॥

// tathāṅgado 'ntaṃ tapaso 'pi gatvā kāmābhibhūto yamunāmagacchat / dhīmattaraṃ yatra rathītaraṃ sa sāraṅgajuṣṭaṃ janayāmbabhūva (7.33)

।। निशाम्य शान्तां नरदेवकन्यां वने ऽपि शान्ते ऽपि च वर्तमानः । चचाल धैर्यान्मुनिऋष्यश्रृङ्गः शैलो महीकम्प इवोच्चश्रृङ्गः ॥ ७.३४ ॥

// niśāmya śāntāṃ naradevakanyāṃ vane 'pi śānte 'pi ca vartamānaḥ / cacāla dhairyānmuniṛṣyaśrṛṅgaḥ śailo mahīkampa ivoccaśrṛṅgaḥ (7.34)

।। ब्रह्मर्षिभावार्थमपास्य राज्यं भेजे वनं यो विषयेष्वनास्थः । स गाधिजश्चापहृतो घृताच्या समा दशैकं दिवसं विवेद ॥ ७.३५ ॥

// brahmarṣibhāvārthamapāsya rājyaṃ bheje vanaṃ yo viṣayeṣvanāsthaḥ / sa gādhijaścāpahṛto ghṛtācyā samā daśaikaṃ divasaṃ viveda (7.35)

।। तथैव कन्दर्पशराभिमृष्टो रम्भां प्रति स्थूलशिरा मुमूर्च्छ । यः कामरोषात्मतयानपेक्षः शशाप तामप्रतिगृह्यमाणः ॥ ७.३६ ॥

// tathaiva kandarpaśarābhimṛṣṭo rambhāṃ prati sthūlaśirā mumūrccha / yaḥ kāmaroṣātmatayānapekṣaḥ śaśāpa tāmapratigṛhyamāṇaḥ (7.36)

।। प्रमद्वरायां च रुरुः प्रियायां भुजङ्गमेनापहृतेन्द्रियायाम् । संदृश्य संदृश्य जघान सर्पान् प्रियं न रोषेण तपो ररक्ष ॥ ७.३७ ॥

// pramadvarāyāṃ ca ruruḥ priyāyāṃ bhujaṅgamenāpahṛtendriyāyām / saṃdṛśya saṃdṛśya jaghāna sarpān priyaṃ na roṣeṇa tapo rarakṣa (7.37)

।। नप्ता शशाङ्कस्य यशोगुणाङ्को बुधस्य सूनुर्विबुधप्रभावः । तथोर्वशीमप्सरसं विचिन्त्य राजर्षिरुन्मादमगच्छदैडः ॥ ७.३८ ॥

// naptā śaśāṅkasya yaśoguṇāṅko budhasya sūnurvibudhaprabhāvaḥ / tathorvaśīmapsarasaṃ vicintya rājarṣirunmādamagacchadaiḍaḥ (7.38)

।। रक्तो गिरेर्मूर्धनि मेनकायां कामात्मकत्वाच्च स तालजङ्घः । पादेन विश्वावसुना सरोषं वज्रेण हिन्ताल इवाभिजघ्ने ॥ ७.३९ ॥

// rakto girermūrdhani menakāyāṃ kāmātmakatvācca sa tālajaṅghaḥ / pādena viśvāvasunā saroṣaṃ vajreṇa hintāla ivābhijaghne (7.39)

।। नाशं गतायां परमाङ्गनायां गंगाजले ऽनङ्गपरीतचेताः । जन्हुश्च गङ्गां नृपतिर्भुजाभ्यां रुरोध मैनाक इवाचलेन्द्रः ॥ ७.४० ॥

// nāśaṃ gatāyāṃ paramāṅganāyāṃ gaṃgājale 'naṅgaparītacetāḥ / janhuśca gaṅgāṃ nṛpatirbhujābhyāṃ rurodha maināka ivācalendraḥ (7.40)

।। नृपश्च गङ्गाविरहाज्जुघूर्ण गङ्गाम्भसा साल इवात्तमूलः । कुलप्रदीपः प्रतिपस्य सूनुः श्रीमत्तनुः शन्तनुरस्वतन्त्रः ॥ ७.४१ ॥

// nṛpaśca gaṅgāvirahājjughūrṇa gaṅgāmbhasā sāla ivāttamūlaḥ / kulapradīpaḥ pratipasya sūnuḥ śrīmattanuḥ śantanurasvatantraḥ (7.41)

।। हृतां च सौनन्दकिनानु ऽशोचन् प्राप्तामिवोर्वीं स्त्रियमुर्वशीं ताम् । सद्वृत्तवर्मा किल सोमवर्मा बभ्राम चितोद्भवभिन्नवर्मा ॥ ७.४२ ॥

// hṛtāṃ ca saunandakinānu 'śocan prāptāmivorvīṃ striyamurvaśīṃ tām / sadvṛttavarmā kila somavarmā babhrāma citodbhavabhinnavarmā (7.42)

।। भार्यां मृतां चानुममार राजा भीमप्रभावो भुवि भीमकः सः । बलेन सेनाक इति प्रकाशः सेनापतिर्देव इवात्तसेनः ॥ ७.४३ ॥

// bhāryāṃ mṛtāṃ cānumamāra rājā bhīmaprabhāvo bhuvi bhīmakaḥ saḥ / balena senāka iti prakāśaḥ senāpatirdeva ivāttasenaḥ (7.43)

।। स्वर्गं गते भर्तरि शन्तनौ च कालीं जिहीर्षन् जनमेजयः सः । अवाप भीष्मात् समवेत्य मृत्युं न तद्गतं मन्मथमुत्ससर्ज ॥ ७.४४ ॥

// svargaṃ gate bhartari śantanau ca kālīṃ jihīrṣan janamejayaḥ saḥ / avāpa bhīṣmāt samavetya mṛtyuṃ na tadgataṃ manmathamutsasarja (7.44)

।। शप्तश्च पाण्डुर्मदनेन नूनं स्त्रीसंगमे मृत्युमवाप्स्यसीति । जगाम माद्रीं न महर्षिशापादसेव्यसेवी विममर्श मृत्युम् ॥ ७.४५ ॥

// śaptaśca pāṇḍurmadanena nūnaṃ strīsaṃgame mṛtyumavāpsyasīti / jagāma mādrīṃ na maharṣiśāpādasevyasevī vimamarśa mṛtyum (7.45)

।। एवंविधा देवनृपर्षिसङ्घाः स्त्रीणां वशं कामवशेन जग्मुः । धिया च सारेण च दुर्बलः सन् प्रियामपश्यन् किमु विक्लवो ऽहम् ॥ ७.४६ ॥

// evaṃvidhā devanṛparṣisaṅghāḥ strīṇāṃ vaśaṃ kāmavaśena jagmuḥ / dhiyā ca sāreṇa ca durbalaḥ san priyāmapaśyan kimu viklavo 'ham (7.46)

।। यास्यामि तस्माद् गृहमेव भूयः कामं करिष्ये विधिवत् सकामम् । न ह्यन्यचित्तस्य चलेन्द्रियस्य लिङ्गं क्षमं धर्मपथाच्च्युतस्य ॥ ७.४७ ॥

// yāsyāmi tasmād gṛhameva bhūyaḥ kāmaṃ kariṣye vidhivat sakāmam / na hyanyacittasya calendriyasya liṅgaṃ kṣamaṃ dharmapathāccyutasya (7.47)

।। पाणौ कपालमवधार्य विधाय मौण्ड्यं मानं निधाय विकृतं परिधाय वासः । यस्योद्धवो न धृतिरस्ति न शान्तिरस्ति चित्रप्रदीप इव सो ऽस्ति च नास्ति चैव ॥ ७.४८ ॥

// pāṇau kapālamavadhārya vidhāya mauṇḍyaṃ mānaṃ nidhāya vikṛtaṃ paridhāya vāsaḥ / yasyoddhavo na dhṛtirasti na śāntirasti citrapradīpa iva so 'sti ca nāsti caiva (7.48)

।। यो निःसृतश्च न च निःसृतकामरागः काषायमुद्वहति यो न च निष्कषायः । पात्रं बिभर्ति च गुणैर्न च पात्रभूतो लिङ्गं वहन्नपि स नैव गृही न भिक्षुः ॥ ७.४९ ॥

// yo niḥsṛtaśca na ca niḥsṛtakāmarāgaḥ kāṣāyamudvahati yo na ca niṣkaṣāyaḥ / pātraṃ bibharti ca guṇairna ca pātrabhūto liṅgaṃ vahannapi sa naiva gṛhī na bhikṣuḥ (7.49)

।। न न्याय्यमन्वयवतः परिगृह्य लिङ्गं भूयो विमोक्तुमिति यो ऽपि हि मे विचारः । सो ऽपि प्रणश्यति विचिन्त्य नृपप्रवीरास्तान्ये तपोवनमपास्य गृहाण्यतीयुः ॥ ७.५० ॥

// na nyāyyamanvayavataḥ parigṛhya liṅgaṃ bhūyo vimoktumiti yo 'pi hi me vicāraḥ / so 'pi praṇaśyati vicintya nṛpapravīrāstānye tapovanamapāsya gṛhāṇyatīyuḥ (7.50)

।। शाल्बाधिपो हि ससुतो ऽपि तथाम्बरीषो रामो ऽन्ध एव स च सांस्कृतिरन्तिदेवः । चीराण्यपास्य दधिरे पुनरंशुकानि छित्त्वा जटाश्च कुटिला मुकुटानि बभ्रुः ॥ ७.५१ ॥

// śālbādhipo hi sasuto 'pi tathāmbarīṣo rāmo 'ndha eva sa ca sāṃskṛtirantidevaḥ / cīrāṇyapāsya dadhire punaraṃśukāni chittvā jaṭāśca kuṭilā mukuṭāni babhruḥ (7.51)

।। तस्माद् भिक्षार्थं मम गुरुरितो यावदेव प्रयातस् त्यक्त्वा काषायं ऋहमहमितस्तावदेव प्रयास्ये । पूज्यं लिङ्गं हि स्खलितमनसो बिभ्रतः क्लिष्टबुद्धेर् नामुत्रार्थः स्यादुपहतमतेर्नाप्ययं जीवलोकः ॥ ७.५२ ॥

// tasmād bhikṣārthaṃ mama gururito yāvadeva prayātas tyaktvā kāṣāyaṃ ṛhamahamitastāvadeva prayāsye / pūjyaṃ liṅgaṃ hi skhalitamanaso bibhrataḥ kliṣṭabuddher nāmutrārthaḥ syādupahatamaternāpyayaṃ jīvalokaḥ (7.52)